Skip to main content

Full text of "Historia plantarum species hactenus editas aliasque insuper multas noviter inventas & descriptas complectens. In qua agitur primò de plantis in genere, ... deinde genera omnia ... methodo naturae vestigiis insistente disponuntur; ... Auctore Joanne Raio, ... Tomus primus secundus"

See other formats


HISTORIA 
PLANTARUM 

SPECIES 
HACTENUS 
EDITAS... 

John  Ray 


m 

Digitized  by  Google 


y 


Digitized  by  Google 


V 


Digitized  by  Google 


i 


J  0  A  NN  1  S    R  AII 

* 

Hiftori^e  Plantarum 

TOMUS.  SECUNDUS: 

C  U  M 

DUPLICI  INDICE; 

/      Generali  Alccro 

Nomimm  ^Synmjimorm  fr^cifmrim\ 

A  L  T  E  R  O 

Afiecfhium  &  Remediorum : 

ACCESSIT  ' 

N  OMENCLATOR  BOTANICUS 

Anglo^Latimis. 


Proflanc  apod  Hbnr.iCum  Faitb.o&nb  Rqgjls Soeielttis  Typograptmm, 
admfipwllAfeiiiCinhettctoOii  PmIIL  cI»  I9  CLttzvtii. 


P,  R  ^  F  A  T  I  O.  • 

QVthtvls  initio  hajms  cferis  prafatus  fuerim  que  t»m  fufficere  arhitralar,  non- 
nulb  tamen  ab  ejus  editione  ^kie  LeHorem  monitum  oportuit  a  me  emijfa  anim' 
atherte,  alia  interea  temperts  que  ad  Hifleriam  illuflraniam,  gngnllhm  mH 
eiiam  emtPiJsnfljni  pertinenty  vel  ab  exteri^  prcdifa^  vel  ab  amicis  cemmuni- 
cala  fuHt,  vei  mihimetip/i  inter  leoendim  occurrerunt,  ^ux  novam  extgunt  ?rdt' 
fMimem,  nec  permittunt  ut  Temus  bie  feemnAis  aeefbaUs  ffveleat,  qui  aUks  iJ  nen  rejni- 
fjfet,  clim  ejujAcm  vf/ut  corpcris  meeiittas  fit,  non  aliam  eb  caufim  bipartitit  JwAll  ne  ft 
i»  nnunt  volumen  cempinieretur^  nimis  td  Joijfum  minnfque  triUiabile  e^et. 

Primh  erga  neverir  LeSwt  emues  de  nomenc/atnris  emieerttUieiles  fiiu/h  dbeUn^\ 
rec  va/de  Jclicitum  aut  indujirium  fniffe  in  exquirendo  quo  qu^eque  FiantH  mmine  Veteribus 
diceretur,  cnm  in  multis  eb  netas  adjcriptas,  paucas  ilias,  generaks,  fAriins  fpetielms 
cmmnttes,  HM  eerlh  dtfiniri  neqneat,  in  aliis  centrrverfis  id  tent»t  mk^s  eget  eftlrm. 
quam  fTuHus,  cnmqne  ab  a/iis  me  longi  dolliorilus  in  /;ac  palaflra  jamdudumahunde  de* 
certatnm  fnerit,  nec  guicquam  fere  dieeudum  rejiet  qued  uen  diHum  Prius,  efartet  4Mem 
mt  Centreverfittrnm  etiam  nlifnis  medns  Jft,  Hhu  memina  rete^  Qr  dbumni»  tfn  eiffre' 
tatauliqui  retinui-f  nec  temcre  fc/icitanda  aut  /ocemrveudn  ebuci  fpkt  kuth  ftefl^  »flV^ 
imfefita  fueriut,  ne  frafcriftienis  Jure  uebtjcum  exferiantnr, 

DeinJe  ekm  mminnm  wm  moAs  qah»  rernm  tem  weeeJfMmm  mmitiflientiemem  ederHm,  Im 
iis  etiam  fptciebus  qfas  k  qcnere  ad  genus  tranfiuli  perjirpe  nomina  antiqua,  novis  nutlis 
impefitis,  reliqui :  bine  ut  nannuliii  fertajfe  videar^  mu/tipitcandi  metn  a  necejfaria  etimm 
irefjigjdvnai  abjlinuijfe,  &  Hlmrmm  cmtmi  me  aggregife  qui  dttin  vkaiit  TKta  in  comrana 
cununt.  ludtcit  tamen  &  exoticis  nominibus  ijuu:  junlus  Eurcfdis  duriora  (ef  abfena 
fefint  videri,  lemmata  fen  titides  defcfiftertes  alifuoties  adjeei,  fued  LtSeri  nec  imutUe 
mee  ingratum  futurum  fpere. 

Preximo  in  loce  monere  cenvenit,  me  men  fre  meis  venditare  emnia  quibus  Autoris  ne^ 
meu  adfcriftum  ucm  efit  iUud  enim  in  multis  incurii  Utit  f^imutmme  emtifum  &  feutio  & 
defeo:  imprimis  Jo.  Bauhtni,  h  enjus  fJifioria  p/urimu  mrnttm^t  fmm  ee  mem  leudate;  queH 
kic  pa/am  (Sf  ingenue  agnofco;  ne  quis  ob  fcripta  j'in:j  c/am  furrepta  gravem  mihi  plagii 
eiieam  merito  imfingat.   In  mutuatiti/s  iffa  Auterum  t/erba  fcrufuiese  fervavi  j  «0»  tau. 
tum  mabi  im  ui/prum  fcriftu  Heer^  rutms  ut  eu  immmturem ;  veritus  infiifer  ui  fiid  facerem, 
(^ut  eji  prociivis  'in  errorem  iapfus  )  fenfum  corrumperem,  novdmque  (ff  ab  Auteris  mente^ 
ferte  ettam  veritate,  alienam  maie  iuteiUQis  fententium  tffii^erem,  &  LeSeri  ebtrnderem, 
Perr»,  tm  FruSumm  exeticerum,  quorum  ingens  imumrmi  It  Cuoio  Qnfio,  Jo.  Bauhino, 
JOk  deLaet,  Olao  yJoxmxo  aHlfqne  defcribnutur,  Hifieria,  me  pianl,  peregriuum  ejfe,  & 
velut  hi  Syiva  quadam  aut  Luijriutbe  verfuri  fateer,  unde  nului  in^rii  memet  expedire 
fejfum,  fingu/ifque  fpecies  ad  fnu  ^ueru  redmeere.    Suecircu  iu  iis  erdinandit  C  Bauhtni 
fetius  metbodum,  quamvis  nen  nimis  accuratamf  fequi  milui  quim  in  ueva  &  comKtodiert 
invefiiganda  me  fruflra  fatigure,    Atius  u  Bauhino  uem  truditas,  nullo  feri  erdine  fervatei 
frout  Jefe  ebtnlerunt  exbihui,  mttuimi  dniituns  quim  memmuUi  Uriornm  in  N^eria  defcrif- 
tarum  fru3ut  fint,  alii  fui  diverfis  umuiniius  iis  tirve  refetiti.         ht  mu^iis  Bmft* 
riis  degunt,   ipfosque  fruHm  a  nautis  redimeudi  effortunitatem  baient,  quiiiifque  curiofo- 
rum  Mufea  ejujmedi  c/meiiis  referta  pateut,  edfquemoram  infpicere,  invicem  conferre,  ($ 
«mriesi  e^umiuare  cenceditur,  facile  difiemeut  qui  y^rum  ariernm  fruHus  fiut^  ^ufue  ei 
neminum  lorietatem      defcriptiones  imperfeflof  iidem  citm  fint  pro  dtverfs  fa//ant:  em- 
niumqnc  convenientiis  i£/  differentiis  adnetatis,  fuis  fingu/cs  /ocis  difpeneut      in  erdinem 
reductnt. 

Tandcm^  re  ijuid  difimuienu  dum  fcfiedas  a  prt/o  tranjmijfas  ad  examen  revocOy  ab  Ope- 
ris  'Jypcgrapiucii  Jitpius,  a  mtipfe  aiiquetieSi  \S  pluries  equidem  quam  veilem,  erratum  de- 
freHemk,  Hee  tamtn  mirum  im  tum  leng»  ofere  hemini  veternefo  diuturni  laioris  tudie 
fomnum  quandoque  clrepfijje,  inque  tanta  feflinatiene  fracifiti  caiamo  mu/ta  utique  deieuda 
exctdijje.  Qu£  in  reius  iffii  Errata  oifervavi  in  Affeudice  emendata  referies,  qux  iu 
veriis  &  fyutaxi  inter  'mepeA'»^*  Tyfogrufbieu.  Quiuime  fruter  hmfi^medi  erfttXf^^  k 
me  ebfervafa,  iu  difpofitione  jpecierum  Jepiits  erratum  vereor,  cim  multas  mihi  nondum 
videre  centigit,  qnifque  eltm  vidi  uon  fim  curiese  contemfiatns,  ut  notat  generum  cbara^ 
Ser^ieus  imv^igarem  (  uee  enim  Jum  tum  de  HHhriu  Ptemurmm  eeudendu  fer  femnum 
pidem  e^uim.')  fm  uiierum  umtem  ^eriftieitthui  furtes  fradfum  ex  feihi  ueta  modi 

A  3  dia4 


i 


P  R  ^  F  A  T  I  O. 

iWF^e  dtjiimmd£  funl,  flores  Jcilket  &  frufftu,  eorMmqMt  calictt  <^  coueeftM$la,  noH  tWfk 
onnttanim  :  tincle  in  his  cfinjeUMras  preMiks  fijpu  cm8$u  fm^  ^lid^  fi^fiaAtr  f0» 
hui^quhm  quod  con/fcrtum  hui/eb*m. 

Mtraberit  fortjjj;  LeOer,  Appcndieem  m  tatttam  «mkim  ueerevijfe  :  JlUiet  aittem  Auim 
fotijjimitM  ae  caufs  accidit!,  quarMm  prim.t  oUivio  ofcitantia  nojira.  Cum  enim  Mt 
Ofus  boc  confarcinarcm,  Hiftorias  Plantjrum  cvolvercm,  multifqMe  imbi  Jpecies  lociialie- 
nif  difiifflM  iMvenirem,  edfqi$e  idcirco  diferrem  &  in  ptjent  omMvfm^  mc  tamen,  me* 
mori£  iiimitim  Jtfus,  C>  i^navit  lihcnter  indMlgens^  eas  JiMdioie  excerperem,  in  fchedit 
diligentm  adaotatas  rsjeivarem,  t  um  ad  loc*  vemt»m  ejjet  qMihHt  injeri  deberemt^  i  memo' 
riitfiak  eU^s  &  per  tblivioMm  om^  jm4.  Jltera  Appendicit  anSs  «mfp^finh  fuvm 
mHft^  necdum  chfrriptx  Plantie  pojl  TontMm  primum  C^"  (cciindi  ctinm  mjgrntm  partem  ab- 
fohtdm  &  imprejjam  evulgat£,  thm  ab  aliis,  tum  prtcifiMe  a  CeUberrimo  viro  rti  Hcr' 
knirid  lonii  peritijfimo  D.  Paulo  Hermannor»  Academia  LugduiKvBataTa  Medicins 
Botanicet  Profejjore,  in  Catalogo  Jiirpium  Horti  Medici  HUmj  Academit.    Horum  qnidem 

Kg  tm^a  i»  bortit  circa  LoadinuiD  cditwr.  At  nobit  ob  rationet  hic  ne»  dicetidm 
Xt^kem  niiro  w/  «f«  Uttdt^  vet  mmt  pUmt.  Qnin  fi  id  lictiijfet^  eim  CataSogi  mom 
Undati  editionem  prope.lkrt  expcffarem,  JatiMS  duxijjem  Uhcn  tmo  parcere,  qulm  iit  dt' 
firibendii  jiffitilem^amnavarcst  fynidem  accnraiioret  pUniorejqne  earHm  hijiorim  fukm 
ego  fo^m  texere  mo  imiki  fmmttanm  ottifiimms  ckm  ego  femel  tmitim  <f  hota  tem- 
forii  jpatio  iifdcm  intereffc  potuerim,  D.  antem  Hermannus  femper  4  «ijj  7ii«J  c^pkfuv 
tm»  OK  qjif  ymr  ^  ax/(^(r(r<,  ^  v^xfipQirt.  PlMrimat  certi  enutitiUim  imic  Viro  gra» 
tiat  dthmtu,  tum  oh  ea  <pi£  }jm  pr^fiitH  ht  Opere  prsJtOo  miper  eaitOy  tmm  ok  eo  qnM 
folln  itiis  f  /r  in  Murco  Zeylanico  brevi  edendo.  lUc  cum  animddverteret  multos  iHcro 
intentot  «^otiandi  camti  mognit  motamui  cla^df»t  ladum  Oricntalem  adnavigare,  ne- 
mimm  ad  id  tabHm  idomm  Ptomlmwm  indogimitnm  &  Hfioris  Hetmrdif  pronm: 
vend£  Jiudio  illuc  proJiciJ<  i,  tptamvis  regio  ijla,  carlo  foUfm  fiirpinm  generationi  frofhio^ 
itnmmeras  Jeri  Jpecies  e  Jcccnndi^o  Jmo  ftnu  tffnnderet,  «MMV,  rarat,  facio  i^rihu 
^dmdnmdasy  iffe  ad  opus  fe  accinxit,  fpretifqne  magmamimlUr  tm  longinqni  itiimit  Sf. 
fcultatibus  pericnlisy  pcr  immenjiim  mqmor  im  Imdiam  contendit,  ihidemque  ali^ot  an- 
moj  fub^emt  &  inJiitutHm  fortima^er  mrgemt^  fut  adS^orim  J^stmrdm  fertimemi 
emrioti  rimmtiu  efi^  tandemfue  Orimtit  Jitdtiis  mmfimt  im  &rofm  red^. 

At  neque,  citm  in  boc  fuaomSt  rotiamdiu  litmfiriJjUmm  Prr  0-  immortali  Jima  dignut^ 
D,  liemk^.xaq  to!^cy,.^..Prukciiftein»  fn»  r^  jgee  bdlifm  per  imdimOriem^ 
foiemt  geBi  ft^t»  ooe  /OIWJMIhHNiI^MB^^  merim  imgemH  &  da€i^ 

Uifiorim  Botanicte  illuRranda  ampupcandte  zch  Jlagrans,  in  Jiirpihits  per  totum 
Regnum  Malabaricum  nafcemtibut  conquiremdii,  defcribemdity  delimeamdit  nullit  laboribm, 
nuUit  fumptihus  pepercit,  mt  h^mt  beneficio  icmmai  lum  tamtim  mmdmm  fmmextamt  fmkbor. 
rimat  babeamus,  Jed  etiam  dejcriptionet  nom  miuut  mttmrmtmt  &  fidelety  flurifqmo  fioHtt 
im  lucem  frolatat^  quam  ego  fer  umiverfm  Imdim  fiomle  oriri  unquam  eredidijjem. 

His  adjungereliceat  ^terUmm^  momimimoritimBotamieitnomiimftO'  fnmm^  D.  J.  BaoiAer, 
fui  in  Ittdit  sptam  vocamt  OccidentaJi  idem  Jiadium  decurrit,  Virginix,  ubi  mttnc  dt» 
git,  ///j}ori.im  Naturalem  meditatmr.  Nemo  cerli  baSenmt  ex  mofira  gemte  Botamicet 
fientid  omnique  literatfirm  gemere  ei  fimilit  aut  fecundut  im  Novum  Orbem  ftdem  intmlit^ 
mmo  omuttbm  retpnfait  ad  talem  Hifiorim  comfcribemdam  faratior  accejjtt, 

fTorum  irdiijirij  Indit  utriuftpie  monits,  Jjlvt,  valUi,  litora,  catnpi^  frata,  viridaria 
perluftrMa,  eorumque  fiirfet  nativ^      alumna:  oculit  nofirit  txfopS.    Hinc  ut  dijcanMist^ 
Jndiam  ab  Eurofa  mon  mimiu  maturi  spihm  loco  tUfime^  ejufque  n^iomit  genium  tantoveTO 
a  nofirate  ahlucUre,  ut  fiquis  hiic  illu^er  quietem  transferretur,  exptrreSus  vix  crederct 
^  vigilare,  adeo  omniu  nova,  infoljdMadmiramda  idtifie  oculit  occurrerent ;  ut  vcrhigr. 
«  Jkbermm  mtimmdtarum  fiupenda  prommat,  altiffimtrmm  Bmroftarmm  dufU  tr^Udt^  mt  mms 
treeentot  pcdet  adtqnet,  vel  etiam  fuperet  j  aliarum  enormit  crajjitiet,  ut  earum  cauaicet 
vel  fixdecim  bominum  ample3entium  ulnat  exlenfas  impUant:  Hujut  folia  in  eam  longi- 
tmdimm  extenfa  &  latitudinem  fmfry  ut  fimgula  vicenis  bomdm^mt  immmhamdit  &  a  plif 
via  frotegendit  fufjiciant :  lllius  ligni  duritics  ferri  amula,  rec  gravitas  multh  inferior, 
Qmid  mhrabiliut  quam  arbore^  ctrnere^  qute  cum  fer  trigimta  quiuque  aut  quadraeinta  an- 
mtii  meque  fruQumy  meqme  fiorm  frotmlerUt  tmm  demmm  momm  melut  arborem  e  vertice 
cnrittjt,  &deir:de  fcliaomniacxncns,  velnt  altiftmacpitdamnavismalus  (natHrlenim  f^gvl- 
riKw©'  eji,  nt  reUqum  Palmt)  ertSa  O"  '»  Jubiim  elata  aapareat  i  donec  nova  h£c  at" 
bor  fmdatim  cmam  expticet,  .rami^qme  ^  fmradtt  mmmierofi^mtot  qpuifimitrfum  difiumdmt^ 
incredihili  flcrum  iJfque  fuccedentiHm  JhSmmm  mmhitmdimt  «Mj^,  fmtt  md  mmtmitttm  ' 
ferdmBit  miater  iffa  radicitut  imtorit,  .  > ) 


Digitized  by  Gopgle 


VR  JEF  AT  1  (X 


Si  cuiqHam  Ewrop4!o  per  J)lms  iter  facienti  arbortf  ^piMUm  im  eMfpeffum  vet^nl  nr^ 
ttamGmMin  tntermaH  IncemiHm  Jplendon;  cUront  viis  iHuflrfndis  fnfPceret  cT^ 
mm  nt^flegspojftnt,  qHcmnon  liHporc  pcr.^lUret  tam  infolensfpe^ncniLllf  ^  tamen 
^J^f^^odt  sn  Amcrsca  rtfetrM  tdoncos  tcftes  babemns  HlHftriJJJmnm^Ktnhmm  D.  Joannrti 

C.«/^^«  Orbery  Jamay«  n.per  Prarrcc.,,  Rrcr,  Societatis  nnnc  >rxZ 

•.i!    t-T^  ^''^''P^  &mirMttl»nffm,  Arhms  monnnUas,  imi  hon 

f  ancas  tbtiem  crefctrt  cpt^  ctsmfiorere  indpinnt  folia  cn^nia  amittnnt,  atqne  iirierim  dZ 

Fmi  «rf  folares  radn  qH.bH.  .llnftrar.  geft.nnt  flores  fiUomm  cbJeSn  intercipcrenL ,  forth 
et.am  ne  flora  crvatus  quo  fnperbiHnt  arhrcs  ojhntatiom  folU  officerent,  eWane  h^eali. 
qna  occHhata  .mpcdsrcnt  ne  adftantinm  cchU  tam  fnkiri  fgiSs^  «tteint  Sk,!^ fht^ 


S>H>s  }<sm  crederct  tn  mediis  Indiis  Bnropam  rcperiri  ?  in  regione  fervida  tint  mhil 
Jcrc  iHmlemperat.oribHs  commHne  prodncit,  frigidiori,  etiam  cerli  paticntibus  pUntis  alicHbi 
lccnm  ejje  <?  Hujns  tamen  rei  fdem  nobis  fadt  injign.s  peregrinator  D  Bcrnier  Ciim 
en.m  tn  terris  magno  },hgOrnm  ImperatoH  fubjcai,  iter  faciens  montes  excelfos  tranrctn- 
i"n-L  /»cr;Jje«  >^<,»/e,  Palmt,  Pfper,  Jrmubne.  Jaccharin^,  hrcviter  Indica 
&  BsMkn  ommas  Vemm  poft  fex  feptemw  6$rnnm  Htr,  cacnmine  fnperato  cum  ex  ad- 
verfi  latere  dcfcendcrct,  ecce  nova  rernmfacits,  k>  velnt  ms>ment0  ttmpori,  in  Enropam 

mftro  Orb.s  qttadranti  fmilinret  Jiirpes  confpiciemit. 

Sed  nt  e  divnticHlo  in  viam  rcdeam,  ntm  illnftrat*  tantum  pradiaomm  operS  Indi^, 
fed  ^  .n  turopamjnadantenus  tranftattftmt,  ut  fi  in  i>oriis  noftris  cnltioribHs  ob.mbu- 
kty  te  ,n  tpfis  Ledtanmt  vMdariis  Jpatiari  erakret,  tot  nbiqne  fndica  &  Exotica  ocnlit 
cbvtrjantur. 

tJt^^T  J^"''i'":  ^iB"'  ft^Uiim  per  Enrafant  pLmtm  ind^^antium  c«-  colentiHm 

^s  honor.s  cansa  nomino,  indefejf.s  ftndiis  &  UMS  B^atncts\citntia,  Z  i  SSii 
&  Bauhinorum  temportbns  panlatim  tUngnit,  rtfnfdtata  efi,  mirSLt  intrJZ  X 

rnm  invent.s  contentt  ad  nlter.ora  tendnnt,  nec  alios  filn  iimitiSiitmnm  terminot 
nat  Annt  anam  qnas  natnra  ttrris  fixit,  nniverftm  orbem  ct^,  fiHs  compUxi 

VmmeaHmt  in  excnyatirnem  «oflram  prafm,dnm  (npereft,  ninHrnm  PUntas  mnltat  ana. 

mm  ncmna  w  Cudogo  Horti  Rc^i>  P.r.junfi,  aliifqne  extant  k  n.e  omi&t   anld  fcfbc^ 

f^fttnrts  tnlerer^  afm  tiuU  mw  (^uftmt,  mmw  unm  aUqnJt  Inb  aliit  naminikni 
t^cs  %nt^^*         J^i^mi^  U^m^t^  ^'^tX: 
At  necantefirietidnm  qnam  prMer  hOHa  Unt/atat,  emm  qni  Tomo  bnic  fecnnda  Am. 
A  r^-^^.  honor.fica  mtntio  faOa  faeritj.    Hi  ataem  fnttt  ,.  TUnSrtt  rtr 

D.  C^UeMmCoxatxxiKMednTetntU  Londinenfis >i»;^fr.  i.  PracUrns  Vir  h-in  Rir 
fjum  e^nmam  mm  jiemedtu  p.  Leooardus  PlukcQcr.  M  £).  d.  Samucl  DobdF 
&  4.  D.Jacobus  Pcttivcr,  P W4«/«r  Londinenfct,  Batatdeti  a»rimh tnoH  Snam 

His  ^dde  quamvu  "^'tkmm,  tt»tamen  Jne  ingratitndinit  mtita  in  J^  cpeHtrtli. 

f  trndai  rn^ftni  qnmm  mh  per  totnm  compofitioni,  ^  editionis  tnm  frimi  tnm  ftcnndi 

Utmibntmd(.0r,  &  mat^  refurgat.or  qnam  abfque  eo  f„ijjct,  prodfa^acfi.  ^  ^ 
rJ£^  f^f*         tr^mijja,  smperJcUa  cum  fit,  eomm  adjeaiont 

fnpplenda  ven.t  qm  a  mb.s  per  eblnwmem  amijji,  qnornmve  Jcripia  poH  id  t.mpns  edtta 
^lnd.t  faUe,m  traditaft.t    Primo  m  lcco  Clar.l  r,ri  a  cLlh/uon  {Z7tt7^ 
tdt  &  fctentti  grmnt,  dt  Proftjj.onc  fna  dcqnt  Repnb.  Bataniea  aftim  mcriti:  E  enhti 
Ptnacerernm  »*ri«r4&«w  Britannicaruro,  A>,maUtim,iyu  m  AnMUiN«rii  Artemvitht. 
ri^^i^fin^tuitfm»imBft9rimm9ftrtmttrmf,dh 

Deimd* 


r 


•    P  R  ^  F  A  T  I  O. 

Deiude  D.  Fauli  Hermanni,  ic  quo  Jupra,  e  cujia  Catidige  PUntarum  H$rt$  AtaikmM 

Lueduno  Bacavi  Af^nJicis  mognam  fartem  mutujtus  ftim. 

T«w  JoannisfiapciftKTciuinfecti,  icujus  Oifervationilus  DeOrtu  fi?  yegetatioM  Fim*\ 
rum  aiiquammultas  mwaram  Pkatanm  defcriftimes  famptas  Appendici  iHjentt. 

i'*»/?  Jo.  Commclini,  citjus  Catalogum  Flantarum  TH  JigeHaram  IJollaitdiaeditum  An.  1684. 
/«12  -ArliMus,  &  ex  eo  fprcies  Monnullas  i»  Hifteriem  m^rai»  tranferipfinm.  Idem 
jlorti  AUaiarici  Tom.  z,  3,  d,  5,  6.  mtis  odameit  e^mntariis  ilkflravit.  IJeat 
Traclarum  de  cuitura  Limmm  Uf  Aurantiorum  emifit  in  8. 

Tan  /cm  Pmli  Amminm,  cujus  CbaraSer  piaMtaram  nataralis  Fnnco&im  1684.  impref- 
fus  notis      defcripticnihus  nennullis  Hifiariam  neflram  anxit. 

Ejus  Hertus  liofianus  1687.  editus  ad  manus  naftras  nonJum  perven/t. 

Perique  D.  Rochefortii,  cujus  Hiftoire  naturcllc  dcs  Antillcs  nos  dehitores  agnefcimus. 

Nec  miniis  Mauritii  Hofmanni  Catalogo  Plantarum  Horti  Medici  Altdor&i,  Cata- 
Uge  Plantarum  circa  Altdorflium  nafcentium. 

Item  Jacobi  Su'.hcrlandi  Ilorto  Edinburgcnfi. 

Atjue  lec  omittenJ^^ohzzu  iccnes  fol.  "Parifiis.  Heque  D.  Rob.  Plot  Jiifteria  natura- 
lis  territorii  Oxonienfis  edit:  An.  1677.  fi?  StafIbrdieiiD8.Afct68.6b  )W  i  fiiarm»  fart* 
ea  quiC  de  plantis  agit  hijloriam  noflram  locupletavimus. 

Joan.  Baptiftx  Fcrrarii  Ilefperides,  ftve  de  Maierum  Aurantiorum,  Citrierum  6?  Limenum 
varietatiias,  ealtara  &  af».  fol.  Romaf.  1646. 

Joan.  Eufcbii  Nierembcrgii  Ilifloria  ^atura.  Aniwaph /«4  l6j j^. 

Joaa  de  Laet  Hijlwia  InJt^  OicidentaUs.  foi. 

Muf^um  Regia  Soci'tatis  Londinenfis.  fol. 

His  addi  peffunt  lii>ri  nonnulii  Botanici  quos  noiis  nondum  videre  eeatigit,  aimiram, 
Hyacinthi  Ambrofioi  Phytelogia  partis  prinue  Taams  friam.  • 
Mich.Boym,  S.J.  Fiora  Sintnfis  Vicnna;  i6f6.  fcl. 
Francifci  Scccrbcck  Citri  cultura.    Ejufdem  Jbeatrum  Fungorum  4. 
Georgi  Tunc  Hiftoria  PUatanm  feL  Paav.  168^  Hip  am  agit  feianmtA  de  faad- 
tatthtmvirihsriaattBrtmiT^asaj^itt^ 


TlfiOpus  alfclutum^  tjpis  impreffum  literas  accepi  a  Bctanico  ncn  incekhri  D.Tho.  Lawfon 
i»  Wcftmorlandia  degente,  juihus  Cataiogum  injeruit  Fiantarum  a  fe  oijervatarum  im 
SepteHtrie»aliius  Anglix  ffmta  ik^tHtium,  auarum  nonmUU  aavf  &  wmJameihts,  «K« 
iaoksiaCataiega^igfiemianmfretttrit^&iadiSs, 


Triaii  geaeris  fuat 

l./^£ra(u$  frlveAris  fvMdtw  minimo  cordiforra^' 4tj^C  k.lft  lutttl-l^catt  ^ttVpitttt  ttsT 
>^  ibcis  Ce^faieniifaai,  €de,ai^  cnins  m  Phyto{ogla  Britannica  mentio.  'Hanc 


drca  Bnriam  8c  tinmmmm  Lanaifria  oppida,  Sc  alienbi  etiam  mWt^merlmdia  invenin  fcnbic 
D.  F.avfm^  ctrca  Stcclpfrtum  &:  .ilibi  in  Ctjtria  "DStenebouJe.  qui  hanc  Merafum  lylveflrcni  Ung.i- 
roruni  C/»y.  inoniiiie  fll^crrp  trcc  conje<Slaretur,  ni  color  iTu<aus  diluce  ruber,  qui  McralbUnga- 
rico  niger  eft,  obftaret.  Vcnim  crrat  D.  Stombtujt ;  Clulius  cnim  Merafb  l\'iveftri  frudum  td* 
gram  non  actribuic  ied  rubrum  ;  Merafo  autem  fimplidter  di^o  nigtum;  unae  oolor  fiud»  nnn 
mipedit  quo  minus  Meralus  iylveftris  Ungaromm  CUifii  eile  poffic 

2.  Cochtearia  marina  folio  angulofb  parvo,  in  TValnfy  vulgo  Wanty  Ijmee^lrite  iofill^  Hllic 
nulla  qut  cxtat  mihi  laltem  vila  ncquc  icon,  nequc  dcfcriptio  rcfponJet. 

GJi.inium  h.vni.itotles  floie  elegancer  vjiiegato:  m  inlul.i  frW;V/ praJida  copiofiftimdpiOfO» 
nic   Hanc  Ipeciem  pro  vancuteGeranii  hzmatodevuleans  m  Hiftoria  Dae.  1061  '  '  ' 


flunCk  ex  ob(er\atione|NantB  m  hortt 
dnncnatvartegadone  qnam  etiamGttii 
tiiiasabeodittert. 

4:  Litium  conv.illium  an^uftifolium ;      ixjntem  JFaterfaUm  fFe/lmorUnJtj. 

5.  Hieracium  macrocauion  hirlutum  folio  rotundiorc,   iprope  Shap  vicum  in  ffiftamiaaJia, 

6.  Gr«men(panenm  cagiiejtfdo^gfimino  IXMrngr.  la^^bmiaadiaoosioii 

Sermdi  geaeris  fmt 

I.  Gramen  (paicenm  flmManam  fncafidiaoea  graminea  majus,  anobisin  fummis  aJcifTimo' 
mmCamln^i^  moadum TOtidliai fiifkii  ttjoeu Mavatim^'  quamvii  in  CaaioRo  perotilhio- 
ncm  omitiiitn. 

1.  Luuiia  nioor  ramola.  ' 

^  I'  Lunari 


Digitized  by  Google 


j.  LanJiij  rninor  loliis  dilTcclis,  utfuquc  Strickiandiit  majmri  in  IVtSmarUmJii,^ 

4.  Pyr«la  AJiines  Hore  Bralili^j,  ^^rop-i:  Gjjf  iir^wm  oppidum  in  CAmjfi^  * 

5.  Sambucus  foliis  ladniaus  propc  idantunaun  Laneafiria  in  fepibuB. 
€.  Scabiofa  pracenfu  minor  flore  carneo  P«rl.  in  H^tJfmorlanJis, 

7.  Sorbus  fylvcftris  Anglica  (CnBllflj  bnltl  Jbet\iite,  C}^c(g-%pplc,  JS>€a'<OultX0.  AJlcnc 
Farkmfimus  eam  in  fVitbtrjlake  Fark  Iponcc  nafci.  Veruiu  arbor  eo  loci  hoc  aomixie  vulap  (ii£U 
Aria  eft  Theophrafti.  - 

8.  VloU  foho  Trachclii  D.  Aitrrtt.  % 

9.  Viobpaluftris  rotundi&Iia  D.  P/Bfllift.  nat.  0x0» 

10.  Getanium  coluixibijuuii.iiiaxiiiiiiiii  isL MieSiefi^lkmt  ^dbnuii  «^gftriptfrinw  ia  »lRHi>riii 
ftra  exhtbolmiis^  ut  8c  , 

1 1.  Adi.iiui  foliis  bilTi.I;s  vcl  rrihdis.  ■      '.-  * 
-   la.  ilcllcboriiiemuior.alba  iWA. /fv//«iw-i«7></.         *     .  *•. 

HU  ndde  yarietates  quarunJam  PUmtMnm  it^jltSt  vig. 

I.  Caiduus  monftrotus  Imperati.  •       ■     '  . 

a.  Gotulanon  fbeada  flore  ^\en.o  Wtfmmi, 

Gentianella  flore  ladeo  tbtJ. 
4.  Geraoium  batrachioides  flore  elegaater  vaiicgato,  In  sU  Dttr-Vmk  hj  TbtmbnM^WifimtrltU, 


ElU 


E  R  R  A  T  A. 


t.iW*---.«.jr.  toj.v«7.  «Mifciwmk  10^4.4*.  l.iilt.«irM.  Mf i.  f «.^MiJii.  Ircaiii.j».  Mf|.ft.Jiab  HH?.  it. pift 

"'"ti^f.  t.  lOtt.%l.irsmrj.  lci*.  i^.  Iitii4t  l^J.Sdrittti.    laSt,  fimttu  M»^,  tt.  BmltUtru.   l«f.9.tTiifu.  lajt  n.ii^dmt. 

''^^M-T'-  ■•^j.tvM*/"'^''-  «■•^'UMCar.  tofo. 4|a./«iU<K  taf  ].  5f.  «nlau,  lo»».}).  nfau.  itc*.4«.f.tlj.  ■  1 10. 1 .  |nd»a^ 

^■■■'■'li^tli' -iPotk.  1 1 1 V  4>.  Z«^Wur<.  iijo.  ii,n«.-/>fiuB.  I U). i.^)V9<c.  llK.4a.iiaW>.  ii|<«}./^.  ■  I iy.Luucpenic 
S.*'mJiJm.i.}t.fWffiMi:miet.  1  147.  tl.Mi*:        1 149.  .^.mmttf.  lilE-  lo.Mfl.  1 1^7.  5.  (<ftMf4rupp(K.-«itf.  1151.  m^^M'— , 

liT*.:; /r^a.>n.-.  ii7lj.;r.  IviS.w»  i itt.^. i>uk.:.<:.<.  Ljj.tmYIu.  iiyy.iA  j(<c/<u.  ijo{.i.t<Ta«.  iSOf.t).rji«.  tiii.ti4ft/«aB  lufwfc 
Ui4.ja;,piA>aaM<i9w«Mb  t2aj.3t.|>etMik)^c/*)MM.  t2.24lst.Aia«<M.  i>jy^.*M<.MilM,  istMT^VoftoMiiifi^Mvi^^  i*«eL«;.«iiU#«. 
W»»*!  H4«4|>4>Mk  lM«i<fc<ffr»iWi    t34<.«*.«tfair.  ii<|.t.  itafc  myn  ^W>>»  iaM.I4.MMM^  U7«.1l.<». 

«■Ml  iaf^{|./faiI>L  ia!l>»  AiMltr.  ■IWffl.lrMitnL  t^3.  ti.fiffmrmlut/ilmi  iifnuaektffimii.  ia».-/rMi'<wi*uL  iiai.i.  MHjVc^j. 

I}«>^.  «AillWI'.  1^03.44./«/^^  1  u3l  f^'-  1)04  46.7**."  >  <$0f.22.  (^LUWjMMIt.  tluy.i.jyrfllf.  1}!^  -1.  c.f.v\'i,.  i;  IT.  E^dnfA^w.  J  ;  34. 
):.^WeL.«.  1;  17.  2l.£jt«.  I)l(.  t^.  "^f*^^.  X  17.  ^«01.   I  1.4^.  7|..^<fcJrtjlu.    tl^A.  Ifi.  ..A^tfd.    ijr.S  .ili.  hjYirr.' y^jM». 

■  ■■r  ^t.Jantji.  117;.  li  i-rMiui.  5i.JuW<Mgw.  i}7l.  n..u4llm  IJta.  t4.<iMnji.  I|t].MK]^K«>.  i)»:.  14.  .(iu>'.  4 nun^^jiuuj.  «407.  44. 
pfm.  14J1.  isk'«^w^9>.  flcWic«i.«»»*-  ««lt.<».^<ki^  l«3|.|l.«Uafah  *«tik<*./afttih  l«li.  i).iaWMjiw.  144«  ra."*!^.  I4«|b 
af.iaauM.  1464.1 4.  iklrmr^mmiiw.  14*7.4  >•  14^4.  n./i»»«l>i.  I4auii>.pa<db<«jnrir.  1495.  3(.  Sc  /  (14.  4./<Mii«/iw.  110«.^ 

jrt<irwT.r'w  l.|-t*?*f^ffrr.rT        ; l^.        T  jiWimJ.  l         t .  tfnm^    1*170. 1.  K.    1  <  T     I  ^  <-'w»  i#mfrw«-  l<  J).  IjO.  uU.  .«ly^ar.  X)f«.4^Ai^~ 

H.5l.i..'..w    j-'.'i*L  1  :  ; .'_  V  ^  .     j ...  1  1  . z  .    .    : M.  lfc.,ir,U#jIMi»f.  I  s- -  -  :  . '  .|  .Ijm.'j.  i  ( tf.:).  44.^«.  4  ^.5rw<.r)«,  l4 


a^j4ru.'w,.   1^7.  I ),  fx^  j.;AfKr  IUfflic  u<,tti*.  MiJ      J  tl.^..J«4j.'k^  IfrJA.  14.  ItvtJB.  J6  J }  1.  j-^J..mwm.  i  r> :  u.  |  u  .  f,.'.  ,'.'.  Jft^f.^.A,^   Irt  |lf  |ll  tti 

fml.  utit.  ■T.fiMnrtt—  l«i«.  11.4101  <A  I»71.II,<«itM<.  (tT:4t.<ia(.  Mrv  t*.'<>it^,<.  1  j4t7.  4  7-(«>Jlefe^A4H 

^ io feymi tai» Miinr.)  MtftJ-filit-         <«./btma.  itf«i.4i.pottUtili«Fl<:j<ttVi».  J«»).ii-v>'i.  i7l>].  |.  iiniriinta^  tfag, 

tt-l  ■  |l  1  rfjillj  |-  iw^if.ji.  iyi>a«./1>itfi  *g^<y- iT4«-57./1i~.  174> 
».  iiit»M  «pi^Ml^Mb  i9«^aB.^  i77>»a«...*«i*  tn«<«l4|bik  jjijk ti|.IMHi>  a«i>*|.a*  iM.t«.4lfa)|fi«.  «mwm.  itu.  .3«. 
■iniiihtitlriafiiiiiKfltltii»!  ili4-  iT-^fA»^  t*'*-  »./*■*■■  ttii.  itiC.  |i.«|Etif)nHib  txwrMH.  1I17.  ^j.mp^mn,  ^a./mi^^ 

rtm.  13. n?''  1 1 14. 44.  laJI.^Wiiil^vl'; £<('"*''  l^:M.  4..M>:<.  1 1. I^t  i»' '  iK^-  '<."'.* .«'tM imrVfau.  ll }i.  1 1.  rWiu-j,.  jSj?.  ].  |j|j|4cj^i». 
M.  IJ  ■Hifir  I  ( Viu  v».iiiilj.5rtaii«»lai|Jt  C- .  .  m.  1844.10...-.  J '  .[.S  t.  i»*  ii4J4iL';.r<|(..,i,.u.  iSi,i.^:  ,Kj^  l>iJJ.4S-i-Jf.iJr«<.  3», 
Mfccift-*.'*/'»'^  1M^4>.  f^/kSitiJ.  ItXkb  )i>w  ,-^«-«.  Jlll>7.g.yiaij.  < h&l.  i 7. /ir^iKra,  jk<ktcj'b  J ». l.«u.jSnj[i;uyj.  |D4>.  lo-lnA  il;^. 

ajkAik  i^f«.t».  Hfji.mtfv^''-"^-^-''  'ks<.-  ~'-«.  i>»fct«.—nrfiM.  itii|.44.«alt<(ilii|i|il>:Mfi«i.  j»i4.44.i<]^  i»imi. 

riyiffiij:!  \siiifttJmi  iriir  r  ''-■)'-  '  '--■^-  n  Tfi  |T  rj^r   j»i».  i».r€ft/ilMt<leleai.  iJ.tt^kmiifyemJm.  ^m, 

Mr--  --kfi.  -«ij.<«''.       r<*       JcL  r-.  i:rui  (>it,fn<it  iJjJc .^.^ae.  tf  ia.4t.A<^'li.  4».  tXimd^  <»li.  4.  XMi  Ai|i^ea,  -f  »•-«"  ^ 

•ti         Lr^-.-.uX.ri,  -■-  liri.-j-"i  .'.•ijirnirlll  (ijft  f        it.  Jtffiiri  t^tj.  n.  Ila.  <|./«itni^iiir«i.od  2.L  ja.4liyiitab  M,4aftMMHgk 

fg'*-  IJ-J]'  ift  tj-j*'r-''    'y  f.-^".i".   iyjji,i»iiaLa.r^  1*41.  ji.u«b».  tj..<,^ijiub  if4>|i.Jr<Mh 

f  » 

<}^Jt  JbpMnz'^,  pi&.ttii.  Aic:  fi4nnicruipiA.v<i.t.  isitluonc 

Ijl.ai fii llt»  riiMii.ii  I      ili^v  ptArJi  tt)j.dc-t>xiiae  >\l6cClWi£.\Lrj^ 

I^B/it»  fci.'j» --li^iflinji  J.i-.pt^  itj*  ikw.4«.j»  A>ii!ii*j;  -f.Ji-i'r-'j."' J"        tt.'»-  arTjan.  vk«  |«co«aratni(ioakfaiL 

a»i/«raaj»« ..^^«,■«1*1  <Mbu>M tmlaatj.*.  jjnJdaigi. g. ^~.>i:  —i-~.-  ..,-<.t,  «.  ,r,t..ji..  ■« .— .,.  —t  "-^,^ 

•  1^  T   iinii— ii)iiit|.»i» 


H  15  T 


HISTORI^ 

PL A  N  T AR  U  M 

LIBER    DECIMUS  NONUS, 

QUI  EST, 

De  HcH^is  Fencapetalts  vafculife^ 

I  S  admilcemus  nonnulias  minus  propric  Penupenl^  (iidas  ob  petala  ad  w*nwtf| 
lunda  uc  Axeiifuegri  decuhnc:  unae  pcoprie  6c  ftriae  loquendo  Monope^tedT 


ccndi  (Imr. 

P«fuapaalis  eriara  Pbl^petalas  adjungimus,  &  ob  convcnientiam  in  reliqms  nocis 

  nonnullas  ctiam  Tcrrapetal.is. 

Ilunc  Librum  iti  duAi Ssctiones  parciemur.   Prima  crit  De  Ilerbispcntapecsdis cun 
fobb  111  c.iulo     adverfo  bmis: 
Seauida  De  Hcrbis  pentapctalis  fbliis  in  caule  altcrao  «it  iiiiUo  oidine  pofitik 


SECTIO  FRIMA 

J)e  Herbis  pruCiipdalu  foltisin  cauk  eJc  adver/o^  bim. 


Uerbxfiore^mapetalo  aut  polypetaloy  foHis  int^gHs  m  cmdi  (mijifgatim 

dtf^Jttn  Jufit  -ufl  flore  . 

Pentifttaitf 

SALprititMt  femine  gtaadi;  AitiMS  mdatatimma.  ■ 

^Ttmfires,  calice 

bitegn,  concavo  leu  fiftulofb,  '    ,  '  . 

oUe^  &cyIindraow  \  petdii  iniii^iiBeactMiiioidiGifit ;  vafiob  iiifaii  fBoainaBc*^ 

lindraceo, 

iLatifelur  foljo  virente ;  Akhe&i 
J   K^f^tff^iat  foBo  glaijoo  gpaoiiiiea^.-lemin&ns  ooinpreffii«  r^goiis,  nigriti  Ca; 

■       /  IITOPIIT1.LU1. 


ITumUtort  &  plcruncjuc  ftriato  ;  pcncarpio  plurimum  pyriformi :  fummaparte  pcr 
macuricatcin  lc  apcricntc  in  oras  dentacas,  ieminibus  tuigidiorious^  flnnim  petaiif 
^        pleniiii^bifi&;  Ltckmis, 

XAimeJim  ferii  exftnfo  in  plura  (egmencaj 

^Fruticcf^^  fupcrficie  pcrenni ;  ilorc  fpcciolb  caduco, 

'  A/ajtrts  <^  elstmeSf  captculis  in  pleci&ue  Ipeciebus  pencanMiii|  Cistus. 
MtnoreitcimiUkntf  calicilNii  tripfajms  lea  trifidis;  vauulis  iiBodtuIibui  trisonis; 
[  CuaMiicisTus» 


l 


ji>rfi<«»«,  jupetfidBtniuit;  fimiiii»  «onoeptaciilp 

'  i triiiu  uriimum^ux  floieiiato ;  coma  crica  vclut  cmentante ;  Htkricox. 
)Keodvi\  floreicidcm  flavo,  fbliti  (alicis  ofalongps»'ad  gpwiqtl^i  in*w*w>  wmit«rf 
I  quaternis;  Ltsimachia  Lutca. 
.SiifiAiu^jMaiiuinaMdiofi^  petalis 


pZ6 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


ShtjmiStt,  colore  albis ;  * 


5  B^Jit ;  Alsini 


fmu  foliis;  AisiMfi 


CJIinv  tncauleopponds;  SAXirRAOA  MjSiUc 
lCanifa  Wnodo»  ftUttim  «iwfciBWifaf ;  SnKcau. 

toigiuijmakt  adeo  nt  flores  inMgin  ^eddgnt;  b  fi^gnlis  Iblionua  aSi 


m 

rEreSsScfreetr»,  flDribdsinfpicblongis in  fiumds  dnilibus;  kSka^  genicabi  iatadiimtBr- 
^   nis:  Lysihachia  fmfnruffiests. 
bmSmScfyimit  (iJSkVottiikem latBoht  ttdcidisSe  fbmimbasm  felionim  afii  iisflilihss 


m 

■  'jlnJrefanion  &  Afejrcn  liib  Iljpfrsci  titulo  coniprclienJo;  onmino  cniin  gcncrc  convetiiunt,  cujus 
tiotac  {unt  Bo$  flavus,  conu  teFeoiCuim  digitos  vciuc  crucntans^  £c  pcricarpiuni  tribus  carinis  coot* 
pofitum. 

Ad  hoc  gcnus  pertincnt  Ildofinm  mtHimum  ^x&am  &  Saxifrafa  grammta  pdiUa,  ob  folia  in  cau- 
libuscx  adverlobina,  &  v.ifculuinfcminale  in  mctr  fornjani  tuibmatum,  qiiamvis  floribus  lijit  te- 
Cnpetaiis. 

Gramen  Itutantbemum  ma|iis  &  mmus  Sc  CarjofbjUiu  bclijltta  uccrque  Alfiitu  IgcClCS  cenlcndx  iuiu 
obflorum  pctala  biiida,  &  vakulimi  feminalc  conforme. 

Hjffojnfeiia  hujus  edam  lod  eft«  cui  D.  Moiiibnus  florem  pentapetalBm  cribuit,  capfiilam  femi- 
nalem  fongam  innumeris  (emininis  minutis  refertam.  At  Ja  Baiimims  floiem  hexapecaloa  eidem 
aflcnbit-  Ucri  cgo  fublcnbam  oefciq,  nec  enim «ple  floiem  ade6  «xaAetcdiligenterobifBcraTi^  nc 
lecorder  quoc  pctalis  oonftet. 

GAMSm»  btt»  mtmtmtt  F.  Coilumaai  Lychnidis  Spedebus  anwuneranda  videmr. 


Cap.  I. 

DeCmyiffySit. 

CAryophyllus  ab  odere  Canjophyllumaromaticum  refercnte  dida  efthxc  planta,  fcjtietiara 
ab  aliqua  fimilimdin^  quam  habec  floBOcpanfiB  cum  liio  cahce  cum  Canophyllo  clida 
Noiuniilt  Vctcrumyettonicamftu  Betomcaml  Vetconibus  Hilpanix  populo  ilicUm  dlc 
arbiti-ancur.  Offidms  Tunica  a  Bctonica  per  aphzrcfin  dcnoniinarar. 

^pj  Vetchbus  incogmtum  fuifle  credo.   Si  enim  flos  tam  cxiinia:  pulchrituilinis  &  &agnmti2 
qoam  eft  Caiyophyllus  alalis  &  iuMtcnns^  eis  innotuinet,  pmocoldubio  non  minoribus  eiim  cnc 
celebrancntqpmRoiiuuiplBii^GaiodofeqMidemaiqH?^^       Tenuftate  &duiabibate 

prarfercnda.  .n-     »  n      _li  i  i- 

Canophylli  notx  char.telcrifbce  fint«  camflotitablaagas,  cyHndraccusJa:vis,  integer,  inmar- 
gine  (.lunt.ix.\t  (ummo  dcnt.Kus,  vafculumitidem  oontinem  obbngum,  cylindraceum ;  Pctala  maf- 
ginc  cxticmo  Incila  aut  laciniata,  (emiiu  oompiefla,  rugo(a,permaturiratem  nigra. 

Duplcxeft  1.  Angiuftifolius  iblio  giamineflu  ghuoo:  a.l^tifi)bus*Gal]^iblioltsoblongiscii)da^ 
Armeria  didus. 

|.  I.  CarytfbySi  tmgffiifobi  caijjce  non  larbatt,  fed  ad  bafi»  fiuamit 

I.  Caiyotbjilut  bartenlii  Paik.  CanoPfyBHS  altilit  majtr  C  B.  Betmea  ctrmtria  fativa^  ftvt  Cm- 
r^ftfimi ftnl,^  <Qe  <lini»>9[llill4lflllMt, 

Tdns  eft  h  fingulis  gotiiculis  binis,  anguflh,  gramincis,  duii^  per  cxtrcmum  acuminacis,  ca(io 
qu.ifi  iivc  glauco  colore':  c«i(/(^ffrlevibus,  teretibus^cabitalibo^  luro  aluoribus,  geniculads,ncx^^ 
in  ramos  divifis:  in  quorum  faftigtts  longiu(cuhs  (pedanmr  «i&m  teretes,  glabri,  orbiculo  (upe- 
norc  dcnticulaa,  quibiis  dclmcentibus  p.iullitim  divcrla  apparcnc  j!«r»rw  gcnera,  ctndKla  lcii.  cx 
candidopurpurca,  coccinca,  nigricancia,  vermiculaca,  diversoque  colore  varicgata,  idqucnonuni 
(tid  vaiia  rationc.  Invenias  fiquidem  in  quHMis  cuididus  &  cocdneus  cobr  ita  mifccatur,  ut  in  alio 
candida  in  alio  nibra  fblioU  numeio  rupanoracvadant.  <^iA  ouod  nonnuUos  videas  ici  candjdos, 
ut  imnutiilimis  rubris  punAulis  fint  rediiniri>  oootra.qut  rubemUdd*  nocis  a^erfi  videanmr.  Po- 
ftcemdex  anD&eQaamcanlenoa-iar&duoflonun.feneE^  quodadc^oieinatrine^  boceft  par- 

lim 


Digitized  by  Google 


.-Lj-     —  k.  •  — 

LinXIX.  '  •   %>e  Herbis  pmapetalfs  yaJcHliferts.  ^7 


ttm  camiidi  rubrffqao  nuculis  nocari,  lufcini  verj^.toct  rabri  (eu  oocdnd  proliliunt,  &  quod  mirutn 
magb  videri  poffit  ucpe  uno  pediculo  diveHi  ooloris  flores  (uffultas  deprehend^.  Iri  Bot  um  medic^ 
ftamini  cmicanc  cum  apidDUS  candidis  &  bina  comicula  recurva  fupra  florem  cmincmia  lcinun« 
dali  intcvduni  loneicudine.  Cornicula  lurc  mhil  aliud  func  qdUn  fijilm  gemiiuis  iuiiuno  vmJcmU 
ieminali innatus, oblongo^ tercci,  femcn ooHanenti ^ tamtiatgmtagfo^s^pbi campidfe.  Rm- 
tbcts  fimpliccs,  fibroGs.      '  ,  ^ 

Carj-ophylli  nilgo  diryDMDrin  bortenlcfs  (en  aldles,  &  ryhtftrest  ncc  prxter  rationem,  fiqui- 
dem  horrenles  (itivi  dicH  a  (^'IveftriKus  &  fponrancis  rcvcra  fpccic  differ.inc :  qua,mvis  niig.induin 
non  ftc  quin  lativi  etiam  abcubi  (ponce  provcnunt,  8c  nosjlipli  in  Italia  oblervavimus  Car)'ophyllu$ 
iponte  nakento,  quos  latiTorum  primos  ut  H  dicam  parentes  fmde  (Mfpicamart  .Cx  bis  enini  itera'* 
«a  GnaooR,  tiaii(planduioae,  trrtg^one,  a]i6qae  caltu  8c  mangonio  paulttiiii  idiinuatis  dcu(a< 
cis  lifMtonfit  tanleni  6c  iaciros  priniicus  fados.opfaumur.  Quotidiana  enim  experienda  docet  Ca- 
ryophj-Ilotum  iemen  in  felo  pingui  Gc  bcne  fubai^  (atum,  pr.T(ei  tirn  loco  calidiore,  Soli  0  00(110 
ic  m  aeris  injuriis  tuto,  robolcm  producere  florum  nugmcudinc  &  hgura,  necApn  pccalorum  mtd* 
ddid  £vie,  &  colorum  vanerate  a  matre  diver(am,  qux  dibgenti  culmriSc  mangoniodido  adeik 
adhuc-iinroutari  £c  ( ii  ia  loqtu  liceac)  mdionui  jnffint,  ut  norum  tandem  vu^um  6c  hafaitttnf 
in^u»  ncc  pro  piiiDiUTx  plancx  prageoie  ab  haniQ-ttiiimi  ignarii  6e  ndndt  exerdatis  agnofci 
p^c. 

Caryoplr^  lli  horcenlcs  a  normulUs  dividuntur  in  maximos  &  minores,  &  utrumque  genus  in  eos 
^  IDIilciplid  petalorum  lcne  don^ncur,  &  qui  (implici.  AJii  Caryophyllos  horten(a  filo  faxSnm 
pnai6  dtitii^^nc  in  eos  qui  flore  (iuic  hmpiid  &  flore  multipiid  (eu  pleao,  &  ucrumque  genus  in 
.pinriiiiai  (peaes  dibordinacas.  Nos  bas  omnes  varietates  pro  ima  &  eaacm  ^de  habemus,  ade6que 
lis  recen(cndis  non  immorabimur.  Nec  taroen  (i  maxim^  vellemus  id  unquam  efficere  poflemus» 
ciim  hujulhiodi  varictatcs,  novis  indies  emergennbus,  ia(inicz  (int.  Si  quis  fpcdss  celebnores  (ciie 
deliderat  Parkinfonum  &  C.  Bauhinum  confulac,  necnon  Horcum Eyftettenfcnr,  Thcodori de  3tf 
flonlBgyi^n^  <>iQ>'"'  Pafljci  hortum  flondum.  Emmanuehs  Svrertii  floalegium.aluSique.  • 

bnimecQt  (  Deo  bcnedicence  )  (olo  dccod.  flonun  Caryophyllorum  vindicavi  a  (eliiilsasfna^n^ 
nis ;  8c  hoc  ommbus  'Medidnz  ftudiofis  ^irato  velud  affinmt,  vel  poceoter  (iidores  movenc,^  v3 
uiinas  pellunt  citra  magnos  natutae  motus,  (imulque  cor  ccxroborant,  Gxkaqpa  (edanc.  S.  Pmtl, 

^uadTiP.  BoStin.  p.  141.  _ 

i  Florcs  Caryophylld  cephalid  (unt  ac  cordialcs ;  unde  uius  eQruro  prxcipuus  eft  m  capicis  malii^ 
Vertigiiie,  Apoplexi.t>  bpilep(ta,  Paraly(i,  aliilque  nervoium  affeftibus;  mlyncope,  paloieiliaiitt 
cordis,&c  in  venCiiculi  imbcallitate/car<iialjpa,6cc  in  ft^nibai  pcftjlcntiiwSj  dato  vei  luooo  ci>  • 
preflo  totius  herbc  ad  |  iij.  vel  pulvere  radicB  ad  i^y  Eodcm  nanore  naits  oontingcre  opottet 
aceco  car)'ophyIlaco,  geftare  luiteola  eadem  madcfaiftx  Fugant  lumbricos,  partum  facuitaAC.  Esh 
trm(ecus  adiubcncur  m  vuberibus  capins,  excrahunc  oila  cranii  (iila,  lemunc  cephaJalgiaf^todaa*  * 
talgiam.  In  vl6x  (unc  fuccus  infpiflatus,  eflentia  didus.  ScbroJ.  a.  Conlerva  cx  floribus.  |i  AqU! 
Jliuatitia  e\  florimis.   4.  Syrupus  ex  tnfiifioiie  ilonun.    $.  Acetum  ex  mfufione  florum. . 

I^  facultacibus  (  inquic  C  Hofhiannus)  icoiiipone  florem  nodrum  cum  ro(a.  Qycmailfnodam 
cnim  illa  inxdunabilem  odoris ^gpaaaam  Mbe^  ita  edam  flpB  ^*^^  pariter  guflu  amarus, 

Jine  tamcn  uneue  (ua  Qpmaanodani  In  Rma  odey  8c  111  uiperlide  c(J,  pcilcquc  in  (icca ; 
ka  in  flore  noftra  Qiare  quemadmodum  Ro(x  (imt  cordlales,  reparatis  (piricibus  animalibus  ob 
benignasdveotricubada^cvaDoratioaes;  iulid&  Veiiuicamenhacdiffi^  Rdi^calidis 
afie(&busfumaptiorcs>Caryopl9lKfi4|Mi(i]tocaiimafl^  Itt  Ca^ 

iiq^llifiipaaiitKmeedeai.  ^ 

1.  Carjofhj^ Mhr^im  CMlicm  C^ik  BiU»i^  mtaark  tfi^ 

C.B.frod.  J.B. 

£x  raJtce  cralla,  alba,  dura  8c  lignofa  camles  cubitum  (upesantes  ezurgiioc,  a&i^  rotundi,  Ixves, 
geniculau,  lignoit,  in  alasbndiiati.  f*lis  gjaaci^  feff|niiinriam  didter  UiW><i  «ifuftai»  rigida,  in 
acutum  8c  pungentem  mncronem  defiheiKtt,  in  Aotonnm  8c  cif0donini  ezBemis  duncaxac  con- 
fcnlm  polK.i  confpiciutitur,  ut  muicaria  cotidem  vidcrc  vidciris ;  nam  in  reliqua  r.imorum  parto  •  ' 
caduca,  vettigiii  rciicbs  nodofam  illam  a(predinem  cfficiunt.  CaljcuU  ancequam  in  Hores  cxpii- 
centur  exigui,  echini  inOar  ipinulis  horrent,  ipf(^ue  adeb  qns  mucro  pungit:  interim  mandmDai 
-  iiflemrpiouks  calix  pcoduaicr  leddiais jSfns cxubet  finplioem  didaaCE  rocunditacis«  iqaiiiqa» 
filiiscenflatum,  per  excremam  oram  indfi^  oohM»  dilnt$  purporeo  prKditis.  ftriatis,  nld^  nlta  .' 
medium  lineoli  gottata  (aturatiu^  rubcntc  piftis,  cx  quarum  omnium  conairfi)  circulus  de&ribiair^ 
infra  quem  laiHigo*quxdam  apparet.  Mcdium  occupant  /«mmm  florum  concoloria. 

Fkirec  meoie  joMac  Ai/ifitio»  inqne  mnkoiaiuMi  doRK,  Igrcnw  in  bypogcum  li^onen^ih^. 
dus>  »  •  . 

Nohii  planu  h«c  Caryopbylfais  aiborens  (ifinAA  Mfm.  Em.  fidctnr*  qnainni  iconei  non  bene 
CDOvcniant. 

Vei  hxc  ip(a  planta,  vel  d  va^dcluuilis  nobis  inventa  eft  inProvincicmonte  S  fialinc  dido 
ffap&cqfptam  SiM.MagdalflnB.  0  ' 

*   1.  CoiMMbr  MvtMrii  fm  wmm  «wMbr»  idrjSM  C  B.  CmjuMmSMt.  «.  Cfai£ 

.    C/«/         1  ■    .    ,     .  . 

Hujus  brevcs  (iinc  rtfu/if«/i,cresundasrar6excedentes,^eniculati:  foii»  in  (ingulis  geniculis  biiia«  ' 
fipccior^nis  breviora,  moUiora,  vindia,  dcorfum  reflcxa,  Iplcnduntu,  in  novelhs  autem  Kcrminibia^. 
ntil  COpios^  ex  cadem  radice  naiqentibu^,  majuicula,  latior.iquc  :  tios  c  mgricante  &  cratiiore  ca- 
fiCKloeOMfSBas  (ttnilWeialiaiGsinjUeiu  unicus,  fitperioribus  niajor,  aumque  etiam  foUis  conltans, 

'lilioiun  loagiodbas  villis  hiriiitus^  dcgiuicii 


\»jSs  UaatSSot  prioie,  dic»  «nMlionm  loagiodbas  villis  hiriiitus^   dcgiuuicxiwni  pnrporil  albo 

'  P  p  p  p  a  iinilM 


Digitized  by  Google 


pgjft.  .  HlSTORIA  rtANTAaUMl 


mifta  v.irier.ue  gr.itiis,  inodnnis  r.tmcn.  ^i-nnn  in  Xov.^^^-vafculis .  qux-  maruritatel^qfitpalM^f^  , 
^ufcum  .ilit>rimi  Cinnphylleorum  raodo  continent.  Radix  luperion  fimilii  eft. 

Frcq  leiKiJIimuin  cit  iii  SndMng  8c  alm  Anftriacanim  SdnMarikaqiic  A^ibni  ji^;  .'aU  $ib  fi- 
iieiiijuiui£cjuiio#ocfit. 

Mi  per  oniifei  fert  fiirote  crdot  in  ahifltmo  Jbgo  ttftbtr  vecaip,  nifi  ^&  fongwtiten  felRc 
Sccaulieulu,  fiore  plcrunque  nujorc ,  ncc  co  unico  fcd  geraino  auc  triplice :  prxtcrca  fub  vi!bs  uin- 
bilicum  ambientihtt^  inxqualcm  qu.imi.im  &  in  frcquentes  mAndros  cxciUTentcm  lineam  imprcjt^ 
lam  habcr,  huni.ini  cr.iiiii  liituram  lercreiitem,  colorc  rubro  faturacinrc  pixJit.im,  ut  prioris  cll. 
.  in  eodcm  jugo  paucas  hujus  generib ;  iti  Sneberg  vao  fecundi  aligooc  plantas  inTcaiebain  qiue 
A ilb Amraiat flrtre Tarietate  dijfferrent:  namlioeefbntiadilpariiaadlbt;  4|dor tuMnilb^ 
uoifailidaiiiUupatpaiafo^ 


'  4.  Carycj)L)l!;if  !]lv.  flore  tacmM»  fltie  cermcaltt  eJoro,  C  B.  Hetoniai etmmik  /iS»  tn^tmfl 
latKre,  fare  rnino  Uemistc,  rtfms  }.  B.  CaryofbjUeta  3.  Cluf! 

Chf. 

\  Omtkuli hoic  fnuld  m^ores  cra(nor6(que pedaliplerunqae akitudinc aflnrgtmt^  geniculati^ fingnla 
fjenicnia  ambiemrbns  felHr  hiras,  primo  RCncre  [  CltiC]  longioribus  &  lationbus,  arrnginci  quo£m- 
illOao  coloris :  ex  fummis  alis  bijii,  terni,  iingulatun  .uitcni  nalccmc-.  fhra,  priori  non  mufcum  ajj- 
firailes,  quin^uc  felut  pcr  oras  laaruatu,  atque  circa  umbilicum  carnea  ianugioe  pubeiceiitilMS  con- 
ftanies,  nbri  oolons,  nullis  corniculis  ioflexis  pnediti,  odarati,'^ai  i  eal^pODB  pmniin  CBKneiJMl 
candtdi  futuri  TidenAr.  Fkuibus  fuocedunt  ctmkMlm  iatis  craila,  ftmm  mffom  planum ,  uc  cxteri 
Carj'ophylfei,  oonriiientia.  RtJix  obhmga,  librofa,  4  capite  plures  iarctilos  In  otwm  difhindtt,  qui 
plcrunqi:e  hbr.is  .igtrntes  adco  lc  propagant,  ut  brcvi  tot.is  areas  occiipenf. 

Umfe  priiiaun  illatub  ignoro:  fcd  in  omnibus  Aul^riacis,  Ungaricis,  Buhemias,  cti.nn  Germa- 
nicifi  plenlque  hortis  colitur,  &  Maio  menfe  cum  rehquis  florct. 

Hic  efl  cttanij  tbrtailc,  qui  in  hortis  noftris  nomme  ubiqnc  (cA  emitnciir»  flonscoiflfepfe' 
ninquc  ex  parpura  nibente:  interdtun  cnam  albente  ex  cameo,  cufD  oprolia  cwca  tniibfficoiii 
niaculariUTi  atro-rubcntium  uturatiorom.  Habcrur  ctiam  flore  plcno  f:u  m.iltipiici.  Flos  oJora- 
,  Bfliirjus  cft,  adeo  ut  cum  floret  odorcm  cxh.ilct  fuaviflimum,  aui  ^  longinquo  percipiatur,  5c  non 
tantum  flofc  naribus  aJnioro.  Veruin  111  nonnuUn  Carvophyllis  (ylv.  ^^xitll  noftratibus  dichu  ^ 
Cluliano  Car)'ophylleo  tcrtio  difterrc  victetur^viz.  quod  non(quanCuin  quidemiiadenusoblcrvavi^ 
eo  modo,  (urcims  radiges  agennbus  lc  propaget :  deinde  quud  in  «^""^«i'»  nmoilii  plMrcs  101» 
'IkreseBftct  EitoeiipGaiyDpbyllas  IPto^ 

*  ■  * 

*' •    ,m         A>  f-  Ctffi^fSiit JbK^  fimmhttt  f/iIliilinAati  C.B, 

■  QpiaainiiiJapidei»ftlaceritnieodeMieieiiiiidsailtv 

A.   6.  Ctryefbtllat  MjHr  tiftm  mfirim.  Jm  WllitiHl  Ger  ?  /tW.  iMaift  jKirr'aMb»  C  B  ? 


jbn/M  tenuis,  longa,  pauds  fibris  donaa,  plurimos  per  terram  ramulos  fpargit,  in  tcrram  recK- 
itos»  8e  itibmde  r«Mices  agcntcs.  CauHcuU  flores  {uftinentes  fcfquipalmares  fimt  aut  dodrajitalei^ 
teretes,  cenues  8c  vix  (e  (iifhnentcs,  gcnicalati.  folai  crcbris,  havs  ex  adverlo  politis,  abfque  pedidilii 
^  caiJcm  amplexis,  digitali  interdum  longitudinc,  fcd  plcrunque  brcvioribus  vcftici,  in  fummiratd 
T  duos  vel  trcs  flores  fulrmcntes  rubellos,  circulo  (cu  corolla  punftorum  lamratiorujn  cuca  umbilicum 
jnfigncsj  c  c.ilicc  lon^),  pris  in  qumque  (egmenta  .icuta  divifis,  ut  in  rcLquis  caryophytlis.  Ramuli 
fta.  cauLculi  ilii  in  tcrrara  procumbentes  qm  fiores  non  proferunt,  crebris  foliis  veuiaitur  brevioii> 
bna &  qu£  in  caulibus  ioiir,  anguftis,  <nec  adtnodom  aCuds.  Semn  in  calyculis  paleKeam,  hifcunL 
Ijocis  (abulofis  duntaxat  apud  nos  in  Anglia  (ponte  provenit.  vfiftatd  ad  Autumnum  ui^ue  floret 
In  coUibus  (abulofis  propt^  Notm^miam  oppidum  lecus  vias  copiosc^  provenit.  Oblcrvavimus 
praterca  in  c)ufmodi  colliln  s  ircnolrs  propc  Smt^ly  vicum  ux  aero  Bedfordicnli,  itemque  in  collo 

Siiodam  non  longc  ab  HiUerjhtm  in  agro  Cantabrigien/i  monitrante  D.  Dttit.  D.  IVtUughhj  eun* 
em  Invcnit  non  procul  Bndgtimlh  Salopiz  o^pid(>:  I>Cnique  D.  UtrfiBtll  in  collc  quadam  Maia- 
bMm-m  aido.prop6        ncam  laiqutmlUiaciilWliiMiai  Vindalbn oppido^  tiA  qnaLoiianum  ' 
iiur.  ■  • 

.  '  Caryophylius  quihis  tn  locis  oritur  duos  aut  trct  -&  intcrdum  ctiam  pK;rcs  in  uno  caule  floros 

profert,  cum  qui  Cluiio  &  Bauhmo  defcnbitur  urucum  plcrunquc  (intetxium  binos  fbrcs)  mlin- 
«ilis  'Caulibus  producere  dicatur,  ut  du^Mtcmus  an  fpccte  canveaiaiit  n^cne,  quamvis  aba»  tt 
fiBPira  6t  deTcripdo illius  bnic  noibro  iatis  bene  lelKXKleanc;  Delcriptioncm  Cluiii  (iibikiemtis. 

I>)dran1&les  mricfnCMNlrM/i^teretes,  geniculan;  )Ur«  tn  iingubs  gcniculis  bina,  iater  Ce  oppo- 
(ita,  ol>Ioii^,i,  angufta,  dura,  mucronata,  colore  £]ui)i  calio.  Fi'oi  c  calyculo  rubcnte  cmcr^ens, 
iingubs  cauliculis  imicus  plerunqiie  inlidet  (  intcrdum  bini )  quiQquc  fuliis  con/lans,  ientc  iimoria- 
tbj  coloris  in  diluti  purpura  n||fentis,  drca  umbihcum  hirlutus,  &  ianwatiors  purpui  nitens* 
atque  inodorus,  cx  cujus  medio  umbilico  duo  brevia  fimmmJa  prominei^:  5<iih»  in  calyculis  paiea- 
veum  fiilcom.  RaJix  longa,  tenuei  fibrac  fpargens,  i  cnjoi  capitc  plurei  canliculi  lati  in  ajnbitu  8c 
,  conicrtim  lcfc  difFundi:nt. 

Inveniturin  Ilamburgenfi  nionto  duobus  (upraPo(onium,odo  iofra  Vicnnam  Aultru:  milliarlbus.. 
Fioi  ct  iithic  M.no,  in  hortosver6n'.\nlUtusMiniAp(ib.  iioftFaiftniiiiiiHlB>ftaere  iiKipie,8* 
ad  AutumnumulquciiQrerepciicrcrab  « 


'  Dlgitized  by  Google 


Ub.  XIX*  Herth  fentapa^s  yafcuiiferif.   989 


*  y.  Jmwfai  mmm»fim  Cmp^tstttt  «onSd  fmfani  ii^^  J.BL 

^  Non       aiTurgit  Sc  hxc  Car^ophylli  Ipccies.  R4ir»<  fupra  terram  fpird,  uc  m  prcce<lente,  <ien(o 
^oliorum  ftipacu  mumti,  minus  cxiiorum :  qui  ima  parte  duriu(culi  Sc  ferc  bgncMt  Cmlet  in  duos, 
mr  ad  lianaiam  cres  ramulos  diviH,  quorum  quilibet  (ingularem  (uftinec  fimm,  elegaintillipiumqi}ta*  - 
queparticum,  in  ambitu  pulchre  6xQe£tam,^  flc  in  medio  aiaaeni  ooralU  LiCBiacius  pupiuatoKfi  4^  ' 

ooratum :  cujus  odor  (uaTiflimus  gratiflimufque.  • 
Prarcox  eft  &  reliquos  anrevernt :  Maio  lc  floret 

Hujtts  defiar^pdo  meliijsconvenu  Caryophyllo  fiipra  uropcifito,  apud  tios  in  ateno(is  nafceiiti.«i.am 
CSnfittMCtqpaplvM^Ivdlnsprimi :  nolter  camaiKra»ilai«  qtiki  vd  Uc,     fWCTfcBP  Imp. 
piqipofitiB}  atpqtanAittwquo^TciiiBncfle.  • 

Ctafliufbulafn  habet  rM/keMr,  nigto  oixdoeteftam,  iacis  fibrofam,  (upem^  in  allquoc  raracs  «£« 

ooo- 

_  Jo»     .  •  ' 

mber 

<iiluti<jr  quinquc  foliis  nonnihU  per  ambitum  crcnatis  conilansj  c  cujuj  umbilico  bina  inou^um  al- 
bicantia  wrwai/*  Cxeunt  cum  aliquot  ftaminuhs.    Stmen  uc  in  cxcci  15  nigrumj  paleMCim. 
Oelot  inTauro\2aiincfaixmoiite.  FloretJuliOj  Itau  & 

■Bioc  gaiiisCaiyophylliu  inaniejniaprapii<kne»im 

•    •    j.  CaryefhyUm  (jlvtfira  teriius  flere  lactnUao,  fiammulis  ecrmadttis  oJtratis  C.  B.  Bttaiiat 
cormari»  mtmtt  ramofa,  fiire  trnuurr  fimhrtafo,  albo,  cmctdtt  dmhu  tmnpmiiltlt  J. 
CmjofMUiu  jjh.  i.LM.  moMomtt  aibuf  Qc}:.  Qmzc. 

Cluf. 

Huic  crafla  &  higra  raJix  eft,  dura,  lignofa,  multos  ramulos  humi  fparfos  fiindens,  nigros  item 
lUos  lcm6(que  8c  lubinde  fibras  agcntes.-  cx  iis  camlicuh  cxeunt  dodrantalcs,  genicubti,  infima 
partc  gramm^ii  quibuidamj  brevibiiSj  angufKs,  oolore  carfc  fiUu,  binis  (emper  ex  adverlo  Inter  fe 
oppoluis,  dcinde  (ecundum  genicula  auc  nodos  aliis  ranofibus  onufti :  excremis  cauhculis  inlidenc 
Vtxpet^m,  /orm  coadnetKes  album,  odoratum,  quin<]ue  fbliis  valde  laciniatis  (»n(tantem;  ^ 
dtorum  umbilico  bina  emercunc  fiamma  longiufculaj  coroiculorum  PapUiootfmftw  iafldn*  Smtii 
ddnde  in  longionbus  capituEs  planuni,  quale  reliquorum  Caryopbylleorum. 
Provanit  in  HambnffGttfi  noats  incer  liaa,  qiai An^mm  8c  Sqwenirinwni  tgeS^  JQwcc  Ucu,  (S 

Maio.  ^  ■  Jttnfiu. 

2.  Iftius  ctiam.gcnus  ibidem  invcninir,  longioiibas  cauliculn,  &  plures  flores  profercns,  fiiperiori 
qniB^ff"  fbrm.i  &  candore  (imiles,  (ed  inlicxorum  <;arnialloruin  <»perte$,  acque  coruni  loco  <leoaai  * 
ftandftdla>  ipiuis  Hoas  fuperhciem  pawliilnni  eacnperancia  habences :  capicula  etiam  in  quibus  femea 
concinetur  longiora.  J.  Bauhmo  fieconica  coranam  miniis  ramofa,  fblio  cenuicer  finbtiaco,  pkuii 
albo,  line  corniculis.  C.  Baubmo  Car>'ophylIus  fylr.  floribus  Unugtn<}(is  hirdicis. 

%.  AUud  tertium  paulo  nia]iis  invenicbamus  (  inquitCluf )  li  raJjccs  moncis  oppiJo  MeJelir^ 
imminenas,  tertio  fcre  a  Viennamillian.  Firmioribus  &  longionbus  c{\  caulieuht,  majorc  edam 
fiert,  licet  non  minus  profimdc  per  oras  lacmiaco,  nec  odoraco,  auc  la<ftei  candoris  omnino,  aut  di- 
lutius  ruisentis,  &cquodammo<loGaniBiooioriib  beTifauftnllisporpureisuinbiliQcircumferentiami^ 
ucraque  fpecie  occupantibus,  nnlfisfimi]iterooniieii£s«  iedileoem  ftaminibus  ut  in  ftiperiorc  promi« 
ucncibui.,  alioqui  foliis,  radice  &  flo;  emli  cempore  oonveniunt.  J.  Baubtno  Betonica  ooronaru  fivo 
Caryopbyliea,  floie  tenuiter  lacinuco,  mmorc  albo  &  dilutius  rubcnte.  C  fiauhitio  Caryqphyllus 
^lreftiisladnianiB  I.  leafloieteinifliniidifibaB. 


10.  C^rjofbfim  hlv.  sker  fim  Isamm*  timm^Km  C&  Bamie^  mrmmiatmtiil^  JiffoS*^ 
fivt  CmypijfiM  fnfmmt  dmim  vn^mit  J.  &       *  '  « . 

Cauks  huic  func  multi,  ctibicales&  bicubicalcs,  ramofi,  geniadad,  foliii  inHmorflms  pltvibus^  lad« 
ufculiSf  dodiantalibusj  viiefoentibus,  fiipenonbus  cxterarao)  fimnicviim  ooronariarum  (imilibus, 
binis  gouculos  ampkAendbns^  (apons  amari.  ¥hmifysi&t  «x  pedioolis  longioribus,  muln,  longio- 
ribus  caUculis  incluG,  guinque  fbholis,  nunc  albis,  noncpiupurafcenribus  confT.inres,m  longiffinui  8£ 
tenuiilinias  Ucuiias  didc^is,  umtniico  vire(centc,8epuri)ura(cente  lanuguic  hirfuto,  iuaviilimt  cxlo- 
ris  £c  ^  longinquo  nares  fericnds.  l^afcula  liicccdunc  duas  penc  unciasTonga,  cenuia,  lupcrna  paite 
Jn  quacuor  parces  crcnacaj  exoa  caliocm  cminencia,  qui  cunici  conftac  &  aiiquoc  ijreyibus  fbholis 
juxra  pedicalum>  ftmim  abuiuians  nigro,  comprcftb,  imeaceo.  RmIix  ftbrofa. 

In  montibus  Gencvi  vicims  fed  parcius  nalatur:  invcnimus  cciam  in  Germania,  in  quibofdam 
(ylvii  non  procal  IVetllenbergb  l-rancomx  oppida  Spontc  naftitur  (  mquit  Cluiius)  m  humidionbus 
Viennciilis  agn  pracis,  atque  etiam  adcxduamm  (ylvatum  pracis  vicinanundechvesmaigme^plo»  ' 
rilque  Auftrlr  locB.  ScnusTchquis  tiordj  nimimm  Julio  flc  totoAi^ufto. 

Biimr  eciam  (ioro  plcno,  qui  J.  Banfaioo  Betnnica  oomoaria  fira  Cvyofliylbos  fip^^flBra 
iedifllbdat,pkao«purpaiMC6at&   ' 

•  ^  ^  • 

Pppp  I  •  ii,C0 


Dlqitized  by  Google 


ffpm  HiSTORiA  Plantarum. 


*  lltCtijtpbjllus (imflex  fufmuj  lati/eltm  C^.  tnontamts  humHn  !a:ifiJ:u!.  Belonha  coren.iria /Ive 
CtmilyUiU  muer  fd$o  viridt  mgrtiante  rtftns^  (Lre  ar^tnteu  funiiit  ifolMoJiQ.  Carj^ 

,  FoGonim  hujus  CaryophyQi  raiicas  definpdoncm  promerka  eft :  M  ehiirt  taM  (hnr  Nyflopi  fe. 
liis  toco  Tu]m  nmilia,  oolore,  figurl.  non  tamen  odore  &  iapore,  ut  LRciui  impon.mt  •  citcrum 
cMtdietdi  polmares,  Car^-ophyilonim^lvcftrium  inftar  geniculati,  nomiiliil  .ilpcn,  lubliirluu, /jW»i 
fiiftincnt  Caryophylli  iylvcUris,  cuirinucfurtitos,  lupm.i  parrc  htrl.icos,  lu  i .  cnibentcs,  argenieB 
punftis  gututos,  quorum  iingula  folu  lambdoidcs  Imea  iaturaoor  coccinea jpmg^c,  orx  autam  ci«*  ' 
.  naca;  funt:  porroproiupwKooloreftexlnnoviideciUt,  kvi ndMKperfu&raatfiiiiibiv.  Rept». 
crix  eft  plaiin.  • 

Oefoereandk)  (inquit  Clufius)  in  raonte  iDo  non  procul  k  Ktelafhr^  Moravn  tliflito.  Um- 
brofis  locis  dclccflatur. 

Hujus  Ipcacm,  [poaus  vanctatcm,},  florc  plcno  'u\  hortis  quibuKiam  oblcrvavit  &  dctaipfitClu. 
€a&i  coianBetonica  ooronaria  minima,  rubelloilore  plenorepens  J.B.  e«dcmfitn6meaiIbHfii> 
mus:  MdbdinaliquoCfamuk»diviibsattribui^  in  eoramqueextremitateiiiDguimj^  piitOL 
pkaof^  mbeHos;  ftim  dlbrenbui,  btiDfcdis. 

IZ.  CarjofbjUui  CKrultm  MertQ^ltenJium  C  B.  1'ark.  Afbillantbei  AUnJptlienfium }.  B.  Lob  C»- 

-  J.B.  '  ,        .  • 

Multos  junceos  cnodes  eaules  cnmx,  qoomm  fingulis  flei  fatis  nugniis  inlider,  unicns  in  fummo 
guinque  denoculatis  cocruleis  foliis  conftans,  cx  caUce  obiongo  erumpens,  guflu  dulci.  RaJix  fibris 
mnltis,  lon^s,  contortis,  lignofis,  duris,  albis  confhit:  drca  qiiam  felia  mulca  graminea.  oelericer 
nutcelcentu. 

l$ciu.  IncoUibusjuxta  Caftelneuf,  ahiique  ftctilioribus  Monfpclio  vitinis  abundac. 

I}.  Aimmfrtl^era  LoMii  Gcr.  Canffbflhi  fnlsftr  Park.  Jflvtfhii  frti^  *G  &  Bamkttt» 
muria  fyuamefm  fylvtfirit  J.  B. 

•  Rc<ao5  compltires  emittit  canlttt  latvcs,  wniculatos,  dbdranuks,  inteidum  cubito  bngiores,  ad 

quorum  fingulas  mnduras  bina  jlB«  sniBbiea^  anpifta :  fiimfflo  camli  enremiTaue  nimulis  eahx 
Jjiiidtt i^uunas  habens  albas,  fyrm  Manieos  nnrum  pailulc  rubeaiem*  qoo  marcelccntc  alius  qu&i, 
lloii,  fimde  plurcs,  fiiis  finguli  oificibra  obvclari  lubnafcimmr,  taneo  numero,  [ad  leptem  aut  odtoj 
nt  tandem  pragnanti  calia,  qui  reliquos  juniores  cura  fiiis  flofailis  compleditur,  .ilvus  fobolis  muJti- 
mdine  rumpatur.  Florcs  porri  admoduni  func,  pleriuiquc  linguli  ranflunc  bmi  una  aperiunmr  8c  ^ 
calyce  apparent. 

jjmm;  Lilialui»  Sicyiaa  GelUa^Gennantafiwquemoc^ 

*  I4t  Cmjfi]^  fmmbu  kttftlm  CB.  Fuk 

C.  B.  freJ. 

A  radice  caulicnlus,  ftatim  m  duos  ramulus  fcx  Ottdat  altos,  tcnucs,  rocundos  diviius  pfodkj  cin  . 
ad  radiocm  foU»  brevia,  iaciulcula,  in  ramulis  longiora,  mollia  &  pallida,  binis  fibi  invtceoi  ad 
-  geaiculos  rej|ioiidencibiH.  Ouilibet  ramulo  fitt  unus,  iequenfie  multd  mtnor,  paUidi  purputafoqL 
ma^jquealwaM»  cxbtevicaiice  pwxHeminBitef.  HabnitexAttfiriu  """"" 

C.  B.  froJ. 

Ex  ra^  parva  (olia  pauca,  anguftiflima  ut  prioris  [Carj'oph.  fylv.  rcpcntis  raultifiori  C.  5.]  ftd 
multolongiora  exluigunt,  &internzccaulicuhtf  tenuis,  plm  miilm  palmiun  alms,  in  fummitate  in 
duos  pedictdos  femper  diflinAus,  quorum  finguli  fiartm  maenum,  Caryophyllo  /)i  vulgatiffimo 
nuilte  maiorcm^  quinqucFoIium,  Icniter  ladniiniiq»  coloivpuiidinibentevi  wftinei; 
^-«Mv.  Circa  Gcnevam  Cherlerus  ooUegjc.  .*  ' 

f  %.  •  DeC40j^rfStUt^tlhiiariatofipeAmeri*. 

l.  Armtria  aita  reiftM  rutra  Ger.  Btttmica  eortMrk,  fhftCmjOli^ Qh^Mt  miigttifimu 
Cmififlfflbt£!hhvi^gtrislm^kttC.K 

Huic  plures,  &  t- diverfis  capitibus,  rc<fH,  rotundi,  ftrii^ofi,  nunc  palniares,  nunc  pedales 
ac  eciam  cubicales,  non  ramofi,  niii  incerdum  in  fummitatc :  foJia  granunea^  viridu,  ad  gcnicula 
bina,  propter  terram  numerofiora :  raJix  longa  8c  facis  crafla,  colore  foris  mBx>f  ituus  albo,  lapoie 
fubamaro.  l%rw  mod6ftngulares,  mpdo  plures  fimul,  liuve-mbeates,  odorennUoexoeliente,  per 
obtufiim  marginem  crenati,  ex  yafculo  oUongo,  tereti,  aoo-rubente,  c<u  ^d  bafm  feliola  acuta, 
Calyci  xquaiia,  farpe  brcviora  appofita. 
Inpratik,  pafcojs  &  incultis  campispcrGermaniam,  Icalum&StdJiam  fre^ienoffimaeft. 
Hujus  aliam  fpeoem  habet  C  Bauhinus  liib  ticulo  Caryapliylfi  %hr.  volBKil  eiipftifbtii,  Cuf> 
pfcfBiinnntaniaibi  T<tt.Gtr.  apudquos  vMfe  qusddctipdonepi. 

..1  ■ 


Digitized  by  Gopgle 


lab.  XDC      *De  Harhs  fentafadis  yafculifgris,   .   •  95^  i ' 


S.  Anntrtartihr.i  liUifcli.i  Qzv.  Armerius  htifoUui  fitifflaf  fMruhroVwk.  pir.ld.  CarpphjBus  Isr- 
ttnfis  btrbatuSf  bufolm  C.  Bl  Jkumca  evrtimri»  htifoiut  fttra»,  jUrt  itmllidst  albst  w 

liKnofa  r«iii»rW«f  emiRiteubktimuntnir  aut  suterom  a1toj>  hnes,  terexcs,  giniailttoi,  tnanes ; 

ad  qunrum  finj^tila  gcnicuU  /c/m  liliacca,  acrovirenti.i.  Fl^^rn  in  c.uiliuni  &  alaruni  cxtrcmH,  (ua- 
Veoleiucs,  niulti  linval  in  umbcllx  forni.iin  lujiLtt,  ex  oblojiyis  iu[>cn(ibui;;!;';a^ji;rj  coctiiiQij  Cf enati, 
Circuium  e  pundr^  all)i>^  Gturilqucpurpurcis  circa  imani  i)iinmni  partcm  obtincntes,. 

Gelhemsin  petrolisa)llibus  ficalpcris,  faxofis,  labulolisapncilquelocisnala  ic^  "''  "~ 
Uzc  planca  florain  colore  infigniter  vanac:  nimirum  i.  jllh^  hinc  Armerius  latUidilis  fmiplex  t""'* 
florc  all>oP«ri.  2,  Vtritgato,  hincArm.  lacif.  varicg.-icusfiveveriicolor  Tark.  Huic  in  eadem  um- 
bclla  fiorts  habentur  nonnulli  purpurei,  alii  albicantes,  alli  camei,  cum  drculo  livc  corolla  putictu- 
lonun  albcntumi  iivc  argcntcorum,  aiii:  purpurcorum  vel  fatur.itioruR[i  vei  dilutiorum, &c  aut  iine 
illo.  }.  Rubro  faturo  heUiftrut»,  ut  nos  ctiani  cum  Parldnlbno  obiervavimus.  Variac  inlijper  hoc 
g^us  flore  mulciplid  leir  plena  Hinc  Armerius  latifoims  fiore  rufarbmuliipfici  Park. 

Uniufcujuique  floriscaUcem  ciraimftant  folioia  fex,  atigufta,  inucronata{«  calicc  ip(b  longiora: 
ScMMM  in  T«(aiBicyliiiikaoei$  permaturiiatomiiu^  Car^ophyilconuii  «inida.  Flmf  qui  cum  prii> 
apfjf*"***'"'  wlHffi>HT,  poAek  p^yl^tp  pQtpwuGODC 

3.  Ofjt^Sm  hmhttm  imenjts  angtijlifoliut  C  R  Armerms  angufiifolins  nAtni  Jimflat  Park. 
AMmim  ttmtri»  mkAs  ImifM*  fim  fnfiauU  JiftS» J.B.  'Armemt  fi^-n£tm Ger. 

E  radict  .ilbafibrolaplura  prodeunt  capiri  foliorum  palmum  Idngdrlllliij  unctam  fcrc  latorum,  atio- 
virentium,  linuiium  quodammodo  Planugml  aneufhfolia:,  in  quibos  dtto  nerv)  csugui  juxca  coiiam 
iecandum  longicudinem  extenduniur. '  Caults  (clquicubKalcs,  rcdt,  glabri,  in  pluits  nniosdirilt,  , 
,per  quorum  geoipila  gemiiM alttriio  poiitu  diicrepantia,  anguita,  iurreAa. .  SmntMtaiiBi  x*- 
*  mnlorom  fkrtt  ftipiant  (uaTiier  olentes,  aocedentes  quadahtenus  ad  Superb«  diAae  florem,  ininib 
tamcn  profundc  atque  tenuitcr  fefli,  fed  profundiiis  multo  quirn  in  prxccdeilte,  purpurei.  podfli- 
mum  circa.  ioliorum  media  &  umbilicum,  excremitatibus  atque  icgmencisad  alb^inem  tehaeatibus, 
in  quibufdam  eciam  faniracius  caodicantSwat'  ^  qidn$  i*|!MN!f  cnibeiiK  geQuui,  «^iM^fea^y  atigni. 
Sopor  radkisfic  feliotumamarusL 

C.Bauhinu$ArmQritun  nropBd  flqre  PtanonidQm  CUtf.hcc  refert,  cnjus  difleieatixquihque; 
I.  Eleganci  eft  florej  eoque  aut  plane  rubro  aut  laftel candoris  maculi:  a(jic:fo,  autniveo  oriscar- 
neiooloris.  i.  Omninonivea  Florespauciores,  dilutius  rubcntes  &.  cai  nci  coloris.  4.  Flos  pur- 
purafcens  oris  albis,  c.  Floi  es  dic  pi  inio  fic  lccundo  quo  aperti  func  la<^  prorlus  candors,  (e- 
ouennbus  paulacim  albedine  ev4nctcente«  undem  onuimo  purpuraicunt,  lic  ut  m  eadem  umbelU 
floces  ladeos*  «Bos  eKaftidds  8e  nedia  dt  pairte  puipnmtoent»,  aUos  omnlnb  pwporeoB  oodpi!' 
oeieliocat. 

Mlhiequidem  videtur  Armerium  Kuncfimplid  flore  Pjumonicum  Clmf.  praecedenri  Armerio  lar 
ttfbGo  cimdcmefle  ob  florum  conforraitatcm,  qui  in  Irx;  uti  m  Armcrio  lacifolio  umbcUatim  rur 
£nntur&eodcm  modo  colorc  variant,  quamvis  minu.s  rccic  pingatur  fblio  nimis  angufto.  Hinc 
&  Arroerium  pleno  fkire  Clufii  fupcnons  fpecianleuvariecatcm  cilcoportet. 

Cctenun  &  Armenushocin  looo  i  J.fiauluno  defcriptus  fioris  colore  albo  vaiia^  qoacvariectt 
Pluiddboodefaibiturlubdnib^riH^  ftmfUcn-y  UGraquecdanawwtas  floraplen» 

leperinr  iea  poiii^dnpliei,  qwe  Anmi^  mp^^lim  tliifiex  Park 


A*  <^  Ann(rui  f)i^'/firis  alttra  caljculo  fdidu  faftigsj:is  cin3o\jAt.  CarjofLy3>a  p  aicnjii  Qer. 
trsttafit  m^tr  mofor  &  mingr  Parlc.  VioU  barbata  atigu^afis  J^tdixbamfu J J3.  CartefM- 
/!»JM>lMMrj^>.CBL|Dqpt^9iak. 

E  raJict  alba,  lignofa,  fimplici,  fibcUis  innumeris  tenuiflinris  capitlat^  iaiiht  ejceunt  plures,tcnues,  , 
teretes,  facis  firmi  &  ngidi,  obfcurc  vux;ntes,  ima  p.irtc  glabri,  fumma  brcvi  adni^um  &  vi.x  con- 
i^ucua  lanugine  hirfuti,  nodofi,  longis  intemodiis,  infponcaneanonmulcumpalmumexcedentes^  iq 
cdacubirues  &  altiores.  Folta  ad nodos  Inna  .-idvcrfa,  angafta>  ohloiigii,  aGMa fiCTdut  graflmieai 
canlihis  adnafcuntur.  CauUs  ad  iwdos  in  ramos  freqpentes  divariaHKnr«  In  4|D0nim  excrteiis  AdSh 
cwfi^eruRque  plures confeni,  nulli  tunen nmbeflx  torma,  podictdBl  breribis ant nuUb  infidentes, 
cylinclracet,  cenues,  imciali  Iongicudine,ftriari,fblioli5  binis  angxiflis,  acuminati<,  rc^ualibus  aut  9tum 
longioribus  c^vallari;  e  quibus  Jlofculi  cmicant  parvi^  pulchr^  rubentes^  petaljs  anguftionbus,  quo> 
inm  latcr.i  Hore  expanfo  fe  mutuo  non  conrin^tj  nunusofacuiis  quiun  in  aliis  Anneriisj  per  dnre. 
mum  iiibrocuiidis,  &undalterdve  crena  indfis,  punftulis  famraaoribos  drca  umbilicuai  «feafi^ 
qniMtt  in  vatenlis  oUongis  cylindracds,  qax  fumma  parte  per  maturitatem  in  quatnoc  '^■TtrnVrt 
«enqntur,  fiicccdunt/fwnjrfparva,  anguIoG,  nigra.  quxprimoa  f.mone  .inno  iradioeex» 

ennt  latiora  multo  lunc  &  fcrc  unciam  dunidiat^  C)(ccdunt,  xquz  propcmodum  lagrniljnff  a|>  « 
enitu  ad  extremum>  qpod  iiibrotundum  eft^       plis  &iigualoog^  ooouifiridii^  (EfaJ^init 
lii  praner  coftam  mediam  nervis  confbicuis. 

Seeando  ^  latigneaniio caulein  edic,&  poftqtmm  (emenpeifeoeritradicinisexaielck. 

LipMisecpaians  plnrimislods  innrcainirj  iato(i*^iiiii|9iciiolb  aiit||aiwA^s;m|blN^      f^^,  fj 

CAP. 


99^ 


•Hl8TORl*A  PtAltTAtlllM 


C  a  9,  IL 

^     De  LjclmiJe,  • 

LYchxiKlis  nomen  acccpilTc  contcndunt  hanc  hcrbam  >>v«t  tlx&  nyn  «»aT®-j  quod  /e» 

B^irrjif  folvat:  Vel  quod  tomencolis  e)us  iblus  Vcreres  ad  luccrnarum  ulum  pro  eUycblliis 
uterencur.  Antiquitus  cmni  Goffipii  copia  non  dabaOuv  CIDS  ergo  vicem  quarandam  hel« 
bonjiaiQlii*  ut  Verbafci  &Lycbiudtti»  prcuabaiit.  Plaoec  aliis  nomen  Lychnkiis  huic  datum,  t.oa  i 
fiondnmi  tDmenco,  lcd  a  flainnwo  rndlantAiue  floris  ootoFe :  Lychnis  ergo  quaH  lucidus  laculea- 
tu(quc  flos.  Jo.  Bod.  d  Stspel,  am  &  alia  adfcrt. 

Lychnidis  not*  iimt  Caiyxfloris  mtcgcr,  ftriatus  plcninque  &  tumidior:  Valculum  feminalc 
(lunmumt  pyrifomMt,  intertlum  tamen  oblongum  &pn>peinodum  cylindiaceum,  rummiparte  per 
mabuicatem  (e  aperiente  in  oras  dentatas,  femmibus  turgidioribus,  hon  oompnflb  Sc  raeo&, 
nt  in  Caryophyllis,  in  medio  fitis  ea  ambiente  undique  8e  ^oteg^ite  vafial» 

Florum  petala  in  Lychnidibusfxpiilimc  bifiila  (unt,  raro  intcgra,  rarifflm*  ^^-fatafaj.  ♦*"'"rWTn, 
quod  lcum,  in  marginecrcnata,  quo  a  Caryophyllorum  diftmguuncur. 


I.  Ifftbnis  birfuta  f,ere  cxcirico  n;.t;or  C.  B.  Ijck  CbiUctdeHic*  fitrt  pmflKi  mmutto  ParJc  Ljcb' 

nis  chalceJmica  Gcr.  Flos  CevjJantimfJitgMi  Mm^m,  mar,  vmm  J.  IL  JtaMQttii 
m  0«toec  oC  Connjuttinopie. 

Numerofis  fibris  craffioribus,  &  in  alias  fiibdivifis,  radicjrur,  puftu  uibacri:  cMuIts  tollens  bicubi-- 
tales  intcrdum  &  altioreSj  aUis  cubitalcs,  pro  radone  foli  au:  loci  in  quo  oriturj  terctd,  hirtos,  ina- 
nes,  crcbris  gcniculis  mccrcepcoi ;  ad  quorum  fingula  bina  folia  coniugatim,  alrernante  conjugio> 
rum  fltu,  adnalcuntxir,  pcdiculo  nullo,  icd  laciorc  bafi  caiilem  ampie^emia»  Lvchnidis  fylvcitris 
aemula,  verum  nignora,  rigidiora,  magifque  afpcra  lanugioeoUiEi;  pkmi  cum  Arineriis  magnam 
fimilinu&iem  habenria,  guftu  acri    Flwtt  in  caule  (iunmo  Sc  ramulomm  extremis  umbclLim  do- 
formint,  odore  fiiavi  quanquam  obfcuro,  fed  colore  perquam  amoeno  minlato  auc  cinnabaris  fa^ai- 
dj,  infcrdam  cirnco  aut  albo,  pctalis  oblongis  bifulciSj  ucruique  cis  nicdium  alacis,  &  ad  exortum 
bmis  appendiabus  incumbcncibus  audis,  fic  ut  uitcgrum  fic  cxphcacum  petalum  Papiiioncm  occul» 
catooorpoce  exprimere  pofle  videatur:  inter  hxc  fitmm»  purpiu-afcenna  fyfaJif  viokceos  (uilinenr. 
EDoicac  aotian  AbseKMijrMaUoqBoliiclaco^  viiiauitc^  vt(aAm% obloggnn»ocinihante  (mmt^ 
rufR)  repletum.  '  • 

Vtriemtes.        flos  colore  variat,  albo,  c.irnco,  varicgato;  pctalorum  ctiam  multiplici  fcrie. 
t-ffi  f/         Peregrmus  eft  fios;  &ritur  in  ixMtis  knune  d  Conilancinopoli  advccto.  Junio  &  Juiio  aitero  k 
^^f"*'      latioQe  annoik>rec,  dflUideplaiibDsi^BOOdbiiL  MMiktnincoiAttiindf  ^UifKAu^hfnm 

^^SStSnoxamawiiiiot  C*K  SoU pamtate  4  praecedeote 


,     ■  %,  Z^Aut  Awriculie  Vrfi  f*«k  C  B.  Lychnis  fjh.  laufolia  Clnfii,  ^Ahp^tt»  Crt^  Aa. 
rittsU  urfiftctt  Craic*  J.  B.  Ljcb.  fjh.  latfftlta  Clufn  Gcr.  Cmac 
CS.  frod. 

BidtiT  eft  alba,  longa,  &  fibrofa,  feliit  ad  radicem  pluribus,  etiam  viginti  numero,  pcr 
tcrram  fp.irils  incanis,  lanuginofis,  Auricular  urfi  flore  luteo  foliis  forma  &  crafGtie  fimilibus, 
imcias  trcsetiam  r^uatuor  longis;  qux  ex  longifllmo  &  latiufculopcdiculo  lcnfim  l  ocundam  figuram 
auuiniDtt  &  rarhis  unguem  iaatudine  iiiperant,  CattUm  fecunoi}  a  fatione  anno  produdt,  fefeni. 
ciSitalein  8c  alriftcro,  i:unotum,  rocundum^  furfutum,  itrmum,  in  fuinino  lento  fucco  dntinoffliit 
Flores  ex  nridi  flaveMeiues.  pkucs  qiiafi  in  umbella  congefti,  quinquefolii  &  bificli,  fatis  tamen 
exigm  pro  planu  magninwini^  qdibus  vafcttU  porva  ienen  minumm.  nigric^  continencia  £ic> 


£/cM  v^flvaii  iMRiM  OMi^ 

Plantam  hanc  przcedenti  eandemeflefuQiioor,  quamvis  nec  defcriptiones,  nec  icones  perom- 
nia  oonvcniant.  Alpmus  diverfam  cflc  contendit,  qu6d  nimirtim  pnccedcns  umcaulis  fit,  at  hrc 
multicaulis :  qu6d  cauiis  liiius  fit  rres  cubitos  longus  &  ramofus :  liu^  autcm  caules  vix  cubitum 
«  attollancur  nulI6fquc  ramos  drcumferanc,  iiscxccptis  in  n  uhi  s  floi^  piodnennmr :  amphus  iilim 
iblia  pauca  funt,  &  radix  fibroia,  Pnmulx  veris  perumib^  au|HS  Iblia  iMmmcra  fi»&  iunc  umul  dett> 
fiffim^  (Hpara,  &  radix  crafla  &  longa,  miaim^  fibrob. 

*   4.  Ijfcbait  imntatM  Jere  isftt»  ilobefo.  Bellit  mtntma  fare  ilebef»  lute»  CE  GhMmia  ht- 
mnnHtmm  OoLFttk 

OJL  .       *  . 

. :  JLitfiiiw hibnf  1nii£ini.  nril ilrm,  ininimi  iliipfi  mffitnitiwT. fnirr  nTrTirr  nr  fiifnn  jilliifnTiWlim, 
mednlttiiiiBsli8noa4|diin$  fbjtmidaicifmfelnnimomrauteiMl^ 

Joqgio» 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XIX.       Ve  Herbis  pemapetalis  l/ajculiferts.  ypg 


loogioribuiqiie  donatani :  iaporeiicco,  odoregravi^  aciao  \,FAa  ad  tlkm  denU  (plara  

eermtna  funific)  .oblonga,  GkMartx  {miXa,,  digiuli  in  nmmo  britudine  majora,  minon  ver& 

limt  reliqi:.i,  bvia^  elar.i,  cirnori,  rif^iiii,  ocailtis  nervis  inira  carnem  8c  mmimis  c-^niHor.ttuibus, 
lapore  ani.iio  cum  .icnnioiiui  (jLKKiani  :  Intcr  qui  cx  (ingulis  propaginibus  pcii.ilcs  cxcunt  juiicci 
rotundi  aut  majOTCS  panim,  arqualiter  crafli,  unico  geniculo,  binis  tohis  redisadYeiiucin&o, 

fupra  m&iiam.  longicudincm  ioterceptij  in  quo  purpuralcunt.  In  iummo  vero  {itnt  tapia  orbtcu* 
lata  qiianibr  apicibus  fblioram  duoram  contcfta,  qoc  caule  perforam  ^ndontar:  quibos  htantibus 
copioii  wricult,  hirdin,  purpurafcentcs  in  globiim  compofoi  flnru  emittiuit  Imeos,  ftellatos,  odore 
GciiiHa:  nt»n  ingr.ito,  pcntapetalos,  cum  deccm  mtus  fiammibta  oblongis,  &  craffiufculo,  bi- 
co  ni,  p.illcnte,  &  fruiti^i  infidcnte:  qui  intra  fiorcm  adhuc  latens,  ovalis  cft,  'c  tcncri  pel- 
Ucula  tegitur ,  ut  StmtHa  exmberare  videantur,  deduxis  per  maturuacBin  Bonbus  hiriiitus  ht, 
atque  otncah  modo  apcndsalitlffl  habet  imra  le  duriorem  {  ovalem  frudum  ponrum,  Lfclliifiiis  mo- 
do,  in  quo  fimiita,  nlgnboompte^  raconda,  fed  paniw  wdfiifi  quldMn  divila^  que  npmiy  m 
quatwy  partes  pcrkarpiiore  vento  excncicnce  decidunt. 

Junio  rioret,  AuRiiffo  perficiuncur  fcmma.  Montimii  .^lrifTima  (uga  fijpra  Villam  Flaminianum 9 
/Equicoljs  .Marcrii  CoHiit.itiis  l<xo  USnrem  dido,  quod  elt  iupercmum  momu,  uicoht,  loco  hcr- ^**"** 
bido'&  plano  j  nec  alibi  mvenit  dercnptionis  autor  F.  ColUiniU. 

planu  h*A  mter  LychoideBHc  Caf)ophyiIiimaiiAMjM»iFidoair;  dUcfliiK  floram  Hrfbtii  tc  pe- 
ricarpiis  oralibuiodm  LyshnidiimiooavmE.  PttkutS«c« in  quattnrptties laaace,  &  ieminibns ' 

*         LjcbniJii  ChalceJoHiCit  umMd  Thlcmi  Ljcbmt»  aittra  Sjriata  Lob.  VerbafcHm  aiyiio 

Salviaf»lio  C.  B.  Vvryafam  LMdmtu  Siruam  iittmtmm  fmmmtMa  Fbrit  UmMmi-        •■  ■ 
'    tmut  y  6.  Vtrhaftmm  fOm  SMi  mmftLi  Sjimai^  Puk  >fMMM  ImUh  Aimm 
.    ..  G«r.enM:  -  • 

'    M.  .        •    ,  .  .  =  • .  ' 

Harc  nova  pUnta  fpcciola  diitert  a  Vcrh.\(co  Monrpclicnfi  florum  omi  &  modoj  fimt 
«Lychnlds  (ytrcAiis  .vet  Chaloedontcsj  ookns  Aivi(  folnt  ircm  angjAui,  U  vtrgtikit  qttadpdH^  i 
«D«id»Waiiii»8CRadioD]i|Bee.  JLif'*  , 

*  6.  ■  Cmmr*  'fhn'alie  Brs/Sitnfit  Mugffr. 

Mmfgr. 

,  -.^Cmtk  ligpoib,  duro,  quadrato;  lufpido,  in  duorum  aut  cnum  podum  adTurgit  alcttuduiem,  atquein 
'fkMdias  iespettditur  ramos;  paitim  etiam  caulcs  longi  m  ceRam  procumbum,  ierpeoces  cum  fitk  ra- 
mls.  Folis  mme  habec  ragofiij  hirta  &  ad  ta^um  dm,  in  amfaitu  ierrau,  (plendentia,  (^urat^ 
vindta,  bina  fimper  iibt  mvioem  oppolita,  &  ad  exorrum  ramorum  (pariua  1n  enremitate  autem 

ramorum  &  {■immlc.ite  cauiis  umbeuadn  proveniunt  flcfeith  parvi,  inftar  florum  I.ychnidis  Chalce- 
donicx,  colons  candidi,  ic.  ladci,  iuavis  odorts.  Tota  pianu  Otiorcni  habct  tcix*  inftar  Monthalbl. 

Ad  hoc  genus  pcrtinct  Mulaputa  Lobelu  Bcn  rubrun»  dida,  verum  ob  caules  inf^  •«piiiri<1^ 
j^nywlmn  .n(boicK||  wSii  glutine  pertufi  eHcnt^cani  Lychrudibus  vilcoiis  annumeravunus.  •  t^^s^ 


•  7.  Ljtbiis  mtAtKftrm  mmtmm  Uihtetiat  Ja.  JaootL  J».  ^tfMr  mmmU  fyh.  C-^i 
Ljcb.  eormaria  rnretuita,  Ad.  Lob.' 

Ex  radice  magpum  ceipitem  foliorum  pcr  terram  ftratorum  emittit,  eiuidcm  formje  cum  Ocy» 
'inoiiB9-aIbi  lobilj  cnaon  an|ui,  duriora,  cartilaeinea,  maena  8c  villola«  attanMn  vihdia.  &  ho- 
nim  medio  procrudiiilttir  umlu  piurimip  viJiofi  tcidemj  quadrati,  albi,  in  medio  cavi,  indis  (eu  ge« 
niculis  cxcepos,  quae  na6  diiponuntar-fle  crafleicom,  ex  ciuonxm  iingnlis  cxeunc  bina  /»/>«,  ex  op- 
pofito  dilpoiita,  nunc  A  dextris  &  fimftris,  nunc  ante  &  rctro,  ut  cemitur  m  plantis  omnibuicaulc 
quadrato  donatis.  In  liimmis  caulium  ranus  naicuntur  plurmu  jlorti,  umbeilacun  diipoiin,  iinguli 
qtiinis  M|ii«nbenitibn«,  oocdads  (eu  InfiilcB  conftantes;  in  quixom  medioexit/l|yAir  ^lifdem  00- 
loris:  Flores,  inquam,  tn  capitubm  congiefti,  puldni  aipefiuioemuntur.  Uitolevamdis  (Iicce- 
dimt  capfuhe  (imu)  jiui&e,  oblonga:,  fatcatK  exra^iis.  8c  i^i^des,  uique  ad  iMinemm  deoaxium: 
capfula  intenor  cartilaginca,  iiipcrins  quinquc  criftatis  denticulis  donatur,  iwi^  «tth  ^Tfi^f-iii 
guo  decidimt /<'M')*<t  lubruiiaj  pauluiuni  piana  cum  parv'is  protubcrantiis.  .  ; 

'  Flotet  KCido :  femina  perficu  Julio  8c  Augufta 

Ifec  farrtcft  ^ttmGefecffmin&haaBt  A^twbusfbre]^^ 

■      *  ■  •  •  ' 

i.  3.  LythniJei  jatfViC  (0  fylv^res  miinn  v/j(ofti. 
•    '  •  •       •  • 

I.  Ljcbnis  cormaria  vnlg»  J.  B.  vul^arn  Parlc  IHlfit  fmimiC.B-Mhl&fMl  Gor. 


Ex  raJice  iiniplici  miiltum  fibroia  plures  exeunt  caules  cubitales  Sc  altiorcs,  terctes,  tonientofa  la- 
nuRiuc  incini,  in  al.u  ahouot  divilij  folnt  vcihti  pcr  intervaiLa  exadverlb  binis,  ad  geiucuia  cau- 
iem^amplcxis,  l.inugind  denia,  molli  8c  incaiu  obiltis,  tr.esaut  qua*tuor  digitos  longi>,  lct^uidigi» 
mm  iatti,  m  acumen  dciln(!ntibus :  (qux  umenft  rachccm  obtida  (imt.  J  .  fhrti  m  luoinus 
bus  8c  ramulis  codem  fcrc  mbdo  dilpmiti  quo  Ocymoidis  vidgaris,  obicure  mbentes,  e  ealieihn  tih 
ioogis,  ftii.iti.^  quinquc  in  fingulis  (triis  eminentibus,  .\c  f\  .mgulofi  ellcnt,  totid;m  minoribu^  m- 
tcr|e<^b.  f  lurum  fttaia  iiibrotunda  funt  8c  versus  umbilioim  itruca,  &c  ad  ipiiim  uinbiiiaim  duo> 


Dlgitized  by  Google 


Hi»TORIAPL'AKTARUII« 

emittunt  pnxefll:s  dcnticulatos,  fatis  risuios,  furrum  ere<aM.  ^W*"'***/^"»*^  fiiCC^ 
trioofuin,  pyriforme,  copiofo  /fww  inms  refcmim  ad  modnm  Oqnnaiaiak '        '  * 
FkK  oofore  albo  &  cx  candido  carncoque  mixto  variat 
CoBpu- m  Iwriis  indtipUd  pcfalomm  <CTC  infigiiil.  * 
Ib  it«ii«  paAn  (nniiii^  ««  &  floce  dbo  oifi^ 

.         •  •        .  ■. 

A.   ».  Udms  fjlvtfiris  fi«>t  dho  Ger.  emac.  Parlc.  ^.  Mm  fimfh»  C&  fSanMu 

mdtu  ].  a  milb  tailiite  Caitipion. 

y.j» 

PBraniii  tiaair  rmbet^  aMonwd  dhiorura  aut  triura  loagicndiiic^  wMwliiin  badiiali  ici^  aaflitu- 
jiine,  maltlfidi,  alba,  acri  8c  (ubnnan,  qox  antequain^  tem  emergat  in  aiiaienofii  poUicaris 
cra^ttidinis  aut  minor,t,  dodranrali.i  aut  p.ilm.im  dividi:ur.  [  Apud  imtlflCatn  longirudinem  aut 
crafliticm  non  affequitur,  in  terram  tarrkcii  prof unde  dcCcendit.  j  Ctudts  emtttit  creoroti,  Qihttlct 
&  fefquicubitalcs  vel  etiam  majorcs,  teretesi  hirfutos.  inancs,  genioilatos,  ramolo^  peopi  ntam 
nibentes:  ad  quorum.iingulas  |uadunu  /«/«« bina  aoverfii,  aaunioata,  pilola>  «iiMs  oitaei  ^i^bOi 
long»,  fetquidigitum  lata,  nervii  afi<iaoc  inlignioribus  (ecDndAm  longjtudineni  excnnendbai,  in 
aattosa[»ces  lcnfim  anguflata,  pcr  m.irgincs  a:quali,i.  Fhrei  in  fiimmis  caulibuSjfic  ramulis  cx  alis 
(oliorum  exeunnbus,  pcdiculisaamodum  brevibui,  c  cahcc  obloneo,  canaliculato  ftriis  puipunuiti- 
ipctali;  petalism  medio  profundc  fiflls,  lacis,  fubrotundis.  Qm  «^inm 


Ltcut. 


bus,  m^idulo,  albi,  pentapcta  ,  .  ,  ,  ,  

flonsoorollaqnadam  lacmiata  cermtur.  Flori  iuoccdit  turbuiatuin,  NiflntiaiMp  fifiTiinm,  crenmni* 
doiticiiletfimve  [deoem  denticulis  rectirvisl  deHifoens  vafinlun;  inqiK»  /iiNmaicialiim  Hyoicy» 

mi  par,  rocundum,  compreflum  noiuiiiii^Ciplori»  cinaa. 

In  pafcuis  6e  ad  (epes  pafEm.  ■ 

Floic  pleno  reperitur  00  raritatem  ^  elegantiam  in  hortisculta. 
Virft.  In  liquore  pofleti  deooaa  optiniumcft  rcmedium  in  caiivulfinne  puefnrtim.  D.  Palmer  exi«k« 


A<   3.  Ljehnu  Jjlvt^ru  ruMt  flere  Gcr.  /jlv,  fltrt  ruhro  Park.  Mv.  five  mjimicm 


"ExrMJia  minimi  digiti  craffitudinc,  alba,  lapoie  fiibacri  fle-liilianaiiO!,  flhrn  imikis  donata,  mvA» 
emitaealiquotcubitales  &  bicubitalcs,  gcniaiLiros,  hirfutos,concavos,nonnifiil  flibinde  ru!x~ires.  Ad 
QUOnun  (tngula  gemcula/«/M  bina  onLincur  oppofTta,  folus  Plantagmii  .iliquaccnus  limiiia,  oblonga, 
iata,  acuta,  ca^  mollia^  hirfuca.  Florii  iimul  aliquoc  in  caulium  lunmiicace  fert,  incer  folia  ftnul 
junAos,  /od  non  fimul_  le  ogpandeotes,  c  qmnoue.  petalis  liuvcrubeatibiu>^  bipartitis  compofiKM^ 

amlieiues,  M^^nriato,  lanuginofii^pattimraliena^paiiim  VK 


Jhmimt  qiiinoue  alba,  flore  akiora  amlu  ,  „  , 

itat^  Dedicilb^revi,  viliola  in  quo  (eminis  conoepcacuhim  obloqgaip. 
MHpetftmuis,  (nqne^lvisimmidioribuspaiiim  invenk^^ 
rMir*  Florepleno  habetflr.  qiMMili  feafj—f     TflilH^— ■**  tnMwtMA  iWiA  aHinp^  tnmnAn^ 

Darar&proUfera  flore  viridi,  quam  Lobelius  Lychnidem  agreflemabocrinuii,  mnl^lict  niidi 


A  priore  difiert,  l.  Diu-atione:  1.  Floris  parvitate  &  colore  cyneo,  quodque  dto  cvanefcae, 
cxtaa 6ttisia»,  nec  plnra de eo baba.  Videtur  eile  Lytbmt Jiht^ru  mmm  muj^^^  fiirt.fmrm- 
rrfumtmfiTM,  qoam  OilWiiinattiiiia:  ^^setes prop^  toflaBi^^  Vitff^OumA- 
gKa£  €|(JUWIitt|  diAam  Sc  J>.Mm  eti^ 


E  r4^'«  alba,  (implid  [intcrdum  mulnfiJa]  facis  crafla,  lignofa,  (ibris  aliquot  capillau,  noa 
alri  dcfccndente  esdit  txuipc  (jmplcx,  cubitalis  &.  altior  [in  viridanis  cultx]  tcres,  hirfutus, 
(blidus,  (irniuitynaioilai:  /W«  ad  nodos  binis  adverfo  ficu  policis,  Oq-moidis  albi,  attovirend- 
.  hoiT  hiktMk,  a«minaw*.  [n^  Utioribus,  fummis  oblongis  ecangullis.  Ramuli  e  foiiorum  (ino* 
bos  eeretKnnfttr  plenmque  fvi|uli  altematim,  intcrdum  bini  oppolici,  in  (aftigio  duos  tr^fve  fit. 
rei  fufiinentes,  pediculis  unci3ibu$  innixos  h  calicibm  oblongis,  villofe,  cmaJiculatis,  xqualibus, 
OLynioidis  albi  minores,  paite  fupina  albos,  fcvi  rubote  dnaos,  prona  cx.laijgmdo  luteo  palieloen- 
ces.  pepiis  byMi^  noto  eipanfa}  Soto  ilbioefienie  gacodcn^  — 

volvenobus.  /•         u  j 

Florc  prxtcrico  vafctda  (eminaUa  intumelomt  vald^,  &  pro  plantat  nMMO  _ 
quam  m  rdiquis  pleri^ue  LycKnidibus,  ade6  ut  inwrium  calycem  dilrunipanij  .    ^  ^_ 
'  calyx  extetiditur  &  cxtumdat  ad  pericarfni  intns  oontenri  moduni ;  quod  per  mamriamm  inlet 
deiuicidos  recurvos,  aperto  ori(icio  femm  Q<i\mA)t  .it.-opurpurcum,  copolilffi.  ^iaittaeft  anmia. 
Sanuni  cai-ies  &  rarauL,  ut  ^  iloium  calicesad  tachim  nicoli,lunt.  • 
Lorui  sc       Provenjt  in  agris  dfca  Bi«  mOennaaK^  Sc  ^|bi.  Fknee  Angpifto ftSepcembn.  Bbtdhce  ndftn 
x«^.      odormei^AatmnnoinodonM.  • 


Digitized  by  Google 


Lib.XIX.        7)e  Heriu  pentofetalisyafailiferis.  pp^ 


E  mdkt  allMj  finipltci  red.\  in  terran  ^dcenJenMi,  fiBCnlos  aBquot  tranfv<:f fos  obicor  ennctentej 
plura  exeunt  gsnnuu  crdiris  Koliu  cemm  agenemit  ititer  qwe  multa  in  cauks  excrefcuiit  cubiralcs, 
&  fefqujcubitalcs  autaltiorcs,  inedio  creAo  8c  jlarliim  rigence,  rcliquts  in  ambitu  terrani  vcrsus  rc- 
clmatis,  rcretes,  firmo^,  iiu^lull.t  fariftos,  brevi  letlrarnen  denla  Linuguie  hirfiitO:.,  gciiiL-uUtosinrer- 
luxiiis  longtoiibiis,  rimolos,  r.miulis  brevioribus  quam  in  OL^moide  albo  vu^an,  quin  potius  fur* 
culis  florireris  quam  rama&  (licendis^  binis  ordme  ad  iin^Ia  gcnicula,  ab  imo  tci  c  ^.lule  ad  ibn» 
imirii,  ad  quin^  auc  iex  paria  in  rademcauk.  Flarts  m  iiQgolis  furcuiis  cKbci«  eotlcmfituquo 
in  aliis  Lydmidibw  ijaifx  angiifto,  fknato,  oblongo>  nrinone  muito  quam  in  Ocymoide  aSbo, 
minufque  liiifutOi  ftruietiam  minus  rubennbus  cmic.int,  albi,  minorci  c;ium  in  prardiclo  CX:y- 
nvoidc,  petalis  profundi  adiuigues  fcrcfi!!i-,,  lcgincntii  quan»  in  lilo  mulco  anguftionbus.  Siiigula 
autcni  iict,da  ad  umbilicimi  duas  habcnt  app-cndices  ieu  proccHus  acutos  adrucos  qux  quandaixi 
quaii  corollam  elEciunt  in  medio  HcvCj,  c  quo  exieuntquinquc/«»rnw  pradonga^  ilUtfOallMitPQftea 
purpurarcentia,  apUa  ruftinentia  primo  pailidoSj  deinde  paricer  purpurances.^  FhMibas  fiicceduiic 
vt/cuU  (eniinalia  nivs^iJ.-.iLi,  ciu.r  cuyccs  rump  iiir,  curbin.ir.i,  iL-minibuscopiofc,  niinutis,  pcr  matu- 
ritatem  lugro-purpijcis  rcplaa.  Fcua  lau,  ubcu!a,  t.ralIior.i  ^  brcvioraquain  in  0*.vaioidcaibo,  ' 
obfcurius  viriduj  ncrvis  minus  confpicuis. 

das  lio^  apericuTj  Sole  iilucefccnte  contraiurur  non  tamen  peuicus  marceicit  lcd  noi^e  &queotO 
denno  &  peiKfir. 

Summit.ites  caulium  cura  vaiculis  leminahbus  ad  cadum  nonmlul  viiciiia;  funt. 
Maio  mcnia  Aocet  8c  (cmen  brevi  perfidc:  Jn  divis  mantinusquibus  inxdihca^  Arx^  DLLbreulis 
cfalienittdftiDkNeimn,  iquoft  joiien^aooBpiiiu  ■  • 


7.  Oejmuht  nfMt  Park.  Ljrcbnis  vtl  OcjmoiJes  repemmmmm  CBL  l^rdntr  nmtmt  r^mi 
Ger.eoiafr  Stgtimritmmrfmkii^JMsj.li, 

RtfJ/f «  habct  crafCiSj  long.is,  miiltifidafc  fifcwtas,  in  mult.i  cipira  diviCis,  mollcs,  exrenus  nigras, 
incus  albas:  Cm/ei  pcr  terram  {upini  procDmbunt,  hirluci,  rubcntes*  gemculati,  ramuli:  quonim 
nodiB  oditt&innir  ex  adverlb  poHca  ft&t  bina,  Polygoni  aliqaannas  ^r.i,  hu^luca.  Fkrti  paipam* 
iciniBii  SipanaHacfluoDreSj  excitfiMoUoqgo»  hirnno^ nibexite^  pecalii^<i;fiicifavin  ino* 

£0  oonftantes. 

Delc£i:atur  locis  ad  Mendiem  fitis,  .irenofTs,  &  coUibaS  «d  Khodannm  8c  ArVcfla?jo>  GcaPm  i  Ima. 
in  Italia  ctiara  oblervavinius  inter  Mallam  &  Lucam. 

*  8.  LjfdmsCntMfm^tU*  ParL  Imfiits  ai^MfiifilisCrttiai  C  B.  OejmiiJa  fim  nArtwk'' 

mitCrttieim  J.'&  j^/v.  T.CinL 
Clit/ljB. 

Scadm  A  radicein  mulcosr^ulos  palmares  vel  etiam  minores  dividitur,  teretes,  tenues,  genica- 
tttOS,  hirfiitos.  [J.  H.ruhinii5  c.iul^culo'.  plurcs,  pcdalcs  cx  r.idicc  pullul.ire  /cribit.^  Folm  ad  iingulns 
tiodos  cnali;untur  bina  concrario  c.xortu,  exigua,  craffiulada,  villis  quodammodo  tecla  oblonga, 
aaacransobcuib.  Sinffilirami^iiftincntmemDranaoeum  iln.iruin,  lanugine  obiitum,  in- 

finn  pecte  eiuallBoian,  (upemilavioremb  iquo  exilit  fles,  quinq,  fbliis  conftanS|  infiunmo  biii> 
dis,  colorfs  imBbndbeOij  ddnde  levtier  eandicantis ;  in  quo  fUmimJa  aliquoc  flavdloeittibus  apidboi 
prxdita.  Flori  fuccedunt  cipinila  ffnfn  contincncia  umue  Lydmidis  boitenw  Cgaai^»  BshBm  . 
cetuusjinvanosramosdivaiicau^  non  uinen  vivax.  • 

9b  Lsfdmkftrvtt  fiortrubeUo  e  t^lja  ebUng»  mgu^o^  Mejfanenfli. 

Ab  alib  fpeciebus  dif^ inRr.itur  calyct  floris  pra.-lon^o  rv  tenui ;  Aort  pulchri  rubdIo>  ejufque  pcta- 
lisin  mcdio  profundc  au  unj;  ijm  fcrc  fiflis,  qm;nuam;jut;in  in  Aliine  majore  aut  Granunc  icucan-  . 
thcnio,  &c  ,       .  ^  • 

Juxu  Mefianam  ia  pciroo  roontiiun  aibenfu  hanc  oblcrvavimus. 

Superiiis  proxim&ddcr^iuid&eft;  non  caraeneadem. 

*  10.  LuhiushlvefirittMrtmtda.  J/h.  birta  K.CbfiG».  ^ki.  ^fiiUimjirPitk. /jfh.lmitgiM 
tmlimu lb.m^tab  nikrfuHtt,  Chfit  f .  %  S.  jgrfo.  Um^it  majtrC.^ 

Ckf. 

MnlueMwfef  ex  una  radice  profert  ronmdos,  longiuicuki,  aeceris  infimiiores,  in  tenampR>> 
aunbentcs,  gcniculatos:  /o/m  in  £iig4is  gaoiculis  buM,  lonp,  moUia,  &lanuigineqMdam  Gtne- 
Ibentia,  inter  qu.r  iforrj  alternaiim  fecundi^m  ranwlonim  MngiRiffinem  enaloamar>  iupervihbas 

forma  limilcs  fcd  m.ijorcs  ?c  dilunore  colorc  rubcfccntes,  vcl  ut  ici  dicim,  inc.trnati.  .Sfw»»  in 
vaicuhs  iupcrionbus.par,  iiibrutfiun.  Rsultx  aaili  &  iibroia^  qux  tamen  pierunquc  alterum  aiuium 
aottfi^at. 


II.  Ljthmfylvifirit  ImuffMfiimmrCB.  VaA.£^6.Cb£l4cimfmiml  E 
6.ai^Ga. 

c/«/.  ... 

Cauhculo  aflur^it  circitcr  palmum  .llto,  gcnicnUto,  tenui,  lanugmofb  :  .ul  quorum  fingul.i  in- 
temodialMna  cenuu,  longiufcula,  lanuginoia  ftli*  natcuncur.  Alicrnacim  ex  liaguhs  geniaihs 
prodenni:  florespanri,  purpurei  coloris,  pulcheriiiiioiukondirti,lM||P  lanugnoloque  caBculo in« 
dttfi.  Aa^  csmusil^ligno&jfibnKa*  yimm 


Digltized  by  Google 


UlSTORIA'PLANTARUlf. 


ILwflr. 


Plantx  quam  C.  B.iuhinus  Joanni  fratri  Lychnidis  parrx  dnifo  mifit  fbKa  infima  proptcr  terram 
v.iijjuc  non  mulro  IcmRiora,  ntfuperjoralonRior.i  &brior.-i  p.iul()c\ticcii]nr,  Polc;i;onii  pctrai  hjLi, 
lunilia  ied  niinora,  magishirfuta.  A  caulc  mcJio  fummo  tcnus  tcnuu  fohola  c<  flulculi  altcr  naam 
COn(cenAm^'j  ofafellKi^ tnnica  ftriata,  nibentc  longis  pilis  obfita  involuti,  &c. 

.  FloRi  onlioce  vamor,  purpureo,  mixco  ex  albo  Sc  rubroj  &c  Accedit  ad  lychnidcro  noftram  liir* 
ftaain  flore  desanter  varicgato. 

PrBOolentem  pljnt.Mn  in  marg.inibm  tiiiomnd.im  Caftclb.ip/onun  invcnit  Clufius :  hanc,  non« 
viR  in  coflibus  Salmantica:  vicinis,  inrcr  (axa  provenicntcm,  atquc  ut.iinqiic  Maio  florentcm. 

II.  Lyciw  ftganm  mtridieiultion  amiMt  hirtay  fitrikut  albm,  «w  vtrfu  JU^am  MoriC  Jbn 
Lytbnm  fjlv.  M»  f^kt  r^nJ  Botan.  Mm^ 

Murtf. 

CWfw  emittit  pcdalem.  erccfhim,  cu|us  finguHs  gcniculis  bina  i  regionc  ailnafcuntuf  fJiazn- 
gufta,  hufuta  :  vet^iK  cynus  plurimos  fert  fim-ii  albos,  qumtiiic  anguftis  pctalis  ad  medium  bificlk 
donatos,  AcUulaique  quaii  xmulantes,  atque  uno  veilu  cblpolicos:  quibus  (uccediuu  es^mU  db* 
kmg^^  pericarpio  exKiioieliirfitOj  caplnU  imeriace  cutOagjiiBl,  cominenie  in  fimbm  ai^ 
nnta,  (ubnigra.  ■  ■ 

Plancam  k  D.  Morifono  delcriptam  8e  depiaam  cnca  Ncapolin  9c  Md&nam  invenimus. 

Lychnidem  lii  im  albam  (vlv.  (pici  reflcx.i  D.Magnol  (Tc  defcnbir. 

RaJtx  ei  alba  eft  fichbrofa;  c  qua  (:<i«//f«/*i  ontur,  [aliquando  duoj  lefquipalmaris.  Fo/wcirc» 
lidiceni  per  cewam  j^^aiia,  Dcllidi  minori  limiiia  func,  pilofa  ;  qux  ver6  ad  lingulos  cauUonli  gfy 
niculos  faina  oppoooiKor  angofta  &  obloiiwa  lunt :  In  caulis  iummo  oritur  oorom  ^iica.»  'jme 
imao  cradz  Sotrpti  modo  lecQnra  eft,  fennm  tamen  poft  iloris  lapfum  erigioin  8c  oiikiilas  pio» 
ducir  .ili.mim  I.vchni  ium  morc.  F!osq\im(\,  pct.ilis  albldis  piofiinde  faifidis COHWI^  qOKdkmiliar» 
cclteremdpiuntmtiorccurvantur.  Planta  eli^  ajinua. 

l^.  Ljcbiui  fim  slbo  mimtm, 

fWiwhuic  angi.rt.i,  infcriora  8c  qua:  h  r<u!ict  cxcunt  tiesr.nciaslonga,  vix  unam  lata ;  fiipcriora 
in  caulibub  Ijnllin  b:  cviora  &  angulViora,  fupmafacie  rans  ffii  longionbus,  infcrna  leu  prona 
CLx-bnonbu-.  brc.ioiibus  hirta.  Cj«//r cubicili^,  tercs,  infirmus,  hirlutus,  inicriiii  propc  radiccm 
rubcm,  gcmculisucm  hoc  gencrc  fitis  acbris  intcrccptus,  foliis  binis,  cxangulto  prindpio  lenfim 
dilatam,  abfque  podiculis  aonads^  ad  iingulos  nodos  cin^Sj  in  mucroncm  tandem  concnu5tis.  E 
folionim  fiipcriorum  iinubus  exeunt  fiertt  iingulatim  &  altematim,  brevibus  pedicolis,  inFcrionbus  vix 
fcmuncialibus,  c  calycibuslongis  pilis  hirtis,  Itriatis  ut  aliarum  congenerumj  gercxigui,  pcnMpctali, 
petibs  angufVis,  &  in  cxtrcmo  vix  bifidis,  tenmbus,  fuKacibus  &  raro  cxpanlis,  marginibus  intror- 
(iim  ilexis,  albi  pleninq,,  inrcrdum  tamcn  purpuralccntcs  in  cadcm  pl.inca.  Coma  &  vaicula  ie- 
minalia,  utin  jribnfq,  .ibi^  Lychniclibus  hutnorem  quendani  vilcoliim  exudant^  qoo  ftnogefltium 
di^cis  adlmefiont.  Folia  iigura  iiu  Anncrig  pratenfe  diftg  folia  atfnubnmr. 

&tieniine  ab  erafiiiflbiio  8c  amicifflmo  Viro  D.  Haofio  Sloantf  ad  me  cranimido  enattell.' 
ynde  ant  i  qpo  iDiid  ^inen  haboic  noo  adfaipfib 

14.  IjKcinm  fjlvtfirii,  fl»rUmt  ftUii  finnil  junBit  C  B.      fy!v.  anguflifJia  Vixk.  fjlv.  foliis  tth' 

t^"  &  flmhtiimmlu  fiivtu  Clt^  i-  "»  ^»» pP-  ^^- J.  B»  /Wv.  %,Cli^ 
Ger. 

duf. 

Geniculatos  haba  caults,  tcnues,  in  piurci  alas  divilf»,  pedales  aut  majorcs:  fdia  in  Gngulisge* 
tiiculisbina  ternivc,  intcrdum  plura,  angultiora  quam  rcliquorum,  yindjs  candiJo  pcifufi  &  qiuii 
cxfii  coiocis.  Fimu  in  fiimmis  rarouUs  naicentes,  qumts  ioliis  Inhdo  mucronc  przdias  Gonnan- 
tes,  intema  pane  candidai,  extema  aliquantulum  purpurafoentes,  &  antequam  omnino  lahefemt 

fcfL-  conir.ihcntcs  &  circumvolventcs:  f */jrf «  admodum  duros,  brcvcs,  fubrotundos,  parvum, 
rotuniiiun  Papaveris  rhreatioi  continentes :  raJicem  iatis  crailam,  albam,  mulcifidam,  alcero  anno 
pereimcem. 

Non  modo  in  caeduis  iylvis,  fod  eaam  ad  reftibilium  agrorum  margincs  nafcitur  pjr  univcriam 
Auftnam,  infra  Anifum,  Moraviam^  Bohcmum,  Pannoniam,  ultraque  Muram  &  Dravumj 
.il  i  nd:  eham  (ylvis  Francofiuto  vkinis.  Ufai  adoleTic  ieiua  qoodara  &  glucinQ(b  humore^  lupe* 
liorc  pane  illicavidetur.  trt     a  t 

Lychnidis  cujuQam  vcrbo  mcminit  C  Bauhinus,  quam  flomofamelO  AoOimiulcmQalfCalb 
turgidis  vocat,  nuUa  addita  ddaipdone  aut  Synonymis. 

*  15.  Lybmm^htftrm  krfiM  ftrmm  falm  CmUmitt  Mriummut,fitn  mfU  Smfmmut, 

Monf. 

Caulibim  cft  h.xc  fcfquipcdalibus  aut  pcdalibus,  partimhunu  procunibcnnbus,  partim  crcais,  ge- 
lUColiicmttarifaos:  quibus  adnafcuncur  ftlitt  obkMiga,  lurluta,  fbrma  Cochlcanx  Brinniuca::  ia 
fimnuscanlilmsconfpiciuncur  fitnt  ampl^^ponaiiznonim  arniuli.  qoibus  iinguUs  deaduts  Iuccq* 
dunt  capfid«  peies  condnentes  paria  lanntt  Ufclio^ 

De  Kmpore  fiorcodi  idhillMD^ 

,  •  16.  Ifdimt 


Digitized  by  Google 


Lib.  XDL         De  Herhis  penfafetaiis  Hfajcuhfms,  ^97 


•  16,  LjcbniiCbaltftmfumnHut,  faliispmm  hirtit  ^  a^^k,  fiofculu  eMnum,  ffJienht  imfirmit 
Mtrif. 

Alongitudinepedici]l(xiiiii,icifioecbbnGij^^  iqaiiwdqwiidetitlkmSccapfakeleminaksus 

iiioosdentes  notu  (adlis  eft  ik  cateris  (ux  (brtts. 

Hxc  &  przccdens  ex  femjnibus  Clulepo  ufq,  a  D.  Rob,Huntington  miffis  enatx  fimt  in  Horto 
&OCaniGO  Academix  Oxonicnfis. 

PUmam  hanc,  li  modd  rcdc  pida  Rt,  ad  Alltnes  eenus  potius  qu4ni  adLychnidis  pertiaer* 
pau^  dicilyQeminiegmewadiTilniii,  Sca^ 

•  17.  Ljtbiut  gl*br*  miui,f4iis  tbh^is  macrmuti  fitn  tmfltrMb,  Alms.^  P/rami- 

Mthf.  -  ■ 

Florcm  gent  .-impliim,  clcganter  rubeQnra!,  cui  Iucce&  capfidaTerfiu  fuodiim  cra&  ficii,ia  loiir 
fpmacoDiendfiiiniempyramklisinniiodnm.  ^ 

18.  IfeMenBtfmrWtJbnrddttfilith^mfp^ 

-foter  fifgetesLini  invemmui  ApriKnMi&  flMntem,  medio  didier  idnaai  inttr  Kid&ni  6e£«an. 
Lucami 


l^  Ijfekmt  hirfuta  fiore  eUgOHter 'varief^ate.   Jl»  Ljdmk  Hi^muut  ^feif*  mimr  tirfm*tjbnh$ 
matmtit  ftngitmeu  notatu  Hort.  Leyd. 

E  rsdict  aUu/  (implid,  rccl.i  in  tcrram  dciccndcnti;  paucis  fibris  donaca  ttuiUt  Inrrait  plurcs,  in- 
ttldnmaiikinn«  pcdales,  terctcs,  (ohdos,  ab  imo  ftattm  ramolos,  hirfutos,  infimwSy  m^ples.  Folis 
in  cauCbes  per  ineerralla  ex  adverfo  bina*  ab  angufto  principio  (enlun  blatacai  CToscircicer  digi* 
toslonga,  me&mdi^mmlata  ;  rup:riora  in  caals  anjntlliora,  macrOiubis  acuds,  ucrinq,  hirruta. 
Summi  caules  &  ramuli  ad  cittum  vifcidi  &  pingucs  flonbiiscx  alis  foln:)  i;m  (ingulatim  exeunti- 
ixas  altano  ordine,  pcdiculis  admodum  brevibus  iniidencibus,  onuUi.  Fi  ret  c  caiiabiis  oblofuas 
ftriadsrobentibusexcunt  amoeni,  quinq,fb]iis  Ctbrotundis  ntm^atiiatiib  medk»  pucptmjiabii^  cv- - 
com  ocaa  albis  compolitL  Delapfit  Horibus  ubttt  ftriati  in  Tencrei  utrinq,  turbinatos  exm> 
mdcune  Vafiala  (emfnafia  oocnitaiitcs  glabra,  turbinata,  femmHm  exigms  purpurandbns  re- 
•  plct.t. 

vtUatc  floret  5c  femme  ad  m.icui  ic.itcm  pci  dudo  radicitus  inteiic;  femtne  decniuo  fequenn  vaej^ff^f^ 
fc  rcnovans  in  liorculo  noRro  :  nun  ravo  (.:cum  Autumno  c  l^mtne  decidliO  odtur^  &  pOr  tatam 
hyeraera  viretj  &  lequeiui  vere  in  cubicolcm  altitudmcm  afili.  git. 


10.  Ljehim  «nMMM  rlguU  UnrUri  J.  B. 
y.B.'  ,      . ,  .      '  ^ 

"RigiduLi  eft  pbnta,  dutlm  triumvc  r.nci.inim  alriridine,  raro  palmum  attlngit,  eolieulit  duris 
rigidis,  ramods.  Ftiid  ad  nodos  bin.i  opixjlica,  (e.nunda  breviora^  pcr.tngufla,  pilola  :  d  quorum 
aJu  nafcuntiu-  calKtt  [emnmcisles,  perguam  g^aciles,  «quabilesj  hirti  &  afpeti  :  6  qaionmtilpkcfi^ 
mdm  prafilit,  quem  pn  exigaitate  vtxviluscapii^  purpureus.  RaJix  dun,  lignoia. 

colUbus  prope  jnocenoaffl  nobit  oblerrata  eft«  Cherlero  prop^  Nemadiim  juxta  moIeQ-X«cfr; 


%t»  tyekttit  fjivefiru  caljeulii  firiiUis  Park.  ealje.  firimit  t.CliifiiGer.  /jh.lm^d  et^fetdkm' 
gdu  finmit  C  B.  AbsftifHln  majtr  catjtt  turgiJo  vtntriofo  J.  & 

Cubitalcm  ernittit  caultm,  recium,  ftatim  i  radicc  ramofum,  crafliufculum,  hirfiittim,  ftrianim, 
fragilcm  reit»  Ocynioidis  non  (pccinlij  hiriuta,  moUia.  Ex  r.miorum  divaiicationibus,  folionim 
hnu  r.imilquc  c\trcnii-s  fisms  cx  pciiiLulo  l.uii  li)n;i/j  appcnli,  (juino,  petjlii  biri.lis  purpuralccn- 
bbiiSy  orto  Sole  HaccclccntiKus  conli.inc  <jp;i«'«j  in  niedio  .libis,  ex  C4A» oblonEO,  hiriut^  puichrd 
itriam,  auem  in  immcnium  diRcndunc  icminuni  vafcuia,  c  iata  leffilique  baK  Tentriou,  in  mu> 
cioaemadinentia,  y«M«iicontineatia  pulchrum,  nonnihil  ad  papaTerinum  accedens,  fcd  ma|us, 
compfeflum,ftriatum,  dnereum.  Radix  robufta  eft,  rcd^a,  ex  lateribus  fibras  producensw  Toca 
plama  ad  cidum  vilcofi :  foliorum  fapor  glutinofiis.    Hciba  cft  amUHb 

In  Gcrmanix  palcuis  &  agits  lccus  Rhenum  copiosc  provenic.  Liemi, 

%%.  Ljtlmitfylvtfirit  amiifi^tlis  taljculii  turguUt  firiatii  C.  B.  M^emiiLt  lameri  ealjce  vtntritfi 
fiimtit}.  B.  jjni,  memm  cJjcuIii  firimit  Park.  fjh.  mmm  IfMii  Ger.  ftdtetdtmittfi 
vmrittm. 

Multum  finulitudinis  lubcc  Ksc  hcrba  cum  prascedenti :  raJtx  alba,  crafCufcula,  paucis  fibris  do* 
nau :  emilei  crailiulculi,ngidi,  podales,  purpura(beaces«  geniculaci :  Ad  genicula  Jm*  buia  caulem 
ampledemia,  fupcrioraundamlonga,  anguila,  Mrfica,  candieancia;  caaUnm  (upcenue  partesdi* 

viduntur  potiirtmum  in  ternos  bicves  i  Mnvaios,  m  quorum  cxtremis  calycei  turgentes,  magni,  bre- 
Vtorcs  multo  quam  in  prxcedente ;  \n  ns  vafcmia  breviorai  tuoicis  dtrtlaj/MMM  Papaveris  niodo 
parva  aiiere.i  concincncia.    Harc  ex  iicca. 
Moolpeiii  lecus  vias  oblcrvaTit  CberJerus.  . 


Dlgitized  by 


99i 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


HaeCk  auioreD.MAaid  qjui  viclit  i^ooie  artam  in  looo  a  Cherlcro  del^nuo^  ptMedeotis  uriii» 
dD  caacuin  qBnferideSet 

3.    Lj^hms  calyetilts,  ceu  utrkitlu,  mendrAHOceh,  laxii  (g 

I.  Ljtbnii  Jflviiris  fM  Ben  aJinm  vulgt  C  B.  Btbtn  *llmm  Offc.  Ger.  Btm  uUum  Offauh 
rm>  J.  B.  rgfamr  J^mmumfivt  Brn  Mum  vu^  Park.  iivatltng^onn*» 

Lignofj  raJix,  crall.i  &  .ilba,  rWw  cmittitcubitum  &  fefquicubitutii  aI:obj  tcnues,  tcrctcs,  latves, 
gcniculatos,  in  alas  circa  (iinimuni  divilbs  :  A^l  fingulos  articulos  felia  bma  oppohc.i  nalcuniur, 
Lychnidu  form4  ied  pcnicus  glabra,  cum  dulceduie  quadam  acria  atfacim  6c  (ubamaia.  Flortt  cr 
utriculonntfiiiftarluibencibuscalycibus,  qdnqnqptutids,  mlMO  herbitioque  &  albo  veiiicokNv 
bus,  glabrb  p.imm  promiiienr,  vel  albi,  vd  ex  albo  purpuratcentes,  cpinq,  Fuliis  Infidis  conflantcs, 
fiammi^i  purpurafccntibus  medlum  occupontibu.  Cafyeu  poftea  pcncarpu  contuicnc  Lychmdts 
femint  plen.i.  • 

In  palcuis  &  mtcr  Icgetcs  fre^ucns  oricur. 

IIxc  pLanta  fidiiseit  plutimini  glahris,  floamuiqpani  tamai  Urfiitis;  ftnmnuniqiMXh  *FK^bv 
plenuKL  albis,  interdum  pwpurds  repenmr. 
In  hotto  medico  Lugduno>Batavo  n»  invenlo  vatjetates. 

|.  Lyclmis  fcu  P.jfnvcr  fpumcum  florc  pleno.  N.  D. 

a.  I.ycb.montan.i  lcu  P.ip.  fpumeum  tio. albo :  itemflobexalbooblbleta 

LycL  hirCuta  Litifolia  Ho.  .ilbo  fcu  Pap.  ipumeum. 
4.  Lych.  lyiv.'  aoguilifobaj  Ben  album  ditfta. 

%.   Ljcbnii  frutefccnt  mrttfclia,  Btn  alL  fimila  C.B.  Tlfn  a/.',;  Off:  in.num  fimilis  ;  fiartta  ftm. 
ter  •virtnt  J.  B.  lycbnis        femper  -virtm,  five  Ocjmoidet  arkortmm  jtmter  vtrtHt  Cluli 

■  Cluf 

Htiic  muki  ab  eadem  radice  prodeum  rtmmU.  palmares,  crafliulculif  IknOj^gnoqnidni,  lod  fia> 
l^ess  m  qmbos  nafcuntur  bma  jcmper  adveru  inrer  (e  ftiis,  BellidiC  raliiB  non  maiora,  abimo 

p.iul.uim  in  l.ituin  cvp.mfo,  fcd  lummo  mucron.ita,  \  iridia  admo<luni  &  rp!endenti.i :  e  fiimmis  ali- 
quot  ntmis  alu  cti.U^iintui  dr>dr.int.alcs  aut  pcil.ilcs  uitcrdum  ramuli,  gcniculaa,  gracilcs,  binis  inter 
lc  oppolitis  .inguftionbus  toln^  .ul  luigul.i  i^cnicula  donati,  &  (iimmo  in  aUs  contrario  fitu  utnnqi 
naloentcs  diviS:  quibus  miidcnt  membraiuccis  pmguibus  tMlyeulu  inckdi  fiurei,  quinque  bifidv 
loliis  oonflantes,  ooioris  quodammodo  camd,  t  quorum  medio  cema  gncyia  incurvaque  prodmnc 
flamina.  RaJix  candictt,  paucilque  fibris  pFaecUta  C&f  pmmif  tamat^  rbreC  JnoiOk 
Semine  ex  ItalFa  miflb  Clulio  cnata  cft. 

Hanc  P.  Bcuc-ve  titult)  S.^^:n.irlx  frutic^eemii  acntit  foliit  tx  Sieiliu  dflpin^  fcdofiribit:  flc 
Qrca  Panormum  &c  Agrigeiitum  mter       ubique  erumperc  moncr. 


A.       l^iebuimmiHmurtfeut  CB.  muriuareftut  uliuvil  mfowFarlb  HMraM  At^Utu  Gor. 
mmimiAi^lieuuaJ.Ji.  €aifiU^Jtta€miq^m, 

r/-  A  . 

Prxccdenti  apprim^  fimilis  eft,  ut  haud  a  quoqu^un  itA  fadlc  dilcemi  queac.  Nom  uc  m  ilU 
bina  quoquc  geiiiculis  laneaC filis,  midc6  camen  mmora.  cralfiafQidai,  glabra,  glaucj,  per  oras  ccu 
pilis  brevifliinis  aJbislenata :  Caulieuli  tsrcim,  dodramales  ficlmqipom^  gUbri>  humifparii :  Fliru 
ex  turadis  fblfiaifis  prodeum  fpeciolis,  ftriatb  8c  Av^nam  magnlindme  fere  «quinnbus,  paudo- 

res,  folus  conflantes  quinque,  bifidis,  nlveis,  quam  in  illo  latioriwis,  &  ita  gcmitiacis,  ut  flos  plcnus 
illius  rclpedu  vidcacur :  in  medio  Aamina  tocidem  lineapicubs^  &  plura  quoque  cuni  capitulis  gc- 
minisex  fufco  luteohs :  fapor  nullus  inlignis.  Adhonc  modiun  in  norco  Montbclgard.  utam  atq, 
cukuD  delcriplit  J.  Bauhinus:  ,iii.(pontanea  florum  peiaia  non  ade&  lau  lunc  &  gipunata.  Ob- 
fervavimus  interdum  cnm  fbltis  pratlertim  primulam  eruropendiNB  tomento  candido  hirfiitis. 

In  toto  litoic  Mcridionali  Angli.t  inter  filiccs  &  Bnfliuo  m.irmas,  qu\  fcrc  unJ.i"  .illuunt  cnafci 
&  nos  cum  Ijubclio  oblciA  avimus ;  vcrum  non  in  McndioiuJi  tantum  led  6c  ii»  Occidcntali,  ut  I.ax> 
caflrcnli,  &c. 

QjUB  de  Ibminibus  habct  i.  Baulunus  iUius  (ide  cradimas :  nobis  edm  non  oUienrau  iiinc.  An 
IpoctetevemdifleracitSenalbovulgarintthi  •  > 

•   ■  f  4.  L)cl'»is  fegefum. 

A.   I.  I^Mi  ftptum  major  C  &  L.  jSiw  l^/eiuiidtt  f^ttum  &  NiniitUhum  Parlc  Pfeujf 
.    mOmltkum  Ger.  J.  B  €ocftie. 

Simplia  Sc  alba  raJumlJ  nitimr.  Folia  ei  in  caulc  oppoliu,  angufta,  tonea,  pcr  margmcs  xqua- 
lu,  lati  baii  caulem  an^Iexa,  &  in  acutum  mucroncm  fimfim  dclinentia,  longis  albicantibus  pifo 
hiEbu^&jticana.  Canrfu  teretes,  hu^futi,  cubiciles  &  akioFGS,  geniculaa,  inanes,  m  ramos  aliguoc  di- 
Yili,  in  fimvnicate-geftances  fieret  pcntapculos  peulisbtfidb,  purpureos,  drca  urobilicom  iaturatio- 
nbtis  lincis  flii.iros  cum  pnnrtuiis  in  Itnis  niRncintibus,  c  cnlici:  vl>\nu'f!pj  ftriato,  villofo,  in  quinquc 
oblonga  l^mcnta>  Horc  altiore  diviia  Succedic  vajcuium  Jtminaie  oblon^m,  glandts  icrc  li^ura ; 
m  quuique  partes  per  mamritacem  dehilbGaii»  iomina  macna^  angobla^  ftnaca,  per matnntatem  ni* 
gra,  lapore  amato  in  ie  oootinem. 

^t'-        ,  Iwer 


Digitized  by  Google 


Lib.XDC      De  Herhis  pentapetalis  yafcHliferis,      ^  5^9  9 

Inter  &«es  pa(Gm  obfervatur  Maio  &  Junio  menRbus  fldrent. 
Hujus  lomcn  microlcopio  mlpscflum  Echinum  in  lc  congiobacumnnn  mAle  cxprimic 


Qgddam  Folii  facukatcs  huic  hcrbz  tribtiunc,  &  hinc  miri(ice  eani  coinmend.inc  in  (aMnlii  VhHa. 
Bcdginihin»  aJbiSp»  icabiei  cBnailxis ;  itein  mlnehbus  glutinantils»  ac  fiAulis  curandi^  ooapeloco* 
^que  {ani^e  utilem  dle  cratbiiir.  TWrty!  qux  ut  inoerta  iri  mefflorelinquimus. 

Radiccm  Nigellaftri  in  fillenda  hannonhaRia  a  D.  Scnnerto  recordor  conin>cna.ua-ii  f;iijTi  JifLi- 
pulis  fiiiSj  cujus  u(us  eft,  uc  hngiue  Itibdita  xgn  ore  ahquandiu  decmeatur.  Hujus  radicis  ibpcndam 
«vn  ffit^rflB"»  fui  in  hcmorrhagiis  epidemicis  oer  Daniam  Izvientiboii»  iAtb  uc  me  magmn  anc 
inopBm  nonnulli  fuifiicaNntiuv  S.  FmiL  Qs4dnp.Bocan.  ClaiT».  9;. 

%,  Pfinihmttitthiiim  gjhkmm  SiaAdfi.  Ljdms  fiSJtglMhrht  ed*u  imirt  Bocairit. 

jUiut  d  aiba,  lignoGi,  unde  i^tam  annuam  e(Ie  colligimus.  C«mIii  nunc  Hmplex,  nunc  nml« 
ddOt  ieres,g(racifis,  laeris,  pedalis  aut  cubitahs,  ab  imo  ftatim  lamoiiis,  nu^.ininufvc  proratiaos 
fiHt  ki  ono  creicit,  nodo(us.  FtUa  ad  nodos  ex  adverib  bifUj,  Kxiga',  aiigufta,  acomiiiata,  GranHnii 
lencantnemi  foliis  nonnihilfiinilit,  r.ins  pilis  hirfiit.i.  F!«res  in  ciulis  &  ramulorum  fafligio  pedi- 
oiBslongis  mfidcnt,  uc  in  Prcudom.;Uiit.!iio,  pcntipetali,  pallid^  purpurei,  PfcudomclAnthii  didi 
fimiies,  drca.  unibiUcum  velut  calycem  quendam  habentes  e  folioiu  fcu  pctaJorum  appendiabus 
qainqae,  (urredis,  bifidts  compolitum,  ut  in  Lychmde  coronana.  Calix  Hons  itnacus  ieu  cannd- 
Utus  PieudoineUnthii  mftar.  Succedic  pcricarpium  ob]ongum>  lemine  mmuto  fuico  pnegnans. 

In  latcribus  monciiun  Meflanz  imminencuun,  inq^e  agiis  aa  ptxwnontoriokua  tmm  CmkU  Umi 
Stam  non  longi  i  Puzudtm  oWervavimus. 

Huic  eadcm  nobis  vidccur 
Xjduiis  fcgecuro,  NigcUaftrum  minus  glabrum  dicb,  florc  clcgantcr  rubcllo  Mmf.hijt. 

P  Ljehmi  fegttum  nha  foliii  Ptrftliat^  C.  B.  Ljrcb,  fer,  Vaccgrui  ruhrm  HS»  Bacic  F^aKMrni 

J.B.  Gcr.  fie&  Co^^carapion,  iinp^opedii  caneti  <otii>^ain, 

CmuU  du^c  (ingulan,  cubioli  &  alciore,  icvi,  terete,  concavo,  glauco  quodam  polline,  qui  fk' 
dli  decntgjl  poceft,  obduAo :  qui  ab  imo  ftatim  ramos  emittit  alcernos,  drca  faftignim  in  oppofim 
divahcatur,  atque  hi  in  alios,  mu  lemper  oontrario.  FtUa  ad  caulis  geniiCttU  btaa  ex  adTerib  na* 
fcuntur,  ex  glauco  pallentia,  c^longa,  acuminau,  lata  bafi  ab(que  pediculii  alii  fiiii  tta  caulem  am- 
pledentia,  ut  .ibeodem  traidadigi  videancur.  £x  ipfis  divaricationum  angulis  excunt  pcdicuii  0ne- 
lonn  fltrei  fiiftinentes,  qui  extremis  etum  ramis  inlidcnt,  parvi,  dilucc  rubences,  quinque  fbuolis 
bifidis  compoiici;  paalum  ^calioeproroinentes^qui  canalicuUtus,  glaber,  pentagonus,  aMulis  viri- 
dibu^  Gactetoqaipailec  Ftrksr/iim  eodcm  obroivitur  turbiiucum,y<iMnw  pienam  rocuMO^  nigiMS 
Sinapeoc  majore.  R*Jix  lignola,  candida,  refta,  fibns  i  latere  (pargit. 
Junio  &  Juho  floret,  &  brcvi  (ciiien  pcrfici^  qno  perfedo  radidcus  exarcfcit.  "nmfm.. 
Ob  colore,  uc  puco,  firaiiitudinem  Ijatidm  j^ecies  a  iMmnullis  ceniecur,  naxa  ad  tmgendum  om- 
'  >  innilii  «it  f&cnarja  (Bda  «ft  quod  vaoQ^ 


5.  De  LychaiJe  SafoHoria  ASa. 

Saponaria  Recentioribus  ab  eaoagpMU  ^uailcacc  ditbt  eft  hzcherba,  quM  ^ponis  lim.iMUuUl 
«luac  nus^tnie:  Scnitfaium  Vecetnm  nflqpiiUsoedicur,  q^dd  i  v^ibo  rHtSifta.  id  cA^  bns  ^"^ 
gereec  candnasnoerB  niNnen  acoepit; . 

A.    I.  Si^mmria  Anglua  convolut»  felto  P«ric.  Saf.  ctntfva  Aiigliea  O.B.  Gtkiana  ftt»  cat- 
"votnt»  J.  &  GfltfMM  ctman/a  G^.  ;  • 

C.B.fr«J.  '  : 

Fhnoi  eft  degtns,  rai&ilaiv  fulcis,'  crafGs,  lon^,  lentis,  repentibus,  fibrillispaudffimis  adliicrerf. 
tibus:  unde  cautti  exurgunt  cubicales,  rotundi,  ftnati,  glabri  &  albi,  Keniculis  diftinrti^  in  terram  re- 
cllnaci  &  COncavi,  circa  quos /c/ia  vindia,  gUbni,  rotimda,  ncrvola,  uri.i»>  dii.is  Lira,  p;iul6  longi- 
ora,  rariiis  cx  finpili5  gcQi;ulis  bina,  led  c:<  q-.,o!iber  gcnicLlo  unum  tjmLim,  nullocerco  ordme 
vet  numero  enAicitur,  quod  ancequam  exp,andatur  Hicuk  inftar  caukm  ampledicur.  Fiarti  in 
fiimmo  cauLculorurn  ex  fitperionun  foliorum  iinui,  tsnenimis  pedkeUis  fiilmiti,  ex  dlfculis  db- 
loQf^,  notmihil  hilpidis  prodeunt,  Sapcmarix  vulgaris  fbrml,  ex  quinque  fbllis  peroras  orenatis 
comiuiffi,  quo  ab  iliius  floribos  difrerunc,  qui  colore  albt  (iinr,  levi  cameo  colore  afperib,  in  quorum 
inedio  (faminula  quardam  exigua.  Stmen  non  vidit  C.  B.  .ic  ncqui  Parbnfbnus,  ncque  no>. 
'  In  fpineto  quodam  prope  Lichharrm»  op{ndum  io  Noahamptonix  agro  eam  invefiK  Joan.  G»^ 
rardus:  ac  in  locoillo  eam  mJegMhw  iiodieoditcon^^.  Mohii  LaCisnaturg  fcnSeponaiiar 
qiuMum  oBfpau  elk  videmr. 

A.  *.  SofmmU  Ger.  <w%mv  9ak.iK  mtjaHimm  GB.  i^pdatlt. 


 tcnuilxB  genioiada  oorisoenibenti  t«ais  fub  terra  repit.  Canln  fe(quicubitale$  U  »L 

t>ons,tei^ei  fj.ibn,  [J.  Bauhino  hirfuti]  fubrubcntcs,  vix  fc  fuftinentes,  crcbris  geniculi;  intcr- 
cepo,  medulli  tarai.  roiia  ad  genicula  cx  advcrfb  bina,  plantagineis  fiiniles  [J.  Baiihuio  Gen- 
tianz  crucutxj  tntxis  nervis  infignioribus  fecundum  lotigitudinem.  decorrencibus,  gialica,  fapore 


nioofb^  brevibus  auc  nuUis  ped^nuib  ivfarcf.ia-itunmis  auiV^  ikA»  V  tiii^M^' ^^f^M^  ^St^ 


tooo 


HlSTOKlA  PlANTARUM. 


breviifimis  pediailis  nixi,  c  <aluc  teaiu,  undru  lonao,  glabro  [  J.  Bauluno  hiifuto]  non  rtriato, 
QuiaiaioeSc  flore  in  ventrem  turgeiat.  paili.ic  rubv*ntcs  leu  carnw,  oaorat.,  pctjis  quiius  oom- 
JocSr nec  bcini.«is  neque  hms.   SicceduM  Jtmm  m  vsfa^  tAioa&»  cttca^  iii«iliuni  cnffiore. 

x\a^Xt«f  liu^^  ftag*S^lS  apricis  tc  «enoir»  fponie  nafiaiur.  floiem  Juniq;,  Jufi^ 

Aiieiifto  &  Scptcmbri,  ut  rcde  J.  Bauhmus.  •      j:  . 

.eft;  UfusmAfthmate,  utero&  mcni.bns  cicnd.s.  Dccoctum  ci.i^  ,n  luc  VcnertaawiaieildjsS^ 
Ja.^.  Extriiiifeciis  ptarmica  eft,  tumorcs  ac  praapuc  panoi  Maiv.t.  ^iorod. 

to  J.  B. 


dmuhoiiis olanot  fianlis fe*^  Sapoiunx  vulgaris  aut Lvchopdis.  /W*» Qnmphyili,  bma eat 
^A^^Je^msa»^'.  CWrx«bkate«kteramoh&d 

modum  raniul*  quorum  cxtrenm^M  hsrent  paittpctal»,aibi,mniiii«.  ^«PWW  qimiminpvola- 

cris  continencur  nigni,  ni.iRnituainc  grani  Mihi,  lapons  amarwldlll.  •    .       ^  ,  :■  , 

Nos  in  pntniptis  moncium  XLlTaiia:  imminsp.tiiim  invciumus.  Iffiperatp  audBre  provcnit  in  Ca- 
labrfa  6f  in  ri^^Bn^'^'^^"  i  pcovinciis,  ubi  Luom  a  paganu  diiita  cU,  quod 

huiwni&«r«mlJq«»conMnodcufantiir  ad  raundaiicUslanas.  •.  • 

Sufpicorhancgtndn.amLychnidisfpedcninondfo  .   

Hmc  eadcm  nc^is  ndetur,  quamvis  C  BanMiiiis  diftinguat  &  fijwret,  Saponaru  alcei»  (lUtiflofiQr 
 qgafi  oiqs  CaeTalpiiOk  ia»  cefpice  flonbwdtftaotiiwfc 


m  • 

4.  6.  Ljebnis  petalis  laciniatis  falujirk. 

iL    Z,jdk$it  ^nmana  fylvejlr-i  f^m^Jc-'.  !'  '.rk   Arrytmm  prarenfif  Ger.  f!fc.r  cucuh,  OrUnin  <y«;. 

iSm»  J.  B»  Cttyopbjiluf  frMenJ.J  ioifauK»  Jiore  ftmfhct  fivt  Fles  cueiilt  C.  li.  Sl^a&Oto' 


J  B  '',•11 
Subinde  reptante  0Kaelqae  »»ii»fifa  fc  propagat ;  cmiUs  atioUens  tubit.ilcs    sUtiore^  manes/  te. 
futos,ewuailatos,  ftriacos;  in  quibus  folia  aai',cniaJa  bina,lhi«aa,  oblonga,  aaitt, j^ajira,  ablque 
Dcdicuis.   FUrtf  Catyophylb  (uperbi  diai,  rubcntc  cameove  colore,  eodem  modain  apus  anguUs 
oi^uSaidoinaB  ct"I«'""  in  ranws  fln,  quo  AHines  vu]g.iris, j>eciculis  longjt  innJaitctt  fiaArfaq, 
qhw  anffcif,  '^K  ^^t?^*MM»RQ  purpurante  ftriatD&  qu.i(i  cajinidato. 
L««r.  |«|  pr«^ }i|^ifn|jMi»awM&: ad  rivos ubique ftricermtur.  .  .j .  ■ 

V«mtiaieidiimflMk«aloieaIlKx  Halteaire^^  :  ;  <        '  - 

'  *    ■  .Mi^.:      '  ■  •  •      •  ••  •••• 


'f.'  7.  Ljfchnh  vifctfk 


A.   I    LnAnm  Mv^rit  viftef^  tiAt»  mg^ipiU  C  B.  Pajrk.  Odomiii  Jiv*  FUri  taadt  tf. 
'  ^ftm  ^ehmi pvtJMt,  l.  Cbffi  atTmmm  ^.ntUi/l.fofi.  J.B.  Adnfeifnia  sngMfiifoU 

*    ^^*'^'"^'  .....  ..•ii^^j  C-.  ■•''*•. 

_  ffc^  tbllit  'cu&tklefn,  re^tum,  cavuni;  longis  Intemodiis  diftinaum,  t.i^u  circi  cacumen  glu- 
t:no(um:  nc  fing'»*'*  ffeniculis  htna  foli»  cx.  adverfo  fita.  Fltiris  cuoili,  oblonga,  acuiiuiuta,  craf^ 
fiora  faturatiulque.virentia :  ad  eadem  genicula  h.  medto  fer^  caule  ad  ftimmum  faftigium  pediculi 
a  follortuii  linu  exorti  longi  fii>rei  crcb.  i  :;  fuftinent,  pulchre  purpurafccntes,  quinis  foliis  conftan- 
tes  Sapoiurii  floribus  accodentes,  cx  caiice  oblongo.  5«»«.  mtfum  fequittu'  m  vafculis  ex  prin- 
apiQ  pa^b^dilaitti^..        ci«aiGol«^iii|l?«»  fiagpilfs^aiiini  nofot  eUque  nnoiotD' 

^^SB^S^^aifiti  EdinWgdhff.  In  onlttiliutierePanrtoiiia:  &  .>VaRria  inferioris  OBdtjbftl^ 
vi5p.'ovcnit  Cautore  Clulio  ;  c.licifquc  &  herbidis  kxas.  Florct  Maio,  lemen  Junio  maturefcit 
Cuni  florct,  flQires  mulci  l.iuul  apcrti  &:  etcganriflimo colore  nibro  ad purpuram  tcndentc rutilantcs 
pdchraiii  Ipcciem  exhibent.  „  . 

■  IX  iJovd  eailV  iavcnic  ad latera  tuiuidarti  mpiias  Oraif  WreUlm  di<ai  m  conutam  Monm 
•''y'*^<£SSmWiiS,  ut>osn«^    . 


-   Z.   Lui^mi -vihfa  piirpurta  leuifolus  l^ufcifida  LahtJtt  Ga.  Vti^  Ctftf^^ 

:  '"r!^/^  ^^^^  ibM.im^ 

Rnliee  lutimr  alba,  lignosa,  fimpli(j,paads  fibris  donata.  C«»/*r  ptcnmque  iTngularls  [  inrci  jLini 
olure^  1  . !:  ti  <'ine  ncdaJi  aut  cubiali,  teoues,  teretes,  rigidi,  glabri,  ramofi,  propc  terram  mterdum 
rubclcciuc.  aUi.  cxlii,  gpaicukri.-  ft&i  ad  gbiiioiiU  bx  advcrfo  bin*,-hl4  WTcatdem  ampieaun. 
cur  &  in  acutum  dciinum  mucroneni,  glabra,  glauca,  Upore  fcrc  olcraceo,  magis  lutrolo.  Flcfres 
in  ftanrois  cauliMsAramulis  in  un^^eiias  quodammmodo  difponi  videntur  Centaurii  minoris  xmu- 
1»  '  niaverdxnMSi  •mum  fi  asai-adia  eosiiiffadiasobftivab«somi«cs  in  raniurum  <iiva.^icicionibus 
liRlaatim  oriri,  iqfcontodo  &  ii«d«iawi.a^^  pracbngo,  ftnaw  pufP«W; 

^iijlM  dnnf^iiiiiiiBirariBr  ttouw^lmumm^i^ntiio  voto^fnmm^  abquee.eneune  cmii-yg* 


Digitized  by  Google 


Lib.  XIX.         De  Herbh  pcntnpctalis  yj/culi/eris.  '  '  I  Od  l 

hm  purpureis.    ValcuU  ftmm»Uit  oblonga,  &  propc  c^-Iintl;.iCi;A,  calice  t.inicn  diiplo  terc  brcviora. 


Mr  purpureis.  t  a;cutd  jemmtna  oDionga,  oc  propc  c^-iina;.iCi;A,  caiice  t.inicn  diiplo  rerc  brcviora. 
Psuuo  infra  gcnicul.i  fupcriora  c  cuile  cxudat,  numor  quidam  viicolusquoniufcz  capiuntur.  St- 
nm  minnnm  (iibrut^uni,  J.  Bauhino  dneicum.  Vafadum  per  manritttem  in  quinqae  Hegmenit 
acutA  (umma  partc  tindinu' &  aperinr.  •       \  ■ 

Spontaneam  invenit  B.  Aiifftol  ioliimmodo  ciRa5«HMiMi  fub  caftaneis  Junb  8c  Julio  meafiboi  lnm, 
flopentein.  JMw.  Aiirff. 


*    |.  Ljcbnis  vifcofa  ruhra  altera  fylv.  C.  B.  Mnfcifida  vifearia  five  Lycbmik  ^tttU  JL  B>  « 
Ljeb.  «^fMTM  /wf  Mrftifdt  Ger.  Ljch.  jylv.  raha  mmor  ParL 

Crcbrib  ft.itim  a  raJtee  fniric.it  ramis,  multis  caul:m  :prini  fi.'vt.ilcni  .iltltikiine  .rquantibus,  gq- 
niculaCUi  lbli».iis,  rotumlis  :  pcr  quos  aii  gcnicula  nalcuniiir  julia  adver/a,  duobus  plura,  obiongtj 
acaminata,  quibus  latioi  a  6c  uStuiiot  a  iunc  mfimaj  ad  Bellulis  aooedencia«  viridjaj  glabra.'  fterts 
nm  extremis  ramulorum,  tum  c  ibliorum  fmu  prodeunc  rubeU^  ex  ««{^  limtli  Pokmonio  poh 
inBo,  oUoogo,  ftriato,  qui  delapfis  IkMibus  k  oencarino  tc  Tafcok»  in  vemrettt  mrgence  difleoiiBntri 
fcmine  (Iibnigro.  /^Wm  lignofa,  alba,  multifiaa.  • 
Spontc  naracur  in  arvis  inter  fegptesi  oingui  ibloj  autore  Clufioj  Dleniquc  Caitellx  vetens  Jocis.:^» 
3ret  aMbioiafiinBin  Aiwiunnnm «oaem-qiiQ fim  eft  mbo^  &nperTenieon  inei 


Floret  aMaio  uqnn  n  Ainunnnm eodem-qnQ fin  eu  anao^  &nperTenieon  fafeon 
piur. 

•  * 

*  4.  Lyebiui  infcofa  ftUk  lam^mifit,  fimhm  an^  C  S.         £lkf.fimk»mi»  |.  GUL  * 

Mi^eifma  baiiea  fhrttamm  Vm. 
Cliif.  .    .  -  • 

£x  una  radice  cend  aliquot  [M-oicrt  f"'*^»  cenues>  tiodoibs,  qiudam  lanugine  pubeicentes :  quiboi 
ex  adverib  femper  inhaerent  bina  lanugmouyUM.  Sanmii  rtmulis  alcemacim  inter  fbUa  innafcuoft 
turcalicuU  tumidiuliaili,  ftcun  Sc  pi,jieioMW%  e  9ubuitniei9ue>KgM>cnlotii  exattwpnponi^^ 
ds  fivc  camei,  in  quibw  enlia  *^    ~ ' 


A.    5.  Ljcbms  rrh.ntsn*  vifetfa  alha  lattfelia  C  B.  fjlvtftrm  alha  9.  Qlu^  Gcr.  filv.  aiha  mi' 
ncrr  ftu  (>epmU»mimmMmm¥a^Tdammmtf^^ 

RaJtct  nitirur  cra(Iiurcul.i ,  lignosa,  .ilbJ,  (implici  (intcrdum  tamen  ramola)  profund^n  terrani  ' 
dclccndcntc,  tibrb  .iIiqL:ot  ilonox.i.  in  plunma  capita  divila;   und(^  exoru  feUa  plura  dcn(o  cp 
Ipitc  tcrrani  opacanc.    Ft!ia  iingularia  nirfuta,  atro-viicntia,  unciam  circicer  lata,  rres,  quatuorve 
uncias  longa,  Hguri  foliorum  Ocymoidis  albi,  fed  nunora,  oBdiculis  longis  cahnatis  flipata.  CamUt 

eadem  ra^  pluies  cubitaiesj  toiiiet,  ratoitdi,  hicM* 
bmis  hirfiitisoblongis,  fummap^ite  cx  aUs  (ohonim  ranmlos  emittuoc  bina$  &niper,  inter  op- 

polituii ;  quibus  uc  &  fummitan  ipfius  caulis  innalcDntar  flvrej  podioilis  undalAas  au^  .brevioribus 
albi,  cv.mivlij  pctalis  bifidiSj  c  cahce  rubenn  ftriato,  ftaminulis  quinis  calice  longioribus.  Sucvcdit 
vafculm»  ieminaie  pynfoinie,  femtna  intus  parva,  piilla,  rcniformia  contincns.  Parscaulis  lupcrioc 
,  linmiirem  pmgucm  j^lutinoliim  cxuiiat,  unJc  &  Aiu('cipula  dicitur.  Junii  mcniib  imtio  &  MatifinK 
flocec.  Macuro  icir.mc  valculum  letninale  iuninu  iiu  parce  apcntnr  in  lcx  ic^oieiica  deotata.  .  • 

Singula  pecala  bmas  mucronaias  appendionbs  drca  ombilicum  obcineoL  ' 

In  murts  arcts  Nocmghamix  provenK.  Qenevse  in  muris  ipfius  iirKi«,  fnya 'mmwihImii, Yinn^ al!iiH^.ffflrf.' 

dat :  in  Germania:  qucx^ue  meridionaU  parte  nufquam  non  obvia  eft. 

6.  Lltbmt  vifcofa  foltit  hrevi  Itm^im  a&trftt  C  B.  vifc^a  fitrt  alhe  J/akea,  Jivt  AMiifaU 

hdka alha  Park.  fflv.  C%b  I.  ifiinMmnt,  jMw  Umpmfi,  fi^A  mmm,  «MniAt    .  ■ 
AA^^d»  baUnm  *  ' 

c/ir/:  ■  .    ,     ,     .  ■ 

Cubit.ili  aut  ampliore  caule  CTcrcfcjr,  notloio,  biai  folia  alternatim  ad  fingiila  genicilla  lenipdr 
ex  advcrib  profercnce,  oblongiuicula,  excrcmo  mucronata,  k  quorum  .ilis  exeunc  tenucs  ramuli^ 
lenco  qoodam  roce,  ui  cxnmus  caulii,  ofaJici,  ioftinentes  tenues,  longiufculos,-  ftriat6lquc  calicuhi^  '   '  %  . 

l  quibus  emei^unt  elegantcs  firfcidi^  prorfiis  nivei,  quinque  fbtiis,  a  fummo  mucrone  orbiculari  ad  ■  * 
medium  uG^ue  per  longimdinem  wdSs  conftantes,  m  quibus  decem  faamma  alba,  tenuia,  quorom 
quinque  iiore  ieie  cxpnc.mtc  ftatim  conipicua  lunc,  Sc  albicanribus  apiabus  prxdiu,  alia  diJmuni 
exeunc  concrahente  ic  MiKinotum  unguium  initar  llorc.  LXiriora  capiiula  doribos  fucccdunc,  in 
quibus  ftmtH  quale  in  reliquis.  Kaelix  mulcifida  elt,  e  qua  ramuL  cnalcunmr  purpuraicentes  fisten* 
les  aidverCi  imer  le  folia^  quadam  brevi  lanusiiie  alperia,  quxque  faale  pcopagui  fic  paogi  poP 
.finc. 

•       7.   Ljdnii  vifcofa  ftoribris  forit  purfurarctMibm,  intm  alhk  C  Bk         C&g|fitl  i  ftmm  matat 

fjio  la,m;;,f,^.!o,  X.  jlore  jor-.t  txfuligim  fmfmtftmlt,  «18» «tt»  «nMMJtw  Mbfl^fM 

altera  furpurajceni  Parlt  •  •  •  . 

Cluf  _  _  ^  ■  •   ■  . 

Huic  brevior  cft  cauJii  &  cjbito  minor,  rotimdost  mulcis  nodu  an^j  i  vuidi  pUrputaiesnsi 
Folia  paulb  ina)ora  qakm  m  iuperiore,  non  miiuis  tamen  lanugine  lAfita :  ex  quonim  aus  excunt 
ramub,  lcnto  liumorc  (  qucmadmodum  &  extimus  caulis  )  obduiSi.  Ex  riJice  fccundum  caulis 
lacera  enaiamtur  alii  ramuli^  frcqucriribus^ibliis  ptauiiQj  araualibus  tere  prfccdencis  foliis,  omnino 
purparaicatces,  qm  non  minusquam  ftiperioiespoilgitjoffint:  Suoimocauli  &  eiicremis  raniaiis« 
mii  vaJdd  porpanucnni»  iniidenc  fliiaciex  acto-pommuoentts  tttitnb^  i  quibus  eaersitt  AM^ 

Qqqq  }  'pecaBs 


t 

•         Digitized  by  Copgle 


lOO%    '  V  *  H  I  S  T  O  R  I  A  P  L  A      T.A  R  U  M. 

pecalU  anguftis  per  medmm  in  lonRitu<iin«n  ftftis  compofitl,  (orit  ck  fiiligine  pnrpu^afccntes,  in- 
,  tem^^bi,  aim  quinquc  inngis  /\in:iniii'is,c\'.rv,.\  p.irrc  crniliutculii  &  piirpur.ttccnrilnis  &;  ror!ilcni 

bre^onbu&  in  can<iuios  apiccs  dcnncntibus.  In  leliquis  cum  przcalcntc  coiivciiic :  &  levera  quic- 
^riJ^interccdit  difcriniiQis  miiioris.  eft  monienti  quam  nt  ^cciei  djver&atem  aiffug,  noftio  itt> 

*  %.  Ijfeinu  jjflvtftm  ftr^ri»»»  mS^*  Utrtt*  Zanoou 

E  Turliee         I(>nj',.i,  raris  fibris  don.iti,  fuoft.mna  tenera,  un-.ini  aut  plurcs  fc'.:orum  ccfpites 
cmittir,  Scfjnioiilii  Salniantici  magni  Chif.  pcrliniiJium,  nili  quod  paulo  minora  lunt,  cradioni,  (b- 
lidiot.i,  magis  cartilaginca,  glabn  &  im&que  luciiia [qux  c  raclice  prima  cxcunt  lara  fiint  Sc  ex- 
tremo  lubraciindaj  nerro  medimi  perairrente  clato,  lccundum  cuias  dudnm  fupini  pane  iblia 
leniter  fnloats  lunt,  «lios  lanmki  nendn  eraittente,  mix  ruperii^  vix  oomparent  FoSa  ifthxc 
(jmbria  tenul  tr.in(parentc  coloril  aigpntei  circumciat.i  funt.    Ex  tinoquoque  fblionim  cefpite  cna- 
(cuntur  caulet  multi,  t>ropc  tcrram  arcnati,  deinde  in  direckum  (iirgentcs,  alatudine  fere  ulnx  [Bo- 
nonien(is]  calami  (cnptoni  craflitie,  fragiles,  coltre  viiidi  lordicto,  glabri,  yi(co(i,  maxim^prape 
nodos  (Iiperiores  &  xihvo  tempore,  humore  ^utinolo,  h  coule  exudante,  crouis  genicolis  intcrc^ 
pii,;prrcipu^  tcrram  verstjs,  albicantibus,  quam^  Aummno  appetente  rubelcant,  nodolisadeft  ot 
reliquum  caulcm  craflitie  multum  (iipercnr.    E  quorum  umxiuoque  foita  cxeunt  bina  oppofita, 
gCaulcm  limui  amplcclenti.i,  atque  inlupcr  unus      intcrdum  bini  t-olionim  ccfpitcs,  qui  planfam 
fbliol.un  £c  dciif.mi  Lriiu.mf,  c  quibus  ramuli  cgcrminant  toliis  cincli  ad  nodos  binis,  &  in  folio- 
ftm  cc(piccni  dclincntci-    Caulcs  prinapalcs  (iiprtina  partc  flores  pioducunt  duos  tr^lve  uuerdum 
/imui  in  codem  commtitii,  coauc  Dre\'i  pcdiculo,  alias  (ingutares,  c  calitt  oblongo  ftriato  fin  can- 
nulato,  ftriis  vindibiis,  (iilcts  albis,  pilolo,  quinq^e  foliis  oompoliti,  contradis  &  unitis  antequam 
apcrianrar  (Uvicantibus,  qusf  podquam  explicanrur  candida  cvadunt,  latis  &  fiibrotundis,  cxrremo 
tamen  btfido,  (eu  crca-i  in  nicdio  excavato  :  niedium  florcm  occupant  ftamma  aliquoc  apicibus  albis 
iniignia.    Flos  iflhic  fub  veipcram  &  Solis  occaiiim  ic  explicat,  (uaviflinium,  Gcilcmini  vuJg.ti-is 
fitis  (unilem,  niiniib  camen  ocittum,  odorem  ({Mrans.   Man&le^uente,  iUucclcente  Solc,  (e  itcixun  ■ 
.  Qqacral»  8c  occludit,  nec  afnpliui  denuo  «periiur.  Boitm  anpitcapliilaOliraiis,  vini&,  ftmm 
clwiilDnfc<iigiiloifawi>iiMnoBMB»  mfefettM» 
C&ca  linm  Juiyi  AoiWf  Angnlb  &  S^tenifari  lemen  perfidc. 

A*  «^,  Lycbnit  vifafa  fltrt  mufcgfo  C.B.  Stfamoults  S^iLmanticum  mmwm  Gcr.  Mufcifiils 
jft  Stlamantica  mt^ir  Parlb  Mi^cif.  mifetfo      five^muiu  BtS^irmi  jS.  jftpniljl^ 

€^tcPp. 

Filta  primum  pulluiancia  Bcllidis  fblia  Vel  potnts  Globulari.r  refeninr,  facis  dcnfa,  fibro(a,  ob- . 
(ciirc  vircntia,  laporc  nullo  inligfii;  rehqui  ;  c:  c.:!i'ei  .ingultiora  oblongioraque  conlpiaunrur,  & 
ad  gciiicub  jnidto  breviora  &  tenuiora  cnalcencia.  CmiIu  pcdales  aot  cubitaks,  m  cuita  ctiam 
duo5  cubitos  Jxpe  excedunt,  teretes,  hirliiti,  inanes :  h.  cralis  mcdio  hri  ad  liunmum  flertt  altqtu» 
modo  raccmoli,  ex  longtulculis  pediotlis  fpicam  longain  mentiuntur,  pluribus  ad  ^cnicula  ortis 
mu(carus,  (ingulares  aiitcm  parvi,  ex  luteo  ncrbacei,  pcntapctali  pctaUs  parvis  angiiftis,  cum  pluri- 
mjs  intus  (himinulis  pr.alongiSj  uoncoIoilKus,  cat)i-i/!o  ftn.ito  in(idciut*s;  quos  -vafcula  cxcipiunt 
turg^dula,  (cmme  cinereo,  Papaverino  f cic  limiJi,  inlipKlo  plcija.  RaJix  Iong.i,  mcdiocnter  cra(Ia, 
alba.  Tadu.glutinola  e(^  herba,  potifGmum  circa  (uperiora. 

CSrca  Niwmarktt  loas  gIar«o(is,  &  in  campellribus  cundo  k  Bartonz  molendinis  ad  Tlietfbr> 
iam  Noffolcke  oppidura  provenit.  Cliilias  lapidofb  6c  arido  Itdo  drca  Salmanricaffi  oUervwnL 

lo.   Ljcbnis  fjlveflns  mtnima  fiore  mnfcofo  fiocan.  MonC 

AidgHeL 

Primo  vere  /Mi*  prodiicit  Car^ophylli  lylvcftris  prolifcri  «mula :  CWi/  eft  pedalis,  tcnuis,  in 
alios  tenoifltmos  fuMivi(iis,  in  quorum  fiinnnitateMfir«/a  producniitin;  ex  quibus  tantijm  imimm 
viri  ii.i  ci  ni  apicib  s  iiait  invifoolb  florc mnlboC) caaiigmr.  Simms  parvum.fiiloun:  Viladaeft 

plant.i.  .iruKur  ilur.uioiiis. 
laaih        •    In  i  11,0  Cir.mi  intiojulio  &  Augufto  mcnlibus  occurrit. 

_  Pknum  hanc  in  (ylva  Gramontia  &  «gns  vicinis  mvenimos,  &  in  Caulogo  plantarum  tranima- 
linaiuro  LjchniAtm  vifcofam  errdam  annutm  emjrififlleult^  den(»ninavinnu.  Fdia  ci  angufliffinu 
crant  &  Oryophylleorum  (imilu :  Caulej  tenues  foi  tamen  (irrni,  ere^.  CifamUna  iiimmiscaii> 
libos  &  ramulis.   /•/crfA»  non  vidiinus,  |am'  enim  Augufti  menlis  medio  pRrietierat, 

*    J I.  Ljfcimi  vifcofa  alba  mguflifelia  majar  C  B.  Ljfcb.  rtftnt  felia  viriJi^  fltrt  aUn  Clmfi 
J,S.j^h.i0.CMCmjtffyBmimmlufinemiilidimmmiGei,&^ 

•Sin^lb  amw  ex  eadem  radlcc  novi  prodamt  em^aiti,  peir  temm  ^»ifi  &  fidnnde  drca  inter- 
Mdia  radices  agcntes,  dcinde  lijrfum  denuo  lcfe  crigentcs  palmarialtitudinc,  genicubti,  bina  (olia 
in  fingtilis  geniculis  ex  advcrlo  oppollu  (crcntes,  longiulaila.  angufta, obtulo  mucrone,  vindia,  pro- 
minuio  doi  (o :  flcret  in  lumiins cadiculis  &  laterahbus  ramulis  clcgances,  candidi,  quinquc  lacinia- 
cis  foliolu  conftaotes,  inodori  ;*  quibus  luccpdunc  obtuia  vaiaila,  exiguo,  nigncanteplanoque  (e- 
ni<w(qnlnot<quandamaflintt«emcumArmeriitlloribnslu^  Fibrolam  habec 

riJ!i«»quam  facilc  pangcrc  liccr.  "  ■ 

ftovenit  ad  Stinacaruiii  Alpiuin  &,  Snealben  fupra  coenobium  Neubersradicof:  abnnrtantiils  ta- 
niBaio£iicheift 

Aliui 


Dlgitized  by  Google 


Lib.  XIX.  .       De  Hcrbis  pentapetalis  ygjculifens.  loo^ 

MmA  hujuj  gcnus  mulro  mfnonbus  &  ariKun^ioribus  foliis,  minore  eti.ini  Rnrc,  cncn^  n<xh  non  jtllWj  ig,^, 
<lifp.ir,  invenimr  in  (copulofo  lUo  Drjrmptoquc  jugo  Durrtfiam  nuncupato,  Iccuiido  lupra  GammMto  ^^""^*^* 
milliiiri..  Lydin»fylv.a^mgaMoluiiiiiiarC.&dkM^  *^ .  ■ 

■  • 

8.  LydMtJes  aliquot  mifceSancx  incerti  Juks,  C£f  exigiue. 

h)  II:i<  Al-^inni  calyie  thlcrt^n  hlrfuto  C.  B.  Car 
corsnariit,  a«»r  Cary^pbjli/.T  pumtho  Tauricus  CiuJio  j 


an^onartit,  isttC  Cary^.pL-jli.-.T  pumilioTauricus  (."/«//o  J,  BL 

Longiufcula  ratiiee  fquamos i,  fubfufca,  aliquoc  fibris  <lonad  figjtur,  in  qrifa  aliquoc  divis.i  •  ck 
quibiis  exeunt  ftJienli  uncialo&  lc(cuncialet»ililoaiicalteroiio^aiticii^  grarmjicis  ai  fln- 
guUgenicula  fotiis  veltici ;  ySrfw  fijfUncntes  purpurafcsntem,  magnum,  po!if,ipccalum,  ex  caltce 
unclali  ftriato,  hirfuto,  in  qumque  iacimas  divifo,  quciu  noii  mepcc  Gcncianellx  HelvcticjB  Bod 
cxMnpares-  Foli*  ad  radicem  crafliufcul.i,  lucculciir.),  Car^ophylli  nurini  ■feliis  fen^  fimHa  frg- 
qLicntiQtma  &  confettiffinia,  amanufculi  iapons.  Semtn  Clul»  obicnrare  T"n  B^tt- 

Provemc  in  Tauix>Cariiidwe  monffi*  Sobtenui  6c  areni  Ipleadmideno:  FloMt  &b  fincm 
Julii&Ai«iftoC/i^ 


C.B.froJ. 

Ex  r«i£ce  ca^illacei,  rufefixntc  cMlictJni  unus  vcl  aher,  teniiiffimtB»  genicnlata^  oedalBDndic* 
in  uioimovaUe  nmoluk  mmul»  capiiloteoaioribuE;  quorum  nnguH  Cm^\<»  jUaduJbo^vaaa^^ 
tiffimos,  in  duos  apices  abeumes  (nftmeRt  AKt«  habec  pauca,  longa,  anguita. 

V.iri.u  magnitudine:  n.im  &  femipa]rnan<;  cf},  p.iudffimk  capdbeea,.  hmfiflrilMR  CJinfa.  iHwpn 

ex  Eug.iiicis  coUibus  h.ibcnius ;  hunc  vcro  Moiilpclto. 
Circa  Monfpcliam  non  invcmt  P.  Mapul. 
AnLychnidis  an  potiusAlluieslpecieslitneicimui. 

■  • 

*  \t*Ljclmii  Alfsna  ^lahra  minima  :  i.  c.  AuricuJa  rKwis  Alfmt^liAr«f  tUlt  CmfmMlimmiA 

fpecie)  f.<re  a!hg].  B.  Aljinc  Aipina  glahra  C- B. 

J.B. 

Diiriufcolis  &  pro  plantul.t  nioiio  ctiam  crafliufculis  raJitiha  nititurj  aAis^  non  admodum  fi- 
brofis,  laporc  nullo  manifcilo.  Caaliettli  plulciili,  palniares,  tenues,  Leves,  infcnus  rubenees,  ro- 
tlllidi,geniailati«  ini^ailbsalkiuor,  hiqucinalios  divili :  Fdia  oblonKi,  glabra,  .iaimin.ita,  pal- 
Ud^  yirentia,  liiM  rarmi  (ed  Dreriora :  Florei  liirre<fti,  candidi,  toliuii,  quinque  per  cxtremuiu 
denricul.^ns  cotr.pofiti,  ftannnulis  ;iliqiioc  donan.  Caljculm  \n  Lyclinidum  lylvcitnum  morem  for- 
matiis,  llri.uu.s  fuperius  nonnihil  fiinbsi.itus.  Vafcul»  liicccdentia  ubi  deklcunt  '<<^nffdlis  fefa;  " 
habcnt  oras,  in  quibns/fWi»),j  tenui.j.    Hc:  ba  perenms  c(h  •  ■ 

-  JnAlfibus 


4.  CmjtfbjSm  pmmm  fiihmmimm  C  &  Bamks^emmmmfivi  Tmdedmmmm  J.  & 

RaJix  hu)us  pro  planctll.r  moilulo  cr.;(Tiu(ciu.i  cft,  multorum  capitum :  Ctf/icn/i  nmneiofi',  palntt^ 
rcs  &  altiores,^ramoli :  ad  quorum  lingula  genicula  iimt  feltola  bina,  ex  adverfo  polica,  penngnfla 
tuidamdrdierloi^:  exn^emis  ramulis  flolculimainicnli,  {ingulares  fiipemafeaxur«  exalbo  porpn^ 
rafccntes,  pentapeuli:  in  finpilispecatis  ftriapntpoiei;  MAwafflliiaiteex  iqiiaaw  obkim.fi> 

neis  vindantibos  ftriads.  .    ,  •  '  . 

c:iic.i  r..mscx.Ti^.im  inB.ivan,i,  GcnuamScFkMMiam  itt Ita]ia,Mtqne  afiU  tamia  ^"'f*  T^gimt. 
in  Gcrnunia  copiolum  obler\-avimus. 

Anad  Lychmduman  potiijs  AUinanim  genusreferendum  fit  dubito,  quonifm  nonmemini,  «a 
florii  calyx  int^  fit,  oc  in  Lyduiide,  an  in  plum  fegnenea  ad  fundnmftrtdjii^.  nc  jn 
AlfineL  .  • 

J.  Bttcnicse  fivt  Timtca  minitrne  (smiUs  pLima  J.  B. 


_  Dodrantaliseft  pIannJa,.-aIiquandopcdaIis,  gracilis,  pluruna  ramulonira  divifuri  ftip.^ta,  ha 
fecns  teri  ac  AHine  anf^iftifbila,  iqua  tamciiplaribnB  notis  manifeft^  dillcrt,  qucmidQiodun 


laud 

.       ^  .     ,  T'-f   '  '1  ---lum  a 

Bctonic^  minim.i  qr.nqiic.    Folicla  raia  &  ad  lingulos  ramulorum  geniculos  biiu,  angufliflima, 
longioia  qii.im  in  Ailinc  dida.   Extremis  ramulonun  /ofcnli  appenh  fubpurpurci,  pulchelli  Be^ 
tonicxrnoiio  divta;  aliquatenus fimiles calycefoliofii^  qni fic  vafcula  lequentia fiofhilosniftinet,  qam 
nuUis  fti  iis  prxdita  funr,  ut  AJlines  tenuifolix :  SemswM  ooncinenc  exig^Tald^  nigp^«i»i«- 
cxigua  tcnui(t]ue  .Jba,  1<k1  dura ac  lignofa  in  aliqaotdiTiforat  foQa.  Aninu  eft. 

Flo!  C3,-it  &:  1  jincn  gcrcbat  menle  Augufto  in  igi  is  montis  Roftherg  prope  /.i.i,W«/.'j':*MontbeI-  Loetiu 
gai  nijiinio  lupra  inuros.   Nosetiam,  quantum  nicnum,  hanc  plamam  inveiunius  m  agris  piDp^  ■ 
Mogunci^  oopio&  ReAiasad  AlfinetgieniBiefenur.  «■  r  r« 


«  .    *  6.  IfekmJjfhiftrKmMm        fitre  CE  iPlrk  * 

Exradicttta  oblengatenaicanlicDlusrotundusrurelcens,  geniculatu-s  trium  qu.itu6rve  uncianiin, 
inalas  niimmasbrachiacus  cxuTgft,  folioL  Innis  e\iguis,  acutis,  ad  qucmiibet  geniculuni  &alam,  & 
ex  {{tiabbcc  ala  pcdicelli  oblop^anguftilfimij  ngKU,  quibus  /?i»yc«/w  purpuralcens,  ex  qungue  fo« 
liplHi»nngalisoodis  fiNmim'reMenbbjn,compM^ 


Digitized  by  Google 


•1004.  HlSTORIA  PlANTARUM. 


IIxc  circi  Moti(jx:liuin,  in  pcde  matitii^  ^pi  cft  prtpc  Bomodctj  copioife  B^eritiir«  qiumCcs» 
Uuniiin  miiiiauim  appcllabant. 

*  7.  Ljtkut  LtfogmulKrfiMao»  itfcrifU  HoR.LDgd.fiAt. 

Semeii  in  capinlbbUoagji  vmiioo&  aSonmi  eiuflem  getierit  fimile. '  fbt  incaitutn» 

*  8.  Xfwlwv  wdf^  iiMm»,  jftf»  <^ 


Era/Kf  paiWa  Jeviter  nbrata  CMlicuht  plures  tenues  emittit^  pnmum  per  terramin  orbem  ftrt- 
tos :  folui  ad  genicula  bina,_^  renone  oppo^tu^  angaila,  uncialiaj  Linanz  minimz  (eu  Spet^ilc 
zmiiu  eerit ;  quonim  in  iinu  fuoinde  toliola  alia  duo  nafcuntiu-j  breviflSma  8c  tenuiffima :  eri- 
guntur  acmum  cauUcult  l>ipam  numeiofo  gcmaibti,  mulnplicssj  iii  ramcw  divili,  nonnihil  pilnli, 
HC  &  fcdia,  quomm  qux  ad  fummicatem  accedunt  {caifim  breviora  iiuiu  &  iatiora.  In  iumxtutate 
8e  fblioram  ultimis  alis  lubrubri  cxcunt  jZ»/cM^' qiunquefolu,  Alfiim  megntwdin^  capiilis 
mis  Lychnidum  foimi  mierti.  Tota  dMtt  viuub  qiiodam  gludiie  iiMnwtafiGiti 

De  loco  &  florendi  teropore  nihil  aodiC; 

*  9.  LjchfUf  omnium  mimms  tx  mcmte  Argmtarto  Bocconi. 

Boci. 

Reaiu  huic  eatiUtidm,  FoIiAj  Bos  &  capfuk  qucque  quibw  femina  taduduncur  Alfioai 
jGitacfluit,  lingulu  camen  iwiltft  nuflfldbaib  t 
InmcmteAqBBatBHiiiaiBrlMnramiiinestcli^^  poUnlet. 


*  10,  lydmk  fgnMftb^»  fiHu  MKtm,  UmmUlm,  fifaim  fmfmm  MBntteL 

HMCUMialiiqiiandoque,  nufttiinm  aut  quatuor  unciarum. 
•   tondbdiwogpidnmMardiigJB^fawMj  inaiiiiSiicfttacQHifiMelocitii^erina'. 

• 

•    •,A»  L)xl!fiit  AlfkM  mininta.    CaryfhjfUns  9.  Clufio.    Cmtyffijflm  fttmilie  ^fsnia  Gcr. 

emac.  Mmtm  Alfmm  fian  fl^/^«  4iliiti  ntati  J.  B.  OepimJtt  mufcofm  Alfmm 
Park.  J^A  MfMfmmifibt  ii  MKim»»  fhm        ^/«''i*  I^fMkiptn  GBL 

7.B.C/«/.  *  ' 

O jnriulculas  babet  rtikts,  in  mufoa capita  divi&s,  numerofiiftriOisdoinatas,  unde/Uwtnnnha, 
angiiftaj  vix  laici.im  longa,terra:incumbentianafcuntur.  Pk^kim  Dalcchampii  m.ignirudinc  amiu- 
lantia,  iine  ulia  aljwritate  j  inter  liarc  fediculi  exsant  m  undales,  tcnucs,  quormn  unicuiquc/** 
infidct,  qmnque  bifidis  idbolis  conllantes,  magnus,  coloris  rubri  dilutioris  live  carnci  cx  cs6m  ob»- 
loogo,  ftiiaWi  5«aM»in  capimUisfiiicis  &  lplendentibusienisforma«  exiguuin,  rubruiRun. 
Hzc  plantanmifloreomifenunefe  geaninam  Lydmidii  Qieaem  efle  fitonr. 
In  aUifltmis  tmtidbus  monttum  max.  Carthufunonsm  ocsnalnnm  dngetidum  obienravimus:  Cla> 
IIus  in  fiimmis  Auftriacaram  &  Sunacarum  Alpium  jugis.   Fioret  Junio;  Stmtn  Augufto  pleranqae 
mamntatcm  adipifcitur. 

NuparimiinCambrisSratentrionalis  altiffimo  tgonte  SntwJm  ia&o,  k  D.  Lltjd  deteda&ab* 


1 1.  Ljclmii  0rvt»ltj  minor  AKgUe^ViA. 

jr«fi«  infitna  panra,  hirfuu  fcu  pilola  Auricula:  rouris  fimiUinu :  qux  timltailo  gradL',  vlx  pe- 
dem  ako,  (  qui  nunc  timplex  a-radice,  nunc  multiplex  afiurgit)  bina  kmper  ad  nodos  oppofita.  ad- 
nafcaniur,  niinori  f  nt,  maafealhis  infeOa:  ^floorum finuhus  alia  cnafaiitcnr  hinamulto adhuc 
tllis  roinora ,  Upoi  c  nulb  manilefto  pyvj»  «Ibi» . /dww?  Mdwdom  fyirdhiam 

(mules ;  quibus  fucccdunt  ftfihifa  owoiipl»  caiiBloinnNii  /1 


qnintanm»  marcdcens.. 
InaidiinpftCokefliiemonitiaditAiiAor.  : 

LjdmteaUttHirm^t^ 

Can-ophvlliroinonsfpecics  cenferi  poiTct,  ni  capitiiLi  cum  feniinibus  obftaretit :  Multa  enim  ad  ■ 
imum  caulemfohola  parva,  graminea  obtinet  &:  .ufgcniculoi  (qui  crcbn  funt)  iinBulos  hma  vel 
olura  iimilia.  fed  minoca.  B«ru  infiimmis  caulibus  duo  trelvc  fimul  i  longis  tenuibus  calyabus 
LcuAt,  Mufdpul«Lrf.fioB»inWianik^,«ln«inl^  R«d« 
miinina^  loagat»  nnn  dkininwi 

Varvkate  fia,  tum  foliorum  fituBC  nafoendi  modo  i  prawedentc  parum  diffci t  mfi  quod  buia 
dmiuxat plerunquefoiia  ad fingiki  flodm habeat.  PraKipua differcpna  dt  mflonbus qia aqui 
pwi  funt,  verum  non  fummos  tantdm  canlei  omant  fed  8c  k  liiperinisas  «onim  gBuoilis  cx^ 

unt,  luntqL;c  colorc  pallidc  viridi,  pct^lii  intcgris  aUque  uUa  in  extremo  oena.  Semma  eo- 
riunquc  conccptacula  parva  fic  prsccdcntjum  fiByia.  Radix  iili  mltar  tepuis  vdut  pixco- 

tias 


Digitized  by  Google 


Lib.  XIX.  Herhis  pentapctalis  yafculiferiu  '  1005 


Has  daas  ipecies  in  Axielia  (pootancas  invcniri  tradic  vanis  in  iocis.  £c  rcma  pranxdeas  fyfht 
fi^erflb  lub  cituk)  LydinMm  (yhreftris  hirlutz  annux  Hore  minore  carneo  Menf.  dekripcie  (innlB eft 
finQneadcm.  HuicaiieBmakiaiKiiMiiiobitfi^^ 


H 


ca».  m. 

De  Cifi»  mMtaiu  fitt  Led»  ^lfiMt» 

'S.  plmnr  vna>  fle  tfiBmam  Ofti  ^edei  Innr  eac  flbte  8c  T«lcub  fimiiuli,  loco  tant&m  d£ 
fenoib 


I,   LeJum  Alfinum  btrfutnm  C.  B.  Ltimm  Alfimm  f  ve  Rafa  Alfina  Parfc.   JlMnv  iff^www 

quibafdam  altit  Ltdum  htrfutum  J.  fi.  O/w/  Lf</KOT  Alfmum.Clufii  Gct. 
Ctufj.B.  .       .      -        .  . 

Mulitis  /«/tM^.duris  aclignom,  cubiulibus  auCjpaul6  longiorjboc,  vix  ungiiam  furred^ti'  huii-  . 
cat  AiSn»  patifltmum  per  ramoruhi  extrema  canrpicuinair,  8c  illkquKtcm  con^rr.i,  brcvio;  i  q.i.un 
Lctli  Alpini  glabri,  8c  obtufiora,  Chamilea:  Ir;i!icj:  folionim  a-muU,  iiciinqnc  Viiciiti.i,  (cd  virorc 
laturato  6c  Iplendente,  infcrnc  liilutiore,  per  ambitum  pilis,  ccu  ciiioi  um,  loiij;ts  is.  ctxilpicuis  ob« 
fta^poris  non  ingrati^romacici  &  nonninil  refinoli  cum  .iLiftriciione  qu.uljm.  Gcrminum  eKtremb  ' 
ooma  fitrum,  pedicuhs  hirluDs  inhzrentium,  dcorliim  inHcxorum  Sc  propeadcacium,  Cam* 
•pMlufat  mado  concavoram ;  qui  iumma  labra  quinquc  diviiuris  fefta  h.ibentes,  foris  tntenfibs  ru- 
bcnt,  &  ar^nteis  vcluti  guctis  (  cum  iplis  undc  depcndent  petiolis)  con(pe-ii  ii.nt,  intci  iorc  vero 
p.u  tc  dilutius  rubri,  ahquot  jlaminulu  intra  latentibus,  fuavuilcuU  odoris.  iis  lucccdunt  uxigua  ca- 
fitula  quinquc  ccilulb  conlhiiui,i,  in  qinbus/fmmfulvum  nimutiiiimura  SooiiOillftar.  JtAfiydora^ 
ifgnoia^obLoiagai  iedFami  perterram  ipariim(er<^^  ■'.•<;'  > 

In  fiuBtnis  S»Aergf  Smumn,  fVnhftlny  T>mrmifim  &  vicifurum  Alpluffl  jiigis  itMer  Gaa^  a^  lnm. 
vexa  plerunqtie  latera  invenitur.  Nobts  in  praerupcis  AJpiuro  fcopulis  prepd  "  - '  * 
qi»d  Vcneoanum  &  Imperiale  tenitonum  diilermuiat»  ooiervanuu  eO, 
Fkncjunb  &  Ju]iD:  iemen  Angnfloinawrefeic  ar^  "  


-        LeJum  Alfamm  foLu  ffrrta  rvikme  tufrrkantAus  O  Bb  Nerimm  Alfinm»  tpabnfdam,  aki 
Udmm  gUnm  J.  fi.  ChmMrMuhadnt  JhmaM  Geif  Udm.JtimmjfifH  M- 
jma  Parfc  -v.  .  .  •. '  . 

Cluf.J.B, 

Rjmti  hiiic  contorti,  digiuli  craiHtie,  cortice  veftia  extmio  quidcm  ancr.ioeo,  intcnorc  autem  ' 
niglicantc  ;  at  nnnimi  rmmult  iubindc  etiam  rulscnte  corticc  teguntur  j  pcr  quos  fulia  arci  falti- 
gium  confert.1,  glabra,  brevibus  hxrenc  pedicuJis,  Lentiici  foliis  pana;  nec  fbrma  difliniiii,  niii 
qudd  craiGora;  hervoiiora,  minim^  in  ambicu  liimita,  iupcriorc  parte  vircnc,  inferiore  ferruginei 
?unt  coloris,  laporis  adftringencis  &  quodammodo  reitnoii.  Flerts  habet  fupenori  iiniUes,i«sd  paab 
diluciores :  Cafitmla  8c  femtn  Goahu  JUJbr  tAlonga,  l^noia^  dura,  iubnigro  coitice. 

Hu|us  Folia  ciuflo  rarioitt  necitiaiDfeita^nHqpnb  dniian^edqipdnin  renq^  kociare  mucnme 
«ixditaqu^prxcedeBtts.  *  .•••^ 

'  Hnjak  pofio  dtqtoBmfiawmwtiliiTS  afittd*  qua:dam  increicwt  iquamis^Iiaceis  cot)(ge(b,  ob- 
longa,  8c  g^iWBn  miBioiii  ipednfiifaihiMmai^  colore  tuflb  foris,  inius.  BxfeSjpaatB,  ctguimodi  in 
Salicibus  ceciiuntBf.  '  Ivffis  ver6  nmrfiqne  ednita  aliqnando  repenuntiir  tubo^eDla  mmc  nucis  Pon-> 
ric.T,  modoPifi  magnirudinc,  inaiqualia,  foris  nitiiante  aut  paliefccmc  nonnunquam  colorc,  incus 
fun^os  i ,  aibi,  gufluque  adflringente  pulpa  pleoa.  qux  GaUoruni  vicem  prziUre  poAtnc^  cujuimodi 
piiulx  (lucrcuum  fbuis  iiEpiffim^  accreicunc  PccpCtua  fiondB  viret: 

Invetuc  Ciuiius  in  Sntmk»  fiipca  iMtig  t  nff  ,in.  Iwmpv.  ptjt  moaas  June  prop^  OeneMoi :  £«w. 
J.Bauhinns  utrumque  in  montibas  RhaeticDUtBanmdi.  Floittt  utrtunquejunio  8c  Juuo :  5fiMi»  iub 
Augufti  finem  aut  paiJo  ferius  i:idturefcic. 

(Sttoqus  liedo  Alpino  tmdores.  qui  mootium  Sntktrg  &  alioruui  viciiu  inhabicanc  ubi  provcoic 
nffi^mr  ad  Kneai  peMila»  niffo  colorB  infiiji<||jdai^  ^peowyClBfi» 


3.  Ciftm  fmmlm  mentit  Baldi,  ferti  Ai^iaem  mfrtifolim  J.  E*  Gimk  HrfilUt  C.&  Ci^«r  i 
In  AidmtM  CtiiB  Ger.  Ckmikiimt  kifi^  Pttk 

•*-Compliilcul!6  fe(cuncialibus5c  qtlidranc,ilibu4  .ifTurgit  v;r^*w,  lignofis,  tcnuibus  8c  hirfutis.  FtJia  , 
Vimtida^CKibra^^uis^  liinilia Myrto  Xarencuue,  ye^Lcntisioltis.panaj.nec  ic^  dii&mili  drcumfai- 

■pAcfi»,  orta*((rpafimdtverfi(fimo«  .qaiDpebpna,  inrinndira  ram<iiT^"lbiiyitispjIis  iupra^  ibbtuique  d»- 
mt.!,  por  mar  $;ine^  coiaofiacihM.UEju>  A|ann  Alpipo;.  ,Bhw  eatttei^»  rainnfe.uniq,  iatis  maguit 

•cum  inukb  Ifaniinibui 
•  Eiii^cm  fbrtc  efl  (  mqmt  J.  Bauhinus)  cum  CKamxciflo     CUf  quem  fic  defcripfjt : 

<^-Palmaris  cft  aut  i^ulo  ampliov,  [  a  nobis  obicrratus  fcmipeda^  eracaucaltior, j  luperioribuiqae 

^iffribr,  mulos^gnoiis,  redis  lugricanabus  ramulis  praxlicn^  i|iiai'noq^(a  8c  adeo  QOtfyOM 
ambiunt  folia  ut  {]uaceniis  verfibus  digefta  videantur,  Myrd  minons  fbliis  lion  difBmilia,  nunora  ta- 
tnen  &  hirftira,  licet  atca  viridicate  fiipem^  iplendeam,  quorum  gufhis  adftri&ionis  particeps  e(L 
Flc:  imiCiis,  interdum  8c  alter  extremis  rarauhs  cxit,  iajcis  craf&  pediculo  fubnixus,  unico  quidean 
conilans  ioliOj  icd  quiaque  prorundi».cceai$^.4tjti694oc  TcLit  ftirpaacis  diriib  u^qiuoque  fcNu  hA> 

coil  '  liere 


Digitized  by  Google 


lOO^  HlSTORIA  PlANTARUM. 


'     ;  bere  videacur,  ejoddecn  cum  Helianchento  vulgan  peni  nugoituduiis,  coions  ex  aIIx>  purpunifcen» 
&  quali  camd  dthmoris,  deoem  ftaminibus  exotaA  pane  nigris  tt  ftylo  oUonf^  porpticadoenn 
niedium  florem  occupantibus.  I^ttm  excuffii  sppmnr  peM^pma  aakiJf,  obms^  inucroaata» 

quz  mami-itate  Apcrta  femen  concinere  deprehenduntur  esle  aoniodoni,  flavi  oqlori& 
.     '   iMm.  Rarifrimum  huHC  frurtcoin  duntaxatm  5nM/ic7>)ugircopulis  nafcememobferVavirClufiusflore^ 

•4^'  tcm  fub  mcnlJsJunu  iinein;  lcmmc  vcro  prargnantcm  m  l^t)!x.alhtn  litmmo  iupcrcilio  duobus  litpta 

ttuihtrr  miUiaribus.  Nos  in  rupibus  Alpium  propc  Pcnttbam  tina  cumLedo  AipuioUriblO  invcni* 
nnis,  <um  Vienoi  Aufinx  Ycneciasicerfacetcnui^  Scpcembrinienle. 

4«  Cifius  LtJm  foltis  Rofmarinl  firrapneu  GB.  Rt^marirt»  f)h  rfrh  juoritmljn:  J.  R,  Rofma» 
rmMm  /jr/v,  Bobemkum  Mattbsdi,  fnit  Ledum  Siiefiacur»  Ctufu  Park.  Cipus  Ltdum  SiU-' 

oi^taBlNis  interdnm  eft  twx"»  ^rmis,  I>gno(B,  cortice  cinereo  obdu(!tis,  qttanmi  extrema  ht 

plurcs  alias  tenuiore?,  ?c  quodammodo  purpurafcentes,  eafque  etiam  nudas  t'iv  nluntur :  iUx  viciflim 
in  alios  doJrantaics  mmuios,  vircntcs  quidem,  tai  tomento  quodain  fcrniKinci  co!ons  ciblicos;  quos 
nuUi  fcnc  digcfla,  fedconfula  ambiunt/o//4,  Libanotidii  coronaria:  folus  /frir  lunilia,  ftdlongiora, 
liipina  partc  vindia,  ada)que  m  pronam  parcem  reflcxa  &  convoluca,  ut  ejus  nihli  codjjpic]  pofllic 
,  prxteriiervimi  fecundiim  foUibngitadinemexcunviitemj  fimibttmientocum  pedi^ 

pubefcentcm,  ^rm  6c  (iiavis  (xbris,  acnulcult  autem  lapons.   Sununis  iftis  ramis  iniident  capta  cx 
raulcis  brevibub  qu.ili  (quamis  ferrugineis  compada,  exqtiibus  dcindc  fefe  explicat  corymbacca  qi'»- 
dem  multorum  jiorum  comi,  oblongis,  tcncUis  acque  virencibus,  nonnihil  tamen  lanugmofis,  pcdi- 
oeUisinhxrencium,  grato  odore  nares  terieadum^  quinque  petalis  albis  confiantium^d^m  candidis 
/mmmJit  cum  fijlo  medium  florcm  ocoipontiuis.  His  demnm  fiupoednnc  Qbloi^iuiaila  aif^Mls. 
Mnugona,  o(bculis  fru^  Corni  alniUfldo  nuupiicudioBnaa  OBdeatiai,  quar  dum  adhuc  viridia 
itmt,  argcntcis  pundis  diftinda  cfle  videtmu',  feo  matnritatem  adepca>  nibiginci  Cunt  coloris,  is- 
mcnque  continent  oblonfnim,  flavefcens,  adeoquc  cxile,  ut  fcobis  c  ligra  vcrniibus  erofo  fj>ome 
deadentis  inftar  itt.   Verum  pcailiaie  in  iUb  capirulis  efl:,  ut  matura  deorlum  mtlcdancur,  ter- 
.   lanqoe  inucrcme  Ipe&eot  magna  naturx  providenti^  n^  Jimen  temere  effluat,  lum  przter  reth 
apoTOin  OMifiMtnjinan!,  i  podK^  Maturo 
--■ femine  temi  «ae  qnanmi  macSig  rabigpieo  •omeaio  obdofti:  cum  fiai  iofii»  &i  ooniae  lateri- 
bus  n.ifamtur4       flomm  mfiqiiimem  anuBm  polBoemes.  JMw  ligno&efl^  8c  bmifam 
biisdoijata. 

Tpca  plama,  prariertim  floribus  onufla  odoraca  eft,  &  aromadcam  quidpiam  Jlpiniv  qmvB  la^ 
itun  lKNieftii,  teftoMaahiolo!»  veJtibus  injidator  ad  eas  i  tineb  pneiaTania^ 
NaldmrplmiqaeSlafieInlods,aumreOulib,  Matthioio  inBohemia.  FIoiiBt  fob  fiwm  Jnnii 

acjulio:  /cmcn  Auguflo  ac  Scprembri  maturum  cft:  inh^i  cntque  interdum  in  fequentem  luque 
annum  capitula,  lic  ut  receim  iiore,  &  fru&u  iiipenons  annt  vaoio,  noanuoquaQi  &  tertii  »fmi 
^nftdspediodlisomdli  nml  poiifpiBi  poffinfc 

I      "   S,CifimleJt*filiitStJimMtiifiifilitt  O 


Clu; 


Pcti-ihs  cft  alritudinis,  raro  amidior,,  lenuibol^^^Altobcntibus  firifij  prztlitus,  quz  dcinde  in  cc- 
nuiorcs  candicancdque  r«fmJM  dividuncur,  anguf^Qngiique  foUts,  ccmerc  &  confiiib  ordine  eos 
veflientibus,  onufHs,  fupemd  vtrentibus,  iniwni  «iyaMoBnd^  &  Saiids  pumilx  anguftifblic 

vaJdc  iimilibus  folu',,  mi llu.s  p,r.ui  odoris,  lcd  peradffl^l^pncis  fipons.  Summis  etiam  ramis  infidcnt 
taptula,  cx  niulris  brcvibub  Iq.uiniis  compa<a4  Cachryos  modo,  ex  quibus  lcfe  expBcant  aliquoe 
/Ayftt//,  tcnuibas  oblongilcme  pjoiccllis  inhajrentes,  quinque  foholis,  ut  fupenons,  pri-dici,  fed  Lljverfi 
coiotis,  rubn  mrairum  diluaons  live  quodammodo  camci ;  quibus  excuffis  pentagona  conipidiuitur 
««pisAi,  brevia,  obiulo  niiig^ 


1  ■     r.-'  ••ij.i1 

CAt.  IV. 

De  Ciffitgfmum. 


Clfttts,  Grccb  '«/re-^rnto»»*  »*»**^ :  fort^inquit  C  BauWnus  4  He4am>< 
lcm  (bliorum  iimilimdinem,  quod  non  placet.  JJieopbrafti  exemplar  olim  £M|^ 
&  Plinium  pto  «fci*  t*^  Ie»ne  conftat,  nafii  Hederam  vertii.  DiolbondimHiien  JBmt»' 

t,i  aliu:uL:  fledcram  ctiam  «f9>  appell.inr.  Jo.Bodanis  i  Stapcl  acccntu  diffcrre  potat  &  cumCilfum 
iignihcat  »w  cumaccciitu  in  penulunia  lcnbcndum  puut,  cum  Hederam  lusti  acccntu  in  ultima, 

Alii 

€c  aquam  i 

ob  eandem  ratloncm  cli.'"!i"-^ '-'"^ 

Cifti  gcnuini  norx  cji.i  i'  t-i  ii^'car  funt,  Fruticoium  ctlc  &;  fubftantia  Ugnea,  iloiemhabere pcn- 
tapct.ilon  atnplum,  &  qu.ili  rolccn),  caducum ;  capitul.i  [icntagoiu.  Folia  baberc  in  caulibus  t|C 
ramuiis  vx  adveifi}  bina  omiubus  diti  gcneribiis  commune 

Nde 


ihcat  »w  cumaccciitu  in  penulunia  lcnbcndum  puut,  cum  Hederam  msfi  acccntu  in  ultima, 
autem  a  Ciilo  pucro  nomcn  lUmpiifle  fabulantur.  F.ibulara  vide  apod  CafE.inuni  B  iiium. 
ii  «<V«rfr  vennis,  cuiailio.<|g^i;id^^  volunc^  quia  lignum  Hedene  eft  admoduiu  poroium 

quam  nanfihitm,  ac  li  i  MSgaBbtis-wtffiis  8c  perfbratus  dlecf  qnoinodo  &  pumcx  ntmOt 


Digitized  by  Google 


Lib.XI)C  Herkis  pentapetMisyi^cuBferis,  1007 

Nos  Diodni  iJcm  Qim  .liiis  plcnltjue  Ikxjnicis  kquuri  Ciflum  pnmo  divjdemus  in  non  l.ai^ai- 
(^rum  (cu  Qflum  limpliciter  cii(^ni,&  I.-idiinii«nim ;  Non  Ltulaidfanim  ddnde  in  Marem&Fo»- 
minaro.  MArem  rocamus  qin  florem  liabet  ruiiruffl  auoc  iemradoMm  nmic<iyatiorem :  Foeminam 
qni  alliiim,  Inteiimvo. 

De  Cifte  mare  feu  fiore  ruhro, 

I.  Cifim  mat  ftlw  cl^loiigt  intimt  O  &  mm  iv.  foi»  «^/ciig»  MiJo  J.  fi.  mm  vulgarm  Park 
mai.tmm  InmtifHii  Ger.  MMr  I.  Qaf. 

j.B.  auf  .  * 

Frutcx  cft  fiu.'.m  r*nim.i  robuftjor,  .ilbidior,  bicubiulis,  [Clufio  *  hum.m.i  .iltituiltncj  hiHutus,  *^^'mu 
Hgno  (atis  IVigiii,  &  ciiuhcintc  cortice  t(3Cto  :  trequentibus  ramu,  alceautim  lcmpcr  cx  -idv^erfo  ^"^*^"^^*.*" 
relpondentibus,  candemeti.iin  (eriem  (ervancibus /«/w,  quz  omnino  lunc  mcana,  molliota  &loa-(^. 
mra  in  novetlts  plancis,  in  adultis  vero  concra^bora,  duriora  &  aipcra,  addnngcntis  gaM^  in. 
rerne  mgofi,  angudiora  (piffioraque  quam  ^cnninz.  Fkt  ejus  Cynorrhodi  aut  Ro(x  lyhr.  inagm< 
mdlne,  penupctalos,  dilutioris  nibri  coloris,  fai,  ut  vocant,  incarnaci,  multis  {temintbm  cum  liiis 
^ficfiuf  cioccis  medium  occupantibus,  confertus,  agnnn.itim  ftip.itLii,  nuncrolior  m  ramuloruni 
extremis,  cx  brevibuSj  robuftis  pcdiculis,  non  dcbilibus  obiongis,  lingulanbus  ut  in  Odo  fucmina : 
qtulNis  decidcntibos  niooediint  C*piti$lo  quxdam  pent.ngoiia,  dura^  nirfittaj  mucronaita,  in  nuibus 
exjguum  eft  {tmeii^  «z  niffi»  nigncans,  leminis  Hyolcyami  auc  PapiTeris  magpioidine.  J.  fiauiiinus 
capKnlatrifariam  feAa  dalcrihit,  fbJkilkcribuafnucroinanahiifiaiioU^ca. 

Ad  hujus  rAdiccs,  qux  fiimmii  oolpitibai  difenduittur  tc  oohaeranc«  Hypodftideiii  ofafemvic 
ClufiuscOpiosc  nalccncem. 

Per  Siciliam,  Italiam^  tcQaUmWiAomaSm  ia  llBnliQribas  8c  fiiofii  coOftva  tc  (fUh  oopind  um, 
nafcentem  obierTavimii&  .  . 

.   Vetem  vim  adffaineentem  ORo  atmbawit:  nnde  florei  ln  Hno  anAero  trid  &  bis  itt  dio  potif  PiMi; 

dy/cntcrin  8^  fniutionibus  vcnrrts  prolunt :  ulcenbus  vecerilinft  nffiMli*  com  ocn:  &  per  fioiis  . 
ttlbcnbus.  Dwjcir.Fli».  Eadcni  fcrc  habcc  Sc  Galenus. 

*  %.  Cifim  mm  m^i^iftbm  CB.  Parlc  Ger.  aMr  II.  ftlit  Imigitn  J.  B.  MMr  i.  CluC 
Clmf.  .        ■       .  . 

E.ideni  altitudinc  qu.i  fiipcrior  aflur^t,  intcn^um  «i.im  ma(orc;  non  minus  fniticofb  ftinitc,  nc- 
(juc  minnrc  nimorum  Frcqucntii,  roinus  tamen  candicat   Felt»  Drscterea  eodem  ordinc  tulpoiiu, 
niuliM)ra  t.imeo,  longiora,  anguftion^ient^  nacnMnca.-  ffatMptriori  fimjli^incamatus;  cap- 
tulis  etiam  ficlemine  parum  dmeit. 
Mafiinrin  Hifpania.  8c  dbiiAs  i«li^[maris  gMMrlvsamC:  iflen  Mnmli      iab  Aucnm*  Imm: 
am  ronuennim  qtliddarn  pliigvc  Sc  odorum  contrahnnb 

Smjfieer  hmie  tm  Jijfnre  (f>tne  a  frteceJeitte,  fed  foHit  Jimt0x0t  tferimt,  fti  M&iT  ttmcre  ajjere. 


Cifiui  mat  folto  brcvtort  C.  Jft.  Park.  mai  IIL  falim  iilutiiii  virenttius  J.  B. 

ChiC 

Cluf.  '  .  • 

SuperioiTbm  brevior  efl,  non  minus  tamen  fnitioofus,  fed  tenuioribus  ramu.   Foha  ejas  jam  ^fto' 
brevior.i,  &  <!i]utiore  virorc  prxdit.ij  ni.igis  rugofa,  pinguia  &  odorata.    Flos  .tliit,  hm:!is,  dil:uc  ru- 
hciK,  &  aliquantiilum  cxioratus ;  quam  nocara  in  reliquu  Cilti  raaris  gencdbus  non  oblervavit  Ou- 
fius.  Hu)us  cafituU  liipcrionbus  multn  minoia  linii^  8c  fiiii  infolncri^qax  Amim calyoesfintt,  <U»>  ' 
tiCis  occultancur.  5n»M  in  capitulis  «quale.  -  • 

In  Lbficania  fnlibn  hunc  Wite  nafimaq»  fiqgiaOlylEptOttMn  itiniae  GoninibaGeafi,  acqaejUcMk,' 
cdaminBiaaiimitofalavancClnfiHi.  •     -  • 


*    4,  Cijfui  mat  foho  rotunilo  birfutiftm»  CB.  «MV  L  jSn  mtjw  fdm  ftHm^lM  J.  B-  mmpiU» 
fukritundo  Park.  mm  4.CluC 

Cluf 

Homana  altirudine  plenurauc  attolKtur^  utrdiqaiGiftifrutioofiis:  rmmiu  ali^uantuiumincanb: 
M»  reliquis  ma)ora  &  quafi  orbtculataj  hirfiita  aonnihil  9t  nifo&.  ¥Ut  idiquis  fiimil^milis, 
pauI6  mjjor  &  colore  liMucaciikiiibenMt  mfitaU  hirfiioi,  dnra,  pent^otia,  flipeniirifans  maqoni,'  Sa 

quibus  ftmen  ruffum.  • 

Invenicur  RegqpValcntinoSc  Angonnm.  Ahncfic  fatlcafiafieqneiMemefH,  aafMamatf  «wfM^ 
viiimmifirti  mjlfmtimi 


*    S.  Vtrhafcum  fuhrotunJo  Sahi^  folit  C  B  fdmfJ^  «xWilMS  lifttiitt  Park.  VeA.fjljie- 
firt  Silvfiltum  exolicmm  Lobi 

Lik.eb. 

Hxc  ftiiii  rotundioribus»  deniiorilN&  omdidioribdfaue  minus  camen  lanugSie  canis,  ied  Silviar 
amiula  concretione;  alksquin  lignon  fibraelftae  ramu,  eaide  8e  fade  non  it^  diffimilis  fiipe- 

rion  [  Phlomo  I  vcbniri  nlreri  Syriaca:]  liflem  gaiulet  Syri.c  nacaliciis.  Flores  Lnbelio  vidcre 
non  concigit,  at  Cifti  armulos  appingic  ParJdnionuSj  £<  pcncapccalos,  pctalis  iubrucundisj  colorc 
fiiVQii  ftaminahs  robeiicibwdelGiiHC. 


6.  CjAir 


Digitized  by  Google 


1 OOS  HlSTORIAPLANTARtllf. 


Gcr.  mar  bionilu  Park.  tMnt  J.  CluL  ' 

Cluf. 

HumiiiseH  &  lupinus  utplurimum,  pedatibns  lainii  nit  puiid  aiaplionbiu>  multis  exeadem 
radice  prodeundbus :  Fetia  crifpa  {tmt  &  quodammodo  fiiuob,  canmcantia  8e  htriuta,  guftds  acerbi 
&  aftrinecncisw  Fltarti  mmulonim  fummicacibus  xquali  altitudine  Sc  quafi  umbellatim  n.i(cuntur, 
fuperioiibuspauld  minorcs,  ieA  elegantis  cx  rubropurpuialcentis  coloris,  intenliorisquimin^urta 
G^riraj^  i«U9>is  nunon,  liiis  umwicris  ^enmiiGnaMAa,  fimm  ooamut  idigaii  finule,  ^ 


iMtu  9t       In      Lulitanii  nalcentem  vidic  Clulius,  nec  ulquam  fivqoentiorem  quim  apud  

Ttu^iU' ' '     Ptrd  hr^a  ^\tim\,  quinto  fupr.t  Ulyfllpponem  milluri.  Floret  Aprili  (criunre  aotcili^  pioloci  0** 

tiira  &  temperamcnto:  Scmen  AuguAo,  Scptembii  aut  Odobn  matureiat 
D.Maind  hanc  Ipccicm  invaiit  in  ftttiB^t  locil  vnlgd  GMnf^  iilMf  yaunwft  ITfriirf  ^ftiBi 

menlie  florentan  oopioli^ 


Cap.  V. 

De  Cijte  JecmiMa. 

C^m fmmtnafoho  Sah»at.'h.  fmmn*  Gor.  /iHM         Bnk  fmriKt  MaffOmm  jbnJk  &,  - 

HiJpMica  /«fMj.B. 

Ckf. 

IRutcx  c!l  ramofus,  cubitum  interdum  altus  &  erefius,  nonnunqu.im  fnpinus  &  liumi  ftratus, 
gracilibus,  nigncantibufquerww»/;       non  minore  qu^m  in  ni.irii  quarto  genere,  dronatz 
terc  rotiuiditacis,  ruili  Z<.  afpero,  viriiii  tamcn,  jApciris  adftringcncis  8c  acerbi.    fUnm  habet 
paulo  nunorcm  qu^m  mas^  qmnci  gcncris  dori  pxnc  Imiilcm^  album,  nonniinquam  etiam  flavura, 
loteis  ftbriSj  ut  b  Rola  iylveftrij  medium  florem  occupantibus^  nonndnoribusquim  marisj  nultft 
majoribus  qn^m  Ledl  Cafittda  minora  iiint  maris  capittdis,  nigriora»  non  mucronata  led  liwwmM 
Ltaii.        cbmpitHa  luperiore  jpttte»  pentagona,  femm  paui6  nigrius  &  iatis  niagnum  oontineatia. 
In  (kriliotil»  8C  UHBOi»  CoIUms  &.4ttllMd^ 
tiiCma  eft.  , 
Duplex  Inbcdii^  dttOF  8c  hiniilioij  ot  nSAoOM  C»  Biiihimifc 


F 


H 


•       C  A  P.  VI. 

Oc  genos  fanmore  piogui,  Ladano  diAo,  quem  oopiosi  exntdant  fblia  a  pnBoedemibus  di- 
ftiHgBitur. 

De  Ltdano. 


llftiftif  f  aif/ 


£  foiiis  Ciili  Ledon  appdlati  exudat  iiquor  quidam>  Ladanum  didus,  in  maflas  graves  ex  pHT' 
purafuicascoacbSj  odoTB  validofed  fiuvtj'  inflammabilis^^atxenijciue  gratum  odorem  halan& 

Tradit  Dioicorides  iiiccurn  hunc  hircorum  barbb  dura  fruticcm  aepalcuntur  .ndharrefcere,  indcq, 
depefti;  nccbarbistantum  led&femoribus  villoiis.  Q^damctiam  ( mquit)  funiculos  pcr  frutices 
trahunt,  &  adlixrentero  ipits  pmguedinem  deraiam  emrmant.  Qui  modus  eum  colligcndi  idoi 
ferc  cflquem  fiellonius  in  Cieta  obfervaviti  &  accuratius  iu  dcfcnbiL  Gntci.colligeadoLAdaals 
pcailiare  infhumenmm  parant  raflrodentium  cxpctu  iimilc,  Ergafihi  iilb  didnm.  ITnic  affixc 
lunt  im!lr.r  hguLr  fivc  /on.T  t-  corjo  nult  ncc  pra:par.ito  confcda:  :  eas  Icnircr  adfricanc  ladanife- 
ris  huciabus,  ut  inhxrcjt  liqi.niUb  illc  humor  cnca  tolia  concrcru?,  quidcmdc  a  liguhs  pcr  lummos 
ardorcs  So"ii  cultris  clf  .ibindcrKius.  Itaquc  Ladanum  colligcndi  lummus,  imo  gitoIcraDilis,  cft  la* 
hoFf  cum  totos>die$  ardcncjilimo  caniuihc  xiia  in  montibus luerere  nccclle  iic :  neq^fadleqttiiquam 
aUnsad  id  coUigendum  opci  ani  fumit  pra:ter  CMkitntfi.  t.  Kfonaoios  Grzcos. 

Siquisramcn  inHirp.in:i3  .'-uic  colb  j  lulo  opcr.im  nav.irc  vellec,  mult6  mmore  (utClufib  vido. 
tur)  nc;;(.na  magn.im  cjus  iongc  puriihnUj  rciiiioli  &  odoraa  copiamooUigerepolIcti  cum  iimjg|« 
.t!u]:i.r  .io  iylv.r  mveniantur  ommum  puriiliniiiUiusLediy  qoodCiftnsLiMonfloM  macuiiiiigFi» 
«rfinte  nutato  inicnffitur. 

Kirrt.  Ladanom  enwlhr,  digerit,  mamrat,  attenuatj  aperit,  orifida  venanim  /elerat.  infDinat. 

mihmiimtmell:tndt&  aftrievdi,  cum  ffijjfndi  &  fdfirii^tnii  faeiikMtt  tmvmit»  fitt&{  UiilS  pl». 

cip.  (inquitSchrodcrus)  eit  in  capitc  humido  accatarrhoio,  inoue  dyicnteriis.  Laudant Veteres  in 
ti  lii.^craflli  pituica,  in  ftr.-.npun.s,  &c.  Excriniccus  ciusulLiscfi  in  emDlailris  emollientibus,  ano- 
dyiiis,  tullim  lcdantibus,  jn  Aiopcda  (inunge  vel  coquc  in  vino  &  lav,i)  m  odontalgia  &  cardial- 
gta  dolor^ue  ventricuU  (cum  nnidico  fideUii  pilulas  taciunc  dandas  numern  i .  vel  ».  liorai.  aiUO 
{saAoni.  Cr«*)  in  f»f^ttnn»t  uteri  (iwrodiun  adhibitum^  cicatnccs  curat.  Sdirod. 


Digitized  by  Google 


Lib.  XIX.      T>e  Herbii  pentapetalis  yafcftliferis»  i  oo^ 


jn  Ciffiitnipia afficax  eft.  inpellendis  iccundims&toecibus  inimomus,  ialoRliii  meri&ic:  peot* 
twAqraAnterivirilCOnWllit.  Di0fe.Gidl11.Ttm,      '  . 

Maximt-  ccIcSr.irur  in  ulcenbus  antiqub  &  cairis  oim  magno  labiorum  tumor^  ScdnrUOk  . 
Galenus  Ladanum  defluentes  capnlios  recmere  poile  concedic,  non  umen  Alopedai  aac  opJidlat 


I.  Cam  lamfslw  Umrims  C&C^JC«Jb  lifmv  fHhyK  Itim  I.  UtifohmCMi  CSi. 

Ckf  .     ,  ; 

Supcratl  Calpe,  lirore  marlno,  qui  Malacini  iter  cfV,  rufliturhoc  genus,  latioie  /Ubpquanati 
Laun  anguftifouc  foliorum  fonnam  &;  aroplicudinem  accedence :  non  miniis  taixieh  pmgoi  lentoqi 
iUohurooire  aboaiiatquam  id  qood  anguihoreeft  fbUoj,  proniiifttklctibenduin.  y 

In  horto  Botanioo  Monfpeliaco  hanc  pukhiwn  OSa  fiMn  vidiinqi,  i  yicinis  moncibu;  (uc 
nobis  renilenint)ddatain:  cu)us  plenMmm  defoipeioneni  h  nrldnfoni  Theacro  Botanico  mu;  latam 
dabimus. 

Vtmt  aliquot  lignofis,  quinque  aut  lcx  pedes  altis,  m  plures  ramos  divifis  adurgit,  fdm  ad  geni- 
l3n«  oppolnis  cuidos,  latioribospaul6  quim  proadiQ^  %oentis  folia,  jSc  ad  Launnorum  fbr* 
num  protiini&accedcntibus,  (iipina  parte  conro  vioiU  oUcBnon  fijieodennbus,  inftaie  Gaaej[oBi>< 
ribus,  ad  taAnm  pmguibus  &  glutinons  un^  cnm  cauIBjos  Sc  fiiraifii  tenellis ;  o.lore  valido  ftiavi  i 
loneinquo  narcs  fcnente,  acflivo  prafertim  temporc  &  natalibus  locis  calidionbus^  E  fummLs  ra- 
nuiUs  erumpurtt  florti  fimplices,  candidi,  pctalis  quinquc  Luis,  fubrocundis  conipolia,  intcrdum 
inaciiliB  careoubus,  aiias  ad  ungues  macula  atrapurpurci  iii  aiigulum  (iirlum  Terfos  ptodu^a  no* 
Cttiiytn  aliismajor^  in  aliis  minore,  vmAmpMmmulu  lurcis  medmm  florem  oocupanobos.  &iOQe' 
ditnc  MffM/«|  grandiora,  quinqucpartica,  dura,  {iibrotunda /;mm4  parva  fufca  continentia. 

Quarrcndum  annonhic  fpcaesCifti  fitquani  ob&rvavitD.  Whcelcr  in  monte  Olynipo  Afia-,  ^ 
delciibit  Itincrar.  Ub.  pag.  119.  m  qua  cuticuLu  variAsfaale  ieparahiles  (quasut  vcniinulc  clf  qu^- 
tinnis  ennc^  oblonvni; 


Hoc  (inquit  Clufius)  ommum  per  Ilifpanias  nafcenriuni  vulg.^tiflirtium  &  pingtiinildBnl  t^Odoil 
frucicatad  nominisaltuudincm,  quam  enam  intcrduln  fuperat,  ramit  irequentibus,  hgnolififduriaj 
aipfii  Afi*  qnemadmodum  £c  rami  ex  advBcfii  ficaiun^  dti^m^i  tranworlum  di^cum  qmmdnc|g' 
laau  noonunquam  etiam  latMva.  fiipern&  cx  viiidi  nigyininriay  .aaenk  cudicanna,  qux  cum  tc 


ndm  ramulis  pmgui  quodam,  odorato,  ctfido  8e  ttanfpirenteliqDOre  ade6  copiofo  alperla  funr,  ut 
procul  etum  exip^eaoore  conipid  8c  asnalci  pofTir.  odor  aucem  oi^vlGermanict  milliarts  parta 
nanbuspcrcipi.  Flore  cft  inccr  rcliqua  Cmi  genera  &  Dulchcmmo  &  amgliflimo,  niagnz  Rol«  in- 
ftar,  limplici  qumqucfoliorum  tcxrari,  omnino  incerauj..  ilbu,  lcJ  i-ujiis  luigula  folu  arca  ungueni 
ex  purpuia  nieicante  niaculi  rhomboidc,  nuiicjiu|0i3e^  modu  minurc  &c.  ansufbore,  ocpluiimuin 
infeaa  (imt,  florisoiabffioo  nulrisaoceis  fibiiflnm.  Cifte/«  m  longis  pod£alii  fiilhlq,ldi«  deni» 
dsis,  onmiummaxima,  loiiidkfen^&pkno, aonflBOio^^ & fgnennmero  decagona,  dura, 
ioceriiis  flavefbentia,  qtubu  iMitfwitiliut  fwmm  oeddic  copioftmj  ftncoftim,  omnium  minutil^ 
finum. 

Toca  planca,  dum  reficcau  eft,  quendam  candorem  concrahi^  pioguem  camen  illum  (iuun  kiv 
torem  &:  fuavem  odorcm  non  amitnc  per  multos  annos. 

CrefaafteqittBiiflbn^nialiiilfi^onnlcLuitfanw  ioci^piftniibaiad«alafiuiMidoa|bcnaces& 
tienuiMhfeiCiiii«  liomiiMiiB»adflrBendo»  igno»  hifenrienfc  Nnlqnam  canran  abondaniids  qaim  iti 
colhbus  eerijmque  dectivibos  inter  Tagum  &  Aoam  f  umina ;  &  roto  icrd  monte  Sierra  MarenA  nun- 
COpato.   Reperitur  etiam  uiu  cum  przcedente  vcrliis  Carjxmtren  Sc  S.Jordt  in  inculcis,  D.  Magnol.  ' 

*  1«        LtJon  feUkTtfnUti^it        C.  &  C^.Idd,  Tumi»  mpmfiim  CUi/umajar Cjjfi 
tti.  PeftMut  fimde  mtjtr 

Cluf 

Brcvius  eft  &  bicubitalibub  iluiuaxat  afliirgit  fioUmihm  ramofis:  rami  (unt  fragiles :  fdia  omnmnt 
intcr  Cifti  gcnera  qux  obierv.ib.ic  Clufius  maxinia,  fupern^  viridia,  tnfcrnc  nonnilulcandicantiaj 
Hederz  fbltorum  fbnaam  mterdum,  A,Fopuh  ni^c  plerunque  zmulancia,  iatts  rudu8(  «^r«y>|f^^ 
hycme  rubedinem  noanidlam  wwrnnmri%  fibaodi  &  adflrmgentis  faporis.  Fk$  candidu,  Qfli 
&Binineflari  par:  C«p(rMi«penGagoQa,mucranaca,exih&nigncantefemineiefimliuit 

Tenellc  plantz  neqtie  pingues,neque  odotatc  funtjled  annoiiiue  diinranf  flc  veculfioriMj  Autumnd 
nBfocim,  quo  ccmpore  omnes  Cifti  fpecies,  qaxpngHi  lim»  *'^PffMlt*H^  Aooo^  oefliaw  Idiinu 
nmagis  tenaci,  pizgnances  elle  raihi  viiziimt. 


*  4,  Cifim  Ltdm  folw  Pofuk  mgne  mkm  CK  TtfiAmt  fmUe  mmr  ParJc  fofidtii  fmdt Oei'^ 

Pof.  mg.faliH  Cluffi  miner  J.  R 

Cluf 

Przccdenci  per  oninu  fimilis  eft  fed  humillor,  neque  cubicum  excedens:  folia  etiam  minomt 
'  floce,  (emine  guftu  conveniunt. 


Ucnun^  l^nuc  naionr  in  e»  nDttii  iitf'"''^  ^*^^  ^V^.  fivecnub 


iqpiUhwppoMiiil^diAiMteiBnit  lcinqiuaflamcaHifanGiMiMndi». 

ilrrt  •  j.  Cifim 


Digitized  by  Google 


1010  HistoriaPlan*taru*ii. 

*  5.  CifiiH  LtJmCrairftC.  R  Cfjf.  LeJ.  Ut^tliitm  Crtticum  J.B.  Cifim  lUmifmq^  Fark. 
&  kuUmfirt  Cntk»  vers  ejufJem.  Cifi.  Ltdm  4.  Clmfii  Gcr. 

.     C3mf.  .       ,         .  ^ 

Cubit.ili  £cintarc!ummaioreAltituainc.i(rurgir,  frtitiCDfum,  nigncantibus  ramis,  carnofis  fetiit  & 
prx  laturata  viriditAtc  niRricAntibus,  nicJii  tnccr  pnmi  i?#(ecundi  gencris  [lccundi  &  tcrtn  noftri] 
foliamagiiitudini'',  brcvioribus  tamcn  Sc  rhomboidis  quoiiammodo  figunc,  qux  cum  novcllis  ramis 
lcato  &rolHdo  inunore  oUiu  iiinc,  non  adeo  umen  abundonci  ficdcnlo»  neque  ctum  adeo  odo» 
latontinfecundogenere.  Fht  aftuidt,  leauidogawrifinMiis;  jiiwwctiamCMlenigricaminiD- 
t^dis  capituiis. 

J.  Ikuhinus  folia  infcrne  candicantia,  tribus.  fecundum  lont;itudinem  deciiiTemifcm  nerris  plan- 

tagincis  dciciibic:  capitula  Ctccris  circitcr  magnitudine,  OIiv.r  fcrc  five  oblongi  figura,  hmiiu, 
cum  quinque  angubs,  menib.-^anis  diiluidaj  pieua  jttmmbm  minMtiSa  p«pavcrinisj  iuiciSj  an- 
gplofis. 

Na(amrinCim&  Cyproinfiilis. 

An  Alpinus  de  hac  ak  f  Plancain  exanaLtd.tnum  Cretenfo  cdliRmr,  plan^  diflerentem  abea 

quam  hailcnusfercon\nespro<iidcre,  infpcxi;  Ciftn  fnemma:  perfimiTis  eft,  folijs  f.imen  Cifh  lon- 
gioribus  prxdiu,  Salvixquc  proximis,  Horclque  fcic  lylvcAnbus  rotisomiimo  linule&j  roleo  eciam 
QoloFe,  qu&mClfllftEminj  maiores.  J.  B. 
HuiiciiiexiiNici»defiard)iit  Alpinusj  quemconfule. 

.     *  6.  Cifim  LtJon  birfntMmC^  Cifi.  tdd.  4.C%5G6r.  4.  CAgjG  fmttmtiA  J.&  ikfitmmfivt 

4.  CA»// Park.  ■■ 

duf. 

MulasrMMir  fruticat,  cubito  lon^onbuSj  lentis&  flexibiiibus,  hirliitiii,  albicancibus.  Ftluitc^ 
qdsLedi-genenibas  moUiora,  ad  Ofti  Ibmiiue  feBa  aocediuyt,  «anbnpaqll6  longioraj  angnftioni, 
hirltita,  nigriora,  &  lentipini|piedtne  confper&j  (ed  etiam  per  cotaiti 

xAatcm  conipiciuntur.  -  /walDmeftjCiffafieminxflacttiiiitiinuior,  neceiabfimilis;  capitiiJd  cxi- 
gua,  membranaccis  qnibuiiSwi  &  laas  jaMiJna»ie£b,  fimtm  rniiruiem  omiiium  liner  0»  genwa 
maximomj  nismm. 

tMm.  infohCaftdhTCieriliocgaMaoMayalMtClufii^  iiapkf$gfiS.hbxdmd^Ct^0mtllo(iL 

7.  Ofim  UJmiftra  Monfpehtnfiim  C  B!  UbagfSr^  fim  Itdmm  Aftn^fi^n»,  aniu^o  folmiu^ 
tricans  J.B.  cifiu,  Udm  s^Cbifi  Gcr.  C^,Ltl QjSetf ftHm M.  0/^,  Ud,  fUmCkm 

•  •  Jtd  angufitortifm  C.  B. 

•  Fniiffii  eft  bicubiralit,  odoratus^  in  ramospluies  bfadnaBiii  cpnioe  nigroobdaAus:  jUwfei^- 
nnciam  longis,  anguftis,  lugns,  nigola,  ex  brev^  imervallis  flbi  mum6  oppofitis.   FUm  a&a,  par> 

vis  rofis  fylvcfttibus  allimiles,  in  t;L;orum  mcdio  aficts  lutei.  Suocedunt  pericarpia  hifpida  [nobis 
oblirvanabus,parva,quinqucpartita,  per  matunurem  colore  fpadicco  fplendenna,  non  hilpnJa,  ca- 
IjFCibua (atnea  ni^idis  oocultau]  8c  lemuia  minora  quam  m  Ci/in  n-,iic  MonipclL 

Nbs  GlUDj.Bauhino,  cni  etiam  aiTencuur  P.  Magnol,  M.  D.  Mon(;x;licni)S  exiiliniamus  Le- 
'  don  V.  Clunidem  efle  huic  Monfpelienfi,  lumqoe  &  dcfcriptio  &  locus  convemunc :  aic  enun  m- 
hil  ifto  Ledi  giencre  vuigatius  efie  coto  Valentino  regno  &  Narbonenfi  Galbaj  uhi  aliud  uoq,  Ledum 
non  oblerravfc   Hmc  C  Bauhini  Ledum  9.  /ifiif  OUjtfid  tngufiiardm,  hacTednoendumeft.  Ri» 
liorum  varietasexlocorum  diverlitatcdcpcndet 
Aid  hujus  ladices  Uypooftin  adnatam  obicrvarum  tum  Clufius  tuin  J.  Bauhinus. 


*  gi  C^m  Ltdm  mtptfik  foliii  C  B.  FarL  G  Lidm  VI,  mmnkm  m^p^Htrikiif^ftlm  Cfnfii  J.  fi. 

Cifi.  Udb.Cliifi  Ger. 

Cluf 

Quinto  pxnc  iuDtlc  eft.  brevius  pauloj  minoribiis,  aqguftioribulque lento  humorc  alpcr- 
lis  qucmadmo^  illns  Mfia.  Ffeppaiorcft,  alhusitem  Cc  qBinqBeiaiiscoplhm;  femenetiam 
vet^wdec. 

9.  Ofim  Ltdmfolut  colmt  tmtmt  J.  B.  Cifi.  LeJm  foliu  Rerifmmm  ii^  Cli^C$fi,ltd.  ^XJiif: 
Gcr.  7.  Clufii  ftvt  R^marim  bi^it  fili»  Park.^ 

Cubitalis  eft.  niultis  &  fi-equemibus  rmm  fiixicans  dneracco  colore  pracditis:  ouos  icpiLmt  frc- 
quentiffima/i/w,  Rorianarim  oorooatii^feBonun  «owla,  onmino  canerceBOe  &  hilpida,  necmt< 

?>     '         i  ,   c  r.  ^.:c  Mri<>IIU  nmuln  auam  nmninin  fleniw.    J>Zim  InmnMcn- 


niis  pinguu  &  lcnto  lucco  perfufa  cum  fuis  tenellis  rami^  quira  quuttum  fleoas.   Fht  iomousi» 
miicopiofiBjCandiduSjiiiperioriimiibs,  nK/*»«»  diffiii^ 
ValaSSiegpiohai  dnopofcemaChifiotanritoioW^ 


10.  CifimUdm  folni  RjortfmmimJiAtmimmtk CE  C^.  Ud.fdii^mmirimrm.C!0fii,fimt 
immj,  ji.<^,Ltd.%.  fibitBtfimiri^ftAttiitiitmtttPuk. 

E  dcm  qua  fupcnus  mAgnicudinc  crcfcit,  rami  tamcn  magis  cxpanfi  funt,       tenuiora,  f  iperni 


t  flcmqua  lupcnus  mAgnicuuiuu  v,iv.  v..,  -          — r  — --'  .: 

partc  cx  fiifco  Viiidia>  infwni  ver6candicantia,  ut  Ronfmanni  coronana:  folia  videantur.  g  

men  adRrineentia.  lioet  lento  qnodaro  &  pingui  humore  fint  cum  tcnclb  r,>mii  obLta.  Ncmerol 

fitru  lecundum  ramorum  longndinem  Mtomtur.  exigui,  poftremo  umca  dclaipta  far cs,  iutci  co 

,loiii»  5tiw»inpdiUucapitelIj8CxeiiWKOi*grlc«ifc 


Digitized  by  Google 


Lihi  XIX.        *De  Herbis  pentapetaHs  yafculiferis. 


101*1 


•  Ibnemciir  frequens  .tocnkis  iQb  kd»  dw  Tagum  iiiprd  Ul)  ilipponem  cuit  Cifto  folus  Ha-  Ucm. 

•  II.  Cgfw  LtiM  feliu  Rorifmarim,  fed  tun  incanu  C.B.  C.  Ltd.  kofmarini  folm fi^m  mnia- 

.  emttt  Park.  Ci/m  Lrii»  tz.  CUifiti.  B.  C//<»  Udmftlttt  St^msrim  Ger.  emac 

Miniis  efl  fiipcriore,  foUa  p.iulf)  ma|or.i,  neque  (Iibnis  incana,  ut  in  pM-ccil^nte,  fl-d  r.irio.-.i  & 
magisglutinolaiunc:  ramulos  q^mbus  Hos  uiluciic  tenue<i,  cxtuccos^  plancuue  retomdoS  {  alK^uot  ui- 
afiiacapaiiU&oamtooIiiinicia}ameiGi^ieinine«i^  *;    '  ' 

*  11.  Cslhr  LiJmfiSis!npmC.h.  Farlc  <^.LuLTlym$fcl,is  Cluful  B.  Cifi.  Uimxbb^ 

Gef.emaa 

,         ,'    .      .  '      ■  ■  , 

Pfidafi  duntaxat  efl  a!:;:..il:iic,  r.-.vai!::  cxilibus,  lignolis,  faiis  tinien  fragililnis,  nigricantiiNi^ 
piHgDlbus,  Scquodam  lcnio  humoic  niadentibius:  ionge  mmoribusqiiamiaPtaE9»Bate,  ,non 
touK^  i.  Tliymi  foliii  dillidentibus.  Flant  ndn  oblcrvavic  Cluiras,  quemaibiodiunnieo  ifi  fupe- 
liofe^  fed  in  oblongis  raraulis  quali  umbellatini  pwdcnnria  ttfiodSf  ctigua  6c  inpedoM'.fditc  a- 
^pemj  mania  |am,  Sc  cum  iius  raroulis  anda. 

NalbuBmr  fasc  di»  pofbema  in  einana  IteiMK 

■  •  «  •  •  *.".■'        "     ■  • 

*  I }.  Gftm  MfTt^Uim  lUtmrim  pMHMk  Afyrtccijlut  Ptihuci  ParL  Clli£C.Bf  iMJvfve.  71.  Pchm* 
Jb^li  Ger.  MfrUe,  Pmmri,  flmAm  Imrit  «Mm^  J. 
C/*/  ...  '  • 

Fp.itcx  cfl  intcrdum  tricubic.ilis,  /cabro  .nlmotlum  cortice,  ^  vcluti  quiburiini  tuberculis  obfito, 
qui  in  vetuftisramulis  facilc  ablcedit  &  iponte  decidit.  tdut  lutu  pa^ne  Myrci  (quorum  doriiun 
nffimriq^V  fiabmmdkqujm  ipli  ramulij  (ti^n^  lasvia.  ooningadmiit  inOflki  &  .Myrri  gcneribos 
drcaiamnlnnaibentia.  Fi«r«i  fiinuowvirgiainfidentuicd»  ^uinque  oblongis  fuhiscnnitantes,  8c 
nnlristn  nf^iCuUioIongiufculisftaminu&pnedld:  IIBsfaooedlt  oblongum  &  pcntagonum  tapt»- 
hun  feminc  plcnum. 

Toca  ilirps  odorata  cft,  Sclentorcm  itve  pmguem  quendam  fuccum>quali  Cilti  Ledi  genera  ma- 
dent,  efRmdere  vidcntur. 
£xBakattum  infiilanim  majore  Sdtjmat  vulgp  diaaenxicPeanatui. 


A, 


Cap.  vn. 

De  Cifle  vafcttlu  trigoHis,4£S  primo  De 
§.  1.    Mtgtte  &fnUic»faret  Cifiu$  fiemima  tli3f. 


F 


*  I.  Cifiui  fxmim  fiSit  Samffutbi  Park.  folu  SmMu  imemm  CR  foU»  Stmfftici  CU^  ttii 
mieii»  ktfinj.^  Cifbu filie  SmKffiuii  GiBr.effla& 

CUif.  .  " 

Rutex  cft  mulcos  graciles  ramulos  pioferens,  inquibus/«/w  p.irv.i,  quafi  ciicm!u,i,  incin.i,  Sam- 
plucho  (inulia,  paul6  niiaora  &  dorfo  eminente,  contrarus  intcr  ie  pedicuiiSj  ut  in  ccteris 
CSfti  genenbus,  nalciHttort  Sc  adilridionem  habent  cum  ^uadam  acidicacetc  faUedaiet — 


trigona,  in  cjukjun /cTOm  uiiiiuiinii  iivui^y.iuu,  c\  )iif;Hic.iJiun.,ijii  iuw  cinijituni  L.uiiiiiiccur.  1  orus 
vero  oblongus  illo  ramulus  qui  florciu  iic  capicula  luftmet,  ieininc  macuro  arcici:,  uc  in  iinguiis 
Cifti  gener^us. 

Gapipjnm  inveoit  Cluiius  drca  Carmtejo  .&  toto  hxdco  agroinser  Tagum  &  Anam  flumina.  ^  ijqgi 

*  %,Ci0mfmiri»»  feli»  7hm  Parfc.  C^filitnpm  Cb^fimnm^iitfere  J.B.filieTif. 

MfGer.  .  * 

Cluf 

PedalifTudcat  aldcudine,  rimuiltt purpura  nigricantibus,  duris,  lignoijs,  ^ui  magna  ex  nj|rtB 
Sn&  foliii  confpiduntur  pnrtcrqnam  eirca  eorum  (ajnmitates,  in  quibus  conferdm  naicuntur,  ^lia  ■ 
adinodum,viridia,Thymi  folionim  xiiiul  1,  .idftrmgcntis  guftus.    F/«rfi»  liimmis  ramijfertS  fliperi: 
orifimilcni,  mmorcm&  nuliis  nucuiii  intcdtum.   Seraen  non  obier%'avit  Cluiius. 

Sot6mautcmooinfpeftm  eftettrema  Badoeparce,  qnacCafteUam  flc  Luftaniam  jpeftafc 

*  2.  Cifiut  fgmmafaho  Halinu  maier  Park.  fitm.  Portulaca  mmhuefiihet  Untiertt  ekidi  C  Bb  fiUe 

IhlimiGst.fdieHstimi,fbrtlmeeJ.B.f9li»HaUmil.a^ 

Cubic.ilcs  avit  .inipliorcs  profcrt  ramos,  gr.icilcs,  Citis  fruticofos;  iii  quibus  foli.i  Phrmlacx  marinz 
iimiha^  led  omnino  incana  ui  tlalimi,  obtuiiore  mucronc,  iiibaadi  Sx.  adftrmgentis  guitus.  Summis 
ramis  muld  inhxrent  fiertt,  Axn  Goiorit,  miaore»  quam  ia  inperiQribii^  HwaaclMinofimilci^  im 
fibraain  modiooondoaicci» 

Kiit%  Hit 


Digitized  by  Google 


loit  HiStoria  Plantailum. 


His  (occedunc  l#igtu(cula  &  cmnguLi  ct^ttuU  exigmin  liitfufinn  fimm  concinentia. 
Ad  Imji»  radboes  HypodftidemoMiecvanc 

C^tmfMtt»^  ffliy-  Halimi  n/inor  P.irk.  fent  VoTtulstit  tnarptte  yUif  MKguJlicre  mueniMtt  CB.  /ifi> 
HaJsmi  hngiere  wcomo  ].  b.fcJ.  Halim  2.  Clul!  Ci^Ktftti»  LavenJitJtK  Gor 

'     '  Chf. 

Procerior  cft  pnorc,  firniionlins  ramis  6d  incanis  ut  prior.  Ftlia  eriam  luUct  M.il;n-.i,  p.ii:I!o  ta- 
men  longiora,  anguftior.i,  niaRis  imicronata  &  tlorlo  clatiore,  incana  t.uiieii  tuci  licta,  juiMciiij 
cri.ini  &  adlliingeiuis  lluius  ncquc  florcm,  neqiic  fcinen  viLlitClulius. 

Ucui.  Uterque  frcquens  eft  iii  Lulicinu  arcnolb  lolo,  &  aura  nunni  ^fflato  iiuer  Enc^  non  procnl 

*  4.  Cifimftmmaljntaiiti4ifiJhV^x\L.f6Uo§k^         folh  Isvuubd^e  ClMfwt  fcrte  Htm  cmm 
Hilmmiamn8»l,  &  M«  tmmftlim  Ga. 

CdHtali  pleninque  alticudine  cd,  ploninis  ratais  iiiique  bKV^pnedicas;  circa  quos  cooieitiiii 
nalbaittur  foUs  angufta,  uicaoa,  Lavendtik  fbliis  proadiiUj  ailhwgisamjif^^  ^3fam  ii^eriodl 
^  floribus  iion  multum  abfimilcsj  par\'i,  candidi :  Semen  non  ot^fovaTitCliifnk 

w      A^^co  L.iveiitiuLr  (imiliseft,  ut  cxcepto  odore  Sc  lapore  cum  non  florct  pro  ca  fi'.m\  polTec. 
****        rj^fi^  Valentino  regno»,  aniiis  &  petrolis  locii  quarto  a  Valencia  niil.  Aprilis  amuo  inveaic 

5.  Ckmnecijtm  lUlimi  folio  Mt^»  MoriCpneilid. 

» 

•  l lic /iifffuteic  ad  pcil.ilcm  ilrirudini-m  iitpliirimumj  .iIiqU3n;Io  .it^  Iiipeclalcm  alTurgit.    F«/»4  pro- 

fl-ir,  oblonga,  mucroDACi,  intana,  lialiiDi  inltar.  F^rr/ fertlucca&,  quibusdelabentibusiilcoecuillC 
cjpliilrtrianyilarcsmifiuc.a  mulca  fubruffa /fmHMinfeoontillCillliM.  • 

Umh  •       iu  glareow  &  arenofis  circa  caput  Cenomanorum. 

6.  Ci/tmIdMf«li$A^uC.K,  ltdm  mjgH/ffi^ 

yngii;  fitrailis,  fbliis  multo  crafCoribus,  latioribus  &  longioribus  efl  qaam  mts,  (enrina^at»  ||p 
danifcra  vulgai  is,  Sumadu  Plinii  aut  Rulct  modo  fruticofa,  kminc  item  TiiffWPPi 

Multa  lafcivit  quotMara  in  monte  ccliif&mo  agri  fleriBs  Sevenar,  coi  nomen  S.  Colnmbae.  Alioqni 
guftu  Cifti  Iji^di,  6c  fiagrantii  graviuf luI  1 

Sufpicor  liauc  non  dmccrc  ipccic  a  Ciilo  Lcdo  i .  lcu  latifblio  Parii.  quantumvii  Lobdius  Hetaui 
tnooociiiii  cl  attnbuL  • 

§.  1.  De  <iifto  capfulif  tri^onk  anHuo. 
i.  OJiiis  fglu  Platiti^ifiM  C.B.T$Jwma  majer  Mfcmi].B,  jiaTuJftraria$$i^ 

J.B.  '   ■  - 

Cfulis  pedc  altior,  teres,  alioqoi  glaber,  ini.t  dtmtaxac  parte  tomento  canotcante  oUttus,  intnlu- 

cciitc  lcvicul.t  (iii.uiimnibcdinc.  /o/m  circa  mffmum  caulis  crcbra,  PI.intaRine.i ,  cx  locundo  ob- 
loiigj,  laticiidiiic  icmuncioJi,  longitudine  t-eri:  unciali,  /iipra  fiibtulqiic  incini  lanuginc  puhcjcctui.;, 
ncivis  tribus  Planta)^inis  m  morem  cilixjlitis  diltinct.u  Per  reliquum  cuilcm  cx  fongis  interv.iyis 
bina  fblia  advetio  iim  velucex  gaiiculo  naiduitur,  (aucalterumalterdpaulo  infenus)  angul^iora, 
lon^ora,  acutioraque  quam  innnia,  glabra,  neivofi.  In  fiipreiDo  caulis  fafHgio/ir«f  plures,  inter- 
cIuDi  ad  II,  pliiiiDm  fidioniin  voJnminilMis  contsxti,  ^ioniin  baiin  ftilduoc  foliou  perpofiiia, 
acuminata.  .  , 

tMm'  In  monre  D.  Joannis  propc  Pil^is  collcu^r.i  huc  inccr  piantas  Stachadis  Aiabicr. 

Mycono  Radix  iigpoiaper  luiiiina  cetpicum  Ipargicur:  fiorit  color  lutoui:  femcn  follicuioin- 

D.  M.r(^tioJ  in  inJice  pl.ttit.  Mcn(j>.  Tuberanam  maifxcnk  «c  raioorem  Mycom  pio  eadem  puntz 
Ipecic  lubjt,  pi o  loci  laiuuiiioris  vci  liccioris natura  variaiwe. 

a,  Ctfius  flort  faUiJo,  ptttticantc  macuJJ^  a^^iio  C  R  aimuut  ftort  macuJato  Ger.  emac.  amtuut 
fioreeattato  ParJcPonc.  Ttikrmia  Mmir  Mftm  Ingd.  J.&  JUtitntimmm  fitn  mM- 
^  <w^«CoI 

jr^Jti  corram  ftrata  promit,  tribus  ncrvis  difl;ii.:l,i^  ojIr»ns;-i,  Cent.T.irii  viilg.  min.  modn,  fed 
aCUlion.  iMjccm  plantagmi  limilia  lcil  ininora,  har.u  ;  LpLriiia,  vilioU ;  iW  Olex  cffigic]  Lniu> 
taide  oblenavic  Columna,  nec  ramolo,  [Binos  c.iulcs  appingic  Myconus]  pcdall  alcinidinc,  tcnetlt», 
reao,  ncc  adraodum  ramolb  Ciitf.  quadiaco,  hirluio,  virckencc  iW.  Fdia  per  genioula  buia,  al- 
tcmo  fitu,  parva,  hirfuta.  In  ibiimo  ex  petiolis  lortfeis  Fhra  plures,  pentapeub,  kna,  pccaln  fin* 
g«IispunicanteColumna:e.\  nigro  rufefcente  macula  circa  unguern  inlignitis,  antcquam  apenan- 
tur  nutantes,  licuti&  fruCtum  habcntcs,  &  hiantcs  cnguntur,  pauiatirn,  in  n.cdio  h.ibcntcs 
craflum,  quemplurima /«mntf  circundant.  Tcnclla  admodum  tS;  c:i<iuctTa  ii>p;iu!a  pi.fili-ui  ^,:  ci- 
nercum/iMwsCQlKinenC.  Foludiluta  viriditate  przdita  una  cum  ramuiiu  pci  Cuiicula:  aftus  pm- 
guiqaodam8clentoliumoreltmt  oblita.  CAn/  ,  « 

Lnm.  Not adradiccs  Vcf  vii  n;oncis  mvcmmus^floie  nonnuailatDj  <^te  w  JF. Coitimiw obfervavic 

qaamphuinias  codem  ioco  una  ciuu  maculouniMCCBWfc  MaiO  menie  Bareb 

In 


Dlgitlzed  by  Google 


Lib.  XIX.      T>€  Hefbis  pentapetalif  yafcHlifms.  1013 


In  Madriciana  lylva  invemc  Ciuiius  iccundo  ab  urbc  Lucccu  miUiaii  Mvconus  cx  Hilpania  nulir, 
nbi  paflini,  inquic,  in  prattt  fcperioir Idcb pingDibas  fic  lerrenk  JUdioe  £mplici,  lignob,  eenin4& 
nonnihiil  fibrosi alitur.  <  .  », 

\3.  M4>i>fol  (uc  diximQs)Tuwrinamnu)c)rem  8ciQin()remMyconi  proeadem  plancjefpecie  ha« 
bet,  pronacuraduntaxat  loa  huniidioris  aut  ficdoris  nMgnitudinc  variantis;  utranq,  aittem  in  luco 
Gramuntio  abond^  provenire  air,  quin  &  foliis  anguiliilimis  ie  invcniile  plurunis  alns  in  kids^  valie 
accedenteifidlOfti  fpecicm  annuam  angiiftifeliam  jf.&NoiqutfemendxlibeniaraflmiiniQr,  nc 
Qut  ipeGWt  temere  mnlCipucare  odimus. 

Sonto  en^,  ii  videtur,  Tubetana  noAns  J,  B.  Tuberafu  maior  &  minor  Mjcmi.  Ciftus  annuna 
lecundus  cluf.  Ciflus  annuus  iloce  gpBaio  FMtf»  deniquB  Qfti  ipeciesannua  angnftiifolu  J.B. 
Mna  8c  cadcm  planu-  ffvcacs.  ^ 

>    |.  Cfjfar  4>**Muw  Gcr*  smuim  folio  SslictfPirk.  Mmmsu  i.  CUifio  fUi»  rttmiiim}.  B.  filiii  S«- 
Utm  C  B. 

In  hoi  tis  cultui  m\  cubiti  intcrdum  altitudinem  &  ma)orcm  cxcrcfcit :  ab  una  rad:ce  lignofi  & 
lUgra.  modo  uno,  movio  pluribus,  quinq,  ac  cci.ini  icx,  mcdio  ercrtiorCj  o:nniln;s  liirfutis, 

KTCtiDtK:  Mit  veluu  pergcnicuLi  hmis,  Majoranx  limilibus^  longionbus,  pociilimum  urca  mcdios 
cades,  MSstioraeiiiihnxunJioia  fimt,  (iqMnoiavero  anguiliora,  pilofa.  Ad  laeera  fingulnrum 
getuculoTum,  ad  unnmqpodquc  fohim  duo  parva  fobola.  In  excremis  ramis  dut^  cres,  quatuorve 
jiertt,  paliidi  aut  albicantes,  unulquifq,  in  luo  geniculo,  cx  brcvi  pediciito,  hiifuio^  uno  folio  lon^o 
fic  duobus  par\'ib  ati  c)us  cxorrum  appoiitis- ^  Flonkis  iuccedunt  'vafcitla  c:  ic^uctra,  ^brevia,  niagna, 
Ciccri  fer^  xqualia,  qua:  matura  m  tres  dehiicunt  vcluti  corj  las,  latas,  corttcoias,  rtiftas,  qiuucing^nt 
foliola  CTiahirlutt,amas  habencia.  Intus  mcmbranula,  tenuis,  Incida,  cni  adhaercnc  flanha  jimnM 
minus  ruiia,  pap»veiinisnuiiora»imequaIu,  matura  Augufto. 

In  vinetcmim  apud  Salmanticenles  mar^nibus,  &Granatenii  regno  Cln(?o6b(erratt»  eft. 

Cailellani  Turmrram  hunc  vocant,  autore  CluliOj  i.  e.  Tubcr.ii  iain^  fiirf.iM  quia  ubi  lux  naici- 
tur  Tul>cra,  qux  ilUs  Jurmat  dicuntur,  crclcanc.  iudcni  lcritiit  Mycoii.b  dc  l  ubciarta  iiia  mi- 
norc,  quxabhac  uroen  divcriaeft,  nimirum  Ciihisannuus  2.  Cluhi. 

Hujus  alia  fpecics  mveninir,  longjoribus  aliquanculum  w^w  non  tamen  minus  hirfiuiSy  angufti* 
firibasadam/WM/ ;  cujus/kr  miaior,  fdOidim  nUft«adiKus:  capitula  8c  (emcn  fimilta.  Hnicfi- 
aib  t£tt  fi  noa  tdem. 


*  4.  Q^m  LiJifibo  C  R  mmmu  folk  UMVtA,  mmtufitiiU^  fimhi^i.^ 

pftUm  LAtlu  Ger. 
Tmk. 

Elacior  eft  pntcedente,  vtrgii  crafCoribus,  nna  oiinib  cameiLliic&tMb /^wad  gpniodbdt^^ 
trSxlive  cini^is,  lonnoribus,  anguftionbus,  mocKmeacntiars,  Mrladsnai^uiU  OMOiainidt  tttui^ 
dorc.  Flcrei  cvAniai^  vcrsiis  (ummos  caulcs  cy  .ilis  fnlinaim  cxeunc  finpllatill^ paCI  Cnm fupoiiorit 
floribusmagnicudinc,  p.ilLtdc  lurei.  Csfuidu  &y««M»  iliiuslimiiu. 

AniMia  olphnu ;  m  hortuio  canMn  aoftro  «BquBndo  hyemem  pectoli^  cibn  fuperipci  «ftatt 
aan  flonieRB^  inquic  Parlcmibnus. 

Ihlooo diAo  U gmrfigne  dam  TmnJtcdtGSL  SaloMmuii  in  faofaidis  incnhisdaa pontem  Qcpius  uem. 

<»Ueginiu5,  inquK  D.  A/.»^w/  in  JfltJifc  JMwjftai  .  _ 

EwemCiiloatuiuoCiuiiiiuiubsetiam  eft  ..  ■ 

*  {.  Ci/H  ^citi  ainuta  anpifiifelia  J.  B. 

ivirantalis  cft,  vel  ctiam  major  ac  cnbitafas:  rodix  xaacx,  leviisr  fifacoia,  iads  tenuisj  ie£ta: 
CauUi  unicus,  teres,  hirfucus,  gracilis,  quatoor  ant  quinque  genicnlis  difttnAus;  ad  quoram  unom» 
€juodquc/e/;*»  buia,  duabus unciis lonRioraj  angulh,  Inrluta,  adl.edi  MonrpeiTulani  acccdcnri;i,  ad 
radicem  brcviora.  Subdividitur  is  m  ahquoc  ramulos, ixuequalitcr  non  cx  adverlb  iitos,  quod  obierva- 
verimus,  quatuor  autqumqoe  nncias  kmgqti  eifiMifiriBnkis  Cad  qumdedmnumeravimas^pinrii 
aiguecris,  Ledi  Monipeifulaiu  finnliboii  mmonfaai  tamen,  ex  pediculis  feri  unciaJibaiin  anm 
pafteminftarjulMevei^adbus.  [ffadicuhm  in  medio  nigrum  habet  cnjus  interiori alba,  pan- 
AuUs  nigris  aiperfa,  aliquando  ctiam  ftriis  iiiterairfantibus  nigns,  Folia  flava  Cir r/.] 

InterMonipeluim  6c  Ttrod  invenit  C  Bauii.  D.Mognol  proTubaarummorcMyoomhunc  h»-  l-tiu. 
•faec :  vi!»  Inpn  qoK  ad  ilfaunplancam  «dnflavimnii 

3.  DeCiJlocaffMiatrigmslMmikn&feremdfiM 

*  DeChaMeift»  ^  HelUmbem* 


A,      I .  Chamacijttu  ■vulgarh  ficre  luteo  C  B.  Helinwthtmmn  vnlgart  Park.  ■vulgare  fli.re  luteo  J.  B. 
HdiMtthtmiim  J^iam»  lutaim  Get.ittm  lattm»  (krmmuaim  ejuidem.  iMSXi  Clfiu^, 

E  radict  alb.i,  lignoia  Caulcs  plurcs,  tenucs,  tcrctes,  humi  fuii,  hiriutJ  cmCrgunt,  foliis  veftici  ob» 
longis,anguiVis,  ex  adverib  binis,  pc^iiculis  brcvibus  inildcntibus,  iupcrnc  viridibus,  iixbtus  incanii|, 
mucranibus  oboilis.  Fioru  m  lummitatibus  m  longas  v^luci  ipicas  diipoiiti,  ahi  iuper  alu»,  pedicu* 
lis  fiminCMM^*  iTT*^  ^""^  rwijntali,  cum  plurimisian»/MWwiif  Atni^  i  tdke  trifuiio  faneii 

Rrrr  }  ndiria 


Digitized  by  Google 


1014.  HlSTORlA  PlAnVaRUM. 


rubi  li  Itridto  cxcunt.   FI01  luccsdit  valculuni  tngonuro,  grande,  femma  abquoc  crigona>  rafi  oonn* 
ncns.   Ad  fterisumufaijulqiic  peJiculum  tppoohorfcJiW  Ddaptoft>ro> 
I  Mw»«deoriumdepeniicnc.  Fiorctjuiuo. 

Inmontofisficcioribusprarleitim  crctaceis.ibuntlar.  „,.„,, 
II-lu:nr!K"inu  1'  Wiis  niAjonbus  BatcaXboJ.Ja,  Chaniaeaftus  vulgir»  flore  albo  tnajoc«  C.B  k 
jrio  0  lol  1  ni.;L'n  uiJir.^  &  Hons  oolorc  albo&ftrt,  invcnm rarilBniuni  e(K 
|r  Vti'i;c:  .jri.i  clt  &  .iftrinRCns  hxc  pI.uicA.uiuk  in  fputo  (.'iriguir.is,  alvi  nroHr.vio.r.vuLi  (Sc  iit  niimero 

,    ■    tlicanO  o  i^nibiis  .irtcctibus  quibus  riuxusniinius  con|unciui  cli,  Syinpliyti  aiuruinquc  conloiidarum 
.  niore^  ul  1  r]  .n  >  r^xcft  J.  B.  Hinc  Pmux  CMimMP  nonnullis  credia  aft«  &  Ha:fa«iiionim  Gemiadr 
oanmvalgpCtiijMMaiinMMz,  ■     ar  r        j  i.- 

Exhibemr  decoamn  m  vmo  rabro  cum  Symphyto  &  Plamagine  ad  ungpnna  Ipunanidiarrhittni, . 
dylcntc.  iamj  &C. 

Ai  uicera  oiis  &  genitalium  decoquiur  in  vino  rubro  addko  moiuento  Aluminis,  decodion^que 
oscolliftur  auc  ulieaapaitiun  diftaninL 

•  ».  <^m  bimulm  Clnfu  fevt  Htlimhemmm  (mmfto  canJicoMs  flore  nnnc  Mo,  mm,fdiAJ.  K  CA»« 
mmftmftliis mmriim & mtmmC^  CbmMo^  4.  Clufii 

Cluf.  ,  ■  , 

E\isu.i  cH:  plantula,  teniiibus,  lignofis,  humique  fparfis  Titgpfil  pnedin:  /J/'/  primo  gcnen, 
quodHeliamhcm.  putanr,  (imilibus,  nimoribus  tamen,  omninocandicantibtis.  guftu  aiiftringentibus. 
fttru  eznemis  ramis  infidcnr,  coloris  interdum  albi,  utplurimum  pallidi,  jtammibm  mulmm 
iloran  oCGupantifaas.  Smtm  triaogubs  capitulis,  Lino  paribius  ineft*  exiguum»  rufBun.  RmImx  k- 
gnoia  Scfibrola. 

iMm:  Salmantioenfiagro  fiequens  e(l :  J,  B.u.hinus  MonfpdiiTidk  flnitiiMem  ininonte  jtoptOifiAiif, 

,&  in  montibus  prope        menlc  M.u  tio  ^  AprilL 

Mentzeliusin  P^UoPlaiftaram  niiamm  Uebmiiientt  fpedem  m  moaM  ApemunoooUeftaih 
itquam 

iclianthemom  iaianie,  canJifaiis  St  foltit  incanii,  oblong.  fl.  eflnlBndiii  Appentneam  in* 
&ribic  ... 

.      G^ie<-!;'i"^  fohis  Tb)mi  incanis  C.  B.  HcIuntUmurti  JJore  albo  foOc  m^pif»iilfif»JJk  AbOm* 
mxcifius  V.  Clul  i  Hehantbemum  angufiifoimm  Park.  GCT. 

Piantula  fcfquipalmaribus  dodiantalibufire  ramtt  doiiaca,  interdum  paiilo  nttiordiuiit  MonifieUi 
vcr6&  Lugdunt  nunquam  (eri  cdHtalibus,  partim  ereiSis,  amim  i  cpandis.  JFWMmedioctiter 
magna,  (cniunciam longa,  angr.ft.i,  pilofa,  incana  u:  L.ivcridul.v,  mlipKi.i,  nnnnihi!  ^ifcoG.  Flartt 
exionga  (cne  plurcs^  quales  Heliatithes  vulgaris,  nili  quod  albi,  hbris  luccu  mediuni  occupanabus. 
CMljctt  hi:  luti,  -vafcula  qHoq.  coniimilia  in  quibus  femm,  Qgse  Monfpetn  piovenic  radioem  habec 
CTafP"*^'!^'"^  lignfttam  ygiftfrflqiientesabitpropagines. 
t_,  Vro^ Monipelimn inooDibis  CaAR> novo  adpxotibas obfervavimus  atque etiam  drca Ncniau> 

fum.  Folia  d  ofaikiDg^  fimt,  incatta*  &  iqpnifiia  ad  Rotmacint  Alia  aooodenoa,  nifi  quod  bic*t> 
iinC- 

J.  Bauhinus  dubitat  an  h«c  plimtt&  Chaiiwdftm  5.c£^  ^^.  Ae  rema  defiripcb  Qhifii  non vi> 
detur  exaft^  rerpondere. 


depin|it 


•  4.  Cimiuciflusrtptns  ferfrSifolia  lntea  C  R  SerfjSi  foU»  mtrkamt  &  btrfuse,  flere  aarmtJt' 

ratoj.  B.  Strfylltfolto,flort  Inteo  Park.  2.  Cluf  CifliithmHlit Serpj/lltfolia  Ger. 

Ciiif. 

Multos  promic  cx  cadcni  radice  rtfm«y<ii,  teriues.  oblon^o^(uinma  tellure  jparlos,  fubrubentes; 
in  caibus  exigua  folta,  ordmeqnodamacduplid  (eriedi$ona^  SerpyUofeti  mnilia,  nigricantiadc 
Inriaci,  craf^que :  (iib  florum  autem  pamun  iii  novellis  ratnn lojMpoca  2c  candkiiara.  FUrtt  in 
cxti  cmis  ciliiem  novcllis  ramulis  terni  aut  quaterni,  oblong)s  &  MtinWPeaOe^iiilicreiltes,  Hdi- 
antlKmi  vulg.ni^  Hoiibus  tn.tgnitndinc  parcs,  (cd  aureiplaneOolllrftftodiairali.&in(»oUerTareim 
iiout.  Raiitx  muiafidaj  aliquoc  fibiis  latc  fparlis  capillau. 

NdquamiiA  iii  mnmis  Auftrix  &  Scinx  Alfubusinvenic  Clufius,  idque  (emd^  menfi  AtHufta 
florentem:  in  Jioitos  tranaane  Maio  mente  floruic;  fed  Jlim  am  Ga$  pedicdlis  niaiumcaduci,  , 
qmneni  *>bfinM«dt  leimim  occafionem  plan^adenienint 

Ctfius  Heliantbtmos  fiort  farvo  lutto  J.  B. 

Flonun  parvicatequi  triplo  minores  qium  Helianthemo vulgarij  &  loconaiccndi  orcaNcRUUip 
fiun  i  liiperiore  iiamsi.  • 

*  c.  Cbamdtciflut  angnftifoliiu  fbn  htte  Ckfu  J.&  tAmMt/hlt  0agiMiU0  C  B.  Ckmkttifhit 

6.  duC  O/w  bmmlii  oi^ft^tbmGi».  Hdiimtbumm  m^i^^ifilmVaA, 

Clttf. 

Dodrantalcs  aut  majores  humique  (ulbs  ramulot  laibiit,  mnlitiB  oblonglb-angufH^c /«////,  nnllo 
cci  to,  lcd  confulb,  utplurimnm,,  ordine  dilpo^  ^Sf^  p(«nr  vulgsfMn in  omnibus  Cifti  gene- 
rikis  k>lion:m  (ituni,  /<»/HirwirfooTdoc  guniRiofi,  demde  amarkantB.  Etueiuos  nmulosbini  aut 

tcvni  OLCup.iiir  flvres,  lucei  cuin  ftiis  in  medio  ftaminulis  colons :  quibiis  (licccdunt  tfigona  capttula 
latt»  magna,  ma)ulcalum  &  inxquale  fimt»  centincncia.  RaJtx  lignola,  dur.^,  vivax,  (oi  is  nigro 
conioeobdoftai  ficio-etiquocinmos  (parliu 

Rarioc 


Digitizedby.Google 


Db.XDC.       *De  Herhis pentifetaBi  yajcultferis. 

R.inor  eft,  iu.(qu.iin  cnim  mli  in  montc  B.iclcniibus  thci  inis  immuicnUj  qu.u(u  a  Vicnna  Au-£^,i. 
fliix  mili'  ii  !.  acque  iii  lluiilrjrgcnli  dunbusi  Polbnin  Ungai ix  tirbe nid  pUWoias  plaoiasiavetu».  * 

bat  duiius  riorciues  menlcjunio,  6c  brevi  fcmcn  pciiicicnccs. 

•  6>  Ci<wrf"/wf  /fr/iw  Mmi  miHoris,  mcanis  C  B.  feltis  Mjrli  Tarentimf  eanii  vel  ehnrtitj.  BL 

Chitmjec:ftus    Clul.  Chamacfiui  latifnlius  Pai  k.  Ctfius  bumilh  latifelius  Gcr. 

Clof 

IX>«irancalibiis  cft  ramulis,  humi  difFufis :  quos  bina  lcrapcr  contr.irio  inccr  fc  liru  fepiunt  fcHa : 
MyrriTarendncfeliis  aroualiaaut  angudiora,  fupcrnicinered  quadam  l.mu.^inc  obdtuta,  infcrni 
vero  omnino  incana,  guftu  adftnagcnrc  &  noojuhil  amaio  pndita.  PcdioeUgs  sx)iL-a  cxlcr:c  duas 
aut  trc-s  uncias  longos,  quibsinfident  qi.inque  aat  flvret  CliamxcifH  lcrpyiUKohi  fcn:  rortni 
^milc''.,  !;.rji  coloris.  IIis  tucccdunc  tngona  p.ir\M  c.ipiiiib,  ftrnim  \nxq:\.\\i,  niinuto,  ruffi)  pleiia. 
RaJix  ligiiola,  dura,  vivax.  lii  hoc  ctiam  raniuli  tlorcs  lullmcnccs,  macuio 5^  dcciduo  feiTlinej  cxic- 
can      caamoi^  plerunq,  folenc. 

NAiciturmaxuna  abuiuiantia  inomnibus  illis  montibus,  qui  k  CdetAerg  Dahulrio  tminkientea^' 
Alpes  AnlbuGasoontiniuquadamferieprocurrunc,  &&  FlaiecMaio;  7>«M«vni4ainuneft  Jwi^ 
Invenimr  «liam  in  monie  Qywrf^fainon  procul  Moofpelio  Jhtmt,  Mm^f. 

A.     7.  Htliantbemum  Alpimim  foHo  TiloftUa  mimrit  Fuch/ti  J.  B.  Ittm,  Cijfui  Htliisnthemot  /Mw 
Vuht  m«Htani  Q\ixidim  forti  :  item  Cifius  Mfilus  felio  cundtdo,  fiore  lutto  ejudicnL 

Jti-  .... 
Fruricolacfl  hcrba,  cui  /«/m  oblonga,  Pilofelbe  minoris  Fuchfii  fimili.i,  intciuir;'  parte;  taa^ 
candicanna,  lupcriorc  viritUa  &  pilofa,  Ibd  minus  quim  in  inferiore.    FLs  l.ucuij  qualis  Helian- 
themo  vulgari 

Plaittuia  nobis  colieda  in  moncc  Salcua  prope  Gcncvam,  cauUculos  (urngic  palmares  &  longio- 
ie>,.eeilliei)afefeiei^ifKano$j  nonramofbs,  /  >  .i  pcr  intcnralla  bngiora  binis  advcrlis  cmdos,  (imuna 
fiii  parte  quacuor  auc  qoinque  flolcuk»  {ingiilatim  cauIemoooltxadeQBefi  pediailis  tenuibus  appefr> 
(bs,  fiiflinentes,  parvos,  oolore  luteo.  Fa/io  ima  undaUa  fe^aot  niiiidra>  oUonga,  tn  acumcn  defi- 
nentia,  cinerea  rcioalba:  qut  cauliculos  vcftiunc  brcviora  funt  &  pro  magmtU(Ulie  Utionb  In 
moiuoiis  Scpccncnonalibus  Anglu:  a  ie  iavencum  nobis  oltcndic  D.  Jac.  Newtm. 

Ad  lateiaftra^ixsniaads&UevvpnpdGdiemBcop^  Imr 

*  8.  HtVtmtbemum  five  Cipus  iumUis  folio  Samffucbi  captulis  vulJe  hirfutu  J.  B. 

Planto:  nobi^^iclcripcx  &:  mtelic<^z  eadem  eflc  vidctur.  Radiccm  lignofam  craffiuiculam  ci  ac- 
tnbuit; Ma)oranx  foliis  paria.    Vide  &  confcr. 

Hunc  Monlpelii  coUeAum  habuit  JL  Baubinus.  Jddbui  Mon(pelii  patibnlum  augpsi  copii&uticac 
Cyii  folio  Msgtnma  voauott  noaa.  AMi.  Mn^ 

*  9.  CbmmMtifim  SerfjrttiftUa  fie^rikm  cmmm  C  &  Ciatm.  7.  CluC  Cbam.  SerfjUi  folio,  Jiorttn*- 

awPatk.  Amdtmmm^ MsiuLni  StrgjtM^Htit Gte^cmK, 

Cluf 

Oblongis,  quandoquc  dodrancalibus  cancum  ferpic  ramoliSj  humi  diffnfis,  iiigrtcantiblli|  tn  mnkas 
aliosbievesramulos  dtvilis.  FtUa&^/jaMa.  &  confcrulunt,  binaremperinterlboppafm^engit^ 
SerpyUominora,  Thymidurioris  (bliis  haud  mafora,  craila,  (upenore  parte  Tiridia,  infem&  candi- 
cantia,  amaficancisiaporib :  extrcmis  ramulis  innalcuntur  bini  aut  quatcrni  flofculi,  limul  junfti, 
perpulilii,  pcntapctali,  carnci  quaii  colons:  Ilis  lucccdunc  captula  m  quinquc  crcnas  macuri- 
tate  loic  aperionda,  &  (cmcn  evile  adauxium  oflendentia.  JUiw  dura,  lignola^  altquoc  (ibris 
donau  eit;  qtunctiam  rami  lubmde  tcoues  (ibras  ag^nc.  planta  non  injucundo  .ptrac 

odore. 

Nalcicnr  tenni  Iblo  interfaxa,  in  fiimmis  Sneherr,  Snealhen,  teaBiAdhiaicanimSdtiacaruinqiiB-f.^ 
Abiuin  (bperc^llis.  Florccjunioaut  intcrdumpaulo  nutunus. 
Vataib  («ninaU  ab  hoc  genert  dAne  videnic. 

10.  H^mttbemum  teumfoliitm  gUArum  fitn  bftt»  J.  B>  Ci^ami^tm  ErMrft^Patk.  C^mi.  £Wc« 
filkkttm},h. 

Ex  raJict  crafla,  Iignofi,  corticc  nigricante  conte^  ramuli  plurcs cxurgunt,  lignoli,  dodranralci, 
nonnunquam  ere&i,  uiterdum  pcr  humum  fparfi,  foliis  donati  valdc  tenuibus  Sc  angulbs,  ut  in  Cori 
XfonipcmiUna,  vcl  Erica  arixiMcentc,  vindantibus  &  fubrubcncibub,  glabris,  ncc  fibi  oppoficis  uc 
in  yulgari,  (ed  akenudRiremas  oonfcendencibus.  &  (ingutaribus.  Ramofius  videair  qu^  Tfajrnii* 
(blium (equeas.  Apcnnukdininoresquiminvulgan,  aurei,  caduci,  quibus  (aQoedaaE  «nffMsauc 
luicula,  iucida,  quc  (cniinc  maturo  in  crcs  veluci  fcucellas  criquetras  dehlfonni;  ca  aUKm  Tai^da  . 
ambiunc  tres  cumcar.  Stmt»  copiolum,  tcrrugineum,  tnquccrura. 

Ad  radices  moncis Jura:  6c  in  coUibus  iaxoiis  circa  Genevaro  &  Monipdimn  raultusoritur.  Du-fjHK 
pJex  habeturere^tior&bumiiior.  Hi  (inqiuic  D.  MagnolJ  non  unnim  maeiJcudiaedifletunc  (ed 
&  modooonfirTaiidi  femuus,  fignidem  era^^oris  capltiia  dum  aperimrdeciaicftaiim  (emen*  ficoc 
abisaccidic,  acin  humitioriqunwfecqilUa^ereific8cpi«itt  TCimterram,  mMMicj^^  . 
.qnafi  capiulz  adhxreos. 

11.  J*. 


loi  5 


Dlgitized  by  Google 


lOld  H  1   S   T   ORIA  PlANTARUM. 

1 1.  HtlMmthtm^ filioTlym  mk«w  J. & 

Vra£  plures,  tenucs,  mc.mx.  qiur  in  aI.os  rep.nclo*  HKK  dividuntur  «hiuk».  mda  Thymi  da- 
rW??S£jbSrisJlirfuta,  cncro..,  tcn,..,  qt  ..tcm..,  inte,auni  plura  ex  eodcm  gemcub  cnata.  Flo, 

FcmO  inr^^^^  "^«'«t  &  intcUipt  I^beUus  cum  Helianthcmo  tcnu.toijo  gUbfO :  iimh 

les  lunt  pUnU  difTcrcntcs  r.imen  dihgemi&amftteran^^^     -r        •       i  u    .  -/r 

Nosarca  Monfbclium  ol.l.r.  ,u  .mus  in  cadem  plant.j>/,-  inferiora  ui  caubbus  tenuiOiina,  qua- 
Ba  fia*  OunpiJOrate  Monlpel.  (uj>cnora  vcro  lonRe  diverla,  yindia  8c  Hehanthcmi  proximt:  dc- 
SiSfefiis taniKa,  undc  &  Lobelium non  imueriic  .uit  tcmcrc  has  du.is plantas  milcu.irc  opm.it.  fu- 
mui  •  poftea  tamcn  circa  Mifliliam  Chamxdil i  Ipcciem  oW^avimus  cuius  omma  foba  tcmuf^ 
Z^nt  Smphoraaellmilia  Sc  glabra,  plura  limulnafccntia;  aBunCtiain  fpedenu  folioTliyillil«»r 
go«|,a)ijmtaiiienfkOTrafcTafculHinleiniittiei^  / 


I  Htff'-'^  ftttiu  rm»t  «w**  "S"**^       lltUotrof  io  J.  &  Tii^limm  nfmfA  deaJtit  C  B. 
tthfi^kgitiiim  auCGer.Park. 

JUJSsrCtaffitudincdieitali,  longimdine  fefquipalmari,  lignoCi,  fibnspaucis  fcd  validb  donata.foris 
l-,^illli$alba,v»vax,  r-wo;  fex.oao,  autplures  per  tcrr.iin  ipargit,  palmarcs  &  fpithamios,  te- 
motenues*  qdbas/e/w  nullo  infigni  (apore  pri-a.ta,  crcbra,  alccrno  lit^  ucnnq,adii.i!cuntur,  Ma- 
ioranat,  elab?a,  &  exviridi  luteola,  uniconervo  p«^longitudinem  dccurrentc  :  at  priora  |olia8c  qu* 
Soxin^d  terram  non  parum  ab  iis  qux  pcr  rampsyifuntur  ditferunt,  utpotc  long.uIaiU.  FUns  m  cx- 
SJmisramulisperquamconfcrti,  &  Scorpio.a.s  mftar  rcflexi  qumis  foliis  albis  «nflant,  !u- 
teoUs  nuinque  viridantibus  cxtrinlbais  obvallati :  captuU  Icquuntur  tnquetra,  fulca,  Jemwc  exiguo, 
iMMvenno  arro,  caviutcm  impreflam  altera  parte  ii.ibcntc,  altcra  gibbo  i  cfcrt.i  amaio. 
^Monfom^haiicplamamPolTgomlpcacm&at^vcrim^ 

affirmcnt  fmdus  cius  triquetros  non  rcminaeft?,  IM  vafcuU  lemiiul.a  multis  i«oiin*n$  refma, 
cumiUoIent.re  non  poflumus;  verumobflores  pcnupctalos,  &  valculalcminaliaMnenvgoibui 
cum  Chamxaftis  convcaici  iis  curo  J.  Bauhinofubjungendam  doxiraus,  quaow»  loBonim  111»  al> 
cenwib  ii0emdiflsiat 

Cujus  neque  delu  ipaonem,  neque  (ynonyma  dat 

Cifiiif»folie  Mttjertnut  C.  B. 

Eadem  videtur  Chamxafto  oaavx,^  f ^Hclandvcmofiv^ 
pitulis  valdc  hirfut»  J.  B.  quam  D. Maffiol  Oftifelb  KfafaniHe  nomme  Monfpelh  «xum  lcnhie. 

Foliis  cuatcrnooi*n»in«iik  liofitU,^viz.ad  nngulagcnicuM^^  a  idiqnitoottgeiiBiilm 
pn^dilfat:  inquocttwcnicamiHbBdoKafto  Ledo »lxcto^tx>t. 

A  longacraflTiqucmittit  plttws  fiirailoi  leao^  rotondos,  gracilcs,  foliis  fcrc  I  .guftn,  fcd 
minoriClongl  intervallis  pauciifim.s  veftitOS,  qmtimnq,  wordinatunm  plures  parvos  lurados 
Khfnuir  m  ciuomm  Ibmmitatibus  /ims  Cifti  ftdbuibiigp  miHMS  apparcnt,  a  qm^j%«« 

8c  ifliipidaeft. 

6.  rfauh-^iitl4JmiJttrmmJdgia.e*ot.  PfcuJix.  i.Paik. 

Herbkeftfruticoliab  una  raduc  par%'a  ^-«/;c«).,  plurcs.  inoUe»,obliquos  produccns:  gwMyi^ 
fii™^ril»»  &molhb^  ,„,„grumalb.cantibusucrinqueb™«dinrcnralla;  .ui.ubus 
™rZ^rVllb^^,pam,ip£w  peiiolispendentes;  qu.busluc:.-W,u  /.i  .«;.  pam,  rotundi, 
bS?o5rilem;;r<S^  tiavclccntcs.  qui  imnuu  commuu,  co- 

loic  itidem  flavclcentu.  ' 

Ciccc  ifldigpnaeft. 


Cap. 


Digitized  by  Cioc^gk: 


Lib.  XIX.         *De  Heryis  fentafetaUs  yaj cnliferis,  loi 


Cap.  VUL 

HYpncon,  Androlimuni,  Aicyion  non  aliter  inter  fe  dilfcrunt  qu\m  ut  Gcnus  6c  quf' 
deni  f^ics.  Hypencum  canim  GeaaB  namen»  A%ran  8i:  AiMcofiemam^qaanmdarn 
cjos  fpecicrum.  ' 
Hyperici  nomjnis  r.uioncm  non  invcnio.  AfcjTon  Grammatici  per  Ant^biafib  didmtJ  voliinc 
ci^m  mollis  herba  iit,  ^w/'tO-  enim  Gnedi  aipmacein  figniiicat.  AndroGemimi  antem  4i^£0k 
diftum  conftat,  quod  comTcjustritatcfTOttHmdigitoi  velnt  cnienteni.  \ 
Not.T  Hyporki  ch.u.i:"t<;rirticr,  prarttrr  f^ilicr  umm  caule  litum  .nlvcrrum,  fum  fliues  fl  ivi  flami- 
nibui  mulcis;  valculum  lemujalec  cnbus  partibus*  £m  uno  genere  qmnq^  conipolicum^  triplici 
fiyloj  ooma  actiiin  imgjniiieimi  ruwtm 


f .  jMJnfmmm  Ce^antwifolitanum  JUn  nuaAm  Wfaeoieii  Jftjruiu  Alpa.  exoc.  Afcjmin 

Hujus  folik  conlidcntia  8c  colore  iuQt  rolionmi  AndroliEtiR  valguis,  lon.G^ora  &  magis  lcnta; 
€a»h  qu.idrato^  fmticofo,  rubcnti,  non  ultra  ^thamc  longpmdtnem  ailargpriti  adiulocmu.  Om- 
lis  faibeio  iniidec  flot  amoliflimus,  pentapctalos,  petalis  mcnrvis  ieuarcnacis ;  c  qi-.omm  tmibflibo 
rtaminula  infinita,  flava,  onlonga,  vn  formam  globofain  compofiti,  .ipicib.H  vclun  pufittis  notatisi 
exuiigimt.  5</ic«/<elucccdunt  pyramkLilcij  e  loculamcntis  quinis,  duni  adhuc  vjiidia  itmcardi 
|un£bs,  permaturitatem  dchifccntibus  compontx,  cTteranmi  hujus  genfiris  capitilit  tit{ilo,nuj()Ki( 
JUi/ixloiis^  lat^uc  ierpit,  &  plantam  ftoionibus  eimfls  prop;)gat.  *  -  '  '  . 

Floi«tJ^io&  Jalk),  (eminaperfidcAuguihi&Septembrinief^bm.  IhqpiiK 
II.vc  nobis  cadcm  planu  vidcmrquani  d.fcribit  &  dcpingit  Prq/pir  ^fim»  in  F.xor.  tirulo  Afcy- 
rotdti.  Ex  ledlc  noftjo  judido  Afcyroidcn  ^ov.v.i  qu.im  ,\lcjTon  .ippcllat,  oib  capfiJ.is  in  quina,  locu- 
lamcnca  diiperticaSj  pratcr  normam  huiu5  gcnc,  i..  rcliquorum. 


OxonienJi  coluic    Foi  tc  in  loco  ubi  eam  invenit  (propc  CoiiilAntiiioj-oUii;  oh  loji  (icdcitcm  aut 


flenlicatcm  unum  taiitum  fiorcni  ptoduxit.    Odorc  cft  Tcrcbinthinx  optimx-  iugr.nnnn^ 

Huius  cdaDCx  folia  &  virgas  Vincx  pervmcx tUis  £c  vuxtt  cxMnparat  D^CeveU^iaqas eodem  cauio 
iiimm  vadinsGiiceidiimetiamiiureOiiores  gieftare  icdoit,  ooaieSericiim  cnidum  refenmMi. 

•  l.  Hyferiem  OJymfi  MMtfnV^heeleri.    An  Afcjran  maj^o  fhnCB.  Pirllt? 

Ilanc  pUntam  D.  li  icchr  .ib  Auirol.riim  )t.o  Coiift.uitiiinpi)li:jiin  ciivcrfam  l.icit.    Hax  ctenim 
caule  eft  pcd.ili  aut  .iltiore,  cum  illud  ulti.i  Jpithanix  akitudincm  .i  tcna  non  alTurgat.    Ilujus  fe*  . 
iia.  Hypcnci  vulgaris  iimilia  lunt  led  ininoia:  iUius  ccmiiftentia  &  colorc  Androizmi  vujjgari^ 
idtnieutat longiora  &,tcnaciora.   Hujus  denio,  (qnod pnedpuc  eft  not^ile)  vaiculum  ieminwro* 
tundumeft  AnJrofrnii  v.tlg.iiis  inllar,  illiiiso!>'ongt:i8,      in  quinq,1oculamcnta  diviftim. 

Defcriptio  Alc>  ri  Hurc  iii.i^iu:)  ipuil  C.  TS.uthinuni  jn  i*rodtx)mo  pLanu-  noftrz  latisbenc  conve- 
nit,  nili  quod  pliirch  in  fuumo  caulc  il' ci  atcribucfe  videaair*  oum  noftcam Hyperioon  nnicom  • 
tancun^geftet.  Dclcnptio  Bauhini  lic  lc  habcc : 

A(c)'ro  vulgari  lcu  Hypcrico  dumctomm  nmileeft>  caule  (ulquicubitali,  rorandoj  glabro,  rufe- 
ibente,  qncm  (oUa  pallidc  virentia  &  infcrnc  albidiora,  uiidamlonga,  ien^nciam  lata,  iiibrotunda, 
bina  lcmpcr  iitu  adverfo  dnguat.  In  caulis  lummo  floret  cal^'cc  viridi  {u(Kncaci,p4liidc  lutd,magm, 
q  .tiiruplo  vulgarb  majorcs  cx  quinquc  follis  tincialihus  com;Tolitij  c  quorum  un\,biliGO  fitmmU* 
plura,  Hava,  velua  puncto  nouta  exurramt.  Silmuas  &  icmiiia  non  vidic  BaubuniSi 

InPyrenmsIXBurienisl^c.  InC%mpoAi«moiinIXGenfttwJ^^  («m; 

j.  Androficmnm  ^tiJiimVxk.  et^dii  Imiifsmu  fiUma^ eblHlti  CE  SMta  l^ffmeudtl  fmirf' 
imS  SUdimut  affnit  /k»  TrMgtnmJ.  B. 

y.B.  Bel. 

Fi  iitcx  eft  re<aus,  afpedu  pulchcr,  adfres,  nonnanquam  &  quinque,  cubitos  alKirgcns,  cMile  te- 
ted,  kyi,  ramofo^rubente,  In-adiuli  intcrdum^crj^udine:  filiuai  arciculos  advcrlB»  dupb.Uypo-  . 
rtd  majoribiis,  glabiis,  neutiquam  peituiis,  i-oecidis.  [Bellus  iblih  Glycyrrhizx  ant  Tercbinchi  ca 
comparat.J  .Sapo.-c  ut  J.  Bauhino  vidctur,  aciJulo  :'  Fkribus  magni>,  Sicihaiia:  proximis,  [lc.l  tjua- 
druplo  m.i)oiibus /<f /.]  luteis,  dcns,i  cuTorum,luceorum,ccnui{Iinioiuin  longonimgucmtortis  .ipicTi- 
lis,iegcte  maltuni  occu]untc:  capUuhieepleaitC  oblongo,  rotundo,  Terebintluno  nuduraegu.ili,  tc- 
iiiuffimo  .^awife  feierco*  fc  cujus  iiimmo  emicanc  ftamuu  kwigia  JJi.  quod  obiervacu  d^piuiaj  Ca- 
lritolahxc4plantaiioncSeddunr,  iedeiperpetu5inl«er«nc.  , 

S;cusfontc4&  rivultK  provenit  non  in  Crcta  unt.im,  iid     in  Sicilia  &:  Cal.ibria  frcqtien".  Tora  «**W 
plaiica  lU  hirdnum  virusoict  uc  longius  perdpi  potlic :  xltat^  reiitum  fundic,  lcdpaucaia  Perpo- 
mafimidevireCf  Bdloceibi  JooiomenleflQnt  * 


1018  HlSTORIAPLAiaTARUM. 


*  4.  Carif  HjftricoiJts  qmrundam  J.  E  Ctri  Msttiidi  ParlcGer.  cnuc  itm  Cerv  Itgitim  Ofl» 

JB. 

Lignofis  Ericxramulis  Thymi  ni.ignitudinc  friiticst,  velpocius  Conoi  M  ir.fiKniilan.v,  tcnuiori- 
bus,  eredi^,  ia  mulusalas brachiatis,  tcrctibus,  fijbrubeiuibiis.   Foha  cx  brc. ibus  mtcr\-all»s  velud  ad 
atticulos  taaujndiata,  Ericr  arborcfccntil  Gauliutn  tafligia,  in  ramulos  rubtnde  abenoda 
ufculos  florfs  gerunt  plane  Hyperid,  luteoa,  qninis  r(>bisradutist,oofiftanta,nuineiolibnim 
n:tn  Apicum  cirris  medinm  «xupanribui  Folia  pcr  hycraem  virkBa  retmet,  fielio  lefte.  Toti  floci 
foliolA  pulill.i  viriJ.incia  .id  b.ihn  fubiL-ifl.x  funt. 

Noscuro  Gi^uhuio  Corin  Matthioli  Sc  Corm  lcgitimaiu  i^icae  linulcm  JBelli  ad  iiieaicaput 
redu  ' 


E  rsMta  ligfioia  nniltifariam  divifa,  buxeo  cortke  iniBft^  viraube  (nrgunt  compltnes  rigidar,  li- 
enode,  teretes^fubidbeiicec.  in  plurimos  ramos  diriiar^  fefquicubitScs  aut  aitiores.  Fclia  ex  advedb 
oina,  abfquepedictdiiciulinisadnata,  Ma)oranz  aut  Cratattrii  mtn<^ris,  glabra,  nervis  pcr  longum 

excunentiDiis  donata,  innunicrii  foraminulis  So!i  ob)c<fti  percula  cilc  vn.1cntur  Cunilc  &  Ttrfcrata 
didtur  hiC  herba)  (apore  ficco  6c  atiflrinRcntc  cum  .iliquo  anurorc.  A  gcniculo  ad  gcniculuiii  fcu  a 
pari  folioruni  inrcriori  ut  inque  ad  utriulquc  liipcrioris  paris  folu  nervum  excurrit  liiioi  in  caulc 
elatior,  ceu  angulus  quidain.  Floru  in  extrenus  ramulis  copioli,  ex  quinq,  radiati»  foliu  compoiiti. 
fimbriati,  apiciDus  mulcis  concoloribus,  majores  &  fpeciofioies  quam  Aicyri,  bfevibns  atttnullis  pe- 
diculis  nixi,  ftylotriplicu  c.j.'/a  quinq,anguftis  acutis  iegmentisconftat.  5«»«»  paivum,  cx  mgro 
hifFum,  m  f <»^ir«/*f  oblongis  granam  hordei  imitantibus,  e  tribuscariniscompolius.  Tam  ilorcs (^uam 
capitula  fcminc  gravida,  (i  rcraiitur,  l.'!ii^Lun::Lini  luCCnm  reddunL 
Delcriptio  eik  J.  fiauhim  a  nobis  mterpolata. 
Indumetis&  ad  fcpcs. 

Virti,  Diurecicum  eft  &  vnlnerarium  iniigne.  DecoSum  &  pocnm  febri  tertiaiue  &  quartanar  medctur. 

Trtff.  Cam.  Exfcreadones  ianguinis  linic,  vulneribus  &  erofionibi^  intemls  auxiliacur.  Sangumcm 
*  coagulatum  relolvic.    Ciim  fangumu  fluxum  f  jlat,  e^aotnodu  coagulatum  dijjolvit  ?  cAcvlum  rcnum  ac- 

*  tcrit:lunibricos  expcUit.    Scniina  in  pcricarpiisicu  iummicates  ad  vuineraru  bailama  nuililccunda 
expcrimcmo  chirurgorum  Monfpchcnlium. 

OleuniLiypend  duplexli^tur fmfUx  &  cemf^uam,  &  utruma  vaiii  a^d  varios  ftruitur.  Op- 
rardus  ni^r  (Menin  Hypericiquod  magnis  laudibus  cflert,  &  Bailamo  caivis  naturaii  prifcrt,  iic 
parat.  ii;ViniaIbi  fe\t.iriT>>  duos,  Olci  Olivaruni  tt  .Inj.Qlci  Tercbinth.  tb.ij.  folioniin,  tlorum  & 
leimnum  Hypcrici  icvitcr  conculbrum  aa.  M.  ij.  Vaii  vitreo  capad  indanturj  &  mioiencur  per  odo 
mt  dfioemdid^  <Undieooqn4jinirinMBi.&oolQiiiiu>  afafemiuelierliiiiiamindlanairfiCflipeiitio 

Heiittdecckftumqnaidraginta  diebmpodim,  Telcdamfiinbuminlvk  ide^^ 
nat,  calailo  apprimd  condudt,  ktteniwoqim  vennes  necat^  8c  baiutmica  qualicMe  fiinKiiinem  ioh 

buit.  D.  Bewte. 

Tindura  iiorum  Hyperici  era-egiiim  cft  medicamentum  in  mania  intus  itmipcum  S^Ufirmtti 
mihi  qtuique  (xpius  expemini.«kbn  praeibt  &  in  Melancholia.  D.  Nttdb«m. 
Intef  varias  Hyperid  virtntes  onins  Wc  meAinille  pubhoo  a;grotorum  plunmonim  commodo  intcr- 

cvit  Eft  vcro  prxlfantilTiinum  ad  lumbricos  pellcndos  ii  flores  in  (p.  Vint  mfliil  exhibcantur:  id 
quoil  ccrta  nobihiEm.uron.v  cxpcricnna  didici.  T.BanbvL-n.  Ati.  Mai  An.  1671,  1671.  Obf."  .10. 
Non  clt  autcm  hoc  noviim  expcrinientiun.  Hypcnacnim  fuccumad  vcrnic-s  nccamlos  comniendac 
Camerarius  Sl  aiii,  uc  liipeniis  vidiinas.  Schrodcnis,  rupedfatif»^  nimis,  Hypencum  iumbnoot 
&eaieait>  fed  fi  tempoie  exaltationis  coIledDm  feerit,  aliis  MC&cnkate  deimoL 

6.  Hjptrteum  Sjriaeum  &  AltxaxJrmm  J.B.  Hjf.fti»  brtvmt  C  B.  S/riiMJim  Ccr.  JbOXA 

Qpfu)mpk>  minora  qtum  noftri  Ilui^pzi,  quzfummis  cubitalibus  virgulbconfenim  tanquamin 
verncillis  exeunt,  pi-otert  foha :  fiores  luteos  noftrati  periimiles.  Deicriptiocft  Lobelii,  &  nimis 
quidem  brevis,  (cd  tamen  plenior  (quod  lciam)  apud  Botanicos  non  occomt. 

Plantam  ipfam  aliquando  cultam  6c  Horcntem  vidi  in  hoito  inftrudiffimo  Nob.  Viri  D.  Carefi 
Hnvard^  Ductt  JNorfoicix  ^acris.  Porlunibnus  cam  cum  «Hypenco  pulduo  Tragi  coniundit  per- 
pennk 

•  •        7.  Hjftricum  folus  parvu  crsjj>ss  ftu  fmuatm  Smtbnit- 

In  Sicili.i  propc  Promontonolum  Tunto  Ctrculo  difium,  non  longe  a  Pif&«if«liancipeaem  inve- 
ninuis:  quam  poileeinliam>ViriNokIXC«ri(/>Aiw«rtfcn]aunTid^ 
allatam  ncicimus.  *  - 

*      sta.       Eadcm  ei^  videtur  qoam  D.  Getrg.  Wbttftr  in  *  Itiiierario  (iio  titolo  Coridis  feliis  crifpatis  depin> 

£&dcfcribit :  obOat  qu6d  folia  caulium  nodisplura  limul  accrelccre  fcribat,  quod  in  noibo  iMMl 
ervavimus,  m  quo  bino  ordme,  uc  in  reiiquis  congenctibus^  adveria  intar  ic  onuntur.  ' 
In  maate  Oljpmpo  A&c  obfarvavtt  i>.  ^imv; 

HoraD 


*  « 


Digitized  by  Googjf 


I 


Lib.XIX.        T>e  Herbis  pentapetalis  ifajcuitferis.  i  o  i  ^ 


Florem  nnn  vidcmus,  neoluin  enimcum  ibidfcmus  M.tii  mcnfismeilio  donieiac  jy-at  anwni 
cm/c  tercci,  hrmo,  m  plui  es  ramalos  &  (urculos  prxtcnues  fparfo. 

8.  HiftrUtm  NmnmmlMruefcJio  C  B.  Parlc  JbimH  JbU^liljng-iMitt  tOta  OSonep^lDOtt 

Rsdietm  habetoblongam,  tenucm,  paucis  fibdlis  captlUram ;  ex  qua  caulkuli  tenucsj  rufclcentes, 
p.ilmiresclfcnintur,  quos/i/w  parva,  ronm  lij  nummo  limilu,  bina  .idverlb  iTtu  8c  acquali  dilLin- 
tii  locaca  cmgunt :  quz  iupernc  atrovircncu,  intcrius  alba,  aliquando  puoi^  vei  niaailts  rubnsno- 
tata  conf^ciuntur.  Caulicubrum  fummis  fimt  palBdi  hiid«  unsnaagnif  plarimis  ftaniiiiiiUt  do> 
nati,  odoratiflimij  non  it4  multi.inlideiu. 

£x  ipiis  rupium  iiiax.Caitlinliafianim  ooenobio  imminentnim  fiflbris  emergit. 

•  9.  Hj^ieon  montit  Oljmfii  foltu  circamsrgufti  4/^^'«;**  Wheelcri- 

£  rtitUct  (ibrola  gcrmina  cnuctit  tenella,  faliu  bino  ordine  alteniatim  a<]na(centibus  ade6  crebris 
ob(lta,uc  cauliculi  penicus  occuitentur,  afpedu  ptikherriino,  6c  nrondique  pilts  hiriiiu  videantur, 
qiUBnvis  folia  ad  marranes  tantiim  pilola  lint.  vcrum  aim  elongantur  m  caules  ad  alticudinem  cir- 
CMer  femi-pcdalem  aUurgences,  augentur  foliorum  mtcrvalla,  cundem  tamen  fitum  retment  folia 
xanlb  rclpect.i,  h.  c.  binaadvcria  alterno  ordme, onuntur ;  funcautcm  rignra  ovali,  nciMii.i,  piHiJc 
virici).i,  Hyperiu  vulg.ins  inflar  pertula,  utnnque  glabra,  exceptis  margmibus  qui  valdc  hirliia  lunc 
&:  pilolr.  Summa  partc  caulium  cx  alis  febanim  esennit  florc^  aBi  lupra  aliot;  quibaB  fiiooedanc 
vaicula  criporcico  divila  OC  rdi^uit  hiqot  gcncns.  • 

In  mouce  Olympo  hSm  inffttiit  D,  Gt»rg.  ffbuUr^  &  odcribic  dcpingicque  Itinerar.  Lib.  }.  l^mm, 
V%>  lai*  . 

A*     10.  Sffmetmt  mtnm  fufitmm  Park.  miiiimmm  {ufiitum  J.  B.  mv.nf  'jit.num,  "Jtl  ft 
gliJnmC.  M.fiifmimiUhmitGa,€l^lmt^^ 

E  raJice  teniii,  lutca,  nilhc  (Tmplici,  nunc  ramofa,  paucis  8c  tenuibus  fibris  c.ipillata  caulkulei  fun- 
6k  nuroeroibs,tenues,  tereccs,  mnrmos  &  m  tefram  rciiipinos,  palm,ucs  &,  longiorcs,  ab  exortu  mox 
ramolbl,  rmmdit  binis  e  folioriun  adveribrum  alis  exeuntibus,  &  ipfis  etiam  in  ramos  divilis.  Cai^ 
aueem  modiin  in  fainos  tandem  divaricamr  ramulos,  8c  unufquifque  ramulus  in  alibs  binos  ordme  iuo- 
divkfitor,  tnqae  ipfisdivaricationttm  angulis  ledenc  /t^/i  fingulares,pediculisieinunciaiibus  autbt» 
vioribus,  pcncap<iali,  ftcllati,  flavi,  Anagallidis  lucei  non  multum  diffimiles,  petalis  latiuicuhs  8C 
in  acucum  ilcliiiencibui,  cum  plurimis  m  mcdio  ftaminulis  luteis.  Calix  floris  quinqucfolius,  cujus 
folia  polt  florcm  delaplum  augcncur.  yajcuU  luccedunt  Hypenci  vulgans  forma,  in  tema  pariccr 
JoaiUmenu  divila.  Foiui  parva  Hypena  tieura  fic  colore,  mioora  nuilto,  Serpylli  paru,  glabra 
nulBs  (braminulis  pernila,  neqiie  pnniftiilifi  inftnpta.  Gomatritninliacetianfpeae  craentat,  mip 
nikanienqo^inaliifc 

In  palciuB  arenofe  6c  flnrilioribas  requieas  agris  oritur. 

Pl.inmla  hacc  ab  alijs  omnibus  Hyperici  fpeciebus  parvitate  fua,  cauliculoruni  nn  Iriru  line,  qui 
dcnlb  interdum  celpiteterraroopacanc^  florlbusrariusdilbo&is,  cauhbusuitirnii^c  m  cci-rampro- 
folu«fi«kiyftii«unir.  .  .  * 

A.    u,  M^ffmiem»  fidebnmi  Tragi  fitn  fMnmTr*pQett9aac,' mmm  trUhm 

Farlc.  Ca  ^MwUiqRiflt^  SW^'»^ 

• 

lJ4</<cexei  plurcs,  Ilgnofx,  durx,  cortice  rubente  teiir,  intcrius  albz.  Caulti  inde  exoriuntur 
dodrantales  &:  m.-i|ores,  ceretcs,  glabri,  iina  parte  rubenccs,  ramoli,  foliis  velhti  per  interTallA  bmis 
oppoiitis,  lata  bau  caulem  amplexis,  mucrone  acuco,  uc  triangula  videanmr,  liipernd  oblcurius  n» 
icniibii^  infon^  liiKglanras,  gjabris,  minonbus  &  iolidioribus  qu^  Hyperid  vulg.  Naru  in  fiunmii 
'cau1ibu8cnunufis]utd,confinuksfedpauci,brevifllmisped£^  ficeodem  modoiaipfiian> 
gutis  divarlcationum  catilis  &  raamlonim  S^lm  panter  tripliei^  Sc  vatculam^pmin^le  par»  ia> 
bus  loculamcatis  compolitum. 

Indoinetii&  ericewloloprdatimaimiolbaatglaieola  ^ 

'  A>     I».  AfgirtmGcr.  vuksrtVuk.  HrpericMm  Afcrrtii  JiQmmesiilt  ^^mmilcJ.B,  Un.Afet- 
rmdmmml\,fimAMJmfmmmkbirfmmC.h,ib.ffiW^^ 


\ 


Ex  raJice  teptancc,  fibrata,  rubcntc  csults  cmittit  Hypenco  vulgari  pares,  quanior  niembranulis 
ceu  alis  lecundum  longitudincm  produdis  quadratos,  rubcfcentes^  ramolbs :  Ftlis  quim  Hyperici 
breriora,  lanora  prxapu^  ad  i>ann,  nervoliora,  eodcra  tamen  ortu  &  odore,  nuOil  pors  pertufa,  ad 
Miaiqnne  iylveftris  folia  accedenna.  FUrtt  lutei,  pencapecaU,  plus  dimidio  minorei  quim  Hyperici, 
pecaUs  miranii  fimbriacis,  tnphci  pariterflyio,  pediculiBliOBnffimis,  lariguuiettm  fiiocumdi^^ 
attrini  rcddcntcs.  Va(calum  lcminalc  quam  HyporidlldlUII*  ciniikm  tamca  ^pmB  (C  tobm  loCO» 
lamcncib  coaipolicam,  tcminc  puliUo  pracgnans. 

Caulibus  (iLudracis,  iiolcuhsminorilo^ JooonateBdraififuloi  faiiBenpiii  fcpraiaiiiibailwuiiidiiy 
abHypencoEiciie  diftingmcur. 

CBaulMnm  mal^hoc  genus  Androfirmum  ImfiaMa,  dbn  noi  mOam  ia  «imaulibasoiicfiiliii 
hirfiitiem  poopere  pnflimiis. 


Digitized  by  Google 


foxo 


UlSTORlA  PlANTARUMi 


A    1  ?.  4^>rg7gft»w»vi^^w^  fmfmim^        CAgfi,  Ger^mac. 

Clnf. 

Hoc  genm  Afcyri  molle  eft  produs  Selanngjne  dfalicum»  non  quadrangulo,  fed  tered  &  ro- 
tundo  prj:ilintm,  qucm  altcrnislnna  (emperaroIimwyMi#,  aadvcrib  nal^^  utin  Afcyrovul- 
g.iii,  aliquanculum  tamcn  magis  orbicuJata,  fcmmDCaale  geftans /ara  [paucos]  qmnque  foliis 
conftantt ,  ll  ivi  coloris,  qui  tnti  languineo  fucco  non  inficiunt^  ut  ilhus  quod  liccjoribus  loas  na- 
icitur ;  quod  hunwiionbits  aatalibos  tribuo.  Procumbunc  autem  finguli  cauliaili,  6c  recenter  Je^ 
InuHore  tui^Beii^  ai  fingd»  peue  intaniodia  iibras  agentes,  &  liibinde  noveUai-nuiiiikipiodiiOHi* 
tes,  fubaquatamenleWiHB;  q^aradottefelidtertefepropagat  ^  ^ 
iMM.  Hatp  plajitt  in  Occkbitalibas  Angliar,  locis  paluftribus  frequmriAni  «ft,  alSbi  rarior.  In  i>ala. 

firibus  putridis  &  aquofis  lati  fe  propagar ;  &  tor.is  paludcs  noftratibus  21900?;^  8c  ^Jogjj^f  diftas  occu- 
poc.   In  altitudineni  non  attoUiturj  rariiis  ultra  lemipcdcni  lupra  aquascmmens,  nc.  admodum  ra- 
mola  eft,  &  paucos  in  (iimmis  caulibus  Hores  gellat. 
Huic  eandem  dle  iiiincor  Carrwhyllum  paluftrem,  fbliis  liibrotuadis  mcanis^  floribus  aurda 

14.  Hjferiam  tmemfmm  Lob.  J.  E  ttmiMofm»  LMS  Ger,  fitpiiuim  tmmiifmm  mmm  Park. 

^ffmfkfbitiKt  tnKutvfim^  milHu  w/^A^^fA^niN  Oa  ' 

J.B. 

RaJice  cft  craffiufbib,  Iigno(a,  rubente :  Ctulkulii  mullii^  palmaiibus  &  dodrjncallbus,  fci^ 
tods  hirluds,  incanis :  /«Aw  Hyperid  vulg^  ftdalbidi  lanagjne  obGoi:  fiankm  kteolii  miiwritwn, 
cajMtulis  brevioribus.  •         '  •         •  • 

Lobdius  fdie  noa  teat&m  minmedeqdbnHfpedorulg^  lUfic  extnietTil^ 

vere  lcnplit. 

iaiHik         In  Infula  Melita  &  circa  Monipeliiim  ih  bcfcannt^iidiiatnlitfer  hyamem  aqiMe  flagnliant 
nobis  oUerraa  eft  hcc  ilpecies. 

15.  Hjftriam  fiphmm  ttmemofum         vtl Hi^mikmGb^  C  Bb*mwf^/5—  tmqm  U^fmi- 

ctm  Park.  tomentofum  majm  Clnfii  Ger.  iooi, 

Ch(. 

Multts  ramulis  hirfiitif,  homi  ftratis  praedkum  cft,  niunerofisocmfertifque  /Ufirillosatnbieittifaai, 
vulgaris  Hyperici  (imilibus,  fed  pUni  tdmentoiis  &  incanii,  Cj^  flertt  (econdilM  ramulos  lutei, 

pallidlores  tamciij  &  minores  aliquantulum  cuim  m  vi  lt^ari  j  quibus  fucccdunt  capitula  feu  vafcula 
vulgaris  capituljs  fimilia.  RaJtx  eft  dura  5c  lignola  ;  ]ai  ipfi  edam  rami  pcr  tcrram  fparii  fiibmde 
fibras  &  raoices  agunc. 

fM4  In  convallibus  quibai3am  non  procul  Salmondca  creCcitj  ubi  Julio  menfe  florentes  plantas  inve. 

ttt  Claiius,  ade6  lati  (parias  6c  diftiilas,  ut  ampti  petafi  otbero  a^quare  poAent. 

Lobelium  fibi  injuriumconoueritiirChifiusquod  pianum  ftiperiiisproxim^def^^  Hypcrko 
huic  Hifpanico  candcm  effe  aflerat :  Verim  tUm  deft  ipttoncs  tum  iconcs  in  omnibus  fcrc  convc- 
niunt,  nifi  quod  huic  numLTofi  &  confjrta  in  c.iulibus  iint  folia,  illi  rariora  :  <;i:oLi  r.iiiicii  non 
tandeft  ut  ipeaj|ldivcriiutem  inducat  Nos  ergo  in  Lobelii  fententum  procliviorcs  iumus:  prae- 
lefCfm.cum  6cMclitenfc  nobis  obfervatum  Hypericon  tomentoiiun  Mon$idiiob  idem  fifle  oompe> 
tiniH;  Nohiicnm  etiam  fenrire  wdeoir  D.  Magnol  m.Eotm.  Mmff. 

•  A*      16.  Aniirijf^mum  vul?_areVirk.  maxirnam  frutefcens  C.  B.  Sicilians  iiifiif  riwtfjaea  Il(/jle 

•  •       drefamon  J.  li.  Cljmcnum  Italorum  Gcr.  >CUtfan,  OJ  ^AtlnMeiOt^, 


JUfoeicrail^  iignoGi,nibens,  fibras lon^ffimasemkiienii  FiimMligpnie,  «elMtalia&&iqaicD< 
lNtaBe»fOtimda,  niMnria,  glabra,  {HnnufisinenAnneisdati.  Jlfofaina  exedvMo  fta,  Periclymeni, 

qux  taraen  caulisnon  tranfadigit,  glabra,  (upern^  arrovirentta,infemccandicanri.i.  Flcrfs  Hypcrici, 
minorcstamcn  minulquc  ipeaou,  obfcrvarione  noflra,  quanivis  J.  Bdnhtnus  conrrarium  afhrmer, 
,  quinque  fbliis  Ii«eis  conflant,  quibus  totidem  vindanti  a  lub  jcclaj  qiiv  dclaplo  florc  ni:gentur.  Vit- 
jeuUimfempule  quatn  inHypenco  rotunduisbaccam  fimulac:  eit  emm  mcmbrana  ejus  exterior  feu 
periearpium  fcmcn  condnens,  ci^um  &  cailioilim«  qood  omen  ante  maniritarem  ieminis  exicca- 
tur  &are(c>c:  vidcnir (looq,  tnbusparribuscomponi,namtieijn  ipioeflylosliabeL  floresinJHic 
Ipecie  pediculis  longionlf^  iniident  quam  in  rchquis. 
In  «^wtis  8cle|ibM6cinibio&egiBribB  iBaanfiDiet 


■ 

•  A«     I7<  tfypericum  mnjvt  Jrvt  Anirof^emtim  hditttbidi  P.irk.  l^ftAmm  AnJreftmtam  MSimt 

*  J.  K  Andrcftemnm  inperieuJei  Ger.  aktnm  ftlai  Hjfirieif  fnd  idifAm  Hffmmiiii 

!  C  B.  «utfflM-jtt.  gfo^'lw?r. 

Giulcsicfquicubitales&altiorcs,  terctes,  hirliiti,  ngi;ii,  pcr  tot.im  lonKituaincm,  pricipuc  fumma 
parte  ramofi,  raniulisbrevioribus  quain  in  Hypcrico  vuigan;  foluscrciins  vcftiti,  ex  .^dvcrib polids, 
t  Ianug^afis,vcooiis4  qu^Hypefiavukaris  m.tjortbus&ladonbus.   Flerts  c^u.nn  illius  mmoresnon» 
'imSc  palMoresc  vafeih TCtaitnafiefaiiiia.  Cahcum  iegmenta  ad  margincs  ietulis  ex  rubronf- 
gncantibus  obfita  lunr,  undc  &  coma  piinftiiliiiiig|acen(ifamc6upulviiaioq!BK)dam4^ 
Radixiubcilhucuiofa^obhqua.  ■  ^ 

Ab 


Digitized  by  Google 


Lib.  XI5£/     ••  Tk  Herhis  fmafetaHs  '^afcullfmt,  loz  i 


Ab  Hvpcnco  liitTcrt  caulibus  hii  lutis,  mimis  ranioiis.  toliiii  pai  itcr  hu  lutis,  nu|>jnbus  &  bcioribas 
&  in  caulc  crcbrioribus ;  quodquc  Imcis  m  ciule  extaiitjbus  cii  ct,  Floribus  (ut  diximus)  qu irti  Hf- 
perid  flUiiQrilnis  &  paltidionbus.  Cauics,  tblu,  ui  univcriuiii  tou  pUiia  paUuliiOreft  t^\m  Vtf^ 
perioufti* 

Adi^Sciadnineii^  Jdnnienleikm  ..... 


i9.  .ifeJi^^i^ieHm  pR^USMMif/^^ 

Col.  '  ' 

£  rj.V/ff  fibi-of.i,  n^eiue,  obliqua,  pluret  furaitu  pedales  &:  m.ijores  profert,  nibicundos  ra& 
r::i -  ;  !i:nbo  altematitn  per  longum  decurrente,  a  geniculo  ^ geniculum,  cjules  vcluti  angulcH 
Itb  ciiuient::;  abimo  plunbus  alis  divilos,  attjue  geniailis  corum  &  caulis  foliu  bims  lurrentibuss 
admodLini  cx  ojipoi^ro  .iltcrM.itiin,  .iti]'.ic  .idco  i;r  A  ciule  ix;iTL>rjt.i  VKb,iturj  ut  in  Pcndymeno  8C' 
C.impodarcnli  Androljcnio  proxim^  de(cribendo,  imnora  vero,  acutiora,  infernc  albidiora,  Ix- 
via,  &  impercepcibilibus  fer^  pundis  nigns  per  orasdepiftl^  luoem  edam  cx  pons  traniinittcniia,  uC 
llypericum.  Diffisit  diis,  oam  dica  Cttilis  (uinmum  non  decreibeiim  &  minora,  icd  huic  lcmper 
ampliora  &  ladbra  ad  caulis  ulqne  cxcnmen  ffolia  (unt]  ipsique  cava  vdot  pelvicubt,  per  ambitum 
.nilnutis  dcntibus  (crrata,  ut  pcnc fallant  oailos.  Florts  inlunr  multi,  cn.icervati  vchitcon'mbi,  quo 
rum  calycum  tohola  &  florum  depicia  luiit  pundisiilis  nigris  ininutidimis,  non  ciatis  nt  in  (upcnore. 
Florum  bocnantequam  pandantur  rotundiores&  comprefliores  (unt  aliis,  led  oblongi  paftiniper  funt 
dehiicKre  incipientcs.  Apnli  &  Maio  iseille  fiorec  FoUola  florum  cava  £c  Latiora  fupenanbiliriai 
fimt  nervifque  pcr  longum  duAis,  ac  ettam  nc  caGcnm  infcripta  toncnifemi  apparcqt.  Maio 
frudus  perhat. 

Differt  h.rc  a  Campoclarenfi  foiiorum  tenuitatc,  qiuc  iUi  minora  criplo  fcrc  videncur,  acuciora, 
nvslliora  8c  lucem  uaDiiiuBeniia,  aiqneiDiiniiiioimisnMioni';  diffi»cedamiiervonun(fifairiain 
folus  8c  flonbus. 

Hajos  ortns  in  campedribus  Soli  expolitis  calidiorum  regioiuim  OrmolanD  inculto  agra^  ilUos 

Tcr&  in  umbrolTs  mont.bus,  frigidioribus  {epcenirionalibus  locis.  . 

.  Httjus  hiilonam  inti»ram  e  F.Columnx  Bifi.  mam  eipii^  &  rgrnrtm  fiirfum  tran(criplimu<>^ 
qoQt^jam  pianttttiioc  CM^    panun  cogpdoL 

•  >  • 

jL     19.  H/fmttum  dmmifimm  $m  Mm^m-filw  Ita  J.  E  Afcyrum  fvt  HjftTioam  iifolimm 
-    ■  glabrum  nm  ptrferittKm 

oot;><yW/«  CoL  (eicgantimyenb^^^^ 

F.Cvl  ■  ■..  ■ 

liu)u!>  plancs  riuii*  tenuis  efl,  lignola,  muldfida,  fibrata>  tortuosaque,duos  vei  tres  caules  pndo* 
oens,  cubiulttficaldoretyteretes,  ret^,  glabros,  tenues,  finnds.lainen;  /Mw  genicnlis^lqiiepo- 
tioLtihjercndahabentes  cx  advcrto  bina,  ut  fere  petfiiliad  videantur,  virenda,  nilUii  ibraminrilii  (Wt 
Hypcrici  vulg.tris)  pervia,  membranea,  glabra,  a  nervo  medio  in  nuicronem  excufTcnteproduAn 
finuaris  in  .ircum  vcnulis;  infcrna  parte  per  margines  pun<aulis  rubris  in(cript,i.  In  caulis  imo  fo- 
lia  rotundiora  funt,  minora,  Hypcnci  vulgans  paria  dcnliora,  ob  intervallorum  brcvitaccm,  ad 

'  medium  ufquc  ciulis  lcmper  m.MQi  m  longius  dilUnaa  [intcrvaliij  p.ilraaribus  &  amplionbiis]  ob- 
ioQgiora,  triuncuili  long^cudmc  &  ickundali  fer^  latitudlne:  4roodio  cauhs  vero  ad  iumraum  ui^ie 
Jemper  decrefcenda,  mmora,  angulBomj»  IK  admodum  cenoia  £nt  Fl«res  umbellc  iimnlaidinnn 
cfficiunt,  dum  adlmc  florcicunt,  Cencauittminorismodo,  fumnramcaulisfaftiEium  occupantcs,  ciim 
in  ramos  1-Iyperici  modo  non  fiadattir,  oalors  meBno,  Hypcrid  noft  diffimiles  niii  magmrtuiinc, 
pundisnigris  inlcripti  leais  oras  petalorum  &  calicum,  in  qi;ibus  pundb  ilb  nigii  c  pilo  tenuiillmo 
btgviffifp^uc  fuftineri  videnmr.  DeHorcfccntikis  Horibus,  procendcnte  ie  magb  caule  caoumue^ 
alc  iflje  [ex  quibu^  umbella  componicur]  dividuncur  atque  ami  ibperalias  altematim  fiipemfls  vp 
dennir ;  in  quibus  calkes  frud)i||lnl)anc  uc  in  Hypcrioo,  ieminc^ittw  copiofb,  nigro,  minntD. 

Odor  plantx,  florum  &  fhiAmim  pnefirrim  leiinoiis:  an|De  iiiocom  nigro-purpureum,  flore^ 
fruclus  ^s:  ipliconi.i,  ur  iii  Hypcrl«),  trita  emittunt. 

Planu  IwEC  in  montolis  non  admodum  rara  cil:,  ut  v.  g.  in  rupc  S,  VstKtwti  prop=  Brifitli 

.  in  ^iunetk  montcjlisiupm  oppidum  Dtnbtgb  in  W*lUa  &  aubi  tum  in  Ocadentabbus,  tnm  in  Sep^ 
tentrionalibas  Anglic  n!(P(imUtf.  Neque  ver6  loca  plana  &  depiefia  peoiois  avet^Mr :  nam  n 
horto  D. Avlia%%  MKMInmnimayo  Wanncedi  iponm  fmnt.  ' 

 \  ^         .v.i. \ 


-  "  •  -  * 

De  LyJim4Khial»te4. 

Ujus  noti  fimt  Gipfiil.i  biv.ilvis,  flores  fauci^  qnaenoaildiinltioj  folia^dici^ oUoQEaJ  9Aj/h 
maila  inccrdum  rcrna  aut  qiutcrna. 

A.     I.  Ljfmacbia  trtw  1.R  Gcr.  Atfw  iM9«r^M  XMi/(ir«tir  C  ^  lmut  mtjar  vtslg^Mri 
Park.  9clldl0iraillli)4l^i  0|lb>0GMRift> 

Siibrubcncc  rMiict,  rcputrice,  fummo  ccfpice  hrrente  nidtur:  CanUs  aucem  profcre  ielquicabi» 
lales  «cbicobiralst.  ih-iatDi,  liirfuMs:  quibui  «i  g:nicuU  «baiwomr /Mic  mcm  «ne  quatcrna. 


H 


ipil  H  I  S  T  O  R  1  A    P  L  A  N  T  A  R  M. 

ranusbina,  Salias  latifoliz,  acuminata,  (iipernc  atrovirentia,  infem^  magis  candicantia,  lanugi- 
nofa.   Fhres  in  cxtremis  ramonim  faltigiis  lutci,  H^Twrici,  aocii  fnporis,  c  guinque  pctalis  com- 
ao£ij,  todiietn  ftaminibus  medium  oocufonabus.  Semim  [pocuis  vaiculum  icm.]  Coriandro  par, 
Mpoce  haud  fegmtcr  adftringente. 
tim.  Ia«qi»&fcadiifosifidni»ttintf«iiittir. 


«.  fyfiiuMt  iMtKlK^fi^f^fHiiabmMm  OE  hte»  Mbiw  J.&  Gtt.Fark. 

Clmf. 

OjbttalJ  plcrunq,  aflurgit  cMuIt,  interduiD  cdam  amDliotie,  fimio»  doro,  lanuginofi>  fictilfo  ol^ 
fito.:  htac  ambiunt  ordinati  quadam  ferie  quatema  piciUK},  ftndi  iionnuiu]tiam  eiimi  tema  sd> 

veriis  inter  fc  pediculis  filf^t  molhaj  aliquanmlum  incann,  quim  pntccdcntis  minora,  aadi  inido 
fiporii,  demde  falivam  ciends,  infemiparte  nigris  pundtis  chrtmAa.  Cirax  lummum  caulem  cx 
iinguloruni  foiionim  finu  prodeunc  vel  raniuli  alinuot  nonbu^onu(h,  cum  luiguLinbus  .iliquot  flori- 
i)us,  vel  lingularcs  duntaxat  fitret,  .pracfcrtim  lummo  caubs  iaihgio,  lutei,  cum  quadam  grari» 


Crcfcic  ih  Alpium  Auilriacarum  aliarurnque  vicmanun  t^f^nmm  OMIfialttai  fic 
plurima :  ut  Ciuiio  fic  nobis  obfervatum.   Horet  junio. 

*  ).  Lyfimse^trftbs  lnU»  ffiut»  C  B.  Intts  alttr0  (&b9i«  CoL 

Cd.  .  .  ■ 

Fj/;<i  obtlnct  ad  fingula  caulis  ccnicula  tema,  hirfuta  quam  Lyf  lut  vulgaris  minora  ;  e  quorum 
&  cauiis  iinu  petiolis  auas  unaasTongis  dependences  lutei  fi)rei,  illius  non  diilmules,  emicant,  peft- 
ttpetali  ^  calyoe  qniaquepartito.  Caidu  lenis  angulis  ihianis,  ouibus,  ni  fallimur,  flons  ro^oode* 
bant.  In fiimmofdioCim  cacumen  raprarfOTtabatttTj  quo aMtsdefaiohat,  dewfe aupnintamm 
fiipatum.  FnSm  omdpit  deddendkis  floribiB  feboo  flio  oonceptacolo  tsAos,  CoriMdrino  fe> 
miniparcs  .itq,  fimilcSj  in  quibus  ftmm»  quz  ob  impoifeftionem  obfcrvare  ncquivimus.  ^jUix  ei 
obliquc  rcpcns,  tenuis,  plurcs  emittit  foboles :  Cdore  eft  Cxtnnfecus  carneo,  uuus  vero  flavi- 
Cante,  (tbris  obliqu^  frequentibus,  crafsiiquc  ipfnis  refpeftu,  humum  fiadoniihBI^  fl^pi  ^«"■■^r* 
•eUurem  bmentiousdiTiu :  Sapore  adftnngente,  odore  gravi  terreo, 

J^tifertkcc  i  Tulgari,  fblioniaibrevkace  &  ramonim  inopii,  qoAm^  mttmii6diviiBciir«in 
qninis  flores  ramofis  cti.-im  petiolis  clari  atquc  plurcs  fimul  inlidcntesDrockicuntur. 

Plantani  hanc  cum  pricedente  fpeaeeandem  efle  iu(picor.  !n  norto  cultam  vidit  Columna, 
non  in  Joco  nacaJi  crcfccntcm:  Cuiiiuscameif  podolos  florum  Inn^os  ntxj,  clivitj  nc<[,  pinxit ;  &c 
pcnarm  nunuk»  iionbus  onuAos  c  foiiorum  finu  provenire  lcnpiit,  non  iemper  florc»  iuigulaces. 


*  ^  jQg/hMiiiij  /■ftiT  I  iif^ijtfmii  CnJoW  Jiwtxki , 

Senu«ubitalis  &  amplior  frutcx  eft,  fercns  ab  radicc  amltm  iongiim,  gcniculatum,  fer^  ex  toto 
rocundum,  cavum,  innis  habencem  meduUam  albam  uc  Sambucus,  coiorc  flilvelccncem,  ramoiiun« 
ramuhs  ex  oppofiaoenantihus,,  refttij  geniculant,  ^quorum  geniculis  ucrinq,  duo  exeuoc  iurciili, 
£ibiilm,jWfiferenMmignimdiQe& fbrum  Im  quibiit  foooodunt  pwn  iMB» 

eelioUongi,  in aaamm  £ftwnies,  nigri,  /mms  n«r™ ^  "dantiim oooriiiBiMn.  Afaveritn» 
in  nngubs  cauhum  geniculis  utrinq,  ex  oppoiito  pofvta  cemuntur,  obionga,  lata  inferiiis,  in  acucum 
dfffinaina.  finepcooiisadhzrentiacernuntur,  Lyiimachia  fblii»  iimdu,  led  mioora  tamen.  ti*im 
cftctefliLloiiga,  in  acanun  terminans. 

Hcc  pianta  (^ansM^  fidaaf  fimiBs «  mttLyfimichig  jiwr.  CuleseiutcrifioNBaoiifipcnar 
«nffltiem  digici  nunorii,  qri  fibcefeeme»  mednlli  ficcotd,  utcshmi  aivi  emdHiit»  ooloce  fiil> 
vefcuntj  ficilt  franguntur,  intiifq,  habcnt  mcdullarum  (iibflanriam  dlbam,  quac  in  ore  a^ata  len- 
teiat :  modon  iunt,  rei  exigui  admodum  neque  mgpaa  odoris,  praciertmi  radtx :  iignum  cumali- 
qnanta acnmouu  eR  aroanua:  Q(dfaas noiii ooaviBie  onOiliMio  aWBBOti» Diofeoridiw  fro 
fBoeo  tituanu  Arabes  lc  ^gndL 

In  iEgippti  Ibds  hamidis  a^ona'. 

S.  LjfmMeiaa  iutta  fiartjrlti»fi  Ger.  ParL  Ir^tU» fiire  £ktofo  lnttt  C  &  «//«r«  Iftt»  Liitlii,fitrt 
fitfiffiuflK 

CJm. 

Fledalem  habet  «Mib»,  tenoem,  ftriatitm,  cavum,  multis  nodis  fintnm  :  ab  imo  brevibus  biois 
ftlim  vel  potiusraginulis,  acl  iingulos  nodos  ex  advcrfonaicentibuscinaum:  quacdrcamediunicaii» 
lem  naicunn:r  lon^ora  lunt,  .mgufta,  tenella,  exviridipalkicentia,  tenuibti  quibufHam  venis  ob* 
liquii  k€U  ;  cx  quorum  iinu  enaicuntur  unciilcspedicclfi,  tenues,  fuitincntcs yJcrww  mulcoforum.Sc 
^aina  flavis  foltoiis  conilantium  (prodeuntibus  cx  medio  kmgiulcuiis  tenuibus  ftamuiulis  cum  aptce 
aano)  «dad^idim.  Ralue  aicitur  longa,  hac  illac  fe  fpmSB^  ad  cojqs  mtemodia  frequemcs 
crefctmr  tenaci  &  ^iaficapdlaiesfifan^qpalibas  pkneqne  «mMacg  ftiipcl  donatx  lunt  Adiutis 


&propagar.  '  .  • 

in  foiGs  paluflribus  circa  Sevenhu/i  in  IToIlantli.i  invcnimus:  Lobelius  in  munentibus  foiUs 
drca  Gaxidavum,atq,imerTencramiuidam  6c.Gandavumj  necnon  m  Hollandu  arca  AmAclro- 


Nnperrimi^ 


Digitized  by  Google 


I 


Lib.  XIX.      *De  Her^ppentitfHalif^yafculifens.  1015 


N.i  pcmiiic  peridffiiuus  iJotaiuaii.  D.  DUjwtrth,  m  Angiia,  Comicatus  £boragculis  orieoofi 
paite  innc  iimait 


LjftmMhUt  kiteM  fin  gUhof»  fimitu  BrtfilMU  imumimtm  Kfargy. 

.M»rtp'. 

Cault  lenco,  aiigulolo,  rutfo,  ferpit,  &  trium  aut  quanior  digitorum  interTallo,  m  pedicub  digi- 
tum  longo  tria  iemper  /<  /.'.''  fibi  appolita  habct,  quinque  aut  fex  (iigit.  longa,  in  ambitu  (errata,  * 
lctc  viridu,  nervo  &'  venis.obliqaisGonipicuis  pradita.   Ad  pediculuin  folianim  alii»  p»>«riilnT,  • 
qumcyie  aut  lex  di^itos  iongas  prvvenir,  ruiiiui,  qui  umbellan  habet  infttt*  SuidMid,  £b(culis  ml* 
nimis  qui  nullis  folits  conpant ;  in  totum  (angninet  eleganriffimi  oolarii;  qailibct  eonun 
habct  rhopali  quo  lcprofi  mendicantes  arcumcuriailc 

Efhemm»  Atattiucit  J.  B.  Ger.  emac  Efhtmunm  MmbM$t  wl  fttiiu  E(iminm  ff&mm  ImL 

Plrodit /«fitf  oblongis,  latis,  durinKafe,  velod  Ifiriois,  ieil  tartien  minoribus:  cauJkulii  ayra^u* 
ribus,  rotundis,  cubito  alnoribus,  non  abfquc  adnatis :  quos  fupeniis  quinqucrolii  canciuii  Loru  j- 
fhunt  fiojcdi,  haud  magm  liiiCcdfiv^  prodeuntes.  Stmen  liicceciit  m  rotundis  capituiis  exiguum. 
Craffis  8c  multis  (ibriscapillata;  r^JW». 

Jtt  AMninnfihinmoniibMS  tam  inyMitt  qaaq>  ia  ^rfbrit  cogiafe  n^l^^amore  Matthialft ' 


Cap.  JL 

De  Ana^allidt. 


ANagallis  dida  videnlr  viris  dodis  Ai  8t  jiAk^-  qu^  xquc  reprimat  ac  repooaf  icdenl 
prociduanii  r4wO>-4en«cat«Dm  cnt  empuGita  linit  virilu.  Verifintiliuft  iUuaaoidBn.  ao< 
cepifle  hti  «  Jnqayir  «tr  mkiUr  twmrt  Me  tUcm,  nnRnt  «lliffl  faeda  eft  ac  k 
Magis  proprio  nomineM.igicodonata,  Belgis  guiirfiel  ttnttit  Germjnis  43uitlt^(tl,  i.  c.  fatuorum 
filus,qu6a  m  iinunc  veiiibuli  fiifpenfa  contra  malcficiorum  introitum  pollcrc  credatur.  Migicam 
lieriiam  efle  offendunC  haec  Plinu  verba,  TrMtptat  «/tfwi  tffojfmru,  mn  Stiu  ortmn^  ■fnnfipiam  «fmc- 
mmm  ^lmd  /pfN«vr,  ter  falmtart  tmm,  tmm  fitUmmm  exfrimm%  itJl  frMafHM  tffr  'Oirtt,  Je,  Bod. 
FOnti  i  oolore  hvacincluno,  qui  in  fbnnina  relucet  oomenaccepit:  e(t  enim  Ti^t  Hyacinrhus. 
Norx  Anagallidis  Qm.  Voba  ex  advedb  bina,  in  ▼ulgari  itihai»  ouculoCa.   Ciorci  m  fingults  fo- 

ntes-petalis  < 
tnuineriim 


horum  alis  iing^li, j>edbi»lis  longis,  cemniba^  hwentes  penjis  «d^ungucs  jccaidaA,  adeo  ut  doras  in' 


:  Vlwob  ioninalia  per  neaMlBMmtm^^ 


.1 


A*  I.  •<intii>««ii^GBe>>Wffa«iiieiC:B.P>gk.  tkfnimitim  |LB.  aMtjptolgCTIld. 

••..-■  M . . 

<  Tbtikt  ei  alba  lini{dex,  tenuibus  (ibris  przdita.   CMiEiMi/i  infinni  &  humi  (ufi,  ndnuKvailC^letTd* 
pcdiles,  quadr.tti,  L?ves,  fbliis  cindi  permtervaUa  binis,  oppofitis,  Alfines  mcdi.r  iJ.irikii,  abfque 
pediculis  adiutis,  infema  (iipCTficic  crcberrimis  pundlis  cx  rubio  nij^i  icantihus  guctatis.    Fiortt  ex 
aUs  foliorum  cxeunt  fingulatim,  pediculis  tcnuibus  oblongis  mxi,  in  quinquc  lcgmetua  acuta  taci>  * 
dcm  folia  imiiantia  ad  unguem  ier^  diviii,  ^  calice  quinaue  angutiis,  obioagis,  acutis  (egmentis 
oompoilita  Socoedont  ^MaieB  fei  nNBMitatis  in^^  lennnauaj  wo  planculx  hkxIo  grandia ;  • 
leminc  replcta,  qux  per  maearicmm  cnnfTerfini  (eu  horizontaliier  <lifiupu  kmea  eiRindiuit. 
rum  ftamina  purpurea,  apiculis  btdf.  Sapor  mtius  plants  acris. 

In  arvisSchoitt.  Seiimfle  CM6»medfamgftiiyrfluiet|  Semineperfiiftomaiyefate^dcmqnaljtw: 
provenit  xftate. 

Anagallis  moderat^  calida  e(l  &  (icca,  quantamvis  CHofinaanns  i^ffMi^  nnde  pio  vnl»  y„„ 
«leraria  nabetur,  adhibeiiirgaBnfii  tnienio  Ac  excemo. 

Adversijs  peilem^  nibifiiKeDnAidr,  idnfurpata,  ut  poflquafn  tA  B!i  '(tnvino  fc.  decoda  )  me- 
diocrcm  hauftuni  .icceperis,  in  le<5um  tc  componas  probc  conre<^t(is  ,ic  fudei  Traf^. 

Mulicr  quxdam  Lucetu:  aqua  c  Phoemcea  AnagalJitie  delHllata  multos  liiffu/ione  laboraates  cu- 
*avit. 

Ad  Pfathinni,  tabem  pulroonam,  ftonimiiEtidum  Scparoleimm  bibac  sger  fin^oliidielNism^d 
8c  velperi  aqux  Aiugaliidis  inaiik  denHetB  dun  pori  ladis  i  vMcn  inlns  anulAi  y"*i>HB 
infiftnlcSaoclHriopuma  q.£  «dokoia^  fiipeiwni  inilioiiflB  ^edkeiMa. 

tttm.        ■  ■ 

Camerarios  in  nnrio  lcribit,  venatores  in  ovis  frixis  Anagallidem  dare  cani  ab  aliero  demorfb. 
^afline  infieqnenti  u(it  eft  pro  torminibus  reoens  lutonun.  Ejus  deoodo  utunrur  Wei^rfuLbicae 
jHBBeies  In  menabte  movendis.  C.  Hifmmt.  de  Medicam.  Offic 

Vulgus  deooquit  eandcm  in  urma,  &  cacaplafiiuns  forma,  calid^  applicat  pedibus  ubi  podagncis 
doloribui  intcftancur :  quod  Nobili  Anglo  prx  oinnibus  aliis  pretiolis  profuit,  teftc  Gualtcro.  imo 
niuici  pcdiluvium  ex  urma  cocta  f.iciunc  cuni  quo  i  paroxylmo  l.rrvs  liberari  videntur.  Dilcucic 
urina  ob  ialcm  liium  volaciiem  D.Tmcr.  RBbmfon.  Cavendum  cft  niaxunc  in  hoc  rnorbu  j  rcpcUcnci- 
fcns  :  Semper  enim  peiGma  (ympcomau  poit  fe  ducunc:  Quippe,  uc  tnquic  Hoilinannus,  cuni  vi- 
dere  nos  podagricos  mori,  (i  humores  influences  repellancur  ad  viicera,  aut  fi  vi(ccra  x.\m  fint  dcbilia, 
uc  humorcs  ad  iuperticiem  peliere  non  poilmL   Jtaque  (i  diu  iitperdic  podagrici  dxlcupiaoc,  &  diu. 

Sifr  %  raad» 


Digitized  by  Google 


1014.         HiSTORiA  Plamtarom. 


reuus  Bc  viiccra  corroborantilxis  maiicaincntis  ck  opus  eft  :  topicis  &  rcpcJlsntibus  oauiino-ds 
iHKrdioenduin. 

EoikpddsqnibuCiam  Ag.  Anigallidis  ptMcnicez  certo  experunenco  dedL  £x  OUav.  AdiiUii 
Gaueri  O.B«r«.£MMw.  ' 

WiUifius  in  imnia  pro  rpedfioo  TenditatoecoftBm  Ajiag»]lidB.floBe 
HypericL  D.  Sonme  c  Doi*o.  ■    t-  • 


SdoffciisooloreiMpadBiMedhnBffteftj  it^oquc  ukeriore  d«icriDCione  non  mdign 
In  crannTiatinls  regMMulMK,  Iialia  ficGatlie  obiqiie  abfie  eft«  nec  lopeijQie  i^iur  6oi«  eft  ^tmu' 


000  miaus  frequens. 
Nee  eUcer  quim  floris  colore  i  pffBcedcntibus^  &  inier  b 
I.  AiuBiQafloreoblolccdpitipiiieo  Ck&PMrk 
s.iCMSfaflmcjuiie»M.-  >• 


./^Mj^Miftf  «ffmiaim  m/wiM  Monil  pNtUld.  ■ 

Pboa eft tn humidiipniTeiiiem, yu iiiiiiicialifc  fl»fa$kf geni etaalaeij  *"%ffBr AiMpllniii nv 
fbfldiwcM;  capfulas  loninales  pariKrmiiierai 

A.    4.  Atu^aUM  Itise*  Ger.  flort  luteo  Par k.  /«fM  ntmorifm  C  B.  i*rM,  UummuUriJt  fomlm 

J.  B.  gelloto  l^mpermU  .  /  ' : 
MumerofiflhDis  iibns  albentibus  auc  lutHubentibus  ^  f;ei)>culis  deiiiiffis  rMiUMmr,  CsAt  pliirei 
.  per  (iemMii  fpar^  infimios,  tcrctes,  rubencei^  ftliu  pec  intervalla  vefticos  ex  adverlb  bii^,  quiin 
Nununulariac  acutioribus  8c  minoribust  AUuies  aut  Anagallidis  maris  (iinilibus,  glabris,  inrern^ 
fplendcntibus,  pediculis  brcvibus  nixis.  Floret  cx  alis  foliorum  exeunt,  fingulares,  tcnuibus  &  ob- 
longis  pediculis,  lutei,  monopetali  quidcm,  in.quiniquc  umen  iegtnenta  acuta  axl  ungues  feetdi- 
vilii,  ut  pencapecaii  vidcancur ;  magniauline  ^  iiguri  docuai  Aaig^diHttKWluiis.Wlxefl^'-  fyjbas 
jnooedit  valailum  feminale  cotunduiii  (illM^  9Mq!i»fpKdteriKrleUiH)ltatflli^ 


ttmiff*li*  flart  cMruIee  Pariu  tamfait»  Ai\niSt  0aL 


Plures  ftadm  k  tadioe  rmm  i^aigie,  pedui  loogjnidini^  quadcangidos,  uc.ajba>  A^Mfidyes,  oui 
deinoeps  alios  nunorcs  k  latere  pcacRiaiic.  cinADs  per  inKrvaUa  kiQittfealis  tk  aouftiOTibi» 
quam  alue  Anag.illide$  habeaot,  &  ad  Gradola:  foliorum  fbrmam  pbriinum  rf^Tirtfln"  atque 
ex  adverfb  femper  naicentibus,  utplurimum  binis  numero,  iiuetdum  etiam  temis,  iar6  puiribus, 

ijipn liiijiiiiiibi  iii  imlii  iniln   '  |i  i'"  'li  ""i  |>.'i*"  «"liilaiii  iiiiliniir  iiMiilli.  'Jimji 

inui  caiiBcuhiijier  inUBraMa  fimii  ambmnc,  fumnoo  failigio  fuuinentes  jbr»  poicapealos,  0011» 
«eerolei»  unibjfin>tiiini  parpanfcente,  8c  phamioeii  majores,  6  qeiba»  eidimr  eiigmibiiinabu 
Abundi  Botes  prafert,  &  plerunque  toto  crimeflri  fpatia  FJonbus  fuccudunt  orbtailaria.«i|^db^ 
ut  in  reliquis,  fimile  femtn  cctam  continentia.  quo  deaduo  iequemB  anno  novz  flaiMl  | 
'  tur ;  annua  enim  five  adtivalis  dunuxat  eft  piaMlki  jn% . «  -  ,r  ■ 
1.«««.       .  SennneGadibitf  ac6epa>MoqeUoame&  •r:   


Gaf.  XI; 

A.  AntbyJlu  msritima  Itntifelia  C  K  Paric  Jbiti.  km^tUa,  ftv,-M^emtU»*mtm»  Ger. 

Cluf  ^  "  .. 

LOngi  latcquc  fumma  arcni  leipi^  mnmiquc  ramu  humi  jacentibos  pnedita  eft,  tenuibus, 
lentis,  ficxibil^us,  quadranguiis :  qoos  maua  ambiunc  /«^  Anagaibdis  aut  AUnes  fbliis 
non  diOimilia,  (ed  craila  admodum  8c  fucd  plena,  (  ut  fiutt  pleraque  Pclagicarum  itirp»- 
um)  bina  iemper  ex  adverlb  altcmatim  narci;ntia.  viri<!ii,  glabia,  ulfo  guftu :  incer  quc  extre- 
mis  ramulis  flotcuU  vu-eiccntcs,  qumquc  ibliolis  conftantcs,  inhB  quinquc  ftatqinula  paiiida. 
floribus  fucccdunc  vafiaila  giandu,  in  quibus  famiit*  quam  pro  g||tfM||i  hkIiIm.  iBMlrj^miiBefc 
Inarenoiis  maabfiBnia|LabiqueietciaGiiauM  Angliak  'jtttait. 
Hsc  pLmu  quanniAlfwi  aoowa.  laaai|iib(((  inc  flaMlMh/  tm^Mm  cam.Aliiii^ 
ceawnicj  ide6tiiM»Mteffp»  111  1  t^gf^^v^ 


CAP. 


pigitized  by  Google 


Lilx  XIK      .  jDp  Herifis  pentafetaHs  yafculiferis. 


1015 


C  A  p.  XIL 
DeAifate,  ■* 

Aliine  &\Gtx  cfl  quod  i>-^,  id  e[},  lucos  &  umbrofi  loca  pr.rcipuc  amec. 
Aldnes  nocx  geneiicx  func  tolia  conjugacim  in  caule  {1x3.,  calyx  ad  mo^um  f}oris  ui 
plara  (egnunB,  teu  mavis  f«iia  expanfus,  valcula  ieminalia  ItmpUcia,  hoc  cft^  in  plures  ceU 
lulas  leu  loculamenta  minttn^  diviia,  &miiiibai  mediiun  oocnpantibus  enerius  pnMegeate  vafcub. 

Haram  nonnullz  pneter  reliquamm  nocBim  WfHlpeiilff  tUB&a  ibnK.  atqne  hoc  refpeftu  ano- 
mak,  quas  feoHiin  coIIe(5bs  primo  in  looo  eahihemM.  Qox penwpcraii  matt  peohittbeat 
in  roiedio  btHd^  vcl  dUc^  uicegia. 

Has  pro  Aliuiis  habcndas  duciinus  ob  convenieatiam  in  reliquis  noCis,  qiuxnvis  petalonun  na* 
ineio  iD  iis  diflcwnr. 

A.   I.  Al^  tOMfiudos  CaryofijBtuUtt  ^i{Jm>  Hd^hmm  mMinmi,  j^fiH  vttp»  gjiAr» 

Raltculs  z\  :^k>3.t  tcnuis,  fib!  15  donata:  Cj«/;fr</;  ^luics,  fcmipalmarcs,  tcnues,  tereteii,  infirmi, 
rubentes,  crcbru  genicuiis  mcercepci  Ad  (ingula  genicula  apponuntur  /o/m  cx  adverfo  bina,  cau- 
lon  fere  amplexa,  dimidiom  vix  oi^tum  ionga,  c  baH  iadulcuia  in  acntum  mucronetn  Ien{im  do* 
linencu.  ffa/iw&in  iiunmisiainalis»4tb^  tetnpecalij  ^  qniaodiceliqnisilo* 
lofteUdiaisfifacMiaciliseft. 

Vere  floiet  tn  dareoiis  ftcrilionbus  frequens.   Hacc  planta  cadem  proaildubio  elV  qaim  dcfcri-  LtetH 
bit  D.  Maznol  AUines  vcrnx  giabr.v  titulo :  cui  radiculam  exilem  actriDuit,  circa  quam  aliquot  [»• 
IwLi  angulta,  oblonga,  glabra  oiiuntur  :  cm/kw/w»  uncias  tres  aitum,  duobus  aut  tribus  atticulis  di< 

ftinAam.  hink  folik  .irtiailiinr^  aippla^npbftii,  IW^  feflUHlqm  ^  tmitmnk  m^^aAam  in  diirx  vel  rpfly  ' 

mmdos  diviGun,  qamum  quiltbet  flonm  nnkom  h&et  fblkdis  albis  0QinftaneBm«  quibus  quaciiar 

foliola  viiidia,  acut.i  (iipponta  funt :  Succcdcncc  loculo  oblongo  minuto  fcmineplGnBb 
Circa  praculum  luu  Gramoncii  copiolam  mmiic  vere  cum  Horc  6c  fcrmne. 

» 

*   1.  Alfme  Alfm»  mimm»gUbra  C  B.  Park. 

Piantula  eft  flofcuiis  eleBantiffimisplaoeMi,  es  cniiis  r«Ace  nifefcente,  in  fibras  oblongasabeunte 
€Mi£euH  plures  in  terram  redinati,  fSic^t  roultis,  priorifaus  innilibus,  fed  gUbris  veftici,  prodeunc: 

ex  qinlnis  pedicelli  iindalci  rarins  triunciale-.  nudi  eflTeruntur,  qui  m  fummo  in  duos,  rrcs  8c  plures 
pctiolos  divuiuntur,  8c  linguii  fu>fai!urfi  elcgantem,  ftelbHni,  quadrifolium,  pundhilis  inlTgnituni, 
album,  vcl  ctiam  p.irpurafLcntcin,  tx  calyculo  emcrgcntctn,  fuftinent. 

la  Heivetionun  moncibusa  uc  montc  Frado^  &l  ad  Tbetmas  Fabuia^  aelbte  BoKns,  teg^^^i 
ritnr.  • 

;.  Jlftne  mufetf»  Park.  Lugd.  muftafa  ^fiiMjUm  J.  B.  tau^Ji*  miifetf»  A»  Al^ 

lMxifr^0mV>M^mimm»mtmmmQAi 

Tcnclla  admodum  &  iniirma  e(l  planni]a>  vehtti  mnibo  teme  fiperficiem  opmenCf  {Milnunbas 
&  bipalmanbus  ectieulii  interdiun  duas  auc  cres  uncias  longis,  prstennjbiB,  Mtnoni,  quorum  nodis 
felia  adnafcuntur  unciaiia  8e  Mlccmdalia,  aliqaando  vnc  remundalia,  fiii  inftar  tennia,  laetd  vi- 
ICncia;  j  minimu  CK  qaatuoi- foliolis  conltantas,  albi,  Spcrgula:  fade  &forn|^  quorummedia 
efxtil:  albilluni,  nodulo  vindanti  inhdentcs,  occupant.  Floiculos  iequuntur  ca^uli  exigiu,  ipa- 
dicca  »ut  atro-rubentelonine,  PortulaCie  iai,  iardi.  SsJia  gndlil^  inntilb^  «tioiilatim  Sbsaa, 
ia  Itacpianta  rantilliim  amaricancis  laporis  perdpimus. 

Moadom  iumnus  a^tibus  umbroiis  udilque  fer^  gaudeb  lii  montibns  Stirix^  it^nque  in  Jum  tc  tnut: 
Sakva  prcq;i&Geaevam,  iocis  humidis  &  umb(o&  H  faacesti  nqnuiini  fratnfiginet  obfoTavimus. 

Jnlio  8c  Augdlo  florcc.  Ten^ 

*   4.  JlSni  tmntsM  eafilUeeo  folit  O  B.  Parlc   Aljnie  Stxi/rags  ai^mfiiftli» 
ttm*  Col       Sm^n^*  mmmm  HeaftHtmm  Farit.  p.  418. 


In  flixorum  rimis  rupium  prxruptarum,  &  eorum  cavis  umbrolis,  circa  D.  PliiUppat  antruni  jE- 
quicolorum,  ab.iqiiL-  pluvi.ilis  impccu  tuta  oritur  h.rc  plancuia  tcnera  pulilla,  quac  angulta  oblonga 
fJia  proferc,  Saxili  agix  nugnx  Matthloli  modo,  paulo  latioi-a,  albicantia,  nioUiora,  ^  vicioilorum 
gcniculis  bina  prodeuntia :  ex  quorum  linu  alir,  &  in  (ummo fioftt,  (^ndidi,  quacuor  foliolis  con- 
UTU&h^uninihai  uitus  mulos,  candidis,  tenuibiis  admoduia,  florentes  Maii  fine  &  Junio :  quibus 
utriculi(Picccdunt  fec^  orbiculares,  paryi  admodum,  Miid  feminis  magnitudine>  caitilagixieij  in 
qumquc  o.as  divili,  Ocymoidis  modo,  in  quibus  fulvum,  obfcuftiin  /«Mai^  ininntiua 

Foiiis  cancum  lanonbvis  fic  albjcantiiwis  4  pr<eocd6nce  diHcrre  videcur. 

Siffs  Altnan 


Digitized  by  Gopgle 


 ^_        I         ■   ■—   \  • 

1016  HlSTORI   A  FLAMtARUII. 

>  j    

^lters/fttia.  Alccram  hiuc  limilcm  M  majorem  duplo  in  nwHiiis  maridmis  Ncapoli  oblervaTic  Columna, 
Autumni  fine  florcntcm,  ruavc-rubciirc  flore,  peiicaipio  obloiiRo,  .ic-.ito,  in  quo  flmcn  cxigmim, 
VuIgariooloreJimilc.  PUnueft  repcns,  r«scl  cum  Horct  rc(upin.uur:  flaiitc  Ataco  aliuitur  undi 
ilUquegaudere  vidctur.  ' 

Hxc  edamplanca  Parldniono  bit  deloibicar,  primu  p.  ^8.  iub  tinilo  Saxifragx  nuritiiwc  Neii* 
politanz :  ddnde  p.  76;.  fiib  dntb  AUmes  repends  anguftifbbx  tiorefuaverubenie. 

f  S*xtfraga  grammta  fidfilia  jUre  farvt  tetrafttsb.    CmyofbjfBiu  minmnu  mafcofm  nafirte 
M.  Ss4^'  At^iemm  A^m^  Ger:  «iiia%ddGr.  ^gUOMm^  • 

F«fo*^nJEioatniaoHiemdifpofitaj  anguAidima,  g|taQlinea,gUbraj  oblciirftvlridia>niiicnmMaj 

feraunciam  longa.  CauUi  ex  eacicm  radice  plures  eMunt,  fcmjpalmares,  tenues,  infiimi,  rotundi^ 
humi  procurabcntcs,  ramolT,  glabri,  crebris  geniculis  intercepci,  6c  ad  linj^U  gcniculn  binis  fctliis 
(iaStx.  Ramulivero  c  foliorum  .ilii.iltcrnib  iiimpsr  excunr.  /Vcr^/ quoftic  c  lolion.im  .>iis  .iltcriu- 
tim  enafcuntur,  iingularcs,  pcdiculisiongutcnuibus  fuln,  tetrapeuli>  aibi,  perexiguij  ccaiicequa* 
drifolia  SocoMk  ^tKlm  ftmmalt  rotundum  AUines,  per  maturicaieein  membruiaceum.  pclluci» 
dum,  femin^us  psrexiggis  ni£s  n^ecum.  RadiKnnnc  iunplex  nuoc  mnkifida  pluribot  fibnllis  op 
piilata.  S.ipor  plannittacrif  8c  ranmniriitw. 

In  uligmofi^  inque  polow  fteriliodit»  &  hoi^  Fer  tociun  ierft 

arlbtem  irorct.  ...  -  ' 

Florcfd  plenmq,mutiIo,  fblioUsillisalbu  Ijl:  pct.ilis  qiixHoris  propria  (unt,  caretxe  ;  undeeam 
iti  CatalflgppiaoHnim  CanubrigienJiumfiQreliefbido  &mula>io  daMMaaiavimas. 


2>.P&r. 

S  nHkvpaiTa.  fibrola  tmMaSn  diiHmdit  tenues  in&mos,  felcundales,  geniculatos ;  foliJmtaa- 
tlii wQiffas ad uneub Kidcub dn^,  utin  pnecedenta  £ goiicalis fiferknbuf  verfibemo' 
^jiai  canjes  exeunt  fiffaiS  heffaaoei,  tccrapetali,  vafcuto  (endnali  membranaoeo,  petdis  fflttceoca. 
^  iodufb. 

A  pntccdente  differt  fbliis  8c  caulibus  fbrdjdc  viridibus  cx  fufco  fcu  brunrio ;  raJice  annua  ;  qu6d- 
qne  non  reptat  ut  illa,  aut  ex  caiiliculorum  genicolis  ratliccs  agit. 

1»  ambuUcris  horteoiibitt  GoUegii  JBaiiolaifii,  ia^  novalibus  &  arvis  roquietis  circa  UtJJ^tm 
flc  Cnpltj  agri  Oxonienfis. 

A.     7.  MiHtgrans  mimma  Ger»  mmma  fivt  Herniaria  mincr  l'aik.  Pelieomim  minmnm  fivt 


RMdiet  nitinir  parva,  alba,  iimplici.  CW«r  digicalis  aut  altior,  funplex,  rotunduiL  yaUinino(aft 

pr.xtcnues,  rubentes,/o/i// veibn  Thymi  aut  AUincs  minima:  figuri,  fed  malcis  numcris  mi» 
nonbus,  .iblque  pediculis  immedi.itc  adn.itis,  ex  .idvcrfo  binis,  glabris.  Tutn  caulis  tum  eti^m  ra- 
mub  biiariam  dividuiitur  &  f.ili.ii  .  iiluiuuUxpui^.  Ex  iplis  raiiiuiorum  divortiis  aut  divaricationum 
angulis  onuntur  y?<r</ lingukres,  pcdiuM  P<^o  pl^utful<>!  rationc  lacis  long^,  tenuibusinlidcntes,  tc- 
crapetali,albq,mmiicilfimi:  ^1nis  itioodunc  vtifad»  f\muaBm  roamda.  5aniM  pcc  enpicaKvix 
oon^icaa. 

•  j&ftate  vigec  in  ericeds  fiboloiis  Sc  hnmidioribaspri&rdni. 

8.  Tttra^d»*fivt  ^lfiMrftUti  igcaiu}.  B.  AtnbjfBn^mmtim  incaiuPirk.  tnarit.  Alfin^ttitCJ^ 
mmmit  tntmm  Alfiinfiibtt  Ger.  Ldbi 

J.B. 

Hnmi  fpargit  numerolas  ctmlicuki,  palmares,  (ubmboites,  crebr6  geniculatos,  fUnnde  bi  nrnioc 

divilos :  quorum  articulos  folia  vcftmntvcrtidlUnm,  Alfincs  niiiiora,  per  exncmum  rotunda,  gUbra, 
incana,  bma  &,  ctum  quatcrna,  foliolis  mcmbrancis  luccntibus  lubje^is.  FLjculi  aibi,  copiolifGmi 
extremis  cauIiuna|amulorumquc  accrvacim  congefti  hjcrcnt,  pulilll  Radis  limplex,  brcvis. 

In  vineis  ctrc^ieaanam  &  Monipelium  jper  tocam  ferc  xftatem  IkMec :  iolu  tamea  uc  re^ 
I>.Jtf<(igW«noaincana  funt,  fcd  pallidivhii&  • 

9.  Peljfgmum  angufiijfimo  graminto  fulw  ereiium  13otan.  Monlp. 

/  lagncl. 

_  £x  rsMtula  cenui  palmares  &  lcfquipalmares  cauliculos  produdr,  ereAos :  fdis  habet  ex  aruculis 
bina,anBnftifltnia  Scoblonga,  &.  qux  in  (lorentc  pUnu  utiplurimum  ficca  func :  fitm  cat  ramulis 
plures  prodeoo^  cctn^enb,  alb^  quibus  cotidemfolia  viiidiaiiippofim  Butt,  SSmmp parvum.eft  8c 

nigricans. 

Tcmpw  (3      Annua  efl  pLnt  1,  qua:  Julio  8c  Aqgiufto  nrH**^  floeec  in  nittgpiAas  labalofiE.ikomm  Boubv 
aedpropc  Monlpelium.  •  . 

PlanMm  huiclimilcm  li  non  eanddhi  dim  Monljxiii  eilem  obfervavl  facis  frequentcra  in  agro- 
rom  maifinibus,  cui  radix  liraplcx,  lignola,  alba :  (aulei  plnrcs,  icmijpcdales  aut  dodrantaies,  tcrctes, 
Centies,  (atis  firmi  tamcn  &  crcfti,  crebris  gcniculis,  ad  quorom  nngulos  /»//«  bina  anBillifliraa, 
vix  undalia.  &  vcrsus  lijrumcs  c.iules  duplo  oreviora.  Caules  inprenuparce  r.ir.;uIo5  hiiiOuiic  non 
binos  ex  adverlb  ieA  aiternatim  linsulos,  m  quibus  ut  &  in  iummis  caulibus  ex  alis  iolioi  uiputi  icuh 
paleacei  exeanCfpaivum,  ptillum,nonnihil  compreflum  8c  fiibi0tWidimiySiM9  COotiaeaiKa.  f  Joiem 
non  vidimuib  jua  «nim  pnceriecac,  Septembrimenla 


Digitized  by  Google 


Lib.  XIX.       'De  HerbU pentafetdti  yajculiferis,  loif 


z.    Aijw£  pentafetaU  genMiM£  fetalis  hifidk. 
u  Grtimm  kneMiuiemmmmmm  mMniKum  Horfc  Logd.  Btat 


A.     ».  CaryopkjUus  !j<iIo(fem  aTVcnfu  glaier  fltve  majare  C  B.  GrMHm  UtKlmtbmm  GtK.  F^L 
Cramen  fuchjit  jivt  ItMtMubtmm  J.  fiw  ^dittfrtUOJt* 

TcDUt  &infirma  radkula,  fumiTto  cefpitc  RenicuUta  reptat,  demilGs  t.imeo  altius  fibris.  Coliculi 
tnanei,  quadrati,  dodrantales  &  cubitalcs.  geniculis  diftindi,  ad  quorum  unumquodque  bina  foliM 
gfaminea,  acuca  &:  ngida :  cx  quorum  alis  pediculi  exeunt  tcnut-s,  hiriuti,  quibus  inlidcnt  flofciJi 
anKBiii*  caodidi^  c  quinq,  Soim  profunid^  fiiiis  6c  llriatis  &)inpoiia,  in  quorum  medio  apioes  ctocd. 
DeliiloBntfawiemeafidsqaiM  Ci^iMM&ooeditpi^^ne^ln 
panibas  ooagmentatam,  ttmen  ooniinens. 

Haec J.  Dauhtnus,  quibus  adde,  Cauleni  prope  (ummitatcm  in  binos  ramos  dividi,  utrumq,  deini^e 
ramtmim  alios  binos,  8cc  A.d  (inRulas  .iut*n  c.u.lls  &;  ramulorutn  divaricjtioncs  c\  ipfo  anj^ulo 
cxoritur  Hos  umcus  longo  podiculo  nixus;  qui  florumfitus  huic  cum  Caryopfayllo  hoioitco  arvenli 
aliifquc  liuj.is  gciierib  phnris  communis  cJl. 

In  fyhm,  ic^bi^,  &  dumetts  pftfEm :  Vere  flocet 


•  i.Cmyttii^i»blUm,fJmirmM 

MiudiicBnniikLtgicalaeft:  nondeiaibiclU  tanomid^^ 

A.    4.  CgrjefhjSm  holofiem  arvtr^^Av  fitrt  mitmt  C  B.  Grmm»  kmmithmmmaltmmGac, 
lcMcansbtmum  minus  ParJc  Qrmmm  tad^  Imemitkmt  t0m$  &  fimU»  Mu  J.  &  C^e  ' 

kffcr  .5>tjtcljU)o;t. 

Seriiis  hoc  florct,  teniuonbus,  quadraris  viticnla  ncrvo  medio  tcnaci  &  vahdo  fardis.  Folia  bina 
oppofita,  breviora  &  viridiora  quim  in  vulgari  Leucanthemo.  Canks  eandem  obIer\'ant  divilioncm, 
Sifierts  eundem  fitum  cum  illius  flonbus:  verum  long^  minores  iunt,  &  pcJicuhs  prxlongis  infi- 
^nt :  quinquc  pariter  fohis  conftanr,  Tenimail  ungues  icafiflisj  ut  mcuriolius  ipet^antidcccm  vi- 
deantur  apicuhs  rutilandbus.  C«AclriaiIiaqiii])queaciica.  Ct^iiikaiBott,  tkkmg^i  r^SuS^ 
ter  fibroU,  lerpeos.  • 

In  pafcuis  &c  vcfcetis,  intCraiw  geniftas,  pntdgtun  ieio  arenofo,  exit.  Um£. 

Rationeiociinquocrelat  McieminQgniiieri^^  fiqiiidemin  aggchbuspaliidumEhenfisinlute 
colorem  glaocum  Car^^ophyilocum  oifacine^  Cc  cwbs  finuDrei  brevwrti^  ut  diverCun  quis  pofiec 
liilpicaci  plantun,  » 

f.  CarjopLj/U.-fs  holojfdtt  Gar.  hilofi.  aTvenjis  birfutut  Park.  hol.  arv.lirfut.  flore  majtrtC,^ 
JiMrKuia  miaru  ptlcbro  fiyre  aUxi  }.  B.  ^^isiaot^,  aQOUfC^CaC,  tDtt|^  iaCglt  ttl^te 
flOfeKB» 

RtJix  ei  gcniculata  fiib  terra  reptat,  ad  nodos  fibras  demittens,  &  fiirculos  promcns.  Caults 
per  terram  Ipargit  coinplurcs,  tcictcs,  hirlutos,  infirmos  &  hurru  procumbentes, /<»//»  cin^tos  ad 
iinguia  genicula  contrario  htu  binis,  liirlutis,  Alfincs  Myolondis  anguftioribus,  cxceptisiis  qux  in 
caulibus  florigeris  exiftunt,  qux  xque  lau  (iint ;  aMqoe  pcduL.iis  c.iulcs  amplct^ntia,  qui  infiim' 
nucanbus  fias  inbinos  raraulos  diTtdunCur,  &  uterq,  ramutus  m  bmos  iiirculos,  &  imuiauiique  iiir* 
cblus  deinceps  ordine  in  alios  binos,  donec  ad  extremos  ventum  flierit,  appofito  flloretn  dniufca- 
jufque  divaric.itioiiis  aiigulo,  pciiiculo  oblongo  iniidente.  Sunt  autcm  fkrei  anipli,  florihus  Gr.i- 
nimis  icucanthemi  di^  parcs  &  lunitcs,  peiiupaah  petahs  in  medtobifidis,  ftriaci,  cum  itominuiis 
in  umbiltcb  plunmis  apioes  pollidi  luceos  mftinttitiliusi  Celix  pariter  qdngae&lius.  Folta  quoque  , 
tt  florum  cahces  Itirfiiti. 

In  aggeribus  terrenis  prope  Cantabi  igiam  ut  v.  g.  ootte4SnMMar  dido ;  in  planuie  prope  Nem^ 
mtrket  inrer  vcprcs,  in  via  qux  Lc^^uin  duat  iiucr  Tnm^ugfim  6c  Hmmifim,  &  ukl»  AKbirf  V>> 
cum,  aliilquclocis  plunmiscopiosc.   Fiora  xihue. 

6.  Alfnc  CaryofhyUoidts  tau^Ji*  mmUMf  Limpn,  A»  kmatkmuritfiikiro  fiire^  /Uk  temi^ 

RaJix  ei  lignoia,  viv.-ix.  Cauhculi  leu  ramuh  muln,  ut  in  Car^^ophyUis,  Iignoii,  cortice  cinereo 
tecti  [vctuftiorcs  intclligc]  gcniculiscrebns  imcrccpo  :  ad  quorun^  imguios ex  advcrlb  biiUj 
Tunicr  minimz  vclSpcjgulzpurpareac,anguiU,  Laric^  Canhculi  ramofi,  mfinius  glabri,  fnpe. 
tius  hirfun  jieres  gcftant  in  fiimmiatibas  longts  pecticults  hirfiicb  inlidentes,  magnos,  albos,  qutUqi 
pecalis  incus  thi.uis,  liibioti  n.lis,  non  Hflis  in  cxtremo  Lychnidum  in  morcm,  .ideo  i;t  iritMer., 
Ltniflorcm  rcierat,  non  tanicn  periiitic  caducuscll,  feddiu  ^mu, /amma  plurima  contineus  uib- 
hitea,  vA  cx  albo  ad  hcrbaceum  colorem  teiKlentia.  Caljx  hicfucat^  qilinqnefilliM(»  ad  modua 
floris  expantusk  yafetilm»  ieminale  kogiuiailun^  ctafiumi 

In  flMote  T&Mn  meiiitt  Juoii  6»  ftniib 

Si 


Digitized  by  Google 


oi8  HistoriaPlantarum. 


Si  J.  Bauhinus  candcm  nobilcum  plantam  inteUijgM,  figura  ejus  vitiola  eft,  petala  flonun  bifida 
Kpnelentans,  nec  minus  de(criptio,  qux  florem  ei  attrilNik  luiii  diflfeieiitein  sb  ^hoius  Auricols 
pigcedentknoie;  Rdfiqua  ida^^U}oaai9dm€oumSttm. 

Tocus  candjdomolli  J.cnfoquc  tomcnto  eftobhtus,  utvix  aliud  qujm  tomer.tum  cffc  viJeatar. 
.  Ctbeuli  gqiiculati,  dodranuks,  t  fingalis  g^oioilis  bjna  proierunc  filut^  ex  adverlo  iica  AutkulK 
miuis  (pecio^  flore  paiia,  nec  fiuml  dHSmOi,  d  IbliHn  exdpias  cum  mollitie  tomentuin,  ex  qix>- 
nun  feiu  fcbJnde  inmu!i  propagantur.  Oulis  fupcrior  in  ramulos  pluloilos  abit,  quorum  unicuiq, 
/df  innalcicur  candidus,  Aunculx  nuins  fpccioid  florc  7-  Horum  c«/^<ru  conicncofi  quoque,  internc 
verd  metnbranci,  argentco  (cL  feu  marg.iricarL:in  ipicndore  IncetlC.  SBCandunk  nnwkinini  divifr 
nes  nmtedam  breviffima  folia  aisenteo  coiore  nucantia. 
Ei  Inlia  ad  nos  ventt :  LoGut  nat^  iMmtndBnir. 


8.  Cnncpbjiui  arvadit  mnUMenn  L  B.  4W.  wmM^  Raric.  i^^m  Mm^  Ger.  «rv.  uHh 
beOitmfilktlinOB!  imWlBl^ 

J.B  . '  -  , 

Oara  eft  &  fibtefi  nJkt .-  F»lia  crallioca,  latiora  &  duriora  (unt  quam  Aiuknbi  nmrit  pulchi  o 
.  flue»  nec  ica  acunnnati.  CmJUuU  teau«»parrt&  lotuiidi.  ipiithamgi,tribitt«nt  qnatuor  geniculis 
diftmfii,  c  qLiibus  enaCnmor  oppofta  bina  /«/»,  inlerioiwi»  qiue  i  radicc  protdienuit  xqualia. 

Scmniir.inbi.s  iniu-lcnt  (cx  .luc  fcpcem,  aut  cciam  plurcs  ve!  p.n:L:ores,  longis  peJicuIis  fiirrcifli  flores 
jilbij  iilius  rioribui  Jiniilc^.    IIos  dccidcntcs  fequuntur  captula^  parva,  longa,  par^^uni  fcmtn  uicIU'» 
dentia^  tcrram  vcrlus  reHexa.  • 
Inter  icgctcs  varus  in  locis  occunic  in  r^onibus  craoimarinis ;  in  Angjiaf  quod  £ianif  «vn  n^ 


C.Bauliinwiiuc  lefatAlfioem  vetnamDaiecIumpd  Iifri  qoc  J.B«ildoD6ftIJnnniattluik 

ticum.  ^ 

*  9.  CmjefhjSia  htkfieui  Alfhm  latiftliiu  C  B.  Alfiiuu  latifoliiu  Park 
C.  B.  fnJ. 

i\<\  r;iJ:':cni  tcnujr.i,  albicantcm,  filirofani  &  rcpcnccm,  cauhcuh  aliauot  in  terram  redinati, hir.' 
fi.tij  ttiuni  t]u.uu6ivc  uncianim,  fflm  paivii,  lubiotundis,  latis,  bims  fibi  inviccm  rcfiwndentibus, 
fiirlutis  &  craflis  cindli,  exalarum  lui.i  pcaiculorum  inftar  ramuli  e.\urgunc,  finguli  fiarem  unum 
calici  viridi  pniiio  inclufum,  dcin  qmnqucfolium,  magnum  &  album  iuitmjenc^  cui  eaytuitm  dtti 
longum,  fcmen  oontineits  ftjcccdic 
lMu£  u  Valcfiannmm  Alpjbus^  loooGiMNmdiAOj&drcaFabaciasr^erinir. 

fma/eeiu  Park. 

C.  B.  frad. 

Et  hip  rsdieKUtkregam^  ^m&Atemi,  triuodali,  levicer  hirfuto,  circa  quem  feliob  parvxa 
eUonga,  acundnata,  Una  f%i  oppoGta:  fibrtf  in  fimuno  luni,  cemi,  ptiocibus  miaores,  purpo* 
rafcentes,  flcll.x-  in  niodum  difiX)lici,  ca^  fidialis  Tiridibos  alcoaacim  tcIuc  imeroedenctbak 

iMut.  £^  l^Tenxis  I  liipanicis  allatus  efl. 

*    II.  Ci7ifi}f An  icJigj^Mtf  ^/i^ 
C.  B.  fnj. 

Raditulam  habec  exiguam ;  cauJcm  p.ilmarcm,  exilem,  ronmdum,  geniculatum,  pili^  ieviffimis 
donacum,  circa  medium  in  ramiJos,  &  hi  in  abos  biaci»i.»tum.  Fviia  .iJ  ladiccm  paucaj  .ui  gcm- 
culum  bina,  ex  oppofito  rcfpondentia,  atfo-virciui.i,  anguiiiflima,  unctam  longa.  VL^Uuli  .ilbi,  quin- 
quefolii,  ex  calyce  prodeuntes,  iinguli  iingulis  pediculis  mfidcnc:  quibus  exigiium  cufauluif  mmuco 
Jemine  refertum  (uccedit. 
■       laAlpifausprovenic:  ia  AnfiriacmooceTaurero. 

*  1».  Ctrfe^gSm  hltftau  mmasmi  uugufiifclins  ulim  (A. 

m  Park. 

C.  B.  froJ.  , 

^  Et  hic  cauliculo  cft  tcnui,  gcniculato,  rufelcentc,  glabK),  trium  quatuorvc  undarum;  feliit  o^Aott- 
gis,  anguftis,  glabiis  cmdo,  floribus  albis  quinqucibius,  &  pracdi^o  [_  AIouio  lacifoUo  J  mulco  mi' 

nonbui. 

in  horto  Dei  Burfcrus  lcgit. 

i^-  Cmj^lbH  i»l^emt«mimt0m^^(>Um  C,B.  anguflifolimtemmtvfui  Puk. 
C.  B.  froJ. 

Hic  cuuluulit  eft  patmo  minoribu  ,  tcnuibu^  rotundb,  &  parte  infcrna  gcniculatis  :  fupcriol^c 
■  parte  nudis  &  parnc  glabris ;  qui  If.nini  in  ramdos  brcviflimos,  ex  alarum  iinu,  cx  advcrio  iitos 
cividuntur.   Folia  habet  oblongiufciila,  anguftiffima,  rcflexa,  ob  toniemum  niollia,  &  cx  viridi 
allncancia   Cauhcuius  in  cres  pedicdios,  binis  foliolis  iiiftentacos,  e6ique  obioagos,  led  longjcu* 
dine«migjies ahic,  qui  iiogufi calyoem viridcm fiiftinfioi;,  cni jhf  nnus,  Sique  alm 4e quiogoBfiH 

Ckm.  I^nc  in  Gruuda  ad  radicem  montis  copioii  Albiani  cMnV«nb  CfTtk^. 


Digitized  by  Google 


UbL  )QK         T>e  Herbis  pemapet^ja/culifms.  loz^ 


CMtyofbjOms  ftxatilts  filtijiiofxs  CB.  ^k, 

fhyiHns  majiss  Thal. 


Nofais  incogpid  (unc. 

SUdiem  habec  (ilM-oUni,  tenuiflimis  (ilamentis  captlktam ;  utuk  (m/m  emergnntpluiei>palrouai 
ft  jattnium  feftripctiem  alri,  rotundi,  hirfuti,  infirmi^  plarim6m  nmen  ercAi,  feliis  pcrineprvdb  ^ 
UoiionofiBs  daGi,  pallidiib vii«ntibus  8c  bnoribu»  ^iuh  ^Minentis,  Teraas  iinam  panaaKiintofi, 
TMm  nofi  cofltrariis  inttr  Kt     Hngutii  Versus  (nminMBM  ^(det  in  Vlnos  numlu  lUviiicsniat, 

&  hi  deitide  in  bmos  alios  minores,  oppofitf)  ad  unamqudmque  caulis  divinonetn  in  ipfii  divandt- 
tKtnis  aneulo  fi»t  unicOj  m  peditulo  admoi^um  brcri,  cofitta  quilm  in  Ai^  tk.  Fi<mj  autem 
pennmstau  funt  fttslis  longis  angu^lis  m  exrremo  (iflit  fiirnr^  minus  proKundi  auam  in  Altinc 
vnlBd;  cuffl  /tMmiihit  inti»  ex  kiceo  vHtnCibHS.  Succedimt  vtfadt  fimismU*  obknga,  nonnilul 
ittcaiTaj  per  maniritatem  pelbdda,  famm  pM9Mt  rotunda,  iiibrafi^  fflBmecofii  CQntinenda. .  St- 
mina  po 

planta  ad  tactum  notmiisl  viicxU  eft.     •        ■'«•.•••'•...  '.  :  i...'."I  -> 

•  •'  '  '  ■  ..  C;!.!;  •  Lmh, 


A.  15»  arplU-a^^kk  AA.  nnmfis  ktrfm»  mift»  fian  C  E  AMria 

jLmfimfmm,  ^M{tAumiikiip^J.K  agBBliMag Cftirtlbwtt.  .r. 

.  •  <■       .'    ■..(■,.  ■    f.'-  ■*  ■  •  .  ■ 

JbMlur  huic  fimplex,  alba,  libraila.  Casilts  quim  prxcedentis  infirmiorcs,  &  in  tcrram  plcrunque 
iccbiati,  rtdieixcs»  Ftli»  mg^^jotUt  vindiora  &  lubafpera.  Flms  longiaribus  inliieat  pedKui^ 
VRahiprofun^flk  .  V  ••  • 

TarcM^  flocec.  nee  ante  medinni  KCainn^tcad  Ancumnum  uique  dnrac. 
htmC-  Beaim»  ^  VkM  winm  tSBaik  fciiftww  i>enft  ^pecieai»  »wn 


Clsif  ■   '     "  .■/:j:..; 

r  •Mnuris  h«c  efli  herbula,  unioo  tatiU,  qui  in  aliqnot  ramos  dividirur,  cotl(lans,.4iqdfc  gpnjfctHatoj, 
wnero,  fubhirruto,  uc  Alfina  ]g^tyj" .  Minefrfoibtun>  imiula,  pauio  bngiora,  rLibhtrfiira 
cciam,  mter  (e  oppofita  &  et  iHar^yiis  ffenuna.  Alarunteafvmfidenc  pufiJh  f.uTes,  candicantci, 
qin';vji  fujcediint  mcmbranacea  &  tranlparencia  cemiculn,  galiinaccoruin  caitanuni  iorini,  i\v.±' 
laito  quoiam  alpcrfa  humore  k  ungentibus  deprchsnduncur :  ftmtss  ta  lUis  exiguuin,  maturitatc  iii- 
teum.  JUtfiarfflBOCfiis-ftannua^A:  Toca  infipidaell.  >:  '^t.  bi 

poooe.  ■  '■•^^'^'  •        ■  •       .  •  •  .. 

*    17.  Alfine  msximM  H.  LngJtntmfis  J.  E  Aifitst  its^fisfdist  C  B.  tnssxistut  ParL 

"RaJict  eft  fiipem^  crafliulcula,  paulatim  gracile(cente,  iQnumeris  fibris  capiLIaci  ;  canIicuUj  mul- 
tis,  pcdalibos ;  ftliis  Alfines  vulgaris,  pcr  mtervalla  fxpc  quarerms,  innerdum  iinguiis,  intcrdum 
bims;  ramuls  raultis,  brevitxis,  copioium  flertm  pro(!,iceiiria-js,  anccquim  hicc  oblongo  &  acumi^ 
naco  capie  mdu&m»  «im  afertpcefl-can^i<iiimj  CT^Mm^  raAi^m^  M'"''*  iTrnftmMfnt .  tO' 
liiinin  llBi  n  iiiiiffimii  -  '*/. 

In  opacis  gj^snitnr. 


Ha^  Hiftonamilu  (iiibedicfl«  t.  onod  ndlM  dins  Bocnnxus  hajoi  niemiak  prMec  09»  fl^ 
ex  hac  Hillorla  tranfcripieninfc  ^  TY^^*^T'****"J  f^ffryilB-inmnWltfin-tliim  ^"ft^B*! 

),  qudd  Horcm  hexapctalum.  •      •  • 

iS.  jtlfimitmmtfkmMJikmmMfHmr  Jlfimmmtmm  ktkmm  OoLP«k.  mmt.  kt^. 

fimtnMnm  C&  " 

Jbnfix  ci  vivax:  Catduult  tcretes,  hirftm,  pcdales  aur  cubitales,  iiiiinni,  procumbcntes  mli  fru- 
tidbiB  vicinb  niftenteniur,  nonnihxl  rubentes  przlercun  ad  genicula,  qux  in  ciule  crebra  brcvibas 
imcrnodiis, /«Uickite-flot  advorib^binis,  longis'&:  nduiUvpediaulis  hiHiiq»  [  fcfamcialibiy  J  ni.. 
xa,  ipfa  pantBf  hMbni  pdlMd^Vbeiide,  longa,^  lawliafiw-jpuuiri  nniCRMi^ 
vcliiti  Srnilacis,  pcr  m.irgincs  interdum  nonmhil  finuata.  Flares  in  CnnnWMHbns  ramulonMn  albi, 
pcaupeiali^  pculis  ad  ungucs  feie  fiffi^  ut  in  rcJi«|uis  congeneribus.  In 


Digltized  by  Google 


H  4  S.  T.  O   R    l    A     P   t    A    N   T    A    R   U   M.  i 

 ■  j  .  

In  lylvoiii  in  alcenlu  montis  Salevat  invenimus.  l  lxc  cl\  prc^aildubio  Alline  iDontana  hedeiaoea 
nwixinia  C«/.  parricaie  tantutn  Aflirdv;.  n«n  Columjur  planta  folia  Jiabuit  majora,  iaas  tdmirnni 
uncias  lata,  atque  trc^  l-.^^^r-i.  Flores  pctioHs  longis  infitknt,  eodcm  quo  in  aliishujusgcnciis  iin\, 
niminim  in  ranuiloi  uni  tjuiUcioiaim  divan<;atipne.  Valculum  ka^iul&^^  pyrainidalc  cuia  fulyo  intus 
femme,  minuto,  copiolo.  '  '  • 

5*"^"».  Augufto  floret,  &  Septenbri  perft;itiir. 

Hiiic  rcdi  frudlus,  atqde  elan  lemanent  petioli  corum,  non  ut  in  vulgan  ileoi  luni  IpeAutta»  * 
In  umbrofis  eacceUbmm  moncium  Campodaienlium  atque  ^qnioolorum  dien&  fyWa  CoU^  F. 
-Cotumat.        .  ,         .  •»       jv  .   .  •  v.k...^....,'  .  '     J- \  '>'■'  ' 

Hxc  non  alia  in  re  (utinbdardbiiiiltt.)  qittm  magmtoffine  i  iuiMsolil6lTafiK&  de(cripudl& 
iiut^  giuc  loco  debctur. 


A>   tf,  Alfitt  Ttui«r  refem  ftmmi  J.  E  jif/mt  ak'^^m»  wamnim  C  B.  ittm  Alfmt  a^uatita 


.IMMCr 


£x  raim  pcnnnij  r^ctlte,  fihtoCyaxiti  profert  ^lum,  qui  l.ice  fe  4ilfnndunt,  atbitos  aliquot 

. .  ,  "  -     •  " 

oras 

,pediculo  al»isnullo,  aliis  mediocritcrlongo,  pilofo,  fapore 
fatuo.  Ficrts  Jpccioii  Gi.iniiiib  IcucAntficmi,  quinque  folioljs  cojillam,  finguli»  ad  unum  ulquefill 
fis,  candidis,  ftriatis,  Jt^mitmlis  niveis  inediuni  occupannbus  cum  capitulpyincii.  c  a^us  rUfflmoqutniL 
reflexz  £brx  emicajic,  toddcmque  iion  lotj  i^i\iwii)^^\M^<^m^.i4»^  qvae  w- 

fiah  Obfequentia  obvoiviint,  Hypeiifiiyaiculis  hioUM,  twbiiljtt^  jtfp  ^6»grmijt  cpatinentur  Pa« 
paverijiis  p-irix,  rutTa,  circaclayam  racxmatimcphjBFeptia.  "   |  ,  .i,.  ..    ^*.  . 

^  FoUa  in  iiac  pUiitj  iatcrdum  nontxihil  fjwiat.x  |pi)t,pej:  margjnQs  &  vcluti  crilpa.  f 
taau^  Inlods  humidis  &  •j.ilulliil>us,  iteinque  piopc  fontes  &dcfluciH|es  aqiias  rcpcr^ 

'.  .  '  Haud  dubium  cfl  quin  Eto^oocus  Aliines  majoris  dtdk)  hancpiantam  dcicribat:  Dodomot^ 
tem  figuiam  aflumunt  Lobelui^  Goardus  &  ParkinkMius,  pro  Amne  mapri,  eandcm  ergo  plamain 
intelligDntj  idie6que  hi  >dii»  tx  aiia-,(peciediirii  60iiiix,  Aibuntm  -Aifipfim  majoreii^  Sc  /^^^*mn 
poluftrcm.  ■  *t  •  ■  .»  * 

Ix)bclium  autcm  in  Ailv.  non  ownovilTc  Alfincm  niajorem  (iifpicatur  J.  B.iuhinus. 
Hanc  etiam  cfle  p-Jto  quam  liclcri&t,  &  depmgit  Chiiilianus  MeijC^Iius^  'lA  Pugillo:  rarioaim 
plailMiimiyad.calceffl  indioa  liu  aommum  Plantarunt  niuli;ilunpni^iflaito  At^iff  mu^tftm  Sflfa, 
tuBilxK  Mmk.  BrmMmi.  Hacc  cnim  (utdixi)  folia  hab«adinaiT(piiBiadiiiiamj^nmi<^i|^ia^^ 

' -'V- ff- •  -.  ■■         »,     '•!.,.•■'•  rfi  •- •  -'^, '.-<•■.  r 
i..:  .;  JL':  m)a.'jUfiu  vmlgarijfivt  MnfiuQ^iM  j.^  Ay.  mmir,^fivtaiUi»iQtt^  J^kemt^GB. 
mi»or  Pirk.  €mmti€^Uii3mei^    -  r 

Ncn  HMUim  diffimilirjaft  nuuod  aUiofis  ktois  peii»de  gaudetis  ^  m^iiMfitf  capilUribus  [potius 
fmgohiflns  in  plmimas  fibrillas  dtri»,  qme  ade5  fbrtiter  terram  apprehendone  ut  extirpatu  difliciles 

fint]  hiimi  f}r,itB,  rcncllis,  hirfutis,  fubnibcntibcs,  Rcmculatis  ■vituulis.  Felia  Anagaliidis,  rainOra 
quain  iii  njA|Qrc,  liibhirluta,  cx  gcniculis  iiiuilitcr  a^vci  ja,  gudu  latuo;  /{afcitlt  candidi,  ftellati,  mt. 
nores :  Stmin  in  pericarpiis  non  diffiiniie. 

Jn.nJigiidk  ad iiBpes  Acvias«  itdmqiue  in  vincis  6Cri)ortis  inter  pL^a  pafiiffl  pfaVeoit,  &per  (d> 
liuii  ftccaiiiiiuiiflofet.  .  .  •">:•• 

Hxc  planta  rationc  loci  .iliorumquc  acddertQum  magnitudine  adco  inlTgnitcr  variat,  &faciem 
mutat,  ut  pro  divcrlis  i  Botanicorum  vulgq  habcatur.  .Hinc  Alfinem  niarinam  Dod.  Gtr.  Park.  pro  . 
eadem  habco.  J.  Bauhinus  iulpicatur  Allinem  maritiam  DoJ.  convemre  pofie  cum  Aliinc  Plant^ 
gtnisfolio :  &  dubiut  an  Dodonxus  exbibuent  figuram  (iix  Alfinesinafvue;-Siau>4c!fi).im480  41? 
prq  Alfine  marina  ab  iUo  oftenditur  i.  LobeUo  pro  Allinc  majore ac  paAn  mUGme  «ccipicm 
Nos  Dodooacum  AlfiiMni  craattam  maiinam  iotdligere  fiu(ricamar. 


A.  »1.  liljfiN  Ji^nl^ '^H^  f'*^*^ 
./•  '•..*. 

lUidiadii  eft  tcnuibus,  ferpenrilNK  CMlcr pedales,  ouadrati,  infirmi;  ad  quorum  genicob  fili*- 
bina,  Graiiolz  tbiiolis  pana,  minora,  nec  per  ambkum  ienata^  in  acumen  dei^ieiUia,  glabra,  nerro 
tinico  inedium  dccuircnte,  arca  medium  ladtH-a  quam  in  Gramine  leucanthemo  minore»  cui  tamea 
/?,r:  j  U-i^  hiiiilcs,  .rat  AUincs  vulgaris,  extremis  nxrcnt  ramuli.^;  l>el!.iti,  albL  GRMnmfillaolaflll* 
rcm  ainbicntu  quuique  lunt  vuKha,  alba  autem  dcccin  6c  prxterea  «futs. 

]n  paluihibiis  putridislciindil|KOf|nitaon  rara. 

PctaJa  huic  mUore  deoem  revem  naii  ioK  ied  dun^^ 
fiiZa  ut  deoem  vidcanmr,  8c  minuscauto  faaleimpoiianr. 

'•    IX.  Alfim  matert»  ^vrt  ftm  mueauiu  ntSifiers  Morii.  pi  a;lud. 

Cmdu  prodnck  triunciale^  qooniin  iiodis  appooumur  bina  /«Ae/n,  c  regtone  dKpofita,  muoo- 
nata,  'Jtingiue jnfleruue  imdia.  tn  eaiifiam  fiiiiinui  iBlflHnmitjftyt  finguli  qumque  pctaHs  aJfaii, 
ad  mednun  biteiis  conilantes,  aliarum  hujus  gefwrismon,  qoi  vnt  intcrdiu  kiceno:  loic  confpiciun- 
tur,  jKOpter  teouiiateni  partium.  Hoc  valde  famiiiare  eft!^unbiftL.ychiudtun  fpeciebus^ 
.  Oniat  m  «n^  Jnqw^rhafr  hnn^ 

V.  ...      ...     .  .••'■•.•         .    .  * 


Digitizedby  Gopgle 


t»  CoL 

>  cj.  ^  ■  "■■ 

BMdkt  tenui  .idmodum  firmatur,  panim  uio  terra  de(cendente,  atque  drcuih  reptanre,  ex  qua 
flnres  fifuricant  viticuli,  rotundi,  incani,  hirfiin,  bina  foIioU  fingulis  geniculis  hatrentia  habcntes, 
quz  in  imo  mmora  funt,  demde  ma|ora  m  mcdjo  viticulo,  quod  conrra  evenit  in  plahtis  °ab''np' 
dice  ftadmfoliatis  ante  cauhs  erupnoncm;  ut  ui  Theophralto  legitur,  lur(aca_,  carno(a,  tiiGaai^' 
jLRlHtf  fimdlk^  Ifld  nugnitudine  &  forma  Oc^moidb  Polemonu  didL  Oiitis  etiam,  fiaid'8e 
anumi  OCn^Baflnini  rim  /eru  edk  Aprili  atqae  Maio  menlc  candidot,  qmnque  fbliis  biHdis  con- 
ftrnAos  ftamma  inrus  quinquc  lutea  habentes.  Jwnio  /cmmm  in  oblongis  pencarpns  mollibus,  car- 
tibeineirque  perficit,  hilva,  _angulo(a,  hufutaque.  Pencarpia  vero  non  calicc  obdua.-i  lunt  ut  in' 
-XyuMudibut.  ied  cantiun  balin  quinqueToholis  conAnidutn  ut  in  Alluic  habcnu  RmHx  admodum 
vitnxeftt  iae^queiiiiilatofaiiott,  tenamaue  ipfius  oomi  operic. 

Spooteac  fiainaeuariairmfliOM  lmw.' 

Sapor  i^iiieae  dnlds  eft ;  qnaieiMiiiiie^IlerfMuianimnte^Urt^  adelicicndum  iac  Virf* 

copioCim.Lirirur;  atque  plantam  ficuri  cactcra  dera  ju{culi$  admixds  ovis  dihuptis  daxmuunt,  nott 
Itne  Pipcris  atque  Amaraa  modico,  tcI  (ucaiiifiiieQc}iaplaaaamefibmiant.  cujus  uiu  munam' 
la^copiam  provetureexperimemolelabeieafleniac  Ablitclaftis  eUdflauMdBMeHMeib 
NcmmlirantT  vulgp  tiiffiw  iMuris  diciair.  <,   . , 

%^        AHMeM|^  sMe^oAMe  Ooeoom»  - 

Boee,  .  ' 

HDmi  noannli^  fltqee  etmbtidii  tenoihus,  rigidulis,  gentcolatit,  in  plures  ramufcitlos  diftribntis 
onBdinflf^  dica  «■  JFMy  twniiia.anBift»  Ticfaymah  Jcpcophylli mnul^ denfo ftipMai mvioem 
oohannr,  qpc  in  IneloenBB  plaaea  dmn  cmai  Auir  •aDliMi  nlflanir.  H^aM  albdi  dc  «ig|SAr 


aJiarum  more. 

BaaoaK&adTkwnChaitti%oUietTavu  Autor.  ' 


i,  ^jjftywwr  tmbitmb  C&  wwwm  Ad. Lfih.  DeJ. Oflr«J.  B.  sfmtm*  «WHbMpwfc 


ToiefiMieAUineoiiaaiifom«dicftiniliseft^Lc)bdiot^  Ad.  Aflafi]fidemadamd«npniAK|} 
«flcibiperocnnumiaar»  teadUisramuUBfclHdm  /«A»  ainaoii  Alfiafl»medBr  mii 

bos,  nigricaiituiiis,  panlom  Inr^,  pedkadobreflSniteiiixis,  8c /Wv  fimiliHr  eH»:  aeiMiiai 

Carpus  minutiflimum,  ruffiinn. 


Folia  hujuspiantx  Scrpylii  foii.i  rcferunt:  Flosquinque  petalis  indivifis  confiat,  unde  ab  AUloe 
Ipainre  &  mcoio  nullo  ncgodo  difcermtur. 
In  iiBem  aun  pirzcedentibus  locis  mvenitur,  non  raro  eoam  muns  innaiacur. 

j^fmmkmlM€0iii»liiCA  fmmQK^ML 
der /ifiir  Manir  C  B.         flMi  d^ 


*  s.  Af/lmJ^gUm  C&  pHid.Firk 

C.B.fnJ. 

.  Bk  «niiM  aUda«  oUflnp,  ftbris  capillata  MHAcaA  pluie^  ifqDO  palmares  teanei,  knres,  notundi 
ffCfliyTlH  ahyw>j       tntiitmJiM,  pwwUui»'  qot  /Um  paUidd  yirentibus,  Lini  fof. 

niiMd  hrewoiibBe  tc  acutis,l]uiis  ex  adverib  fios  dngDiuur.  FUnt  plnrei,  albi,  ftaminibus  aliqooe 

don.iti,  p^cellis  iniidentes,  ^  calicolis  prodeunt,  opitulu  minuto  femmc  refertis  lucccdennbus. 
HfBC  loas  laxofis  hnnykr  gatwbc,  ^fxua  copiose  drca  balncom  Sult2bei;genlo  in  Marchionatu£«mk 


*  p  jmmfdk  C.9.  Mu 

AA  palmi  altitudinem  accedit :  ejus  caultculiu  {bnim  i  r.idicc  in  duos,  hique  in  alios  ramulosbre- 
viorcs  dmduncur ;  intcr  quos  uxitis  vel  alter  (cmipalmans  exm>;ir,  m  l.ir.iiiiir.ire  fiertm  {inam  lufti- 
nens»  vcl  is  uno  alterove  pediculo  donatur,  ic  cuiliba  unus,  ilque  .ilbus,  pentapecalos,  iatis  am^ 
'  na%  ex  calyce  prodiens  ioiidet.  Foias  eft  captUaoeii,  vuidibus,  r^dis  &  inordiaaeft  dilpoftisJiHS» 
floBflt;  faHfllffflndtfcGflnevfliifiMminoniilwiiiepflriMK.  NobiBiaawidfaasiUiir  


A.  4-  ^Sftn tmi^  IB,J» JOfim mJ^gXlmmmkt C  >  prod. Wl 


RmHcu  habflt  numeroGts.aftiefllifliiih  ^gaofi^  muhifidm:  OKqdliusiiaiMni  Meifadir  palmares  tc 

iefiiaipalmares,  aat etiam  auiores,  tareefli^  nnKm;  ad  quorum  aMoaA&f  btna  nalbunau»  TenicK 

.nitiumc,  longa    tBmiiai  Ft^tm  BtOagm  hxnat  ramuiorum  pcdicauifiye  kmgjblcnln^  Monnn 

i  ■  taa 


Digitized  by^^Opgle 


10^1  H  I  S  T  O  R  I  A  P  L  A  N  T  A  R  U  M. 


•  ytljbi  mittr  iitux  cwos,  '  Ailincs  ceaix  Fnchlii  mtnores^  cantkli,  lleliatL  Sjpor  huic  plantx  nuUus  — ^ji^in 
rn  muitkM'  LHio  cathaitioo  c&ni  floret  iimihs  eft.  i  r 

^<r-  Ih  arvisad  mardflei  ooUium  Gogimagoei,  8e  eiioed  Tr^^  in  agro  Cancat>ngienu  proveoit» 

aecnon  alibi  in  co&m  Con^ni.  J.  Baimino  MonfpeRi  in  agrb  Apriin  florensoccurrit 


A,    J.  AlfmTlantatmu  fo^t»  J.  B.  6^  nobis.  yin  Alfine  font/ms  Gcrf  *.  t.  *fuMka meJiM 

Enciwf  tenoi  fibrillisnumerofvcenuiffimiscapilbta,  (itpltculci  fundit  pliirimos,  dodrancalcs,  tc- 
retcs^  cenues,  humi  procumbente$,  geniciilatos,  ramojbs,  brevi  lanugine  hirliitos  uc  fcrc  obmtum  &- 
gior.  Felia  ad  radicem  parva,  pMicttlis  longiiifcuiis  infidentia,  in  cautibus  minora,  pediculis  brevl. ' 
oribus  .idvcr(b  bina,  nonninil  piodud:iora  &  acunora  qoam  AJfincs  vulg.-iris,  in  quibus  przci- 
pi;c  nor.ibilcs  fuiit  iicm  lecundiim  loneitudincm  dccurrcntes,  piantagineis  ilmUcs,  quinque  pluj- 
nu:ni,  m  aveiia  parte  clati&  facilc  conlpicut.  F!c'eult  in  caulium  &  rawutaniip  dlfiricadooihm 
-  iingulis  finguU,  yediailis  uncialibas  &  knigionbus  inlidcntes,  jttm>:  albi,  penraperalij  petalis  inic> 
gri$j  acucis.  mmmi^  bificlis  ut  nt  AUine  va|^ri,  quinque  etJUs  fblBs  knigis,  angufiis^cutis  drcum- 
v.ilLiti.  Vafcnlum  leminale  qu.ilc  fL-rc  Aluncs  vulgaris,  fafiigiatum,  lcminibus  a)pio/»s  parvis,  ni- 
giis,  (pleaconcibus,  ad  rcnis  iiguram  acccdennbus,  i-epletum,  lumma  parce  pcr  niatiu-iuccm  lc  dpe- 
nens,  L)chnidis  morc.  •'   .-.        •  ,  *  . 

Planta  hzc  nulk>  ncque  iaporc  nequc  odoic  nc^abilis  eil.  •       .  . 

remfut  Florcr  menleMiw  Junio,  &  femen  brevi  ad  raaturicatem  perdndc-  In  lyfarit  caeAni  fic  fidiun 
Lteitt.        aggenlNH  &eqiieas  occninc*  lods  piaifanm  tiligiooifit.  . 

Botc.  •  ■  '  .  .•  ' 

Hujus  plantiilae  i&farabeotes»  genicubd  6c  mvalidi  ttuUaJi  humi  fpargunoir.  RUit  qotMd  jiib. 
Aandam  fen  texturam  &  iiguram,  non  nuoKrum,  ouadanrenus  .id  Loti  Lib\  c.r  Dakch.  five  Tri- 
felii  veitcarii  five  halicacabi  Csm.  fblia  aocedunc.  Fhjcuh,  c/ipfuU  &  ffmm  Aliincs  vulgansmodo 

vcTicillatim  cauliculos  ambiunr. 
Xmw.  Propc  Catanam  iii  paluliribus  &  humeacibus  loctsmvenit  Paulus  fiipccone.  , 

C.  Biuhmo  fic  defcribicur. 

Bfsiict  cft  tenoi,  obibasa,  CMillaow  fihris  pntdin :  tMUeulu  frequencibus  tenuibus,  Jiumi  fufs. 
8c  mbinde  acl  IntittiiDdiBthrii  le  fimjUtihtts  j^ifiitfobbngisaogMft»,'  pallidiSj  bmis  ex  adverlb  ju- 
fcn:iu;bus :  fiofculii  panris  lacomi  modo  juoAi^  8c  tendiffiiiiis  peiikiellit^iAfiMiitibu^  qiubus  fmm 

iiiinutum  luccedit 

Folia  hu|us  noorefeonaentdefcriptiom  l3occoni,  ut  nifi  ipfe  aflSrmaret  candcm  cfle  pRrccdcmi, 
mihi  .quidem  non  vidttenir.  ^  ia  Qf$^^.flMtmnm  dhgUtt  AJfiMm  palufttcm  minorem  folio 
oblongo  c.  B.  AUmei  ntandil^fi«eVbmi£icafc  aqdericie  oBtMktc  GtrMnst.  fynonymam  fed : 
ycrutn  fi  re<fle  defcripta  fit  C  B,uihino  flofculis  r.icemi  modo  jao^is,  iSc  cenuilmnis  pediccUku»» 
udemibus^  faliiis  fui ;  qiumvis  rchqua  delcriptio  coaveiaat.        '  ■  ■  '  r  i 

.  *      .  J^fsek  Parmfciut  fitttuU  Matthitli  Bocooni.    =  <   '   f    "i  :>( 

liocem 

Tribus  aut  quatuo;-  iann:l:s  Ivami  jaccnribus,  AJfincs  foliis  numcrofis,  copiofis  eriain  fiofculis  in 
fununitace  cohxrcncibu;.  kiouuui,  ad  fbrmaiu  accedcns  Paionychi.c  lccunda:  Maitb.  Annua  cft 
planta.  .  . 

^^J^ic^paffim  in  nuiiaaio  litore  Modiee  civitatis.  &^fit«r  bMiK^^ltmm  tm^em  tfft  iMi%rMt 

*    8.  Alfme  martiima  l<mgius  radicata  Herniari^e  foliit  Bocconi. 

Bacc. 

Radtce  nititur  pro  plancz  modulo  Icmga,  craila,  dura,  Caryophyllorum  acLychnidum  mor^  ad- 
natis  ctiam  appendldMisqiiali  ramofa,auc  podus  mukis  modis  iiux^ta :  Ab  hac  Caulieuli  denwoe- 
ipiB«  pliires  gignuncur,  <xc\  quos  folta  func  varia  ;  uni  quidem  f  t»<Sicilia3  Hemiana:  fijrniii  & 
magltttudine;  alceri  vero  AJiines  niaririms  Neapdicanr  Co/.  /wwi  8C  ftmima  funt  ipiorfiis  Alli- 
ncs  vujj;aris.  C.ipfulas  non  oblcr\'avic  Aurnr. 

Aliam  hujus  gcncris  piancam  piogtc  P.  iiocconc  quam  inicnbic  Alfiiem  maritnnam  alteram  mh 
£0fNlfiliiK 

A.    9.  Saxifraffa  falmfixu  Aaglkd^Ac»  Alfine  falafins  foltit  taluijfmii\  Jivt  Saxifrt^s  falm- 

/my j^ii^A*  G«r.  emac. 

R.iJice  niciatr  alb.i,  mulciplici,  fibris  majufculis  donar.i.  /  rj.'/,i  ciua:  ad  radicem  gramioeai,  ahga- 
fttilinia,  undalia  aut  iclcunaalia.  CauUs  cx  eadcm  radicc  plurcs,  palmares,  tenues,  infirmi,  gta&i, 
cr^is  gciuculb  incercepti.  Ad  lingula  gcmcula ex  advcrfo  bma,  angufhflima,  brevia,  acuta, 
inreriQra  diginun  kmga,  lupcnoia  breviffima,  feifenabntin  fbliorum  alis  gKNneruiit  foliolorum  mt- 
nutiflunorum  vcluc  r.inuilorum  germinibus.  Fttrei  iti  fiimmis  caulibiis  &  ramulis  Allincs  flonim 
.  Iku,  pciiiculis  (cmuncialibus,  tciuiibus,  ma)ores  quam  pro  phiuuLt  mcnio,  albi,  pentapetali  petalis 
concavii  acutis,  c  calicu  quinquepaitito.   Stamtna  in  niedip  rfore  dcccm  alba  cum  afteihm  conoo- 

^^^  \^e0fkiAm6icmA^  paiv»^  pcr  iHMnricaiein  obftori  nihaiiia  ooa^ 

uneut»  ,.|.  • 

la  paluftiibm  menfi  Julio  florec. : 


Digitized  by  Google 


Lib.  XIX. 


T>e  Herbis  pentapetalis. 


*    to.  Saxifrtga  Bavarica  Park.  Porue. 

Humi  (e  fprgic  ramulii  plurimis  teretibus  ccnuibus^  in  dios  minores  fubclivifis,  folils  crelx^s  ad 
linftuia  genicula  binis,  anguitiSj  oblongts,  crafliulculis,  pallidi  virenribus.  In  ramulorum  fiimmira- 
tibus  fingulis  linj^uli  fleres,  calyce  ^  rolioiis  albentibus  compoijto  obvallati,  pentapccali,  nivei,  pc- 
talis  acunwnatis,  mtcrdura  fimbruti  &  purpuri  dilutiore  tin<fti,  ftellx  in  moclum  cxpanli,  cum  ti»- 
jntnibus  in  roedio  pallidis.  Scmcn  vafcuiis  par\'is  t!  rotundo  oblongis  includitur  mioutum^  compref- 
fum,  nigruin,  fplendem,  RaJix  parva,  alba,  aitius  in  ccrram  delqendens. 

A.    II.  ^lfine  fufiSa  tmlebro  flert,  folio  tetmijjimo  neftrm :  jtu  Saxifraf^a  caryofhjUoidtt  fnJiBa, 
flcrt  aWo  fHlcbello. 

E  radice  fimplici  furculola  caitliculos  fundit  humcrofos,  tcnuc»,  terctes,  mfiiiMOS  &  humt  procimi- 
bentes,  geniculatos,  foliis  ad  genicula  binis  advedis  aniSos,  angiidb,  vix  diiuidium  digitum  longis, 
c  bafi  latioro  in  acumm  mucroncm  (cnfim  delincntibus,  Car>'opliylleoruin  in  moHum  ;  versiis  luin- 
miutes  tn  ramiJos  .iliqiiot  Iparlbs,  qui  flortt  geft.inc  catididos,  pulchillos,  pcnrapetalos,  iongis  pe<li- 
culis  nixos,  iii  divanciciombus  caults  &  raraulorum  codem  modo  litos  quo  Ailiiies  vulg.ini,  apici- 
bus  inrus  rubcntibus.  Succedunt  yafcula  AUines  zmuU  femint  rcfcru  exigiio  rullo.  NuUo  infigm 
neque  odore,  ncmie  (apore  excellit. 

Jji  montolis  Eooraccniibus  prop^  Setsk,  nccrtnn  Derbienfibus  oopio(c.  Lk«s. 

I*    li.  Saxifraga  Aittijuorum  'juslwfJam  J.  B.  ma^na  Mmiuoh  GCT.  CarjfOfLjIistt  Saxifragsu 
'  C  B.  Saxifraga  major  Italortim  Mattbiolo  Parlc 

7.  B. 

Digiti  parvi  magnitudine  five  craflSmdinc  obicrvavimus  raJicem  lignofam,  p.iInio  longiorem  in 
numcrofa  capiu  divilam,  unde  ^olomes  puilulanc  innumeri,  palmares  5c  longiorcs,  gciiiaiLcc,  folitt 
ad  junduras  binis  cx  advcrfo  politis,  Hyilbp!  iimilibus,  Qiinonbus  ami&i.  Fios  untu(cu|ui(]uc  fio- 
lonis  cacummi  infidct  unicus,  muitis  in  medio  fiammim,  i  ealjct  aibitlo>  femiuiaaii,  (Iriis  vii  idan- 
tibusvirgato,  intcriiis  .inguftiore. 

£x  luc  deicriptione  Lyduudts  (pecics  efic  videtur.  Ltcui. 

Rara  eft  iixc  pianca,  ncc  nobis  unquam  occurrit  vel  in  Anglia  vd  in  tranfmariais  regionibus, 
quioquid  dicat  LoDciius./  J.  Bauhinus  ex  Galiia  Narbonenli  habuit. 

*    I}.  CaryofbjBm  fjlve/lrti  Jhtgofior,  vtl  CarjofhjUm  fjlv.  flere  tmmuno  C.  B.  Saxifraga  Au- 
ti<fmirum  LoMii  Paric. 

Lobelii  (entcncii  ctdem  cft  prarcedenti,  verum  ftrigofior  ob  ioaiin ;  non  cf.  crgo  (uflScicns  ratio 
cur  Bauhinus  cis  feparct.  Lut>cliutn  camcn  niemoni  laplum  puto,  cuni  magnam  hujUiCopiam  m 
Anglia  provenirc  fcribat;  Nobis  enim  nulquam  vii.\  autaudita  cft. 

14.    yirenana  1.  B. 

Deiicatula  piaotula,  vuc  paimaris,  ex  radiculu  lonaulculis  liljis,  crebris  gcniculis  interccpra,  ra- 
mulos  (atis  frcqucntc»  profcrt  tcnuiflimos :  folia  ad  radicem  multa,  uncialia ;  &  gemculis  inferioribus 
urcumpofica,  icmunaa.  longiora,  lcd  iniignis  cenuicatis,  una  cum  minoribus  quibuidam  nd|undis ; 
at  jKt  arciculos  buu;  in  fupononbus  vero  nuiiacim  pjcnc  diipoiica,  brcvja  minucique  uc  nihil  (iipra, 
vcrtictlios  tmicata.  Hiriutiem  interdum  per  coliculum  eJihibct,  cxtremiiquc  ramK  florem  Spcrguiz 
album,  rainorcm,  calya  inlidcntem  virioi,  foiioib. 

15.  Ruhta  Ifmfolia  afptra  C.  B.  Juncaria  Salmantittnjii  Clu^  Parlc  Juncgria  J.B. 
Cbif  • 
Habet  in  (ingulis  geniculis  \»nz  folui  cx  adver(b  lita,  Afpenila:  odoraca:  foliis  quoibmmodo  (imi- 
lia,  brcviora  camcn  &  Lini  (acivi  foliis  non  abitmilia:  frequences  raniuh  ex  alamm  (inu  prodcunc 
fimtlibus  foliis  prardtci,  copiofbs,  palcaccos  candicanc^ltiue  proferens  flores :  femcn  dcinde  exile  ni- 
gricans.  RaJix  cenuts  cft,  candicans,  non  vivax,  (bd  iingulis  annis  (cnunc  dedduo  noveilx  plancx 
cnaicuntur  ilio  ipib  amio  ctiam  (ub  nnera  men(is  Augu(fi. 

Provcnit  iocis  arenoiis  mter  vinctaj  (ecundo  a  Salmancica  miiluri.   Fiora  Jiiiio :  (emen  Au-  ^**"'  ^ 
gullo  raatunun  cit.  Tcmfui. 

*    16.  CarytfbjUtM  faxtUilii  Erieafolim  umbtUatii  corjmhit  CR.Pailt. 
C.  B.  froJ. 

Ex  raJtte  tcnm  lignola,  contorta  8c  reclinata,  cauliculi  plurcs,  geniculari,  rufefccntes,  (cmipal- 
raares  attoUuntur :  ad  quomm  exortum  foltola  brevu,angulla,  artCE  limilia,  8c  ad  gemcula  lingula 
bma,  breviffima  &  ngidiufcula :  cauliculorum  fummit.uibfus,  veluti  unibillx  ex  corymbis  compolitx, 
iniidcnt,  unde  fltrei  candidi  ex  quatuor,  aliquando  quinque,  folioUs  conftantcs  prodcunt. 

D.  M.ignoI  ftores  (cmpcrpenuiiccalDsobicrvavic,  inque  deiccnfu  montis  CafoulaJou  a  Im  Cam-  LMutf^ 
brcttes  Junio  cum  fbrc  treqnentcm  vtdjt.  Tem/ui. 

In  Gallo-provuicuc  lods  laxolis  m  monce  cdito  prop^  yiga»  reperictir. 


Ttte 


'  17.  QtrjofhjlUi 


HlStOlClAPLARTARUII. 


17- 


ti  limilis  I'fli  k. 

V^^Jau  mulci  davati  pcr  terram  repens  cx  radicc  caHlem  lignofum  emittk,  m  nuDOs  plures 
& hwin  alk»(bbdi»ifiiin,  quos  folia  cxi^ua  Encr  foliis  imnlia dnKPOC,  qMKom liimiaiaafaas /b- 

ccHiTpiiiialiabaiiuii 

A.    18.  Sfergula   purfKrtM  J.  B.  alfmefarmu  ftx  t  5.  f-;.  4? 6.  Uh.  i.   Gcr.  cmac.  Sagin^ 
Sftrvd»  MMMM  Fark  .^i^  SftriuU  ^acte  mtmr^  Jivt  SftrgmU  mmcr  fiert  Jnictc- 

Ra/tcc  'ci\  iinguUri,  longi,  cradlufcula,  apophvfa  quaflam  i  laeoftoi  emittcnte,  fapore  betaceo. 
Caulet  mu\n,  per  terram  fparii,  dodrantalcs  fc  ivinorcs,  in  i.iniulos  divifi,  ao  quorum  /ingulos  no- 
dos  fttt0  ftcUatun  adnafcaniur.  [  Quamvis  folia  taidium  nodt)i  IVcllatim  ainbire  vidcantur,  curio- 
fiijs  tamen  rtmanti  duo  tantim  pleranque  foUa  apparcbunc  ad  lingula  genicula,  ex  eorum  auteni 
linubus  rcliquaonunturj  angufta,  acuta»  auim  Speijgula  vulgans  breviora,  oblcurd  viridia,  ie- 
muncialia  circiter,  plunmum  glabra,  raritn-fiirfcta,  quibus  ad  exortumvdut  fquamular  diuralhae  ue 
in  Polygono  circumponuntur.  S,ii>or  hc:biccu$  In  divancarione  ramu!orum  /?«/<■«// Iinguli ;  in 
■  iiuiUDitaDbus  enam  cauliculorum  ad  lingulo^  nodos  finguli  onuntur,  purpurci,  Anag,>Iliifii,  phoe- 
j^oeae  floribos  fimilcs,  c  <iuinquc  foliolis  compofiti,  alii  rc<:li  cxpanh,  alii  pcnduli  occluli,  «lice 
qranqucfoUo,  oblongo,  iierbafico,  fiibhirliito  s  pedic^  oblongis  hjrliitis  nixi.  Stm»  m  capiiUi$  co. 
noidibus,  per  matuntatem  in  tres  carmas  ddufixadbiis,  mnwilSninm  uti»  mfttr,  fiilcimi  aue 

In  arenofis&glareofistrequcns;  M.110  &JuniomcnfibusHorct. 

Qyarit  C  Bauninus, anhon  hjec  fic  Aftcnas  fcuStellatia  LugJ.  i.c.  Altcr.  fivc  Srclur.  Monfpeli- 
enlium  Ptrt.  D.  Morilbnus  duarum  aharum  Sperguk  Ipccierum  memmit,  lolo  iciuuic  a  vulgari 
d^rentium,  quomm  tituli,  il    •  « 

1 .  Spcrgula  annua,  femuie  louaceo,  nigro,  arculo  nicmbranaceo  albo  cuitito. 
%.  Spergula  annua,  femine  comprdlb  foliaoeo  nunore,  in  medio  liilco,  drculo  pariter  albo 


cindo. 

UoaqiieJwcIpecies  Annrenoftio  dete^  fiiit  in  arvis  fcgetaiibus  circa Rupellam,  8c  in  arvts 

"Tei^n^c^^^I^i^iTmarinx  femcn  foliaceum  fit  &  fufiairo  cuitt  dtadofeliiocoalbc^  caTOii» 
dum  ni  rauioplicentur  Spwgulx  fpccics,  uc  rca^  monet  D.  Ai«^/  mBotan.  Moofpo. 

iL  19.  Sftiffd»  J.  &  S^rnt  SftrgKU  Gcr.  emac.  S^g.  Sftrgul»  m*jtr  Park-  jHjim  Sfergula 

7  '  ■  •  ' 
Paimari.  &  rcfquipalmaiis  c(l  planta,  ad  cubiti  etiam  altitudinem  excrefcens :  emiUhit  mnltis 
tct«tibu5,  frcquciucr  gciiiculatis.  fubhnfutis,  ramofis  R/m  ad  fingulos articulos  numerofa,  radutim 
ttc  inGaliio  aulemambiunt  teauiutc  quoque  pan,  fed  ncquaquam  itl  ngida,  verum  Haacclcen- 
Oa:  fnperiora  orni  colicub  leviter  hirfuta,  avcrlapartc  fiilcata,  faporc  nullocvidcntc.  CaptuU  m 
 r./i.._::.          c  I.  c^Ait  .si^irA^m  Atmitx  f  tmtsKvsa  imusautalter  deoriun]  oen* 


SUta. 

loter  iegietes  ubiqiw  foi  fumas  fieqnem. 
A. 


M  SwauA»  m0r'mavcj1raf  J.  B  marins  DaltcbtmfU  fivt  4.c«m6|.£^.  *.,Ger.emac 
J^SftrguU  faae  mcd.u  CB.  S,>gin.e  SferguU  mmtr  Farit.  m»M9«*nV* 

CraiEoreeft  r*/icfmiimmediteiTancaSperguU,  ex  q.a  c-iJ«.  limilirer  multos  profcrt,  palim- 
'  res  &  pcdales :  ad  quonrni  genicula  naicuntur  radiau  in  orbeni  M«,  Spcrgulx  jam  dida:  modo. 
CrafUn!^la,  l.iira.    Ramulonim  cacummibus  floia  ^  calyailis  hiriutis  crmnpunt.  limilcs  quo^ie 
fornu  icd  colorc  9^^?^^^^^^^-^^  i^^^ 

graphi,  ncquc  cniin  u;iqi..iin  vim  bpeigUiam  INCe  MIBO*  aiKBB     «uyiwi.  j  w oiwum in.iiiiiiiHi »— 

hinau  y*»»»f»  conuncnt  ("oliaccuni.  ,.  .,  ,.       ,  i 

Adeo  fimiiis  eft  Spcrgidx  purpurci  in  Meditcrrancis  na(ccnt>,  ut  aliqu.mdo  totam  di^crtotem 

boonataii  impufimdim  coifiij  vetum  poftca  femcn  hujui  comptciiuro  &  pianum  clle  amroadvcr- 

teiM^  fintentiam  muuvi,    .  '         .1  , 

In  ulfis  paliifttibu  8c  niarittn^ 

•  %u  JlfimBtitk0CStB£Vail^  '^S^PVh** 

Cluf 

CWMimpl.cutplurimum  8c6oBpUridoiiat«r.  intcrdummultipUci,  gcmculato,  pcdi,  dodrantem 
alto.  fubrubente  a?iquot  ramulfmldito:  fol«s  U  angullis,  iecundum  petiolos  tamcn  Uuor|bus, 
&  extrema  pane  rouaonaiis,  do£ mag« cmmente.  nulUUnugme  oWitis a Itcnus infl»,  fid be«> 
h»  U  fiwo^viSw^  8Pn>«i»  ^""^  nalccnobus ; 


Digitized  by  Google 


I«ib«  XIX.      De  Herbis  pentapetaUs  r^faii^eris*    •  •10^5 


mulivduccapttnlis  infUr  Sympbjfti  petm  aiinfti  enuic,  qiue  oUongis  ft:  puipuds  jlvifcw  i^nl: 
rWbinediocnkcaiidkla.  .    ^  * 

On»  JCiw  ir  2>  frmtera,  aliilqtieBaeticae  nds  oibiervabae  Cliinbs. 

•    11,   Aljwe  maritima  Neafolitana  Col,  Park.  maritima  Jlore  Tnben$t  C  B. 

C4. 

Polia  ei  anguiHifiina,  nec  Utitudine  viticulas  ipUs,  in  quibos  bxreot  MnicaUriin  bina,  fupennti^ 
ipdquc  crucuto  ordine  ex  fbiiaco  getdculo  prodeuntia,  longinufine  pi^eart  8c  majoi  c  :  flent  ha- 
bcc  in  (ummo  c  longis  peciolii  prodcuntcs  cum  calycc  foliato,  ut  in  congenonbus,  colort;  (■lavcm- 
bcntCj  Jr,u\'u  oblongo  &  feminc  (imilibus.  RaJue  idmodam  tenui^  fibiiliis  (iiviiaj  candicanto,  ex 
qua  m  oihcm  rcpunt  viticuli  fruticantes^  faiuni  jageniticij  fid €1101  floMiic  cdppiaL  Uabeat  dncali 
inodium  ItuneOf  ut  in  congeoetibus. 

OdnirininariiiiiusAlintoaQofM  Ucm. 

*  %%,  Sti^sgM  «ftfr«  AI{Mn.  exot. 

Ab  una  raJice  multis  afluii^c  furadu,  longimdinis  dodrantalis:,  tenuidiniis,  cx  inCeiTalfii  geni* 
Cnbnt  exquooim  iinguiis  getuculis  utrinoue  ex  oppdito  biiu  ^ida  excunt,  teaiifliatt,  langa^ 
inacntumadmoduin  dcfinenm  Cuyopbvils  niniaii  ftliis  pfosmta,  fcd  minoratamen  &  tei^ 
ora,  TkiincznibiimBvaldsfiniRa.  auc  fola,  ancanicnmninu&  binistenuinunis  exiiftiem  fiDr-' 
culorum  geniculis  iridcm  prodcuntibus :  in  (iiminiutibus  vcro  flofculi  ourpuiei,  par\'is  Carjophyl- 
lis  non  diifimiles  emicant,  &  in  furculorum  cymts  parvorum  ferc  umlicllaiiim  modo^  quibus  ftmtH 
nHmilnm»  nigricans  (uccedit  RaMx  looga  eft,  in  acutum  deHnens,  lignofaj  utrinque  demtttens 
aliquoc  MdicuU  lonBas,  cenuq,  fibrai&^  por  laium  in  tenae  fitperiicieaaas:  Tou  planta  inodora 
dt,  gdfaawJiooafaiiipc  aMqaculh  MMritidiaft  auc  acrinMn»,  fiocatque.  £x  Creticis  temi* 


Ibgpie  ddcribit,  neque  lynonynu  addiCj  tluqtaBicqneric,  an  ficSaxifragia  ).  CaJL 

Alfine  fiuviatihs  Tab.  Ger.  a^uttka  minor      fiaitaas  C  B. 

Mobis  inoog^  &  iiilpofla.  Videfiis  eps  icooem  &  defcriptioQem  apud  TaL  &  Cer. 


A.  ^5'  '^^fi»»  W— yifa  §m  "fmHitttijffu^  Ger.  emac.^«*gfe*  mMr  J^^ia  ohbiwt. 


 I  fibris  albentjbus  t- gcniculis  in  tcrram  demifCs  r*/(cdfMr.   Catdes  palmare!^  *  WitWMIt*, 

infirmi,  lubentes,  ftlut  veftm  crcbris^  ex  adverfo  binis,  Portulaoe  zmulis  fed  loag^  minoribusj  ex 
angufto  niminim  princ^  paulatim  dilatatu,  &  in  extremum  rocundum  ddmeii^us,  glabris,  non 

crenaris,  luteaviridibus.   Flores  in  alis  foliorum  ilngulorum  finguli  fcdenc,  nullis  pcrliailis,  f^J^'"*' 
purpurantibus  foliolis  compofia^  quibus  fuccedunt  vafcula  fubrocunda  lemmibus  rcpkta,  minutis 
inms. 

In  Mkftribos  fic  aquofis  ubi  per  hvemem  aquae  ilagnarant,  pcr  toum  Angliam  frequentiffima  Lhm* 
cft»  Kmc  «Gm  habuit  pro  AUuie  palulhi  minori  folto  oblongo  C.  B.  verum  nunc  mutati  ftiiiea- 
tia  pro  Alfinc  palufbiminoreScrpyUifbUa  tjafitm  eam  habeoi,  ied  neque  hujus  defcripcio  per  oin- 
lua  refpondet«  nec  enim  noftrae  mua  lunt  Serpylli  mult^  mtnon.  Plcnam  &accarauin  liuji^s  pian- 
nbdafa%liaiiondd««pal  J.BMlainm  SnbfiMnxftatisflom.  iti^ 

hrn         ^lfint  falufiris  Tortulaese  ajuatiest  An  Mfint  a^natica  furrtSior  J.  B  ?  A» 

Alfme  faiufin,  StrjjKifJiM  Gcr.cmac.  MntSi  tDM»  €|MM»  dMne 

caue&  5&ltnfii8f. 

• 

Msiix  plurimis  fibris  capillanbus  conflat.  Cauks  indc  emergunt  plures,  rotuiidi«  rufaentcs,  in 
tarram  rodinati  &  fiibinde  radices  agentes,  duorum  triumve  digitorum  longitudioe,  ramofi  &  cre- 
bris  pfnici^  inwreepti;  quos  veffiant  foba  ad  nodos  \isu  moGsz,  pallidc  virentia,  ad  Scrpyl- 
lum  vdmDft  MpBdentia,  veium  anguftiora  pro  modnlo  m>  &  lor^iora,  iaois  crafla,  pallide  vi. 
renti.!.  verott  <nimi  :&minicatcs  ex  alis  foUorum  egrediuntur  flores,  ali^s  ex  fingdis  pediculis 
iemuncialibus  fin|^  al^  plures  in  codcm  communi  pediculo,  perexigui,  penupeuli,  dbi,  qoi. 
bwliicceduot  v«ycdWtrioooca,  finiilia  ctia  rotunda  nigra  continentia^  qux  in  crcs  carinas  per  raa* 
turitatem  ddufiunt;,  &  femitu  QAendnnc:  Cflri""'*  ^***"^  ie  .OQotrabeiates  ftmm  ioum  cam  im- 
petu  ciacnlantnr.  &por  pbntae  aiiiaric8n&  , 

Amat  loca  humida  8c  palu(hia,  fed  nec  aiidioia  afpenutor  veie  piaeieiam  phnridb :  ofafemiTi-  £«0»; 
mus  enim  non  raro  in  arvis  mter  fegetes. 

Hac  planu  ef^,  m  failor,  quam  m  Trtelud.  Bttan.  defcribit  MonlbaiUsfililiailoFortnbcaeniini- 
nuefloredbo»  Efl aucem plannilajingdaris & fiii gqiois. 

OefcantionePoitulacKexigaxllvearvaiifii  GaindariicnniMfhn  nqasheibnlKdiliBenBer  col. 
1«^  eaiidem  oinnino  jndlcaiiMis  phnitain. 

Ttct  »  .  *  »7. 


Digilized  by  Google 


f 


I  o;d         '       Hm  S  T  O  R  I  A    P  L  A  N  T  A  R  U  M. 

•  »7.  Af/imtApi  Strfjtifilk  Bocconi. 

i^uku  S>L  femmc  Allilieii 


I 


pJ!Sefl  foL^,  carnofis  GrAtioJx  Hyflbpirol.x  anguftioribus,  aJ  cauliculornm  ht.mi  Mccntlum 


»8.  Al/m         mmms,  Jjy«/w*»*,  tmSm  CtriMiri  exip»  Meno. 


Und«quaci  urc  inonfupcrat.  FollolaLeodsiiMgiiku(linelonga8c  bia.  Flolailivixoonrpiciu. 
In  Boniffia  loas  udiscrdcit. 


Gap.  XHL 

.  De  Ljft»iacbia  furfHre*  Jficata. 

*       '  A.     J   /n^wtffAM  ,'^;Mf«Ger.  P.iil<  Virptirea,  ^uihufJam J}>icata  j.  'R.  j^ietU  fnrf, 

PLnres  (pargtc  raJittiiiffcaHes,  lignofas,  albas.  CW»  ad  honiinis  alntiidincm  Ixciore  fblo  ado- 
lcfcum,  rigidi,  in  aMmvifi,angulo(],iubiiibente&  Fo/M'plurimumtnnaexcertis  intervallisalias 
tenu,  Siligna,  quim  luteae  Lyfimachix  fWftiora  &  (aturatius  viridia,  acuminata,  licco  guftu. 
Flvts  m  Ipicis  djxlrancilibus  aut  bfevioribus,  i  plunbus  velut  verticillis  compolids;  hilaripurpuri 
ocuk»  pcrftringunr ;  quorum  fingtili  fenis  fbliis  conftantj  flamimbn!  concQlQritw»  MMimn  oonnpan» 
tihMn  eieaidieiilu  oblongis  ftriatis  fubpurpureis,  in  <luo<^ecun  lcgmcnta  divilis. 

PftHapif  noubilc  eft  m  hoc  flore,  quod  petala  non  cxeant  ex  imo  calice  circa  baJin  valculi  &• 
minidis  fquod  in  eodem  fcrc  occuk|tar)  ied^  iummo  calids  nuTBiflC,  ucftatim pudikea «TdQenti 
dim  jam  maroelcerc  incipiunt. 
Item»  I"  pa!uftribus"8c  ad  fluvioruin  ripas  abunde  provenit.  /Eft.-itc  florct. 

tr   *  A^uabujasdeftiUau  ad  vulnera,  punduras  Sc  fugiUatione^  oculonun,  necnon  ad  obicuriutem 

'  aiilqpe  eoram  vida  (ixlnaocam  cfticnedinmaiiioieParkinfoio:  rpocifiaim<cftininflamntt> 

'  *  %,  tjfmachia  furfurea  i.  fve  mincr  Chl  Tjf.ruhraMtnJIli/juofa  C.K  fmfMrt0P*mmit*^^ 

'  mmer  rulirj  flvr  furttprt»  Park.  Jiurpurea  mincr  Clufu  Ger.  emac. 

I         '  Cluf. 

>  .  Humilior  eft  prxcedcnte,  cubkalem  alntudmem  raro  rupetans :  CmtUi  illi  tenenores,  graciliores, 
■qnadrangvili,  cacuir.iiie  m  plupes  ramulo»  cx  adveHb  inter  fe  nakentes  divUl  Fc/m  vulgan  minoia 
E.:  .ingulbor.i,  iibi  inviccni  ctbraoppofin,  li;nt;i  &  quod.immodo  gummofa,  dcindc  nonnihil  acn- 
raonix  ecamantudinis  exlerencia.  Qux  in  (ummis  ramis  nalcuntxir  conmlum habcnt  ordinem,ncq, 
ii»iBmnHam  ibvanc:  inter  quat  «•«(r^Kii  cmci,s;u!;t  ranorcs,  minorcs,  nc:;,  adeobarbati,  .lut  vcrti- 
ciHorura  inftar  caulcmamhiaieBsm  in  pr.vccdcnte,  pleninq,  hexagoni,  ex  qmbus praiit  hexa- 
petalos,  rabcr,  aliquot  fimmiAm  ex  umbilico  prodeuntibus.  Raiix  dura,  liKnoIa,  non  repens  utm' 
fiipcriorc,  lid  c\  coJem  corpore  mukoicanlesfinguUtannis  prwrens,  «ctubinde  latcnbus  fe  pro- 

paR.ins,  multilque  tibris  inhaercns.   •«  •  . 

1  0  eoit  mnliisFMooair  locii  in  bnmidii  pratis  &  Dtmd»  infiilik  Fknt  cwn  vol||aii>intt 


•  3.  Ljfmachia  nAnt  RMMM  OaCHi^^  fffnrfetmiU»  C.  B.  furfMn*  five  riks 

Park. 

frequaitibus/WWWanguftisinftarfoliorum  Lini,  led  brevionbus  obhtos :  mtcr  qux  nalcuntur  Im- 
gularcs,  imertlum  gcmmi  caltcult,  longnulcuU,  quales  fcr^  in  pricedente,  d  qmbus  emergit  fivfculm 
qmnquc  pctabs  conftans,  cx  purpura  ocenden,  quibns  defluentibus  luccedunt  f4;j<«/rf  membra^ 
cea  caliculif  inclnia»  exilt  indno  caadicante  plena.  Rtdi*  kmguiicula,  tiii«a«  aliqaoc  libns 
donata. 

GnHclmwMmGlttfio  oftaidic«  exlttli» f«te  ini^ 


•  *  


Digitized  by  Gopgle 


JLib.XIX. 


T)e  Herhis  pentapetalis. 


Dg  Tri^t  ffimffi  CrtUtA 
rrifilimffm^OmtimC,liCM.?»ik.  Ger.aiiic.  «aitepCMjbMj.a 


y.B. 

¥  Aiiimeftlioc  Trifolium  (inquit  J.  Bauhinus J  Crete  munus,  axi  cauJu  m  ramos  altenii' 
cun  onundc»,  crebemmos,  anguk>(b6y  denuo  in  minores  lamakis  <iivaricato$,  humio,  Hdbi 
JL^L  ftiiat6fi]iie  dividkar:  iibk|,  vomqui  nni fiuailfch «lividQnrarduo  exeunt  pediodilibceVMA 
omofid,  fing^/Uwteriiafpanra^  obbnga,  in  acumai  ^iDofiiinde&ieiitia  glalicaque  fufKnentes: 
wKmQue  dirancttoRibiis  {uMimc,  adund,  ngidull,  moraa^es,  deorfam  fpeftafites  aculei  [Ciulioad 
fmgulos  nodos  quaruor  fpinularj  binis  lupcfne,  toddem  infem*  fpc«ft.inribus.]  Supcrius  ▼cro  cx  ipfb 
ramorimi  coicu  pedicuius  exit  brevis,  cui  ex  cal^-ce  vincknte  emicam  inlidet  flet  aipoeiius,  magnus, 
piir(Rin>-TiolaoeiB*  Lyiimachiz  ipedoic  fimilis  i  guinque  folus  compofitus,  medloni  obfidcnabus 
epiabas  htick,  SHifM*  quatuor  aut  quinque  colbs  ranaliailatis,  Iffiwfinfa  i|l  n^n^nm  im^ng. 
coiiawandbasooiiilantjTfli^  ^        «.^  . 

SonealiivsnificwiClttGianHiMianaiBe^  ' 


H 


Cap.  XV.   

Dt  CtrjafhjSt  tmim. 

'  •   •      •   ■  ■.,.'»•• 

£c  planu  pencapetala  quidem  eft,  verum  quale  (emen  prodacat,  naAbRne  an  vafcalo 

mdu(um  nondum  dilcemcre  potuimus,  rcvera  qu,tmvis  diligenccr  qua:(ivimus  nuUnni 
iu^eiDUS  ieinea  io  ea  invcniinii^  quotamea  procuidubio  non  caret,  oc  nec  alia  piana 


A.    t.  CmytffyBm mtHmt iiiiiiiii  Ger JA  mmkmmmimrCK  CmwfyUeus JUt 

camles  •vtljmtcem  minm-].  B.  GnMMO  MpiMM  oiMW  PlHki  <C|^fir»  tfJttt^llUf' 

flotoer,  Jbta^txiS^im. 

B. 

^iu  eii  Serpencinc  priuiquam  iioreat,  brevibus  duar^  ufldaram^  ubi  vero  caulis  excrevit  8c 


F^ih   

Horet  quatuor'vd  eciain  qain<iaB  uncianim,  &  pauld  ladoribus :  radiet  aaila,  non  brevi,  or'  fnk 
Dodonam^  injholi  fion  mbmK.  ubi  (olia  ocomidic  in  alij)oot  capiu  divi^,  «x  reliquiis  vcrerum 
IblkmmaiaficqiillMs:  CMtirprund  aliquoe  oaciarom,  deiiide  oateiaris,  teni^  inFa  capiculum 
(VlDDdScaoioIz  ovinscacccdic)  vagina  longiufclila  ab  ipla  cipinili  bafi  enafccnte,  &  dcorfum  .id  di-  • 
l^edemlcHigicudinenT  produ^  indufus.  Excerior  facies  capicu|/  conftat  /eiio/»  membraneis,  cxte> 
inb  virentioixs,  interius  argenteo  colore  lucentibus.  Tocum  capitulum  (cacet  membraneis  (olralis 

panonbw coinpn&i,  com  writon  faniinnlBdflein  aimexs  apioes albeniesswsimbat.  SeininA 
ixmdum  inconlp&Sum  nnf^rum  vencnmt,  nam  qux  pro  feminibus  h^het  J.  'fawlM^«  fi|aniKi^j|fffti 
ombilioOi  florum  calyces  func  6c  valcula  ctiam,  uc  opinor,  ienunaiia. 

Inpalnftribmmifliimis  inqueibopiliiad  mttn  per  ncunAiigMem  efaiqne  fieqiieniiffinia 
bctar.  •      •  . 

Hac  (uc  reAftLoMinO)  AngU  &  Belgxareanim  maigpaiec  oiiiioC{  eft  cnim  vim  ■dmodani, 
de^ifii  oiipiBmcui  openc  8c  per  BOttm  sftiiBm  flocec^ 


1.  CmjtfbjUm  mmtmtm  msj«r  flere  gUhfe  C  B.  CaryefhjlUm  fltt  J/^faig/ai  tlli^ pmcm  mmier 

FlraEoedenti  eadem,  vel  valde  fimilis,  f*K/w  dodrancalcs  emittir,  re<ftes,  enodesj  quorumuniui^ 
ai|al(|tie  cacumim  (ouod  uncialis  &  longior  vagin.i  membr.in.iccj  obvolvit)  flos  iniidecitemgloin^ 
noH!»  SriHwwiprafli  fcf^  fimiliTiidin*?,  exalbopurpureus,  foliacearum  iquamarum  vallo  drcandatns, 
Jom^  l|gnola,ieia!,  cnlBnlGak  in  mnittcapitt  dividitur,  unde  cerram  proximi  magna  (egei 
mnonim  anaiH^  cramiiieoniffl,  glauoonun,  lacitudine  paul6  (iibinde  variancium. 

Parlatifbnm  caulem  non  proriiis  nudum  eUe  affirmat,led  duobus  porvis  perbrevibus  foliis  ad  no.ium 
quem  habct  unicum  cm^m,  quz  pra:ter  aliorum  otmuum  foliorum  normam  non  (urfum  crcfccndo 
attolluacur,  ied  dcorliun  vergoiK.  Practerea  tlores  non  una  omnes  auc  eciam  multos  iimul  apcriri^ 
ledieodim  pleninque  lingula^  aBmpoft  aliMt  .nt  diu  fic  ancequam  cocum  capitulum  deflonieiir. 
'  InlocfeMediMnaa^tcficamiB^f^adreniodsorimr.  NoBpropiMQBmtiam  Gijrmanix  urbem  ^•****' 
invenimus,  &  afibiedaffl  in  Getmamafiequem  habeeor.  Oonlon  fi  plaeec  J.  Bauhlnum :  unde 
C.  Bauhinus  non  linc  ratione  moncanum  cum  denominavit. 

Czceruni  licec  Dodonacus  ufum  in  medicina  nuUum  habere  tedetur,  ied  flofiailos  in  coronis  (b> 
1'jmgratiam  aliquam  obtineFe  dicat,  Dalechampius  umen  iaporem  todus  Scatioe;  planicc  adifaui- 
wn  perhibe^  ac  faoiIcMBm  baMra  ad  minGalaffl  ot^  dctiu 


iocaadi» 

Tcct|  impauiii 


Digitized  by  Google 


H  I  s  T  o  ».  :i 


Fl  A  N 


T    A    R    U  M. 


—  ■  r — r       «•ius  bibaotrs  Pyl^ntenis  fuccutrcre,  inen> 

niqueYulneiammcfre,8£inaliguaufca**««»««"P«    . 

Park.     ^     .  ./-  -1     (  4  ^Ur-,.  iH.  viiidia  iionniliil  fplendBnOJl,  duobus  fccundumlon- 
•  ^#-^JSSS^:i:-iJ ob±  ^nccr  tenues^jfinulep  flofculo- 

ISS^SlrSpftS^^^^'^  '  mcmbrana^erumpennuin,  qux«f««fi»nc«cacau!em 
rcflc<&.  iuJtefcnga,  paucbtedoiiaii.  ,  .  -4,  | 


LiBRI  DECIMI  NONI 

S  E  C  T  I  O  S  E  C  U  N  D  A.  i 

/ir^  fenta^taUsfoliis  in  cauU  alterm  mmik  9rdinefofitts,  ' 


Berbdfiore  fenta^aloaut  folyfetah,  fol^smcmiBhumihmidterm 
erSufofuisJuntvel^Mkfimma 

rimtfrr  L  e.  non  divifo  in  loculamcnta,  quod  per  tnaturitatem  honzontakcr  rumpitiiif ;  flore 
fcro*  calice  biwlfi  { folus  craffis,  kvibus,  extremis  iiibroniniiii ;  PwttllUoat 
Bic^l  fbliis  in  noumS^i^e«dAoiaaa»  j  StPBn.  '  "^r 

Trifuetn,  {»itrihliCldB»O0BipofiB^|»ll» 

fPatafttaU, 

Cl7i<«nwibecio&  inniiocauleani^  vafcnloooaoides  fofo|anris  hedene;  m 
t^Di^  sMimmih  odontos  Viom. 

aiius  partcs  diffioJter  .idmodum  difcemi  &  difHngui  poflunt :  vafaila  feminafi» 
^pe^^  dauduntur  ;  Reseda,  LnutUSc  Tbftenm»  MOttQ»clieniium  hujin  ^ 


Ttmactea,  txtftnito;  Geranium.  '  _^  ■  i 
Sismft^mmtt  (aiiiiqiMBque  cdlul«pM«  toiM  CBBftgWtot  eam, 

k«abv8eJ«fM*v  fbliit  Aloex,  flore  (beddb,  calice  tomido  &  velnt  inflato  vcfjca:  inftar; 
ALCEAr«wfti  Mrfv»  yfmot       ito  Bpoflifi  fplendcnte  fole  &  circa  mcntljem  ape- 

&  in  filiquamproduao;  foUis  in  eodem  pediculo  biais  ut  in  Faba,  Pcrtulacsfimi. 
'    ia«H;  fkHibusaltisfUiinofis^TebtOppa^ 

Indecankadamenta  t,^ulemfimms  cmtmmiaji^^i  flocccaduoo;  faninibDS oblongis  oomprcf 
ji  ifiipleiidentibus^coloiemelino;  LiMUH* 


DeftrtJma. 


POrtulacaGxads  "Ai/wv»  8c*A/otx^-  Tumebus  Portukcim  ctiani  Portiilatam  aiccndani  exi- 
ftimavit  quid  foliisportuiasiniiwtur;  fedexemplaanuquorum  vokmimum  Alio- 
nim  fcntcAriacft,  PorOjJac^m  aopelliara  effc  quafi  Poradac^ 
ulquc quod  a Galbs VcruUa,  vd  P<K«fiM yoocim' (undeBc AngBcuni Jpurnmw)  Apuleiusettam 
 II   iir  Cintaa  iBiwncaiMB  tiii ifl  I  iw  (fpo^  f$rmMesm  looai)  vocMur. 


Porcaftrum  appcllatam  lcribit :  8c  GrMB  jniUOI^JW 

^^'^^^^^t^^^^i^Pn^'^^^^  vafculum  fimplex,  fai  non  divirum  m  loculamenta,  c:i  od  per 
lM>i«iBcaliMi>  n)ii^itur«  fiosHavu^  ca^  b^alW  inclulus^ /«/m  craiia^  iucculcnta, 

I.  tarttifa» 


nucuritacem 
Lrvia« 


Digitized  by  Google 


Lib.  XIX.  T>e  Hcrbis pcnta^tdis.  ^0\9 


I.  Tmtdt9iil^^fi»fmii9»C%  banti^  Utifili*i.l^.  dm^emOer,  fatajl&Biifc.  Su» 

SampliQ  tcr^  eil  rA/i«,  progreffu  tcraporis  lignefcente,  cui  fibrar  p>aucaf  appenlx.  Caiilet  plures 
emitcit^  pedali  longitudjne,  ooa  rai^  breriores,  ceretes,  crafliDs,  (iibnibentes,  non  «edM  fed  ter- 
nm  yersu^^rcdgnaty.  f^^^  finnilBtita,  ex  an^uOo  principio,  qao  cauli  ad- 

iMiciiinur fenitni  tfibtata,  extremitste  iabtoninat,  henz  &  per  margines  xcjualu,  laporc  fubacido : 
micrqu*  oriunnir  flvfcuh  iLitei,  fMlati,  pencapetali,  apicibus  concolonbub.  Hi(cc  fuccaiunt  !>«•/- 
cm^^a  obloHK^,  Rraiio  honici  pauio  majoraj  quz  pcr  maturicatem  mcdu  partc  tranlverfim  (eu  hori- 
7.oiuahrer  i  iimpuntur,  8c /iiww  cffiindunt  pulHlum,  puilnm. 

In  hortuaceorufflareis  iiibadis  acfteraratiscoinmodd  faitarManbaMt  Aptilk  iiiiiio^JaiuD''^^ 
vev5acdeiiideia  Aiiain>num^l%  vigstacvire^  itafw; 

a.  VortulMa  fativa  luSe»  /h'e  aurta.  >(Boil>rn  ^VOXlttlXt. 
Wefuo  an  (pecie  a  praecedente  difFcrat,  cert^  tcncnor  eft  lUa,  fbliis  lacioribus  flavicJntibus. 
|.  rtrttdscMMvtHrk  Ger.  Parlc/Mw/rar  tmm fim  jfwMMi J migi^ifditfiti» Jjihn/hmC^ 

J.B. 

Muitisnumens  minor  eft  quam  fativa,  tota  tcrrx  appreHa^  nechumo  (urgens:  radice  craffiuf^ 
culi;  itcuti  &  raniis  fucculentis,  mulnfidis.  FoUs  nngu^i^  tnimiiii  ieri  pam,  fiiccoienca,  cratla« 
aTOvirentia :  fimt  uMi,  muiatb.  &iniiiiimaliaiit  re'qiiiM  partiain  ommBm  pirvitateilaava 
mmrt;  uc  (ufpicer  lativam  i  fj4v8ftri  cnlcurl  initio  fiiftaia 

In  Trali.i,  Siolia,  Gallia  Narbonenfi  &Gerni.iiii,i  in  vervadbs  &  ad  vias  frequcns  occurrit.  tnc-iw. 
In  a.-^Liore  Sc  doiorc  (lomachi  Portulaca  c)ulque  iuccus  &  (ympus  aut  ipla  planta  recens  comefta  yntt. 

expcru  cfK 

InaeetaritsfieqpeiiinimeftliVxtulacs:  Smoaachi  aidaianleB^      Mis  fivvorem  «ooipelae,  «fab 
&lni6  in  feMbttpnniiliaacmalignis,  ariot«nriiiK8QSeaik»nrMaft:  Vemram  fiilubec,Ven»> 

reique  itxlomnia.  Oentium  (luporem  recens  conunanducata  tollit,  &  mobiles  dentes  ftabilit.  Ver* 
niinancibuspuens  cuni  (uccellu  exhibctur.  Verum  efus  ejm  nimius  cavendus  e(t,  quotuam  ob  fii* 
giditatem  fuam  6c  htimiditatem  m  rentriculo  putreftcre  apta  efty  tCieliqMnimTilnqan  tO- 
num diiiolvere,  utin  nobilinetipfisiioalieaiBl  eneniiuniui. 

Soletapudnos  cura(ale,  aceio  &ainmaiiicaomadiniiaAm«  eadcmnmdoqi»  Capparai,Ge> 
aiftac  flores,  Lingaaatii^Oridmin^te  condiaattir:  qiiomodo  pentannciiGato  mags  gmaSc 
«nica  eft  quim  cnida. 

4.  FartuUcM  txigiu  frve  arvtnfis  Cmntrarie  J.  B  «r-jtnfu  C.  B.  txigua  Camersrtt  Parlc. 

Herbolaeft  noaab  aliisuc  (uc  autor  perfaibet)  demonibata,  pinguiSj,  iiibiutea;  r^wifiiwfainairvi^ 
aliquanniltim  procumbendbus,  foliu  rainutb  Portuiacz  fylvcfhis,  pollidioribus  taraen,  (emper  ge- 
minib  nisn^o /fmmr  in  v.ifculisparvulis,  Portulacz  limilibus,  led  qua;  longioribus  pediculis  &graci- 
hbus  niruntur,  &  niaturc  incipiunt  hiarc  antcquam  fcmen  plene  perfidattir.  Sapor  ilh  nullus  qui 
notari  qucat,  praEtcrquani  hcrbaccui  ut  in  Altinc. 

Primo  vere  m  agns  fiumencaficis  liequem  eft  arca  Lipiiam  aote  Cremenlem  poctum.  Utm. 

Hanc  herliameaiBlam  efleAlfinpiHftnepiliiftaBaMalacB  aqnaBae  &ihB  fipetiAi  didmis. 
VtdftftflMifer. 

M  '  ^ 

Ex  rjdStbievi,  in raulta iilanienca alba  de(inente pnxiLicit  c^uUm  rotnndaiq«  oaiBnfcnlnm  flc 
iiiccalentom,  qui  ftatim  propi  terram  in  multos  alios  caules  dividitur,  Cc  lnpoiinu  fius  nmo^ 
qui  reftiuncur  Ibliis  inftar  Pomilacae  (ucaikiitis  atqoe  attemadm  poittis :  in  etlieiuitMe  aotemcn- 
lulhbet  rami,  oAo  fblia  in  ftclli-  modum  tiifpolitafunt.  exquonim  medio  ^wenafcicur  luteus,  pen- 
upcuio&,  nufnttudme  floris  Portuiaue  noih-aCis.  Poic  florem  deniquc  remanec  corpulcuium  quod- 
damobrotun(Kun,  pappo  aibo  drcundatnmi  in  qiio  /«wioMitiaecar  nigricatw»  nxunJum,  Papa* 
vera(MiiiienniI6  imnas.  lUimlinjui  pbuBe  waam  aJbocitauidati  conipiannmr  inibr  iame 
ovioin.  Cofta  oomedicar  Inec  heAa. 


Cap.  0. 

DeSab. 

•  A  li^Mf  Grarctt  Ati  litmi^  ^ ^KMit.  Iralis  Scdum  vel  i iedere  quu  foha  hai>ec  ad radicc;  cxiles 
ieflilia,titvult]^laniiiim,  vel  fbrte  a  iiedandis  dobribus  nomen  inipnftuin. 
MocnaanmSedi  geaQricB  iiuu /«/m  gai&  angufta  non  iinaa  ane  demaa^  vaiada  ienunalia 


Digitized  by  Google 


le^e    .     H iSTO  M  *.  P  I-  *  " 


culentis  mulufiliquis,  tuni  a  pL"'^'^  . 

mn^«d6Mue  fmc huoiontai amie ;  cujmniDo  dic  videmr,  qnddfdaoMMiila  denlioniiii. 
quae  iiuiwOT  efivdiwe  aoofinit,  invcftiaatur. 

I.  JiJb»  wiifMf  tmtifoUum  allmm  C  R  ««w^  /«&  im^H^tnU  tm$i,  fkn      J.^,  mi» 
Ger.  ytrmuMUrk  fiart  albo  Park. 


7  JK. 

Vemicukri  huic  nomcn  fecenint  /Mi#,  qoa  pingjubus  cafepram  putrefcentuiin  vcnnibiB  dmK , 
fimjllima  altcrnarim  m  c»Mm  (ptdumieii  8c  dodrant»BbtB  dilpptea,  atrovircnaa,  vd  punas  cre* 

br»  gurtau.   llort,  conferti  velut  in  uinbclla,  nellati,  quinquc  foliis  conftantes,  intemi  alUs,  tf^- 
^hm  multis  atro-purpurcis  iHobilicum  conoiiian  albKium,  arcumftantibus.   Ra£}c  tcsuk  itbroia. 
Jn  Imc  Sedoiltillam  perdlMO  acnroonum,  quicqui !  .licit  in  Adverlanis  Lobelius* 
In  TCinfaatlllUlS  6c  cete  ooa  nrbinvcmtur.  Menlibus  nriiivis  flores  promit 


"iZt*  Tvwedentis  limuia  lunc,  leu  iicquwuiora  ot  acmius  in  cauic  mj 

naefcfirmaas. 


Iftiius  ftlift  prxcedcntis  flmilia  funt,  (cd  frequcntiora  &  dennus  in  caulc  ftipara,  in_  mura  8B 
jp«rw  ****m  r*^^'^"*)  iedpnorenunLis  frcquens,  hunu  procumbens  &fibn&iubir 


1.  StiUmf^rtmmfilhtk*m0tt»Jlm^J.B.  immm  fJm  enmm  C,K  Vtmimtmii itSf- 

fhjRot  Park. 

Lurd. 

Rddict  eft  breri,  capillua  8c  palEda,  gracui,  ia  exigaa  terra  &  parietiun  runis  hzrefcente :  r«m«- 
/«  pluiimis,  quatuor  dig^tos  akii,  perqnam  fpmi  annBftii:  filim  nuroero^fank  craffis,  tcretibus, 
albicancibas  (eu  glands.  confeftiffimd  ftipatis,  gaftn  aoS^  cum  Ishqiudam  adfiridiooe :  fin  ia. 
vii^ubs  tenuibu$candii>,cop»fo: /i*«cxiguo,  .   ,    .  ' 

Circa  Monlpelium,  Genevam,  Lugdunum,  8cc  in  muris  &  rupibus  cnpiosc  oritur. 
I.  Baff^^n"*  &  Clu^  ^iu  bujus  Sodi  mia.  acris  ibltisjcomparaiu,  qmous  pauio  aafliora  &  can- 
4idwniHiM« '  ' 

*  4.  SiiiwmimuMi^M*^^*^'^*fi^'t^i''^ 

Parietmis  hzret  paffim  MoCipclicnfibus  fic  Ncmaulenfibus  Sednm  qtxtddam  fatis  magnum,  cat^ 
hm  aaifiutadis,  frequcntibus  cx  una  radicc  fiiboleicentibus ;  quos  fo!ta  vefHunt  StJi  mtnoris  ■vulg. 
§Ht  Imta fii^ili*,  fixlnujof^  cnffioOt  loogiaraqiM^  in  aairaco  dcfinentia.  FhrAm  omatur 


<   St^mMdmmt  irifrfjltr  tamndmt  CB> 

Raiitts  eft  palottiibiB,  lentis,  6exibilibts^  deasd  geniculacis,  pcr  tcnam  ^arfis ;  quos/«/Mbrena« 
craffiufcula,  Encz  (brma  veftiunt,  &  hi  in  pkireiaJiwdDarainni^ve  niidaiiini  &  eoain  brevi- 
ores  divKiuntur,  hique  foliola  gequentia,  fiU  feri  ineBnibenda  8t  leiMudiora  babenb  la  lingu^ 
nim  fummiutibus,  veluc  ex  fquamofo  calice  Jlos  Gos  iw^nus  nupuraloen^  exqiianior,aliqnanoe 
qmaque,  ibliis»  Scaliquoc  inniedioftanunibttsaimpofituiiifiaeti 

fis  lNm>  Dei  Ubut  C  "  * ' 


A.  6.  Stimm  JUfimmt  EritiUu tmnkmm  C.'A,yi. 

C.  B. 

Ex  praeruptit  liigis  ac  la^s  hunmiis  propcndet,  rj</(f«»»lui!>cns  obiongam,  fflirolam,  nifam:  ra- 
■MS|Ures,foliolisquim  in  priore  brcvionbus,  cralfis,  ciucieis,  velut  Sanamunda  z.  C/«/I  vel  Erica 
Akiahdrinacompadiscindos.  SinguUs  caubailisuncuiibus,  foiiaceis/iMaiagnus,  ocBruleus,  ^ 

AifcBns,  aliqtwt /«wiiwto  brevibwdoi^   . 

Umi  H  In  rupibus  ad  lacns  Scptentriooak  nianni  btMmrttmrt  copioliffim*  MWfOn*.  FnniO  «m,  «nni- 
~  rum  Mardo  menfe  florec  C  Bauhinns  in  Alpibus  Rhcticis,  mqueGodiafai  ItinnnfcaabM,  Se  n 

Vaiefia  ad  thennas  Lccccnfes  fupra  Gemme  invcnir.  Florum  magnituclinc  &c  clcganri  colore  cce- 
rulco  oculos  refiat  &  dclcdac  vaWe  :  ranflima  fane  eft  plantiaa,  cujus  Hos  prarcox  infngiiflii^ 
iUis  montium  jugis  &  rupibus  humidis  ver  ipfum  anteverut:  verum  an  ad  Sedi  genus  rcrerendiinint 
dubMO  «^»"  flnt^f"»  "fJiCTT  quadiiiblium,  va(culiim  autem  femuule  non  ob(crvavcrim. 

•  7,  SeJuf»  Ahtnam  minmmm,  foUk  dmrtm,  fiert  emniidt  }.  R  Stdmm  jUfmmm  tMmm  f»Mm 
tmmfadm  CBw  St4.mmm  <i.C3a3&i,mammmmAlpHimtmi^tMiu  Hvk  StimmMfimmm 
|.di^<3er. 


Compaais  8c  fibi  invicera  infidcntibus  eft  fclidu,  minimis,  ngidulis,  craffis,  dnerci  C(4ori* 
^  oenuenm  lyndamaMMki  lendeaas*  ut  toca  plaau         acidi  iaporis  eft^  aibil  fer^  niii 

i^ulctis 


Digitized  by  Google 


Ijb,  XDL  De  Herhis  pentapetatis.  ,  , 

mnfcus  quidam  Tideamr:  Pedkelfi  ^medio  folioniiii  exeunt  Au.m  pxnc^^ilis  longi,  graciks  lunc-i 
in  quibu5  terni  plerumqu^  i^^l».';,  pent.ipct.ili,  c.iti.liai,  cum.iliquot  intiis/rfw»w/itf  iutcis  Cuni 
in  kracn  abeunc  Horcs  caulituli  aliquantuluin  cxcreiaint.   Mimm  m  modum  propafiinibtjs 
&railioesag|c  CkitjMaiiis  dtenus nta,  iiuefros  ceTpiies, cojniaaiii mnla  mftir,  mSjuiri 
£ajtfc 

In  BaMo,  Braulk»  8e  Montefi«!te  Klati  hitta Luccrnam  reperltur :  fnquc  prxraptis  Sncalhcn  Um  (3 
t/iSnfhcij  locis  inrer  \.\\.\.  Jr.ijn     Auf^ilro  Horct,  Tfmfm 

1.  Baiihinus  f ««iwu/e/  trei,  quatuorve  uncus  altos  huicattribuit,  fili  taflar  gracile&  hiriucos  faris 
ySiAsraiigiifiioribnsdonaiios:  M^lBntas,ligno<b,cralGiddiias,idgricanteiL,  ' 

8.  5«Am»  wwwMww»  mmmmmCgrytfbjai  folu,  Ufeo  flort.  A«  Sedum  m„fc,flt,„  J.  fl? 

Denfo  cxfpice  terram  operic.  Fol^  habcc  graminea,  .mgufta,  acuta,  glauca,  non  piloli,  nequo 
crall.»,  Ciryoplr/lliforun!  iuniiia,  loi  multis  numens  mmora,  &  pro  nugnitudjne  etum  lireviora 
epnfemffima :  ^  quomm  rflcdio  exliJit  c<«//f.,/«/.  vix  doos  digms  oanfverlbs  altus,  oblcure  rube^  " 
fiei&,viIlorus,  brevibiis  ^ubcnahiis  fobolB  veftitns,  onum  8e  akenim  in  fummitatc  florcm  Rcftans. 
candiduro,  qumquefoholis  romndiulculis,  tcnellis  compolitum,  aim  fi»Tnwults  in  mcdio  lureis 

In  montibus  non  longe  a  Bokano  fupra  Tridcnnim,  Martio  mcnfc  Horens  nobs  obfervatum  iMm 
hiic.  A  pr.Tccdcnte  Ipecie  divetum  Tidetur«  coi  tamen  in  mdns  perfiidkcft :  ipfi»  florakb  tenv- 
poFe  ab  60  iatis  diltinguitur.  . 


*  9.  StdmmiifttfmmJ.BmAamhHnm^J^erAit, 

Cifpites  totos  operit  luxurie  f  laintli,  Sedorum  in  morcni,  radicularum  reptatu.  Foha  maiora 
quam  Sedi  Alpim  dnerei.  acutiora,  niolliora,  mulcum  terreilrem  imitata.  Qtiicnlm  cx  umbilico 
natns»  OKiam  wiam  antduasalni^  fiillolis  crebiioabos  veftkusuniaibi  pleninque  in  &ftigio  gerit 


Plropd  imtlos  in  Alpibus  creibere  didtur. 
Sedum  mo;;t.uiuin  ^ierpullllum  lutcolis  floiibiis  A  S.\I.i  ixwiooSo  J.B.  foft^ OOa ^fteit :  * 

ddoiptto  cnim  convenu^e  vjdctur.   Florem  ci  atuibuit  pallidc  luteum. 

*   10.  Stdmm  Mpmmt  pmUUflomm  Park.  jtipmmi  Saxifr 

Lch.  . 
Ommum  [  Sedorum]  liuic  Inng^  minimo,  ex  Syria  a(poctato  foliaqu^m  fupcnoris  [Seilimi- 
noris  majons  faae  8cfoliis  itfi.J  &  petrsei  roomaoi  Sodi  minofa.  Omlieiili  idquiunciam  «quant, 
iS-finrte!'  fcfT'^        ^  ^**"*  "^*  Ssdfiape  «Hg  aat  Scdi  pecrxi  moncani. 


**  II.  Sedum  Alpinum  ruhromtgf»  jbw  C  BL  iwniT  Bwariiw  fbn  nin  VvAu 
montMmm  Lugd. 

A.    1».  Stdmm  fmymm  _«crs  jiiw  Imte  J,  B.  Semftrvivum  mims  vermieulatum  acre  C  B.  Wr* 
mtMrifivt  mtmm  mmr  serit  Ger.  Uleceira  mmar  fnii  Sedum  i.  I^etriiUi 

Fiark.  Mi^nver,  n  Jbtmuug,  ^  ^ 

ObTiumin  muris  eft»  capilkribus  radiculanttn  fibris  appenfuro,  unde  rathuli  plurirai  palmares 
aut  bcetiorest  teoncs  Miuntur,  /«/itr  exiguis  admodum,  denfitate  cum  longitudine  fcrc  pslmari. 
Mhra  in  extremis  ramdis  plurcs,  4utei,  quinque  foliis  radiatis  oonftances,  apitHm  in  medio  luniliter 
luteis.    S.ipor  plant.f  .Tcris.  .  ,  . 

In  muns,  tctttis  &c  aggeribus  iicdoribus  pailim  repcritur. 


'OimirMkififiJsVuk.  'Vl^^m 

Ctrd. 

CoUculis  &  foUis  multo  rainoribus  &  exihonbus  condat  guara  prxcedens.  FUfadot  habet  illins 
fimdcs,  cum  quinque  exiguis  acnminatis  in  roedio  apicibus  femini  forendo  natis,  uid^mque  deoem 
ftamuubus  ciraimrallatis,  noncanwn  ilUus  modoumbellam  (eu  capitulum  oonftinieace^  fid  ' 
oeps  ab  undalibas  aot  kmdoribBi  odiodomm  adnatii  otrinque  altemo  Hra  exeunt 

liidem  cum  priorc  acri  lods  invenitur. 

Ad  multifiliquas  pcrnnct8e  non     hujus  loci,  verum  ibi  pcr  iiudvertentiam  omiiru 


lum. 


A.    14-  Sidum  mimmm  mi  stn  fiert  alht^  ]»||itt  fUimiU  ^bmtmt,  30011*1^ 


.  An  i  prac^edentc  [  ii.  ]  ahtcr  qu.un  ilons  colorc  ditfcrac  uulii  non  conftat.  ncc  cmm  utraque  ' 
mtcr  leftudiosL' contuli.  ■ 

In  fterilionbus  SuftbicuE,  toco  for^  itioere  4  Timimtb  ad  Dmmntb  oppida  plntimom  ob&nravi- 
«;»;^™?<l<indatininp1^  \mWkmimmm 

Var. 


Digitized  by  Google 


I  04-2r 


R  I  A    P  I    A  N  T_ARUM. 


 r  •  i"  L  "  n„~.r,^«        m  Soorbato  Caftreofi  eMCitm  eft  cum  incredibili  fucceffu 

Mlkm  aoarantilcs  fcri  ^Bmiei  «rittir, jM*  wftitw  alewiumte  fitu,  fcmimcialibus,  pow 
anRulte,  acuniinatls.  cx  v.ndi  paUemibus,  fianuls  pcr  margines  afocm.  qualia  orojp^ tenam  iquba 
VMMX^  infcnorem  ciuhum  pa«cm  omanr.  Jt-W/  m  quos  caulcs  fupenus  &m&mtw,  Jbmn  in 
aSmine  sdbnt  finguli  Scdi  montani  mininii  lutei  parom,  pallcfccntcm  aftci^u  m  medio  mulcis. 
Succalic umcuiquc lini  fimilc,  mmr.s,  turhinc  biturwpatcnte,  ^ quo concuiiu exadit 
longc  cojMofiffimuro,  nrinutiffimu^ 
Ucm.     .    ExmottBOilankkaBGotii^  ^  * 

•  i<.  gfttw  Siarii-  mrmktJmm,  fimSncifi^       /www  tw«a(S  Boccod. 

tfacplantola  Scdi  autKali  ^edstoainnaneiaada  venit;  CMdikus,  foliu  acutis,  8c  vermicula- 
tis  illis  omnmo  pcrflmilis.         promit  SaxMns^abxlwIbto    ^fww»^w|bfiiip»  uttiailo  in- 
clulum,  non  ablimile  Scmini  pcnta^ono,  quod  lO ^WUIllO Fenmaflo «omatll^ 
lM>.  FnimP^^  nirpiiirimnn^  Thfm  capjtati  modo  itt  maitgnig  ad  panannm  Agngpninniimi 


•  17.  SdmmKts  XI.  OuC  5.  ilifpiM rMmM»yU»«  it0«*jlm  CB> 
mrmmmfili»  Buiu 

CUf. 

Longiora  nonnihil  habct  folia,  graminis  modo  angufta,  dura,  viridia,  Ixvia,  fiibacidj  injlb  fipo» 
li^  deinde  ingrati.   Unicus  aut  alccr  intcr  folia  emiiipit  caultcultu,  Ixvis,  gracilis,  juncens,  tnum 
*  ChmM*    ftefe  Dociamm  kMig^tudins,  raro  maior,  in  quo  unicus,  mtertlum  bim  fiuit  fiefcuh,  *  fiiperiore  ma- 
jgve^  candidi,  medio  )m»»  quinque  ^lious,  cordis  ut  vulgo  {nngicur  formam  refiaentibus  pre- 
did. 

Um.         Serpit  &lnc  idiqaanini  inftarjin  SmkiitiL  waak  juigjs  ia?6nicur,fib  finan  Jiinii   Jnli»  iWiic 
floraa 

*   18.  Stdum  mmntmim  grgmima  felto  itltnim  Parlc 

A  prxccdentc  crefcendi  modo,  folionim  par\'itatCj  cauliculonim  floriferomm  altitudine  panjin 
diiicrc :  prxcipua  diffcrcntia  cll  m  flonbus,  quos  plures  in  fummis  caulibus  profert,  colore  pallidi 
lutcos,  eolquc  pctabs  non  cordaus  lcd  intcgns  compolitns. 

Hanc  Ibeoem  a  nenuoe  ant^  le  exiiibitam  ait  F«rA.  vcrum  nec  ubi  (poqte  nalcaturt  nec  k  qpa 
aoK  uode  habdt  nn  cntioni  fidt 


*  19.  St^jOfmiim  fim  foBidtf  CE  Cark  mmm 6. fiin J^bmt  i.Cb£  /mpvhm 
tMmbmmh%  Jlfymm  i,C3toBGct,eme. 

CtuJtm  unom  jplurcfve  er%itj  palmaremj  dimidb  iximnunqnam  muiofcAi,  folUs  crebris  veRinim 
Sedi i^uiorisliitei  viilg.minusaGuiis, planionbufq,  qualia  ctiam  ncr  tenram  wna  cauBs tou>  hareiit: 
Inperim  dirii&arin  r«i«Hir<ylans  ftequeittesc^  qui  fiorts  geftant  pddidras,  maiolcnlosi  ex  ktdo» 
Cdore  alKjuantuIum  pallcfcentcs,  pcntapetalos,  afKihus  luteis.  Bjtdicula  fumma  fcr^  tellure  va- 
gantur,  Sc  fubmde  novas  plantas  producunt,  lubinde  tcrram  fubcuntes.  Sapore  eft  valdd  exic- 
cante. 

Ptpvcnit  in  mooteBaldo,  in  monte  Fiiati  &  Godiardo :  in  Sntitrg  aliiiqueSdnacarum  Alpium 
'  ju^s,  in  Tauro  monte  atque  Judenbere  aefteio  firiUc  dufius^  Bocere  fiib  finemjiilii  8c  Ai^ilio. 
In  dcfccnfii  nionri  r  ;pg/4</wi  jWCawmfmnoBptiDCBlMrmipdipiaT^  J>.ii^pM/Julioiiaaile 
florentcni.  Wik  Ma».AIinff. 

A.  10.  SeJum  mmm  A^mmlmmm  mifirar. 

HjUix  hmc  extrinfccus  nigra,  multis  fibris  Pradka,  tn  quamfdurima  capita,  quae  ut  in  aliis  Seds 
^ieciiebusdenlb  cxfpitc  terram  operiunt,  £vUittir;  F<£#  ui^Iurinnim  longiulcula,  angufta,  ^mz, 
pallidc  vircntin,j;libra  &  nonnihil  (plcniicntia,  raris  ad  mar^incs  Ipinulis  donau,  apicc  acuio,  CauUt 
lemipalnurcs  &  nomiihil  altiorcs,  teretes,  hirfuti,  crebns  ioliis  vcftia,  tres  aut  quatuor,  auc  cdam 
plures  geftant  in  fiunmitaie  florts,  luteos,  petitapetalos,  plunmis  pun^is  croceis  circa  umbilicum 
notaiosr,  fimmkm  lutea  cum  stfietbns  aoceis  continentes.  Flos  ciim  expanditur  decapetalos  vidctuTj 
ob  qiunqoe  caKcbAlia  iioris  petalaordine  intcnacentia.  VMfcnJmm  feounale  bicoms;  fimm»  exigua^ 
oblonga,  ruifa.  In  noimiilUs  plands  fiilia  qiMB  a4  radicemjbievi*  liini»  lariiifciila,  &PanMqfd)Me 
fbliisnonnihil  fimilia.  ' 

Ailatera  montis  IngUherowb  juxta  aquaram  fcaturigines  frcqucns:  invenitur    lA.  IfanGEMr 
ffr*mfi  Weftmarlandue  mo^iNu»  6c  alibi  ptop^  Sk^f  vicum  in  codcm  Cbm. 


A.  az.  Stdm 


Digitized  by  Gopgle 


Ijb.XDC.  Hgrbi»  fenfifndu.  1043 


A.   AI>  Stdtnn  Ahinum  trifido  falu  CBi  Jl^  h^mutti  A\i^M  fi^  Puib  StOi  tffni  trf 

•    fiJca  Aifma  flort  albo  J.  B* 
J-B.  ,  ■  - 

Summo  cifpicc  vagatur,  magnumque  Ipacium  occupr,  terrx  .ipprcdii  colical»  tenuibuS)  fuicis,.^ 
quilKls  ru(cuntur  felia  uncialia,  in  tnialatin  tridentcni  Uciufculum,  OiAmxpityos  niiiiorem,  ddk» 
iMntia,  fubbirluta ;  alia  in  oUoomai  utricotjlin  glurooiiun  oonvoluta.  Unuginc  pinnata  graniim 
Avenx  afl^br&  refemnt,  crifulds  im  fbliis  (ubinde  obvaUata ;  CMnla  lurgunt  cjuuiani  tcrctcs  pal- 
mares,  (iipcriiis  in  pcdiv, .iloi  aluiuor,  [quikis  foliolum  indivi(um  pufillurn  a,''w  licutii  ]  i.li.!ufti;  quo- 
rum  unu(quilquc  fitrct  gz^iit  S^^igmx  pareni,albidum,ftriati^;  v#/f«/o  lucccdentc  jparvo,  femi- 
nibus  pleno,  quod  circumlat  floinni  calix  l.iciniis  denticulatus.^ 

In  nKMicibus  Cambiolvuaniucisj  uc  SmmUn,  inque  £boraeeo(SN»  ut  i^lehrm%b  copiofiffime  t**'^ 
oiiturj  inveiunins  8e  in  Jnra  thonte,  SeaBbi  in  cianMi^ 

ai.  Stiiutn  trU^iP.  iliies  Alpnum  maiHs  alhnm  C.  B.  TndiiHyhte'  Alf^na  J.  B. 

C.B. 

RAdumhsioa.  tcnuem,  capillaceam;  riu</ictt/«in  (emipalmarem,  purpuralcentem, nonnihil pdo<  * 
fiim,  in  ramulos  plures  tenues  &  fragiles  divi(um  :  /V/m  ad  radicein  cenoia  6c  moHia,  laa,  (in  ra-- 
niulis  minuta  )  in  trcs  lacinias  primum,  deinde  in  alias  divila.   Fltnt  in  ramutorum  (ummis  .^lbi, 
quinquefolii,totidem  fiamimlit  doruti ;  quibus  cnfamU  I(ibniOinda,longiuIaila  (emcn  aunutiliimunt 
oontinentia  fuccedunt. 

'    Ek  Baldo  monte iubuic  C  Bauhinus.  ^  *  LnmL- 

s.  Sindli&  fsd  filliillacioribus,  &  in  tcrnas  primiim  profundas  iacinias  divids,  hi(que  in  milNM  i;iMMl.4f>' 
8c  fentikinlennenta  fifti^  auMm  pedalibu^  farikm  pallidi  Jutaai,  in  humidii  montiHm  Pyieniue>/M.frf!iidJi>' 
cnun  natum  nabuit  tdem.  #«wCt. 

1.  Aliud  ciuliculo  rorj.ndo,  (emipalmari,  pilis  leviflimis  afpcrfis  j  foUis  parvis  crafliu^o.ilis  S.di  s  rni.  A!p. 
trioa^litis  tedorum  modo  divifis,  tocumque  caulem  altematim  bafi  iua  cingentibus,  qui  in  lum-  caukf»u4» 
tsceaxa  in  ramutos  dtvidimr,  8c  fis^goli  jUjadiim  candidum  fcd  minorem  (uftmcnt,  cMitmldftie  ut  in 
pnBoedence  (uccodunt  £x  Taurero  AuraiK  raonte  habuit  Habeo  inter  plantas  ficcas  Scdi  tn> 
daA^rfitis  Alpini  f  pcciem  majorem  circa  Monfpelittm  colle&am,  cmk  dodrantali,  lumini  ptrte  in 
aliquot  mmulos  divilb,  in  quibu";  florcs  cinc^idi,  (uccciicntibus  va{culis  m;igni5.  HanCCilinxllepi^ 
tamusquam  dclcnbit  Joan.  Bauliinus  lub  Trida(it>'lici5  Alpinx  ticulo,  his  vei  bri, 

Palmaris  intcrdum  &  ma)or  multo  eft  planta,  fcita  pleraque  humi  fiindens,  interdum  unciali 
lonciniduie  ac  ctiam  nuiko  nuooraj  per  extremum  tnpartirai  aba  ver6  nuUam  a^ioicunc  diTifr 
ooMifUtquzincanllailisibnCtiaianiiikspaacnlotdina^^  riim^avi,vi^aisniatp»t 
dixot  AgBran  poiputei  piio|>igMTi> 

* 

Park. 

•  .Ad  radkem  parvam  rcpentem  &  nigncantcm,  folm  plwi,  ex^ua,  viridia,  (imul  compaAa,  £1» 
pemi  increnas  profundas,  coihmuniter  ternas,  rariijs  pfures,  divita:  ex  quorum  medio  cMdiadm 
unus  vel  altcr.  tcnuis  aliquando  divifus,  paucis  &  exiguis  fblidiis  cinihis  tnum  quatu6rve  unciarum 
cxui  git,  cui  flolculi  temi,  quatemive  pallidi,  quinquefolii,  mulns  ftaminulis  donati,  (uiguli  fingulis 
pedicellii  inlident:  hise«/<c«  parvi  (emen  minucum  contincnto>  fucccdunc. 

Hoc  in  uiontiumLupi  fic  Calcaris  nipibus  coU^it  C  Bauhinus:  nos  quoque  eandem  ^ntamLMWt 
habeijuis  in  monte  Lapt  eolkfiMa*  qnc  «fioram  Scifi  minimi  generum  modo  fe  propi^  m  pluRi 
capica,  t  fi)liaJspbiiinit  ooacervatts  oompofita,  •edqoe  aiAd  ftipau,  uc  denib  ceipite  cernun  ope- 
nanc  Fdia  niiiKitifSma  (unt,  Lau,  (umni2  ttf  latibfe  pme  in  crcs,  nonmuiquam  &  pluies  uci* 
fiiasdivifa.   IIiuc  nmlum  impofuimus  SfJbM  ffiM^yi^ 

Huic  congcner  aut  fbrte  idcm  eft 

«4.  Stdmm  J^mmm  IIL  Fr,  Gr^trU  Xi^pmfis  CoL  fecmtJ*  vmittm^ 

Cai  radix  fibroCt,  tcnuis,  foU*  inluramo  binis  incifiiris  (^ifa:  C.iulc^  majoreiqpibn  ChailMl' 
afmes:  Valcula  Sali  tni.i»dvlitiste5tonim,  lingula  vcl  bina  in  eodcui  ci.iic. 

Pnma  varietas  ab  h.ic  dirfert ;  eft  autcm  radtce  mulci,  fibrosi>  ex  fulco  rufc(cento :  fohu  non 
denlis  &  in  caput  c^ormads,  (ed  divaricacis,  ex  pediailo  tentii  in  latitudinem  ampluui&  lingux  ef* 
figiein  imitatis,  ma|oribu$  duplo  quim  Chamxiauneib  nri  £l0C  ficcauklli  ni  qpomm  uiinino  lUtt* 
CQsveibinilitntflaires.  £1  fiocadelaipfitColnmna.  * 

A>      15-  Sedum  inJaclylnei  teBorum  C.  B.  TriJaltylittt  uHoritm  fbr*  tlhJM,  FimfdmnH 
tdcto  folio  Ger.  foliu  meifit  Park.  liue'tDl^itlOtt)«0Taf^* 

JUfiw  lenui  fimplici  lurcnlola  iwtrimentum  haurir.  Cmk  plenuiqbB  imioo  adnn|c  nrerii  teaul 
8e  infinno,  ramolb,  nibento,  altitodine  palmari,  aut  paulohundyore  aldor^re  pro  tooo  in  quoAa- 

(citur.  Fotta  priora  oWonj^a,  (impHcia,  ali.i  vcro  line  pediculis  cauli  appolita,  pinj^uia  (ivs  fiiccu- 
knta,  p.illida,  hirlut.i,  i.ict\i  gludnola,  in  ttialegmenta  ceu  digitos  divila,  oc  uucrdum  in  quina: 
vcrum  qux  in  (ummis  ciulibus  (imt>  iteram  (imphda  8c  indiviu  funt,  alcernattm  pofica.  In  (um* 
mis  caulibus  &  ramulis  longis  pediculu  infifhuit)2«/ar/i  pasvi,  aUH,  pencapetaiiDCtabs  lubrocundis, 
minime  fiftis,  ^c«J!wiA«roblnn^  hu-futis  quinqoepardtis.  Vi^etdum  Jemimde  in  tummDbicoi  nc,  ini- 
fra  cahccm  flons  in  yeonw  loouidam  inrflaneos  Oqracuthc  fiudum  refeit  Toiaplaun  ad 
taAum  vi(co(a  cft.  ia  ' 


Digitized  by  Google 


1044.  H  1  S  T  O  R  I  A     y  L  A  W  T  A  R   U  M. 

rS  In  mum  6c  tcchs  locsmderans  &  ficckmbo.  copio.ft  pwwoW  lOlCL   PkH«  maife  Maio;  8c 

faSSBfoffili  mldcc  lu,mo.  cm  ibli.mcndo,  &es  m  tjgando.  cumores  dl&uaoKb,  &  ut- 
SS.  S2SX  D.  B^.  dc  urilitare  PhUolbph  Nat.  ad  Me^ic  p.  lo?. 

i  z.   FUmtube  qu£Jam  SeJi  nomine  a  CoUmna  Jefcrifta  &  Jefiaa»  fMt 
tamen  ad  altud  genut  pertinere  cenfet. 

I.  Stdm  Jifimm%^ngirii  lUhgtenfih  i-  Col.  Alp.  txiguufdtit  C.  R 

s2ttm  habet  tenucm  admoAlIH,  scqu.ilcm,  ex  fufco  nibenteni,  quinquc  uncias  hng^^m,  cx 
cnins  cefpite  qui  prius  novelte  plante  caput  tuit,  ramos  duos  vel  tres  edit,  tcnues,  cannabini  hh 
craffibe,  ex  fidTOrubemes,  raiis  exiguis  ibliolis,  angulhs  .iltcin.;c.m  imcrccpto,,  &in  iummo  in 
denfum  foliolonim  capitulum,  quod  dimidiani  unciam  dianiaro  a:quat,  dchnentes:  qiubus  vctuftjs 
•  alios  ex  illis  produdtramos,  eodan  Ofdine  regerramantes,  ut  plantukm  cenrcainuse(fe  mulec^ 
annwum  :  cx  ramis  v  ero  in  tcrram  proaimbentibus  itei^  radicem  tundit  limilem,  led  hirfutam, 
quod  non  ui  prima  obfen  amr  radice.  Florcm  non  habcbat,  ted  intcr  RUnulos  lupcnorcs  binos  pe- 
tiolos  obfervavimus  fruiiiun  habcre,  ex  cal>'ce  prodcuntcni  qmnquCjfoliato,  oWongum,  cirtiLi- 
gifMgnn,  necaWimilem  nimis  frudui  Lychniduni  aut  Armctiarumi  iea  femme  longe  abonuubus 
S^ov,  quodWnuminnis,  oblongum,  ov.ali  figura  continec,  OOMe  ex  fufco  nibeicens,  cavura 
intus,  fed  antequ.im  dividatur  vduti  parvum  flc  nigrum  Tiind  ffanDD.  Saporin  licoa  parum  acns 
apparuic.  FoiioU  non  admodum  carnda  «ut  venniiaibMa  nu  mat. 
&  tenerispleme  «fle  Tidttiir. 

*  t.  S»dm  Jliimmi*ltinm«iiiSkn 

Priore  majus  eft,  cjuRem  cffigiei,  nifi  quod  nova  germiiu  fblionim  fupra  vetuftbra  omicant  im- 
me^at^  longofque  cauhculos  tcnues,  atq,  p.ilcares,  (ciquiunciam  longos  duos  vel  trcs  in  jinjjulis  fo- 
Uorum  oefpitibus exlerit^  inquorum  cacuniine  florcm,  [intcrduru  duos^  ex  cil^ce  virenn,  apiabus 
qninqoe  dmib  nooiit  toliorum  quinque  m  furamo  Hllorum  cordis  Rsdix  tenuior  Sc  \swvx 

««^dnem,  fulb,  &  ecumexprocnmbenKfaAiiitoem  JUevodeni 
denla,  in  caput  conglobata  funt,  fiya  CanbnilOB  dOT.  • 
£x  ficca  defcriplit  Columna. 


^  generakt,  nee  iteA^  iih^ttm* 
•  I,  Stdum  faxMilt  birfutum  purfureum  C.  B.  Park.  * 

r  . 

Plantula  eft  triunaalis,  tsAuuU  capiUacea;  eatdiado.  tBnoi,  leviter  piiotb,  cujus  (ummitas  in 
brevcs  rantulosdividitur,  qui  linguii  florem  purpureumfttftloate:  l^iiMi  ad  radkemfdura,  hitftua 

&  Lcnte  mmora-  *  , 

ExPyiensis  alhtum  eft. 

•^Sedmf4om^eeimAiiii»mfierikmC.h.?»AL 

Hoc trcs, qnatuorve  uncias  non  exccdit,ra</icJjmhabens  cxilem.longiufail.im;  unum altertimve 
taulttulnm  Inuacialem, /«/»(^»  paucis,  exigiaisj  longiuiculis  altcrn^un  vefticum,  pfcnlot  atro-nibenM^ 

^mIm'  Ht  i^mlnJla  A^^»<^ifte  fiitfinftnteini 

•     Sedmffmaeimri^atofbrt  aKM. 

RaJice  cft  capillacca:  cauheuJu  plurimis,  tcnmbus,  biunaalibus,  pef  tefram  rcpentibus^,  &  fi- 
■lieBn  cipillaribusterra:adhxrcnnbus  :  fcUcIu  multis,  pallidi  vinenobus,  (tibromndis,  Lcntc  nunoa- 
tns  Vettd.  £  ramvdbrum  £iminis  pedicelii  plures,  capillacei,  oblonei  exurgunt ;  iuigiili  fitrtm  qua> 
^rifoliam,  varium,  ilburo,  puipmenn  fcauwtoMemftftinea^  dcsM  lpeaacdD,a]mpbiiiiib 
harc  ccfpitis  mufcique  inftar  faxa  exOlHCt. 
tttmL  Inter  Valeiiam  6c  Auguftam  vallem  m  monlB5faifaijrif  Aaooopiose  proveoit 

.ObfloRmatwpenlTOalidqabnlidSedaiefoen^ 

•  ^  Sedm  JfyimmtfiMiermmm  tffirm  C& 


-JUliw  «ftcapdiacea  tepente;  Ca*Uculis  tenuiffimis,  (emiplmaribus,  etiam  brcvionbus»  rarid* 
phnarihn,  in  (mv.^v)  m  nniulos  aliatux  (e<^s :  FcUs  habet  longiufcula,  angufta^  acuminata,  cre> 
nis  ntruitnieexali  lt.ua,  fv  ;  irte  averla  candicamia.  FUrts  quadrifblii,  purpuraioemes  &  ftamini« 
busdonan  cxuli^ulls  i-.iilcm.uitui' ;  quibwM|fi(afa»f(dawQindnro»me»ibiana6eamj  apice donaniin, 
minutulum  fcmtn  concincns  luocedit. 

Julio  menfe  floret  in  ^lbufilinontis  S.  Bemardi  majoris  &  Gothardo. 
'  Hocetiaii^  cto  floiem  teBapetahMn  haheat,  ad  abud  gqauspettiiiere  vidcnir. 

5. 


Digitized  by  Gopgle 


2)e  HerbU  fenta^ctalis.  i 

'%,Stim  mvmfifbrtnAimtC^ 


^Mthet  eft  lignofa,  Ghns  capi&ti :  ttH^kidk  aliquotpalrnaribtu,  romndis,  rueofo  rufefcente  coN 
tice  teAis,  qui  in  ternos,  quanrtoq,  plureSj  ramulos  (quorum  aliqui  recurvantur;  liividuntur.  IIos 
longiulcula,  anguHa,  lucculenu  linc  ordine  ambuint.  RanuiUs  iupcrionbus  jSW^f/piuKSjVul» 
garis  Scdi  flortbus  linnles,  lai  nibences  infidcnCj  /ivAifM  vd^^  finile  linobdic. 

^kulioi^e  Iteliiqiia  agrisHiiiwafBQiibusAuaH^ 


lojls  Gcfh.  fra. 
Coniiik  Gefhenun. 


Cap.  nL 

DeSeJf  ftliie  Utwihu  mwiu  fncatUiHu  ferrmit  am  ereMatie  (» 
I.  DeCmjled0»e£&M. 

CO\'Ie(ion  a  figura  folit  acecabulnm  refcrence  «^»'^#9 «Dblcoridi  Anglic^  aibatDcei^eft  enun 
»rJAjr  acetabulum  finusin  quo  caput  (emoris  vettiou',  8c  in  genere  quodvts  cavum.  Fal> 
luntur  ergo  (inqaic  Id  Boocus)  Bocanici  maximi  noroiniij  quod  nomcn  hoc  accepifle  pu* 
tanc,  quddjplanta  lv^fiw4  nabeatcircuauAainorbem.  ooncavicatemhumaniumbilia  fbnna  letu. 
derccnfiirefcitnti^  tieecalBm  fixnyni  Gotjfkdoni  ttwuc  Diolcoridota  qwdeftribinir  pii^^ 
gqius,  &c  ...  * 

Gotylcdon  ergo  propti^  mccipinu-  de  primo  gencrc  fcu  Umbilioo  Veneris  Tulgarl  Hisanlmi 
phngi  «lequibus  nunc  agimus  Umbilici  Veneris  nomCn  melius  oooTenit  quim  Cotyledonis :  nani 
oommaittltt  fefis  in  gfobuk»  oompadis  umbilicani  ieu  ocobim  tefeunt»  ad  inftar  Sedi  majons, 


1*  StiKm  ferrstnm  aJtertim  foltit  longis  mgujiu.    A»  Std.  Vjrtn^tttm  ftrrstitm  ktt^ftUnm  Hion; 

fibtf?  Ait  Stmitmltt  mmmmht  imgifili»  ferrtK»  C^Bi      SttLfnrmim  MHgw  /ifiar  friiM  • 


Ix>nginidine  &  anguflii  roliorumj  fbrce  eCiam  8e  alits  accidentibiu  a  Sedo  ferrato  vulgail 
diflert. 

Invenimus  in  Aipium  pcaETuptis  non  longc  a  Ptmtietsf  poftea  in  hono  Rqgio  Pariiienii  cukum  > 
mlimus,  untibiqae AntDnnaUMC  Hybenio'  cenipHe«  uMeneeflai,  aoeTilSdbn  iniinilenaliis 
oon^eftttni  eft.        _    _  .  . 

•  Eandem  plamemefiinpieaHBramlaC^ 

Boc.  Morifoni  Smtimk  jOfim  ermma  mMim  ftkU  diciur,  eiiitt  infi»  i  lAulbni  PneCBoc  de- 

lcripcioncm  dabunos. 

^  SeJbim  fmtimm  1.  B.  CiQkdm  medis  fiBi  Mmfmjiirmii  C  &  Ce^kJm  tikerm  MimAidi 

J.B. 

Tcnuis,  nigra  cfl  rtulix,  fubinde  produ<^  fibns  iaciiu  fe  propagans.  Folm  plunmum  pcr  ter- 
ram  (parfa^  rariushumo  fetoUunt»  Sedij  pinguia,  ob4ong»,  extremo  rotundo,  atque  etum  quxdam 
in  acutum  definentiat  nnciam  bnim  aac<U08  longa>  colore  glauca,  arauciffimis  in  ambitu  denci- 
odis  rigiduhs,  rebqu6que  fiilk>CuididiariblB  crenata,  fapore  ftrenu^  adfbingentc :  c  quorum  m&- 

dio  exurgitcWtfj  palniumunum  auc  alterum  altus,  foliofus,  in  alas  aliqimc  divifuv    FArcj  albij 
petalis  qumquc  non  niucronatis  fcd  fiibrocundis,  arca  umbilicum  pundulis  rubcnnbus  nocaos  ton- 
nanc,  umbilico  viridi  J.  B.  [potius  tlavo]  apiccs  croccos  lubcnce. 
Inmontibiu  Tyroleniibus  6c  Helrecicis,  inqueSaleva  &  Jura  Gcnevs  vidnis  obfervavimus. 

*  |.  Cetjltdm  alttr»  mmor  Parlc.  fMMii(M.C«rj)M  tdters  j^./heJliettkiJi  CloC  Cmfled.  «m&s 

foUifmintmidilt  C.B. 

Cluf 

Huic  numerofa  Sc  confcrta  i\inx,folta,  oblongis  U^ulis  iinulia.  aafEufcula,  mucronaca,  noiuiilui 
perambitum  crenata,  candicantia,  acido  &  iubailnngencB  snRU :  i  quorum  centroieii  mediofb* 
llonim  eaoorto  inndam  cubicalif,  pleninq,  umen  peoalis  dontaxat  alfurgic.  lopeiiore  parn 
hiras,  Irevioriws jMwr  inorAnat^  nailcemibus  fepcus,  fummo  faftqpoex  fingulis  fbKofiim  alit  pei)i> 

ccUos cmittcns,  quibus  mfiiknt  bini  aut  temi  y?orf/,  albi,  pentapctali,  internc  vcluti  fanguineis  guc- 
tu  afperli,  umbiiico  paliido  &c  Iplcndcntc,  dccem  llamlnuJis  cui&a  Stmen  concmetur  m  capiculis, 
exile,  nignun.  Rtultx  fubefl  fulca,  cenuis,  &an&i,  ou  (ecundum  macrem  mulcae  aUx  in  oilian  ed> 
naiciinmr  piantae^  uc  inc^nun  ocfpkcm  alifiuaiiAo  nganc  vulgjaiis  Scdi  majotii  inftar. 

Uunn  Maifiimr 


Digitized  by  Gopgle 


\Q^4  H  I  S  T  O  R  1  A  » 

—  N.fckurnon  moaoin  Sncberfr,  fed  &  in  rdiqilu  Auftn*.  6^  Sciax  Alpibus,  laxB  &  fcopuLs  in- 

fff 

Prax'^cntiaffinis  cil,  feJ  mollius,  anguftiorikib  &  longioribu!/"^/;^,  non  (kntatis,  fcdal^^  . 
taxat  laiiuginc  hirlutis,  nunus  «Lim  incanis,  bicvion:  craa.or^que  ?«i>cul^&jmulus  foliis  tepto, 
qux  plcninq,  tam  fuperni  quam  infeme  noombil  luHo»  fint  J  Tp«MMnlm  ftmbnsiun? wde  i«Qiii- 

dum  caulem  ad  fin»ilas  alas  fparfis.  ......        r  i    •   ri.  a^^L.  ^_„n_ 

Obfcrvavit  Cluhus  hoc  genus  in  Ertchenajiis  lugis  tMnle^unio  Itd»  Hmms  Aonlttm 
Miror  CBauhinum  Scdum  folus  minonbus  nlbicantibus  klTattt  b^tlS  lyiMMlTIllllin  VKSM»  Cm 

Cluliusexprclsc  iSibat  hujusfolia  minimc  dcncita  clTc. 

•  5.  Onjltdtn  mnar  falut  fiAntimdu  ftnMK  C  B.  C.  Baitbm].  B.  Cot.  ulter  mwtr /dto  fHiro- 

C  B 

KijJw  iubeft  tcnuis,  hb:.  1.1,  ti:k  A;  circt  qiiam  /"t^i^  multa,  femiunguc  minora,  nonutin  prae- 
cedcntibus  oblongis  hgulis  iMinKa,  led  fubiotuniia,  ludrginc  crcnato,  craffiulcula,  caridicantia  & 
noanihii  adftnngentia  :  c  quorum  nicdio  caula  lcmipalmaiis,  auandoauc  palmaris,  fubalper,  mi- 
iuinis&  pauds  fSiis  dafiivaCLrgit :  in  cujus  liimmo  pedicelli  fiortf  multoquim  m  prima  ^eci» 
mioores,  rcnnpetalos  cum  amcibusin  Inedip  fuftuieni^^  <|ui  albi,  aliqgamlo  punftjs  rubentibof 
afoerfi,  nonnt  nquara  cxtrinlecus  lineis  temis  foliola  flbns  percunctitibus,  ita  ut/«r«  pallidcpn^ 
purafccntcs.ipp.n  cant :  hos  c^jutula  exigua  nigrum  ,'fw:-?;  contincnria  fcquuntur. 
In  Hclrctionun  Alpibus  iphs  faxis  ac  fcopulis  adhxrec.  Junio  &  Juho  llorct. 

lemfuH.        •  ^^CttjkdutfivtSi^im^fintamUut^^ 

■  RaJjx  huius  filimentis  pluribusnigjicantibus  compofTta,  cotlcm  modo  fc  diffijntlit  quo  fui  gcncris 
idiquxj  mulucapita  fcu  gcrminVprotrudens  c  plunmis  foliis  noom  ocelios  conglobatis,  ut  m  Scm- 
peml»  inijoii  &  Sedo  ferrato,  faiin  fiipcrficiem  fcre  planam  Rofe  a:mulam  expaniis,  congclla. 
Siiitf  annwn  faliM  ehm  adolevcrunt  maiora,  Jaaora^c  teiiujora  «lani  cmuCris  prxccdcxuium.  pcdi- 
cuKsiindalibus,  latinfcaHs  donaca  glabra,  obfcure  viridia,  inwnustinenpcrniatnritatcmrubemia. 
prxdpuc  lecundnm  vcniilasfcu  ncrvos,  qu.x  ibi  innumcra:  fcrc  appai'ent.  cx  rotundo oblongfa,  un- 
cum  va.  aut  fclcunci  un  lonija,  vix  unciam  lata,  longinulinc  tcrc  ad  latirudinem  (efquialtera, 
dK^  maiBnes  crenata  c;  cnis  ivrionbus,  ut  denticuli  crenas  inrcrjacentes laiiores  &  obtuliores  lint, 
liiacnioibusobtdts.  E  fohomni  mcdio,  Maio  exeunte,  cmcrgunc  cauJuuIt  tenue^  rubentes,  fo- 
lia4is.minoribus  ad  raedium  fcrc  cmdi,  ubi  m  ramulos  dividi  indpiunt,  in  quomm  hifti^  fiofimli 
cxiftiint  nuineiol),  quincj,  pctalls,  exigiiis  aliquantulum  acuminatis,  ioiOIU  parte  diluous  rabeBd- 
biis,  plunniis  pundiilis  (anguineis  clcgantcr  guturis  compolia,  JtammM  camds  caatobun  Gim^ 
ridc  obvallantibus,  quod  aclapiallore  ex|nmdoeasfit  vaMnkun  leminele»  la  runn»  biOQni^/SMMw. 
contincDt  puiiHum  nigricans.  «         •       •  • 

Dux  huiusfpedes  Iro  variecatcs  habcntur,  altcra  florc  nujore,  altera  nunore. 
In  hortis  noltris  frequcntiihma  eft :  ubi  tamen  iponte  orinir  nobis  noodom  conftai«  eft  aatem 
ptoculdubio  inontuun  incola. 

7.  CMjUdoH  Mtner  foliit  ntunJtoribus,  guttato  flort.    An  CotyUdon  aucra  oiim  MjnlmU  J.  R 

Flanta  quara  hoc  nominc  intellcaum  voluraus  in  hortulo  noftro  Canubngix  aliquot  annos  cnu- 
trita  eft.   Feliad  plana,  cx  oblongo  fic  btiulbulo  pedicujo  fer^  rotunda,  imo  (m  raal^  mcmini) 
Iati6ra  inccrdum  quam  longa,  arcumcii-ca  crcnata,  dcnnciilis  crenas  intcriaccnnbus  magnis,  qium 
■'  in  pra.-ccdcncc  aaitionbus,  glabra  &  fei^  fplcndentia,  inip.o;a  Sc  pallisiius  vitentia  r,uam  prxccdcn- 
tis  foha,  nec  adeo  conic.  ca.  ,  „   1        r  T 

Cttiltdmtm  dtuMt  tlim  A^attbielot  quam  liuic  eandcm  cfic  exuiimamus,  J.  Badhmus  lic  de- 
lcribir 

Quicqnid  habct  foliomm  id  omnd  per  tcrram  fpargit :  Sunt  ca  verb  numerofa,  pediculis  unda- 
libus  latiulculis  unde  vcluti  cx  ccrvice  incipkint  diutiri,  ut  tandem  drcumlcriptione  fint  rottinda, 
pulchr^oenata,  Icmuncialis  ni,Agnitu.'.in!:,  cianiulLul.i,  5c  nc  vcl  ficcata  quidcm  corrugari  Ibhta. 
Cttiik  wnifiy  tenuis,iepiem  veiodo  digicorum  alcuudine,  nudus  plurimum,  raniisuna  lupraratU- 
cemtmcti  fobis  donaoB,  fiipeiius.  ii)  auquot  tenues  ramulculos  divifiis,  quorum  oxtianii-  hamoc 
parvi,  f  .iUidcrubchKSi  latuivioniwspunaisl^^ 
Ltau.  Rcpcnair  in  montibus drca Cwnum  8tGocliardum,  itcmquc  inStiiiz  AlpaJUSL.  J.B. 

A.     8.  Cetyltitii  n^atica  birfuta.  An  SanicuU  ■^jfj^  aIi<juattMus  a^lmi  J.  fl?  SmucuU 
pmitma  mlitrm  jjfttiis  ».  Olll?  H^OlO^  MtHiqMMll; . 

Ktfiflmiif  (^liqu^  fub  terFamagit,  ubi  iocura  invctut,  faus  cradam  pro  plaotx  modo,  filMas  lon* 
gas,  abas,  trcbr.ts  cmittcntem.   Felia  in  o  tbemtoafUt  bfcviat^viiidia,  pilola  vclut  Auriculx  m  ui  is, 
-pilis  ranoribui,  quatuor  vcl  iex  denticulis  ina|Qv!bot  lerrata,  in  «cutuin  dciincatia,  unciam  auc 
'  H  ftlcHnqfu» 


Digitized  by  Google 


Lib.XIK  De  HerhU  pemafeta/is. 

lclaincianilongi^fciimncumvcrais  m  i.ron^^m  E  folionmi  mcdi^T  ««W,  ixunfflntoal  ' 

nurcs&  alnorcs,  ter«es.  pi bfi,  folus  nuJi  locuin  ufque  ubi  in  ramulos  Ipargi  inapmnt^ft?!; 
aiuem  m  (umm.t.itc  /?«-^,  ahqi.ot  quinque  fKtalis  albis,  acam,  duabos  maSltt  flavis  propc  SaiS 
notatis  compdiws,tf mmeaiodecenv  purpuranribus«/i«||Wcapitata  contlncnt!-..  fSS 
fcminalc  cra|Eiin,  bicorae,  ut  m  rcliquis  hu|us  generts,  fimtm  parvnm,  rotundunK  rurta  n  ^ 
Lgcahuroida  mDamm  dnpmm  lcdatur,ut  rivulos  &  fcopulos  udos,  &  acnuu  in  lcituneinefci 

vulos  ddlueatei:  necnmiin  nnmdw  JI^nttMr    jyvn^«ia  WdbnoVfcJaS. 

Ex  T^/iif  fwrfis  capillaribiis.  dodmtalibDS  furgit  c«/;«/y,,  fiac  ncxlis,  civi.  lubhirlQtis  fuDe- 
nus  .n  ramulos  abcunnbus ;  quorxmi  cxtrcnm  h.>^rent  flcra  San.cuLr  Alpin*  guttau-,  quinquc  CM- 
d,du  is  conftantcs/Jur,  ^.p,f,iv/  cum  b.lido  umt,i,co  turbinato  medium  obciSaitihi^,  c^icumicSs 
(ot.  Hur.  ol.ol.s  v,rui.mtibus.  Fclu»  pcr  ternm  rparguntnr  fuUiirruta,  unciam  aor  fifcunciam  onS 
lc.Wima.latata  femimcialia,  fcrrata  fupcnore  potiffimum parte,  craffiulcub,  gu/ln  .T'flr,nBcnta 
ubi  St  ASjt"*  "  "  Pulchcrnmo,  qu.  clT ^n  caamime  Vogl  montis,  d.&„, 

pefcnpuofatis  bcrwconveiiit  C^ty  laioninoftreaqu^^^ 

fafunt:  iconiMa idpmdec;  felMemm«mlki»ccwfatt«eiaoriiiCttIo8oi^ 

pm^ttQCur»  " 

lo.  Smtknia  mimmsdurimffiekm  fumitm  Clafin»  his  ycrbis  defcribit. 

SanicuU  guttataminuscrt,  anguftlore  fblio  &  pcr  cxtrcnmm  ferrato,  lurfuto  ctiam  &  adftrin 
gcntis  guftus,  colorii  ex  herbaceo  pallcfccntis.  E  mcdio  folioi-iun  prodeunt  cmIkuU  triunciaU 
nudi  qui  drca  lummum£illigium  m  plures  raraulos  hndtmmr,  candidif  Sanicular  zurta2 

iimihbus,onu(V»>vemniidiisl»Kuiii^  Mfiaa  iLcaimcut  iTiKS 

m*  eai0iiim  n^ncans  /mwi  oontmeaaa. 
FJoret  eciam  Junio,  in  horiii  Maio;  U  SmMm,  Bcc 

Sanicula  mont,ina  minor  C.  R.  froJ,  inomnibus  fcrc  cum  Saniciik-  mont.  altcrius  fDcde  ^  C/«r 


omvenit.  «ceptis  riofculu  pun^tis :  non  diat  uroencuius  colori*  puncla  Imt,  ii  fknkumea.'  at 
&^^^^aSr^Sr^"  «fl»Co.yWo„e  aquat.  hiriiita.  non  «obftant  quin 

.  No5  ergo  pro  cadem  fpede  habdNinus  Cbtyledonem  noftram  aquaticom  hirfutam,  Sanicuhe  Ai- 
pm*  aliquatcnus  affincm  f.B.  Sanicub  mont.  altenus  fpocwn  ficundam  ClmfJ^t^^uL 
inont.  mmorcu  C. /?.  pW.  donccquisccrtiora  tiocucnt 

II.   Smuida  Alfaucrtnat»  mAOiet  fsHtJi  Hott.  Kltg.  PanQ  &  Hoit  r^, 
Aimf. 

Specics  cft  Saniailb  monnna!  guttatx,  cujn$/«&*  fimt  oblonga,  tenda,  femm,  i  quonim  me. 

dio  k)liis  crcnan5  (  Rofj;  mltar)  lcpto  cKit  cauhculus  dodruntahs,  rubcr,  fui^wiK  plnnmos 'flnm 
alboSipundates,  unibilico  p,iUido,  quorum  fingulisfiicceduiufiliquxbifiircatt:  ""^*  .. 


I. 


I».  SmkMlsmmt0mnfmJbnffittmVitK.1!tieg.^, 
iJf  Sedf  fatia  fdntmidu  dmtath  SmikMk  d/a». 
SamcuU  mma^rit^iUMM^m  CB.  Sm.  ^  pum»  J.^  SmimU  t^Q». 

^  Mulea  habct/ofi*  circinatx  ferc  rotunditatis,  Sakifngae  aurex  folionim  amula,  ionsis  pediculk 
mharrcntia,  altis  per  amb.mni  inciluris  lcrr.u.i,  hc  ut  minima  folia  tanquam  digitata  vi&mr  rin- 
eua  h|rfuu  luperac  vindu,  mfcrnc  ahqu.iatubm  eiuJbida,  &  wldi  Jiirfuta.  aftnngentts 

demdc  promit  pcdales,  aut  ,ntc.dum  amoliores,  virides,  Idrfitoi  8c  nonn.hil  tortuolos,  &  iu' 
toha  lupenonbos  rej)ondem,a.   Summi  caulcs  in  plures  alas  dividuntu, ,  &  (in^ulls  r.imH  infi- 
^nt  tcmi  aut  quatemi;«»r«.  OKyacmtha:  odorcm  refcrcntes,  quiaque  tohoiis  albis,  langumcis  pun- 
a.s  mfc. :r,rc  partc  not.it.s  conftanccs.    Bihda  aim  dcocm/aiMir  mcdium  Lem  <£cu- 

%.  Smmhmmimmmmml^gmmri^pmU 

- f^h  '"■"'t"  ^  radicc  exeuntibcs,  circinat*  rotunditatis,  aut  nonnun- 
qomi  booribm  paullo  qaim  fint  longa.  circum  oras  crcnau,  ranoribus  crenis,  Sajdfrag»  albc  ia 
modum,  l»an.i.aut  lesmcntis  uenasmtcnacenbbuslatisac  lubiocundis,  SiaS3S5&.M" 

Uunn  t 


Digitized  by  Google 


,0+8  HlSTORIA  PlANTARJM^ 


meminL  „l,„«m  alui  auac  umbrofis  dclcajtur,  hoitis  fiicilc  aflTuc- 

S«ic«;4  retundifvlu,  crtnala  filo}*  Hort.  Ugd.  Bat. 

Quam  pro  non  dcfcripta  h.abcnc  pracedcnti  fortc  e.idcm  cft;  ncc  enim  lUa  a  quoqiiam  (quod 
ftiam  ;  haetenus  d\  dcfcnpta,  &  nomen  convcmt. 

3.  De  SeJo  foliis  fHbrotundn  crenjlts  Saxifraga  alha  diUo. 
I    Saxtfra^n  alha  Gcr.  alba  vulgaris  Park.  rctmtd.folu,  alba  C.  D.  alha  radke  granulofa  J.  B. 

aDf)«c  ^fefljcifrncc. 

RaJix  illi  plunmis  bulbuUs,  Coriandri  feminis  maKnitudinc,  purpurantibits,  amaris,  tcnuibus  fibris 
inter  fc  commiins  conftat,  quanqium  6t  alits  pnctcrca  fibris  longionbus  craffioribuliinc  lit  donara  : 
Caulem  profcrt  lingularem  nonnunquam,  alias  ternos,  quinos  &  plurcs,  tcretes,  hirlutos,  purpureos. 
ramulisbrachiatos:  qiubui  mfidcnt  ^ora  albi  ahquot,  quorutii  non  idem  oranium  tcmpus  florendi, 
qiiinquc  pctalis  [iibrocundis,  non  biiidis  uf  in  AlJinc,  ftammibut  lutcolis  &  %lo  viiidi  conftanrcs, 
odorc  nullo  cvidcnte  Flerts  includuntiir  foholis  quinquc  viridantibus  cum  ora  purpurca,  hirlutis, 
&  tadu  nonnihil  vilcofis,  cujus  lentoris  particeps  eft  cum  foliis  caulis.  Fcha  cx  pediailis  palman- 
bus  aut  brevioribus,  hirfutis,  fcre  rotuntia,  criftata,  ad  Hedcrx  tcrrcflris  folia  quodammodo  acce- 
dcntia  pinguia :  eonun  vcro  qujc  in  caule  fiint,  videas  aliqua  nullam  difictftionem  cxperta,  integra, 
lanceolata,  mucrone  fpadicco :  alia  fimbriata  quidcm,  lcd  non  ita  propii  orbem  complenria.  Valui- 
lum  fcniinale  bicornc  eft,  vcluc  Scdi  cujufdam. 

Tempui  &       Florct  circa  finem  Apnlis  &  mitio  Maii  in  aKcribus  fcpiuni,  palcuis  &  pracis  iiccioribus. 

Lcciu.  Hu|us  hcrbx  m  ciiicrcs  rcdads  lal  Hxus  fpiritum  przbet  nitroliun  qui  mulcuni  calculo  conducit. 

y,rei.  D.Palmer.  .  ■■■ 

*    1,  Saxffraga  angufitfclia  AutwmuUu  flore  lutto  gnttato  BreytliL 

Brtyn. 

Ltcm  Rariorcm  hanc  clcgant6nquc  Saxifi-agam  humida  &  mufcola  fundunt  prata  qiiardam  BoruflSz 

Temfn>.       Sc  CaJflubw,  prxCatim  fecundura  arcem  KUm  Kraknv,  ubi  ab  Augufto  in  fcrum  uiqiie  Autum- 

ntim  Horct,  in  hohis  .uitcm  udu  nec  apnconimis  loco  rcpoliu  aliquanto  maturius,  a  Julioiicmpc 

.id  mcdium  Scptcuibrcm. 

Ex  radiculis  cipill.tccis,  fiibcindido  colorc  6c  fipore  adftrmgenti,  frepajrmei  mulrx  nibentes,  pi- 
lis  forrugineis  lauLiginoIx,  mtg»ros  ixpiffime  celpitcs  (erpendo  ocaip.intes,  cmittuntur:  cuica  quas 
folia  angufta,  carnola,  lubtiliffimii  dccurrcntibut.  nervulis,  funt  atro-vircntia  &  ngidiufcula,  per 
margmcm  iubinde  pilola,  cum  PolygaLr  &  Nardi  Cclticx  foliis  mcdiocnter  confpirantja,  quorum 
nonniilla  Aiitunmo  ficccfcere  uicipientia  pio  viridi  liio  triftcm  ft:u  riavum  induunt  colorcm,  inftar 
•  :  Nardi  Cclticr.   Intcr  propagines  Cauluuli  dodrantalcs,  utplunmum  (iimma  tellure  Iparji,  tcnucs, 

rotundi  &  virelccntcs,  inh:r:ore  partc  fubrubicundi,  fiipenore  molh,  femigmca  (eu  palLdiorc  lanu- 
einc  lenicer  hirliiti,  procrefcunt;  qui  foliis  pammper  mmoribus  tcmerc  &  confiiib  oidine,  ciica  la- 
diccm  densc,  in  iupcrna  autem  cauliculi  partc  lubindc  rarentcr  &  parcc  vcftiiintur.  Cauliculoium 
faftigia  m  ramulos  duos,  tres,  qiiamor,  plurcfvc  abeuntia,  jitfculos  admodum  clcgantcs  Saxifragx 
.ilb.-:,  fed  iutcft  colore  rin(aos  gerunc,  quinu  foliolis  ner\'ofis,  in  unguc  appcndiculas  binas  Gcn- 
tiaox  duodccim.t:  lcu  piinc'lat.r  C^uf  in  modum  habennbus  conftaDtcs;  in  quibus  non  iinc  mgcnti 
volupute  cft  cemere,  quam  nitidc  &  curiosc  dxdala  natiu-a  pundulis  inniimeris  fitiirc^  croceis  dcn- 
fiffimt  illos  conlpci  lcnt,  &  quidem  a  medio  ufque  ad  umbilicum  :  undc  filirjua  fitbvirefcens  bifiir- 
cita,  loaJamcntis  binis  Saxifragiarura  more  diftinfta,  inter  ftimina  dccem,  crocis  capitulau,  pro- 
mincc :  (jua:  dcciduo  florc  magis  magifquc  intumefcit,  [uftamquc  raaturiutem  confecuu,  pcr  cor- 
nicula  finditur,  ac  [tmiHc  cxiguo,  fubrutilo  &  micantc  icle  cxoncrat  Flos  xquc  ac  folia,  mpnmis 
vcro  cauHaili,  amariuli^ulo  &  adftiingcnce  lunt  guftu.  * 

V.iriat;  qu.rdam  cnim  Borum  pcula  magis  liint  obtula;  quxdam  inagis  acuminata  :  prartcrca 
foliis  majoribui  &  minonbus,  dilutioribus  8c  oolcunCis  virennbus  invenitur. 

In  multii  cum  Hirculo  Fnlico  Cluf.  convcaic,  a  quo  tamen  <liffei  c ;  li  inodo  Hirculi  florcs  fcnis 
petalis  conftantcs  duplici  tantuin  punauiorum  fcric  intcrltincfti ;  ac  folia  circa  radiccm  ac  in  caulc 
tam  lara,  &;  uiuco  lalcem  ncrvo  pluiimas  laceralcs  vciiulas  fundcnte,  pradica  finc,  ficuc  m  Clujheur. 
f^ft.  planca  dchne.icur. 

Saxifraga  alba  fttraa  Ponx  Park.  Gcr.  cmac 

Hanc  C.  Bauhinus  in  pinace  ad  Scdum  tridaiftyhtcs  Alpinum  majus  album  refert,  cjuod  fuperiiis 
poluimus,  undc  Parkinfbm  reprchcnfionem  incurrit.  Vcriim  fivc  .td  Sedum  cridadtyliccs,  (ive  ad 
Saxifragam  albam  rclcras  perindc  eft,  fiquidem  &  Saxifraga  alba  dida  Scdi  propnc  didi  fpe- 
cios  clt 


Saxifraga  alba  Alfma  Park.  Lugd- 
Saxifragam  Alpinam  LMgi,  C  Bauliinus  Saxifragx  Alpinx  eandcm  eflc  fiifpicatur. 


}.  Saxifragia 


Lib.  XIX.  T>e  Herbis pen^apetalis.  ^O^p 


*   |.  Saxifiragia  alhs  skirs  Mi^tr*  Park.  SsM.  hitlkf*  ^dtitM^iiU^i  mmtmd  CoL  .Samh- 
fraga  ai  f»U»  hdhtt  gtrem  C  B. 

Ctl. 

■  Hujus  rndid  .uliufcuncur  non  acini  uc  praecedeatis«  fid  trelaci  (qaanaofi  buO>uUi  Liiii  ni»fe  fi 
propaganti.  duplo  (iipenoris  grumis  feu  granuHs  nujores,  ferji  rubefcenteS.  intrinlecas  albidi,  Cir 
poreDrimum  adftringcnte,  poftci  amaro  8c  ingrato,  paucis  in  imo  fibnllis  tcrram  amplexaiitibus. 
fS>/w  nuic  mmora,  rocundiora,  brcvionbus  purpurafcciitibus  pedolis,  pilof.i,  pcr  .imbitum  rotundis 
crenis  divila,taau  guinmofa  licuti  cauUs,  flomm  calyces,  &  tota  planta.  C«ir/fwj  ectit  crafliorem,  pa- 
rum  hiriiitum,  purpuralcenccm,  cui  denia  akematun  folia,  abraue  peciolo,  pcr  ambicum  aiftacaj 
velutiEupfaiRigfar  folia  acucis  crenis  djvila,  in  qnommfiadNls  bulbuli  ofHintur,  quibus  prnpagatur, 
ieininis  nccm  fupplences.  dtiiisenim  (ati  erumpaiie>  at^nedum  in  foliorum  hnubus,  fcci  m  flo- 
rum  perioLs  atquc juxia  nores  iplbs,  qui  in  (ummo  caulis  Teiuti  corymbi  uno  o;tu  c  ciulis  furamo 
prodcuntci,  r.-imofi,  petiolis  iniiucntcs  Aprili  mcnfeatque  Maio  m  qumque  foliola  cindida  dehif 
cuntj  calyces  veluu  cTtinos  liu  lutos  habcutes^  vel  Hyoicyami,  quinque  eciam  oris  divilbs^  in  quibus 
fruAis  bMomes,  iVaminibuspluribus  flavemliasciraiiMutl^  qta  perteAi  per  oon^oila  difl&annir, 
«maofk,  wrm»  inftar  niinuciruma  femina  exMndeniiies,  (apenracua. 

Patftnflhtis  BMUtkim  gaudetj  Scfiimtiii^IierfndHambio&Campodari&iEqidocilis. . 


Ca9.  IV. 


VJUiasaotKtuntWikBipinmoinoid^  £  oibus  cvims  compofimm ;  J&rnniibmii^  i^ieoo^ 
^M.  albnsinanocaakimic»:  Foiiaparya  hederaoea,  tocnspahftris. 

Grgmen  PamaJJi  Lob.  Ger*  Fsm,  tmirare  Parlc.  Pam.  flort  aiiro  Jimfltct  C.  fi.  Pam.  Dodtnao. 
imtrftlm  Hifttkmjbi  J.&  «^ilif  tf  fiSlum. 

E  rsJiee  (ibroia  modioe  cra&a  [ex  albo  rubente,  com  veftigio  levi  caloris  adftringente]  ftUa 

pnxleunt  (atis  frequentia,  pcdiaifis  longis  [rubefccnribus]  appenla,  violaceis  fimilia  lcd  nunora, 
glabra,  palli>jius  virenda,  mucronc  acuco  ;  [J.  Bauhino  Hcderaceis  non  .mj^uiohs  liniilia,  muho 
minora,  crafliulcula,  (inuatis  a  pediculo  ncrvis  cxcurrcntibus,  non  ignav.-i  Allknftiunc  piTdit.x^ 
Caules  ex  eadem  radioe  exuigunt  plure^  ibithaiuzij  anguloii,  rigidi,  umco  foUo  non  longc  a  r»-  • 
dice,  eoque  bafi  (uacMilem  ampleetott^  auE&»  quorum  unicuique  flet  unusinfidec,  (pedoiiisean' 
didust  quinq,foliisoompofiR»OGaGaff%  fikomiMUS»  inmsftriacis.  Medium  occupac  conicum  ca- 
pitdlinn  purpuraibens,  dnibn  genenim  ftaminibns  drcnndatum,  quinque  majonSus,  longioribus^ 
albis,  cum  afidbm  concoloribusj  totlJcm  minonbus,  aniculis  luteis,  in  mar  gmc  vircntibus  &  coch- 
lcans  iiguram  refinrentilHis.  [.Tancian  ccuucum  lUud  capicelium  paulacmt  in  Ocens  ina)idculi 
molvn  exaelfai^  guod  in  qinBinr  cninas  ddiiiicens  umea  ofteDdit  coploliuni,  ninnnun, 
xiifluinj 

Vat  temere  atibi  quim  in  paluftribus  pmridis  oocBnfc  Anguaodainmmeafeflofiei^&trizie-x.«a,i0 

nicn  antc  hycmcni  perfidt. 
Habecur  cciam  dupiicato  (eu  plcno  Bore. 


Caf.  V. 

Hr  FTtk. 

'V'  TloUperdiaiiiindoiiemiC^aeeoWdiftiefl^  i^kimkai  in  v  iiteram  oonferfib  utin  aliis 

multis. 

.  y      Notgejas  genericg  (««flMpenrepitalwdifloiBn^»  cakeiidoneai^  yafcnlnim  fimioak 
tgmit  kfcwhwiwn''*  ^™**!?^!»" 
Doptoccft^elkfeiiiswiandi^  <lkfeiilsohkops>qo«8ejaceadiaa. 

I.    Fiela  Martia  Joiio  rotundo. 

A.    I .  V\(U  Urua  pwfnrta  J.  E  Ger.  JUo«k|Hrya»es,  fmfm^  $Un  C  k  fimfb»  Aim^ 
FaiL  parad.  Sui^iC  SDtOkt. 

E  raJieihtt  (ibroiis,  aliquando  in  plura  capir.-i  divifis,  cUmata  cmittit  mulca,  qu*  (ibris  fubinde 
denuflit  radicancur,  &:  planum  propagant.  folta  c  radicibcu  6c  (armcntis  cxeunt  mulca,  cx  ro. 
tandononinhil  oblonga,  (errata,  longis  pediculis  appen(a  :  mcer  qux  fetidi,  i  radice  qu<X(,  enati 
alii,  (tnnifi  fitrmi  fiilbneMes  ex  comtko  paiparalcentemj  odorisfiuvillimi,  calcari  .doiMCum,  6 
quioq,  hiltalis  conpofiMBi  qpo  evanelbentt  es  diis  pedi&^ 

UttUtt  I  w 


Digitized  by  Google 


Trr^;  T   O   »T7"  P   L   A   N    T    A    R   U  M. 


-  ----^'ft     Kc pUmca)  ^d^;.^^^;:^^  "t^' ^  crc.cariiusdcbi(ccnUa.y?,^ pteu 

'^V?iffiSS.alIadctr«fcftsl«xagpnavide^^^ 

unuiiuiut>c',quc  binos  rcminumonUnacMianer. 
t.f«.  1,1  aggaibdilcpiuininveniturlcdrantB.  ... 

V    i  r;./-  .i/4r/.--/^-  C  B.  Af^"-  /J^^V-'*"         J.  R  M       G"er.  Jfi-fii»  Alir»« 

fl   •  \  r..^f>A»nn-  <Meft.    Ad  fcpes  &  in  .iggerikis  r..iriiiim,  &  frc- 

,uc,,t,,,,..nil...  <iu_.m  n.ijc^^^^^^^^^^  J.£iliinMfcluroii»)ftk  masishir-  , 

Sc::'£rfl;;:ct;;"'.;r;';iio!ii^S,S  fcRoto  i>JSa»».,«»^i»«w««.g»^ 

«ujbne  fctlScodore  noiliaces  JtJpeiaiice.  .  _  •  u     i-n-  a  , 

rnVfeUoSara.  M«e  in  afiiscompki.lkis  rl.i"t'S  multx  Hint  -rtcs  vinbus  .linmft.v.  Radix 
cmim  umbHiaisScfctncnvimhabcntcacharticin,:  ..laicumemm  c>cs  uncix  conc.lx,  Ccmaquani 

o  s  conSiint.    S.nLpiavcr.lCumficliqildninipuftumfcfqi«^^  Vmr 

ffi^ mulco  cft  dcbUior;  eimquc  viin oommunicac  aqu«  c« mfiuiditur exqua  fic  Jrupus  tui»^ 

'  ^^Fblu  verofntfriBiilam&aqueamfaUbmdamhab^^  it.^que  phlcgmonas  micigant, 

a:fti!n"c*cm  m  veooi»lo  fle  ocul»  cafc«m  fcdanti  m  olcre  lun,pta  lcniunt  alvuni.   P.  Rt; 

"    ■  rcccns  rcfrigcrat,  humcdat,  craollit.  laxar.   Cordi.ilis  cft   qnacuor  illorum  fi n„f;,aim  nu- 

meh>  &  pcdoralis.  V  H  s  prxap.  in  tcrvorefebnum  oomiwlcajdo,  dolori^a.  camcis  invk  nato,  in  tuffi, 
af^iate  gutcuris  &  plointide.  SywpM  crtbenmm!-  us^  eft  ad  fiam  febnlem  reftm^wndam  8c 

^''vSlmmfcmen  d?  Iitlwntriptiaim  infigne,  D.  sinbift  Canitabrigfehlt  medicoixlebemmoyim 

inccr  .:ri..>na.  D  Ke(>>b.irt).        ,  .    „  „  ^  .  .  „  _ 

Dio(coriiies&  Pimuib  i^  q-.od  m  florc  purpu-CL.in  cft  cum  aqua  potum  angin.i  correptis &  Co- 
mitialibus  maximcpueris  maicri  .iHinnant.   t^n  i  .u.rcm  .uuiit  Comin,ilibui  mcdcn  Cmquit  PauL 
'  •    RencalmuO  cxpetKniia  docuit  non  vacare  unpofturi :  Annquor um  lcnpea  non  luie  inendisad  nos 
traduda  iiulit  aflercrc. 

♦  •  A.     l.  yklaMtrti*  auJorj  fMjlra  CB.  /)'/-w/r«  Gcr.  fjr^^^ 

R*Jtu<SL  fiwnentofa,  tenui,  lienoCi  &  longa,  vario  rcptam  limc  inac  pcnccnitice,  dcns.i  8c 
lohKl  fibraram  comd  pcr  inccrvalla  pridid.  FtUa  arcinatae  fia*  rocundicatij,  nili  in  mucronem 
;  acTOcni  .lcllncrcnr,  llipin  i  partc  lcvitcr  hirruM.  vWdaiitia,  prool  vero  gUbra  dilutius  vircmia- 
ferelutcoi.i,  uitcrdLiii.  lubpurpurea,  in  ambnu  fcrrata,  guftu  vtfcido,  M«cui«?  wnusbus,  qua. 
drantilibus  CsnLcHh  n.uici,  qucrs  .id  .ilas  Involucra  foliofa,  acut.i,  in  .imbitr.  lurluta  compleaun- 
Oir,  MtHkt  m  ramulorum  lummiutibus  jproferunt  VioLr  Martix  odoratx  Innilcs,  cx qui^qua  pe- 
taliioonftantes,  quorum  lupremum  longius  protenfum  rclicuis,  cilcar  dcformac,  purpur.un  utnnq, 
fccame  fafcli  alb.i,  nu.iipi.ialbeaincTeliqw»um  quatuor  folionun  laturau  purptun  tmaorum  un- 
Rues  color.inrur,  nulli  odo.is  gratu:  in  mcdio  lutea  cum  ftylo  vwence.  €*«/«.  fiibinde 

cubiulcn,  nanafciincur  long..r.Ki;ncn,,  n^<K  ramos  didi.ai  fohis  vcft,uncur;_#lWf,  ^  mox  diumus, 
•  '         gcrcntcs ;  cjuos  lublequuncur  jUir»'*  long.v,  in  ttes  cannas  dehifccntcs,  ftmmt  farftar  copjofo,  cx  ro- 

tundit.itc  cj'.^longa.  .    .  „  ,  i     «  ,     n    l  i 

A  Viola  M.wtia  porpurca  djffcft  pra:apue  folns  rainoribus  &  magis  mucronacis  i  ilonbjs  langm- 
•      diorepurpuia  ti.,.^ilMidofi*:  vakulo  dcniquc  ^emin^lipw^iu^wetnq"»^^^^^  .  v 
AtlfiiKs&mdumetispaffimatabund^otmirj.i^ttfloietcn^ 

durat  m  mulcaiu  arftacem. 

*Hifi.liif.  A.      4.  yiebf^firtsntiai!ifetia  glabra  D-  .Vlonil.  6c  D.  Pioc.  '  ' 

Oxm.  Mmf  ' 

Hujus  I  .xib.i,  gcnlculita,  multis  fibris  cx  I  mgulis  gcniculis  cxcuntibus,  horizontalitcr  nnn 
deorbm  tcndentlbib,  p  xdita;  cx  cu)uslupcrio,c  p.iitcpiotruduntur  pcdiculi  tcnucs,  quorum  lin- 
Kabs  finguU  innitumuf/i/i*  rotunaa,  glabia,  .itq,  cxincic  cti.in,  cxcunt  a!i.  pca.culi  tcnues  lulh- 
imitet  iLu  (acuFatc  violaccos,  duplo  aui  tnplo  Honbjis  Viob  Martiae  njmorcs :  quibus  Haccelcena- 
bus  fub\Siiunt  f-fr«/-  oblongar,  tenues,  triw»  loculamenas  diftina»  j  m  qwmim  fiOKolis  conti- 

ncntur  p!ur.i/ew»»iJ,  lubfulai.        „     ^  ,        •       >■  j      La^^  a.  '-  „, 

'  In  huimdis8c  paludolis  locis,  mufco  cMuAs  mveiwor:  nt  T.  g.  ad  mai|^  ilnvu  C&mnil  mter 

:Nos 


Digitized  by  Ggogle 


XIX.  Herbis  fenta^etaUsr,  lo^i 

Nos  in  paI,.ftriV..  &  aquolls  lo.is  mu!torie',  ^AferAMvimus  Violx  fvlveftrB  fp^ienTqiu'  ('aaaii.wlte</i««* 
tiim.mcmm.,mb  j  lubuic  tenuiora  ouani  lunt  Violx  canjnar  vulgans,  fi<^moJ^r^^'  ^^'^ 
f.ti r uio, ibus  hncii  (hiaioi;  quam Mndan putamttt Parldnlbno delaiMsr  fub dnjkTwJK!^ 

D  p£         ^*^'*  '^■'"^*  ^*^***'  ^^^'  IX  Plot  fW»  ^  -TTffffrj. 

A  /v.-tfAciT  ni-):of.i         ciiiimr  i>!:'ri,;M,  hi,  (i;r.»,  aveftlpiaecipueparte  maiora    Inncr'  -  ' 

acummata  qu^  lunt  Viol.t;  M..rc,.r  vdrj.u.s  toha,  pcdiculis  (.\tis  lnnRis*inSa  i^u 
cunc  rfflre*.  uc  in  reliquis,  p.^llui.-  corjdci,  hncis  feu  r.idiis  albis  ii  medio  exountibus  ftr „v^r* 

^"feii:;;.  ivi;ts°°~  "^"f'"*'  0,1.1-.. 

6.  rWrf  /WM  Gcr.  ParJc.  J.  &  ^//mw  nna$J^tlis  bttt»  C 

FoUa  habct.nigr*  Viobt  fcrc  (imili.i,  minora  t.im--n,  braiora,  &  c  virkli  cnlr»..  n-^xur^.^ 
JkioRuau:  C  J.  Bauhlnofi>l.a  circ>...K.v  terc  ror,:,„l.c.ui.  funt,  P^lkdllnrl^^gS^^tS 
cata,  p.uv..,  cvtcraiiim  V.ol..rum  toliis  aelic.no  i,  tenuiora,  quod  &  nobis  comDem,ml        i  ' 
fos  cJWwrWw,  m  quibus  bini  auc  terni  jicrc,  cx  alanim  iuiu  <>rodeuntcs,  Violi  mmo-c^  R^J 
<,uin9aefeIii.conftantcs,  q..orum  mhmuii,  majufculum  dV,  &  .uirujn.  raaiX  Se  ncnirmS 
tnterwre  «irte  d,ft.naum;  rcl.qu.i  vc>o  extcnorc  p.me.    Sara.  m  tr,..„^uiis  c  l 

taie  debfcunt,  cx.Ruum  n.gncans,  ah.s  Vwhs  l,m,le,  prjfertim  rricoloii    RaL  alh^  LSL" 
la^multas  propaRin.-s  c  ]..cenbus  proc,e.<.t,  c.mdidilqi  c  &  lr>ngisfibris  hirfuta  eft 

In  fuprcmo  vcitice  monti>  Jura:  rZi«/ri  dido  nobismventa  eik  Clnfio  in  nmn;u„.  a  n.     «  • 
Sciria:  Alpjbus  abundantcr  natci  cbctur,  Jtmio  atque  JuUo  £^  SKi  l^Sbi  «±  a''  ' 

T.    ^^/c/*»  lutta  Virghiiana  Pa«  k. 

De  hac  nihil  habst  quim  qu6d  Viola:  lutex  m  Paradifo  liio  defcripta:  fimilhm  a  Gt  v 
vosfimiles  habcc.  Egoamem  in  Paradilb  lUa  non  aUam  VioJam  luSamSS?,^.^^      "  "  ^t'' 
momanam lutcam floro magno  C. a  qua; A}^^»^ArJ^^S^ delcnptam mveiuo quim 

c/«/:     *  ..." 

««EilSiSfiSS  iliZtt  7^«',P^^1»*"}  exigiils  M/.  &  qu,-.l7  circm..rx  rotundirac,  in 
amnlMm  let^Ien^ra,^^^^  lonR.ufculo  ped.culo  inh.crcntibus :  cWvk'«  :nr,r-m 

fohorum  dius  unc..is  longus,  .m,a.m  ;7.r.«,  (altmci..  purpurcL:,,.,  vulgari  lim.lem^  /i? loLTtj!? 

R.u,mi  hoc  viok  gcnus  J  Bauhino  in  monce  Nombm  Rhxtorum  prope  balneum  inir^n 
tum  hmphci  lcix-  raJut  h.r.rD.ir.   F,l,a  pedicuhs  loosiulbilis  nitebantur  cradTce  ft!;;^^^  "^?"' 
o=«,londuicula6ca.,guU^  l.g.nenca  [;Vi.gula  iSS&TJSi:,^!^^^^^ 
gdmcni  deaifwnteD  ad  pediculum  ulquc  dilTeda,  gitau  gh^nnofo,  rchquanim  Smm  3* 

'^tnltr'^^  ^'^'^  Hbrt  ft^  ^,^/^  ^^,,,^,  Londi. 

Flprc,  fem,ne  &  cap!d.i  fcmiiiili  \-iok-  noftraci  Martix  omnino  cont".,  r.ns  eft-  Floris  ^ 
l,.-  v,olaceus.  F./,.,  olum.nodr.  lubetiau,  timwli,  in  tm«K  Jobos i«jdera«i«  pSc S  dT 
^ Gjnrd,!  r  ri .  (  .  i:on.  tnpMimodt^  ondeei  nomen  impoSaSTHaE  DjS^Si 
eft  tanKMi  ctiam  dilkrentia  m  tlot^  quantum  mcmini :  pcr  ihquot  cr^  aniWSGmiiEiE 
i^bincoplaiiBmalm,I«idinoaocef«untng.nu  m^Mbn^mhat. 


Digitlzed  by  Google 


HiSTOaiA  Plantarum. 


1.  yick  Martiafoiio  oiiongo,  * 

•  I.  Wrfi  fimffatmfiina  Parlc.  A/*-.  arhrefcm  purpurea  C  B.  yioUi^pngtiu  trictUr  Ger. 

7«»  rri»2ir  fmrtSit  tsnIHnUj  ^mbufJam  arb«rt*  ditta  J.  B. 

J.B. 

Surrcdis  eR:  cauMus,  cubitum  altis  aut  etiam  altionbi:!,  .mgulofis.  Folt»  priora  volgaris  Violar 
tiicolo.^-is  linrilia,  iiibrotun<la,  cactcra  long-i  ad  unctas  c]ainqiXj  alia  longiora  vel  breviora,  angu/la, 
qux  cultu  viri.int,  &  lartora  redtiita  VioLr  M  iitij:  roli,i  inuibntur,  ad  quonun  genicula  foliola 
alia  emicanr,  modo  parva,  modo  inajora^  quacdam  eoam  laaniata,  &  per  ambitum  ierranj  ocHon 
lacex  vdgaris:  fhru  quo^ue  diAae  Jaceae;,  quiaqiie  fbSolis  conftantes,  m  ambioi  dHlirt  violaceis, 
longis  inMent  pediculis,  e  (blionim  finnbus  ortis,  quorom  folia  duo  lateralia,  imema  parte  albis  vil- 
Its  dtfita,  &  cum  imo  ptddwUii  ftriis  <ieooiaca.  Qiibas  fiicoedunt  /SSfiM  longK,  ia  tenus  cannas 
dchitccnres,  femen  fxanSauuat  «Ibiiai» pnmoi.  JUfix  coa  fl)ro&  «e  pcnnm  Tocai  plMita 
lapore  vilcido  eiL  * 
Um.  Ymfnua  oocuti  ic  in  Aufkb  8c  Sdffe  iMDoribus  Cluf.  inter  vepres  in  liaiilfl»  Mflmlie||a«fa>» 

fibMgy  Kioefe  ?flrfiii  MaKhaci  artem  (lureiueui  Maio  oblerTavit  j.  BaiihiniwL 
Vioh  Okolor  ereda,  an  JovisFlosTlieophnifti  6.  hift.6.  C  B.  hniceacleRi  vldettir. 

A»   ».  VitU  tricoltr  Ger.  tricokr  msjer  &  vulgfrit  Park.  trtcolor  bmtnfu  rtpttu  C.  fi.  Jacts 

Puldicrnmi  fleres  eonjmquc  varictas  eflfccit,  ut  in  hortos  rrann.iti  ailtu  digna  iudicarerur  ;  quo» 
qumquc  foliis  conftautci  dclicias  Iljs  advcrfa  facic  Ifxxiaton  oficrrc  videas,  modd  totos  purplrcos, 
'  modo  iuteos  Oomileo  &  purpureo  varieg.U06,  aIuci  que  etiam  veriicolores,  ia  pediculis  longe  con» 

cavis,  ex  folimm  alis,  quz  modo  Hedene  teneftns  uifiar  rocunda,  mod6  ookmga,  in  ambim  ierraeu 
in  caulibm  reprantibus,  ramofis,  ex  raifct  teoni  fic  libioft  exwtit.  Stnm  m.  pericarpus  niipdiilist 
triinguiis  minuruni,  Iplcniiiiium,  copinfiim. 
Ltttud         In  moDColis  Sepcencnonalibus  Aagiiz  incer  fegetes,  &  in  maccrus  &  fq^um  aggenbui  fn;quens 
lii^pw»      ontur.  Vereun4aimVaalaiijgm«KFMkiw«aUcat^  «ftiie  demd^ 
Qinuuunfloret. 

•  ^  VieJa  mmtana  trictlor  ojoratiffma  C.  B.  facea  tricolaris  fivt  Florit  Trmitatit  ^enus  fiore 

luteo  i*f  fmrpireo  wagno,  reftiu  ften  amumm  J.  B.  Vtola  viontanu     five  tricolor  Clul. 

Cluf 

FjuniDOs  cx  utu  radicc  ftofcn  cauUs,  pedales^  anguloios,  valde  raniolbs :  quos  per  intervalla 
affllMllK  foba  tricoioris  VioUc  foliis  (ere  iimili,  lonpora»  craffiora ;  (vcd  plena,  levkcr  &  nrius 
dentata^  apophynbus  ad  latera  oblongis  6c  profimd^  udniatis,  aourioiaili  Kuftik  fic  nooniUl  acrit. 
Ex  (iimmis  alis  longi  onuntur  pediculi,  triangul.ircs,  tcnelli,  finguli  fiiranentes  fhrtm  omnium 
quos  in  hoc  genen;  viderim  maximura,  qumqix  foliis  coiidantcni,  quonim  duo  fiipcriora  cxtrcmis 
oris  ex  coerulco  purpurafccbant,  circa  umbilicum  pallidi  erant  coloris ;  biru  illa  in  latcra  expanfa, 
iOis  minora,  lutei  colons/ jnaadis  ex  coeruleo  purpuraicentibus  refpcrla,  ainilque  purjHireis  radiis 
CX  umbiliooeiiiicamibittin^aiU:  infoius  fbfium  reliquis  ladus  crat,  aurei  fo^  cobris,  feptcnis 
ladiis  purporeb  ab  umbilico  imercuHandbus,  maculaque  ex  coeruleo  purpurafcente  infimo  labrono* 
t.itum  ;  odor  fiLavifllnius :  craffiufcuLi  captula  qur  iii  ternas  panes  dehiicenda,  femen  oftendebant 
aiits  iunile,  pulillum,  rotundum,  macuritate  fuicuni,  tricoions  Vsolx  fjanini  proximum.  BMUm  fibfo* 
Jk  &dnrabilis,  oux  fadli  etiam  ramulis  pangipoiib 
Cmk.  SpooMiafitelvaacbinoiiiibnsnalcifeniiit; 

•  4.  Viola  tmmtisna  lutea  grandifUra  C  B.  0»  Violamont.  lutea  foliit  «M  H'l<Wir  ^oflem? 

Viola  montana  trtcolor  i.  Clul  Vtola  flammea  lutea  waxittM  Park. 

Clitf 

HocgpM»ai«oreChifi^p«ceilenti  wro^  iiemfBi  infup 

periore  vniiis  sft  color,  mnocoiiminoifaTuseft,  purpuraicentto  mdiit  «t  wnbuioo  enaceiinhit» 

qui  magnam  gradam  flori  adferunt :  anqiunculum  edam  odofMior  vidBtnr.  An^  9t  totom  pnf^ 
pureum  repenri :  quam  varietatem  icminio  acaderc  puco. 

Parkinfonus  hanc  fpeciem  hyemes  nodras  mcliiis  colerare  (cribit  quam  reliquas  Violas  tricoloroi : 
nunnlis  avnUtt  facil^  prooagari  qui  in  hunudo  iblo  depa^  iUiGOoampteheodunci  iemea  raro  auc 
ntinq|aefli.lea«  in  bortis  iatum,  quantum  quidon  ilk  oUerviveriL 

1 

•    5.  Vwli  montana  lutta  grandiflorattefhat:  fUtmimM  lutea,  feu  Gtf. 

Haec  fpedes  qua-  ui  montoiispiafcdi  DerbienfibuK  Eboraoenfibus  aiiifque  Septencrionalibuv  An- 
giiae  putndo  &  paluftri  iblo  fidnnde  occmrit,  fimt  eft  amphffiroo  luteo,  dic»  unbiiicum  linas  feu 
ladiis  niBricaoubus  ftriato,  nec  unquam  ipontanea,  quod  viderim,  oeikMaB  Vttiat.  Plaoca  ipii« 
parva  eff,  &  humilis,  ncc  aflurgita-jt  humo  attoUitur,  fbft^  ob  fteriliieiem  foli.  «e  lod  nacaUs  m- 

.  tcn  pcriciii  nimis  fii>;uiim,  ijqujJcni  "ocib  huiiii-i;,  irontium  altiomm  ddedatur;  an  vero  in  honos 
t^uiliata  iacicm  mutet,  &  m  raagniLUuincm  proiiaat  (  quod  vcrilimile  efl )  aut  flons  cobrc  variec 
mc  nondum  experum  &teor:  undc  aucem  eadem  lit  quam  «  Cluiio  delcnpum  deviiim.j  neaic  dc- 
*C"niQareiiequeg^  poto  leaiott  ipeae  did^m^  nuUam  cnim  in  noltra  odorem  pcrcepL  Gerar- 

dnm 


Digitized  by 


Lib.  XIX.  Htrlfii  penti^etalis.  1055 

dum  aoteai  hanc  inteiiigere  tum  Deicnpdo  tiun  loais  convtncunt.  Pterennetn  cfle  puto«  neq|ue  ki 
tunen  oorapertotn  lubco. 

•   £.  ruU  imM«M  fmmU  QuC  MMt.  fnmUa  angufiifolta  Patk.  mmt.  fum.  *»gw/</.  fior»  «. 

Guiielmus  Boeliusin  Hi^euiU  oUervavic  Viobm  moncanam  quamlam  valiii^  pumilam,  aded  ut  ' 
binas  uodas  alptudine  m  lopeniee.  Satis  ciaiLi  > W/ce  conAabac .-  cujib  foiits  an^uflioi  .1  videre  non 
memim.  Nam  qnalamqns  alias  vkkre  milii  oonugic  orbicoiau  folia  iialieiiant ;  iiu|us  vero  uc  Ho- 
rifmanni  coronarii  angiub  eran^  &  unciam  JwnraTHir  loaga.  Fbi  inier  6Jia  «^iH  pwfegk>  iafi' 

dcnSj  nivcus,  odorus. 

A.    7*  yi«U  iieolar  Mrvafit  C  &  trietUr  ^kitfri*  Park.  Ateo^  frimfim  &  btrtmm 

vitimmJ.B. 

F»hM  huic  ad  radicem  breviora  oc  latioriij  iii  cuilibus  loncjior.»  8c  angiifliora,  alto  natim  polica, 
pCiAiculb  Jonaca,  rarisinaruris  circa  marKitUb  crcii.ua.  C  p.ilniarcs,  (lri.iti,  concavi,  ci-ebris  ge- 
nicuiu»  incerccpti.  Exahs  foliorura  egrcdiuntur  iingul.itiiii,  ioogisjpedicuiisi  vtoiacds  iimiles« 
^dnque  petals  parvb  oonftnidi,  c^cc  quinqucfolio.  Succcdit  ilaii  v^^lum  (eminaie,  grandius> 
m  tros carinas  per  mituritatetn  dehilccns,  ftmms  pluiima,  oblonga,  ov.ua,  .nllncinria  fundcns. 
.  Ad  pedBcolorum  qui  flores  (uftinent  exomim  prxterfblium  medium  da.r  .ipp;;nciiccs  fcix  aiuicu- 
lae  laciniata:  folio  pnm.irio  non  multonunores  ati  caulem  Kiiic  in.i^'  adnalcuntur. 

Fioicuh  huic  multo  minorcs  func  VioLc  tricoions  iuwtenlts  tioribus,  coiorc  aifaido  Sc  luieo,  mtni» 
vetuifto  auc  vivido. 

la  wis  inisr  (estfes  uUqae  oocmrit. 


Caf.  VI. 

REfcda  a  (edandis  doloribus  di^  eft:  tum  coUeAiones  &  inflaramaciones  omnes  difiatit.  ut 
(cribit  Phnius  lii.  18.  cat.  it.  Qui  curanc  ei  adduot  Ihk  vetfa^  Releda  morbo^  rdeda,  KiC' 
ne,  (Hiiie  quishic  pullosegeiit,  radioesneepedeiiieccqiuendieamt  Ibc  terdicun^^ 

ricfque  defpuunt. 

Rcicdx  nocr  (unt  Floslicxapecalos,  cujus  partes  difficulter  admoduni  diiccmi  8c  diftingai  poffiint, 
Vaii»lum  (cminale  in  c$ma  luculamenca  diviiuni,  qux  vix  imquara  pcrfeS^  clandanair  perp^ 
tud  hiant,  &  in  nonnuliis  adeo  diduda  iuac  ac  li  diicrcta  (eu  disiunSa  edenc. 

Luiee&LDieoladifta,  qudd  e£  panni  lanci  &  celx  iinex,  candid]!  quideni,  colorc  luccoi,  Ttrente 
ver6,  qvr  «obb  OBroIeo  dfMCi  innpannir,  Rdedc  aocas  duiadetiftacu  hahe^  ide6que  genuiiM 
ejus  (pecieshabendaeft. 

I.   Htftda  »lba  J.  i.  cmdida  Lugd.  major  alba  reSi  mfcrtittur.  ^^^UOWI^JU  ba&SOi  ^OtiUU 
CM&iuiWtcubitali  aot  altiorc,  iirmo,  rocundo,  (Iriato,  redo,  ab  Smo  (tarim  ramoib,  /Wiwveftieo 


crebris,  nullo  ordme  poiitis,  laciniis  utrinque  pliinbus  ad  m&lum  ferc  coft.mi  dtlTecbs,  V.ilc:ianx 
in  modum,  glabris,  obfcure  virentibus.  Flarei  in  fummicacibus  cauiis  &  ratnoruiu  m  ipicas  iungas 
digcfti,  albi,  hcxapctali  fcx  calicis  fohis  incluii,  plunmis  inUl  JlMHnfo  coni  «ficifcK  luqulibtS^ 
Singul»  Boiculorum  petala  in  tres  lacinias  diileAa  iiinc  . 

Invvite  JXM)gsif>faioinenieprppepesm 
ttm.Mi^f' 

RtfaU  «MWfMs  C  Br  M  «•  Ger.  nugtr  P»A, 

Prxcedcnci  cadcm  videtur. 

A.  ».  RiftJ*  viJgmt  C&  wimtr  fmvtJiarit  Ptttk.PiiiiiiGcs.  Intts  J.B.  SEMe^OCilCt 

Tcnuem  quidem,  (cd  long.ini  fitis  habct  raJicim,  albjm,  lignofam,  not.ibili  acrimonii  pr.Tdi- 
tam;  undc  cauUi  exurgunt  plufcs,  ftriati,  hiriuti,  lolidi,  [  J.  B.uihino  tiftuloli  q.]  mtirmi  &  vix  (e 
(uftincntes,  pedales  aatxubitales,  ramoli,  fctiu  vcftiti  altcrn.itim  poiitis,  Enicx  marinz  ferc  div^ 
iura  pra^mdi,  inordinatl,^jdi|ob  icn  wnd^M^fc^  an^ufta,  ob((:unus  viridia*  ^poie  olei^Keo.  Ftmt 
in  ftinnnitadbm  caufis  &  fiRnmQm  in  dmfiifas  fp^c^e  di^x^ti  laxiores,  ooffoleud,  (eu  foliolis 
compofiti,  quorum  luprem.i  duo  maxim.i,  I.ireralia  minora,  infim,'.  minima  &  vix  confjncua,  om- 
ni.i  h;^urx  (inj^ul.irli,  .ic  fi  c\  i;no  toho  duo  alia cmcrgcrcnt ;  niei.iiuin  riorisoccupant  jtammML  nu- 
nii.;rol.'i  cum  apuihys  lutcii,  r'o;  Ci  ilclapii  v4/i*/*  rclinquimc  crigona,  \  digiti  unius  loiiga,  liimmi 
partc  hiantia,  femimbtts  rcplcta,  parvis,  nigns :  caplularum  an^Ii  \^s&ai  uuit  j  calyx  tions  iwxa>- 
phj-iliis. 

In  arvis6tet%ei$  &equieasoGcaints  Repeiicur  &  in  niurift 


Digitized  by  Google 


t 

• 


1054.  HistoriaPlantarum. 

|.  Fhpeama  J.B.  ReftJ^  sfim  Thptm»  CE  ^/1  #/.  Pbjitttma  M.i/pelicrjium  JiS*  Park. 
KwriflM  7.  Ger. 

S«4wliuic  fingolans,  nuUis  aut  perpaudi  filim  Aonttsi,  iatiscral&,  l^nofii,  alha.  Caula  eanKk 
Bbiei,pedales,in  ramosnuiltasiilloi,  paitim  reAos,  putimredinatos :  ferqaotfilia  oUoiiga,  per 
ctiremum  otxu^,  fubinde  lida,  mollta,  quanquam  inhma  nnllam  agnofcant  divifittiem,  quatuor 

unci.uum  circiter  longitudinc.    Flcres  per  r.imfTs  crcbti,  aibi,  cmcris  (laminibns compofiti  [inhoc 
B«uhmum  deceptum  puto]  quibus  radiata  foha  viri<i»nci.i  iiibicda.   Siik^u^,  turgidulx,  leniuncuin 
longXj  ftriatx,  (upenoreparte perforatx,  /«»<»  claudtmt  copioruni,  nlRrum. 
l^rm  Ciica  Mon^^iium  pafUm  provenit ;  in  Iialia  qooq,  circa  Romam  &  aUbt. 


■   4.  R^eiU  alb»  miner  C.  E  StftmmJti  f4trvm  Salmtmtkm  CM.  MifefHU  Sk&MHfw* 

Park.  Seftmeidet  SMmmaicnm  farmm  Ger. 
Cluf  ■ 

Dodrantales  tres  aut  quatuor  ab  una  radice  produdt  virgulas^  tcretes,  circa  quas /Wi*  Uni  exi- 
gua,cra(Cj.  inordinata,  &  in  fumniis  plunmos  jllqfadkr^ca:  aut  lacemi  inllar  conlenM;  exlieriiaoeo 
purpurafcentcs  initio,  deiiub  tenuibus  cipilumentisesa^oaUdixntibuoT  quorum  me- 

dio  vcluu  quatuorgranavindia  contpiciuucur,  c|ux  exonflbflace  in  vtfai»  eicrelcum,  exiii  nigri-' 
cante  ftmm  plana.  Jt«iw  craffiiiiaila,  candida,  dura,  ima^  fnbiiiilo  edam  ams  kyemem  ie> 

'""in  collibus  Silmantiae  proximis  lapidofo  lob  provcnit.   Maio  floret  &  dein3e  ietnen  profert. 

Pianu  hxc,  ii  ret^^  a  Ciuiio  ddcnbatur»  QQatuor  valcuhs^  fenine  r^letii  timcwiqae  flori  lucoe- 
dentibus,  ad  muitifiliquas  pertinet  8c  non  ad  hoc  genus,  qu6  BadAnnn  lequud  eam  retuliniu& 

5.  Ktftda  Lmariiefeliis  C  B.  Park  M  Stfamndn  Salmantictnfe  farvum  altermi*  CViii 
C.  A 

Bx  riiJKcrcandida,  longiolaih  ««rfifcalb&alis,  rotundns,  inramospalmaresdivilus,  foKisIjhanx 

Ari^liHimis,  oblonRis,  viridibLS  veftinis  exurgit:  ramidnKiHin  fforum  oblongam  veluti  fpicain  ab- 
eunt,  qnam  y^cW/  parvi,  niulcoli,  tenuibus  capilianienus  oruati,  uc  in  praM»dente,  pallidd  ^x- 
vmbeBKSOonlBnnn^  qubu  capimla  vd  vifed»  msik&,  Mfida«  ciiSSk  &sm»  palbdo  pleiu  fii6> 


IlncinkibtrenoloepimOiummoiitiumPsricnaoim  oolkd^  NoUsficcaracommunka- 
v&  MaoipeiB  Di  Caioln»  SuetfDer  Damil^^ 


\CretUa  Umnru  BcBt].  R  Lattiiii  iirhfitm  QmmAimCK  mmc  Cmkd  fm- 
cunda  &  fiertlu  Park. 
BflMrapnd^.A. 

Radicem  maxiniam  profcrt,  lignofam,  in  multas  dhrilam,  oraflo  &  lento  cortice  VoBkaiiL  Sttia- 
nei  plures  ab  una  raiiice  nalcunmr,  brachiali  craffimdinc,  qui  ad  quinque,  fex,  arqiie  etian  ad  <^ 
cem  ufque  ciibiu  artollimrur,  quihyemc  cxficcanrin  .  !\Jij  fcrt  raagna,  pijin.it.1,  cx  mulris  ibuil 
roagnisconftantia,  longis,  ferratis  ut  Cannabis,  alterno  politu  ha:rcntia,  ime  tamcn  ordine  certO^ 
Heres  ininimi  ex  viridi  paUe(cunt.  Tmnd  pars  (iiperior  in  magnam  fficam  faftigiaiur,  duos  8c  am- 
pl^  cubitos  longam,  c#\'afculisqutbakiam  longis &  anguftis  densilqae  coniiacam,  fiinilifaas iii  quc 
Refeda  vulg.iris  geric,  fcmittt  plenis  ad  mffum  tendente.  Plroeiil  inmentibui  CaimaMteflevidwuft 
Tota  herba  &;  r.uiix  ita  .iinai  a  cfl,  ut  Alocn  eciam  &  Colocjadddon  ^Gun  meo  jdBoo  £ipeRt. 
GoJore  luteo  inticic  Autumno,  uicoque  Luteam  vocaverc. 

Mafiitur  in  riruJo  intcr  monccs,  tertio  ab  urbe  C\'donia  lapide. 

.InMob  JMba  ftenlis  non  aliter  k  ddcnpta  difet  quam  Gaonabis  aot  Lupdus  fertils  i 
fttiilL 

.  .  7.  Imt^tmkarii  Cretica  Park.  Ijite«la  CrttUa  CB-  Struthutm  leiitimunfDiofcertdii,  «ttie  Jt/alm 
mMmGnui»  tffelimrfdfiiimitmtii^ftrktm^ 

Hanc Bellos  k Melchkim Guilandino epiftoll  ad MaTimilianom  ILGafaremamio  1571.  de- 
Onwaiini  voigarieaadem  fint. 


Laait. 


8r  LaMnfi*  Ger.  vtilraru  Park  Lttt.hrk»  S0lk» fiHk  CE  lMmTbmfA4Um  |.& 

Kadice  nicitur  fimplici,  alb5,  liRnosa,  paitciflSmis  fibris  donatl,  craffitie  ihtBrdum  pollicari,  fapore 
Nafturtii  acri.  Caules  bicuhicalcs,  terctcs,  ftnati,  gLibi  i,  vindantcs,  ardion  cnbulo  pertud ;  ramoli, 
foliis  crebris  k>ngis,  anguftis,  glabns,  non  crcnatis,  vcrumobicer  mtcraum  finuntis  auc  crilpis,  nulk> 
oidme  pofiti»  veftili.  F»Um  antequam  cxcaulefcat  humi  m  orbem  Ipaigit  nitentia.  U-  Baulunuslon- 
Rtmdinem  pahnaiem,  laiitodincm  femundalcm  foli»  amilnu^  lapoicm  lubacrcm  cum  entorc.] 
Thyrfi  rfcmmpntlongi,  tcretes,  niagnam  caulmm& wmomm  paimm-owipant.  Ftt{aihbBftix 
brevibus  ftipati  pediculis,  quacuor  petab  lacmlaris  compoiinnmr,  com  ptarilMs  innnapKabui  paK 
lidilucds- quibMfuccedunt  vaf^itl'*  tiip.irnt.i,  hiulca,  tribus  localiir.cntis,  qux  vjxunquamoa» 
daudunnir,  fed  m  medio  dehildmt,  Sc  ftmma  parva  nigra,  ruuiida  tontinent,  compolita.  Ad  tai. 

'tmr^C^&tdlSS*^^  lc.iturctiam«»agnsad  dum^ 

Aonun. 


Digitized  by  Google 


Lib.  XIX.   Herbk  pentapetalis.  ToTT 


Qnx  de  hu)us  plantx  vinbm  m  mdioaa  aManhioloindunturpro  inccrn..  Ii.il  cnvis    Nonn.Jl.  i''r,- 
eontdain  vulncnWrecentibus  imponnnt.-  Lananim  inreaoHbtis  (m  J.  Iki  huii  vciba  uluroem) 
addc  &  rerici,  usas  magni  c(Tc  quotidiana  teftatur  expcricnri.i  :  nuicscium  &  allws  cum  alumine' 


,      ,     ,     .  '  t.-.iv^  ^imij  CK.  aiiias  cum  aiuminfl 

ct.i  colore  utco  tmRit,  cfleruleas  autemviiidi,  idq,  nja&ii  minulve  mtcnlo,  quo  /acnratior  <iilu< 
.  e  t  ic  it  color  cmulcm.  lupuui  hoQbic^  uoo  eod6nihteapoi«^  uno  eQd^  daooao.  «x 
cadcm  corana  extrahnpmr.  "f"™*  "«iwfc  w 

multi,  dodrantalcs  vcl  crum  longiores,  ftriati,  viride^/WJ»  amiiai.iltomarim  nofltis  HvP 
lopi,  altquandobrcvjoribus,  brcvis  vki,  nen-o  unico  fecundfim  fonginidinem  Mhncn^  l  iporcnullo 
manifeflko:  h  ouoram  £nu  ab  imo  fere  ad  flmmr.nn  v^,  ci,axmcn  flos  ufuis  vel  duo,  longiuJbili  ccr 
™»  fe|  ft>lioIis  [tanus  aumque,  qui  puto  n.ULaaiis  clt  nuaicnis]  (iriatis  conlbntes  i  caivculo 
Tmd,  cauh  atlnjito :  fuccedunr  pro  Holciilonim  nunicro  (iltqu^  longar,  tcretes,  membranuUvitiihuite 
mvohcz,  qua  dctraift.i,  calyculum  proprjc  conftitucns  tuaica  fufca  /<mm  amciaet  «.«i«f«~  mini..  • 
tum.   Radix  brcvis  hbrola.  ^     ^  hhum- 

Inaquofis  & uta per Jiymttn ^ ftafuirtW iwo laB* mwiitiir 
nunaKrqgiaoilNa.  7  —••»••■«■- 

yjitftfolunmmvdflluitTbymtfolianMrUtmaJ.h. 

Sinqjl^lignora,  contoita  raitmji  nitinir,  taultm  tollcns  palmarcm,  .ilia';  (Int^rante  altiorem  iri 
lamoj  didaAnm,  per  quo»  crdjra  fcfca,  Cimphorarx,  lurkim  vcrgcmu  :  c:.  quorum  iinitnloAim 
lin'i.ib  imoadlummuni  ufq,  crilVata: ///i^K^  pcrcxigii.r,  rubenrcs;  Hyllopifoiix  tnaioiis  ^^nfiie. 
fertx  niinuto,  ex  albo  davelcence.   ^Vw  uialtcnus  nunor,  qui  vixfaalc  dilcernipoJlit  * 

In  vincis  matiiinMs  fc  eaTiaearam  nuiginei propi  GnunnniKNia  inagro  Mno^elienAoftlte. 
gitCnerierus.  • 

NtoinSiciIiainfukprop^  Meflanamdoa*  invenimus  HylKipiibliae  fpocic»  fimul  nafccntes  altc 
ramtnpto  clatiorcm.  omnibulcue  luis  p.irtibus  nviioramalMr^irfi^fiHMl«nit    Wai^tniKfu^tiiTiM^  » 
erat,  quam  lolam  m  Anglu  hactunus  oblervaviraus.  ^  Mwapwjw 


^AinMimfmrfmam  DtMmmfii  J.E  fmfmmmfuL  ftremm  jB^mm  Ctt  *  ' 

...  cft  brevi,  capilUta,  fubflava:  folm  parvis,  nnmcrofTs  circi  radlcem  fparf^s,  Aceratofitu^ 

libus,  giiltu  lobanuris,  antrorfiim  fubobtulis :  caulicttiit  plmimis  per  laxi  crepidines  peodU^  fa«<5mn 
aukomm  mftar  omantibus  &  contcgcntibus;/woopiofc(,  pwpardOlkpemepeiylo^  riwvjffiaij!  oleoM' 
femtne  copiolo,  muiuto,  m  OMonus  vafculis.  * 
In  nipibui«lndioeB mondsSalevv^-inihalceii&moiids Jurx  prope  Genevam,  utrobique  copiosd 

'I>ttnrhaiusvarieeisii)l&8eeaaIftasTSllons,  quod  Ageratwn  purpureum  villofum  AUr^tma. 


Cap.  Vlt 
DeGtratte. 


G^;^".'"'"i  ff^.  «P«**  &  ro'*"  ito*»ac  qva  fummo  ejasplattx  capitulo  iocft,  aptifflma 
limilitudine  dkanir:  nee  «Bam  qunero  ncceiTe  eft  notam  Gcnuui  clMnaBriftiJa£3n 
fiadd»l£Sf5!SS!Sr"     *^  q«»al»oinnihusouiBfcnnq.  «eneriiplantis  diftiiif  . 


^  t.  Geramitmffikis  pauto  frtJiShnhiu,  Altbft44amUis* 

t*  Qerantitm  Ahba:^  fetto  C.  B.   Alth.eoJes  majm  Park,  wJlndili  Ger   — »-  i  u 

1«filS"<£^?S'^"''"^^  ^^  "^'  """"'^^'^  oy<inj^a,  rubhn  futa, 

m  ambimlerrau,  pediculisapt>enfaduas  tr^rveunoas  longis,  intcrdum  fcic  aodiantalibus.  Cadtt 

''f^^^^^r  ^"''^^'''  n^*iiocntercrafli,dodrantcmautcubinim 

sOa^  E  tohoruiTflfnu  pcaiculus  cxit  duas  trc^e  uncuu  longus,  multifidus,  cui  /&m  inf^ient  ffliilii. OO»- 
lUla,  pcntapetali,  quibus  decidcntibus  rofira  oriuntur  uncum  aut  fcfcunciam  lonea.  *  " 

Orca  Genuam  m  Italia,  MonftKjlium&aliliiinGaUu  Narboncnii  fpontcSc  copioscoritur 
Hicplanta  («kjuk|  Bauhinus^aliqpandofixtrientaliseft,  fohisovads,  aenaas&Betonicafcr^' 

la  Stcih.T  quaiiam  infula  ad  Promont.  Padmmm  odklC  diemm  CM*  F«Aiv  AMn^  «fam 
auiaBipeaem  iiuBotemoU<I^Tiau»9iod  • 


Digitized  by  Google 


1056 


HlSTOB.14  PlANTARUM 

     .  I 


«.  GerMuim  fmnmimt  AUbttmftli»  «teiHNnnnnmitf,  CmilitMli  ex  eadem  «adice  pluribus,  humi 

prociimbcntibnsj  roniTulis,  rara  &  brevi  I.muginc  obfitis  :  Fcliit  Althaac,  binis  ex  adverfb  [ubi  inra- 
inulos  caulib  divitiitiir]  in  margine  crerutis,  non  .uitem  laciniatis,  ne  iHis  quidem  qux  in  lummts 
Caulibus  funt.    Floribtu  purpureis  parv  i' :  /?c/?r«  brcvibus. 

Fort^  lurc  eadem  c(l  alten  ilL  (pccici  cu|u$memintt  Parkiolonu&  ^an^  Geranium  Aithacodes 
ininiuToeatj  qux  i)onalia  fer^inrea  piimo  in kwD dcfcripa dlrorc qo^  hoinilieue  partiumq, 
omnium  panritate,  &  qu6d  folia  albidiora  (int. 

In  horto  Lq^denli  invenio  Geranmm  Altbsue  filit  «darttim  i  Ima,  QtHKdumJfnam  ^rhnfemi, 

A*       Gttmmm  fitfiSKmftifiimm  mmilimmm  AttiMt  m»  Bmmem  /Mw  mfim,  AnAll  i^a« 


JJ<»«//xcraniu(cula,  fimplex,  re^.i  in  tcrram  defcendit,  paucis  fed  majnfcuKs  fibi  is  dona*ta,  dMtice 
fubflavo,  (aporenaufcofo.  Cum  primo  exit,  hiia  crcbra  per  ambitum  fpargit  m  terram  rediiiata, 
pediculiscralSs,  Mrfut  s  iionnihil  comprcffis,  duos  digitos  longis  innixa,  fietonicx  foliis  fimilia  Ail 
quaidniplo  minorij  profundius  laciniata,  nilubrcvibus  rarishiriii^  Cmdu  iax  ramuh  craffi,  fiiccu- 
findjhiriiiti,  incerramreiupinL  fVcii/ir  iwriMcd  &  vix  confpicui  [D.  Morifeno  porpuro-rubcn- 
ns]  Ji^r«»  (cmuncum  longa,  i^iio  ve!  rri.»  in  codem  furatlofeu  communi  pediculo. 
'  Iq  arenoiis  &  giareofis  propc  htus  Anglix  Ocadentale,  v.g.  in  infulis  Mona  &PrcftoImaj  in 
WaBk  cuGA  oppiciiim  CmurcMa^  in  Coin^^ 


4.  Ger^dMG^icMwGer.Park. 

o«fi«MiJ.E  €iuiav€ratir^lrtlL 

J.B.  •  . 

Lat^terrim  obumbcatr«w*/(>r«>whir(utorum,  nodofbrum,  longorum,  tcncriorum  congerie,y5dfj> 
prsditorum longts,  hirfiitis,  nonnihif  rubentibus,  finuofis  &  lcrratis,  laporc  acido  &  adfiriil|g|Ban; 

ftms  coeruki  amomi,  pentapctali,  aim  fiylo  in  modio  purpureo,  quos  drcumftant  c4/k» dehi. 
icentis  folia  quina  c  ftnatis  fiits  medu  membranula  albi  pelludda  commiffis  compbfita,  ylcm 
plulquam  pahuari  iongitudine,  ad  baiui  crafliufcula: :  Smma  ma)ora  quam  aliis  Gcraniis,  acuta  8c 
^ungentta. 

gjft^  In  Sicuia  prop^  Meflanam  ipedem  hanc  fppocaneam  invcnimusi  uode  Crecx  in(ulx  ton  efle  pe- 

_    ,       cnKareoi  iMirimiHi  Mointpeltano^{ra{,Glimteft^  piovieac 

X.    CeraMium  feliis  fiMjiatii  ant  xarie  dtffeQuy  Coriandri,  Mjrrhidit  aut  Cicium. 
Htnm  fUrafMe,  t/Mpins  Mltimis  exceptis,  fieres  baiemt  M  ca» 
mKHi  feJkiiU  fkns,  veimt  m  mleMa  4/ifi0^ 

5.  Gmmmm  CicMta  folie,  acu  fiiiii^|i)taw  C  &  JMM||^ifiai«a»  iKMiiMM  BarL  fttUi^  ionf* 

CautihtH  eft  biasbitjIiSus,  hirlutis,  afpcris,  angulofis,  inv.irios  ramos brachiatis,  foliis  Gc.Mnii  mor 
'    chaci  five  Cicutatmododiviiisi  Boribus  fubpurpureis  vel  violaceuj  quinqucfoliis :  cuiiiix:t  acus  imcias 
quiiique  kmgat  hirfiirafiooeA^  quc  cx  utnculo  hirfutOj,  quinqnenioj  apidbus  donato  femm  can- 
tmetMspn^i^qpiod  pw  matnncttm 
deorfim  ali6qae  nxMO  arcumvblvinir. 
Ijg^  A(t  agrorum  margines  & in  aggeribus  circa  Monfpclium  obfcr\'.ivimas.   A  Gcran.  Apulo  Cori- 

andnfolio  fpede  diverliim  potamus.  MonfpclieniibuSj  cum  ibi  dlctnus  Gtratutim  Cwtaim  dicebatur 
ied  perpenm.  HnicfixteidemfiMnt 


*  6.  Gwmmme  SAmmtuti^en^mmmOi^fmvmnfibk  Haaaara/iCB.  fmvmm Sdmmitkei^e 
Ruk.  • 

Perpufillum  hocgenus  (inquit  Autor^  Ranunculi  ferc  fdt»  habebat,  purpiu-cum  cxiguum /W^w, 
&  ioiq;ilIima  aa£u&roaquc  (^o  iiirpis  tcnuicace^  capictda  roflrata ,  Gcrami  roibis  pcene 


agens  in  vicinis  ultra  Tfaotmim  anOMH  oolbbiisnndiiieriftpetrolii^  anrftkemw- 
in  giainine  ce(^  obfervavit  Cym 

ExbioriliacacmipetfeftadelcripdonenoliiiiMNiOQttftac  anliacfir 


*  7.  Ctramum  Afulm  CtriMdrtfeliHm  CoL  Afiihm  tdinmf  Park.  GirMaiAM&Bf 

fl^MlKb  Ctone^lria  nC  Apnlu.       •  ^ 


C& 


Aliquamcum  Octico  putato  finiilitudinem  habct;  prima  nnnc,  folta  cutn  illius  quadrare  viileil* 
rur,  at  rcliqna  Jariora  multum,  laamat a  magis,  Matncaria:  vulg.diviluns,  nili  parumcflcntretufiora, 
ad  Coriandrt  propc  caulem  foiia  acccdcntu,  niollia,  hiriuue  vix  apwrcncc  obduda,  odorara  uc 
.^cttt  mefcbtta  JHitx  cx  codem  geoere  Geraniorum,  longjs  pcoolB  lubrybitundis  lulu,  aiLAraJi. 
«wparvam,  flavam,  vd  mfijlcennMn,  orevem,  dterrapanjm  data,  aunculas  livealaaminiope- 
dolo  circa  radicis  caput  unde  onuntur  habcntia,  mbr.i.  Cauhm  piofen  Martiohirjjnn^geniculis 
•"ftinftum  ut  Crctjcuni  Sc  congcncra.  m  qmbus  buu  foluj  mmora,  brcvionbus  pctiowCxgeni. 

*  cnlo^ 


f 


DigitizedbyQoogle 


Lib.  XIX.  T>e  Herbis  pentapetalis,  1 057 


culo,  &  binis  illis  criam  barbulis  cardUgineis  rubcntibus,  ut  in  congenere,  kd  majonbus  Aomvu 
Ex  quotujn  finu  (emipcjalis  cMfioi/OThirlatiisatque  vilcofus  exit,  bahn  infidenteni  h.ibens  qmnquo- 
partiuni,  cx  qu.i  petioli  quatuor  aut  quinq,  proiicunc  flores  emittdntcs,  colorc  violacco  p'.irpureo 
diluto,  pcncapctalos,  ex  hirfutis  foliolis  quinis  calyas  vicem  gcrcntibus,  acuds  in  iummo  fednon 
pungentibus.  His  longa  trientalia  rofirs  liiccedunc  in  imo  cralfiora,  in  fummo  tenuion,  ac  qmnq, 
apidMH  lenmbusdiviia,  oue  cum  fiocuitur  dilninipiintar,.8c  in  Idnedpios  contorquentur  viciculch 
mm  modo,  aiqnc  ttinc  oblon^  fedl  furtnia  &lcatnm  apkeai  idinquum,  in  imo  /imen  obloneum 
furfucum  .contincntia.   Saporc  eft  aJmodum  aflringcntc. 

Maio  perficitur.  Cirinolx  h<3c  alibi  vidimus  in  agrorum  2c  hacfnrani  marginibus  elaris  irequens. 


A»   8.  Gtnmmm  cieuta  fdit  inodarum  Gcr.  «twr*  /i&  iMimu  &  fifimim  CB.  mofcbatum  in- 

R4J1X  ci  nllu,  fimplex,  ornc  tcnera,  cum  ncrvo  Lntus  duriorc  &  tenadorc,  fapore  ad  Rai^ 
nom  acccdente,  paucis  hbris  donata,  laos  crafla,  &  in  terram  alt^  delcendens:  CMiles  ex  eadciii  ra- 
dioe  plurcs  CTa(nu(cuii,  teretes,  hirfuti,  in  tcrram  recUnati,  raino(i,  foUis  crebrk,  veftiti  Folia  pm- 
nara,  «id  Pimpinellx  Saxifragx  minoris  accedcntia,  crcbris  iSc  profundis  incifuris  divif.i.  Fhre,  \n 
furculis  lcu  pcdiculis  duas  aut  tres  uncias  longis  ^  caulis  btenbLs  ubi  m  ramos  hnduntur  excunobus. 
quatuor  vcl  qumquc  .lucctiam  plurcs  finiul  vclut  in  umbella,  pediccllis  pnvacis  feoiuncialibtis  anc 
longioribus  inlidentes,  purpurci,  pcncapetali,  petaJis  axigulbs,obtulis,  minime  hifidis,  h  ««ibvquinque* 
(bbo:  Stamina  apiabus  mbentibus  iniignia.  Succedunt  vafcuLi  peocakln,  roftiata,  raAril  unaaU. 
bus  aut  longloribus  acutis.   Semin4  qiuua  oMonga,  pulla  auc  (iilca» 

In  araidis  provenit  Iponte,  &  drca  mediam  dtatem  floret. 

^A.    9.  Geramum  cicuttt  folto  snodorum  alhum  Ger.  fore  nlbo  Parlc. 

Hujus  vatictas  cft,  qux  nobis  ^am  ipecie  diffare  videtur  k  jneoedeni^  florc  albo  maiore  m> 
talis  ladorilwis;  emMiu  etiam  ciaffionbati  Ptewaribni  8c  pellidi^  dbi  illnsnibeant;  AA»  dei£ 

m.i|oribus  8£  minus  arguti  fedis.  .  ^ 

in  lildeni  cum  prxcedcntc  locis  reperuur,  fcd  rariortnulto.  ,? 

A.  10.  Gnmmm»_McbM  Gct.?vk,  Cimf  Jili.  mfcbmmmfili,  »i  i^iHm 

Supcriori  (  verba  funt  J.  Bauhini )  aSinis  &  iila  fj^xjcies,  invcntu  rai  ior,  tota  mapr,  odorc  Mb* 
lchi,  foliib  non  ica  alti  indfis  8c  perlatpc  tantum  fcrratis. 

In  montola  l  egionc  Crtvt»  dida  qux  pars  cit  Ocadcntalis  Eboraocnlis  comitatiis  fpoftte&co*!^ 
piose  pruvcnit :  invenimus  etiam  non  procul  Bhitelia  eondo  ad  nipem  S,  Vinoentii 

InhonpIjeydenfiinTienioCeranuCicutgfol» 


n.  Gtrminm  irilt»  CocnMti;  triStM  6m  Itikm  mB»  rfiw  Biit.  Aliittf  «Jk^^^^ymy^^ 

\nVL 

Comui. 

RMlicem  habct  ex  mulcis  cohxrentibas  fibris  qux  in  nodulos  cxmbeian^  LiliaQ>hodeO  punice! 
modo.  Siatim  4  terra  furculofum  in  altiwdmem  palmarcm  exit.  C«n&  teres  eft,  tener  invalidiKZ 
quc  hirfutus,  ncc  enotiis,  fcd  pcr  trium  digitotiim  intervalla  articulatus.  Folia  in  univerfum  quatuor 
aucqumque  c  gemailis  prodcunt,  initiohumi  jacentia,  (iibhirfuu,  pluribus  (egmcntis  divili,  form^ 
Filipcndulx;  breviora  tamen,  pinguior.i,  molliora,  &  ampliora  multo:  horum  medius' nervus 

iquamvocant  cofiam)  purpuralat,  cxtera  acrovirefcunL  CauUum  taftigio  tnfidec  deofa  umbel- 
e  conia.  Ftera  nihil  a  caEtcris  fui  generis  dtfferunt  fbrmi;  oiunque  enim  fbfiolB  oonftant  toti< 
il^mque  /faminibm,  ScpfiiSo,  ut  Geranium  Robernanum;  color  tamcn  buxcus  eft,  fingujiquefo- 
lioU  gcnuna  vclut  acim  macula  purpuralcens  inficit ;  ftanunibus  &  piftillo  fucccclanei  ro^ri  ni- 
dinicnto  concoloi  ibus.  Cum  dcfloruit  longior  &  acutior fylus  prodit,  roflro  gr^ii  xniulus,  in  cujui 
bali  quinque  liint  cxigua  &c  fubrotuiida  ietninum  concepcacula.  Alveolis  nutuntate  dchilcenribut 
/cMWM  Tda  oblongaque  dkeaob  nosnoAueftfiafitate  incnanahiQ,  tntenbi  nuOo:  influxam 
enira  illuccndsSobs  ade6aflynmiwJea«>  at  inWpD  die  odorem  neger,  ciim  Lunx  acceftLi  gratiP 
fimo  odote  molchato  quafi  ttnmlibec,  qm  odor  ifnmpefy  quoque  node  ad  Auroram  ulque  per- 
ieverat,  ftatimque  Solis  prxfentia  evanelcit.  Saper  huic  plantx  aadas,  qui  &  palatum  belic»  jIIm^ 
ttndc  incer  olcra  recenfen  poteft :  vim  namque  poifidct  alimenn  refiigerantis  &  humeAantis  ooi^ 
pocem.  Apod  BaitMios  edam  audio  radicesejni^  ocapudnos  tnberi,  bolbocafbnum  &  eiaiimjdL 
gradorBs inter  epabs appoai  Floietincqgia  pwpeinodain afbtt,  nae nifi inauii  fejai nBrhv^ 


_  .  _  _  _   fbJiis per liw* 

mem  omnlbuseiintar."  ~  ~  •  '^. 

*    II.  Gaamum  no3u  olent  t/Ethiopicum  radice  tuberofa,  folitt  Myrrbidii  laiiortbus  Brcynii. 
Bre/n. 

Tubcrolam  agit  raJtcaa,  oblbled  coloris  panurei,  peramplam  &  crailamj  crafiiique  balanis^  co- 
lofc  &  fbrina  junionbus  Carotx  flavs  radialras  naud  auiiniiious,  pneditam :  qux  antequam  i  terra 

erumpit  iri  liuculos  ahquot  vchui  propagines  fubindc  faceflit  palmarcs,  Folia  emittentcs  Gerams  tri- 
Jlti  Ct)rnuti  in.ijo.a,  acquc  alpcnora.  Ex  horum  grcmio  cjuUs  dcindc  in  pcdalem  majortmvc  cle- 
vantur  longitudineni,  rotundi,  inanc..,  tcrnii  ac  quaccrnii  longc  diflantibus,  fbliofb  marginc  fimbria' 
tis  interccpd  geaicukt^  in  qUonun  iingulis  iblium  conipicicurf  jutenoribus  terrc  pcoKinusiapei 

Xxxx' 


1058 


HiSToaiA  Plantarum. 


in  primis  quo  akiorem  in  cautc  gradum  obtinec.  Sequuntur  flinet  caulium  &  pediculorum  in 
cacuniine  quibiildam  foliolis  radiaco  (c  reprx(encantes,  novem  vel  deccm  in^mbcUam  il](po()ti,  G«- 
ranii  trtjlis  Corn.  nonnihil  majores,  qu»  in  fruclus  longos,  roftri  gruinalis  inftar  formatos  abeunc, 
[emen  oolonguui  conciiicnccs^  colom  (  nili  iitefallic  mcmoria  )  olivacei. 

*    \%.  Ceranium  nvHu  olcnt  Mtinofitum^  radict  tuherofa^  faliis  Mjrrhidit  angujlsorihus  Breynii. 
Brejn. 

Pracccdcnti  in  omnibiis  fimilc  eft,  nifi  quoJ  F/or«  ad  purpureum  obfolecuni  inciincnt  colorcm, 
foliiiue  in  lacuilas  plurcs  fic  angulhoi es  dillccta,  quorum  pcdiculus  nonnunquam  niagis  pufpuraldt. 

"    14.  Gtrtmnm  noilm  «Uhs  ty£tbioftcum  radiet  tuterofa,  A^juiUgi^e  foliis  Brcynii 

RaJicem  Kabct  rubcro(am  ;       vcro  Aquileniz;  ncc  plura  dc  co.addic. 
Laei»,  Colitur  in  horto  Loydenli,  ut  a  D.  Paimer  habco. 

*    1  j.  Geravmm  t/£tbsoficum  Mjrrbtdu  foli",  fUcrt  mapu  firtato  Breynii. 

Brepi. 

Pcdales  &  cubitales  profert  cauUs,  hirfuros,  partim  virides,  partim  rubences,  geniculatos,  ramofbs, 
quoruin  arciculorum  junduris  pinna:  duac  carcilaginca:  anncxx,  8c  /i/w  longis  pcdiculis  adharrcnt 
iubhii  luu,  plurimis  (cgmcncis  divila,  crenaca,  &  pcr  oras  aliqu.^nculum  rubcntia,  faciem  nicduni 
incer  Geranu  Afuii  Cmandrt  folu>  Col.  &:  Geranii  trtpis  Corn.  folu  minora  habcntia.  FUres  in  um- 
bdla  paud,  carnci,  (peciofi,  IVrjis  purpurexs  inlignui,  fohis  quinquc  ampUs,  ad  imum  angudb  con- 
flati,  c  caijcihm  longis,  hirlutis,  quyiqucpartjtis  exeuntes :  quibus  ^rudut  roftracus  2c  ftmtn  Gfrartti 
Afuli  Cortandrt  folto  IiiCCcdlC. 

Omnes  hje  Geranii  fpedes  i  Promontorio  bona:  (pei  ad  D.  Btvemingh  tranlmilEr  fiinf. 

16.  Geranium  feettdum  ParJc  j&trong^renteb  ^rane;^  &in.  • 

Folia  emittic  aliqiummuita  cviiidi  canefcenda,  in  tenuei  Ucinias  plurifariam  difieda:  ^quo- 
rum  medio  duo  trtfvc  cauiiculi  exurgunt  tenucs,  hirfiiti,  ad  nodos  foIiolB  paucis,  exiguis  veftiti,  tres 
quatnorve  poret  ma|ufculos  rubcnccs  io  fiimmo  geftances  alwrum  Geraniorum  iinriilcs,  in  hortisno- 
ftns  lijavcolcntes,  veriira  in  calidioribus  regiombus,  ubi  ({x>ntc  ontur,  graveolentcs.  Succcdunt  ft- 
mina  oblonga  ng^da.  Radix  akein  terram  dciccndit,  colons  exteriiis  rubcntiSj  intcrius  albi,  odore 
graviore  &  mgratiore  quam  vel  folia|  vel  ffjns,  it  in  tnulu  capita  divjditur. 

Ad  latus  Borealc  raonos  Luftptopc  Monlpehum  fpontc  oritur,  rcfcrente  Parkinfbno.  A  nobis 
quidcra  ibi,  fruftra  quxfitum :  verum  D.  Maguoi  Monlpdien^is  M.  D.  Rci  herbaria:  pcricjffimus 
collcgit  &  nobis  ollcndit:  unde  &  exficcatum  nabcmus  cx  dono  D.  Zutcber  Dancilcani. 

Hanc  plantam  Lobcliusin  ibrptum.lUufiracbnibus  dcioibit,  Radictm  illi  tribucns  craifiinniam, 
rubro-nigricantem :  foiia  palaiari.t,  parum  villofa :  cauiiculot  palmaies .-  flortt  amoenc  aenilcos,  lineo- 
lis  plurimis  obtcurionbus  diftindos. 

Odoreni  kibcrc  qualcm  habct  anguftifblium  acu  longilltma  deprehendit  D.  Alagiul,  ncc  tancum 
_  ,  .     ,    fceterc  ut  lipolhymiam  mduccrc  valeat,  ficut  didc  *  Lobeliu^. 

•  Sttrf,  ii~ 

^■^'^'  A.    1 7.  Giranlum  Rebtrtianum  C  B.  Gcr.   RahtrtiaMum  vuigart  Park.   Rohertianum  muralt 

J.  B.  ^Olbrtt.  RtAtrtiamtm  d  rubtre  caulium  &  florwm  dittum  crtdirur. 

.7.  B. 

Obvium  ubique  m  rudenbus  Geranium  Robercunum,  radice  temii,  colorc  buxco,  qui  caulei  (ur- 
rigit  dodrantales  Sc  cubicalcs,  hirfutos  gcniculatos,  rubcntes,  maxim^  circa,  ai  ticulos  Sc  proptcr  tcr- 
ram,  ramolbs.  Foiia  panjm  a  radioe,  partun  cx  gcnicuhs  hirluu,  pcdiculo  rubcnte  hirfiito,  Ma- 
tricanz  fcic  divifiira,  fegmcnns  prunarus  dunuxat  tnbus,  odore  ubi  teninmr  Paftirucr,  Ia{X)read- 
ftriDgente,  per  oras  aliquanculum  rubencu,  mterdum  tota.  Fiorei  purpurei,  dilutjorc  purpuri  ftri.iti, 
pcnupetaii,  c  calyce  hiriuto,  acro-rubcnte,  qumqucpartito  cxcunt,  apiabusin  mcdio  croccis:  liic- 
cedunt  rtjlra  mucroiuta,  (emen  .appcnlum  habcntia. 

In  vetenbus  muris,  cilis  arboribus,  aggciibus  lcpwm  &  hdi  rudcraiis  paflim  provenit,  tou  x- 

ftate  florcns.  ,       /  - 

C  Baiihiniis,  qulque  eum  (equimr  Parkinfoniis  noftras,  aUcram  hujus-lpcciem  confticuunt.  Vc- 
nim  nou  a  Lobclio  m  Adv.  alfaca:  noftro  judick)  non  fuficiunc  ad  (pccicm  diftindain  argucndam ; 
ncc  pucamus  hactenus  invencas  auc  delcripcas  duaii  Ipedcs.  Ccric  C.  Bauhiiius  pcrpcram  linc  ne- 
ccflitatcenda  mulciplicac,  cum  Geranium  4.  Fucb.  Gruinalcm  Dod.  Ugd.  Gcrami  Anemo- 
nes  foiso  rotmdi  fpccicm  VII.  facic  (iib  titulo  Geranit  batracbiodii,  Colii  gruu  Gcrmanarum,  &  poftea 
cademmct  nomina  adbibct  proSynonynui  Gerami  fui  Robertiani  alterm. 

Gcranium  gruinalc  J,  Bauhini,  cui  cadem  lynonyraa  accommodat  qac  Caffarut  frater  Ger.inio 
Robcrtiano  altcri,  Geranii  Robcrtiani  Ipccics  efle  non  poteft,  cum  (olia  ci  Pedu  coiumbmi  attnbuat. 
rotunda:  viderur  poaiis  acccilcrc  ad  nollrum  r«//^n»  fo/«wi/>»<fiw /«/«r /afiTj/flitf. 

Valdi  vuberaruim  cft  Geramum  mm  colurabumra,  tum  Robcroanum,  tam  potionibus  vulncra- 
riisinditum,  qu.im  cxtcniis  applicatum.  Fluxum  (anguims  fiftit,  ipliimquc  (anguincm  coagula- 
tum  rciblvit:  vulncra  quoquc  &  ulcera  mundificat,  caiculum  velics  &  arenulas  pellit,  colicosdo- 
lorcs  (aUc,  autore  Lobelio.  Decoifium  m  vmo  arthricicos  dokires  Icnit  [in  fomenns]  Ad  herm- 
mam  Sc  rupturam  commendatur.  1      e     t         n  * 

U(us  eft  vulgb  ad  eryfipelata,  aii  ons,  mammarum  &  pudcndorum  ulccra  5:  vulncra.  Jlaro  in- 
tusalTuraitur  ob  fnpditatem.  Fiicbf  Hx  crtdoflantam  fngtdam  tf}t  fofje  d  quo  odor  adei  vcLement^  tt- 

tcr  <^  mrratm  txbalat.  , 

Simplex 


Lteut. 


Vint. 


Lib.XIX.  *De  Herhis  pentapetalis.  (05p 


■  Simptex  decoAum  Geranii  Robert.  inainmis  cancro(i&  applicatur  Ixpc  non  infelici  fiiccenu.  F^lp. 
aUm.  Chtrnrg.  Relamm  eft  mihi  de  cancro(a  qtudam  unicum  habere  fbianum  ui  dolore  ab  ac|iift 
hojus.  C.  Hofman.  De  MtJ.Ofum. 

DeooAum  paftorct  pnebent  jumentis  auema  mingeacibusi. 

4.  Sf,  Strsmm  /•fi*  circmfcriptime  fuhretiiiiJo  i»  mmiKs  tmm  fftMn 

feJkuKm  ftre  itdautet 

JL    18.  Gtrmttim  (olumiinum  msjnt  fim  MMM  MndSM.    €|C  SKMlCK  SblNMBa^ 


Ralix  alha,  fimplex  plurimos  c«ir/<cd<»i  fmidit,  infirtnoSj  &  (eth  procumbcntes,  dodranrales  auc 
lonyiores,  craffiii!culo5,  tcretes,  geniailatos,  brevi  «dmodum  &  vix  confpicua  lanugine  hirlutos,  non- 
nihu  intcrJum  rubcnti:>,  tinilto  tamen  miniisqudm  vulgaris  caules.  Folia  Malva:,  aluus  umen  iu- 
dia,  fic  inplura  lcgmenta  divila,  longis.pediculis  nixa,  brevi  lanugine  ad  tadum  molha.  Ad  g&- 
niaib  eMnnt  furcvli  bmos  geftuites  florcs,  (uis  finBolos  pediculis  uncialibas  nixos,  parvos,  penca- 
fealoStex  oaenilco  diluto  porpunuites.  flolcuiis  lucoedentia  rix  femancialia.  Semm*  quina, 

ad  bann  roftelli,  (iiis  (ingula  localamentis  indula,  ut  in  reliquis  onuuiw  Geranos,  pcr  matimta- 
tcni  fufca. 

In  locis  nideraas    glareolis  fepiumque  aggcribusprovcnit. 


A.  19.  Gnmmm  totnmhmum  Ger.  «aliaiAimm  vmlgtn  ParJc  foli»  rmoklt  tmkim  ferrstt  Jhe 


Cum  priore  con^enk  mMu  aiba,  fimplici,  furculofa,  cm^j  emittente  plurimos,  in  temm  redt- 
mCMi  Ftim  malvacets,  tn  phu»  (%menu  tlepcem  pleninquB  infigniora.  aut  laltemquifiqp  cdam 
in  fummiscaulibus ]  divffit:  tMhu  panter, ut  in  3k  Mds in  eodem firailo:,  fey  coRununi pediculo, 

nec  unquani  p!unbus,propc  fummitatcs  caulium  &  ramulorum  ex  adveiib  plerunque  folianira  Htis. 

di'*!  pana ;  /«wmj  faiui  iimilia  lunt,  Ab  eadem  diilcrt  1 .  Parvitatc  fiia.  1.  Huiutie  caulium  6c 
foliorum ;  Caules  pr;rcipu^  lanugine  mollij  ald  pubcfcunt,  ima  quocjuc  parte  multo  magis  rubcnt 
quam  iliius.  a.  Flonbus  multo  ina)onbus,  &  lulari  puij^nicena 
communibns  mres  fuftinentibus  pleninque  Uei&uliui.  f.  Fafib  n 
Imeis  paricer  pediculis  fidtis. 

Veie  floret  in  glareolis  &:  Acriiionbus,  non  raro  8c  ad  vias  &  (epes. 

*  lo.  Hi^i*  Sxcitm  miiwrem  migjm  Jitrtf  fUiit  fitnam  hfJii  frtftfuS  D.  Magnol  M  Botan. 
Monlp.  pafflm  jm»  vim  oaa  ftfmtn  wefimtt^  «in^Mii^^^ima^  d  fw  fitUki^H^t 
gfHtm  eim  fimw, 

A»  *!♦  Ceranium  celumhtmtm  majmi  Jijfc(?tf  fchii  Gcr.  emac.  maltccidts  laciniatum  ftvt  celum- 
bimtm  alttrum  Park.  An  Gtr.  Malv^eftlu  IL  Jivt  columhtmtm  ttiumi  lacauatim  CXi 
MatacoiJei  fivt  columhmm  fMMMW  toWaUW  9kL   JDilHlMMt  €nnM|^ii0|, 

CMiiii  huic  infirmi,  pedalcs  aut  cubicaios,  ramofij  foliiit  per  intervalla  longiora  ex  adverfb  binis 
vefUcL  Felia  ima  8c  Cfix  c  radice  exeunt  pedicuhs  longb  [  palmaribus  ]  inlident,  dunora  quAm 
pra;cctlcntii,  miniis  hirlut.i,  .iltius  in  quincue  laanias  ad  pcdiadum  fere  divifa,  ucinGeranio  ba- 
trachoides.  fiorts  ex  ahs  iohorum  exeunt  oini  £mui  m  eodem  oooununi  pedtculo,  lemidigito  bre- 
'nmi  «cpedicuB  pcim  quibusfii^uli  fbcesin^UBnc^  lcilipogcil  fill^  &  propd  ftorem  furium  re- 
onm,  oc  m  hiuus  geneds  reliquis.  Color  flonun  nnpaccas  aimonmt,  nullls  lineoUs  ftriatus :  Ro- 
ftdla  noQnilul  lon^aiiuam  m  prareedenribat  duoMS ;  va^ub  femiinlia  cargtdiora,ade6  ut  calycis 
fblian<Miciiili|»OMuav«ai»Mc^^  ywwpsfefaftg 
pulla. 

In  faoRnmin  «dbuLiai^  anris  nqiMh  inffffi  idan  flnliodbni  Sc  fipo^  locii  pncfiRim 
tfaccolit  oriinr«  tc  «ftate  floi«t 

Aut  eadcm  fj->ecies  cft,  aut  mihi  donJum  cof;niti;m.  Rcpugnat  quod  florcs  GeranU  RiObeilttlrt 
paulo  majores  eife  dicac,  cum  ui  hoc  ii>  mmoras  lint ;  folhculo  eciam  laxiore  abficoc. 

D.  Magnol  in  Baan.  Mmi^  Geranii  columbini  (pedem  ponic.  Quam  «wfiNWMt,  tmmttr  Mf' 
f^itffitMu  hifJii  appellat,  ouam  in  omnibus  oonvenire  didt  defcriptioni  GcrMw  predifti  mwM- 
,fif  L& nifiquddiniilo  poaLbifidafim, qu6dfi)it^^  Bauliiiionoafi^  fii  pra- 

tttuuat. 


Tota  planca  ahquantD  dabrior  efl  quim  praecedens,  fiMit  nii^BorifaiB>  calycis  (^mentktcipb 

rphw  illiui  amplioribiis.  R.oflris  longionbus.  Prsccipui  vcro  notabilis  c(\  longimdo  pediatbcum 
quibus  iniidcnt  Horcs,  pahtuns  imerdum  auc  inaior.  Plama  eft  aiuuu  uc  pntcedens.  . 

Xxxxft  Ranc 


Digitized  by  Google 


1C(56  HlSTORlA  PlANTARUM. 


Hanc  (pociem  pnmn  nobis  oftcndit  Jacobus  Bobertus  Oxoniae  a  le  int|nuai  in  «gris  i 
oenabus :  poftca  &  iple  copiolain  obfcnravi  in  agrd  CandMO  dKa  viODm  SinHiUf  mn  pracul  Xta^ 
fbidia:  mBaittdkxii  IXGm<!f*  F''^  tnveniBm  in SoadNmipttMii»  cobmM»  loaa  fb* 


Ju  S4.  Gtrsmm»  cthmimum  mtmmm»  MOt  J^ii  D.  Fkx.  eoUmhmm  majm  filuj  mu  A». 
H/f I»  </  fuhtiimm  Hm^  I).  MonC 

Huic/e/Mqax  primo  exeunt  nonrotunJa  lunt  &  finuata,  ut  pnrccdcntium,  lcd  unculia  &  fc- 
j!fim^-f;.lia  a«<  p#«<'i!ailiini  iifqiie  divi&f  (atiii  atius  vu-entia ;  omnia  pediculis  lonps  infident,  lumqne 
jnnkft  quim  hu jus  gcneris  reliquorum  majora :  mter  qux  c «r/w  exoriuntur,  digttali  feri  craffitie,  al- 
ttcndine  (cl^cuWttli/  propemodum  tszBa,  raroofi,  ad  gcnicuJa  in  nodos  protuberantes,  &  foliis  con- 
finubbus  amplis  profiindc  diflcais,  ad  lummitates  confertis,  veftiti :  ioter qos  fartf  bttnfaaspediG»' 
lis,  hilari  robore  nucantes,  quam  praecedends  nujores,  exeum. 

In  fifto  |nipii^<Kw  vkmn,  & 
cdinr. 

A.  »f.  GtrmiiiM  faxatile  Ger.  emac  Park.  Uii4»m  J.B.  lnciMmafimttUt  C  jB.  JbWM 

7-B.cd  .  . 

J?i<//f*  eft  mlnim.i,  parum  flaricantc,  interdum  vix  humo  h«rentc  Folta  la  pcuolis  rubcntibus 
iubrotimda,  Gerami  columbiliiaanula,  ex  virore  oblcuto  tutadiun  etiam  Dalliaiorc]  pulchri  b- 
oeixia,  nihil  aut  panjun  hii&ta  candidis  rarftqpepd^ 

partTtas  divifa,  ronmdfis  erenis  per  amlntum  tnciia.  Cmdiadi  mmfisat,  fadfi,  rabentes,  fopini  fcrd, 
pedj!es  &  lrjnp,ioreSj  iii  vuire  r.inios  divifi.    Flvrfi  Geranii  Robertiani  floribus  fimiles  &  pares 
J.Bauhmo:  F.Co/wna^erediusnunofes,  rubentcs  pouuiqu^  purpurafcentcs:  quibusbrevesadxoo- 
dnmt  nec  mgBntes  (iiboriimtarotuiucn^^ra 
iBlo»i£Bafi^niurislIco»cei»s«niciqn!b°n^^  ^xmte&abundiluxnriat 

T   %6.  Ceranilmtuhfrofitm  IB  GcT.tuierofum-vtl  bt$lhfm0V$6Lfm6.U^ 

MmMtt  invenic  k  r^Mce  tuberola,  liiblivida,  iniipya :.  cujus  folis  lcnupalmari  &  palmari,  fiibhir- 
finope^Cttlodonata.kca  laat,  diraarS  o&oni  novenive  ad  ipfiun  u(que  pedicubm,  fingidts  feg- 

fncntis  minutiKs  difTc<5Hs,  colore  ex  viridi  canefcentc.  Canlu  pedalis  aut  altior:  Flores  in  petiolis 
tcrctibus  fubmbriicj,  .ic  ivirfuns  pulchri,  purpurakcntcs,  cr  quinquc  foliis  in  funimo  divifis  aliqaan- 
tulum,  intcn/iorc  pui^jur.v  Ariatis,  &drca  marginesnoniiihil  hiriuns  compofitl  CiraunjeAa  autcm 

^  fimt  flori  quuu  ttidon  fblia  acnmlnata,  intus  nonnihil  nibefcenda,  glabca,  foris  virefcentia  &  lanu- 

«nola.  J^jfMteiitiiaaatminata. dc(e  fibratimdequaqueeinicdt^qtizadintervallam 
btilos  extumefcunt,  qui  brcvi  folia  &  caulcs  eminenM^  maoe  le  eniancipem  6c  plantat  novae  finnci 
utide  immensumle  propagat  hzc  fpecies. 

Immi         LiJ^riaopiavenindiamr;  JunioAcJuliofloiee. 

•    rj.  Girm6llm  raJice  rrumofa  C  B.  bulbefwm  Ftmat,  ftvt  grnmofa  raJice  P.irk.  ^^tdUi 
.    '  rmSu  J.  B.  UMim  fmmm  Gcf .  emac.  Cllb»0n^'roott&  Ccowtf  >6tU. 

Raiittmhlhet  cv  multis  par\'is  longiufculbbulbis  couftantcni,  vcrfus  (ummum  fibratum,  nccnon 
ab  imis  bulbulis :  CWm  uibitalcm,  gcniculttum,  juxta  radicem  &  gemaala  paiiim  nibentcm.  E 
fii^Iis  genicuUs  duo /«/m  lcmgiafculis  pedioulis  nitenfia,  in  quinque  praedpuas  partes  difleda,  qua- 
mm  f?n[ml>f  in  anibini  inaqiuiuiter  incite  Innc.  £  itngulis  luniituns  juxta  foliorum  exortum  qumq, 
ibKamacn»ni «nMinntnr.  Amtn  finnnii-twnnis  conjugaum  pams  pedicuhs  infiflenta,  rofei, 
pcntapood^  culoieat  pwpuso  nilieltee^  GnttH  (x^^ 
nunoreL  •  •  '  . 
ijtm.  InDaoMpioveoftiVmHabiBolliiUi^TinMn» 

t  18.  OtrmMmt  taitnfmmmmm  CtaL  C&  Mfcr^  «mmv  CMNranii  Plttle.  takrtfmnmmi' 
MmiJ.& 

Eft  folio,  floftulo  &  tota  /if  »e  vulgaris  PeJu  cdumhtni  attamcn  multominus:  raJice  Avellanx 
magnitudine,  rotunda,  tuberosa,  nullis  fibris,  lcd  vduti  acetabulis  aui  olculis  c  parietinis  alimcnturn 
haiiriens. 

Ittm.  InmutQioimiiniiiBddnu:.ft»tcyCaMa»ririmnpmol»jntnicna^ 
cnMsdDbii  hmentei. 

19.   Geramum  nodofimi  C  B.  ParJt.  mJofiim  Platean  Cluf^  Gcr.  emac.  magmim  feh»  injido  j.  B. 

lUttilUU  wftfWjf 

Clmf. 

Aliquot  i  radjcc  promit  folia  fatisfimia,  in  quinquft  hdnbs  dti  divifa,  mter  qua:  bini  aut  temi 
*fliirgi:nt  cauUj  pcLlales,  gracilcs,  cx  fufco  piirpuralccntcs,  gcniculati  &  notioii,  bina  ad  fmgulos  no- 
™s  'i^u  arciailos  ferentcs /«/»«,  cx  adverfo  fita,  in  trcs  duntaxat  lacmias  lcdi,  demde  i  mediis  alis 
'^"giorcii  pcJiculos,  mquibnsbini,  interdum  tresquanj6rve  fiores  fimul  nafccntes,  qummic  folnsbi- 
ndis  (utMatvacei^  (Tffnftnffff^  pnipord  oolori^  ied  quibuidam  iaoiratioribas  venis  dtlfanai,  pro- 

nbenuiBB 


Digitized  by  Google 


lab.  XIK.  T>e  Herbis  femofadu*  ,  io6l 


tnberame  tn  medio  rulfo  — itiwf«  rainffiO  GdBno  n  quinquc  partes  fiHb,  qui  ia  loqgiufculain  iude 
ro^lcHttm  tnndt,  quod  infeim  MRe m tmneariSttt iiiriculis  fuHtn  condna^  imciiriciie,  uc  iardiqots 
gencribus,  iponre  exiliens.  JUn»  aedola  eft  Scjanicaka,  aliguoc paEtePBt  fluii  doaaa. 
Nos  h.inc  pl.inum  fponte  pTOveaienteai  obumvimiis  in  Ddpoiaaai,  eaiido  i  GiatieaibpQB  i  tMMb 

U  fpitsme  qmt  brajle,  aii  ^cpcs. 
•   30.  Gv4 


mm  trgmmm  mcmst  BsUi  L  B.  Mrgtmamt  Alfimm  CB.  Ger.  mmiMmm  jlUi- 
,UHggrr»ikmmm?m0ML  Mmtt4a^ 

RaJteem  protrutiit  tubcrofam,  longam,  rcAA  in  fcrram  defcendentem,  /urdim  versus  tcrrx  fuper^ 
fidem  in  bina  aut  tema  capinila  brachiatam ;  ex  quorum  fingulis  exiliunt  quina  lenivc  felit,  lon- 


conflantesi  p!^^  nibris  limisnocinM.  la  mefioeipttene  ftunint  com  ftjikk  RtMrmiicm.  iune.. 
J.  Bauhinus  altitudmemei  efiabitpalnii»paaldna|oiem;  fbBeparaft  qus  paUids  aitimb  te> 

gas :  florem  purpureum. 

Nafcitur  Alpinis  rupibus  majorismontiiBaUi»  Oiientem  <f||dci«ilibui^  aeibipe^  flomlaif^lm^ 
Juoii»  femen  cakndit  Angufti  perfidnig. 

jg.   drewv)*  batrachcidts  oJtratmt  C.  B.  hatrackoiJes  longiis  rsdieatum  oiJoratum  J.  B.  batrit» 

Mdts  tdtemm  lamitt  rsJicmmm L$itia  Piik. bmrtKlMet  kiwtm  radumitmGa.  20011« 
  -  '  —  ^  m  «*iw  '  ' 


7*  .     .  .' 

Speaaluli  flbrnm  anKnutate  nuUi  Geranio  cedk,  qm  ex  calice  glot)ofb^  ihiiitb,  rubente  hirfutaq, 
edorati  cniicant,  purpuro-violacei,  ^  quinque  foliis  compolici,  fcrrefto  ftainirtom  purpurafcencium 
altiore  cincinno,  m  caulibus  eeniailatis,  dodrantalibus  cubito  altionWs  inferdoni,  &  hirfuns  F»h* 
divifiira  quociimmodo  Saniculjf,  ex  virore  inc^ma  pilofa,  odorcm  fpir.iiit  nun  ingr.uutn.  Radtx  ob- 
bgueada  lcrpit,  longa,  mmimidigia  craffitudine^  Hbris  &gemcuiacis  tubenbus  dooau  foris  rubensj 
intw  alfaa>  GomadAm^ne  valida  netoo  quid  aroniatid 

b  boRis  alitnr,  veium  de  Joco  fliBdb  fileM  Bocanid  MC  noB^ 


A.   }«■  Gvrmunm  htnmmtits  Park  ftnnfiuKmGtx.  ftm^v>nttmmn^m»fim  CBL  fm^jlimm 
fivt  baynattJti  ertffk  rmliee  J.  B.  S&lOUbp  Ctane0'\t&l  , 

J.B. 

CniEi  bancc  mtUe*  mulcis  longis,  craffiuiculis  appendicibus  audi,  rubni.  falilAOt  fibcis  '^oaat4 
aovas  fbb  cerram  pran^nes  tognUs  annis  ad  latera  (pari^te,  qaz  noirmOad>'fibras  finilker 

agunr,  fid  eti.im  cr.imonbus  ratlicibus  mtcrdum  fefe  firmant]  Cjulfi  cmitSt  pl::rc^  cubitum  .Tlros, 
rubentes,  hn  lutosj  s^eniculatos  in  nmlus  aUs  divifbs.  Ad  fingulas  )unchiras  bmi  naicujitur  cir- 
cumfcnpcione  rcKund.i,  fai  in  quinqac  laciniaSj  trifidai  phinmum,  ad  pcdiculum  fcr<i  dificifi.!^  hli- 
iaa,  iiipern^  vueaua,  fubtus  canerccntta,  licco  &  adftringcnte  fapore  pradita.  Ex  luperioribus  alis 
oblongi  nalcaniur  pedkuli,  unicom  (uftinentes  iinguli  iorm,  inter  reli^  G^ranii  genera'  maxi- 
imunj  Cifti  maiisnoci  lcnn^  paiem,  colore  clegana  nibio,  ^oin^ue  fblincompoi&ain*  deoeoi  in> 
tus /tfwmMi/«r,  quae  toiidem  tquinque]  nervons,  hirintisj  viridaiinbns  (oUoBi^  nbtos  nads  fuffiilci* 
untur.  Roftr.^  fliboriuntur  pentagona /fwffw  intumefcentibus  utriculis  fcu  tonjBsOOarinencia^  quod 
macurum  cum  ionitu  exilit,  cu-cumvolvcntibus  fe  ucriculomm  mucronibus.  " 

In  ericetis  8c  montofis  czduis  (ylvis  &  dumeds  frequens  occurrit,  abbi  invetitu  larius. 

Ibiim  akenim  genus  fiinili  flore,  difpanbas  camen  fbliis  5c  Batracfaoidis  Geran.  fbliomm  potiin 
atmnlSs  imyenltCimius  ad  pratorum  maignesge  tntervepres  pw^  NmiuAeigam. 

In  horto  Leydcnfi  colitor  alia  edhnc  vcdMGeranii  ienBune^  qnun  Ojirmimfiuipiimm 
beulu  is£m[emtkm  yoanx. 

A.  Qtrmiimm  htmttmUt  Limafrtnfe  fiwe  eleimer  jhitte^   ,  . 


Ctam  Geranio  hgmaiode  wilgMi  in  omnitns  conwait  pwaaq|Bam''flBris  cbfawy^  «Ibafaft  m»' 

brisftriis vari^atus.  ■        •        '  .  ■•  c 

in  infub  Wahnq'  LancaftricdQeoBnte  &  IX'Lewlatt  inraKi  oft»  8c  lX;|fein!an  olkbfi^  i&bi«a£ 

areaoib  ad  mans  licus  nalcens. 

A.  11.  G«'«mMi«m«0hHfa.lfibGe^^ 


Radix  ei  craila,  obliijuc  .icta,  rubcnci  corticc  tc<Sa  intus  buxea,  fibras  craffioics  cniitcens,  (aporis 
aniari  iv:  adftruigciuis.  Fslia  inde  cmcrgunt  piura,  pcdiculis  dodrantalibus  nixa,  circumicripcionc 
rocunda,  Aconici  linuhaj  m  profundas  Uaiiias<UviIa,  [icptotrilililgtiiores]  adpedicdumfei^.veQis 
profundioribus  rugola.  CmUi  tenoe^  pedem  aut  cubitum  alti^  laetes,  brevt  laaBgloo^^lwiniiwa 
obfio,  quemadmodum  funt  &  folia,  6c  eonim  pediculi;  fbliis  andi  quoadulque  in  raraos  diridun- 
tur,  ubi  duo  plerunque  (cXai  adverfa.  CmiUs  in  binos  ramos  divaricaturj  finguli  deinde  i^mi  in  alios 
binos.  Ex  mgulo  uniu(cu|u(que  divancationis  exit  lurculus  duos  tr6fve  j|Z»rf/ fiiftincns  amplo,^  pea- 
upeulos  ex  urruieo  purpuralcentes  (aturationbus  Imeis  ilriacos,  petalis  liibrotundis,  i  edice  pcnu* 
peialo,  hirftito,  fbiata  Saccedunt  rcjira  brevia,  cralfl&^lii^GiK^  quinque  ad  bafin  locnfanMiitis  CBce> 
Hrnf  ftMftnot  drcumiralbfai  mfidffm  /mwn^MiriniMiiiiiaffiit  Hnfgfiim  ^i^"*— «^t 

Xssx  %  In 


I 


Digitized  by  Google 


106l  HlSTORlA  PlANTARUM. 


Igem,  praQs  &  pafcuis  humidioribus  non  r.tro  ocairric 

Gcranium  batracKtodes  flore  varicgaco  C.  B.  &  Tark.  ab  hoc  non  diffcrt  fpeuc  (e<i  .iccidcmallcer 
tantuto. 

A.  ;4>  Certnmm  batrtcbMtJa  mtmttnum  nofirat.  An  Gtrmiym  hiracboulet  mifHti  Park  ?  hdtrmcbioi- 
Jti  «/rmawGer.  emac  i  batr»cbioJts  mmm  frvt  nIirrHm  CluL  hift.  bstracbuidei  ftho  Aconttt 
CB ?  batrscboiJes  aliuJ  foU»  Aconiti  nttente  Cluf  J.R  Sl^auntailtf^riAsCiOOt  tfcaiiejBl  tlilL 

RaJix  huic  (atiscrafla,  obIiqu;i  a<fta,  fibrola,  /*p*r*r  aman  &  aiiftnngentis  :  Gsranii  Fulci, 
longispcdiailis  innitcntia,  in  quincK  vcl  fcptem  vcl  novem  lacini.u  diviia,  minus  i.mv:n  proiutide 
quiniGcr.  hatrachoidis  vulgans  folia,  molliora  inCipcr  &  flaccidiora,  ftimulqua  ra^la,  utrmquc 
hiHuta.  Caulit  pedalis  vel  cnain  cubk.}lis,  rotundus,  hirfutus,  unovcl  alceio  folut  donatusanc»- 
miam  in  ramulos  dividatur.  Flares  In  lununts  ramulis  riumeron,  qumqutffblii.  Gtfranil  batfachioi- 
ois  minores,  coloris  mccrGeranii  (anguinei  &c  batrachoidu  flures  medu,  paliiucicii.  purpurci,  qiu- 
bus  fuccedunt  roftra  GcraniL 

In  montofis  fylvb,  dumetis,  (cpibus  8c  pratis  agn  Wcftmorlandici  &  £borac«a&  «opioic  pf«- 
venit. 

GtramMm  fuum  hatr»cbitJti  minm  Clufius  Hc  deicribSt ;  Prcxkantibus  ^  radice  Awjuentiius  lon- 
coque  pediculo  nitentibus /e/ur  pracditum  cft,  RanurKuli  plat^'phylli  aut  yiconiti  Ljctdmi  faStJo 
fiort  folio  refpondennbus  ferc,  rugoHs,  labhirlutis,  in  abquoc  promndas  lacinui  diviirs,  dauide  in 
ambicu  fcrraos,  qux  guftata  inhio  adfhingere  &  linguam  exiocarc,  dcinde  nonnilnl  ciJfaccrc  depre- 
benduntur.  CWfcubitaH  utplunmum,  firmo,  rotundo/  geni«i«^o,  in  m(iic;vs  ala^  divilo,  quibus 
fubnaicunttu-  felut  fupenoribus  mtnora,  paucionbufque  laciniis  divifa,  pcnnde  umen  in  ambiru 
fcrrata.  Summi  rami  m  oblooBS  podicuUs  fitres  geftant  qumo,  folii»  conlUnmj  G^anu  biira- 
diiades  quod  in  Belgicis  hortis  alitur  flpnbus  forma  pares,  paulTo  tatnon  nHnoros,  nce  ui°>Ui«*j^ul9i, 
Verum  ex  parpura  rubcntcs,  deccm  ft:aminulu  cum  ftylo  ex  umtHiieo  floris  prodaun«bu!>:  deindc 
oblonga  ercAaque  rodra,  non  mflcxa,  aut  inclinau,  quinis  uti-icuhs  ad  aortim  baiin  lur^itibtis, 
&  ftmen  oonnnenttbus,  quod  matuntace  exiht,  aliorum  Gcraoiortun  raore  JittJix  kipcriori  [G<s 
raiuo  puilo  flore]  ferc  rclpondet,  &  iumima  tellurc  m  plura  craila,  mccrn^uo  mbontia  capiu  e*- 
tui>erat;  quz  tib.as  etiam  agf^ntia  iineulis  anms  augcntur. 
Ltcns  8t  Crelcit  hoc  in  Pannomds  Stiriacikjue  Alpibus,  nufquam  tamen  abundantiiis  quam  fupra  Ga- 
Temfiu.  mingam  in  lUo  afcenfu  cx  Hrrrtnalhtn  jugo  ad  (uUiinC»  iicopuk)»  Di/rra^iu»,  ui  qutbas  floret  julio  Sc 
Augufto  In  liottis  autem  Maio. 

Hacc  defcnptioin  pIt*i(qLC  noftra:  plantsconvenit,  niii  qucxi  folla  nigofa,  profundc  Ixcihura  & 
mtnus  iiir/iiu  faoat.  Conferant  inter  le  diLgenteri  qQibns  utnufquc  copta  Fa^a  fuerit.  liutcpcr- 
^mile  cii  &  fbruile  idcni  (pecie  Geramum  bacrachoides  alccrum  Horc  purpureo  Ptrk.  fmrad.  Venjni 
fi  fblia  (ut  iile  deicribit)  m  plures  lactmas  &  profundius  incila  ium  quam  G«rMn  hmracbeiJn  vtdgarm, 
h.e.  ad  centrum  ulque,  omnino  oponet  ut  fpcde  diverfum  ilc  Aduuor  nuUa  adiert  Synonynu,  nec 
aa  nondum  dcfcriptum  putct  mertiinit. 

Abhac  denique  Ipecte  non  multum  dii&rre  nobis  videtnr  Gflranium  Mofcovnicum  purpr.rctwn 
Pitrk.  quod  camen  ob  foLorum  maculas  34  Gcranium  fufcDiQj  aut  Rununum  ilruttun,  magb  acce- 
dere  mefrito  cen&acur. 

j;.  GtrnniHm  fbtto /tvtJnBo  fiert  Ciji^J.  B.  Ger.  batrfebitJv  Urfutmm  fim  tttttiAntt  C  Bi 
Ger./«2o^  Park.  latrMbttJttfullofiertGQf.caiaa.  jDu^ftp€Eam^'&iU. 

Clnf 

Cubic.iles  frequcntcfi}ue  ex  una  radice  produdt  caults,  firmos,  geniailatos,  vjrides,  fanguincb  u- 
mcn  veluti  guttis  .ifpcrlos,  lanugine  pubciccntcs,  in  aliquoc  ramosdivilos ;  m  qoorum  faftipo  *d 
iingula  gcnicula  longi  nalcuntur />fj/if«/i,  in  oujbus  bmi /!«r«,  qumq^  laciniatis  (prxtcT  reliqDorum 
Geraniomm  ulitaum  fbrmam)  foiiolis  conftantes,  colore  faturatius  rubente,  &  quali  atro,  rac- 
dium  florem  occupantibus  multis  fiamimda  circumvolutis  cum  Jfyle  promincntc.  Semen  dcindc  iuc- 
cedit  m  vaJculM  mucronatis  (quz  matuntate  ut  ui  rehquis  Gcriruis  dillilnint  6c  circumvolvunmr) 
fiiicum.  Fo/w  illi  ex  radicc  mulu,  ampla,  mollia,  lanuginc.  obdufta,  externa  parte  ncrvola,  Gc- 
rami  /kr^i^^^AG- iulu&  iiniiiia,  quinis,  icnis  aut  lepccnis  profundiorlbus  indluns  diviia,  non  tamcn 
ulq,  ad  umbiiicuni,  deinde  pcr  ambimm  fcrrata,  qu.tiia  ctiam  ad  iingulos  nodos  liib  iplts  ramisna- 
fcuntur,  minora  tamen,  atque  iubinde  ad  Ijnguias  inaliiras  nigricantibus  maculis  uiitgruta.  RaJiee 
hitihu"  niagna,  in  mulu  crafla  rubentiaque  caf^a,  8c  multas  fibras  (pargentu,  extubcrantc,  finguiit 
ctum  aiuiis  augefcentc  &  novos  ftoloncs  produceiite. 

Invcnitur  m  Stiruc  Alpibus  ubi  lylvjc  definerc  iblent,  &  florctjunio;  in  Itortis  vero  in  quibus  fe- 
lidffinic  provenic  &  luxuriar,  Maio  :  quo  ctiam  mcnlc  futs  floribus  onuftum  in  (ylvolis  iliis  monci- 
bus  Pannonix  inter  Dravum  &  Savum  fitac,  8c  proptcrca  Intcramnis  cogiiouiinaix,  obfervavit 
Clulius. 

6fr«iw«T»  hoc  a  \TiIgan  fuico.  fjor*  «^«ico,  quod  in  hortis  noftris  alitur,  ijpccic  divcrfuni  elic 
ifiihi  perfuaderc  vixpoflum  j  adecV  omn»«fui  parcibus  cum  eo  convenit  przterquam  florc  non  rc- 
flexo,  ejuiu,  petalis  laciniatis.    In  vulgari  aitem  inierdum  obterva^i  flons  petala  itauata  .id  mar- 

Sliiej  &  vcluci  crifp.T.  Nfibis  liiiFragatur  J.  Bauhmus,  qucm  coniuic.  Quid  qnod  Parkinibniis  no- 
;cr  Geianio  fuico  vulgari  folia  floris  ad  margincs  nonninil  intila  cniniit. 

Vcnim  nc  duas  divcrlas  fpecies  tcrocre  nuicuilTc  vidcamur,  Gerami  fufci  ficrt  refiexe  defcripcioncm 
c  j.  Bau^ioi  hiftona  mutuaum  propooetmtf,  utiiberum  iiac  dcrei.ectun  iiidicium  rclinquamtis. 

j6.  Gtnmiitm 


^  Google 

i 


]jh.XlX.  Herlni  fentdfetalis.  t<>6^ 


iL  Gtrmmm  fbaum  {lart  rtfitx$J.B.  Oermimmmmfi^tm»  Q.\GmKmmfHfam  fim  wm». 
Utum  Park.  pjrad.  mnaJMm five  fufcmiiGar.  3Dll^|lCtttK|f*Un> 

y.  B. 

SpeciofiHTi  cft  appritne  hocGeranii  Mms,  ftltii  amplioribus  quam  B.Ufachoiis,  in  oiflo  pltis  nii- 
n&l  igpivgitf*,  anpifta  in  cxtremis,  fi3  versijs  pcaicalum  lata  divilis,  lubhirfutis,  nigricaiuiDii>  .  cnii 
aAbmTpsraihbia^dd  laiiiiicalis  eiantt  tfai^picuis  nijlk)  odorc  przduu.  F^j  himmicitiijufr  mfivlct 
pnnmreu  &  pcen^  fulcus.  btb  aatfm  «CGedens  aA  flQrem  Genuiii  (bho*  oduraco,  qui  invcjrsc 


  ittnM»  ^yifw.  Fibrnws  decidntilnK  rf^«  «tiimiur  (tocilim 

huic  .ic4  iuiRi.l-is  incifLias  r.iRric.intihu^  maajl^s,  i;c  in  Ger.  puUo  Qort  Ciuf.  mfi^nit.a  ftirit : 
kl  univcrf um  <ielci  iptio  iftH»  apud  Ciuiiuiu  hiuc  oi>cimc  qiucirat,  cxceptM  duntaxat  duabus  lihs  quas 
•lirocriiismcmimmusdtfferenoaenoris.  »    *    • /. 

Pta^m  iuoc  ia  altiffimo  «jcomine  oiOMll jurs  jprope  Tnuin  ifMMUe  omm  vidimus  &  colieai-  ^<^*'' 
— .   Floriioalor  in  planu  quam  iti  fylvofii  mooiB  Jurc  cacunninb»<ioj»rTavimus,  mulcod^u- 
direnc  qnto  Genoii  flm,  ic  pnii«ueii»  potids  isum  Cofiai:  tonqDe  pboa lunutior qujLm 

?7.  Gtrmmm  Rmmmm  verfieelar  fiut  puUmm  ParJc.  parad.  ©ariablc  C(rip'6  Cconc^' 
Sfi.  '  .    '         •■  • 

Pmk. 

Ptilchro  hdc  Oeratdo  /ifl*  4  r«*d»  filira&eilM^i  lAirW«  paU»<i^  ^eu  cx  fciteo  viridia,  m 
quinque  .lut  fcptcm  fegmcnt.i  AvnC.i,  vsnm  nofi  adcoofenim  ba  pedicuiam  vSjfKtmm  Ger. iatr*. 
ebauU.  fidui  &igula  ^  linguLs  inctlurai  feu  inciiionum  anguloe  maouli  atroOi^^  infignMncur : 
in  unirerlum  fcSa  inteKra  tnm  hRur  i  qnam  colorc  &  maculis  Gtr.  fufci  folus  fiaiillinu  funt,  m  co 
^fnMMmi  «bArant  qi5d  Biinora  fuit.  Inlter  foha  exurgunt  *4»«/«  aliquoc  pedalcs  &  altiores,  gem- 
«daii  fc  naM,  in  (iunmitat^bais  (uisduas  tr^ve  florcs  proferentes,  pentapocaias,  albos,  Imeo^  feu 
yennhs  purpuro-ruboniiios  citbetnnub  flexibns  arcuatb  fibi  inyicem  t>ccurfanabus,  &  auah  jper 
anallooiofes  funihs,  piikjlwrriini  tarityMb  ut  in  guoaajquc  f«  lynfOB^difcwlw- 

tes  inveni,«.    Mcdiiim  fferis  occufM        Mdnh      flliOfliaftont  «9mftj»/mmwfc  «MW 
■uks  flsns  enguitt  lutdK  conAac. 

Fs/»4  habct  laea.  ia  qiOnq,  plmimi^  iegmeaca  diVii^  drca  aurgiMs.4eotaa,  Germm  jrmfci  Rm- 
iu,  verum  untilb  ndnora,  ad  G«taoii  Romani  Ibiati  fiilia  propj^ 

6c  quibnidam  panecr  maculis  nigricancibus  ad  inci(nr.imm  angulos  notata.  Chc/at  ad  mpedalem  aj- 
tiQxkniem  aflurgit,  agmmulis  aliquot  fitrum  nuiulculorum  ^  puruuri  coeruleorum  auc  rubendum 
Omftui  SnwwM  luccccfcnaa  Rotnani  vcrhcoloris  reniinibus  tAnc^o  rruijora.  RoiLx  in  plura  capiu 
Klitor  qaibus  propagaiur :  vtfuea  fbltaoaiiua  hyemeamictit,  quoa  reiiquis  congeneribus  diftiA- 

Jammu  Trmlefemitm  Jfsmm  iy  Anigiiam  imoCr.  Imm^* 


39. 


Seirinedalt  akito&ie  aflnrnt  Fo/(«  longidilM-lllfilenc  pediculis,  dcranS  rufa  quo^ammodo 
timyia.  «araminnora,  pallidjusviremM,  n^fC  incainilaqu^c  utrinquc  phlica.  C»uki  in  Unos 
jBvSmtar  ramoi,  ad  quos  hinc  indi  appmUair  fobum,  ^ipo  divancaobnis  angulo  pe^culusk^- 
jiffimus  cxit.  bicoiiM,  bmm  in  fimimitaco       jpflBuii.  peMs  proacB 


purpuro  amileos.  l^ratioribus  Bncis  purportil  ftmtos,  ptta&  bos,  dxufis,  crenimnHfiomijli 
Mdis  &  vcluc  cordam.  Florei  deUpfi  relmquunt  rofira  uncialia,  craffiufcula,  m  mucrones  acans 
linfira  tcnuaca,  per  Oiataiiiaicm  nigrieantia,  quorum  bafa  arcamllant  utncuii  quun,  ut  m  rcKqu» 
«ongoncribus,  au«idnb,  peniv  nisiricanttfs,  totidem fofca,  maiukula  reniformia  concmcn- 
«i..^   fi«.i««^  mtfiifkaiem  nenbAo  Dlanm  iliia  19^^  lacaraulis  ad  j 


fH.  teniim  ad  mMOfiUKm  penbAo  pbflm  ifi*  cxarekit,  In  caraulis  ad 

fiit  «p^jUMUiimr  falia»  ex  eoram  aawa  BiiMMipeMCuli  awnKmi wbdii^  nOn  Hoi 


•  nmMwadfiimmitatemufque.  t.^  .«* 

FlBrihmddapGstum  eauU,  lummi,  tumprxapui  HofiimcabcespuIduenAdcaoc. 


*  40.  Gmmmm  Jkm  v^teitut feH»  Park.  Gtrmut  Bftui ^emt  B«iii  Ger.  emac  ap^ 

Mdnihaie indioeexemit/Wi-.latt, ctrca nurginfis«leiiti>»pp!Bhm i/Ma. aut  {rifi (^em- 

nli  Cretidin  modum,  vcrimi  palliams  virenna  8c  nunora;  inicr  qmf  enom  cMfcmfi  leu  ramull 
plurcs  olilongi,  tcretes,  inhrmi,  D»ioU,  in  ali<3S  minores  divifi,  fciiapiadi^wraBai^lfaui^  fed  mi- 
nora,  nec  magis  divila.  [Parkinlonus  foh.t  Alcca:  Vencta:  fimiba,  fcd  1111^^1.  divila  ci  atmbuit.J 
FJmte  parvi,G«anii  mofchaa  fimiles,verumi«W3tiore  purpuratin^,  quinucK  t)ccali^  wrnb  extremo 
Iflbramw&ciimpC^cL  Smim  parv*.  nlthl<p.Jillnfi  Roftri  Gcranii  mofchati  .xmuli  balm  ambiuafc- 
Radixobloo^,  Ugoora.  petfeao  Seraine  vim  Mhaulbumk^mfuperfickeurekjt,  &  mceric 
H«e  fpecies  Geraniu  Ak«k  ieu  Malrc  talio  iOMamum  m. 

'  CJLR 


Digiiized.by  Google 


Historia 


L  A  N   T  A  R  U  M. 


Caf.-  VML 

De  Cefpio  feu  Xjla.  ,^  . 

GOlHpium  fo)  Xyion  duplex  eft  aiiwreutn  &  heriMceutn.  Theo(^rA(htm  lanigerz  ztbons 
in  Tylo  inmla  nafcentis  nomine  arbbrcum  intellexUie  verinroiJe  cft,  ut  &  Plmium.  Errddd 
ergo  vidcntur  Bot.inici  nonnulli  ipfi,  «ium  Plinium  &  Thcophraftum  cnons  infimulam,- 
quaii  Xylon  herbaccum  pcj  cgrinara  &  incognitam  iibi  Airpem  pro  aiWe  habucrint.  Horum  ien- 
tenttas  vide  apud  J.  Baumnum. 

Xylqii  rtocutiohbus  Bombax  &  Cotoneum  didum  eftj  m  Ruellio  videtur  i  niaBcOKMia&nil> 
tncline.   Cxtaain  Xylon  tum  foliis,  tum  etiam  flore  Aioeam  Indicam  diAtm  nfan^  nibdD.ftp 
rrinili  in  tcrna  tantikn]iocBbmciiiadhrifi»<cm(rfliffin»  htwginecMMfidafaiJnitoiiiiaiiih^ 
aafuTcntc  replcta  '  '  •  'i.' 


Brerii  vitK  heitiioeam  Xylotl  emdt  cubitdi  vel  akiori,  fienefcente^  coiHce  nibente  liirfuto  tedoj 

In  ramos  aliquot  brevcs  dicluftoj  foku  vitigineiSi  primaria  div:i]onc  tnplicij  Accils  niismris  folia  x- 
quantibus  hirfiiti*.,  ct.  pcdiciilis  iluas  tr^fve  unaas  longis,  pilolk  hlorti  dilura  riavcainc  p.illidi,  & 
circamor.is  umbiliciqr.e  lin.im  cleg.mti  nibore  purpui.ilccntes,  hguii  rionun  Malvi.  Fruciumfctt 
barbuiis  quibuldam  florem  tcgcnoixjs  incluium,  amplitudjnc  Nutis  Avcilanjtj  pcr  matuntatem  ia 
trcs  vel  quatuor  fragilcs  atque  {Minftatas  carinas  dehilcentem,  qui  molIiiGmam  delicaDiGnijinqne 
oAendunc  Januginem  in  fiU  doftiiMl,  coi  flivahnintur  iemma  ftrobilis  fiipparia,  teneto  fiagiiique 
ooftjce«  col  bnugo  perrinadter  adhaEictj  mdeo  intn  dolcL  Ip(e  (ruftus  umai  longiore  penda  pe- 
(iiccloj  e\-  cilice  crafliuiculo  cmergente.  Carinx  finguLr  (ingiilum  uitcrftirium  intcrne  mmeuo 
lui  fecundum  longitudincm  habent,  quali  antc  maturicatein  in  fi-udus  meditiiliio  coiviilcnt.  , 

In  Crcta  inlula,  Lcinno,  inter  HierofbljTnara  &  Damalcum  magn.i  copia  lentur,  ubi  pleniagn 
cooloiiduntur^  tnasnique  ex  eo  fiunc  redKus.  Seriair  &:  hac  gtaie  m  Cyyoj  ■^^p  ^  grilM 
Ikt  aw  copionffime  provenit,  qocinaiimodnm  9t  in  regno  ApnHah  jF^JL  faCampianii  Feliceebfer-  • 
ymakfat^D.Tmkr.Mmfon. 

Soltini-afnattenne  ma^  qu^pingiie;  (blum  utique  (iccum,  non  alitcr  habiturum  Melitx  ar- 
vum.    Mirarus  fum  hoc  quanquanS  cuidius  Iblunl  eft,  fimo  niilcen  ab  agrtcolii&  ftercorjrij  (juum 
iblc  ftatim  inarcicant  CMnnia.   Vere  lcrimr,  nec  nifi  probc  nudehiidhun»  &iniarvo  ftanm  rcitiiiili 
[  illo  cntm  agrum  pinguelcere  lenmt  ]  mox  aratum  intcgitur  cratej  Tel.nihv4DDd  itipercraliunt :  « 
fiio  (eritur  tempotej  &  tancadonequaidaitainutilflKis  herbis  liberatur  tam  nwwaiain  moak».  Dtam  « 
veUimr  tunc  phinas  hoincnt  J.  B.  eQiintiiio,  'cjui  plnra  habet.  Ccrte  iniitlx  M clitar  fehim  fioctf.*- 
limum  eft  &  (ktis calidiim,  nam  tota  inliila  nihil  aliiid  efte  videtur  qu.\m  nipes  ingen?  p.i  ;c-i  rerra' 
coopcrta,  ncc  fmmenti  ferax  (ed  hordei  tanmm ;  ex  Anili,  Cumini,  lcd  praxipue  Xyn  piovcata 
qLUTfhiin  ulx:i;iriiL:m  fjcuint:  hufiis  enim  14000  Canuras  annuaom  divcndniK  flC  itt  aacnsji^  . 
gioncs  tranlinittunt.    Ontaraautem  Mditenits  ii6.1ibrasAnKlicasaeqaar.^ 
yj^  ff         Qiiod  ad  ulum  attintt,  nuUuro-Iiiii  genus  eft  qnod  bnic  candore  8c molitie pneferatur  ( inqok 
fjir.        1  Bauhinm)  quaQattmfinniatii  ineo  paium  e^  trideatnr.  HaUndnanmr  autem  nonnulli  putantes 
Bonibaoem  aitedeilbkri,  ilant  niturd ctodifflute dbn  latatnr  iuMi  acopit  (auod  nec  poteftac- 
dpere)  aliqniii  albo^inis,  fcd  c  contra  amittit  tilMmm  faftm  nhrei  candon^ 
quod  quo  Ixpna  lavas  c6  candidius  cffids.  .  . 

£  Cotone  autemCamiliar,  fcmoralia,  aiizque  veAafinQt;  dqbs  laiiDg|acpaflnnliodi»inMnr 

ad  farciendasvcftes,  fovendi  calonscrgo.  •      .  .  '. 

(^od  ad  ufum  in  medicina  attinet.  Uila  liftit  fanguinis  profluvia,  8e  tadiailiii  in  VUlaoribK 
Seminis  niedidla  tufGentibus  &  difficultBr  (pirantibns  muificeaacdliatw;  igeiilniiam quoqne  anBi^" 
protnde  venerem  ftimulat.  Oieum  i  fatninis  meduUa  expreflnm  koti^e^  ^fil|oa*-6c  attemaidl 
infcaiones  (leler,  palpebraiwn  qno^  a^eritBtei  knat;  Lanigp  accenfib  te-nairiiw  fiibdhiunn 
ftrang^latus  avertit.  "  '  ■ 

^i^pcii  lanugine  Xvli  arborei  (nam  herbaceum  a|iud  iplas  non  (eritur)  ntnntar,lmearum  pet ' 
loooaubnsivrfniannmi  utunmradukaavuineraqneanmialananda.  Adhibctur  &  ipla,  _ 
ftri  iachme  ad  flueman  fioguioan  fiftendom.  Senunit  quoqne  mucilaginc  uliis  eft  frcquentifl 
ad  omnc<  febres  irdentes,  atquevenena  crofionem  ventriculo  &  inteftinis  infemniia.  A/dlU 
tes  ex  acrium  laliorumque  huraomm  deflillationilHis  plurimusapud  eot  ulis. 

Scmini  ui  Xylo  hcrbaceo  nobis  oblci'v.n.i  Strobilis  inubo  CtaOC  lliill0n«  tC  0ldinaii&  t^Bu,  Mn 
tamcn  cohxrentu,  ncquc  mgra  ut  in  Xylo  Braliliano. 

*  t.  Xtlmmkmm  J.B1  Paric  CdUimi  mrhrm»  emih  Uvi  C  & 

Fejrmg.  ^ 

Ad  dcccm  ufquc  cubitomm  altirudincm  crefcit,  ftipitc  r.mufque  duris  lignofis.  Fdu  ramulis  infi- 
dent  violaceo  tindis,  quat  pcrtectius  aduita  quinquc  vclut  lacmiis  prolundius  divu.i  rcjxrruiraur,  c 
CMibus  tiim  infcnores  duac,  tum  (iipenor  &  longior  exiguo  lolii  additamento  audiorcs  habenmr. 
rlorem  ilium  diluca  Havedmc  pallidum,  &c.  (qut  m  vulgatiorc  Xylo  notaiur)  in  hocraftnce 
Goffipio  videre  non  contigit,  lcd  glomum  tancum  laneum  Pomi  mj^nitiidine  intra  virefbeneem 
"Acmhnuiamcolleifl^uqi  quadeaticidaw  vehici  kipnendshiiecni^  Galuca  niTC  candidior  iotus,  in 

aoras 


Digitized  by  Googl ! 


Lib.XDC  T>e  Herhis pent^taiis*  Jo6i 


cluaatur.    Is  mceriorcbombyce  maturior  ffmlr.a  contmst  fufco  coloro  utnbrori  noii  uvjiruin 
oongeftu  ifiviccm  concigua,  (ed  iniervaliis  lias  nonxuhU  dircmpca.  FoJus  gljKrif  4  Xyb  KJi««.n.  ' 
aifTcic,  aJnounce  J.BnfaiiiD,  qiMplaocMa  afalBfanTirtfcin qiiam' k aSAigerolttbrft  iaHoitBtm^  \ 
amdeknbk.  '  .        '  ^-^j 

Excrcfat  fcrc  in  magnitudincm  Coryli,  ligrio  molli,  cortice  fcrc  ut  Smbatiak  Folis  txaxm  & 
tnolha,  fupcnus  dihitc  viridia,  infenus  ianiratiora,  m  tres  hdniat  leda,  quannn  «udibec  iitnjn  nef^ 
vum  &  vcnas  habct.  Hinc  im  ioter  oia  fbhola  profandd  lana  &  punftolaca,  tuiuKa  fb&bls  qur 
Avellaau  virideicircp^^  elcgans  ftos,  major  Rofi,  conftans  quinquc  foliis  latls,  clc- 

nnterflavi^  internis  in  meaio  unRuibus  purpureis,  habens  in  medb  fiamt»  flavum,  tubsrculis  cid- 
dcm  coloris  infignifum.  Poft  florcm  fequifur  ovalc  corpus  magnicudifie  Pruni.  una  cxtremitaCB 
acunim  inlhr  coni,  &  tribus  lineis  nocatum,  &intotidcm  parces  feparabiie,  viridc,  nieris  pundit 
lis  m  exrcrni  fiipcriicic  v.irijgitum;  quam  autennnatnnierit  fiifcum  eft,  &  fponcd  ifliht  in  ci«s 
partcs,  6c  cx  qualibct  tnum  capfularuni  prominCC  alfaiffimuni  Goffipium,  in  cujus  quolibet  flocoo 
Cpmiaencur  fcptem  nigri  fniaus,  magnicudme  finol  nilMeoniffl,  81  ejuldem  pUiie  fagurx,  fub  cuco 
fiia  nigra  hahenttg  nudemn  camfl  Jha  fljv..fcyntf  f?ftnft^nmni,  jingim  inftir  Ao^idali,  diilcii&> 


3.  Banlilous  hujus  fruftum  exaaius  dcfcribit  his  verbis:  b  fru<au  grana  duobus  veHibus,  qao»lft> 
ni^  xylma  vulgari  fimilis  intercedic,  diftinda,  obliqui  per  lupcriicies  fiv;us,  609  nlla  lannEint 
media,  intcr  (e  incubita  difpofita,  oUonga,  ftrMulonaa.fiiirmJ,  ndaoni»  tig^,  |^aba«  bomhaoeac  ' 
inxylo  herhaceo  coa>  grano  non  adhsrente,  qnomm  aareninni  wnea  gpanum  unum  fingulare 
cogit :  intus  cntidib  memliranea  priori  (ubjacens  exalbida,  meduffim  andaeos  candidam,  ptO' 
guem.  dulcem  UC  in  vulgari.  Seminibus  riig[rts.  .itAc  \nnA\^  Q-m  rnni^ttnif^fffgf  ^  jffftvtAmj^^l^  ' 
raanircftc  difTert,  ut  nou  opus  fit  pluj  es  tlifhnftionis  notas  exquirenx 

Ab  hoc  .ii  b-r  c  divcrfa  vnictur  Bombax  Indic^  Pena  IttL  qux  caulibus  cft  (pinofB,  filiu  in  fcp- 
tem  iacinias  Suphidis  agriac  modo  diviiu ;  quamvis  C  Bauhinus  eas  conjaoga^  &  iub  Go^iui 
ecfaoiel  caide  ^uiolb  utramque  comptcMMtt.  Nam  fpmarum  apud  Maimnnn  i^ilH  mumi  *  Hi^ 
*nec  acpn^apadlxrium»9ii,  ncanomiacr  BnObaoo    dcfcqptoa «bcic^  canjjj^ 
^Maiggnvio plaanaiiacdagjfc  .  :■  mmwmw» 

*   4.  Xjlm  MaMarktm  CuitL-fuiti  Jt3im. 

Arbufcula  eft  duorum  homlnum  altitudlne ;  rsikt  pintlifiMmi,  coctioe  *mcfliW  ttffta^  fibm 
emittence,  ftipite  duos  in  ambitu  patmos  craflb,  cordee  oonimuiii  cnm  oofcnlbinmedio  bgiu.''  tUSm 
fiint  inftar  nun^  in  quinq,  digicos  lcu  foUoU  oblon|;o.aQgafta  &cufpidau  incila,medii  lacinia  lon- 
giffima,dcm  meific  mrinquc  proximi,crafIitieraediocri,ad  tadum  ienia,colorc  utrinci,cx  viriih  fufco 
coftis  quinque  ex  vim^;  .iffir-.tntibus  lacinias  mediaa  pcrcuncntibus.  FLrei  m  fummis  raniiUis  prxce- 
dcnriumfTmtlcs  tum  fonni  cani  colorc,  fedqui  magis  .id  virorem  vergit,  minores  cxtciis  inavcrfa 
parte  vcr.i.  minus  cmiiiciitibuiiin.iti,  inmimc  vcro  Alpen,  minus  quoq,  tc  crifpantrin  inTenore  parte 
coUi^in  umbihoo  rosa  purpuro  obicuro-rubra  noiaa  funt.  E  medio  enucai  jWWalbicans.  peniallo 
ftamnialoram  ieaiiiam&  rnhm  fUvis  &  lanuUribos  Infignium  drcundatus,  fupcriore 

parte  qol  fnpra  peniaBum  anmee  a|bicant&  (^*  rotandus,  ararus,  vmdi  alhic.ins,&  punaulis  cx 
virim  Tulcis  notatus,  ac  ad  tnfenorem  partem  tribus  foKts  viridibus.grAndiufculis,  oblongis,  cuibjdatis 
qusc  fingula  quamor  vel  quin<jue  culpidibus  anccrius  einmcnt,  tk.  nprvulb  in  excetx>(«  nute  ia 
longum  ftriata  funt,  circumamidus.  Flerej  ut  in  rciiquis,  cum  per  alupiod  tempiMpcm  wmfcrube-' 
fcunt,  aut  in  rubro-perf  icum  colorcm  muunnir.  Opfulx  lcmiOHtlet  trilatera  fun^&in  ^ii^utttB 
Ari^  ac  cufpidatx,  latenbus  nonnihii  rotundiolis,  vuidi  dilqciL  qtue  punifhihs  lacuiiddUs  vid£^ 
fcis eflfefla,  ac  in  angulis  (uloo ftriata  fimt  in  infcriore  paite  kaifce  ar^c  apprehcnii, con/Kntque 
cortice  crafFo  ac  duriufculo,  qui  odons  efl  mftar  fruifhjs  M3ng.TC  Indicx:  in  lis  tria  lodilamenta 
funt  pcr  intcrfcpimcnw  mcmbranacca,  qux  fingiila  i  mcdio  cu)ufque  Ijcens  oriuptur,  &  in  ixwdio 
ftylis  Jignofis  concurrunt  mtcr  fc  diAinda,  contincntia  fuigula  in  fo  tria  quatHprve  fem>nt^.«^S- 
fa  filamenu  candida,  lanuginofa,  qiu:  femina  ardiilimc  ac  densc  iavdbninb.  Smi»*  oUooiflM^ 
tundiola  funt,  oolore  m  cortice  primum  albicante,  deinde  fufco,  oadninMlwlcaace  AWttlKM>> 
nifailaidenns&aais.  £x  filameociscaadidisGo£^piiimcQabaair«  » •f>^ 

In  arenofii  nafaoir,  &  per  tocam  anmun  floret^  x«cm. 

Folla  crici      cun;  I.icT:c  v.icca:  mixta  in  uriilione  capitis'adlubiu  fomnum  concihant,  atque  Rh» 
eodcin  ctum  modo  icdanc  dolorcin  capitis  ac  cju»  vcrtiginem.   Fnktus  tridj  &:in  aqua  6poc|vfluxai 


C  A  P.  IX. 


1. 


De  ^UfM  hikA  .r  .  j 

I 

HjE  plancx  a  Malvis  quocunciue  nomlne  notis  coro  genere  diffcrtait,  fnomque  acT  pA- 
pnum  genus  conlbmum :  adco  ut,  ii.r6s  iocqst»  paaiofociua  a^oaiae  Facid  qiiam 
AloGaettappdiflicnK  •'  '    .  '.'^' 


£anun 


Digitized  by  Google 


i  q66  HistoriaP  l  a  n  t  a  r  u  m. 

lAxvm  notx  func  FoUa  Malvacea,  Flos  amplus,  peiitapecak«,  fundo  pvpwpo  aU6ve  laaiiiiiiait 
oolore  tindo;  vafCTliim  (einuule  majuiculuin,  in  quinque  loailaiiicmi  dintiiitt«  icnunilun  mtm 


Virtt, 


fmmm  habct  ciicuBiferiptione  Abutili  pmati,  cxrotunloln  Modim  nuiaonem  dcfincns,  deika. 


purpureo,    i  -  •  - 

vifiintur  tempore  Tindaiuarum  utnculi  rotuiKiij  oblongi,  pha»  yci  puUo  colore,  Anllolochic  tS- 
 *  "  ^^-^-  ant  liifflHailowae  awgwaidine.  x«ftilioiienfiiJiifalne; -^'^ 


DGdBtteofiiitetnberorus,  rocundiitti  aei^bboiitqpBii^ingDlati  taMnijpede  [acinqpdo^ 

totHMr  tnaturicatemdehiicens.1  . 
^^UMrarius  ad  traieaum  Amd»  fluvii  prop^  Anguilaram  in  mlla  oopiohffinuun  diKnrivib 

^fai^  f«n«  /iin-e  C  E  */£ljfti'  Cluf.  Am»m  J.  fi.  BMua  ftu  JUt»  u^ffflim 

CUf. 

'  Roauido  aflurgit  c^mlt,  n6to,  viralcente,  fefquiculntali^  cui  inhatrent  nulla  etiam  ferie  diQiofica 
AJiu^  circj  infimam  quidem  caulis  pattem  Malvx  foliupcn^  nmilia.  in  tres  poiilfimas  laciiuas  di> 
ri(a  ininLis  profundas,  &  in  ambitu  ferrata :  i  medio  ver6  caule  ad  mmmum  in  quinque  profundas 
ladnias  inftar  folioruni  S.i bdariffx  minus  umcn  altis  tedlx,  dilutius  vircntia.  Floyn  in  alis  natciin- 
tor '  Sabdarif&  quidem  tbrma  &  colore  ferc  iimUes,  pallelcentes  videlicet^  minoroi  tamcn  lcd  tion 
minus  figwes.  His  (uccedonc  craiEulcula ;  longa  pentagon^  villis  obfita,  &  mucronata  ctfit4t 
reaa  (ccundiim  canlem  fiuieda *  quae  in  qnin^  per  «atnriratcro  %mena  diiCliunr;  i  quonun 
uniu(ai)u(que  medio  fiomdijm  nngitiidiiiem  imernaimis  pana  cnalcicur,  unum  utrinque  verfiun 
anncxum  habcns  fcmtnum,  Orobo  mmorum,  ronmdorum,  cortice  cra(Cu(culo>  nigrcscnlpo,  polpA 
aibi  daki.  RmA«  ui  aliquoc  fibras  rpar(a,  non  virax  tamcn ;  oani  prioue  «ciam  pruiiue  tocam  pk». 

 in  ^EgTpto  na(ci  cradit  *  .  • 

_^  jgiqia  decacpoa  Ckf.  app.  alc.  ca^dstantiki  magrinMin^qaod  qDamor  imctti 

deeaaangiibptatdiBimipnEeedeanfiNrtidi^. 

a.   'Jiet»  t/£ppti4ca  vilofa  C.  R  Balmufcui  t^^pia  HoHerk  BtO$  J.E  ^Bn»  %^gffti*  m\ 
fcbats  Park.  Ai  tl  mefcb  ftm  Akftb  Arabnm  Vcfluig. 

.  8S?odorati  fragrantii  raofchum  piwocat.  Surgit  a  rMikt  mukipljci  copios^  quaguaverrum 
Venu&affiisl,  t»kU  fingul.tri,  amplo,  funcao,  cabitalem  menfurain  dkjcudmc  conlucta  "«^'i  jupc- 
rans,  qui  juxta  nim  ramulis  fuis  rotunais  ipfa  procinus  infanoi  aUicaimbos  vctan  pite  lulpid» 
cancidc  Fclia  impari  magmtudme,  ad  concartuin  afpcra  BamnuaB  fotas  non  tanoim  majora,  fed 
^i^bdioribtis  cuam  ladnm  fecundiim  or.is,  &.  frequcntibiis  imnoh.  I  (is  fl<^a  luccedunt  .lurci  H.i- 
veaSe  dccori,  qdnque  in  ftellara  diviiis  pctalis  raiUantcs,  produiilis  linu /^mw/-.  .ippcndiccs  au- 
i«*SidrtinKtmt.  Floribos  tandcm  fato  rerum  cedentihus  feminum cnftodes  cipli:I.r  lclc  pi  ofcnint, 
nt^dum  ^mbitum  induaa  nigiBdincobfufcaq^  ^  q«»a!^»  ^1«.«^  iuaviifiinuroaue  Ijyimin 
fftjd^ exhalantia  fpcrmata confcrv.intur,  pafituqadem,  Wi  aHev^V/'^^^'''^^!'^^ 
riJdirvata,  Ic\ianuntuciinegr.ft.innumhnguaralitibuunt.  .     •    i         r>  _i 

Intcr  jEeypaos  hodic  fatis  nou  cft  hzc  planta.  Scminis  lcvucr  exKcaa  pulverem  Caoi^eed.. 
— •   j;  ^.J,^  mrXAM^c  m,iifircm  acauirerct  ctncaci.un.  aaMBI 


ffiilceM^  ut  loborandi  camcfa,  ventiiculL  cordi(quc  majorcm  acquuwet  cfficaci.un.  Sflj 
dtiamiMOtapewK  fidnbri  cflfe^  qmbas  luroDtuum  tenuitas  AmbrxMofchivcufumdaiegavit 
'ittWHertt  fiiimlitio^  autem  a^atmne  adauftu  H*k-tltmfcb,ie. 


granum  mofcH  ibArabibus  nppell.itur.  ...     .  «i.^  „  u^i 

CwMonfomis  nofter  Alx;l  nio(ch  yEgyptiomm  P«»*ab  Attttl  ^gypaa  P-ri.  fcpar^ 
non  vidco;  cumipfeParkinlonus  casconjungat.  .   .  ^l>5r' 

•  Mf&t%C.  iBamnna  molchau  Alpino  in  Exoticis  diatar. 


jtittm  mhr^ttmi 


<t  .fWrfc  K0mi*  diS»  J.  B.  Mum  f^t*  ».  CluL  Akt»_  arkfrtjcau  Sjf 
^^etfmaifmMt^iMlfiirfmmVul^ 

FrSc«  modo  alTnrKit  ftolonibus  lignofis,  oorticc  nigricapieobduftis,  qualiedamvoftki  rami  m 
qiSon«  ^vSJ :  his  nuUo  ordinc  diftributa  ^nafamtur angulofa  pmcm  l-Mjm 
jlfltAl     t™,K.n,  ferrata  fuDcmd  admodum  viridu,  uifcmi  quodammndo  pallelccnoa.  »imm» 


Digitized  by  Google 


Ijb.K]pL  !Pg  Herkis  fm.apetaHs-   1067 

fci^iv'  pi  imi>rurRuncauofoliola  Nunimularia:  xmula,  dein  provcnir  ««/«r  rotundus, uni 
«ne  Tiridis,"  alteri  xuftus^  hirfutus,  duos  ciicucr  pcdcs  .iltus,  craffidc  i^jnnA-  anf-  ma:.  Hlnc  mdi 
fnoetliciilisqijatuor^quinq,  autetiam  fcx  dig.longis,  hirlucis,  iino  Uccre  \  i  i  l.b  is  .iltcro  rufclccn- 
t^^uTfdta  appofitacircinaM,  quinquangpLtru,  m  ambicu  lcrrata,  hiriuta,  p.ir,;m  ru7,o(.i,  (jui- 
cUni&trian^ubria,  duos  die.Ionga&  Wtyefq  Uta.  attjue  etum  mmora:  quuiq,  nc.  v.s  c  c^iicro 
ubi  pcdiculuf  infcritur  proccacntibm,  in  exortii  rufefiailJWs,  fecundiim  Wcudiaan  pr««ki,  Sc 
nniltis  venulis  vani  intcrtexta.  Ad  pcdiculos  foiiorum  unw  afqne  alter  enaranir  pedioili»  bi^ior 
cumfoliis  mmonbus,  &in  pediculoduos  a.R.  longo  fo,  inodonn,  magmtudinc  &  figara  fcrc  fioris 
GoffiDii.  deeuM,  quina  petalis  conftans,  fclquidigiturn  longis,  lite  flavis  ,ic  flavis  venulis  lc- 
emS^hSmxikxm  confpicuis,  interiu»' llilgM«'Ioliorum  infigmtcr  cx  r  .kn  bi  jnno  purpu. 
rafcunt  ut  &  eueri^ls  ubi  pediculo  inliBUiitnr:  ih  centro  floris  cII/*»k»  erc^um,  femuhgitum  al- 
tum  fuVum,  cuifuperiusquinquedaWinrbdriilscufpyibcs,  brunmlM  Florcsfe 
.inc  iunt  b.lwnum  aut  trihonum  ante  raeriaicm,  &  ftatiin  a  mendie  oomigamnr  & decidunt.  Poft 
fiorcm  orovcnitcorpuspCTf-tfwww  8c  turbinatum,  duos&  (emisdigltos  longum,  hirlutum,  mcenui 
in<iuinaueeeUula$(fillindum;  in  quaUhet  duodecim,  tredccim,  .luc  quacuordccim  granaordinc  Ic- 
Ticerad&creiit.  Semtn  auOBm  Luna:  gibbjt,  aut  rems  oviUi,  exterius  gnfeum,  quafi  levitw 

ftriatum^interiusalbamfuWhuttiMlliabens,  odorcm  f^igrantiffimum  Mofcb  rcfercntcm  fi  n^ 
cour    R^'!'^  lon^^.  a!b.t,lcnu,  in  multos  ninak»  Sc  filamcnta  difperfa,  udongpnuUnefia 

cSihabet  rcaum,  ftnatum,  purpurarccnccm,  binos  aut  tcrno.  cubiros  nlrurn  vcl  ctiam  altio- 
lOn.  liitthortopingui  foioferatur,  queinab  imomulu  ambiunt  y.naia  ndl.  ob(crT.Ka  rcrie. 
ffi*mdcfparfa,Mnhma  ferrata  quifeiito  u^t^M  non  laamata.  qu.r  .nc  l,o  ca  Innhrrcnt  m 
^™i..U.ntat.s .'iv,(a,  fuprcma autcm inOTto,  fol.oiura  u^l,  dilkda, 

Lnn  o  alWio  vclut     R.mmiLrum  &  aiiguflSilS?^^  •  "'^  f!lT"!Lj^^fel2 

Tcmlii^s  aL  caUccs,  mollitcr  echinatos,  rquibiscxlt/«  magnus,  qumq.  folg^wsrfitus. o^ori. 
albo  iwUefcentis,  quorum  ungiies  fatura  &  nTgricai^te  purpiii  a,  radianm  m  fWii  ft  Ipargente 
fcS,^itin  Malva  horaria.  Floris  umbiUcura  ocoipant  roulM  fiam.y,  .^tu:hn.  Havis  prsditaL  & 
ffi  medius  fuperni  parte  raraofus.^  ttonb^  ''^lH^^^^iSr  7"*^'^^'-^  ^""u 
brevia.  cchinaiTacUminatat-W**  pehta^,  intenusVi^aibB  (Afita, /^ww^^ 

 r.i.^  oi.:Kiic  rariflim^  fert  (emen :  fiauidem  inb  AiWimiii  unaniil  flora. 


nos  laltem,  quiousrannunc  isrcipuBu .  >i>iu«<«h —  """"  TT.^  .  "^"7"™" 

Ca^dSiffimam  (cdtenucm,f?bratam  aeit  ralicm,  Mirfifajr  doijmte  alnonlMS,  terctibus,  afpenf 
&  hifutis,  cuiuimodi  lunt  &  pedicuh  quiBus  appcndtmtar  fcfc,  Alc«c  vulgans  SEmola,  in  tna 
mcnufmiuu  (ubdivifa,  fuperius  atro-virenua,  uifcnus  remiffius  cc^or^^x,  fcd  magis  piiofa,  guftu 
£c  Jento.  Fkres  wam.  Akca  vulgans  minorcs,  fcd  percgrma  cicgantia  acccpt.orcs,  cx  lu- 
STkeiSfimeuibaspurpurantibus,  quorum  medmra  occupat  cuncolus,  ap.abiis  croccis  &cocci- 
SfWu  .  rL^busdrcmntiqwr.iiiikd^  * 

valculis  &  femine  conveniunt,  oC  wrMapeiaill  inwiw™  «umnmii»  iMsr        j/mim^  i«u  «iimm 

hancTt.^licam§cyenet«mtoi^,feto 
y^^lon  iiHii  Aiitom  bqCQS  quxiivcris. 


aUbittiitoJ 

€apc  of  ,i5o«b'l^pc.  .  •  . 

CauUm  cneitm  Ibb  Ixuore  cubitalcm.  tcretem,  firmum,  fplirtlls  raiiotftds  afpcnim,  foliii^  per 
interrallaTe&linitnaiiuibus,  pcdicuUs  longjs  mnixis  Akcx  ^miuis,  in  crcs  lacmm  mhgmoine* 
divifis.  fupcrnJ  attovircntibus,  MUsbrcvibus  &  vix  conlpicuis  per  ncn.oshtfluos.  E  toaorum  aiis 
fmBiU  cxront  pcdicuU,  paUnarcs  fUra  fuftinentes  quinq,  petalis  ampla  compofitos,  o^roleuoK, 
un^bus  obrcuirpurpurc.s,  ftaminulu  in  medio  pluribii»»  opqfaw.  ap«s  crtceos  feffinentibus. 
fijiLior  margo  uniuliiiiufque  petaU  cxtern^  i  purpuri itibet  'CO*  «ons  amph»  ftriatos  iriqu.n% 
tebnta  acuta  dividitur.  qua:  fk  antdiuam  flos  apcritur,  &  poftq'.,.im  dcadit,  connivent.  Ddapte 
ane^fk>recaUx  in  vcficaro  grandcm,  ftriacam,  hirfutam,  ut  .n  Sol.iiio  vcticano,  intumcicit,  qu* 
IhSdstmcntaculum,  contegit  &  occulut,  grande,  oblongum,  hirfuium,  pcrmamntatcm  rugncans, 
in  quinq,  cellulas  fecundum  longitudmem  divifum,  q"*™»»'»^  AiSl^^lZr^ljS™ 
dna  pw  maturiu*m  cx  coerulco  nifficandum,  figurf  fiirft  kmmaifa  Ata*  rmBtt»  ^^^JJg 


Oigiiized  by  Google 


to6S        .   Historia  Plantarum. 


amHitccu  vallum  qufxiiiim,  folior.un  .ingultill:ini>iu:n  acutoi  uinciiculiii,  li\  ^ln  rolini  umnd  I.icls 
pcdiLuloiTini  Horcs  lufl:;n;:iuu:tn  cxcunt  i  anii  ,^r< ijjc  terrani  prxlonRi.  .ld  humum  r^chiijti. 

CircA  nieritiiem,  Iplendcnte  lolc,  uvidi  praleaun  tcmpeftatc,  ilos  apcntur,  fic  fo^  UOam  vel 
altcraut  horain  iceruin  daudicur. 

Aicea  Venccaflores  lubetpuiidatos*ctrculBalbisim6r(ed^^  Afncana  nirporeos,  pun^ 
inier  &  non  iti  diftin :  oblerrante  D.  Henmnno  Bocanices  IVoleflnre  Ley denfi.  D.  Palmn7 

*  91.  jiUea  Brajiiitnfs,  Quingomh»  Lnjitaau  Miiaj  Qongenfibitt  d"  Ai^oitnfthiu  ^^dltbe.  Marggr. 
Mmggr. 

In  duorum  ant  chum  pcdum  aliituk^eni  adurgir,  cault  craflb^rotundo,  HilitilldiiKidofo&rufld: 
pediculos  protrudic  vanis  k>cis  akenutiin  poiitos,  fex  auc  (eptem  ck^  lot^gos,  pardni  ruifbs,  partim 
virides,  quorum  qmUbet lyiinec /Mwiw  laciniatum,  in  quim^  lacinias  feftum,  actotoambicu  fer- 
ratunij  magmcudmc  fcrc  fimilc  folio  Fictis,  (upcrius  oblcurc,  infenLis  dilutc  vircns  ac  ibidcm  ncr- 
vumrufTum  ac  venas  vlridcs  hjbcns.  In  iuperiore  ciulc,  in  pcdiculis  brcvibus  crallis  tres  aut  gua> 
tuor  magni  ToSaiaxus ficrts,  qumq,  foHis  rolaccis  majonbus  conftantes,  fulphurci  coloris,  uiwnAus 
bnuuio-purpureis,  qifi  intus  &  extus  apparem in  medio  ftamen  crafTum,  lulphureum  apiabus  fla- 
vil  &  (ummicas  ftaminis  purputea.  Awffar  ejus  perictridam  eft  cres  digicos  longumj  pyramidale 
novangularc,  inicio  vtndcj  per  macuritatem  fulcum,  conftam  albd  &  pariim  glucinosd  carne  cor- 
cicecralio  iiiftarMali  Auramii:  intus  in  oAo  loculamenca  longa  dhnfumj  tn  quovis  duplex  otdo 
lcminum  rotundcMum  magpiaiabeieminit Onnahii  CDBrineOir,  8c  qaodHbee  gmnum  Hk»  peiiob 
cft  .ippcnfum.  ■         _  ■  - 

Pcncarpium  hoc  viiide  odoris  ell  Iqgmnaol^  8c  ^«ii  itihdnlcis.  Coquitur  totum  cum  aqoa 
&  oo^m  oomiediaircttmoleo,  accco  Scoipem:  qnounmatixinieomeliusadooquendum. 

K«lnr  alba  eft-haud  magncmoIis«  multas  ndiadas  &  filamema  habens,  lcnca  &  nullius  nuni- 
fcfti  laporis, 

Florc  &  fobis  cum  fiipradidis  ^Vlceis  Indicis  convcnit,  frucku  ab  eifdcm  dillert. 

*  10.  Cmhtnu  Pltmi  C  B.  Corcbtnn  fivt  Mthcit^  J.  Bu  ParL  AltUebi»  Alfioi.  Cirdmm  Ger. 
Ofar  ?atAiMMi  ntHKHiBt. 


7-«- 

Cubitali,  laevi  cimlt  hanc  plancam  obfcrvavi  iftBts  Cvnocrambes  feri  vel  Mcrcurialis,  nujori- 
bus,  diianini  .lut  trium  unciarum  lonRitudinc,  (cfcunci.im  i,it.i,  peramtiitmn  fsn.ua,  q.ucparteima 

*  Vtftitig.     inrbulam  utrinque  unam,  ieu  apophylcm  ligulx  inflar  cenuem  poHidcnt  [  *  FoJia  circa  iaienim  ex- 

Oftui  comiculaco  quodam  additamento  recurvaca  (IuVj  quortun  excrcma  in  parparma  cjactnnifq, 
conttnum  filamentum  attenuantur.J  SHifHM  brevipcdicub  hae»  iiiigulares,  quatuor  aut  quinq, 
imdas  longc,  ftriatacftriis  fiibluteis,  'limfim  ad  mncroaem  olqae  attemmtac,  in  quinque  fecundum 
Ion|^uiulintini  portiones  dehifcentcs,  fcmrn  cl.iudentcs  copio(um,  cincrcum  angulolum,  parwm, 
guliLi  vi(c  Muni   hiarti,  tcftc  Alpino,  parvi  lunt,  ccocci,  Ijeuooiis  minorcs,  quinq,  petalis  lad^  Iv^h»., 

•  Ylbus,  nu.cniu.uis  comixjliti.  *  '  •  • 
fjtm-            ^^SKP?  ludigcna  elt  iuec  herba.      "   .  ^ 

y^f^  fg  In dw luhirelt  ip(a  ;£g\-ptiis familiarinljTel giadai:  deooqaant  enim  in aqua vd  jnmeamiiim» 
Ujlm.  cxejnitameaeiu  mukimale  iehalxiitj  nampanuniiatrit&luccumvikidum  gignic,  ex  quo  in 
diAcBes  obfbu^ones  inddunc  qui  eam  in  cibofrequencant  AtteftararVe(Iingius,inquiens,  Fer- 
culum  cx  dccoda  Mclochia  paratuni  onmlno  plcbciam  (apitj  vifcidum,  guftui  fatuum,  nili  i  mulco, 
utloiet,  Limoiuun  (ucco  cotuiuneatum  acccdat,  Semina  (unc  in  maximo  apud  «Sgypdos  u(u  ad 
«nnei  aB6Qm  qnibosfemina  AMu»  ooaduoere  oompermm  eft ;  habet  etiam  majonm  viicidica- 
nmcjmmucilaBoqu^  Akhsc:  poadeieSijfiunpttoopiof^^  £ft 
aaRm  mii»  pbnae»  vel  ouudmi  fbuorinn  deooAom  peaori  amicam>  ipfameniai  hmeBtat,  ex 
qq^^  fiociial^crffi[ntmllil'w>pTfffint*"*'*'*  ttm  Saarliam  «■tufcL*     aimifcmi.  jtljfiiii^ 


Frucex  peramoenus  jucundulque  eft,  ad  pergulas  tezendas  valde  idonew!,  01  Rofarumexcrefoens 
aJcitudinem,  qui  compluribus  ob(equio(is,  tcnuibus  &ieiids,  Liguflri  in  modum,  dtvaricatur  vimi' 
nlbus :  per  qux  folia  c«rncre  licct  longis  innitcntia  poiiiculis,  auriculas  circa  caulem  habcntibus, 
ia:vu,  teoera,  uae  virentu,  digicorum  cres  vcl  auacuor  tranfverlbrum  longicudine,  lahcudine  duo- 
lum  ifnSmie,  craflb  modo  in  ambim  dentau,  Aloez  juniorisSyriacx  (igura ;  auc  fi  minoril  tantibi 
confiderescum  Ctlftmim  htHci  fimjb*mttt  Ferrani  foliomm  excrcmislobis  cam  formi  qdbn  oon- 
fiftentil  admddumoonvenienria.  E  ramoram  extremiutibus  &  fohorum  ^oumonun  fede  ala- 
Ki(l:i  circt  tcnipus  florifenim  gcrminare  indpium  viiides  fbiatique,  loi^ funulci petiolis,  &  a  bafi 
lilijuc  ad  mediuin  foliolis  angulHffimis,  vcbti  canccllis  ici  obfepti,  utcalyculos  corum  geminos  |ure 
mcntoqueexiliiin.jri;  pciiris  Horum  alabaflrorum  (inguli  cum  ni.Kuncatc  m  quinq,  kciiiias  dchi- 
lcentes,  jSWwwadmodum  Ipedabilcm  &:  amplum,  Alccxarborcfcentis  Synacx  finulem,  petalis  quin% 
nibjcundisooafbntera,  expandunt :  ojtis  maimm  occupac  cminaalis  fer^  fy^»  COKM  pavomno 
inapiceooronatus,  &  ad  imo  ufque  adfummnm  modd^multipiid  folioram  toera  luxurtaiub  nmkk 
qiunisquatemifve  foliistriplid,  quadrupliq  aut  nanwofore  ietie  dnftus^  ut  fios  vddenflnui 
folioi  um compAgconinino  plcniib,  vcl  qu.ili  tres,  quamor,  aatqiiiiifMftilib  «Ucx  aBkcaaii^ 
ctaailum  intuciuibus|ucundunioblcCtationcmqucpracbcant.    '  '  ■ 

V.-inatfiorisdolorccajneopcramaa»  .  '  •         ^  • 

Ucraque  m  lioici»  Indias  colitur.  «    •  "  • 


Digitized  by  Googje 


Ub.  XIX.  T>e  Herbis  pentapetalii»  i  ©dy 


&ds  oonvenic  cum  Roia  Battvioolndica  Modoru>  Cm  Maln  fruMslieeaee  Bond^  «Doe^  miiltl* 
'(lidtnBflorisj  qiiocl  procoMolbiojWigtoMfiiiiB  8c  iiKUTidtuite  oft; 

•  II.  MaUa  Rofes  arhertM  IttJica  ParL  2?«,'«  Smtnfu  Ferrarii. 

Tl  radke  alhida,  lignola^  in  ramos  (parni,  numero(is  implexiique  iifans  ad  iiUBnttm  u(que  cdia. 
tein  rapllliir»  nwrff Jc  ^l:dus>  HmpicxSc  bvis,  frcguentiliiB  fiAMide  ilHBnfligOClriii^  affiin^r,  fuRi- 
Uia  pane iamK»  mndBntes lati cxporredos ^riius,  naeeiie Ficubix  inflar  csndii^a &  carnu^ 
"tiSi»  perinteiValla  Kna  oppofita  ajkemo  ordme  canles  veftrant,  magnftudine  pampinds,  aipcriutc 
ficulneis,  figuri  ntrifquc,  aut  ponushedcraceis  ang^jloli^,  coniimilia,  fcd  unicn  crcnata,  mipdfO» 
tundiute  angulos  ac  nnushlbcnt:  fupcnorc  partc  herbido  vucnt  colorc,  infcriore  candicant:  «• 
nu>ns  ucntiq,  nervis  acrenis  ex  ▼inat  palientibos  diftingnuntur:  iua  ipfa  utrinquc  lanueme  afin> 
nntur:  afpcris  kkkfflcraffii*  iiindDDgps,ac  (zpe  paltnarftui)  ]>nm6  vveai3iius>tiimiinanamfMe 


pediculis  (tibrubcntilni  tikillillU!  T  $tut  SoUHtnm  nybonium  doAiuiL 

Secundo  k  fadone  anno  non  rarA  ikret  Fforum  pediculi,  qaa  praclcrtim  partc  Solem  a{pidun^ 
fubnAicundl,  qui  calycibus  annoSruntur  craffio^es,  tandcm  panduntur  toluccai  in  ftdlas,  odonis 
dcnifve  \ircnnDus  iifquc  planis  radiis  tlorum  cilyocs  ctcjptin  vs,  nuinib  compaxSiles  &  qoancrifta* 
tos  einlnulis  comtnifiuns,  urraus  quinqucparticos,  &  m  patcrz  tbrmam  aanniiul  iiinK^  :  nuibw  io' 
iideotes  flores  ad  BBtavxraclt  iMiplitudincm  iefe  expandimt,  otdon  fanAm  laAeo  extiniis  fiili» 
iaaniOfliuDciue  nomulktam  oris  Afanibcatibm  wia  fais  SBtnmn  nmnlofii  n^s  criipantitui) 
ipecioui  triplicHqoe  txAnA  tuiMrtlnlnt^ BifajtlliuTOi,  prinlA  ^il*  biAei j  AlbocleinderQbr6queten>- 
pcrati  colons  funt;  tandcm  purpurci  evamint :  deqiu  colo*-nm  mutatioac  fbs^  rfactoricatur  Ferra- 
nus:  qux  camcn  non  ufque  adeo  inibhta  dt  m  fionbus,  uc  miiacuioticj  cum&nosin  Echu  Ibof 
pioidis  &in  Pentellan.T  Rondeletii  ilonbus  eundem  tticfiMifanotifawTiiBin»  ^  cokieailoaloraa 
cranficum;  ut  in  earum  hiiloriis  monuimus. 

Variat  interdtun  hic  flos  limplia  quinqpenliocttnl-lc^ 

Florii  capuc  fea  glbbuhis  pediculo  adhzrefcenSf  iwer  $  flomm  cal^  jam  aridns  foli.iccos 
lacmias,  ad  ejuOem  adulti  calycis  magnimiKnem  exunidni,  eminulis  pulvmorum  tons  ui  bicui.mm 
flriacus,  cjnaliculis  m  fumma  imaquc  partc  flellatam  in  figuram  cocuntibus,  andi  pr.rterea  colore 
folii,  qui  cx  viridi  UKlinat  in  iiavum  decoloratur,  brevique  Uibaibido  pilo  hifpidus  inhonafcit.  At 
1rer6  bocus  interiOr  fbUkulDs  candicat :  Sex  drdter  carinata  loculamenu  [aatura  ponus,  ut  fiifpicer« 
wlnqae]  }ntat»gianrtoiwant«MalB  d^nmtnanair,  quaeftriis  inMr  emtKtn  diuiufadam«w> 
(nafn  cartila^ncm  oosnMCi  InKifipCBnMiilianisooitoevapanlaniigine  dcnfilongnifaili  Sccaft* 
did;i  pubefdt  Pediculi  alba  cufpis  ad  medium  ufqiie  fblliculum  pertinct,  aii  media  cirtilago  adhar- 
refat ;  huic  ftmtna  ipla  numcroliifima,  ruftila,  minutL  rotundc  longula,  modice  inturva,  & 
quipartc  gibbumhaDent^ofa,  zqo^longirjdims  petiolrs  Albicintibiis  .ic  rcnuilfimis,  acutiorefiii 
narte  lu-atim  adneAontur.  Inuno  tantum lbUicak}tna&  lcxagincaiupiacentumauaieravifiexia 
toculos  five  finus  pari  kri  numerodifbibuta. 

SemenhujusexOcddentali  Indianiii&un  e&t  nomine  Fuy6. 

Tum  fbUorum  figura,  ttun  flprum  coloce  k  Javanica  luperins  defcripta  Akea  BreyiM^  ^  4  M^: 
iabeacispiniiinideKrilM^^        ot  «b  oenidha^^eckdiTCrfenpHRn. 


rcnfatm. 


Aifaoreftexcells,  «tenfc  opadlq^efinndibui»  cairiicelewjBisa«^hiBiufq>erMite,limoaU»- 
cmemollbrevdatAbiew^  yei^  F> 

/m  pcciolis  longis,  tcretibus,  viridibus,  teni.ibas  .ippcnfa  cordis  forraam  xmtdanrur,  magnicudine 
nnius  palmi  &:  amplius,  in  oblon^m  &  anguilam  culpidem  produifta,  textura  nK)lli  &  folida,  piaBa 
&  glabra,  fupcrnc  viridia  &  parum  mtentia,  fubtus  dihitiora,  tribus  coftis  conipicuis  \  petiou>  ed 
mar^oes  exairrenQbus,  qua:  in  fupina  feu  aaverla  fblii  parte  eraitient«  fed  m  averla  ieu  proaaiu> 
Odore  &  fapore  carcnt  mm  fbiia,  tum  etiam  cortcx  &  liginiB.  Tloru  c  foliorum  finubus 
cxcunt,  pcdiculis  longis,  campaniformcs,  quinque  petalis  oUongcMVtnndis,  calyd  ardo,  rotundo, 
protundiolo  &  craflo,  ex  viridi  fulco,  marnne  quinauepartito,  infident,  ot^oris  ex  albo  f}.tvdccntis, 
qui  noimihil  ad  virorcm  vcrgit,  odoris  nullius ;  (■>cr.ila  lupra  fc  inviccm  convoluta  funt,  exrerius  vc- 
nis  fai  nervis  eminenabus  in  longum  flnaca,  &  ad  idem  latus  in  parte  infenore  vaidc  aij)eni,  fiin^ 
que  ad  calyceni  craflioh,  anfaion  versus  tenuia,       vald^  criQ»  8e  oonirada,  &  cum  ur^uicolii 
veisus  nnam  paitem  inflesa;  inferiiis  in  coUoflores  roA.  v&mA  liuttt  (nqweo-rniacundo-fiitBei 
quinque  folionim,  qu«  fnigala  in  fitq^Dlis  ungDicalis  Ibliortim  diftinflA  nocaia  fiuit.  Stjlm  raediiiiii 
occupat  ftri.atu<;,,-ill>icans,pcnicilIo  numeroforum  ftaminulorum,  teniuum,albicantium,  avicthm  lunu- 
latis  (iavis  dotatoi  um  cintfhis,  lupra  qucm  digico  fcrmC  tranfvcrfo  emtnens  toftuos^  inlledicur.  Flores 
poll  apcituram  cx  albo  magis  &  magts  flavdcunt,  iS:  ipatio  trium  dierum  ex  fulco  ruJ)dcentes  oon» 
tiahuntur  &  dccidanc   Fioribus  dcaduu  cafituU  Havo-rocunda  &  pentagona  in  confpedum  vem- 
ont,  in  calycciflorum  profund^'demer^,  habcntq,  latcra  n^nnihil  mtrodum  inHexa,  ftintque  por 
ijuerlepimena  iiuermeaia  in  longimi  dillin&a  in  qliinguecanfiihi^t  q^!  fioff^  per  intermediam. 
eminentem  cotticisfucanunin  duo  loculamenta  «firab  nil^  yiaifii  onnriBieites  oblonga,  cnlateraa 
uno  latere  rotundo,  in  qan  eifBmeo.  kn^gfnflifa  oMioe  drniidatafiniiw  colofii  ^odueo>&fa  at> 
deo  intus  albicante. 

In  arenoiJs  naiutur,  tc  per  totum  annum  florcs  fcrt  ubcrc  provenm.  ^**"' 
Captuia  mdla  flavom  gonunofiim  liqoorero*  G«r/«  fimilem«  fiipocis  antem  9t  ododi  fjlifc 

deibOis  ac  (ylveftris  exudant  IJ^Bien  ed  oonficienda  mofibacnm  inftnaBeiHoniin  eipercnla  adhi^ 

bear*  liOMulcenunfaNKionifavinnt&applicata. 

Y  y  y  y  •  14.  AUti 


Digitized  by  Google 


ioyO  HlSTORlA  pLANTARtti^ 


Altituainc  cft  trium  fcrme  hominum ,  caudke  unius  hotninis  amplam  "»»»0«^  Jff''^^  ^qP^ 
bccisinlatumrcdifiundente:  ramis  fulco  cortice,  mteriusvindt,  «ais:  iv«w  UMitarus  in  pedoli» 
mBSoaam,  tewribus,  craflSufaUis.  viridibus  fupcini  cnam  rurjUciuilr.is,  prrccdenti  ktionbus 
SrroWnSu5.pamtw  cufpidatis,  ad  pctiolum  oris  pcr  malurar.i  ..iucns  ccnuiUimis  crcnu^per 
mi«!incs  incifc^xtura  folidtorc^  cxAotc,  (uperne  ex  v.ndi  fufcis,  rubcL:s,albicannl>u^anu»n^^  & 
lcnfaflar  Vrl.n :  [  Coft«  medix  9t  oawum  in  folii.dtfcarfum  vidclis  a^ayofent]  fY^./  m 
uSS^orc  furi.>lorum  uartc  ^  foiiommalif  egffrffalllllir,pedob  uncuhbu.,  cfad»&TOtgMS  fornu  8C 
nt.  1.S.1CS,  verum  minores,  &  in  cxtenorc  patte  fubafoen,nec  tant««B^  «fpont 
S  ronS ;  m  mrer.ore  p.ac  colli.  non  rosa  qumqne  folK.rum,  1«^  raacula  grandi  rommM,  p^. 
mS^ro^r^alde  fofca  notacu   Sr;/«*  alb.cantibus  &  lubflav.s  gemmulis  (eu  glom^  arcundarus  cft. 
IJJ^^taie  qua  fupra  glomos  cmma,  nodoobionp  aaffo.  &  purpurco  rubro  &  >alJc  tufco  cx- 
tuS    c3y°quinSueh)his  virid.bus,  cufpKiatjsobrong»,  u.  mcd.o  colU  cmmentc  m  longum 
f "rhm  c^eccm  minonbus  ailpidatw  ardc  comprehcnfe  eonllat,  pede  craflo dig«ah  Idbjeao.  qm  m: 
nruns  "1  i      viridibus  foUis  ad  inflexuram  penoli  cui  anncn»  eft,  fiicangituiv 


fcrius  duobus  parvis; 


nonbus  ciilpidatw  arctc  conipreiicnii»  wiui^i,  ^^^^  ^^,^.^1^.«^  •^^r'-*^"'  h^.  "r 
is  aiipKiicis  &  viridibus  fofiis  ad  inflcxuram  penoli  cui  anncn»  ell,  lucangituiv 
Fbribiird^Upfei  c^lyoi  erumpunt  C.?<r»/.  oblongrvrotunda,  a  foUis.calycis;  qux  tum  coloreftfr 
^fiS^rfennc  in  tium  comprchenla  pil>s  mmutis  albicannbus  pbhu,  m  i^j^^^m^^  >«« 
SS^fBftriSo,  ac  mquinque  capf.das  kminalcs  po^  men.k.inas  intcrmcdimdlftin^ 
HoS  tnti  eum  lideiwilicasaunbu*  indunnir  pn>  doionbus  capitis. 

De  MeUntbM  five  Stgelk. 

MEUnthium.  Gi(h  Plinio,  Recentioribus  NigpUa  i  ferainis  cobre  iM^Oa,  foliis  i». 
nuiS^  diifeais,  flon:  magno,  conccpcaoiloiiidcm f«nun«  ma^  nwmt»i^«o,  m  plu. 
lilSilamcnci  qmnqMpliilto«Bn,dififcifinpliiI^^ 
k  idiqiiispemapcmbdifliogpinir. 


-»*Bi  ei  liffoofa  hitea  Caul^  pcdalis  aut  cubicahs,  tenuls.  teres.  flnatus,  conavus  gliber,  ng.- 
j       u-  «™fii!   FiTper  intervalU  alternanm  cauU  adnalcuntur  nulhs  pcdiairB, 

r Ou:  a  radia ««»0*  r^VCOTfolidaMeealis] :  sinmEc auum  Ucinix  in  acutos mu- 

asquxm  cauic  fimdd>us, obvaiUt,.. plunmis  pccalomn.  lacm.  o^^  odm^r 


iisquaein  cau  c  imilibus.obvaiian,  piu....m  k--'   TT,^ w  ~  ' — ' 

Woailido  alfaicantcs  nctaln  intenonbos  arca  margmcs  &c  Ucuuas  hert>ac«.  nnmerob 
iSSfflSSASSStottwyi»^  araimlt.inc  ventncpfum,  membr.inaceum.  velut  vefi- 
S^SSaTuSTnS;^^     locukmcnta  '^'-^Smgub  h>^^^^^ 

funcc?rdmep™  n^^^^^^.^^aSa^^^ 
pcncarpio  leniinum  conLcptacma  icu  jinimrr       4mm«»  «— — —  /— 

oaia  anetinorum  m  moduni  contorta. 

^rLdimenio.  quse  omnia  cmfft  corolU  e»  bulguk  opercuUtis,  mdkwn  iiqamem  - 


Hmc  cum  Mclanthio  Damafocno  magb  quiim  cum  ullo  aho  conycnit,  fed  longi  ftngofionai». 
nuic  cum  Mciamnw  dodranta  cm  magn.nidincm  pertingcns,  caulibus  modo  hmplKi. 

^^*^  lA  i  r^fc  (  ^  «moG;  lignoiis,ftmc.s-.  Folu  Ar.cthma.  vei  potius  Damafcc 
10  a  •.af»»  ^  7         tenuiffima  fiUmcnca  diiiecantur.    Flertt  ftdUti  qiunque  foius 


hus,  modoJ 

B»  ""■nrr.lTL p^"  •^•^    li  t'^!-  NiR':ILt  Ho.ibus  non  ma)orcs,  nuUis  toliorum  ccnuium 

eonJtant,  cowre«»niico  j^^ii^^.  lo^ccaunc  f-/.a«/<«  Aquilcguc,  qiunis  cormculis,  mdiverlii 

baibuhs  ut  ^  ,n^io  .id  .mum  ulque oonraftis.   Sm«  nigrum,  «l^uiodwk. 

fc  6#»»  l>Urboneniim  inter  fegetei  Faffim  invenuur. 

Noi 


Digitized  by  Google 


Lib.XIX.  *De  Herhis  pentapetaHs.  ioyi 

N()5  q  iidcm  cum  per  iflas  regiones  percgrinaremur,  hanc  pro  (pecie  a  MeUnchio  U.imiiceno 
Hoic  limpitcidiftinrt.i  non  hAbuimus  fe^i  qui.;(juiil  dilcriminis  mtcrcaWct  ciiltiirJ:  dcbci  i  pur.ivi- 
mas,  non  umen  cunosc  ammailvertimus,  .111  lolioiib  lUis  vindibus  diflc<ais  tiorem  calicis  loco  laffiii- 
cicAtibus  cjTcrct  nizaSt qnonim  carentia  dirfei  ciui  itn  plulqiiam  accidcntalem  ar^re  videtur.  Par* 
Jdn^tisfcperininliocmMretnditquz  fblu  iik  vuxiuflorein  obralUixiaoi^iinpac.  Cluiius  iUi 
r  Orwk»  ]  non  vaUd  diBiniikm  fi  11011  eandem  mveoiri  Qxik  ia  arris  poft  demMai  fegeccs,  locS 
^l!uiiiadl»Attlfaii>idiquiqueGehnaai^ 

4.  JNflCi  fiirt  mimre  fimflici  ctmdiJo  C  B  Mtlmthiitm  c^ict  &  fim  mMrif,  fmiim  «fW 

Mn»J.E  MtlMtbuan  Ger.  NigtBa  RamMU  frve  fattva  Park. 

Fatis  latiiilctiU  diviriiri»  licet  fingula  iocerim  fegmeota  cMlnMunkatDdiae  iioto  aBqoent,  mediinii 
percurrente  femper  nervo,  ftriatis  pedalib»  tmUhm  hsienc.  Ptwm  nnioram  enrerois  h»ett  Sth 

eulares,  cx  albo  pillentcs,  ininores  quam  coenilei,  i  quinqtie  fiiHis  oompohti,  mttlcis  apicibin  mO; 
dium  occupancibusj  cafuuinm^jiu  cingenabus,  quod  delaplo  Hore  nunus  quoaue  apparet  qu^  ia 
Darnafiaoojqniaqiieanclesfamiaiuiif^^  fiaiiiiBiefiaiwD  aiijitoiawoh  wl  njgro,  <rfo» 
cata 

5.  K^tiU  fitn  mimnfltm  &slk  CB,  Aiilmiimmtsfktmmn,  fitn  mab^lkmt  J. &  IC-  . 

^Ba  fltnJto  muuiplici  Ger.  titnma  fltn  Mt  mubifiki  Park.  paiad. 

Ex  radict  exili  linipliti  ceulu  furgit  fingiilaris  cubicalis  &  (elquicubicahsi  teres,  ftriatus,  hirfutus, 
inanis,  in  alas  divilus:  altematim  ftli*  onuntur  longis  cirinatis  pedicuUs  appefua,  cotore  ex  vindi 
in  Inmun  veig^te,  divifura  muko  latiore  quam  m  vulgan  Melanthio.  hirluca.  Fltns  ex  albo  lier- 
iMoeitidoris,  multiplici  roliorum  flipatu  pleni.  •fkilmt  multis  herbidiSj  &  penagDno  be»^goo6ve 
capiie,  m  totiiiem  cormcula  inflexa  fupeniA  dtnw^  quod  inwroirlancihni  iaccciii  mcailifaiiis  ple* 
num  eft  femine  mgro,  odorato  ut  vulgjacfc. 

Nigclla  latifolia  flore  pleno,  quam  in  hortulo  noflro  coluimus  feminc  cft  citrino  otiorato,  capi- 
culis  iDinonbus  cuts  ieu  membrana  ciaffioce  quim  NigcUc  Danufticnz  te^,  corniculu  primd 

*  6.   NigtOa  Hiffmic»  fiort  amflo  Gecmie.  H^fmks  fim  fimglki  ?»A,fU»L  Ut^alia» 

fim  mtfmf  fiiuliti  turtlm  CLR 

C.B. 

Ex  raJice  tenui,  oblonga,  fLivefccnte  esiilit  cubitalis,  rotundus,  viridis  8c  Uvii,  in  fummo  ramofus 
exurgtt :  /eliii  ad  radtccm  ccnuifEmc  laciniatis^  in  caule  vero  ahquando  m  bciores  partes,  aliquando 
infcnorum  infbtf  cenuifGin^  divifis :  fitrtt  autem  quAm  tn  caetecis  ampbores  fimt,  pcnupetali,  pe* 
calo  quolibet  unguemzquante,  fiiperiu  elegantcr  coenilei,  inverfa  parte  paliidi,  venis  clatis  per>  ' 
currcntibus.  Floribus  filccedunt  cofita  petitagona  hexagonive«  dbra,  in  cotidem  cornicula  in  latera 

refleiej  nipgm^  <itvi&,  gna.  memhrawk  iwiam^  inigmir«w»iliii.  fiilifri|pw  i»«Aii^|ifpna  fiipy^ 

CCapicuIumdrounflantf^cem  anto^flofcuU  ccenileo-virides hiantes  Pmi.Gtr.'] 

*  7.  .N^(«K«  Crttiat  C  B.  Mtlmubttmt  fmfitei  fitn  Cntiamt  Ciu£  tl^tlia  Crttu*  tMd«r«  ft- 

mim  Farlb 

Clitf. 

Hujus  pnnu/«&»  Delpfainit  feliisiion  mnltijm  diffimilu  funt,  anpiftieca  caawo.  QmUe  deindo' 
brevis  emcrgens,  [cubito  tninor  CB."]  paui6  lutHa  radids  caput  in  plures  ramos  dividitur,  tonues 
&  tcrcte&,  bipedalis  vcl  amphons  longitudinis>  valdi  infirmos  &  vix  fe  fiifKnere  valcntes,  quibus  m- 
n.ilcuntur  rara  folta,  paucis  incifuns  prxdita :  dividuntur  ruiium  illi  r.taii  in  alio»  minores  ramu- 
k»,  (jfii  finguii  fingularem  fiiflinenc  fitnm,  in  quinque  folia  plurimum  divifum,  i  viridi  candi- 
coada  ioido,  ut  Ni^elbe  vulg.  deindeetalbwa.  pofttem&  oaecoiei  nooidUI  caafiriUieiuia,  mucro- 
wfcwiBWrimfccm  wiiifiBMemieiiaeuiabnii  inoris  medioexiccanitin  ^niMtie»  fex,  fepcemdefi> 
omoocnaa,  inftarcorninim  liirdtntoriaaeinvuigari  Nig.  &  * 
^  quomm  «ficet  coerulci :  infia  ftamina  porro  fuper  ipfis  f  >ins  exp.^nG  rcLtumbunt  oAoaiia  fbliola 
Infida,  pari  diftantia  ab  mviccm  fciunda,  quorum  pctiolib  cuin  luj  bjli  cceruleus  eft,  binx  tranf^ 
vcrfx  vcna:  ftilcz;  quoil  incer  vcnas  mcdium  cll  c  yindi  (Itvelcir.  /{aj^x eti.tin  fl.ivcicc  [nftirto* 
dicis  Nffidlaruni,  nongiulaila,.ceiuiis,  pariun  Ebrola  C.  B.  J  noc  vivax  efV,  fed  hyeme  pent. 

CbSi  (bonailaac  Ni^ielw  aneiw  nUi 

•  •  * 

*  %.  I^tl»  Cfmkf  UiifiJi»  mbnta  fatk.  Peaae  ftd.  «0«  fim^  fitn  Alpin.  eaot; 

Tark. 

H  raJue  H bris  utpillata,  lucefccnte,  annua  caulit  cxit  fingul.tns,  tenuis,  infirmos,  in  aliquot  ramos 
divifuj,  foliis  longjs  obiitus,  in  partes  icu  (egmaua  aliquot  liivifis,  non  tamcn,  ut  in  reliquis  hu|us 
gencris,  Fa-niculi  aut  l>eiphinu  modo  inalis,  fed  in  laaiuas  mulco  latiorcs,  Senecu^ns  aliquateous 
iinnles,  vcrum  minocec  9c  cciwiores.  Suminosramuios  cemiinanc  Jiorei  lingulares,  albit  nbqpHnwi 
KigpUanun  £milec{  et/itM  qiiaqaB  fimilia  fiiccedua^  /i—ei*ii  nigiru!,  odoratis  tepwta. 

*  9.  l%cfa  Cwefa» mbmtkbnu,  mi^Mls  Bcrk.  €nik»filmFMtdi  C  B. 
ParL 

Radices  Iiuic  dunores  fcu  lignofiorci  ede  dicuntur  qu^m  cxtcris  gencnbus,  annux  camen :  catJti 
^uret,  re^^teaue^  ftUii  paucis  veftiti,  in  pbires  alas  divifi.  Fltnt  minores  c  paliido  ailucantes.  St- 
«MM  aonlo^nignt  acifa  <c  ooiniiliil 

pcrvas  lenfBiiBbiUL  Yyyy  %  Semen 


Diyiiized  by  Google 


\q-j%  H  I  S  T  O  R  I  a  P  l  A  M  T  A  R  U  II. 


Scmcn  Nigdlse  prxcipue  in  ulum  inaiicum  venK:  m  mucilaeinc  fciL  pulnionum  refelvendatc 
aneAdranda,  laae  augendo,  urina  .ic  mcnlibus  dcndjs,  morlibus  vcnen.iris  corrigenciis.  Spca- 
(^  ik  febribui  quaitaiiis  &  quocidianis.  Extrinlccus  crelOT  uaiscft  in  CcphaJalgia  iedanda,  catar- 
fl0eiciicQia&,  incnOBplH^  .... 
r.udix  iiftk  propneaw  fin  bdiionluffas ,  fi  dendln»  maftkemr,  toMSapt  ivponatur. 

'  l^pnn>  :  u  c  .rcmmeifU>oieam«qi»iiiiperitiPbi^^ 

Mavi  utiuttur  crrore.  .  .  .       ,  -r  .  i  •  r 

VwfcesCMllieBddamlWimKiitatcmplurimam  nabct,  ob  quam  non  mti  aim  pcnculo  intus  lu- 
tnitur  iiflVMip»  iiwn«-  (ingmt  Catp.  Hofmannus)  iit  fcmenOrui  polt  abhirionemlabo- 

rios^^iccariiWMt;  'tk  KfektUhiDm  quoquc.  Qiiamob  cauf.tm  fri^um  poniis  quim  crudum  in 
Catarrhis  &  Corv/.is  ufurpamr,  Frixa  ant  uftulau  iticredjbih  iiicoeilu  m  C^iairho  aut.Coriiu  uiiir- 
natur :  in  h»  calibus  commcndo  hunc  ifodulum.  IV Sero.  Nigdl«»% Tdwx  ftvnc.  dilamlt  m». 
Bi,  ambrzgrifi«gr.ii.  M.  ac  ind9  Qndob} Hbhb  F.  L  a.  noddn lobinde  nerilwl  admniaidiii. 

Ad  aaaflum  odoraium,  B(  NigeQcllemancq.f  rediganir  in  pulverem,  &  cum  oleoveteri  fubi- 
g.irar  in  mortanqk  Ex  hoc  Jiqiian^  oipiliefapino  &  ore  aqua  plcno  unmute  m  iiarcs  attrahcndo  Ipi- 

N^biliaimTm  Dominaiii  .'l  gr.ivi  Cnr^-za  liberavi,  poftquiim  ei  illud  errhilion,  cujusm  faiftona 
Maiorani:  fada  clt  menno,  coinmcnJaVi  htinc  ftodulum,  Rf  Sem.NtgelkB  tofti  fls.  Abdmolch, 
Carvi  foiior.  Majorarec  ana  Styrac  calannc.  Tabac.  3).  .Knh:x  grifeaE  gr.  Olci  ligni  Rhodii 
-m^.^jj^  M.  F.  l  ».  nodulie,  quo  pdlca  catarrhis  valde  obnoxia  -fe  at»  cis  praEicnravit  Sim. 
naibu, 

Ni^cILt  flores,  quamvis  amiki  (axt,  fi manibu diaitc  ant  bnteo  eos  affiioes  cokfam  pukM-  vi- 


■  Cii».  XL 

LLumi  a  Grxco  ^>'r>  a  quo  non  alitcr  dificrt  quam  modulo  iyllabx :  nam  priorem  Grarcii 
cornpit,  Latinis  pRMlucib  ..SiipBianinbr  Gna  pn»  Nboi  i  lino  CQnftaii,  ot  pio  Lin> 
teis  ac  velii      !  .  '     j    •    j  ' 

.  Lioi  notsB  genericB  fimt  ▼afbda  fcminalia  fubrotunda^  tn  deoem 


y.B. 

TtaairMJieM  m^Bot,  poncisfibritdonati:  (iur/ftereti,  pliuimum  fimplici,  mani,tenui,  gUbrOj 
cubicum  aut  fefquioAimm  alto,  a&dica  fiimmum  divilb.  Ftli*  acununaUj  culmuju  laca,  unciai 
dtias  plui  niin  is  hng.i.  aitcrnatim  aot  podus  nuUo  ordine  caub  appofita,  flK)Uia«  glabu.  Htm 
caiulei,  pcntapvtali,  potalis  cxtrcmo  fiiBi«mi&,  ftriatK,  *  «^fintar  m  qoinqne  legmQma  acuti 
tbvilii,  pcdicuhs  tonuibiis  longmlciilis  infidcntcs,  admotium  caduci.  C^pttuU  {accedunt  mtunda, 
fCicens  raagnituduML  m  mabui  lomnadeccm contmentur,  loculis  m  arcuicu  propnis  diftmaa, de- 
prcda.  in  infiilnm  aoimmiHinf Bf*',fT'-<*^  ^  ^  ^ittt^nt.  meliet aJftmc^  j 
momir^^  u..  .  i  ■    :l  ti5p  ,it- 

Inagriiferiiurtam  inAnglia,  qtAminr*"*^'^'^"**''''"  '  '  •«  «»: 


W»#  tS  Pliniw  piocemio  Libi  i  1 7-  dc  Lmi  uiii  ad  vcl*  naVNm  lym^m  yi  (InqtaQfibri  bccnrric  vlrr 
parte?  quodve  miraailuni  ma|us  ?  herbam  eSe  cpai  aAmnM  njgyptimi  Itauc?  herbam  cflc  qux 
Gadcs  IIcn.uii-,  Loluniius  lcpcunoiiic  Oftiam aiierar,  &citcriortni  Hifp.-iniam  quarro,  Provinciam 
Narboncnlcm  tcrtx),  Aihcam  aitBro^  Audax  vita,  lcclcrum  plcna,  aliquid  len  ut  ventos  procellai?|, 
rcapiat :  &  plttim  flfi  fnftfftff  jGiliftldii :  denic}ue  tam  parvo  ieminc  nafci,  quod  orbcm  terrarum 
u]trdcitr<iWiepQnat«  iimffacSLavHig  tamnonalte  itena  tntii:  nequeid  vinbusfuisneai,  led 
paffum  titeSnquefie  uvflMarismbmaoaaaiun,  inmnliMnaae  wliuBni  audaal—  At  nosprioie 
libro  iinbres  &  iianis  cavcndos  frugum  causl  fruaalqi4e  praemondbamus,  eccc  fcritur  hommis  jnanu, 
mecirar  ejuitlcm  iiiKvinu  quoil  vcnros  in  inari  ttpcAL  HccPlinius,  quibus  addir  J.  Bauhinus,  At 
qtuinta  ccnfcnda  c(h  cloruiu  l  ino  t.tslstjs,  li  ad  icliquum  Lini  uium  per omnem  vitam  conferatur  ? 
Upc  kxi  detergetnur,  lioc  loidldi  dclncannii .  hoc  fifta  \  cite  totum  corpus  «d  cutcm  int^ente 
1>WW<»JWMdin  veftimtu',  no&u  ilragulis  mJc  i.ictib  iiict  1  .iin.b  ac  integimur.  Rufhcana  gem  [tn 
'  GenmimS  atiUiM  ie?ais9aUia& nmcas  eaiipio  gd^,  &ouilKb>  makebrit  magna ex  parte es 
hoc  cmdb^  Sed  omtaca  has  n»«ftria»  vityiidfitaim  fadHi  fiw  limn  chaitanim  dono.  Hc 
ex  ipfo  penirtu  decrit(>  &  nuUnuan^iliut  asusrc|iculo  hun^  Hrhsdie  ubiqneoSafii»,  ut  multaho- 
minummiJIu  cx  p  .r]  i  .  ihIi  i.h.irtas opcra,  in  i^wpyraceis  fut  vocantj  molendinis  fe  nutriant.  His 
charns  &  kc.  ari.in  notii  omncb  boii.i:  ai%e>,  lcgcs,  tcx.i  Pinloiophi*,  &  VK.r  pv.^  .ic  icctcagcndx 
rationcsexcipiuncuj-,coiilcrvantur.  ilaiuiu  utilicatcin  vix  animo  quis  concipcrc  poUic,  ncdum  pro 
digmutc  cxpJicaie  quanturavijlonga  mllituta  oranonc  HaaooosBauhinus. 

XalsBrimprefliisex ?olo                    A  P*Py^'f  r*i-2*''**^          *  ^  '«"ailato 
miftam pro amunento  uCiU«>  A^ml MKrvmmb^mfinhi  .  .  ;.  ;  r:  >■  


Diyiiized  by  Google 


Lib.  XIK.  T>e  Herhis  peraapetalis.  ^OJi 

Quantas  injiiriAs,  qu6c  corraciua  hxcherba  prx  aliis  omnibusab  hominibus  ^tLuurjleguqui  vo* 
lcc  Geropmm  Recamm  lucukmer&  rhetorio&  demonftrantefiL  ^rmath.  lib.  %,  • 

Qgiduun  oliai  Galem  tempore  utebannr  ienitne  Uni  tofto  pro  oblbnio  cum  garo,  item  mclle  - 
mixta  Sed  flatnofum  c<t,  inquic,  ftomacho  incommodnm  8c  sgr^  oomxxjuitur.  Qnod  p.jocis 
abhinc  annis  Middlcburgi  in  Ziclandi.i  (inqiiit  Tmgus)  animadvciti  poruic,  cum  propter  frunienti 
ali.imm(iue  frugum  inopiam  plenque  cx  civibus  j>ane  &  obis  ex  hoc  co&is  velcerenctir.  Djlieata 
enim  Ins  vaUc  cito  hypoclioiMriAniepint,  8c£kms  aUaDqnepineicuiiwbt  latej  qaatum  non  paud  * 
iicaflciiieciammoituifunr.        .         .  .         '  * 

Oleum  Lini,  quod  ex  (emmc  ejus  expriniictirj  mulcip|icem  ufiim  habet,  neq,  enim  A  piiflonljlu 
auc  ft.«u.iri!5,  An(\'Q  artificibos  cxpeticur  foluraj  vel  ad  luccnus  cancum  utilc  cft,  fed  ctia  mnie- 
dico  uliii  fcrvlt.  Nam  &  duntios  omncs  einoUic,  nervorum  ceniiones  concradtioncii]Us;  l.i\Mt,  i^o- 
lorcs  illitum  fopit.  J.  B. 

In  Angma  &  Pleuriadeyiliiaddunt  Phdiifi&  Ccihcajdatur  nonnullis  bibcndum  :  rcruin  c.Lm  cau- 
'  tcla  uc  recens  lic.  C.  Hifiim. 

Okumlint  eftinagnanimTirium  in  periotaomDniai  phchifi,  dolonbus  coUds.  Egp  muknnei. 
in  pleuriticiidolonbasnihilinelius  expertotramqaam  OlenmLint  pmpinatnm:  hoeenim  fladm 

leipir.itioncm  fncil'.tiv;c  (piinMnqt  e  promnvit :  m  h.i;nioptvcis  ctiam  ideni  Ql.  exhibuicum  optaco 
nicccllii:  Qinloliii.u  cii;i:i  \Uiici  .itkct.tb  vi  iua  ballanuLa  {ic  cmplallica.  E^hcm.Germ.  An.  6.&7. 
cx  Obfcrvationi  D.  Rj^zcrs,  Obl.  139. 

OkumLim  partcs  habct  adco  iubciics,  vx  m  ticblibus  icrvari  ncqueac  quinemidct. iliifiiw/ Aigw*'  ^> 
rut    h$fm  firk. 

Aa^amenbun  tYpographicum  ^  fiiligine  lampadis  &  Oleo  Lini  componintt; 
'  Sikai  politns  li  in  Oleo  Luiicoquatur  dnrinBm  inriftam  aoiuirit,  unde  ceren&  iis  quz  opos  eft 
intabnla  mannorea  eradit  ^cior.  J.B,m  ii/hr.fmm  &  Mks  Mlmfitt  e»  rtUtitm  D.  Lmib  Flur- 
mm^m  Ktrcbtnfis. 

Tuinoi«s  vennis  felkiffime  curaiitur  ah  ^etlini 

i.  Lhmm  mrvmft  CB.  jfjlv^n 'o^gmim ritk.  ^lh^,  fi$im»  fiM  ^^imw  J. &  ^tmi 

nMii  tntti  jf  iaj^ 

Sattvum  Dlani  refert  rorin.i,  nifi  qhdd  caules  haber  &  foUiculos  craflxves,  &  inaiorcs,  Sctn  fimmk» 
lunnlis  multis  brachiacos.  Mixinu  atMim  inccr  haK  doo  litil  genera  in  «o  confifhc  diiletenciii, 

J[ti6d  folllculi  {ylveHris  Lini  calore  Sdissian  apethinciir  perindeoc  alteiiDS  i  oam  quamprimum  CX- 
iccaciSolc  faeiint,  cxcutere  lcinen  utalianim  fiuKDm  cipixtBtf  auKireTnpi 
Inter  lcgetcs  Avenx  repci  itur,  '  **** 

*  ).  Umim  ftrtme  majits  ccerMteum,  cafitnl»  mttjm  MorijC 

Non  alias  inddaiptione  ntfl»s  poiuc  quam  in  ttculo  pofiwrat 

*  4.  Lamm  ffr^mami  MratbjM»,  tifitiiU  m^uN  Kfari£ 

Hoc  rjuiVi  cinittit  non  roc^^os  utprxccdens,  ledfedioacw,  fiilfis  anguflioribas  diiAoii  t  ftiresSE 
capicula  quadiuplo  minora  producit. 

•  5.  Linttm  fjlvejhe  Utifolmm  harfutnm  tvmUmm  C  B.  frh.  laiif.  hi>J^t»  fi$r*  umdt»  J.B.  fyht. 

laiifUium  Gcr.  fjl-v.  lattf  cardmm  Park.  fjlv.  Ltifetimm  i.ChiC 

Cluf 

£x  eadcm  raJiee,  qux  craffiulcuta  cft  &  Candicans»  ntiicaoit  interdum  plurcs  profcrt  eauUs, 
modo  pedali,  nonnunquam  etiam  nufore  ahkndine  aflureentes,  cndibs,iirmos,  huJutos,  ruperiore 
parte  in  plurcs  ramulos  diviios.  Fdu  qur  eos  .imbiunc  reliquis  generibijs  nujon,  venofa,  hirfuca, 
minlmum  digicum  bta,  gunmiofo  gullu ;  demdc  amancantc.  Ramoli  ab  innmo  ad  fummum  fit' 
r/^«f  onuftiomnium  maxinii.s  Malvr  vulgaris  fcri  xmulis,  ca.ulci  co!o;ib,  aut  vcgenoiis  autdi- 
lutioris,  cum  quinque  inccinis  Jlaminul»  apiccm  habentib.is ;  quibus  luccedunt  capituU  dura,  mu- 
Cronata,  qumquc  toliolis  five  apopfayfibltS  inclula  &  comprchenla,  quas  matuntacc  hiant,  lem^n^ 
coniinenc  (ativo  Lmo  finiile,  lacum,  iugricaits>  (plendens.  RaJix  perennis  eft  &  vivax,  luratlis 
annsTepulluLuis,  cauiii:uluiqueeaamance  liTemem  proierens teMuoc,  folniiinilia  lanugmeliir- 
fiitisonuilos. 

Frcquens  eft  mulcis  Pamionix  fupcrioris  &  Auftrix  infcnoiis  locis  editioiibus  &  ficdonbus  giami-  ^^j^, 
neiitamen:  kwapaiticulatiavideapndChifinnL  FloracJaoinfcJaQo:ienm 

*  6.  ZJmmt  [fhhktif.hffmiimcimdiJiimvtfiis  m  umhtlico  ^arfimfeOE  Jyl.  latif  Imuginojum, 

fitnemnUdtt  fmjmtm  lintit  /himoj.  fi.  Jjiv.  *lhmt  ffmtii  «nw  Park  fylv.  Imift- 
niiMrt.Cln£ 

Cluf 

Pedales,  gradles^  lanugjnolos  ternos  aat  qoatcnios  ab  unaradice  promit  esMlei,  in quibus  Lmi 
hmnlcala  fJia,  oiner^  ad  Afc>'ri  fbrraam  fer&  aocedentia,  nec  multum  4  prioi  is  foliis  di(cre> 
pantta,  bnuginofiu  Extremt  ciuliculiin  hlnos  auctemos  ramulos  divili,  &  Heliflttopii  (naioiis 
quodammodo inftar  arcumtlexi,  plcni  luut  fleribus.,  oui  ab imo  aperiri  indpiun^  lim  floramdi- 
raui4»  fed  maioriba^  laperiori  ioi  cqualibus,  candidis,  qoos  molae  parpoicn  fcnc  inittKin« 

Y  y  y  y  )  -  dnm. 


Oigitize(iby  Coogle 


j  073  HistoriaPlantarum. 


dunt.  Stmcn  fic  capwuU  Liiu  linuli^u  RaJix  pcrcnnis  eft,  crafliutcula,  longa,  candicans,  rarii  fi- 
bris  fepta. 

Ucm.  Apud  Lufiuiiix  urbem  Colihnain  Gelebti  Acadenui  daram  iuuic  (Urpem  duntaxat  oblervaie 

'iCfaifiiiSi 


*   7.  Lmmm  Mvtfirt  minut  C  E  XiiMM  fmriJnm,  foliu  fmftr  1^'»  albo  [Urt^  vtl  lutto  mA 

Exili,  ronuido^clodrancaLqueauc  paiJ^  majore  .inurgic  caulkuk,  aacn4AieACmx,  uc  in  Hype< 
Hqo>  biluileinper.-iTnplccluncur  folia,  Lini  fativi  folus  fcx^  paria.  Supremus  caulicuhis  in  aliquoe 
maolai^ri&ur,  qui  in  oblongis  pediculis  exiguos  flolculos  atbos  proKrunt,  luceis  incns  fiamimdit. 
Flofilllk  iilGOedunt  parva  ri>p//tf/j,  Lini  v.Uculis  non  .ri^limlh.i,  tnmorA  tamenj  tn  qdfaas  fem^ 
tenuis,  aliquoc  exilibus  fibns  donata  cft,  led  an  pcrcnrui&  rcoiviva  ignoro. 

Frovenit  in  licrboib  collibus  &  montams  Aulb  i.r  .itquc  P.innonia::  Horet  Junio  &  Julio.  Pedals 
Sc  ereAum  vidit  D.  Magvol  in  herbidis  moncis  CafoulaJvH,  )uxu  Huvium  Htrum]\i\io  meniefloreoss 
fika  angufttl&na  luh&i,  fterei  velut  in  umbella  diijxinR»,  lutcos,parvos:  aliudinTenitpalaureJnlib 
aieale  m  faeifaidis  i  ili»  C«rr^  4&  PiMdlr»  quod  fiim  li^^ 


8.  Ltwm  f)h"l}re  cTrulemHfiUtMm9^C'&.  ^mL  filmjht  m^^tSm»  tmA§  mtfb  /bn 

•  Bot.w.  Monl^i. 

C.  B. 

Cmd*  cft  pedaiif  rotundo,  lignolb,  ftatim  ad  cxortum  in  ramos  palmares  divilb:  quios  fdi»  atio- 
vii«niia  fa^  laiiore  alogrnaiim  ctngnnCj  &  tn  cxquiiicifrimum  &  vcluci  aculeacum  macraaem  defi- 

«AfAr/i^noiU^  KamommCimmicadbuS  *  cauliculimulii,  quaii  mimibclladifpoliri,  o-,!tc(s  niiquot  apicibus 
«^L  donatos  (uftinem,  4  quibus  fUns  magni,  coerulci,  in  medio  llaminibus  donati,  prod;;i:nt,  quibus  1/«- 

fcuU  iubrotjnda  (uccedunr. 

ijKut.  In  laxolis  i'rovincic  nonlong^  Maffilii  provenic   Vaiiis  in  locis  ilerillbuscirca  Monfpeliiim 

Junio  nicnie  cum  floie leperitur,  ied  pnedpiK  in  via  qoi imr  GnMt,  propi  pFcdium  diftttn  k  Te- 
vUliirtdt  Mtjgm 


9,    Lifiirm  fylvtlfre  angupt  &  ilc-fli.rihu!  falih,  flort  mir.cre  C.  B.  fjlvefirt  4»  Mpul^fUL  I.CfalC 

fjlv.  angu^ttfehttm  fiort  mmcnre  1'arJv  fjl""'-  lenuiJoLum  Lob.  Gcr. 

Cluf.  ' 

Complures  (unt  huic  cauLcuIi,  t;:rctcs,  firmi,pcdalis  lon^cudmis,  virides,  frcqucntibu<;  foliolis,  TJnt 
iacivi  mniUbus,  ex  viridi  iubccenilcis  onufti^  lummo  faAigio  tn  aliquot  ramuios  divili,  quibus  inli» 
dent  ;&rr/ intens^  coenilei,  AcivtLini  flonbus  iimitlimi,  quinque  in  mcdio  y?<MmwA(,  coadcmque 
tpicet  (eparatos  concinentcs.  Stmtn  in  capiculis  crailionbus,  lubrotundii,  Littoiarivo  non  nninon- 
bus,  nignim,  oblonguin,  pl.i:uuii,  l"irivi  lciniiu  fcrC-  par.  RaJix  candicau  cftj  peretmfa^  aliquaa- 
.tulum  tibrofa,  .imanulcult  guiitis,  dcinde  iu.ivis,  ac  inionia-  paniccps. 
Lmm.  Variis  arca  Viennam  Anftric  locts  naicicur,  pra:lertim  in  grantincis  acclivicacibos  fic  juxta  vias. 

Floret  Maio  &  Junio  iaceidum eiiam  couxftatc,  lemcn  vero  nuninun  eft  julio. 

Linum  fylveitns  anguftifblium  fblns  nuioribDS  C.B,  delGripcoidem  Tideoir,  ex  ieweatiaD.Thn. 
Jt^nibni  Gcrardicmaculatnris. 
Huic  pcriimile  cit  ii  non  idcin 

A.    lO.  LnttM  Jjlvtjire  cxriihiim  fcrenne  ncjiras. 

Cni  r*Jix  aki  dqiada*  perpetun:  epfrf  ex  «ukni  ladicc  plurcs.tn  tenam^  redinati,  pedales  auc 
kmgiores,  ianirattus  virenfes.  nftf  brevia,  acaminata,'canli  oonooloria,  nndam  drdcer  longa,  mo« 
dicc  lat.i,  Lini  Jitivi  iimilia,  crebra,  nullo  ordinc  poiiM.  In  (iimmis  caulibus  fiores  pcnrapcraii,  I jni 
fativi,  carutei  laturationbus  lineis  flriati,  unguibus  ftavu.    Succcdunt  capicula  loni  iacivi,  pauloim- 
nora,  non  e.vade  rocunda  lcd  nonnihil  lurlum  produ  tiora. 
Jn  ^o  Cancabri^enfi  ad  margMics  latofum  ui  coUilnis  Gogmaitg  6i&ai  copios^  provenit. 
In  Otalogp  PUiuainm  A«qste  IvK  gpOM  habui  pro  l^and  leii 
magoo  C.B. 

*    II.  Ijnum  f)!-vtfire  itn^iifiifHuw  flcre  magnc  C.  B.  fjlv.  ^.*ungufiifothm  X.  GfaC  ^fiv, 
ribus  albu  Ivob.  Cjicr.  fjii,'.  «ngujhf.  carruleo  vtl*tb<i  fiere  mugne  ParJc. 

Cluf 

Dodrancalesi,-  nonnunquam  edam  pedalcs,  haba  cuuliadts,  graciles,  firmos,  re<3os:  foli*  fativi 
Lini,  anguftiora,dura,  mucronataj,  virettia,  aniaricantiat  jbrvf  in  iummis  cauliculis  multos,  nug- 


nos,  quinquc folii^  .ilbisprxditos,  drca  uambaioiquinque  pnrpurcis  lineis  difhn«aos,  totidem  (U- 
minibus,  &  quiiiquc  ieparabs  .ipicibnsexmedmtimbdicoprodeattribus,  ^  5«Nin« in  rotim- 

dis  v.ilculis  pl.iiuini,  nigncan';,  IpL-ndcn?,  f.irivo  Lino  firnile  :  raJictm  candiGaimm*  dnmm>  aliquOC 
hbns  dorutam,  perenncni  8c  linRi;lii  aniub  no.  os  cauliculos  profercntem. 
****  -Magna  copii  naicicur  toco  Viutuicnd  .if.io,  plcrilquc  aliis  Auftria:  ficPannoniat  cditioiibus  lodii, 

atquc  Tccundum  publicas  vias.  Korajumo,  ietnen  jyfiat Jdk)  Se  Augufta  Junio&  Jufiome»- 
iibiis  cc^ioium  rcpenc  nne  m.nealibiK  hBrUdiB  dna  5.  Miftm  Terius  mootem 

Lupb 

tl.  Limim 


Dlgitized  by  Google 


Ub.  XIX.  2)?  Her^  pent^tnSt, 

'iHrittM^^  MP^»"  fin  fufi  am»,  UfMu  iMpm  IB.  Lm  Jyh.  V.  Ckfil 

In  Auftnjcis  Alpbus,  prafertim  veroSncbsrg,  alhiJ jgcnus  invenitur,  huic  omnino  fimilc  cmli. 
a.lorum  &  fb]ianiRi.gfaGdual6  &ceniutate  flommquc  (5nni  8crad.cc:  in  flcr^  dunuxat  colo  e 
cfl  difFcreniu,  qoi  mva  «m  fint,  fed  camhi  m  candidum  languefccntcs,  &  quali  cmcr.iccL  cZ 
fiiula  «lain  floriba»  fiKxedenCia  \ongh  ampliora,  ncc  minora  quam  m  lativo.  FJorcbat  ifthic  fub 
finem  Junu.  Stmm  auremo  Jotio    Augnilo  nMtunmi. 

A*    I}«  L"!'»!  f\!z-cj}r;  ni!guJ}tfolium  floribm  Jibite  furturafcetttihiM  tftl  amnw  CB.  /r/v 
««gi^jiip^Mm         An  Lmum  f)lv.  6,  a^mfiifttiHm  *  ' 

Duram  IjeBniamgie  polEdct  raJkm,  (atiscraflam,  exquagcrminant  mtilti  M  cMiJa,  tamei- 
qui  ad  cobicalem  alamdmon  aloendunt, /e/;*r  iHpati  confertifliniis,  tenuiflimis,  lonMtwBne  fia? 
Lim  fixtivi.  Ex  cUycibus  longiulculii  /f.rw  cxtrcmis  ramulorum  bre\  mm  naltaintur,  maeni  albi 
vd  quafi  anerei,  fortuitis  ctcruleis  ftnis  lubluccntibuj,  tam  caduci  ut  vix  attingi  poffim  quia'dela^ 
bantur:  va(culamtnoraqudinUnitati?ib  quadiipaftita,  SemiMl^  ^ 

C  Bauhinus  &»r*«  cx  dduta  pnipun  cuidicamem«T4canieum  huic  attribuir :  Clufius  flore,  for- 
mi  &  colorc  fu;>enori  ftrt  firailesfid  mmores:  vkguUt  dodiantales,  Hiroas,  Ucet  valdc  graales; 
foliola  Lmo  mulco  angultioraficmmoraj  c^f«Mf    /"^Lini^iedfflinoras  ndicemeiiMn.oui^ 


lO 


7+ 


dicantem,  pcrennem  Mmcn. 

Clulio  ol)(crvatum  cfl  Ipc  Ren.is  in  .intcnore  M.nlritianar  fyivx  paitc,  qux  fccundo  ibuibeLtt* 
teiia  lapidc  diftat,  intcr  gr^amin.i  loco  apcrto  &  nullis  arboiibus  confito,  fbrons  JuJio,  naninmile» 
men  proferens  AoguRa 

Ndcioanlimc,  an  prjtccdemi  Luio  idem  fic  quod  ia  Oomubije  pafcuis  prop^  oppida  Truro  & 
S.  fvtt  expios^  provenic,  a  nobisedam  propft  Genevamobfervacum,  cui  folia  (  qu.intum  memini) 
non  .a.^eij  conferta  aut  crcbr.i  fitere  In  caulibus;  duriora  tamcn  &  mucron.ua  :  rcliqua  auccm  de* 
lcripiio  quam  ex  J.  B.iiibiiii  iultoi  i.i  dedimus,  &,  Chiliaru  fatis  aptc  convemunc  Plaiua  ipla  (quam 
ad  m.muni  nonhabcnu:s)  iiilpictcnda,  &  cum  dclcripciombus  confcrenda  elL  PUcamiis  tameti 
proxime  defcnpta:  cuuiem  cll;:  Ijxic  icm  illam  Lini  quam  in  ftcrihonbus  oica  monte^Hjipi  non 
long^  a  Monfpcho,  Septembri  adhuc  menfc  copiosc  flarencem  oblcmTiinos.  Erat  aucem  iis  ia 
locis  pcrexigua,  foliis  aqguifaifimis^  denfis  ieu  confertism  caul^  Am  fids  gnbidi,  oolocis  ck  001^. 
puraallncancis. 

*   14.  JUmm  fruticefum  mvtum  CD.  Jjlvefir»  'J.fnUu^Hm  Clu£  fmtit^mm  fai^  «mm 
Chf, 

Phmoofum  eft,  atqoe  dodraniaUbus  pedalibufque  fermi  ramuBs  fempcr  virentibits  pr.Tditum: 
quos  numetota cxoniaM,;medi»  inter  Thymi  &  Pfyllii  magmtuJims.  fub.ilbiaa;  flcre,  acmde 
luperiore  paulo  ma|orcs,  omnino  niTei  lammis  ramulis  infident :  quibas  lucccdunc  cauicuia  icinine 
plena.    Radix  dura  &:  Iignof.i  cfl.  •    .  . 

Eidt  dclcrtisqiubuUi,un  Ili.p.iiiKr  locis,  lolc  illuftratis :  floret  Junio  &Juho.  t 
1 5.    Linum  fjlv.  latifJmm,  caule  vifcef»,  fbrt  ntir»  C  B.  j(yfa.  lm^d.jkr«  ttAr»  Vu\u 

Hujns  meininic  C Bauhinus  in  nnac^  vcnim  non  dcfcribit.  Nos  in  planiiie  quaa.im  uropc  Au 
miftam  Vmdchcorum.  per  quamMonaduum  Bavarij;  itcreft,  pulchnim  hanc  mvcnunus  Lini 
ipecicm,  vcruni,  quod  dol«,  m  ea  cx.iAius  dclaibenda  minus  cunoli  fnnu;s.  ' 

Folm  liabec  pilola,  longitudme  iolioaim.  Lim,  raodioc  lau,  acuounata,  acnris quinaue  per  lao- 
gjtudmem  decurrentibus.  FUt  penupctalos,  ookns  incania4.  fiituratiorifaw  <c  vduci  g«|mSw4,  li. 
aeolisftriams.  X«^'xlig^olaeft,&perplmaimwdutaiclnd^ 

Augufto  mento  floreniem  «dhnc  mvemmus. 


J.  o. 

CmKiwadolelcit  angnlofis,  firmis,  cubiiura  altis,  aliquantulum  rubcatibw,  plutibu  «una  ra- 
dioe  «os,  &  fiipenus  Ui  lamos  tonra  divifii,  qposjM»  veftiunt  altcmau,  glabra,  craffiulcula,  mai 
lom^ra,  lenumciam  laea,  m  otadom  mucronem  detaientia,  perquam  amai  i  lapons  Flore,  nume. 
rofiextremisramuhs  mnafcunrur,  m.>.giii,  pcrelcg.mtis  fl.iv)  colojis,  qumquc  fiammibm  tocidim- 
que  viIIjs  lurcts  medium  oblidcntibtis.  s.men,  tcftc  Clulio,  in  capiculis  comprclEonbus  reliquis 
paullo  mmus,  nigncans  quidem  lcd  non  iplciidsns  quemadmodum  illonim.  RMdix  {atiscm& 
OMiKWta,  albicaiis,  aliquot  fibi  is  aqnat.i,  Imguhs  anni»  repulhilao^  nof^^  caules  producens.  ' 
•  Ent  abundc^  in  montc  Baacaiib-ds  Auftri*  thonws  imminenii  lodj  gramineii,  lccundumfepta,!-» 
in9ievkuin«&c.  FJoittJuoui&JuimjiiNMmanintAiwjfla  «juiuuniwjKa,i^, 


17.  Lin,m  !.u,m  KM-onenfe  J.    mmmm  A»wM  Qet.mmiiimmm  hitmm  C  &  6ht^ 

emgujtijoiium  luseum  Park.  • 

7.B. 

Ab  Maiadicc  c^kt  iLi]gunc  phues  .cuhitales,  qui  fupttus  in  lamas  diTidumur ;  per  quos 
roolhoelb,  tomrcnk,  biwjora  «dm  Iwi  iaiivi,  inOpida.  J«m  extremis  barent  lamulis,  Lmt,  fcd 


colocis 


I 


Digitized  by  Google 


UlSTOaiA  FlANTARUM^ 


'ookafillniid,tauncances;mubus  (ucceduntMfiitwC*  tnnontqu^  Lim  iMtri,arn<ira,y^mar «  

Jn  jmos  ciica  Moafpclium  Zc  SeUaoi  novam  obfirvavimus  etiam  Sepcembrt  Airennm. 
Htt|ot  Tarietatemduplo^randiorem  Inventmi»  ed  marc,  auam  tamen  k  priore  %cde  dilTerre 
neutiquAm  concedimus.  i  lures  ncmpe,  c.-tnlcs,  cApkiibj  lomiaaatnqi  eadero;  Diflereiidacmum 
in  magniracime  &  ftatura,  qui  ratirmu  laci  cvcnit. 

Itiftiiidu  J.  B.tuhiiu  hxc  liuo  Lina  iiucr  (c  ftudio>c  contulimuit  dim  Monfpclii  cflcmus. 
Jinum  mitefbem  fubflavum  C.  B.  /roJ.  Idem  (<xxi  eft  aiajari  hujus  varietati:  Delicrtptib  in 
•""•'■"•n  oonvenire  ndewr. 


•  l8.  Umim  Ivtetim  aJ fiig$ila  gtHKvU  flmJum  CR,  lnttnmfylv.  latifc!iumCo\. 

Col. 

Hvcmali  gaudec  tcmpoic  pbnta  hxc,  cx  pratcnijbus,  argiUosa  hutnenriqiic  tellure  cnita,  D<s- 
oemDriroen!&  '  JCA/tccnitirur  IigOMlajpan'.!,  intorta  ;  ramis  piuribus  6  oulilHuin  fummo  triRdis, 
Kdnonim<&9Miqim  interftitio  ex  gcnicula  prodeuntibus  /#/(«.  In  (ingulis  Keniculis prfm  habcc 
luteinnj  &pMfoa Inifitim  aianoilmnticLtniunvi  vi:]g.iri$,cui  eciam  y<Mirwcompre(Iumiiinilc,  ni- 
tidum,  fiifciim,  .muro  parum  (aporc.  F'<  <  5:  hu^tus  inciijciu  quinqucfohata:  bafi,  exiguis  anguftii 
foiiolis  conilriu^.  Folia  in  imo  cxieua,  cc  pcr  cauicm  lemper  majora  &  Lmo  laciora  duplo  & 
tntambpofteaferoperadcaqMMnalqtie  deaefceocia  8e  r — —  ' 


*  19.  £iMni«rAimwC!r«?jr«HvA«m 

jllfai, 

PUnta  cft  arbore(cens  quali,  conftans  ramis  obiiqui  aciis,  gracilibus,  ronmdis,  corticc  nigvotcctis: 
folia  lini  (ativi  latioribus,  ut  ad  Mym  foliamagis  accedant,  <ieniis  &  undiquc  ranios  contcgenti^ 
Dus.  In  cacuinine  produciuitur  fleres  flavi,  pcntapaali,  &  fiUicuU  mulric.ipCuLires,  (iiis  pediculis 
iingabadhxrentcs^  macninidme  Cicerum^  Hgura  pyramidali,  cartcrorum  Linoi  um  moAo,ftmina 
continences  Lini  lati^  Kminibiis  omnmo  iiinilMj  ij^ore  amaia  Proveoic  m  Qeu  in(ak :  f  loia 
«ftatc,  atq,  eadem  duraate  feminalua  petfidt. 

*  aob  Lkmtffn4^mm»kttmmmmimf^Utiirt&  mtp^HwtHbi^ 

Mmf. 

Vix  paunarem  aot  ad  fammnm  doAweilem  excedit  altftudtnem.  FkfcmUi  fert  Iticens,  pentape» 
talos:  cafftt.is  fcminalc";  crterorum  capfuHs  conrormCb,  /(w<»j<j«r  ibidem  contenta  paria  ledminora. 
Duplex  eft,  aliud  fgliis  lanorUniSj  aliudangultionbusj  niilb  alio  dilaitninc  intercodcotc. 
'  .UtnnngiiiS^aniecrelatin^Mhumidis  drcaBlxfiH^  • 


'  %t,  limmt  fjlvtfirt  tatbarticmm  Gcr.  emac  fratenft  flofculit  txlguu  C  B.  CUmdUmm  C/vjfii 
fltrt  alio,  five  LinMm  {ylv.  eathanicum  V.v. ,      ■  t  -•  't  i  \  '.:hra  flofcula  albis,  vtlfttmt 

Linin» minimitm      ^ucgin0  0}  tDilt)  ^lu.ut  n.iv,  o;  Si^iU  inountain. 

E  rtJitMU  tenutj  alba,  li^nola,  fibrillisaliquoti^on.ira,  ciulicmUi  cmittic  nonnihii  i'eptantes,mois 
buino ad  palmom  CcammleattoUentes,  tenuc!^,  n  ios,  ilibentes,  fiiftigio  iurium  ramoln,  nu- 
Cante.  Foba  inHma  mucrone  obtuib  fic  iubfocunda  iiint,  iupcriora  qwr  in  caulibus  bina  oppoITca, 
d«bni,  exigua,  iemunciam  longa,  culffloralata,  glabra,  ablquc  pcdicuKs  adnaca.  Ftarti  pciiiculis 
lonsis  tcnuibusinlidcnt,  albi,  pcntapetali,  pctalis  acutis,  niininic  bifidiSj  cum  apicibus  totidcm  in 
medio  luteis,  i         quinqueparnto.  iiiccediuic  Lmiparva,  canaliculaca,  in  quibus  ycMua 

lucidum  &  lubricum  liiti»  oompidlian  8e  obkmgum  J.  Bauhiiia  Sapor  totios  pLume  aroaros  8e 
nauieoius. 

T<n^  fS  Floret  inicio  Junii,  fie  deinceps  per  toam  sftatemj  8c  in  paloiis  fibdoribas  pne&tim  montofn 
'  abtmdat. 

Hujus  hcrba  integra  aim  caulibus  &  capitulis  vino  albo  pcr  nodem  fijper  cinercs  cilidos  intula 
ieroios  humorcs  purKat  (atis  validc. 
Sunu  poteft  vel  herba  contuia,  vel  ejus  exticcatc  palvis^  cum  tantillo  aemoris  Taruri  &  icmi. 
I  Aiii^  tcpaisac  fine  looleftia.  I).  JBfvfe. 


Vku. 


v%.  Limim  rnmmum  flelUttim  C  E  Chamitliimm  fltlUtam  Farfc. 

C.K.frol 

Tora  plaiitula  duarum,  ranus  triiim  unciaruni  cft,  ra.iicuii  cipilji  inft.ir  tenui,  albicante,  cau- 
/«■!»/»  uno  vcl  altcro  tcnuiflinio  :  fclnl^  bicvibus  in  cxquiluidinnun  .i,)iccni  dL-linc:i:ibus ;  mtcr 
qni  fl(fcii!t  parvi,  paUidi'  vu  cntcs,  ftcllati,  cx  quinquc  radiolis  cxiguuni  circuhim  vcluc  umbonera 
cingentibus  coropoiici. 
Moolpefliili  in  Gramuntio  &  Boutooeto  &  aliis  plurimis  ia  lods  pPDvenit,  ubi  vere  iiloret. 
^  Anvwa  6c  genuina  Liai  fpedes fitex  delcriptitMie  hac  non  latisoonftac:  nobis  auccm  nondum 
videre  contigtt. 

' »}.  limmt  fMi  t^trii  imMmm»  Uttum  Boun.M(mrp.  Utbc^ermiim  UmrriM  ftbt  Akm§di0tm» 
C  R  ftrk.  Tajtrnm  LtMH  J.  B.       Lkiaria;  foli»  LoMii  Gcr. 

FcliM  cftplr  caulem  dodrantalcmconfertis,  Lini  iimilibus,  vindantibus,  acuiiiinatli,  unciahbus, 
circa  (iipcriora  minonbus,  r.aiiotibus:  florii>  r  m  lummts  ramulis  brcvibus,  acervatim  congoftts,  lu- 
tcis;  quos  exapiunt  vafcula  exigua,  turbinataljni,  dimidioaut  mplo  nunora^  ibitoUs  quibutciam 
acucis  undigue  obvoluca,  fcminc  plcna  lubiioD,  kddo,  iako,  nuilto  Lini  leniMjbas  minore.  ibn£u> 
"«loaE»,  tortuo/j,  alba,  hggoi^.   ,  .... 

Circa  Wonipclium  u>  i'JU«"W  »«  QmritMt  dia»  oUttVanrimas :  at  proccr iorcm  in  Sidli*. 

CAP. 


Digitized  by  Goog 


10 


77 


c  A  p.  m 

/f»//«-/f  turgidulum,  ovale  quodaiimiodo  aat  tlaoMtrme.  feiS.„c  i^^  ^ia.cd.t  ■vafcuJmi 

^X'1a^  """i?             P?ftea  noonihil  acris  gu/ianti  fentjtur.  Flaeellis  eauffis  *i  i»  • 

MnraUa  wdiccs aftenabus  .mmcnfun,  fe  propagat  locum  idonaim  nada.  ^               **  "** 


1N  duoruni  Aut  et).un  tr.um  pedum  alTuigit  alaaidinem;  cmI,  tercti,  ecniculato  Gibmffk. 
fcentc  p.a^lumque  p.loro :  cx  gcniculis  ennttit  ramulos  &  bina /SmJSKlS^ 

cnnmnwtj  Kmambitu  ulius  qumque  fobolis  Intw  «ninimfc.         ««1«  aAirJAmviJ^^ 


cap.  xrv. 


Afarggr. 


I  « i™"»  Fe  dJpefeeiiinos  larram  clcvatos.   In  cauJc  autem  &  ramjs  fokirici  pifita 

^  lunt  fol,a  anRulla,  brev.bus  pcdicidis  mnrtent..i,  quatuoraut  quinque  dig  longa,  fimiliafeiiis 
Sal.c.5  acquc  ptlola  d.vcrlr  nugrnrudmis,  mfumraitate  cmm  planL  iguftknalit &D!mS 
h^rt  magn.cudmc  riorum  L>cnrudjs  allx»,  palapctalos,  unguibSill  mcdb  piupEr2r& 


Cap.  3CV. 

Midmiaiaa  Uai^iaafiim,  fiat  T^ttiimCimmf$  fimifiimm\lbiMimm. 


Munting. 

-|-^  Radue  longacva,  crafla,  fermi  roiunda,  parum  ultra  lemipedem  IiMmi,  Qm  ouiWaaffl 
|H   brcvibus  ac  craffiufculisundiq,  cnaas  onulta,  extem^  fiilca  vel  quafi  drafiedinenigrercante^ 
JJLjjMnwnwlutta  nibns  noonullis  ftriis  Tcouftd  permixtis,  fucco  c\  p.irte  vifcofo,  i  rubedine 
nuretaieB  plena,  anui«,  necnon  goftui  ingrata,  FqIu  prucrudu  numcroia,  .udc  coniunaa, 
«  qnali  iimul  t  rad.cis  fuprciTK),  ferie  rotunda,  mirabili  unum  lupra  aliud  pauJo  elat.us  provcnicn- 
Oa,  manus  longitud.nc  aut  majore,  infcriori  parte  adeo  angufta,  ut  uln-a  digiti  unius  latimdi- 
nem  v.x  obtincant,  .n  medio  tamen  latiora  &  luprcmo  latiflima,  ubi  tres  plus  minus  digitos  latf- 
^'Ij^''  >n  mucronem  plan^  rotundum  dciinenda,  niolli  laiugme.  m  maiflinibus  maxime 
.  viHMliobdijAa,  noa  dilfcaa,  nequc  plicata,  vemm  plana,  fnpemetai  viridi^  iafini&  pallidi- 
ora;  nmcammedmlaaon  acmajon  Ta4.«qitt  plunmtiniMRiiahten  undigwca^ 


Digitized  by  Google 


HlSTORlA  PtANTARUII. 


tUf  ficarca  ea  parum  incurvate  diftofitx  proveniiint,  pradirA;  naturi  qunicm  liirfum  tendcntia, 
anttriori  nihUomtnus  patte,  Scruthiocameli  pluniarum  inftjr,  quod  nuKnam  plantx  venuftatcm 
niikt  pariim  doaiBm       incurvancia  ;  fnWUot»  niodicc  craisi,  guftu  amara^  necnon  caAo 


E&liDniin  medio  Pediculus  imicus,  ad  tcei«nataorfedigicoslupra  folii  anineiis  luicitur,  te- 

I,  teres,  c  vindi  purpurafceris :  cujus  (ummo  lRoKsofto,decem,  aut  duodecim  numero,  brcvi- 


miks,  quinque  peults  rubrocundis  conftantes^  odore  admodiun  mgrati,  cerebrum  non  patum 
nerturbantes,  6c  Biaaam  fenai  OGetuleum  edomt  vi(untur,  qui  brevi  in  bis  Ofit  ouUo  leliAo 
^nune  maroslaiK  ft  <hcMnitfi  , 


HISTORI-E 


.:  1 


■■■  ir. 
I  ..  . 


Digiiized  by  Google 


Lib.  XX. 


1079 


H  I  S  T  O  R   I  ^ 

PL ANTARUM 

LIB£&    VIG£  SIMU& 

BST 

Dc  Herbis  flore  pcntapctaloidc  vafculifetis. 

« 

lErbashoc  Libro  cnmprelicnas  pentapetaloidcs  potius  quam  pentapetalas  rocaraos. 
quoniam  qux  vidoKUf  petak  iOnaa,  rereii  ooo  font,  fed  ad  ungucs  junda,  adS 
ut  flores  intcgn  deadanc,  &  ftnfti  loqueiiik>  moaqpetilk  aimumer^n^  2^ 
rum  ne  dreceptaleiifeattt  mousiecoMniniis  hqyfiioi 
quam  motiopetalttanniuncnviflaus.  . 


iierU  ftre  fui»^Mi 


Ccu  petik  florem  csaipo> 


thma  pefifeqMloidom  didmus  potiOs  qulm  pentapetalon,  quia  fblia  (ei 
Qcntia  ad  vaf^fuAiSiat,  a^vtBamiai^ deddani;  Uk vd&at 

't^errefirtj,  iolnl 

"SimflieAm^  h.  c  in  (ingulis  pedicuHs  (ingulis,  cauUbos 

TNitiM,  florei  Qibo  obkx^in  quinqae  laciniasiiea  £iiia  faifida  eqonfi);  fiJia 


I 


,  1    <Ri«fl/&>  teanMwiom;  flwMcaH^  concavo,  ftriato  j  Paralysis^ 


I 


C  fiminelii  AmtcnMiMgr. 


tr 


{ 


LAtft/cMtf/,  iiliquisplenungue  binis;  Apoctnuk. 

■  Elaticr,  flore  parvo,  filiqais  fingphrifaia,  Giooais  raftrum  lefiienti. 

*      DUS;  ASCLBPIAS. 


crq>eiiS|jR)ltis  elafaris,  ( 
inploiinliQpie  nonraij 


.  TtrkMrfii  famne mmut^ptmrtfmm,  flolll  intus  lanij  floAu 
t  fabus  &  ramulis  aebiris,  £ipoc<B«niR>  in^pM>,  flom 


\Sme  /«famoaofertiaeauas  fiupctaJadiviloi  fbliisincauleadveiftm 


ununi  coaleicenabn  atinDfliBi^  ilnieB  cQfara  canfriQBs 

numluteum  '  • 


^y^Alttnm,  floribusin  tfayiiis  ohlonin  coofcftit:  pcikttpio faiialri 

fCowM  aot  tarifMf»;  VlHAWttl 

J,GMoft^  BtATTARIA. 

'.".!ggj?^P<diailotcniis,  valuilopcnt^  permtturii^  dif. 


Digitized  by  Google 


io8o  HiSTORiA  Plantaru 


rhtqrm  faH^idkm  fitkretimdu,  ka  qux  c(l 


-r 


i   C  ntf|;r0»  reftatrkihmf  n  dk  folionim  BoKB^  fiilus  fiihnxaaidit  per  mugiiMs  cqoaUbv; 

J      )     NllMMllLARIA.  .  <•   .  * 

1,     JCdK/iiw  erecht,  fblits  Hi  cpdem  peaiculo  tcrnis,  Honb  u  mtIKnla|BeniOW  IttMUIIUU  —»» 

1L    libus^in  thyrlimi  dcpolitb  ;  Trifolium  j 

yiurtcuU  iirft  in  fuininojBndB»  undc  peAculi  flonini  fingulariutt  exdunt,  quidam  liabet  (blionm 
rudunenu,  qujc  quoniam  peraclgua  lunt,  nec  ciufdera  hgurx  cum  lu  qux;id  ladicem,  profeCis 
pcffeaisnon  h^ibeo;  ac  Dfoiadscaiiliiilllttk^^ 
jMifrrrfff  ar/T  accenfenda  e(t. 


Qudd  aenutisdaphiioidwfiliqlitm  productt  hmRam  vrit  non  conftara  fateor:  guodfli- 
quamfitis  lortgam  bicorncm  &  vdutgeminam  prodiwat  (ut  rcac  QtWpnu»;  milu^peitmii 
eft :  unde  ob  convchicntiara  in  filiqna  cum  Apoq^nis,  five  lanigcra  fit,  live  noo,  cum  eddem  me- 
lito  copulatur 


flto  copuucur.  ,  /•  A  i 

Roi  folu  caulcs  producic  nudoe  fkwcs  luftinentes  longi  iciic  vasus  unam  partMn  ^^eftanteg,  e  ca- 
l^ce  ftu  tubo  oblongoin  quin(i,fegmcmadivilbs;  TaicdaMUnlia  aUaop»  fnwuMtfnminffi- 
misrepleta;  aiq,idarooadJioc«mm  peitincre  vidcmiv  j-  j 

Hcrbr  florc  pentapcMbSepolypetab  feminalis  vafcaftHMB  uommodius  dividi  poftcnt  mjww- 
muUicapfHlarts.  UnuM(uUrei  ob  dcFcaum  omamfitiioiii  VQcabaii  dionui»  valculo  (im- 


plici  6c  in  loculamenta  noo  partuo  cootcntas,  quibm  fareimi  fidm  1a  medb  «aBfius  prote- 
^tejafcub {  Miiuffidtnt  nlbibi  plonfam  ceiyii  fobcalamenai  coopmftit  oompoln» 

mbtfrtf;  firtittUm  Cmmrimmmmubttm& twrfurtwm,  LyJhMcRa  Imm^  PanuUcs,  NmmmJsrm. 
WUU  immtie».  Vcriimquoniaro  denonmilnS  hujusgeneris  mihi  nondum  conftat,  quamoaoTat- 
cubm  feminalc  conform.inijn,  &feniina  ineodcm  (iilpofitafint ;  .ibas  notasmagis  obriM  tc  cxpo- 
fitas  iMk  diuadsriftids  Kenerum  fiibaltenxHiun  cantiiper  adhiberc  coa^us  liun  dum  vaicuk  lcnii- 
S«aiinbndB9ABlUbto 


p 


Cap*  L  » 

•  •        ..  t 

Rimula  verSs  clicitur  hxc  herba  quM  primo  vere  floreat ;  Paralyfis  quia  Paralj-fi  rtorijo  mo. 
dendoaahibecur.T  pcrkis  mcdiana:.  ,    .  ■    ry    r        ■  i 

Notaeetus  eenencsfuntcaules  foliis  nudi,  flores  t  tubooblongo  m  iolia  leu  potius  lacixuas 
qimuiaebifidas  expMill  emtin^  fiilia  ni|pla  tnmtae  »> 

iioik 

A,     t  MmU  vtris  viilgarff  Park.  vtrir  tmmir  Ccr.  trtrit  fltrlim  t»  /mgulmihit  ptJiCMlit,  tmh 
(mlkm,  fmtftctkm  J.  R  Vtrhttfudmi»  fykftmm*  majti  fmguhtrt  fitrtCB.  ^OninMl 

Fibris  numcrofis,  albicantibus,  raajutculis,  S^oRia^  teiamiiHMh  &  faijlis  aliqupr  tertU- 
bi  s  c.n>ill.in..  =  r.Jur  modici  aaOa  fijuaiMa»  mban»  cxeuntibm  firmatur.  lUJHm  lapof  fub- 
alMneem: /w-raucem6foliisaoocaimtttnaiwrc«^^  .     .  . 

fi4plus  JalmumbnBa.  refquidigimm  aut  duos  a.RKo^  Lua,  obw&,  mgofi,  ad  marpnesdcnti- 
culata.  rupiiTpaiteglabS,  orooi  hiriuta.  ncrvis  c,  cb.  luriutis  «m  pcrcurremibus,  rtc  angufto 
SioSTdiuSpXllis  pmPfie  a>a.sorcnna.  I.ucr  folu  emergunt  /.cr.  ..b  cadcm 
SSS  DluS«diculis  iJSasTtm^»  aphylJls,  hirlut».  «diccra  versus  fcvttcr  purpurantibu^ 
fcSfrS^^  infi^ct  P^iaJiS  Im^  e  Mm  oblonps.^ugona, 

Sa  Stis,  marp^K  in  qinnq,{egnijW«agtt^*^i  JI«»t^  amph  i  mbo  oblongO  an- 
-.^  Jn  nainn  fe^menca  coraTca  ttSi^^a  imnamujatvifi,  ^  Ungucloenw  bteo  palliduli, 
S£^K.«&.nro.S."  nicaio  rcconJ.uncuryF-^SK,  piftillo  hcrbacco  cpiccUum  vinde 

nunc  la^fumraa  tubi  parte.  li^pra  Itanuna  cmv> 


Snniibus  fiivts,  inquoniin  nicaio  rccondimcury?* 
■Mfl^akiiisinfraibmiina.  iceondxtum  piotcrcncc. 


^roSrv^mlcii^  iogft«m.  V  dculum  Pcmtnalc  In  calice 
In  iVK.^  feiv'  Ls&dumetis  vcrnotemporcubjquecxii.  ■  j,  » 

Hums  muio  .k k  habctiir  varictas.  i.  Flart  nivtt.  ou*  ParkmCmo  TrmM ytru  fi^t  -J*.  Adv. 
^S:^^m  ?rluU  alba.  In  hortis  «oftris fitquem  eft.  a.  F/w  wiii^fimfict, cujus  tum  Lofaebus. 
Si  ?L1dn  Z  mcmuacn;nc.  Flos  ei  caiyd  ftrt  concolor  eft.  magifoue  «««nius  auira  Tulgari, 
t^I^^  T7l^S'l'^r.u  &  a!hv  fmlu,  fark.  +  Flore  viridi  duplici  Psrl  qux  at  ca  qu.vHore 
A&^eiaai  feamda.  florc  taiiciUo  faturanOrc.  duplici  pccalomm  fcric compolito  airfert.  5.  J-iart 
^i^^^^^Tjivjfafmk.  qttK  Primul.i  vcris  Heskcc.  dlcimr.  Hxc  pr.vccr  iiores  quos  profcrt 
Rn^^i^^l^^\^fa»  cauliculjsfmByJMibus  Primukvulgareraodoj  aitosctiamproduat  caoles 


Digitized  by  Google 


Lib.XX.       2>g  Herbisfbre  pentapaaimde  yaJcHliferu,  i  q  8 1 

qu  iri  faftigio  fio  plures  florjs  gcft^nt  ex  uno  cilvcc  crumpemcs,  hterdum"dim^iiira,^arflo. "  "^' 
niin  rngmena  fcu  pajTei  m  eiiiHliin  cilvco.n  conll,p«as.   6.  F/<^*       ILui  Jw//.A,  o.nnmm 

phci  dumax.tpculo™nifenccompohtosprofcrt.   IIi.aadcre  poflmntisoaarin  i«!Kv.incta 
mv0  <iieai^  cabcuta  feffnaiu  lam^ninubnein  auAa  Tindanti  mai^ino  fobaceo  vdut  hmkiata 

TrsdtfcAHtt  fitre  purpureo  P.jr.   331^0  £)ninCOfC. 

Fitoi &  ¥i4gMtnonnifiinoll«ie  diftinguitur.  Fo!,ortm  mcrlium  dircriminanr  con.x  a!h v  inf^ma" 
pineIatiorK,ac  teviniborearpei&:  m.vRmcs  ut  m  Udnci  Romana  nKxiicc^  crwantur-  mim^ 
ros^  ac  confcrtim  in  orbcm  crclcnnt  cx  cralFa  ac  tibrola  r.uhcc  k.b.ilbida.  ILinc  folent  herbar 
plantx  rantatem  mu  titar..i,n  aiiiocare,  ut  pra:tcr  fbmcn  hac  ctiam  rationc  propaEatur.  Inter  fbl^ 
pca,culi  multi  vix  ultra  d,R,tum  longuudinis  cftorunoirj  aitce,  fuftment  fubriridS;  tot/S«  ft^ 
atos  nuot  poftniodum  folu  in  fion  fuccedere  debcnt:  non  piura  quinquc  ilb  elic  cnnfi  rcr.  nc  • 
fiipJa  cordi5effigiemrcpracrentant,& Aluta  purpuri ooterantur,  nifiqui^mguicuiu^  c\h  colo  .  .i 
edini in  liacpaReTariat,  m radium-aurcum  cioco .idnnibr.uum  c^Formatus.  DicerL-s  me.iiu'ti  Horis 
ambdioim  ftenam  cfle,  adcd  radns  quinquc  fulgonnHinib  intemitet.  l',/,L'um  cdit  niedio  itcllm 
conco  or.  It)tcgro  prope  anno  HonSus  oi„.ui  r.  I  los  ftatim  .Ttque  veotlhs  dccuflit,  (iquuntdr  fi^ 
wwj.ilbi,  Papaveris  albi  iaac,  qux  levi  cap(aia  inciida  maturclcunt.  Mulu  deitide  fahnL»  «iwrf 
dccilo  fcmine  gemiinat     _    .  T 

„^£^Z?!?^*"^  23??""*  f^  tbicbec,  quafiquis  nivalem  floretn  nunaiparet:  Argunjcntnil^ 
■ofntms  nons  vmactsaedit;  metna  quippc  hvcmc  liipra  nivcs  etiam  caput  exlcrcre  Ibict. 

Calida  cft  &  ficca,  guftuque  non  me Jiocncer  .idftruiffire  pcrdpimr.    VA\:  e tfi  ..i ci  polfet  ad  me- 
oenHum  melancholicis  &  pituitoiis  .iHrrtibus :  cohjbendo  ahri  profluvio  magnopci-e  confert :  TCHr  ' 
tticulum  atquc  .ideo  vniverla  inteftiru  (bluta  roborat. 

Floriscoloreinfinitum  vatut^  ooerulelcent^  purpureo  remiifiore^  &  tneenliore  iea  vidr  o  cu 
neo,  ferrugineo,  obrdeti  nallido,  miniatD,  alba^ac&  Repcrkur  etbm  ft»e  eeminaco  icu  altcio 
ahtti  imuto^  ranonan  oAinim.  HgoiimeseBaqoeadlw^iinwsviifctMttfari^ 


|.  Trimi*  vim  Cmjhmimfc^tm»  fivtC^reikiet  pfymhti, 

•  • 

Htee         in  eodem  canle  gjsftat  flores  relut  in  umbellam  di/fiifa^  IVtraiAp 
termodo;  fiuitantemflow»  nomiilal  intnorei  pradecentis  flonbns. 
rlores  paiiter  coltMiun  varietate  Indnnt,  8c  non  raro  gcminati  obiervantur. 


A.    4.  Pritmila  frtatvjts  inodor.i  lutea  G  cr.  ■verit  caultfera,  j-jlltJo  flort  imdrro  am  vix  aJtrp  J.  & 
ycbafculum  f,ralenfe  aut  jylv.i::Li4m  i-nclorum  C  B    "     1  ^\f\l  ilfr irH  wkflU»  /n  I  pjjjji 
fvlj/antbQs  Pirk.  parad.  «S^JCdt  CotDQipir,     «&)Eflq^^.  * 

Foliis&raitocum  TrimuU  twjr«v  omvoii^' ftxe  infuper,  &  pcdlculomm  hlrfatic :  dife 
miod  plures  m  cauleJtorcs  gcftct  m  unAdhm  qoandam  digcftos,  Parahfu  -c^di-ari,  cderat^  in  mo- 
Jr.m,  cofd.emT.ic  r.innllo  minorcs  &  cdoraciorak  Cuni  Paralyil  vulgan  convcnit,  quoJ  plures  in 
eodem  caule  tkircs  Rcll.it :  ab  cidcm  diftert  folmPrmiulx  vulgaris  limilibus;  caulc  zoiii  ruhrf  ad 
petiolorum  baiiiicincto;  caulis  oc  pcdiculonjm  hirfiiae,  borum  ctiani  longituoine^  Floie  pillidioitu 
majorc,  inagii  exganlo,  minus  odorato;  caliabus  ininiii  tumidis.  U^ktt  denique  quU  pncter  ft>> 
les  qox  in  umbelfis  alios  producit  ungahres,  h  i^oe  exeontes  in  pttratis  peAcnlis,  quod  io  Parakii 
odoracanunquam  acadcie  oUervavi 

In  frlvis  &  ad  fcpcs  non  admodnm  infrequcns,  interduni  etiam  in  paicua  dclccndit.  Aliquaxuo 
lerius  noret  qium  PnniuLi  vulgaris. 

Hujus  etiam  vanetates  aliquot  habcnturin  hortis  cnutnta:.  i.  Paralyfis  florc  flavo  fimplici  iDO* 
doro^  aUoue  calyabus  Tark.  huic  nudus  eft  abfijue  ulloomnino  calycc.  z.  ParaL  florcge«i- 
nato  inodora  Pftk  ;.  ParaL  inodoca  ca^obus  difleais  Tmrk.  4.  Paralylis  florc  fatuo  Park. 
Hae  ftiris  looo  in  uniDM»  cnlB  oongffiiBm  gefttt  fiJioilonim  anguflonim  vii  idantium,  luceis  noa- 
HpwlltiinKir"*^****- 

A»    5.  Primmla  ueris  majer  Ger.  verii  edorata  florc  latto  Jirrfltci  ].  R  Verbafciditm  frattnfe  oJa-  ' 
'««JjC.  a  T^fljft  vdgarit  frata^  fim  fiav»  fit^ia  tdmt»  ParJt.  pamd. 

RnHee  cum  Primula  vcris  vulzan  convenit.  Folia  psr  terram  (parla,  qu.ini  illlus  niiiio;  a,  breviora, 
obfcuniis  virentia,  rigidior.i,  glabriora,  non  crenata,  prona  parte  lanu^me  ,ulc6  brc\  i  oblita  ut  vix 
perceptibdis  lit,   CWm  ab  eadem  r.idicc  unus  tinierduropJurcs]  idquip.ilmaris  aut  dovir.nitalij,       .  , 
nud^teres,  nrnius. Kiliaii^  farevi  &:  vix  conlpma  lmii|^ne hirfncus:  in  cujus  fafligio  flo:cs  (cx, 
MMomj  auc  oiam  duodecim,  auc  plures  jTin  nomidlis     nnmeravimus  J  vcluc  in  umbclJa  dif-  * 
niH>  nngnli  fiqgpils  pediGaus  i  canlb  falcigio  raads  fiilti,  c  taljet  majuidilo,  pcntagono,  albi- . 
canre,  in  quin^/iBgnienta  acura,  non  tamen  profundc,  Incifo ;  nimorcsqium  l\iimira' vulgaris, 
niigifquc  concavi,  &  fatnratiijs  flavi,  unguibus  macuiacrocca  veriun ex^ua .noutis,  valdc  otkrati. 
Vakula  leminalu  in  caliccoccultantur.  '  .  LttmtS 

Apnii  menle  apud  lu»  fioret  in  palcuis  £  eqiieos.  Ttatfm. 

Zssa  HHjn* 


o8x  H  I  S  T  O  R  I  A         I    A  N  T  A  R  U  ll> 

^o,  inwrtum  numc^    j^j^^^^        ^^^^^^^^  .mplbrcs  rmu  q.uni  vulRan,  caUabus  vindantibus 


£«ffi^fimDlid  P-ri.    rlores  huic  tantiUo  .impltorcs  imu  q.uni  vu.Rar.,  --«o«>  *uiu«nH«» 
XJSjSS^  Pual.  Hore  &  calicc  crifFo  iVrA.  4-  l''^-^»!-        R?'™'"|^"'  <=" 
^'"^^u  nmnilimaiiaBnUen-av;  huius  ccncnsflos  cxterior  nihil  almd  clt  quani  cahx 

ScTfadSrRo^a:  panxm  moaum  ,crc  expani, Juteov,nacs fcu pJMi. inodon,  fi^Solisrdm 
^1SSJi?iS«rvlSl"^  P»ralyfi,vcrnsin.6cfinulibus. 

•    6.  pMraiitua  memtma  rotHndtfoUa  t^celtnm  OoL  vmt  MMMM  MMW,  &M# 

a.ii 

vSitliKl 00n«n«rifa«»,  rotunaioribus  admodum  tcnui,  longo  trigono  &  tricntali  pc- 
yart«  nw:  a  '*»hs«««~''  ^  vetwilis  infeni^  incams,  ianohs,  linuolis  ons  ut  crenata  videan- 

tur,  cr«^K«obhqua,  carno  a  ™J«  ^  palato.   C*«^  dodrantalcm 

SS«?      noKtcrc,  humcndhumo,  M.^io  floret,  Jumo  pcrficimr  _ 
ST       ^Pnmukmm  foba  &  flores  guftu  non  mgrato  in  dcrc  pUcen«.  «C  aoMimi  femintur  fumque 
a^Sm  anSca  &  utilia  capin  &  ncnolo  Kcnerl   Adhibentur  &  m  ApoplcM.i,  Paralyfi  &  amcu- 
aamoauni*       pj__u-^  j^joa  n^iculas  rugifquc  faciei,  &  aHa  cutis  vitu  nurihcc  da^^^  Aqua 
fc  Serva  anolyna  (unt  &  hypnotic.   Infufa,  dcco.^  &  extrada 

Pnmui  vcriscujujramque generis,  ^y^.^^J^V^^^^^;^ ^«^"«- 
riorisluwieuartatis,  fcuconmtutiomsappnin*HTO  r   ^    r  1 

^Sa^Bm  naicum  P.  in^uLr  vcris  vafg.  in  Z^hogalo  ah6vc  idoneo  vehiculo  fumptum  fingtilare 
^ft  &  oSSliflununi  remcdium  ad  vertigincm.  D  Hulfr  Succi^  fohomm  &  florum  exprdTus  cum 
S^ri  ,,Eant£wha»4vacca:  mbra;  ubenU.i  cmulcti  hcqucnter  hauftus  Ccph.iblgiammvetcratani 
>vA  .^rwir  cum  alia  nwdicamettcai  nequicquam  tenuta  fuilfent.   Hu|u.  mcntionem  &  ad 


^piS^fo  Uteris  fimftri  curavit  ThaBarthohnus  fpam  finninB  cuilwU  Ptoljf&iiia.aa 
iitiBfei«fai,£phemer.  Gennan.  An.i.Obl.1. 


'r-:  

c  A  p.  n. 


A 


SiinU.tiid5ne  aliqua  (oKottmi  nomen  rordtt.  ai^rt  i  ^^"'tJ-^Sl^^J^fei?"'"''^?^!^ 
^irS.oribv..^denhonbus,  fucculcnrioribus,  ^^J^^,^,^^''^ 
niidi  apparcant,  foliomm  quomndaiB  rudmicnt«tac»JB  Toaoe  *  qDibw  llaiam  fediaih 


exeunc; 

■  SS^wStm^Snoviridil  &  ixMa:  mrlus  onuu..  vcl  pcr  ambitum  ferrata.  vel  nulhsdcnt.- 
r^*  !?!!^^JIL3^n«»eUa  duntaxat  Aentata,  vctufta  min.mc,  omnia  autcm  guftu  a.mra.  Ex 
oJb  prxdtta.  mterf^^  d<klrantaks  aut  minorcs,  nud.,  vcLi  au.id..m  far.- 

.     hom,nmed,o  aut  aiatenbMprM^^^^  fi  ,n  bortis  colamr  uti  admodum 

f  rcfpc  1.  <iiu  ,  0,  20,  ?o,  "J^^  j];^  prodcuntes,  &  pctiolis  (quos  tanquam 

rquamubeqmBdim  '"'^"  ^  a.viluris  cmrfVantes,  dulcem  6c  mclieum  qucndam  odorcm  (piraMes» 
JSlflAnC^  «»ena*.  at^^e  vel  n..>i'^rcs  5.  Amphoics,  vcl  minorcs,  omnes  autem  interius 
*^^'^'Ttr^,i^.^\aiidiamoiyjhi'>  inter  lUinina  nonnunquaji»  pronuncnte,  mtcrdum 
S£t"^t!l;^dl£  SS»*  aJifuiih  b^nh^  mMmtva&  Fhmultfum  verii.  ^'J'^^ 


% 

Digitized  by  Googl 


Lib.  XX.      fy  iMii  jhre  penttfetdiitle  yqfculifmr: 

.  25^5?«"*  bTCTiorarum,  extrcma  parte  latJora  plcrunouc,  &  initio  quafl  rotunda  auar  temiM- 

ferrata.  (upern^  v.ndiA  &  i,vu,  infemc  cx  vind,  paUcfcentu :  inter  qti^  rd  ad hSJ 
eunt  nud.,  duas  uncuu  lonj|^      p.^io  bngiores'  qmbus  idSdcnt  f~  ^2^«^ 

/Z^«,  fimul  in  caput  aut  umbcL^  congeft,,  ut  in  fupcriore.  illifque  forma  fimileT^feyLw 
nibro  colorc  nitcntcs,  oblcunorc  t^  .^^.  ,^^^%^f^ 

JUftTpnori  fiiiiifi&  qpimMiongfr  imiMnbas  pwnm^  nignimjiaaqpiab, 


iiKMptiOri  fnii3i&   »  r-""i»  «wnwijinBi^iMB, 

FoUa  circinati  fer^  rocutulitatis,  longiufcula  tamen  &  in  ambitu  lc—»,  » 
oedentis,  &  tmm  viridia,  ibd  aliquantulum  canefcemia:  intcr  quaTfti*^/^®" 


^  aMiaff  ^//>ffM  rtJn/iemi  folit)  nm  favtU  ^  &  'JlNintf       AVWi  ca&rjr«^})«4 
y<rrtfr»  J.&  ,iil«w«/«srif  4.CluL 

N^attiluBcClafii  Auricula  minoribus  eftquAm  fecunda  foliis,  camofis,  mucrorutis,  in  ambitu 
BOnlieindS,  fiipernd  lacvibus  8c  fplendenobus,  infernc  ex  vindi  pillcntibus  &  venolis,  minortque 
acnmonia  5c  amaritudinc  prsEditis  quam  aliarum  folia.  Fiorti  ilU  lccundo  genc.  i  iunilcs,  profuodi- 
onbus  bciniis  loii,  colore  diluriiis  rubentc,  intus  cirdi  umbilicum  mcand  quadam  lanugme  villoli 
ftylo  prominente,  bini  temi  aut  ad  fummum  quaterni,  fummo  unaahs,  raro  longioiis  caulicuH  & 
ftigK)  nalocntes.  &amm  in  parvis  valculis  reuquis  majus  &  fii^m.  jRtf^  minor  A:iMffi«ai» 
atque  adeo  numerou  (obole  interdum  I0  ptoingans  ut  lanflunas  ce(pites  omift. 

Infenkarm&KAay  (d^oitgiiefic^  ■ 

Floris  pnedpud  colaiecai&do  aliilque  accidentibas  4  cultura  &  iationeoftb  i^ranedcntc  ditfert 
«nde  nec  ^wae  ab  ea  <&ver(ani  pota  Siquidem  ex  Annook  urfi  feoi^  £im  mnumerx  fere 
rietates  intfies  producuntur,  non  floris  oolore  dimtaicac,  isA  (Sc  fignri  &  magnkndine  divei& 

In  Cur.  po(t  Clulius  inter  (exum  &  feptimam  (pecies  aliam  incerferit  q^uam  (epdmam  Edl^aw 
in  pauds  diflert  d  prima  ipede,  ut  epis  (cmini  lato  ortum  (uum  debcre  (ulpiocr. 

6.   Awnad*  mrfi mmpfiii»,  siim niatt  J.B.  Ame,  mfii.  ClnClMft.  8.  qu(3emoir.  po& 
Smtai»  JUj^  mfi^tm  Ch. 


QnmAsiok  rt£ee  fuiiniriqaartz  haod  diiSmili.malds  candicandbQsfibris  C3pillata,ex  qua  anguda 
.^Miqiuitu  aut  (ena,(uccjlenu  &  pinguia,quartx  foliis  multo  angufViora,  .\  medioad  extiemum  ul^ 
inucronem  in  ambitu  (errata,  aniarique  guftus  prodeunt.  Ctmlitulm  incer  ea  iu(cicur  tres  uncias 
longus,  nudus^  Isevjs,  (uihnens  cffttuium  ^  folioltf  compadum,  unde  quatemi  aut  quini  ficrtt  ele- 
gancidimi,  quinque  pecalis  bifidis  ut  reliqui  oonftantes.  CapituU  bujus  quaitx  pnoima  CFant  {  Se- 
mnt  ob(ervarc  non  licok  Gtnfini  " 

•  wibuiaam  SdrtK  8e  Carinthiar  Alpibus,  prxfenim  vero  Tauro  monre  &  Jui 

jugis.    Florer  nib  Hnemjulii,  nivibus  Uqucfccntibus.  Rara  el^  &  culturam  igrc  admittit. 

Similem  huic  in  Tyrolenlibus  Alpibus  nalci  poi]lca  incclligcb.it  Cluiius,  cujus  plannm  ficcami' 
fratre  Grcgoi  io  Rhegicn(i  Capudno  accepit,  c|u(que  iconcm  cxhibet  m  c«r.  f>oJl. 


J^mmm^enm»»C.'b,MmitSmmUAlfammm^  Jmie,  ^ 

mbmm  «/m  PtrlL 

'  Chif 

FoIm  hujus  unguem  magnicudine  vix  zquam,  infem^  circa  fccleni  anguftiora,  fupemJ  &  in  ex- 
^ono  laciora  creoataque,  viridia|  nervoG^  (uperionbus  minus  den(a,  aman  guftik  PaluiBm  inter 
twiaeiilj^  vixdigtaimtmfttttlnmdaii^imiaiaibiaM^ 

Z%zz  %  '  m 


Digjlized  by  Google 


1084-  HlST6kl<fc    P  £  A  WT  A"!i  tf  M. 

tis  livc  carncTcoloris,  6  fimbnato  calscnlo  obtnfiore  prodeunrein,  TtMidonim,  iflWs  «tittte  Jtiitll  anAU 
licum  CAndida  Lmugine  pube(ccnci;m,  m.l!o  prominente  ftylo.   Ncquc  hujus  femen  obrerv.tre  licuit, 
cutn  in hottum  cum  fiio c«(pitc  tranflAta ad fnigcm nunquampervenent.  Adnatis mirum  in modum 
propagat 8e  intefdom  magnos celphesoccupat  candicmtesfSras i  fingulis  propjginibus  dcmictens. 
I.  In  (iimmo  Sncbe»»  juio^  in^ie  Tauio  &  Juikobeqi  iwntibus  invenitur.  f  loiet  codcm  cem- 

porc  cum  reliquis. 

A.   8.  PfraJrtica  Ahina  major  Paric  yicriajadum  Alfamm  mhSattim  ««j»f  C  &  TrimiU 
vir» /brt      GiBr.  CM 

cttwlicandbus  Wnmfc  veris  n&ihi  Imet,  ad  quamm  af^  alij  novx  ^lantulae  redft- 
aam  matrem  fubinde  germinant.  IteUM»  »ere  foBa  dcna  aac  HjpdefU  Otnitw,  in»iO  quafi  in 
■  rfobtim  contrafta,  qux  luccciru  tcmpom  fefi  expiicant,  &  humi-Pj^^iur,  flitttque  e«eriore  oarte 
incana,&vcluci  finni  quidam  afterfi,  ncrvorum  vindanP^tt^^TOlrii^  fu^j  intcrtuvefd  « 
wridi  pallcntia,  fextantali  longituchne,  latinidinc  und.il!.  -'fCttflWlrca  fcrra^,  aliquanwlum  CnfJ* 
aedenlmfcula,  Auriculjt  urfi,  quim  Primubc  vcm  iimf^^^  ^cm  laporis.  Ex  Iwrum  medio  unus 
mvhucsaiStsmsattmilieidi  dodrantale^  interdum^^«'  nudi  gi^cs,cnOd^  mquorum  m- 
Snr«£SrSdit  flornm  ramicrofomm,  reit,"i"^'l>u5  pedjcuhs  hatrentmin,  ftstaus  AtuiOifcr 
urfi  refpondentium.  magna  ex  p.rt.  clegant,  H^-^^u'  P-pura  ^^^^SSL^'^'^!^ 

siro^c^=b=f5^^^^^ 

*   Ol  FriBtala,       ^'"^^  furfurafctm  1.  B.  Taralyjts  mnw  f^ore  iruhra  Park.  parad.  Primid» 
^^ore  riAro  Ger.  Vcrbafculum  umbtSatum  Alplnam  tniniu  C  B.  STjxtfjSr  rpit. 

Pj:^^Q^.diieroiiitdafiiiultt  eft,  caok  triomquatuonreundanun;  fblusraeneAUinn  vuJgtris 
Q{^p.ditidn>ti)faXK9ii^»  v&appiNniftnsefenisj  floribokftiod^ittb  ftL  wiulmytigtttibtR 


<c 

*  10.  AttrktJ*  tirfiMftm  fiUfa  tgruka  J.  B.  ^M-ic.  urfi  prt  tttnlttffdiB  Bertginii  Park.  ^4- 
ttkdiiA^fimtm^imivili^mC.^ 

Li^iL 

ludieet  flmltM  cinttit  lerft  capUIaceas,  fuicas,  pettis  inhzrentes,  i^Jha.  adftrinyntes^  cttgj-^ 
folia  per  humum  repunt^  Boragini  quadancenus  iimilia,  in  ambto waonifafl  iaaniataj  nfyxit  tVgl^ 
ia,  crafia,  nenrofa,  pilola,  maxtm^  PfpP^  radices :  ex  iis  eniHi  tA  fofioclUnCKirtum  tnagna  p^^nm 
congeries,  tomento  cuidam  8c  veluti  jubi  adfimilis  enalcitur.  Eadem  folia  tam  (Tipern^  quim  in- 
femc  villola  funt,  atque  ctum  in  ambitu  pili  iibiqtic  rufeffcunt.  E  foliorara  medio  duo  .lut  tres  f«Hi- 
Wj  cracgunt,  rotundi,  dodrantalcs,  larfati,  Iblidi,  fiiccofi,  purpuraflcnrcj,  cuin  dulccdine  adftrin- 
.  KGOtes,  m  quonun  laftii^is  florh  fimt  coendei,  peoupecali,  &  m  horum  medio  Ibmuu  lucea,  veluci 
et  vaicub,  grani  Hoixia  figura,  ied  nnjQN^in  knO  lorispofico  exeuntta. 

Nafciair  la  an^biofis  niOiiiocifi|ue  locis»  immw"^'"  edam  iiuiAii^  In  Fyieans  piaedpie 
tepencur. 


Cap.  DL 

m 

PMt  np^iynrJin^  la^  angf'*^  ^\ «» laaniai  divifi»,  floribus  parvis  i  Paraiyfi  8c  Auricula  ui£ 
difleit. 

y.  Smiietda  Alfina  fiv*  Cmt^it  MmHA  9tik,  Sm  Ah.  CU^^  fiot  Cmnfi  MttanU  Ccr. 

Millta/«ft(  promitnovo  vere,  latis  craflb  pcdiculo  nitcntia,  adc6  (elc  per  oras  initio  contra- 
.  Kntia^  prooi  parce,  ot  orbicnlatt  videanmr ;  admodum  ncrvofa  &  rugoia,  (upina  ver6  partc  tu- 
tnentia  crifpaque  ut  Luficanici  Ranunculi  aut  Laducz  capitatx  (blia,  demde  tM  St&  etplicirun^ 
in  ambiru  non  rnodu  lcrT.>.ca,  fedctiamin  fex  aot  plures lacinias  diinla,  onnitatoVflRKtlia*  lupemi 
qucxlainnitxlo  ipicndenti.ij  infem^  nctjuaquam,  femdo  guihi;  inter  qux  palmaris  erit  tmmculut, 
nrmus,  roihis,  nudiis  &  finc  foliis,  fiibpurpurafcens,  qui  m  fummo  Primularum  &  Auriculamm  m- 
ftar,  c  raedjo  quonuiiiAi"  folioram  capite  o^,  novcm,  aut  plorcs  profert  ftcfcuht,  Campanul* 
flndo  potlfibt  fcdmr*"'"  fpcAantes,  quinque  crenis  divifbs,  elegantttfirao  rubro  colore  faturo  & 
ad  purputajn  Hadeotie.»  funao  interiore  albo,  in  qumque  angulos  definentc,  prodcunnbus  ex  imo 
<9>unque  fmnimtf»  lnteis^  albura  fimdum  non  ntperantibus,  &  medium  oblonguni  llylum  C0mpl«^ 
•ftcnnbus,  fuaris  odoris  vt  feri  Auricolc  MtfinAcae  florei;  qoibus  deflucntibus  lixccdunt  (unefta  «j- 
/«f»/«,  tcauc,  fiifcara       iUayiwwcooriiBenoa:  IMS»  nunerofis,  longis  ccnuibus  &  nigtkantibas 

fifans 


Digitized  by  Google 


iilxXX>  j        BBriu  fiore  fm^fetahide  yg/cu^^^  10S5 

fliniR .Bnociite  prodetuinbus  cpnftat.  (bgdii  aniiisad  Utera angBlbens inaementum  fumens.    "  " 
i^Minminm  Wd« & Pmnu1«  aliqpeliiiiila inp^  CcinndnS 

fiit  TcNa  plananiHotiore  Unugine  pubsfcic.  .    .  "^**^ 

Promifcut^  nardtur  cum  Sanicul.i  AJpina  guccata  m  Aurtni  &  SdrkliklbtlS  U9bfp(b  Iboo.  y^iJ- 
Sjngularis  dle  videtur  &  fui  genens  planu,  tuai  ab  Auriattis  ivfi  mn  4  jiai^i^h  fluttii»  di-^^ 

nvKt$fikAHitniM0 fiMiiiqS  -Firfcf  . 

Ex  r.i^/i«i«x  capillicci^  f promit  rcpcnrcs,  fuWiirfutos:  Folu  Cortulz  Matthioli  fimiiii:'*^ 
Maio  mcnfe  e»diculum  promit  cxig;uuin,<iigia  nujons  lonRitiidine,  in  quibus  A>/(«&  paUiduli  anifi- 
quam  pandantnr  ligur.i  HvaantJii  MeJid,  poftea  ftillarcs  ac  candidi,  irttus  multis  ftaimiibiis  pr»bd. 
Hanc  fpeciein  nonnulU  CoituUm  Americanam  Axe  fimbriato  appellant  ad  difFercnuam  (aiuentis. 
Vaiajla  ietninatia  (obferrante  *  D.  Hermanno  Bocamois  Proftffore  in  Acadcmu  Lugduno  bata-  •  Exre'^: 
va, &HortimciciibidemprafeaodigmflS  nn)  cum  Samcula  non  convemunc.    Ego  olim  Canca- O 
biigiar  Dlantam  hanc  flagcllis  tepentem  aliquoc  annos  colui,  verum  minus  nim  ddigcns  fiii  in  ob-  ^''^^-  ^ 
fcrvandis  femmibus  auc  fcmmuni  conceptaculis.    Anomala  cft  planta,  neque  ut  uipicor  Mnei« 
cpnvenu  oim  M^i^Qiftula.  Venunquoniam  Coanik  nomen  uliupavi^  iiic  iwiKat^inee 


liac  \  nemine  defcripta  eft,  &  D.  Hermanno  autore  ad  Pyttjbt  clafrem  rcfcrcnda, 
Folia  ima  longis  pediculis  mfident  l.ins  (cu  planis,  Sanicular  giittata:  fcrc  in  modum  dentata  nec 
fagura  iis  valdc  diffimilia,  arcumfcnpuone  falicct  (iibrotunda,  led  paulo  longiora,  majora.  In  A^^j^ 
inna  ex  adverfb  fibi  refpondent  folia,  minoia  multo  lis  tiuac  ad  radicem  funt,  in  acumen  pioduaa. 
Flomm       felqamalmaria  ^  raiis  )K>/cii/u,*brevibus  aidmodum  pedicnlis  infidenabus  compoliu  • 
qni  quales  hiere  neteimiis,  jam  cmm  dim  planta  otillbfta  futt  praetdierant  Flolculis  fucccdunt 
vafcula  comprefla,  bicapUiliri.ij  Thlafpeos  imuLi,  qux  eovlcm  moiio  ticliifcunt  qiio  Pedicularis  lu- 
.tea:  valcuJa,  fcmina  m  ucraque  cdJola  nigra  kcida  ku  fplcndcntja  angulola  &  oblonga  wjnci- 
.nentia. 

.    Plantamhyicin  horto Rqgjo Parificnfi a^l^  &;,CTficca<am  jM.  we.tignfaiifitdoai^  Vir 


tinetur.  " 

Samcala  fivt  Cortuft  Jndic»  fbn  (}>ic«te  JMriat»  Dt/tirti,  an  i  fr/ectittitibm  difiiiiSM  i  ' 

l{A£«oi>obtinetfiihnib«nBef%capilUtaiiit  multa  inde  procrudit  germina, 

AtnSa  ce^n»  (oGonim  «ngtdowhmi,  dentkauiannn  utrinque  hirfutorum,  8c  pediculis  pilods  inii- 
dcntium,  tnundali  longitudinc,  folum  iniiiribfanria.  E  medio  ccfpitc  cxcunc  cWW/  plmcshir- 
fud,  pedem  .tlci,  &  ad  mediam  alcitudmeni  ntuB,  ubi  binis  foliis  libi  mutuo  oppoiitis,  al^uc  pe- 
dicul^  adnatis,  acucionlxts  magifque  dentans  us  qua:  in  imo  leu  ad  radicem  (unt  veftlDnlur:  rebqna 
pan  caulis  venits  iuaunitacem  fpicam  produat  flofculemm  albennuro  calictfomiiain,  in  quinqiis 
hdnias  Jiviloram,  ocriore  albo  ad  rubtvm  tendente,  pediculis  breviffimb  adnexonim.  Mediuni  . 
florera  occupant  oAo  aut  deoem  fiamins  aficih/  fiavis  inftrufta.  Practerito  flcM-e  calix  gpandcfaltf 
&  capfiiia  (eavaTculuiii.  quinque^ut  (exgrana  ovata^  oigra  iplendend^ootinens. 
.  i«pJi»|iliionwnffliMtfliyett  mnhrigMidet;  Ainencuiceiqiniiefl«%idseilniM.mn(Iata.  Tempu. 

•       \  .      "    '  ,   .  .    W  J 

I.  'Oum^af^u  Jlpma  J.  B.  SeJmjl^imm  ^.Cbjff  Gfli;«iin&  laiMiNM  At/mmi  «il^ 

Vuk.  Alftiufm  hiT[utum  laSto  fitre 

RAdix  hnic  ei%ia,  nigricante  cortioe  wBttf  in  iuperficie  terrz  !n  multa  capita  (e  fpargit,  So^ 
dorum  ndDoiom  imbr,  quomm  fingpladenlb  carfpite  (blionun  coaftaiK,  [  capituu  hae  ' 
,  ooeU»  VQcai  I.Bau}tinu$J  Ftlia  antera  pereatiKia  (iint«  oblonga,  angufta  [J.  Bauhinut 
longiradinemfemiuiciarem,  ladtudinem  culiniiis  attribuK  3  >cata,  per  margines  xquatia,  admof- 
dum  villola,  praxipu^  drcum  oras,  Paronychia:  vulgari»  foh» figura  normihil  (imilia  :  Incer  qu* 
cmergunt  camticMli  duanun  triumve  undarum,  tcrctes,  rubentes,  viilofi,  rigidi,  foliis  nudi,  gctbnccs 
in  ntmmiute  flofcuUt  umbellanm  difpolitos  pro  plaixtuLe  inodo  m.ignos,  eodem  fere  modo  ^uu  in 
l?aralyii  montani  didH.  SiuguU  flolcali  pediceilis  brevibus  inndcnt,  c  caliculit  cxiguis  tuu-gidulisy 
quiiiquepartitisexeunles;  -fint  illi  revera  naooopecali,  in  quinque  tamen  (egmenta  fcu  rolu  eK> 
pania  adipfum  ufque  centrum  feu  umbilicum  .ideo  liivifi,  utpentapeuli  vidaninrj  Sriniul^  vens 
inmodum;  finguia  aucem  iegmenta  (icu  pccaia  mavtsdicere)  drcumicripcioilB  fdbfenAida 
auq  biiidi  Ite  oofdan  IK  in  fltifflttle.  Ooiorcarneuseft^acirca  «eiuittm  tnwtf  ficnMlli»  jtubwit 
■ ' , '  Z  z  z  s  2  Stmim 


Digitized  by  Google 


1<,Z6  H  t  6  f  O  R  t  A    P.t  A  »  T  A  K  UU. 

ibiiola  viriaia,  liriuta.  inftiriB  humi  ftratisiwrfti  tt*inora.  pJaflWAm  ^MWpc,  iitnynuu  msiim<» 

^.^"  ^t--: —  At^i^  -jit^  Awi*  Bitk.  JK  fnmdmu  v0riamf 


iui  aivcdam  argjut,  8c  ad  Scdum  potius  teiemam,-  ^ 


T.  y^flJh^  Mtttbitl*  *lttr»  J.  B.  Cluf.        W*'  ^mAMinfut 

T\  Aiix  fingularis,  tenuis,  fibrata  ca»la  emittit  fcprcn,  plures  aut  pauciores  (viRinti  mtcrdum 

tem corona, obbngonim,  piioforum,  paaas fubmde  «aciihjaeiprtin>  ''nP^"  P«w«» 

imii^Sni  cum  globob  jfo/  obfidet  albus,  pamis,  [  in  qnmgueoienas  letaui  a«;  ]  quo  in.wcc- 
fanttdMB  k  Pffi  rookm  griuwkfcens  /iiwwfiontinct  copiofum,  crungulum,  oblongum,  ruf- 
W^nKSc  vcris  feminiiion*<parWTOj»^»  l^^  m.orbcm fpa™^- 

'  ^ukdas  duas  dratcr  bnga,  (emundam  lata,  hirfuta,  Pla«a^;«»ir  tiay&,     per  ambi. 
tni^  fubmdc  crenata,  colorc  cx  viridi  pAllefcentc.  [  CapiteUa  aun^^paaMq^  .Tf^^VO» 

>»  qniaem  Q  B.  .^iiViw  ^ 

MMditidim  habct  oblongam,  tenuem,  rufcfcentcm,  circa  qoam  jMb&  rojilta.jer  teiTam  fpar- 
6,nm«.obbag?i,  omwnatis;  inter  qux  W,  plurcs.  nudi,  nonmhd  pJofi,  arquales.  du^^ 
SL^SL»?  Sumroofafbgio  quali  umbella  ex  odo,  dcccm,  duodcan»  pcdicel- 

'Sanipdttlnfiikt :  Httmn  609^  /,/o»i«»  paivum,  albunv  ?x  .pericarpio.prodeuntera  -fulfa- 

'MianiheftiUlhtrfuta,  undwBBirimn.  ad  cujus  r<k/««/-wn  fimpliccm  &  btttvem P.irrv 
melweTnls.  ltliltfl''tF'"^''*"*,  P°"  "ram  (par(A  funt.   Ramuto  ha^  tenmffitiK», 

'  HBBdales,  nndos,  fdlww,  didi  qaonim  mdSum  quafi^  ?   ,  J™??IL2SIlJ"!5SI?^.S!l 
lonim,  uiulc  pedicelli  quatcmi  aut  plufCS^exunpait,  £ciinf  -  •« 

dooatum,  ^  aijutmeduulliojZi^ciiAw  panu^aloascti^^ 


AVi  &  e(fean  ttomenawspit  hxc  planta  ( ingnit  CnlMni»1['fliile  opift  uiiM|.iuWi  iiniij'4 
nibus  nomen  lubee,  *«*  *  H^T* 
Notx  rais  nmtFolia  in  canobat  Bfau  oppoht 


 Notx ^  nmtFolia  in  canHbot  Una  oppofita ;  -ftuuii  liAeatr 

'pleriiique  /peacbus  geminj^-  ^      ,.  ^        .     ^  1 

Apocynomiliam  yim  l»otmoi  Cdutarem  iaefie  tradttQpkondcs.  •  Galennsiwai 
^tm^i  mtenmeniiSSt»  tUft^lwMp:  IVIWiMi.rC.-fEraBa^ft^  cat|ni  i 
oeQdiijniibabfl»  .  • 

Fdit 


Digitized  by  Google 


t,hi        '^^'^iSf  tlMfis fiore  pmafeMde  yajcultferis.  1087 


Apt>c>'ni  Synaci  contufa  ( ut  au  Al^inus)  tum  in  anua  co<fta,  cmplaftn  moiio  op^ionuDOir 
is  fnff/Hs  tumorlbtis  8c  (blonbAs.  Bx  luuigide  parant  cubtlia  ^yptii  m  (uum  ufum.  Utuntnr 
«^«iiimaiMendiun  ignem  n  SiuxjamffmL  fkmpufiUamt,  tfio  kaxet,  caiiaifrinius  cft  8c 
CWrtljBTaautaos,  qtiemplaresin  quimnclain  Tafii  excipianr  ad  depilanda  cona ;  nam  iiariquanco 
VBinpoire  in  co  m^cerei;rur  pili^  nudantur,  Lac  quocL  iiccatum  pr.rftannui  corpor.i  lolvjt,  atqucdy- 
Anmicos  liuxusetiam  letiuLi»  facit.  Ei\  etiam  prjdtanadimum  remcdium  ad  UDpc^^gmem  curaa* 


^l.  Afnymm  Jht  Ttrifhes  fcmtdtns,  filk  iMgh  fm  fmftmmt  J.  &  Afic.  fitit  M«mo  C  K 

^Parlc  - 

Topuni  <ii^*r  ulibus  ad  pcrgiil.is  oKumbrandas  cxpcota  eft  anadcndras  hic  plarica,  t^akccrac 
Periciymenura  vidna  adniinicula  lolita  (candcre,  vidnis  pcdamcntis  iclc  convolvens  (iiiidePeii> 
docaquait  drcumpledens,  eo  quod  proxima  amplexecur  diatur)  multis  lonEtffimis  fmrmiittti,  qni» 
bqi  etiam  prxaicarum  arborunj  (li  vidnas  nandfcatur)  caoimina  fuperat :  mnt  vero  ea  /« 


dnia^  lignou»  lenta,  fradu  invidaj  rutilantis  ex  tuibooolons,  muitis  nodisfive  gpniculisdmuiAa: 
^(nidius  bina^/lM  oppofita.  A(cleptadis,  fed  ex  minus  Itto  prineipio  fcnlim  dilatata,  cx  intervdlis, 
ladeo  przgnantia  fucco,  in  mucronem  acutum  pauUatim  faceflentia^  obhquis  a  mcdio  nei  vo  vi- 
nulis,  dsmar^ines  deiinencibus,  utmMyrtoLaurea,  (juarum  extremicaces  coiligit  vena,  copimani* 
bttum  cireunuens,  viridis.  F/«r«/ extremisramulislateralibusquaccrni,  qumiautpluresL  -TdiKiuiii. 
■Mlani  oonfidunc,  quomm  (inguli  quim^  foliis  radiads  cooftanc,  qusinfiNmMtragknra  exiotdb 
■vire&onc>  ta^enA  vero  hiriuca,  obiolet^  purpurd  ('cujus  oiedHai  anam  lihoiAoideB  maaila  viisi. 
dis  obrinec^  tinfta  funt/)ris  vireioentibus,  qui  »aidfeftoCB«<wnrHnjiat  exoitus  coraUaoie&rmahc 


vegetioris  {xirpurae,  quinq,  ejuOem  c»lods/«iwirffc«r  uitr&  recnmi  eanffis ;  omniu(nat»erd  mediutii 

soocupat  quinqucparticum,  albi^lum,  viUofum  capitulum.  Flonbus  porro  fuccc«.lunt  y//;<j«<e  iUiodo- 
denori  oblongz,  torolac,  gemime  ucplurimum,  &  extrorliim  aliquaatulum  ^^exz  live  divancauc, 
deinde  n\ucrone  coalefcentes ;  qo^  d«hifix!ntihn»f^^ 

jM»  Iae6|fe|^«|pt9e(ubind6germinat.   ■  '  v» 

ficmtJi  J^tfiti  slttrs  C\aC  >  .  .  . 


ftiiMi  cft  repens,  alcius  (aiiens,  fiqae  arboribut  convolvens,  /«^  duris,  longis,  Sdeiios  /^thiooid 
pronmis,  bi  m^oiibus.  Flmt  fest  aloos,  Scyraas  &niks,  duos  quanioare  {mml  oooulatof>  k  qtoois 
fCodiKontn/iffM  longae  accn^s,  qnalat  ioRJwdodeodro  oBOiiinnii,  planaJKnt^^aifaa,  ac/^- 
"   parVB.  Exhacplantafaocas«fn«Mtlt«n«j  inani,qDOn^ 


•Ipumores  purgare  aiunt. 

'    Prgeccdenti  ( mquit  Clufius)  pcr  amnu  fcre  iimiiis  eftj  ied  tenuiacibus  ramis,  muiitoqac  angu*  ^ 
4lioribus  foliis.  " 
^gypd  incola  eft. 

Parionibnus  Secaroonem  /Egrotucam  Alpini  ab  Apocym  fecundi  fpedc  akera  leparat,  fic 
C.  Ba"*^"»  lepidMndi^  qpoa  «m  confunxcr»t  JBooaui  mal^  hanc  plaiBam  PH^™  Iwn- 


*  }.  jlfmjmmjili»  fdrmm^C  B.  tstifinm  wm  iifi  Adb^  rmmtt,  fmtjmAi^^ 

J.-B.  .  ,      .  •  ' 

Bieril  fiinexeftitiipt  lHK,  neque  proximisic  advolveos,  venain  (uis  nixa  viribus  refta  ilac,  ppl* 
jjcaris  cnftni&iii  flipite,  in  plures  ramos  diviia,  coitioe  dnereo.  FWm  ex  adveiibJiipa  jam' 
gnlos  nodos  n^ntur,  Jiederaoeis  Amiha,  non  aogulofa,  mqdio^  acuminata,  ciiSkMc  inoQia«iin' 

dalibusaut  fextantaliwis  pediculis  hxrcntia,  (uccum  rcmittcntia  cx  albo  pallelcei\ren^  exquonim 
finu  fi«rts  ubcmm  cmicant,  longis  iii.nixi  podiculis,  umbellam  quodamrwxio  ejncnrienies,  candidi, 
iquinq,  fblio!i=  oblongis  cootexri.  Fruilum  non  obfervavit  Cluiius,  fcd  Alclcpuiiis  fruiSui  pzna 
l^iqilyn  nnyli^itj  cujus  &  feouni  fm*»  parj^planum^  in  medio  aliquaacul^m  innitndrens,  ni' 
anifWj      inifiin*  r'**^*  '^iiK*  ficii  cnlBi^-fiQptt  lnoon.cingi(b'ft  ftqiilk  .J^papeinnn 

licns  natalts  non  ostA  xaXuas  «  Synx  QHnan^ecafidbmm  tegiaiinm  Jnoola  ede.dicinr.  - 

•1.  Afoepm»  ImdtimmamfUxuamU  J.fi.  Si*mmMUt  Mufj^tltseit i^imi  Padu  Skmmmit^/idmfilL 

J.B, 

Tw^,  Mmibus  &  frequemi)»  jfiinienBirfroxima  quaeque  (candit,  mqlttplid  clrcumvnlutione 
&  ai^  nexu  illa  ampiedens,  viridibos,  geiucularis :  Hedeia^  mollibu^  iiibcuieracei  oolo- 
ris,  ladeoiuooc^  ut  ctiam  iarmenta,  adeo  turgidis,  ut  Tel  leriflBmoTulnibe  noii  minin  copiosc  l]bim 

ex  quovis  Tithymali  gcnsre  profilut.  F&r«  exalarum  finu  muln  umliella!  tirc-  m  morcm  prod-^- 
unt,  candidt,  parvij  qumq,  roliis  perindcac  Aiclepiadis  rlores  conft.mtLN  Sili--^»^  prar;;re.i  liuulcs, 
tnulto  tomento  & lanugme  pienx-,  quay*>ww»  ocodutum  ptanuni,  cx  cinciacco  tvilcum,  AlcJepia- 
A»  iBmini  (ar.  R*dictt  caodidx  &  fra^es,  iarmentoiz  &  hbrola:  admodum,  iou^llimc  iuc  illac 
jfamattftlocanGiiuoocapam^iioradanisobidmolcilz, &odioia:. 
^GMMlinSiciltentemoolkt^nii^fcM^  ^  '^*- 


Digilized  by  Google 


lO 


88  H  I  S  T  O  R  I  A  F  L  A  N  T  A  It  U  Ui 


fimJtmlB.  Mm^l^folus  rctmdurikmC.  B.  M^o^lif^P  Ger. 

Ini^tetttibus,  tenuibcs,  bicub«al»bus>r^«».>dna  quxq,ampleaent.bus,ramoCj|,/^ 

finScTlatk>n(a,glabra,alb.<U^  undi  longionbus  peduadis  IwMaa.  fuwp  laAco  pweiaoi,^ 
KSfS  omrnnu^^^icuIo  orto  n,dtifido  ml,dent  plur«,  c«S«^^  parv-.  ftelUti, 

albi  S««»  Lobelio  angulorum,inutricuIo  minore  ^uam  Ariftolochia:.  RaMx  longa,d>g,t.iIi  forccraC 
SSdScaJba.  longpCinqujc  LobeMrep»»  muliuin  fibrola,  fucculcnu  ve|ut»  reliqua  planta. 


du  C  B.  »^/«»«*  /««  rmctto3acmiit»£Mmm  Ger. 

conftataM,  poUicem  oafil,  pauas  &ri$donati,  aua  k>ngp  rcpta^ 
aiterinfcftaeft.   Hyem^fupcrtthnn»  fipnk»  «vcns.   Sut  finera^4auftok»«  tcretcs  rjohn- 
fenoquadracos.  digical.  crAlBcudinc,  conaw] Iww &  fraauo»  duos  trffvecubitos  al- 

ttZ Tupcnorcpartcr.iniulos  paucos  ^  foBonmifiiiubiisakOTatira  em^^^  quibus  altcr- 

«aamtou(empcr  .i.l  .  c:  lA,  nulhs  mtcrcedentibus  pedicuhs  adnafainwr  ff.!ia,  lata  trcs  una.is  fex 
lon«  iladorebali  m  longum  gracilelcentc  cono-  rotund.it.i,  hrm.i  q.iuicni  illa  &  cralU,  ad  Alocs 
tanwocrafimdincmminune  delduaa,  aliquotnervi^  c  mcdiacoih  exeuntibus  latis  craffis,  &  avcrfa 
foEpartBmanmfecoiifekuispMsliia,  ex  viridi  Mllekcntia  Nohnlpno  luper.us  obfcu^  vindw,m: 
ftriiis  aJbicanaal  gravis  odo»  Nec  i  tenera  lolum  adolefcentia  lenJi  canitie,  &  infpcrljs  veluo 
pruinis  cum  virwc  alHcat,  fedctiam  caule,  raniis,  ncrvulifque  cunftis  Mre  &  amamm  Uc  UKrt^ 
&imdit  hxc  planta ;  quod  concrefccns  lods  calidioribus,  non  (apons  led  candons  quadaot  iimili- 
•lDdincAf*iw»<^5-«f*r<r/«i/irappcllatumfbit.  . 

Ciica  fiunmum  caulis  faftjgium  pcdiculi  craffi,  fmguli  [non  bihdi  ut  vult  auliui,J  cximum  rio- 
mm  wUiam  fuftmcntcs,  quinquMpta,  lexaginta,  aut  ctiam  ccncum,  vel  pluribus  Moi  ibus  com- 
cept^xtt,  kii^Ul^peacutoappenfis,  &  plcrunquc  oendulis  feu  cetyui^  ter ram  reipici- 
•  endbos.  Slnguli  antam  floWBComponnmur  primo  c  auuiq,  folioljs  exiguis,  j^umiUL  taoMuiii 
refiexis,  qux  pro  cjlicc  inlcrviunt;  adnde  foliu  totidem  quadruplo  mamnhMp  retrortum^  pamw 
reliexis,  &  praedjda  calyasfoUaobtegcnubus,  h«c  autem  infoma  paite  «nda  lunt,  lupenore  pal- 
lidacumabquorubore:  reftant  tandcm  mterius  fica  quingue  graiuiU  (fi  it.\  .ippel  arc  licest)  ex- 
tcraa  &aBMilli  «aimfimilia,  mtemi  concava,  colorc  iuavc-rubcntc,    quoru:n  iinguhs  lingula 
cgrediuntnrfihmaitaisnftamina,  capitulum  pamim  ftibrotunduni  cingenti.i,  mtcnus  viridc,  lu- 
penus  albicans.   [Clufnis  floies  unico  quidem  Mo  amfta»,  ftd  qumque  Rrohmdis  mafuris  divjjo, 
Uar  flomm  Ai«cyni  Afdepiadifire  fcnbit]  Ec  imntotra  fldhm  OMnpagc  vix  unaautalcera/aS. 
qua  fcccrefcit,  qui  lonRitudmt:  digicum  implct,  cmuinet.jue  raembranacco  mvoTiicro  (L-muia  lax^ 
.  miiar  Coron»  ImperiaTis,  frequenti.t     ....il,  unbncatmi  difpolica,  cpbus  ad  gcrmen 

Slanuaofclkeaadaalcilur,candidiffitna&molliirim.i,i^  cclErKcriapicns.  buiqi.i-  a:m 
fcJaniMine  intnscqrtBnea  Afcl^iadis  liliqms  limilUma:  lunt.Extcnus  tructui  mciiibrana  viliis 


jffpwno  ^  lani^n^  intUS  —        ~k  • 

''^!h^r^^<^i^^^^'Cv.um  reftum  latifoUiwaAjnericanum  ^TL^ 
0£ari'ru6cc  Belli,  1.  e.  AVcvno  Syriaco  Clufli  (pcde  Amfilij,  putat,      rat.ombus  u^ 
i:  Quia  Apocynuiii  Americ^num  fruccx  non  eft,  nec  fblia  pcr  hyemon  ie«|net  0/-r-  BcUi  m- 
ftar.  led  tota  cius  iuperfiaes  hycme  quocannis  emontur,  radice  duntaxat  m  tenu  lupcrititc^latentc. 
a.  Quia  Jac  ApocyfuAmer.  acre  Sc  caufticum  non  cll.    ;.  Quu  iiliqiia:  Apocyni  Aracr.  mc^rvac 

finc^  pioduAiores,  BeKkllaris  autcm  refta:  «f J^««^>J2S)^Xi^A^^ 
cannm  radidbus  infigniter  reptat;  cu)us  qualiiaas  in  IMalpqoralwt  BeUl  &  Alpw^iniaa 

"NSTtaroi^ hJs  non  obftantibus mm  BaJ^lfar  Alpmi,  tum  Ojfar  fruricxan  B<Ji  nnam  & eai^ 
cnmApocynoAmencano  P-ri.  plantam  elTc  minimc  dubitainus :  hnuidcm  WJ^^^  Alpmi  ouii 
■Q^  fiaMefielit  fpeae  cooveniie  tumnomen,  tum  locus  natalis  k^dct.  Bc.dclL.r  ^"tan  Alpin. 
.IpoeywAmencat^^  eamlem  efle  aceuranorqus,  dcfcnpc.Q  qii.v  cxut  apud  liln  Inil,  Vcilm- 
^imW^rvatumihm  \nAlfm.  fUm.  ^ffff.  Sc  iiUqu*  fi»«a  addita  «>nvm<^nt.  VelUneus  enim 
ijfc  inlgypto  p<;regrin;«us  ^Sc  iSir//ir  faco &D  nata^frentem  jd|t  &  dcfcnpiit  Nec 
cU.u.  q  KHl  Belks  Oi7-r  fuum  foUa  per  hvemcm  retineremrt.  ^  'f^^^r^^"^^^ 
ribus  r^ponibus  foltt  retinere,  m  fhffiQnbus  amiiterc  poffit.  P^n»  iplx  inipKMtldx  acdUigenr 
iBPCoiiuisiiiilv  fiinCi  •   


cSlrmemoC:,,  cxtenus  anerco,  JntenCs  vindi,  flxingiofo  longc  lumu lcrp. ab^ 
k  .mpliGU.   fWw  lempcr  feit  bma  m  luis  ped.cuUs  l.b.  oppolita,  figura  cordis  (^uamto  letumwa, 
«blonga  diniiniaca,  Ullu,fubhufuta  exterius  paulum  incan.i,  m  caule  quon,  n  ulto  a.  lulc  ui- 

llSomiinmfinepiopriispediculis:  qSa  autcm  ojnftatqmnque  foUoUs,  '^^■^. "^^^ 

inUi»ojl»wpr«W:  mi^ 

«ittcft  f^  iutew.,  iwenus  wabratus,  inodonis.  Huic  pttTCait  ymfl»  obkmgw,  «JJ^ 


Diyiiizea  by  CjOOgle 


Lib.  XX»      2)r  Hwhis  jhre  fenta^tMde  yafculiferit.  1 08^ 


extremitate  acammatus,  nu^tudine  cwri  eallinacei,  cx  viridi  fiibflavus,  qaando  nuturus,  habens 
corticcm  cralHorem  Auranni,  exteritii  multis  promincutiis  inftar  aculeormn  prarditum:*  Fuadic 
de&  fuccum  ladcuni  glutinolum,  iti  ut  gludnii  looj  fiingi  poflct:  matujior  apcnt  fe,  ac  mn»^ 
fimhki  oblonga.  nigra,  infigni  ordine  di/poiiu  habet:  quodlibec  aittm  granum  feminis  habec  floo* 
cmn  qnafi  ^  pluma,  cobris  atffiBxm.  ^endidilfinu.  Hi  flood  in  dixtteinicate  fiudils  interius  edeoi 
jongwiDirSe  liipeiior  parscavkitB  fnak  roonftrat  femina,  infeiiorftiooot  illos  argeotcos,  niaiado 
^»eawih»Too  phanokt  gavwerfc  oopiofiiin  bc  habet  «Mffimnm. 

*  8i  Jftcpmm  Mhtkmm  T«f«Qm^Ji8m  fmffiei  Mguimmtmi  Pr.HeiiiaiidGZ. 

HeAatftiUbfoaKparaafdoe^^  lediaajora:  cguU$,  quinq.  ter^dodnjmi 

longos,  teretes,  purpaieavdyiBinicnflagi,  genkubtos  perintenralla,  fritamm  ChUli  rCnpfld]  re- 
fertum  ftnwK  pland  orficakn.  8e  lamipne  comprefaeaibs  rsdiem  tcto  ooatortam  &c  caaoidaai. 
quibufdam  veluti  gl:indibus  adhxrefceucibia. 

Naldtiu-  in  fi  iguiii  6c  (axofi.s  locis. 

Radix  extra  intu(que  candefcit,  guflaca  virus  minimi  ingratum  olct,  Pxoniae   ,„ 

aliqnemGalotiit  ni^ dioaai  uipduiis  pobec  ofca  fBOar..  .T«&  ac  jiqpoadere  ot  agoli^evQntt 


•  9.  Afcijmm  Ctnadenft  gngu^ifcilium  flore  Aurmtn  Mori£  prxlud. 

Morlf. 

Vix  biBedakm  emndit  aldtudlaem:  fblia  gent  anguila.  longiora  mako  Apocvno  iurie^  lun. 
Mtftra  c^lfaMi^DlKKl  ampro  Beidel£u'  Alpuii  habemusj  In  caulium  ^uiavdB  &fti^  fitnt  «uraoe 

MCaanaMOWiaigCnC:  quibuS  Cnpilawm  CnrefAnnt flifm  mftmlifa^my^^  PVVOfit  aMCWCiO* 

•  ttmlBa^aMiMoainpreflaj  rufa  (cxieronsn  tiox)  coiirineticcfc 

•  10.  Afoiynum  l^ir^intanum  JL/rt  htrkacto,  fiUqni  knpffimd  MorifiiH^lud. 
Mmf.  , 
HbIus /a&slata  fimtj  glabraj  BcidcKar  Arabum  fbius  magnicudine  accedentia.  CauUs  habcc  ttiw 
nocaac  qDacemospedesaltos,  liibrubros.  In  fummis  alis  caulium  proreniont  Mtuh  herbacei,  efA 
dem  cum  czteris  lux  Ibrtis  iornis,  icd  mulcp  minores ;  quibus  flacddis  iucceount  filujHte,  dodran- 
tales,  tenuiHimz,  pappofara  matcriam  &  Jtmta»  comprefla,  alionHB  tnore  daudcntcs.  La<^eiuc 
oianalioruin  Apocynoiam  AklepadiiinnaSla 


*  II.  ^fytgmmtfiiammkmi  IhmmArutfi^  *BtvjuL  •  Efhtmfr. 

Mrqm.  Germjn.Antk 

Siinik  eft  Apoeyiio  primo  Uti&lb  Cluiu  ;  &  fioK  inina»  icll  in  on^ 
CduUi  profert  tenucs,  tcretes,  cortcavos,  la^Stefcentes :  per  qnos  ad  gcnicula  nafcunmr/«AV»  gemiru, 
OHitraaiofitu  oppofita,  Nummiilaric  paria,  magis  acuminau,  qviorum  uiium  majus  altcnimque 
minus,  leraunaalibus  &  loiijiporiwjs  pcdiccIUs  nixa.  FUfcuU  perpuiilli,  mulcofi,  in  Cdulium  &  ra- 
morum  apicibus,  ac  inter  toiioTuin  alas  akemo  onluic^  in  umbdlis  parvisj  cauliculis  tenuiilimis 
feicuncialibus  infidentibus  diipofitL 

In  InluU  Zetiw  oiicar.  imm. 


1%  AfeeynummkminSmmCmmdmCt  Cocaad.  nBim mgKlHfilmm  Ammmmm mmm,9mit  • 

Cornut. 

Longe  alitcr  ichabct  Ap<)<:  ,num  minus,  neq,  cnim  fub  tetra  r^it  uc  Syriacum,  fedpcTiiim- 
main  terram  mukis  radicum  bbiamentis  apricatur.*  Maio  revirefca,  ftU»  anguIHs,  digitum  lof^» 
8c  acutis,  twrwaCBai  flc acropurpoream  cauUnt  genuiudm pntccdcncis  more diipoiius:  alticudiaa 
W  cubitum  aiquat  cauUi^  qu  lA  lumaD  )S«rj^  ornatur  multis,  umbdJae  fonn& :  hi  limiliBqiiidaa 
cum  Apocyno  Syrisco  fignnl^  ied  uKtiratiore  purpurd  ntten^. 

•  Cumdeilonnt  caulis  induos  cauliculos  dividmir,  qiv  clatiorcs  faSi  alteram  in  faftigio  florum 
umbellamprofenint.  Lcntorquoq,  pancer  ftjrem  ottegit,  &  4  muicis  tuetur,  qui  li  temeri  ad- 
Tolcntj  vilco  implicitis  pcdiuilis  tcn.icius  ndlixrei«uit*  &  iruftra  aUnim  nifu  vit*  confulere  ten- 
tant.  Sub  Autumnuro  c  tkmbusnafdnr  foU^MUus  unus  auc  akw,  nMHnbraneus,  Aiclepudis  mfbn 
in  quo  ftmma  depreda  &c  laca  coacbdBnMr»  ^  9»»»  Mttion  pano  pappala]ani«i»  «bpettlet; 
PhMahaciadBQ  iuoooddccerio 


•  AfitfmmtCmtiiHiifibit^^Ki^mmmki^ 

H«c  planta  raritate  atqne al^flaul  fnQ|niS;  Arbufcul.r  more  cn^irdr:  Cw/r  pedali  &k>ogior(^ 
enodi^  aphyUo,  (ulmifb,  liipenii  m  ▼atioe  tc  roulciphces  ramos  diftnbuco  atqi  dtriio,  dooaoir.  AA* 
bina,  iiaxoninda,  Andro&ni  majoiii(blii»  qotti  gwtimft  aooedentia»  i  regione  petkilis  fuis  ou- 
libushzrenda,  adomanttotinsplantsoon^raBai.  AbesieinisGmdicaiiniunexeuntramatunp^ 

tuJi,  i  diluto  rubore  leviter  purpuraicemes  IM  conTalliam  aat  tTnedonis  calioilati ;  quibus  fiib- 

eunt  filitjua  Ai[clcpi.idis  .mgufliorcs,  candida  intiis  lamiRine  5:  (emmc  comprclTo,  plmo,  fcbruflS 
CoJoris  refertx.  Rgdutt  longe  latcque  fub  tcrram  Isipcntcs  admodum  vivaccs  lunr,  lubuide 
ilb^anSliailCaiiam  in  caicicis  areolarum  iemitis.  Ladco  lucco  fcacct,  qiu  cmanat  quacuno,  pane 
vnlnereair,  ccteromm  iui  generis  omnium  adinibu.  Mulcarum  permcies  cft  fi  ibnbus  inlideant.. 

LnietiKinhonoRegio  vidk.  •   

Iri  hoito  Chclfiano  prope  Londinum  oolitur  iub  noaiiae  ApocymnoceLiiii  oonTalliBia  pwptt' 
ralctftuc,  uc  nosnwnuit  D.7tfffm</Milo^iii/M.  _ 


Digitized  by  Google 


1090 


H  I  S  T  O  R  I       P  L  A  N  T  A  H  tf  M  • 


-9  ^ 


ca*.  vn. 

De  AfcU^aJe  fe»  Fincetaxict. 


AScIepias  didnir  ab  antiqL.o  medko,  necdnUiitti  quin  iBiul  naaMa  Mimpofinuii  Ik  iviqpd 
vcnenisreiiflit  J«-  bed. 
Nomen  Vicetoud  vel  Vincetoxid  barbamm  eft,  6e  a  ifcendoribittliuic  inipoftumb  qnod 
illi  iulignisadfora^TeoenaTii iniic.  VoxconfUta  eftcx  wm*&  $nA»mf  leOids  rantEHr  iih% 
toceGrzoi^idflent.  Utm. 

HiruiKiinariam  ainmrocmt  1  miifhi  (eupodiisniiquisquaspfddnci^llDisddlifidlleiplanKlfiim 


Hirundinariam  ainm  vocint  i  miiJhi  (eu  podiis  filiquis  quas  ] 
oftcndmic  (enien,  acq,  Hirundims  figuramrefeninr.  Idcm. 

Ab  Apocyno  tiihH-rc  Tucco  limpido.  Iiiiquis  fingularibus  Cicoiiix  roftmm  I«6ranlfa&  AltO>>' 
luiona  Aiclepjadcm  lucco  dilutc  lutco  turKcrc  (cribit,  non  limpido  leu  aqueo. 


t.  JfcU^at  fcre  albo  Park.  Ger.  CB.  4[tk(imjiv€  Viiutttiaam imkitfkrikm  MemtihtJ,B. 
;fctDalIoto»too?t  ,      .  ... 

J.B. 

Nunierofas  r<k/ix  dcmittit  fibras,  bcnc  habicis,  lonR.is,  alb.as,  guftu  naufeofo,  c«iiZei  fiirrjgcnslen- 
toSi  cubmun  &  iefquicubinim  altos,  hirlucos,  gcmculatos :  ad  quonim  genicula  bina  fanper  fflid 
adrerla,  exbrevibus  pedicnlis  fitrfum  vergentious,  noonihil  per  extremos  niar^nes  8c  nenros  lur- 
Ibta»  fom&  hederaoeoram,  kmgiora,n]gpliom:  Exquorum  alispeAaili^pradaiiues,  fims  priratis 
infiiicr  jx-ciicellis  donatos(uftinent,  albicantes,  pentapetaloides,  qninq,  apidbus  concolonbus  rotulx 
mooo,  Scffiliq,  pifttllo  viridi  medium  occupantit)us.  Hifce  fiiccc(.UuK  cvmtatla,  felcunaam  aut  am-  • 
plitis  longa,/««fl»tonicnto  involumm  continentia  mfKim. 

L*cm.  '        Fer  Germaninm ,  Tt.^li.im  6c  Galltam  Narbonenfem  non  in  montoiis taotijm,  lcd  edam  in  dumc< 
ds  8c  tepibusubuh  i-.  iiiveninir. 

^ij^  lUnlUx  hnjiii  herbe  akxipharWMOl  ac  iiidorifera  eft  infignii.  Ufiispncdmii  in  pefte  aliiiq,  tene* 

nofis  afleftibus,  in  oibftralBQnbm  menfnim,^  in  palpiutiane  oordb-  ac  lipochymia,  in  Hydrope. 
Smm  oommendatur  ad  cilculum.  Extrinlecus  ufus  tain  fkirum,  qu^m  radicum  ac  fcmmis  eft  in 
liloenbas  (bfdidis  ac  maligms  purificandis,  ad  iAujjnfe^rum  vcncnatorum,  in  uiccnbus  mamma- 
mm,  &C. 

Ete  ri  ejus  ad  Hydropem  vidc  J.  Bauhinum  flcTnffia^  item  Ephemcr.German.  An.  i.  Ob- 
•firv.  156. 

Raaix  pondcre  lemilibrz  pcr  nodcm  in  vino  macerata,  Scddnde  u((],  adtettias  deooAa,  manft 
jejunoftomacho  calida  pora,  (tidore  interim  provocato,  nwrifici  expeUit  aquam  ineerctuem,  ade5 
■   ut  illapcr  pcdum  planras  CRimpat,  dh},  hoc  lingularc  cxpcrimentum. 

^bbisinlienm  mimm  videtur  Apocynum  m^gnam&  lohifisram  eilc  berbam,  Afcicpiadetii  au- 
1  d  (hnft  cot^enerem  lalutarem.  At  Pena  &  Lobeltus  in  Adverl  (e  oermm  cxploratumque  ha- 
■mednK|Bm  diu  ApoCTniimlaafeJiamlalKmaliisfenenis^  caoe  deyoraris aocipliafmaami  it^ 
iflo  s  qnibs  ocutnuw  ib%k  Cbfim. 

*  1.  AfcUfim  mgufiffoha  fiort  fiawfcenie  Hort.Reg.PariC&Bkt 
5.  AfcUfim  fim  fugro  Ger.  Park.  C  B.  fian  nigro  juertmJdm].  R 

CoL  ' 

Xtdke  nirimr  fibrat^  Afclraiadioon  diflimilt:  tmMm  ka  Tiricolis  flexibos,  bevibus,  duos  Mt 
crescnbttos  longis,  mmiihHub  dhrlln,  qozlibec  fiilcn,  Mplocaeinftarie  cnaiiivdvendo,OQa- 

(ccndentibus,  in  altum  enititur.   Fot»  habet  fiicculcnca,  mollia,  widia,  brvia,  Afdcpudis  fimiha, 
nonnihil  inlummo  acuminata.   Flcrei  Apoq  no  repcnti  ^-ulgari  fimilcs,  fcd  colorc  pullo,  pari^ 
in  purpureum  vcrgcntc,  quamobrcm  mgfim  florcm  habore  dicicur.    Silnjuaf  SiC  femifi*  pippoQtf 
■ri  abud  vulgare  Apocynum,  comprcfla  &  lUBa  Aug^fto  menle  pcrfiat.  Tota  puna  li»cco  tar- 
igK  bteo,  ingrato. 
HaociocollibMli4on(idiirnfiiagriFranrig^»n*«Kto 


Ab  Ardcpiacle  vulgari  flore  albo  in  pauds  diflcrt,  ut  defcriptioncs  confercnti  apud  J.  Bauhi- 
mim  patebic  i-Wiv  nimirum  dikiaiis  vireocibai^^SZ^iMir  bcevuxibui  kd  craffioribus»  Itriad^  bifido 
nmaone,  intcrdum  lingukribMb  aooottnquam  genonk.  JI9M1  iMpi  incqomaafiinBl  piod»> 
■aCf  pedifiulitbcehbusj 


Cak 


Digitized  by  Google 


Lib.  XX.       T)e  Hcrbis  flore  pmtapetaloide  yafculiferu.  1091 


Cap.  vm. 

De  Clematide  Dti/t/jHoiJe  feii  yinca  ptrvinca. 

CLernntis  hic  dicitur  quia  inftar  «xii(«™r  repentes  profcr.it  cauliciilos,  quos  «AJ/«tm  f  fip. 
menta]  Gnci  vocant:  Daphnoidcs  vero,  aini  a  Lauri  tbliomni  figuri,  tum  ad  difFeren- 
tiani  aliarum  cognominum.  Doi.  Vinca  pcrvinca,  quod  humi  fcriMtj  6:    m  raodum  fru- 
ticuli  porrigat,  vicina  quarquc  vincicns,  Fiub.  , 

NoLr  ejus  fiint  farmenta  longa,  repcntu,  folia  glabra,  colore  Sc  conliftencia  hcderaceorum  flos 
aniplm,  liliqua  ad  lingulos  florcs  gemuia  non  lanjgera.  ' 

A.    I.  Climatit  Daphnoidts  minor  C  B.  J.  B.  VtncaftrviHc»  miaor  Ger.  wt^rHPark.  ^tW 

tninhlf. 

J.B. 

rlagellis  rc^tjtricibus,  humi  fiifis,  lat^  le  propagat.  RaJlx  fibrola  cft :  larmenta  multa,  tcnuia, 
teretia,  vircntia  Sc  gcniculata,  c  gcniculis  emiffis  hbris  rurfiim  radicancur.  Folia  gcnicubs  bina 
oppofita,  I-iunnis  fimilta  [  colorc  &  conliilentia  Hcdcraceorum  ut  nobis  guidem  vidomr  ]  mino- 
ra  tamcn  mulc5,  acuta,  riRida,  IxvLi,  brcvibus  i^ediculis  appcnfa,  fupcrnc  f.irurato  vlrore  niccntia, 
infcrnL'  diluciorc,  faporc  adllnngenrc,  lubamaro.  Fios  pediculo  c  ceniculis  cnaro,  duas  uncias  Jongo^ 
fingulari  fineularis  uilidet,  oblongus  Gcllcmini  modo,  nunc  fimplcx,  in  quinque  laanias  aldu^- 
las  &  latas  aidcifbis,  nunc  aucto  folioram  numero  multiplex,  quorum  inccriora  motlo  bina,  modo 
terna,  ad  imum  integra,  fupcnus  uc  cxcima  lacinianmr  dunt.ixat,  alias  pcnitus  fcparara.  Colorflm- 
plici  coendcis  cum  apicibus  concoloribus,  fed  dilunoribus  parum,  vcl  albtis  cum  |}.miintilis  lutcis, 
pilhllo  alSo,  fundocmdidis  verfibus  flriato;  vel  pulchcrrimo  fpe<aacitlo  viol.jccuin  riorciuper  lin- 
gulas  lacinias  i  (iimmo  ad  imum  linea  decumt  ladea,  id  quod  &  in  multiplici  oblervatur.  Vcruin 
qua:  mulcipLci  clt  flore  eam  non  alio  quam  purpurco  aut  purpuro-violaceo  colorc  obfer\'avi,  &  bi- 
colorc  ut  duitiim.  Flori  fiiccedit  fcd  ranffim^  ftti<jua  btcornis,  Carfalpmus.  Cemicmla  tenuta  Junt,  ar- 
tuala,  utrdque  extremitate  cobfrefitia^  bma  plerim^ue  femit$a  coTitmenlia,  oblmj^»,  Sefelios. 

Ad  fepcs  &  in  aggenbiis  fbflarum.  ' 

Vulneraria  infjgnis  eif.  Ufiis  pr.rcip.  in  fluxiombus  alvi,  dyfentena,  hxmorrhoitlibus,  e\puitionefi,cj 
ftngiiinis,  hxmorrhagia  narium,  vulnenbus  lerofb  liquore  manantibus.   Extrinlccus  ui  proHuvio 
mcnlium,  in  laxitate  ac  dolore  dentium :  lac  cxtmdum  revocat.  ScbroJ. 

Folia  ore  recenu  fanguinis  fluxum  e  naribus  erumpcntcm  comprd&ire  frequcnter  vidimus,  in- 
quit  Coflxus  libro  fuo  de  fbrpium  diifcrentiis. 

Folia  reccnria  ftipcr  chartam  bibulam  vcl  cmporecicam  impofito  fupcriiis  lino  pexo  intcrbaftata 
&  churis  odorc  luffita,  confiLo  mulierculx  cupfdam  in  fhumis  adhibica,  difculTere  tiimorcm  brevi 
tempore,  qin  pcr  anni  fp.iciuin  mcdicamentis  a  medico  dodo  prxfcripris  contumax  obf^itc- 
rat.  Eodcm  meilicainenco  e)uldem  muJicris  moniru  pio  deploraco  lelldus  cur.itus  c(l:  .incea. 
D.  Hiiife. 

Vinum  turbidum,  quodque  colorem  amifit,  hujushcrba  q.  f  vafi  impofica,  intra  qtiindecim  dies 
puruni  clarumquc  &  gcnuini  colons  reddet.  Expcrt.  Trag.  Pracftabic  tamcn  ut  vinum  prius  in  aliud 
V.1S  transferacur. 

i.    Clematis  DafbnoiJti  majer  C  B.  C/.  Dafb.major  flore  caruleo  &  ali»  J.  B.  C/.  Dafb.  five 
rervinca  major  Ger.  Clem.  Dapb,  lattfolia  /iveVinca  fervsnc»  major  Park, 

J.B. 

Per  omnia  major  cft  Pervinca  vulgari.  Folia  qux  oppofita,  ex  fcmundalibus  &  longioribus  pe- 
diculis  appenfa,  c  viticulis  junco  crafitonbus  oriuntur,  tres  cirdter  undas  laca,  paulo  longiora,  nunc 
acutiora,  nunc  obtufiora,  cum  acrimonia  amarefcunt  faporis  ingratL  Fl<iiei  ex  foliorum  alis,  pe- 
diculis  fixrcnt  femuncialibus,  longo  corniculo,  divilionc  &  fbrma  floiiim  Pervincc  vulgacioris,'  (ed, 
ut  par  c(l,  mulco  majora,  coloris  ccerulci  vcl  inccrdum  albi.  In  hac  filiquas  five  comiada  Ungu- 
lana  ob(c:rvavimus.  Apud  nos  frigore  inccrdum  ablunucur. 

Circa  Monlpelium  freqncns  rcpericur.  £^^, 


Cap.  IX. 

De  Cenuurio  minore,  pnrpureo^  /uteSve  non  perfoliatoi 

eEncaunum  undc  nomcn  aocepit  diximus  in  capicc  dc  *  Centaurio  majore.  #  »  i  » 

Notx  Cencaurii  minoris  non  pcrfohati  func  Horcs  i  tubo  oblongo  in  cjuinque  fcgmcnca 
acuta  expanii,  m  (iimmis  cauhbus  &  ramulis  crcbri,  fap»r  aimrus,  lcmina  irunualunu. 
Ccncauriim)  luteum  pcrtbliatum  toto  gcncrc  ab  hocdiflert,  laporc  duntaxat  amaro  8c  feminum 
par^itate  convenit. 

A.  I.  Centaurium 


Digitizcd  by  Google 


Htstoria  Plantarum. 


A.    1.  Ccntaunum  mmut  CR  mmttyK^^  Paik  amm  pre  furptrto  &  ^lho  J.  R  f«rxwHP 

XmSx  ei  parva,  alba,  lignoft,  obliqiic  aAa,  fuiculofa,  cxucca  &  infii^ida.  Cauhi  plcnai^  llltt* 
cus  angulohis,  ilodraiualis  aut  peaalis,  kvis,  fiimus.  Fotm  alia  m  tcrram  fparguntur,  alia  in  caak 
biiu  cx  aclvcrib  lita,  Hypcrici  foliis  inaiora,  g|bbra,vtridia,  tribus  ncrvis  inliKnioribus,  avft-fi  parw 
maxinic  confpitnis.  fecundum  longitudinem  eMUrrcnnbos  donata.  Fkres  m  fummUadbus  caulis 
tL  ramorum;  pliircs  fimiJ  junAi,  nulUs  pulllcalis<ioiiaiti,^i  tubo  longo  in  quinque  fcgmenta  mucro- 
«XMlcm  folia  imicaiKia  c\p.inii,  fuave-rubentCB,  apklbus  patitcr  quinque  lutcls.  -CaUx  floris 


qi^que  ibliolts  angulbs,  a^tis  compomtur.  Floribus  luccedunc  captula  longa  Itrigofa,  ftmimbiu 
jlMiMiriffimB««ra£rumrmTilibusplena.  . ,.  .  _ 

^vm  1 1  'eni ,  inqnk  J.  Bouhutus,  tum  nqres cum  toli».  loligni  atnarare  pnedita. 
Gr kirn^fHMT  lutdf  -  Pliniosob  fumtnani  amaritMbem.Fel  ninB  <&ciafliniMt  Itafis fUrif». 

■^ulio  mcnfc  fbrcc,  Mi  p.ikuis  ficclorlbub  fic^^^^^^ 

Horccnlc  folum  refpuit,  ncc  horci!  qu.imcunquc  adhibuens  curam  alluclat.  Je.  Bod.  i  Stapel i» 
7hutk.JM.  iibk».  eap,a.  p.87.  Et  iterum  Iib.  9.  cap.9.  pag.  104J.  iUud  experiraoa  didid,  Ccn- 
Mnmi" «"  hortw  aranflanim  eodem  peririanno,  nec  unqpmex  wtnineiaMia.  Ftr^imktrf 


IM  C  B.  Fwlk 

C  B.  trvJ.  ' 
Ex  r^jieeparv»,  alba,  iibroGt  owA'  exuigic  mox  in  duot  palniam  fic  fiaKValmares,  (Iriatos,  hique 
in  alvos  diviff  fe/w  funt  parva,  pediailis  carentja,  qqorum  prima  lata,  (ubroeunda,  fupenora  an- 
gi.ffa,  acumin.tta,  qiiand6que  bma  aaveHoftu  caulem  amplcxanria.   Florej  oblongi.  noa  lemper 

albi,  ut  vult  C.  Ikuhinus,  icd  frsqucntuis  purpurci,  praccedentis  fimiles,  ab  «no  fiu-fiiro  cer  raran» 
kK  fparfi,  luiRuli  ucplunmum  ex  una  caulis  parte  libi  invtccm  faccedentet,  i  vakulis  foliolis  pn>. 
«l^unc.   Hts  fibnue  ixt  in  vulgan  femen  mmutum  concmentcs  fucceduQL 
j(a  agroMoalpdieiifi  &  auoi  in  G^Uia  Narbouenii  tiequens  eft 

*       CMmnmflrftnAKmmmm  MonlC  bift.  yadud. 

Ct.iici  biuncialcs  8t  tnunculcs  ranudra  ferc :  f!orej  pnrpurcos,  nunimos,  pentapettBS:  «^mm 
fcmm.iles  mmorcs,8c /iw/w  nudta  CMfca  Ccotaurii  mMytis  vulgaris  rubn  modo. 
Leem.  ]n  humi  li>  circi  tugni -xAjtK  ejDooM  lods  ptovenit.  r       l  e 

OMMni       D.  Wlieelcr  m  Itiner.  duas  proponk  Gentaiirit  raikcaMb  nunuumCcnfc  ramoium  mbfum  fic 
aUHim  ininfiila  Corq.a  obfervatas.  ' 


4.  Cewttwim»  Unaam  mmim  CoL  imtMm  fufjim  C.B.  mimmm»  htrmm  Pvk  CMr«rai  Imd 
vmntm  ParL   '  ' 

Dodrantafis  eft.  rMiUr  pei«iuam  o»eaJ^  Kgnosii,  paDctKe :  iu  mw>  ^  congcncris  & 
vulgaris  flore  purpurco,  (^minonteT  t4ule  anailofe,  binis  oUooffS  /Wi^  alteraaum  pcr  iracr- 
valla  h*rennbus  ut  in  vulgari,  (cJ  duplo  minoribus,  Rutae  proxmm:  m  futnrao  vero  jiora  xmi» 
.nucunicum,  longis  calycibus  pro  Kili  mfidcntcs,  co!o:  c  iutco,  Maio  rnenfe  hiantes,  lemmeiKOai^ 


gcnciu   Sapor  anurus  Blaatx  admodum,  lat  non  um  mtcnfus  uc  vulRaris  purpura. 
iXi  tt&o  vetcriscdifidiBaiaiu  Pifcuia  mtrMu  difti  <^>fcrva\fimus :  \'eriun  quod  u 


bi  ortum  efl  folo 


floris  Qilora  k  maact  purpnreo  difFerre  nobis  videbatBr.  Colninna  m  manwms  oppidi  di^vulgo 
Tm»  JOm  lAiMMr^  am  longft  a  Stabii  niims,  ia  VefiwilBMilBi  «ApeilW  pmniW»  moK. 

,    A.    f.  CentAuTium  fr.inftre  lutemm  mmmtm. 

R^Jix  ci  alba,  lignolL  fimDfex.  nonmmquam  fibos  maioribus  donata-  Folu,  ad  radicem  parva, 
.ingulb,  oblongj.  C«/m  trfum  drdter  digitoium  altitudine  afTurBit,  nunc  finipkx,  nunc  muta^ 
plex, I .inofus :  ,id cujus  (Tngula  gemcuU,  <ko ex  advcrfo fita fbht)^ angufla,  ^^J^^^S'"^^^' 
misramulis  longis  pediculis  (ubmxi.  lutci,  cxigui,  fbri  fcmpcr  claufi,  ^"»"9'*  P*™J/2SJ? 
dcprcbendcrc  Iiciuc)  mihi  vili  lunt  aimponi.  VafcuUwi  fcminalc  figure  «bpacfc  pernWBWWai' 
tem  m  duas  cannas  dchifcit,  &  fmem  effundit  mmugffimum,  ' 


6.  Ctntmriwm  minm  BT»fSimm  Bre!jn& 


.  Putehxc  pLintuU  raJUce  mtimr  flavcfcente,  tcnui,  fibrofa.  ""^«^^jK^^il^ 
f!>r.re,  guftu  anuro.  £xquaCM£i  geniculitus,  pertcnuis,  crc^s,  dodrantaji ^T^^^Tf^^ 
i>cocxit;  qui  m  (ummitatni  ranios^>rqiufibcachia  cxpanla.  divKhtur.  &  h  inramrfos  ™^ 

fusd.os.m,aalcs2cma,ores.  alwSSortlinJ»  pknmquc^  ^*^'"  ft" "^lVvlln  ^^^^^^^^^^^^^ 

Hiftr  tinaoriarformi  h^iud  Ibhmilibus.binis^pcr  aaSoSaiani^ 

moleulum  quidcm  inc.iul.s  .ipiLC  inccr  brachiomm  iunAoiam  caneftm 

jn  cxtrcmitatibus  rannaoruni,  qu.im  .nccr  fol.on.ni  Ulorum  alas.  J«7»'<=*'^P^5~^*.*S£. 

fe"}  q»*n»or  folia  rotunda  cxcuntcs.  Ccntauni  vulga«?s.flol«l«  duP>o 

UAwditMdtMv  quadnnciib^  iMmbianaoes    rigdyailiib  Tcnub»  contpmia^  Sbe( 


Diyiii.^ed  by  Google 


Lib.  XX.   .    De  HerbU  fore  penfapetaloide  yajculiferis. 


091 


Umaagfibfimbmin  Jjtunlubentibis,  pi^^  Hosc4/)/iiii[«anguftae,oUoiiiiSj 
 i_  r._i_i  j. — :  '^&life&rtx.lequunmr. 


Caf.  X 

CeMtmHrkm  htemm  fer^htm». 

Ujus  nocx  (unt  Folia  in  caule  adverta  in  unum  coaleicencia  ut  in  Diptico^  oolore  glauco: 
 aJifmmvB»)uaam,nademklBmmm^^ 


H 


btiMm  furftUamn  rmmfim  Puk 


A.  Ctnttmiim  Arfrw»  fofoltattm  C  E  J.  & 

■  y.^  .  '.  .  .   ■  ^ 

UDdlij  fi!>roIa,mulciR-Unae  alb.1  raJk$imSttrt€miItmto\lcns  modo  fimpliccmj  modo  raninfumj 
teretem,  glabruni>  (clqiJipaiinarcm  auc  clodnutQuem;  qpiftlmm  ad  iingub  getiicula  gemeUuoL 
muci  onatum  trajtatj  haud  lecus  atque  calidanun  rcxipntun  Pericljrmenum :  ca-cenxjui  drcift  iidi>  . 
cem  ptwnni^aua^terram  fternuntur  filis  mnla  in  orisenit  Saponariz  vulg^  non  dilfinlilia  majora 
tamen 8c  cannf«ymia,  iai glauco qnodam poUine,  qiii^gitb  Fadl^detergwjr,  (acgc  «laplana) 
obJnda.  Samrtnts  ouilis  in  flerm  undali  aut  breTiori  pedicuk)  fuiBilcum,  vduc  in  dirortio  iea 
an|^o  duorum  ramonim  (qui  ad  ucmmque  ejus  latus  onuntur)  fmim,  terminatiu'.  Ramuli  ifti 
altius  afluTRcnrcs  prim'j]'i  in  duos  dividuntur  ramos,  intcr  quos  in  rtxtum  aflurgens  conliftit  ritw,  & 
dcmceps  ramuli  oxiem  ordine  (iibdividuntttr,  donec  ad  excrenK»  liirculos  ventum  tit.  FUt  qyim 
Cencaurn  min.  purpurei  major,  calicisloooodDptemnque  aagliftilGnus  CohoHs  obvallatus,  i  talM» 
raiculuffl  ienun^le  ampleOam  in  oAo  pleranqoe  folia,  aanoftlgoio  micaiKia  expandiiiir:  ^ioi 

«wr^a  «wnripinfir  n^itdM  CiKtifHiimla^  frmK»  mpinlwwi  iwtHlMilftiililw  ntgwim  dimUwri», 

Herba  pcrquam  .tm.tra  eft,  non  autem  flos. 

Flotetapua  nos  Julio  &  Augufto  mcn/ibusj  fcnus  citiiKvc  pro  anni  temperatura. 
In  montods  &  licaonbiK  pracis. 

Ccntaurii  mioons  vires  fummatim  re<^n(etScfaroderus  his  vertxs. 

Sphwfllfclim  eft  6c  hepaticum,  amanun  du  mocdactutcm,  unde  &  leviter  aftfingens,  exteM 
geaSj  ^enan^  vulneranam.  Utileeft  in  iftero,  menfibus  fiippreffis,  Soorburo,  arthnnde,  lunibiids» 
8e  ipecifioi  in  moriii  catus  rabtdL   Datur  eius  deoodum  utiliter  tettianarits,  quwi  bilcni  per  iniema 
d^neredaeatlir,  quofa<ftum  efl  ut  quidamnanc  hcrbam  Febrifiigam  vocAvcrinr. 

Cseterum  quodDiolcorides,  poft  eum  Galenus,  eolquc  {ccun  tcrc  omncs  Botanici  fcnbant  bi- 
lciii  &c  pitultolbs  huniorcs  per  alvum  eduoerc,  ifchiadicifque  infiindi  JetxxSura  (  uiquic  Dodonxns) 
tamctfi  frequenter  &  feliacer  boc  uii,  per  alvum  tamen  expurgaaoaem  uUam  faoerc  oUeivare  noa 
pocuimus,  StC 

Dodooa»  ieoppotiit  CHofinaiuiiis,  licet  entm  (ioqwp  Ceoc^^ 
quimVeterum;  nonbbli  tmennon  purgat.  Videnmi  enim  fi  defaka  quandCM  Jetnr  quod  pur- 
get.   Controveriiam  expericncia  determinandam  relinquimus. 

f lerba:  comzque  decodtun  lenngines,  varos,  alpbos  &  cnetas  cutis  infe&iones  exterit.  In  He- 
trun.1  Biondclla  nuncupatlir^  ^yifiiaiM  ^a» jainlfc<la«Bi«wiyfipa  iiiaIiBnimOqdlit«lilifM>pfaai> 
mumpneltac.  AUt$b, 

Novi  hmiinem  qui  pro  delpecato  relidusioiportimohauibCentatini  nun.  in  poo 
deooAk)nisibrtis  inviooonniimaneabideroo(Snvaluit.  DBaie5inM.S.  oniBinakavit  D.Mft. 

Frequentiffiffio  certifflm6que  eft  mulierculis  remedio  dum  meninim  oUfaiiAiane  iniSAantnr, 
quos  deco^  Centaurii  hu|'js  prorirant.  Sim.  Tntli. 

Sai  Centaurii  rmnons  cerco  exponmenco  Tertianam  fugac :  &  aqua  ejus  dedillaca  ufui  eft  uc  io 
el  pulvercs  febnfugi,  vel  fal  ejus  difti^vantm'  paioxyimi  tempore  propmandi,  uc  largiccr  fudenc 

O0dCr4  iiuiures  &  cmftolain  capids  icabieffl  vix  prdlancius  ulluro  deoodum  rroenecis  qdbi 
CBneintii  iniii.  ex  pifomm  iito  bcodio  paratum  quod  coqui  profimdunt,  quaodo  ad  eam  uigue 
moOiticm  coAa  iunt  deglubenda  ut  pinfi  aueant.  lUoettimdeGoftofiJaveairGapiCt|iQ|i|dnrni^ 
(ures  &  (cabicm  decergec,  imo  uni  myriades  pediculonun  enecit  Umk 

T.imx  Arflimationis  cft  hxc  hcrba  apud  Gcrrruuia%  ntvil  fiwim BwJicmim  fiu  ^'■^Hmirf  nl* 
gus  parct;  duus  partem  non  conilicuat.  StbnJ. 
Galenus  Aipmg^.  miciUqfiB  fau|ui  plaWB  &oabatti  ^  «a  <c  ipfiw  litUGbm  i 


s.  decoqjuamr,  per  clyftenm 


Aaaaa 


'  Cap. 


Digitized  by  Google 


"i  094.  HistoriaPlan  t  a  k  u  m. 


Caf.  XL 

VEtbafcum  nonnallis  quafi  Barbafcum  6iAim  piilatur,  ouia  folia  eius  pilofa  (unt :  Italis 
enim  Bsrbsffi,  6c  prima  Ipecies  vulgo  Tapfus  barbacus  didtur.  Plinius  a  Verbcna  dedu- 
cit.  Grzcis  «J^^td-  appeUanir*  M mfMg#(  i  fimnmot  qu6d  ejus  fblijs  8c  caulibus  ta 

tcmis  pfo  cllychniis  utcrentur.     "  ,    r    n  r  .    .     .  1 

Notx  ciib  iv.m  UAu\  111  ciuhbus  altema,  flore<  m  tln-t  li';  oblonRis  conferti,  non  namwtmm 
fitiieti  potiu.s  ad  honzoiitcni  pcrpendicularcs ;  capiul.c  Inviivcs  conica:  .lut  turbinAcx. 

'        A*    !•  Voktftum  mai  UxifcUum  luttmm  C  B.  vulrgre,         lattt  Mtffii»,  ftiu  auuamo  }.  B* 
VtMamallmm  vulg«rt,frv€  Taflui  barhatui  commmm  Pulb  fH^m  MMm  Gci» 

Jt«</(X  aD>a,  liRnoQ,  fiinplcx  fibras  aliquot  grandiorcs  e  lateribus  emittit,  minor  quiini  pro  plannc 
"  ic  pojlicin.   ^W).»     radjceni  n)ult.a,  dodrantem  longa,  quatuor  pcjbices  lata,  mol" 


 ^  cnffitie  polliciii.   i-W).»  ad  radjceni  nnilt.a,  dodrantem  longa,  quatuor  pobices  Jata,  moili 

fe  -ififtifn  lanugine  utrinqus  hiriiiti,  pcr  margincs  leviter  crenata.  CauJu  plcttiaiTue  unicus,  bica» 
^ltsxtit  trioibitaliSj  tcres,  hirfiitut»  rigidus,  medolla  far^hs,  fbkis  twUo  orduie  pofitis,  crdin^iBU 
intfdiate  adnads,  iis  qu«  ad  radicem  fiffliiibus  vellitus,  longis  appttidiabas  hitic  inde  prodadiKOn. 
lom  vclut  .tlatum  cfficicncibus.  In  fiunmo  caule  flcns  m  Tongo  tbyrfb  confem  clavz  figunun  re- 
£sniat«  ^^^"  autoni  Im^tares  non  raaximi  funr,  monopaali,  in  quinque  tamen  lacmias  obtnfas, 
ao<idem  folia  iraitantcs  divili,  cum  quinque  intiH  liannmtxis  villofis,  fians,  apicibus  rubcnabus,  &c 
ftyh»  01  siedio  virsoee.  Ftiiak  flanun  otcviffiau  fuiu,  calieut  hirfuti,  m  qninqup  fe^inieau  acota 
diviH  rajealmm  fmmtU  mm  ffkalQaumt  fed  Maavm»  aaminanun,  n&  iMiqpBBliifinMib 
qaod  per  maturitaccm  in  binas  carinas  deuia|^  /mmHti  parvis,  ptdhs  rq^coun. 
Aid  agronini  nur^nes,  &  in  aggoriboiidunun,  noiuiuai)uam  in  nuuis8c  Ttjderibl& 

*    X.  Vabttfcum  maxtmum  Mendunuluim  odoralwm  diifU*  luttm»  &  allfum  J.  B.  Vtrkafcum 
fimuM  fim  hn»  «Mwn  C  E  ittm  Vtrislmm  ftmm  fiert  alk  eiufdem.  Vrrlmftum 
Mmm  Ger.  &  K<^.  AwiMtt  «iiifleai.  Ffrk  mm  fiUt  Imgwrikm  Park.  &  Vvk 
fimmmfitnMttnlfMbvfaSkeat 

Loh.M 

EicoUit  maxinius  odoratus  Mcridionalium  Thapfus  bjibatus,  ut  mAgnlcudine  fbliorum,  fic  ctuun 
odore  fiiavi,  ommbus  Vci  iulcis,  varit^tas  tametfi  tancum  videtur  delcripci  corhmunisPhJomi  :  Hon- 
bus  quippe  lut«ts  &.  interdum  aibis  exit,  ieais  foliolis,  qux  arancur  rubns  Imeoht,  odore  fuanffimo; 
lolio  longiorc,  buiore :  raJict  cralla,  nec  aliculn  <b/fimilis  tota  planta. 

.  Cum  Lobuius  ipfe  fateatur  Jianc  vftiiecaeetn  tantum  efie  conununis  Phlomi ;  nsc  nofait  m  apo 
PeickiOolKano,  Italia  auc  Galba  Narbonenfi  eam  com^t  vidcre,  in  Angli.^  autem  campefh^ 
non  invcnii  i  tcrtum  lic,  non  imnicrito  dubicanius  an  dctur  hu|ufinodi  planta.  Verum  menno  cjus 
i  oot  fiocanici»  fada,  &  iuoo  quz  cuac  a  planu  ipfa,  ut  venfimiUinium  eftj  dekmpu  contranum 
Mwti  qubfc atnqne  vvieCM hibaair  m  Cat^^ 


^  ^"^f*  f^^l^nimkmmAmittm  fmvt  J.t.  mm  fiU»  «mpi/Hmim,  fitrAm  fatidm  C& 

^^^^^^^^^^^^  ^m^^^mt^^  ^o^^^^^^^^^^^^^v 


Luui, 


RaJix  pro  pl.int.i'  ratione  non  .TdnKxjum  cia/I.),  al!w,  furculoia,  fai>ore  amaro.  Caales  bicu!rit»> 
les  &  tiiEubitalcs,  ccracs,  una  cuni  fohis  &  Horibus  pulvifculo  candicmte,  qui  faal^  detergi  qoeac 
obd<^^-y  fjnguib  radicibus  finguli,  ab  nno  ad  fitmmum  ufque  roKUBt  nffinlb  «pi  in  lonp^  flo- 
I  caulom  undique  obvallantes  ipfuounie  ferd  altinidine  aqtumtes  cxeunt  JMm  mia  pe« 
enkm  cubitum  longa,  palmum  %ut  iemipedem  lata,  pediculos  manifeAos  non  haboit, 
ipnncipo  tamcn  anj;uftioi  c  paalacim  in  ladcudinem  fiinduntur,  dcmde  rurfus  inacumen  fenfrra 
dclinunt,  circa  nurgincs  oblauc  crenata,  in  caule  crebemma,  altcrnanm  adnata,  qui  primo  Cx- 
eOnt  utiioque  lanuginofa,  pofteruxa  fcrt  glabra  [gravis  fi  fticentui  odoris,  fapore  nerbaceo  cum 
rani;dlo  amanueL  j  Flnra  in  fiimaus  caulibus  &c  r.imuht  confeiti,  fic  vehic  raoemacim  iufcentes«  pe> 
dtcwtt  afaioJuiufcreiribns  moaopetali,  in  qumque  liibrocunda  kigmenta  pardu,  pallid^  Ikii,  cum 
aliquot  intus  fiammtbtts  lanuginolis,  cr<j..cii3  ,ificzs  liiftincnnbus,  cum  ftylOi  Fut  miliarenddeQI 
cff  qpm  Yeibald  rulgaris,  ixoa  camen  quauriipk),  ut  vult  J.  Bauhmus.  '^'  IX^ 

CuGBNacdnaimaibsai,  Btnam  opoidaa^  loveniair»  <i  «Hhiin Aoglia.     ^  r ;=^^^o.0rt  : ; 

4.  Vtrhafcum  tri^^  fimtmm  j.  E  UomtMmt  Park  ogpNw  Ab  Tmmmm  etnimUH,  & 

J.B. 

Huic  mfima /c/m  fcfquipalmum  circitcr  longa,  Papavcris  comiculati  modo  finuata,  candicantia, 
ftipcm^a  vcro  brcviora,  in  acutiorcm  mucroncm  deiinentia,  fere  hedeiacca,  pulvere  afpcrlaurna' 
,q'.i»;  magis  tamcn  inLinc,  vidcnrur,  nuilo  pcdiculo,  A\i  cnulrm,  cui  funt  contmua,  .implcxantu. 
FUrts  pai  vi,  lutci,  I5iatianx  rionbus  non  abiimik-s,  caduci,  m  quinquc  fegmenU  laciiiiati,  ftamuu- 
ous  totidem  viUoiis  purpurafoentibus  mcdiuni  octupantibus,  apiai/is  croceis. 

lo  ImJu  ad  vtas  paffim  inveninu'.  LBauhinus  Monfpda  ouefravir,  ubi  Aucoillno  (inquu)  paffim 
"*et  A.  5.  ytr. 


Digitized  by  Google 


Lib.  XX.      "De  Herbis fiore  ^raapetalouk  yafcuUfmr.  ippj 

A.     5.  Verbafaan  flen  tlb» Jtrw  J.  R  Vnb.  Lycbnau  flare  slie  pgrv»  C  R  fff*.  ladmu 
^  ^         Ger.  H^tlitedwiKnti  O^itllnn.  r<r>«^iM  m» /Ute  ImgimAm  ^ik. 

Haud  aliis  oriundum  natalibus,  ncc  6ae  mulciim  «Jivcrfa  «  Verlurcis  Iiitcis  coenorccndum  • 
ttJi*  comoar,  Sc  c^ul^ahs  concavus  lanuginofus.   Ycrumfdu.  mferni  tantum  mcAni  ilU  lanul  . 
gme  pubelcunc,  luperne  vero,     tenclla  iUa  &  exipja  fionbus  appofiu  exdpias,  glabra  ex  atro  vi. 
rdcunt,  acuminau :  FU>ra  yero  parvi,  in  abs  digelli,  Vcriwfci  pulreiulcna  modo.  oodoce  albd- 
jMMMMt  nitniu  buxei  lunc  colons^  apicibus  miniatis. 

Hoces  in  hoc  ut  8c  ia  altis  gpoMbui  Malanim  loi  lesmentorum  in  quar  i^ndnmur  numero 
lndane.qmppe  in«iMeaRiinil>8eezeodempiiliAooTrifflod6  qnims,  modo  fenis  conftare  de- 
prcncnduntur. 


Jte  agro  Cantuno  lccusvias  frequcns  cernicur.  Quocannis  fc propagat ierael  iituoi  ex  ^"^^m do. 
Moo:  frioio  eaiiocHilBmiian  IM^  Mnli^ 

*  i.  VtAtfammff^^immtmmfimt  flm  mmo,feiw  crajflere  J.  R 

afeJofaaaliha^j  MldatdBiifc  fiaib  btb^  fpiffis, albis,  veiuti  lanugmc  puiveruicnu  oUiuaiss 


Jedum. 


A»     7.  f^w^^f"»  »»«r««»  ftnpsrw.  tpcibus  fwrfMreu  J.B.  *Wu  mif^fm  Ht  Ititto  pwpurafemi 

■  y.A 

JlW»x  Verbafci  vulgiris,  r.t  8c  od«/*r,  non  miniis  alms.brachiatus,  /Iriatus,  purparalceni,  mlaijl 
hirfucus.  Folia  minora,  ranora,  altematun  poiica,  pedicuiis  rubentibus  duas  aut  tres  "««^1«  kMiat 
appenduntur,  Salvuc  xmula  ied  multo  majora,  fniia^,  ac  vimnttL  mimf^  vUIofa,  levinr  cnaSi 
^mtQaxtc crebruate  pares  fed inina(«i>«  uturatioce  crocodnA^lSanHue  niku^^  mmuT^^^ 
pmKkAm  villafis.  Smmn  ut  in  vulgtfL  St^cdkies  fayeme  pcoc 

itt  apo  Cantabrigieoii  plunbus  mlocsocGumia  ficaliUcdmin  Afl^  ^BwbiiniBaiG^ 

liBOmgardi  frcqucntem  ciTc  fcribit.  | 

*  8.  yeriafcnmferemu  mgntm  ^ertkmalkit  Mocil.  prclud.  | 

H«c  Verfaaia  ^pedes  fblia  gerit  fubviridia  i  flores  albo«  miniiiat.  qaflm  paritgr  Cuct-fAiMnt  /^pfi.!»  ! 
leralves^  mnlnfaiiinaminuta,  utcaaeiaefiig&milias,  ocaliiiBmBi  PBiieoniseft  plaoca.  ) 
^'  -^  Moeiifmnm  nylbm  hnim  iwer  Vafaafe»  mentiooem  ficem  ia  Hiftoiia  fca  mieiriaiL 


•  9,  Vmht^  (uhrot»vJ0  S»l^i^f,lu>  C  B.  StAwfiimm  «mHmm  dfteida  Paik  MoidhtSd' 

vfMsitm  exetuamfoht  TotimJurrt  J.  B.  ' 

Hccfdiis  rotundionbus,  deniionbus  candidioribufife  mioiii  canMa  l^MHffn'  canis,  fed  Salvi« 
mnub  ooncretione :  aiioqui  lignpla  fibrataque  rMfiw,  caole  8e  ftde  noo  id^^ffimilis,  "iiiaem  gau- ' 
decSyriznatalitiisquibus  VcriMlcura  lychnites  Syriacum.   Flores  delcriptori  Lobclio  vidcre  non 
gg^^iMa,utrcfeit,  mareidijamCTani.  Parkinibnus,  neloo  undc  doiius,  fiatcs  iutcos  qum- 


r  WMyvmV  m^pwtm  MlfMMP  JfVJCi 

aHnorBt  (oecies  efle  videtur,  8efiieriiBi.vu|gui  jbiteanoa  diveria:  veium  delcnpuo  Verixilco 
nigro  SalTifolio  melius  cunvenitqu4m  ^^***vT^i  nc  n£iOoei]QBelBifeflaiidt«niilMeficn^Uec 

ego  candem  plaiu.un  crcdididcm. 

Spon:aiieum  in  Angka  quanivis  minus  frcquentcm  invcniri  tradit:  nos  oondum  Um  ftUoM 
finiBitt  ut  lilud  ipii  repenremusj  at  nequequiiquaro  alnsa  ieinveocamiiofaif  haaenus  oAeadib 

DtfalfiinwBmec  hflhriamineegMa  vMc  ajnd  gariauiHMOi. 

*  10.  Vtfhfmm^bmmimiimnk  ParL 

Loh. 

•  FoLorum  fi^uri  8c  hirlutie,  &  flonim  colorc  aliifque  acodcntibus  cum  Taplb  baifadto  cnmpiiTni 
convenic :  verum  humilior  eft  6c  minor  mulco,  canlt  pedctn  aidtudioe  non  CNCedeMB:  Afib  Oldlll 
illiiis  duplo  minoribus :  fimkm  umcn  pro  plantae  proportione  ampliffimis. 
Oblerravit  Lobelimioter  GroQBi^rgum  8c  Hafiuam  piope  Euenoc^ 
Va^akaunPianaiinni  &Ianugo]  in  hxmniriNidiimdfllarifaw  iGodaiiiofc  lUmkk 


Dmi.  Sennerto  8e  Wditardo  conunendannu-. 

Tapfusbaibnmsfpcdficumcftcontratympaniccm,  autoreGrembs  .  ... 

Verbafcum  ptmium  pricipu^  urile  eft  m  morbis  pedons,  tuffi,  emuicioaeianguinoleau,  tormt-  \ 
nibusvencm.  Aii  piilinnnum  aiFedus  m  lumennste  vacd«A  Vianefifflrik  Hoftm  aJkihmir^  nndft  '  l 
nc^lntium  vuigo  <to)tui  Xunabnttj  id  tSt,  Puimonaria  vadevum  appellamr.  Eiorinlecus  flores 

ac  icha  pcaeapuz  zftimadonis  butt  m  lbma&  daloribwqidmfcunyp  unprioiis  n  a^dibus  ac  tu-  i 
■wmocrhaidtof  inciplliilHnocoloretingendib^idnA  I 

Aaiaa  s  Hujus 


Digitized  by  Gopgle 


10^6 


H  I  S  T  O  «  l"  A    P  t 


A  n  T  A  R  U  M. 


Hujus  folia  plantis  pedum  nuaii  mcra  caloios  liippodta,  paucii  tlicbui  antc  debituin  purgatioois 


Tinfm. 


•  SUt.  lutca 


C  A  P.  X«. 

De  BUttana, 


I  Lattaria,  monente  iHinio,  lib.  15.  c.  9.  E(i  fuaiWi  Verbafic»  ImAk.  qnn^pe  fallit  drj 


Bcapta,  foliismmCis  c.mift.fis,  cn^liculis  pluribus,  SatfihulBIX    liKabjeftl  UaiBMj 
trahit,  irlcnqix  Romx  Blatujusn  vocam.  • 
Bl.ittaria  vulgiiru,  ut  rctftc  Plinius,  a  Verlixico  foloi  minus  candidis  diffl-rt ;  at  oertiar  di^jnflfei 
nis  Qou     capiula  icnunalts  iplucrica  ieu  globoia^  cum  Verbalci  noanihil  oubiaaa  fic  8c  'nactl- 
men  produQa. 



C.  B.  jSot  Jtotg 


1USU 


Firmum  tollitf<i«.V'w  i  c^lutii,  .ilnmdineintcrdum  hi.man;i,  l.rvcm,  craffitudinc  poUicari,  den. 
{^umo  nunorum  iit»iai  fruntantem :  in  quiijus  alcematim  polin Jitra  Verbala,  expedicnlis  huiutis 
unda  loagionbi»,  flavi  (cd  (amraaus,  lic  ut  nomuhil  iwUaans  idioris  GtdSiiSm,  unguibus  in- 
trinfecus  villola  UDneaC  pubcfoemihm}  finumilm  &ilito.J|gBginofis,  apices  niiniatos  lu^mcn- 
tibus,  nonnihil  odorad&  Sncoediine  fimMtaff»,  inTaKulBrotmii&,bivalvibus^  c  vcmce  i^iutn 
proferentihi.s :  c.rten:iTi  uniufcujulq,  floris  paficulo  appofirum  cft  folium  actmiinamm,  uiMital 
drciccr  longum  auc  ma(us :  reliqua  antero/<>/i4,  quibus  mulnsicateta  Verbafciiuiii^  jui8uikoia,anb« 
virenria  &  (upcnus  (plendentu,  nulla  ianufpne  donata,  in  amfciBllaGiluaii»  «dorl  ' 
Na^  ^Burijalbaj  iaporc  nelao  quid  aromatia  reHpiente. 

VariB  iniocts  haiKobiervavimu;.,  tam  in  Italia  &  Gdiia  NBrijoocnii  quam  io 
aquaium  marpnes,  in  Intc^  agj?eribus,  &  haud  longc  i  fluvtorum  ripais,  ut 
Floret  k  Junio  mcnle  m  Sepremlicmuiq,;  ft>mn  mtcrea  perfiamr. 
Gerarilus&:  Parkinlbmis  noib.ites  cx  unica  hacplanta  dius  fccciTint,  qu.irum  ikcn  Jilattarue 
Pimu  Gerardus,  Vtrbtfet  mgn  tmig4iru  Parkinibnut  nomina  detierunt,  .ilte:  i  Blatttrtx  fiert  iat». 
CBauhinus  hanc  dupucem  fadc^  alteram  quatuor  cubitomm,  tria,  quanior^  quux|,aut  plura  vafialt 
oonjuii^  habfloMm;  akewii  iiuiBilianai,-  linfBia  yafeDla  pgowwpwm,  fia^ 
ribus.  -.    < . 

Q.i.T  florc  alho  cft,  cxtcm^  vioUcci  quiddam  habontc  ab  hac  non  diiiert  /pede, 
jus  lcnune  deciduo  orirur.ut  in  hortulonoftro  Cantabngia:  aliqu.\ndo  eicpeiti  funnts. 

Blattariam  fiore  viridi  a  Lobelio  in  iconibus  pi&am  C  Bauhinus  ad  Blanariam  flore  alho  referc 
it^mq^UaCtariamfioievi&lipurpuralcente  Leh.ic»,  item  Blaitanam ahcram ZjA. itaL Variat  tn^pjgc^ 
lHattaftaalbaflorepam>,e6qnealboj  vel  vindi  purporalcente,  &  magno  Botc  Nos  C.  Branaoli» 
bentef  aflentimnr:  nec  cnim  fineneceffitatc  fpecicsmulnplicandas  dudmus. 
Blactarum  Horc  kiteo  piHpurafocnte  Ptrk.  e  btez  yuigans  (emine  ortam  efle.  Autor  ipic  hmi 


Folia  habec  longiora  &  viridiora  qu.im  '  pr.rccilcns  .ipicibus  rotimc^ioribus :  caultm  claciorcm  Sc 
robuftiorem,  fiiperiorc  partc  praetcr  folia  titrtt  cnam  geftantcni  copiolos,  colorc  aureo  rduoentcs, 
minus  confcrtos,  ampliores  tamen  quam  mcex  vul|^ans,  ft.iminulis  purpuraicendbus  ntedium  oooh' 
panubtiSt  muioe  {imiluudinem  quandam  referentibus:  quibus  fuccedunc  utfitd»  iQtuada,  bioa  tap» 
idmaiii  plura inierdum  ftnulj plurimiim  amnnftwnl»;  pmimM»  rhwirMh  Itoii  «bbm' 
m^fiim^^j  fibHl^itftiiiinfffiiftftff  CTawfewff- 


i.  BltturiafbnemAtvdfiirfmmi,'B.jhntarfmm  Ger.PHile. 


ttitm  aaffii  eft  &  lenga,  Inoculcmaque,  cortioe  obduaa  rabeo(e«  ,aM  madulla  iaois  refeitay 
ftpore  fubdtdci :  felitt  per  cemun  eaq^iis  ad  CaQyzam  Maalisli  majorcm  [BacdMiin  Monfpo> 

lijnfium  Ger.^  accedic,  non  uinen  ita  villofa  fimt,  (apore  fiibacri  cum  .-iliqua  acnmonia.  [Parkin- 
fono  (olia  laciora  &  brcviora  (unt  quim  Blatcaruc  htcx,  rmgts  canefccncia,  paucis  .lut  nuilu  per 
margmcs  ia  ratiiris,  nii.cioml)us  acutis]  FlortiSc  f^J/jrB/fl  Blactarijc  vulgari  liimliafert  irciincioanno. 
C.I^uIuno/&/i0  cft  nunioribus  non  lacinutis,  parumquc  ferratu.  Fics  modo  obioteto  colore  put« 
pnnlcit,  modonigirs.  Violccoioreclcganciiutct,  auaixlo%dilme  mbet:  Bc  hnnr  TOraaiiu  llklu 
namfkwe  phoenioeob  I%ff||caRuloo  par{Hce6i«  «wr  Juaio  (to^oln.  Sumimi,  anamm»  JBbu 
kbdbnOj  ininadiofloreAava;  «<*m  wM  nunora  ^iiibn  tn  Bbiwia  loKa  { tmkt  liuiiulioicc>  iKm 
rarr»  tamen  f  .niu >lT,-  r„el,x  :n  multos  annos  vivat. 

I^lia  m  ulaiita  a  nobi»  cuiu  non  nigncabant,  fed  dc  redeParfcmlonus  ponus  caneicebanc,  Sc  nt 
v«d J.  Banhiona,  fbiia  Caa!finmiari»MMdlii«<oi«bani^Mmo^^  ta. 


Digitized  by  Google 


Lib.XX.      l)e  p^rbis  flore  pettafetdsidg  yajctdiferis,  lo^j 

*  4.  Attmhiirami  fm^mfiit  tifiM  miUrit  Hiforif. 

Marif. 

Falia  hujns  pwceitentW  fi)&  ittaSA  nnt  aujoraj  &  Symphyti  fojjis  quim  proxinK-  acccJonc. 
alit  fi:i3  amplos,  elcgantftr  coloratos,  ^  carnco  feu  dslucc  riibcllo  ftilvoj;  ia  ri;liqai5  cu  u 
pnBCcdenDbus  conremt.   Nacura  acieo  incenta  eSSt  viderur  hu|us*  propagacioni  pcr  radices  uc  xsst 


Varl. 

FoUa  huic  plura,  per  terrara  ftrata,  i  viridi  cinefcenda,  ladufcuU  &  oblonR.i,  parum  aiic  nihil 
(errata,  m  acutuni  dslincntia  :  C4m/*x  duos  trifve  pedci  alti,  fbliis  mmoribu>  vcftKi,  ;i  mclio  furfuuj 
in  plures  (^ot^  ramos  dmCi,pfetiUt  ullidd  luteis»  odoracis,  crebns  onufti.  Scmenrarius  perfiac 
RaJtce  eft  virad&perenni,  aood  paucillwin»feMi|iphfi^oaaidag|t 

T      Vmt*rut  filof*  Crttics,  finf  ArStt  fjHormJ/tm  J.  B.  l^erbafifm  huniU  Crcirttni  f.ic.-^iUtiim 
C.  fi.  yfrh^ffltm  brt^^t  (»1»  |(Jol.  Jiia$t*rt4  CrtffM  iMMM  mmvi»  Ucnutttt  felt9 


exeuncia,  Appdmlicibni  fivo  IfliWiCircs  pc» 
dotum,  nc  in  Brafficx  foiiis  obwnramr,  qtuc  fanunum  folii  habenc  maenum,  unciasqii.ttQor  lattun, 
Janguro  quinq,  &  amplius,  radboe  i^rtads  lod,  in  medio  pediculo  lobos  digiralcs,  8c  reliquum 
&udum  ;  fumq,  cx  viridi  in^-an.i,  l.inupnc  obduda,  duratadu,  &  pi!o(;i,  licucl'&  ftf<»/*f,  qui 

raaindus,  bipcaalis,  &  abs  multis  t  (olioruni  linubus  prO(.lcuntibus  diviliis.  hloret  m  liimmo  caulis 
4e  alanim  Prafat^  feiincaulepriij&,deiiide  m  alis,  tc^ut  diucius  ikircac,  &  ab  imo  tncipiuac  Jbrvfj 
fpi ampli  jiini'  Hi  pfMlwiii ^MT^"",  mjnn^  ^itn  hilan^  qii»i<]iw»p^rT^f;^  Verbafii  ▼ubpnia|uri,  ptv< 
fnrafiMnwnTfcwniM  wjhUicum^  &Cijkftiut*^Mmslmo3ii  fcd  tocuio  ibunealmrie  iriagna.  t»- 
jHuffima  ucBombyciru,  purpuralcence,  &  pdib  illis  hirfitdd  capicadsobixum  :  .<^,(>;<-nn  etlamhaMat 
mediuiTi,  cui  tiore  excutlo  &c  intcgrc  deciduo,  uc  in  Saoibufii  BcM  oUerTatur  £c  ahis,yrM#w  ftibeft 
xocundus  1X1  acutum  dciiucns  ut  in  ^-ulgaribus  VftfaAfelfb  in  i^p0^9mi»M%|HIIWIlQndlfliBdbaaoli^ 
netur,  &  (atum  exit.  M.iio  menli:  tiorutf.  *  * 

H.rc  eft  Archinib  Creticus  BclU.  Verbalcum  fmdco^iim  auriculatum  Pona  Ital.  ., 
Vanac  (mquit  C  Bauhiniia)  naro  aliud  fbliit  cft  iaiiarito»  «pitiiliirDQaidis;  <ft  &  Agnimloi» 
ftioribus  &  anguftior&os  (tdik,  oipicatit  lonf^ofinilis,  6e  Kqc  jcft  AflAni  fecBmla  ^HciB  Fmm  kd. 
Xiatcana  Crcuci  mcana  lonRiorc  Inciniato  tolio  Park.         .  • 

JVovemtmrer  Uxa,  5c  lupsr  pariecci,  aucorc  Bcilo.  li** 

*  7.  Ah  hac  divtrfM  ffcit  C.  Bmtlmmt  fmjifttmmFmltiifmwi  '^H^tS^  ioum  fiiliis  fufaro» 

tniidis,  noce  BlMikjc,  v-^  mFmJmmfie  <kftrikit, 

CM0wd(  odbnuihis,  viriditus,  fotnnais,  ftriads,  levicar  villolis,  necnnaora:  >Ui»ittferioribu 

oblongis,  reliqqis  omnibtts  fiibrofundis,  parvis,  caiilem  bali  lua  alccmacina- ainpleMnrifaas,  infcmS 
inciiubj  fupern^  ntgricanobi» :  ad  quonim  fcrc  iingulorum  cxortum  duo  rainora  adjicauxnr,  ex 
quoruni  linu  peiiu-uli  unub  duo,  trcs.,  rarius  quacuor,  pnxleunc,  quibus  finguhs  fiot  nriicns,  lutcus, 
jarvus»  peoupctakis  inlide^  cuiu^medio^^owvaliqupcpucpurca,  quaii  cxt^Iycubuc  m  Uiattana 
«piqifqBtia,  initdenc  Huic  vafcukai  f«mm  miaHanvnOMimi  coiittieas  fuooailit  »1^ 
Ftoie  mioore.  i  prmicaum^tttm»  0C  ondum  omnium  parvicace.  Moriianus  neAer^iac  an- 
nuam  &dc,  illam  («rcnneKi;  iwOm 'Parku^xias  ucramq,  laltem  apud  nos,  amuiint^OiafaMais 
apud  I. BauhlMiim  pro  cadcm  cum  prrce.',Lnti  h.xhct:  vcruni  ii  C.  liauhino  rcfrc  ddcripta  fi^ 
feiiit  Ui^m^  nigncantiljUs»  c^tiiihttt  aoti  raiix>li5,  fica-iiai  luceis,  parvis,oportet  uc  iicdivcria. 

i 

*  8.  BimtmimCntiem Jfimfii  BvL  Lmenmm  Cntiaim  ffimfnmChiC  J.B.  Oreiitmi$  fftnofum  in- 

tmm  Amm»  C»  gef^fi^i  Gmmfim»  M  Im^  miv^  mfidmmm  Alp.  j>i»«- 
/aaiOiifcniGQr.eniac.  * 

BtBHt.  '    ^       ■  '  ■  ■  ' 

2?.iVi(.f»i  lul)ct  nuikihdinijliguofam,  firm.im,  longam,  mulcos  caulcs  coniunc^m  pra&rcns :  in  • 
orbem  (ktfunditur,  &  late  truucat,  pedem  airrtzidine  non  excedens :         aibi  iiuu .  crebris  ftrmiiq, 
.Ipuus  pnedid :  inter  qucis/«£<*  Loucoii  albi  fohis  Imulia,  hcet  minora  tcqnaiUl  «uigine  ohbta: 
^brfx  Verbafci  auc  Blaaaiiafimikfi,  albii  paulnlumadflavttmttndeaiei^  tn  qmram  iB«)b  fimimit 
quzdam  purparca^  FloribiB  nix)E»um  ealtt  /iErf m«  rotanda^ttBuffinium  femen  contuieuMi. 

Rufhci  aa  ftruendum  ignem  calef-idcndafq,  tomaccs  ed  aaBUur,  ob  (Imihcudmera  vsrd  quara 
cum  Scoebc  habet,  Sc  album  colorcm  galam  ftividam  TOCant,  non  quod  lac  cmanet.  Uadtenus 
Hm.  Btllm.  ' 

Clufius  dddipdone  fua  ilores  tetrapetalos  ftatuit.   Lcucoii  lutci  iTiniles,  fcd  minorcs :  fli^nat 
«tlongat,  planofcainepleoas;  quibus  nods  i  fielli  Glaftivida  in  caocura  diferc,  uc  plantj:  coco  - 
fBoere  diTer&  Tideanmr  Leaooium  Crencum  fpinofum  Cfailiir  tc  GalafiiTida  OeieniSum  Bclh ; 
.mwoivii  Clii6iaJfc  CBanhlflW  «as  fpocie  ciMiveaiie  potene.  nattaa^^fiak  mmtifit  Clufius^ 
iBNqiw  ovmland»  n  cam  ai^ 

*  *  .       .  * 


Digitized  by  Google 


I  op8  HlSTORlA  FLANTAQkUM. 

'  •  ^  MmmktimmMmMlUtBecooeL 


Bece. 


CapJuU,  ffmu&fimi  Bbttariameflearpmtat.  Afti  vero  pugna^  muldplidbus  &  profun^ 
divifMnibai  incita,  oolore  i  Hnn  cMiiiicmn^  Ab&itliii  Fonaa  volgtt»  iliq|iu«am  cnuh 


iunc» 

Ramtun  «nicam  hujus  pUntc  rK^ice  c\  Jamiiii^BMt^tMi  VenoK»  itaoimrfo  tebuc 
D.Booooiies  qni i Ragau  dlaaim  eile>a£nnabac. 


Ca*.  XHJ. 

■  -        ■  .  j 

DeTrif9lk0cet»ff. 

AB  acido  faporc  voce  dimixuitiva  AcetoleUa  didtilr :  Oxys  Winii  credirar.   Ca!  ilin  fuliola 
didcur,  ridicule  Barbari  corrupcre  m  Lujula  &  Alleluia.  m  Tltoftr.  dt  cuufli  Viant. 

Notas infignes  habct  quibus ab omnibus aliis  plancarum  generibus  facilc  diiiin^i,;:ur,  nl- 
nurum  Fdu  in  codem  pedicdo  tema,Horem  pentajpetaloidem,  (aporom  aadum,  valailum  ieminaie 
tieniainamn*qDodperfliaaiiWMaa]mtt 

•   '  ■ ..  1 

A.  \.TvfJbmmamufmm'mdgfn'HllL.C.'b.fym 

iA»  &  prfm^immtyS.  Jmt^&tapdmfhHAUki»  " 

Ex cradiarcul.i,  fquamata,  alb.i,  vcl  ex  AlboruHente  raiiada\angx  &  crebrx  pcndcnt  fibrar  aftl- 
cante^  indideniquc  cmorgunt  pediculi  mfirmij  tenues,  rotundi,  paumares  &  iongtores,  temagaign- 
ces  /wf  latts  ma^a,  lariora  qiiim  longiora,  cordata,  hirtiiUj  ex  viridi  flaventia,  re6exa>  at 
capicum  ad  pcdiculum  ooiuiniibiaacam  reddat  formam,  lapore  adda  Ima  tuec  aiii  (iirguht  pe- 
dicuti,  fUnm  {ingoli  fiJlinente»  laiieuffl,  magnum,  albtcantem,  ftriatum.  tenenim  [qainai  petalb  ad 
ipfiKtamen  ungues  iundi>  conipofitum,  unguibus  (pr.Tfbrrim  imcriiis)  mviounlllaj  "Rmttlmj/mi' 
tagonus,  quo  attado  ftmtn  exilic  ruilum,  nudco  Periia  limile,  ffa-iatum. 
Opacas  plurimiim  provenit  lods,  in  (yhris  &  ad  fepes. 

IJc  iapQreiti&riribuscum  Acetoia  oonVcniCj  ide6q,  xfhim  febriiem  nutigaCj  ftim  (edac,  & 
Tentnciili  ardores,  jecur  refrigerat  &  cor  toborar,  quoquo  modo  fiunpta.  fk  etiim  ex  ea  (yrupus, 
conferva,  aqua  iliftiJkw  ad  lios  ■  Jiis.  F.vrrinfccis  adhibetur  aqua  deftillata  ad  collr.tiones  oris, 
ad  EryfipcLita,  ad  ulccra  fordida  munJanoa,  &c  Obfervifle  autem  le(e  fcnbit  Fuchlius,  atq,  ade6 
mukorum  cxpcrxnti.i  cum^x^mimj  quud  cjus  lierbz  copiofi  floTCi  CRlmS  llBni aoaiplnRitt  8c  *9BB^ 
cum  inimdationes  certo  portendunt;  paucicontra  (icatatem. 

1.  Oi7<fa«MGer.J.Bk  AM»/irfFark..3rj^AanMMrq(!««ara^^ 

Scrpcndo  pcr  tcrram  fparpt  eeliaiUt  palmarcs  aut  (e(quipalmares,  gradlcs.  Folis  tenuiffimis 
lu-xa  pcdiculis  tcraa  cohztcnt,  minora  quam  Oxyos  vuigans,  magifque  per  cxrremum  fifla,  corcu- 
latn(utnJg6pingi(oJet)expreiKisefiSgiantia,  hirfiirioraj  ex  brcvik^pcdiculis  a  coliailo  prode- 
•untibus  de^iendiemta;  goftt^acifb.  Fltrm  fbrma  (Vellata  eadem,  (ed  color  luteus :  miem  emactdm 
five  fiiftut  kri  undaks  (equannir,  Iprfimi  fpe&intes,  craffiulculx,  fbbiqfir^ex  ^ainq,  looilis  oOnlH> 
tutx;  quznbiad  mawritatcm  pcrvenere,  lc\'ifIimo  attaiSti  TcMnM  phuimaj^parva/ ruffa,  afpera  exi- 
liunt  ^latcnbus,  olailis  quam  primum  cormivcntibus,  ut  ni  appiareat  (iliquas  diffiluiffe.  RaJix 
loneiulcula,  gracib,  hbr,iu. 

Plantaeft  annua,  lemme  deciduo  ptopagans,  m  Icaha  ii  Skilia,  unibroiis  prserertunj  ubique 
feft  obna»  £ftaiecaca  AompfodnBt^ 

•      Ox/t  agittu  floHta  bnlbtftt  Africns,  ffort  fmrfmm  magm>  Breytlii 

Hujus  /7«  ex  cincrco  in  quinquc  l,icini,u  anguftas  profunde  dillct^o  liibliirfuto  caljculo,  primum 
pyramidadi  fbrnia  convolutus,  poflca  vcr6  m  quinq,  folia  ampla,  cx  iiib;i>  (u.ive  purpurea,  cum 
.amiieo  colwcmixta  explicatus,  fbnna  florom  .CoAvolvuii  Indici  oupns  ( pra:terquam  qu6d  non 
mooophylhs.^  (e  diflundebac  Fulcmm  ejus  iwBwIln^ewt  fibfiridis,  tcrcs,  duas  cr^fvo  uncus  bo- 
l^os,  carnofiis,  debilis&  tcncr:  Foliis  drci  medium  cooiplnriba^  pedKolis  longis  inlidetuibus,  Izti 
▼iridibus,  craflitifcuhs,  tergemmB>  Tnfolii  (iniilibasj  ODmitian.  Hujus  origo  ex  MM»  nigerrimOj 
A.cliAr.x  nta^turaduiis,  n»U»iquann  oompafln;,  cpi  edam  ikut  mae,  rapillacer^ohliqunappenf 
dcbam  iomgifhmz  fifarse.  .      '  «    .     t  '  i.' '  - 

Inv,         EpcomoniodoBonr  Speiin  Belginmdelaueft,  tibiininfmBevecniQg^anoJwcemacpliciiit " 


4.  Triftlimmhii&ifmm  fmt  tHhtfmmm».  BnwS]pi>Bod.iSaipeL 


Fulia  tria  in  unoquoa  pediculo  craffiaicul^t,  laporis  aaduh  iiaba.  Bulbos  cjus  oblongos  eft,  cof- 
ticc  nigricincc :  Fios alousqmnis,  fcniiVe  iblin  onafttt»  ...,;.:( 
Ajulto  Heurmo  acccpic  Bodarus. 


Dlgitlzed  by  Google 


 fi  I  ■     ii  •  i-1'ft.  HM.ii-ti   -1  "a  •.II,, 

UkXK.'    *^  Ba^  Jhre  peHtapctMde  y^liftrii.  i 


Cap.  XIV.      '     '  • 
L    TrifilkimfA/hn  L  &  C,  E  HtiMm  CSer.  Park.  fr^MMm  firm»»  rthwumm, 


'       7.  B. 

W  '^Enknlata  r«Ax  longa,  alba,  prQrfum  incedit,  fibris  (ubtnde  demiffis  firouita;  pBdiculi  in- 
■  ^  feids  litioKs  nginz  indar,  dodrantak^  txu  habent  annexa/o/M,  magna,  Pabaceis  for- 
XhJ^  rai  (Sc  magftkqdane  nipondenda,  kmj  iiMier  Iuk  (mA»  (ur^  cubiulis,  leri^  ^raciliij 
vircns^  tfayrfum  gcrens  flbram,  ex  aU»  parpnnucendnm>  ft>ecio(orum,  qai  antequam  apcnuntur 
exterius  nAcnt,  redufi  in  quinquc  f^menu  acnta  expanduntur  Cfiint  cnim  mendpetaU)  fupcr- 
ficic  inrema  teniuflimis  &  candiais  filamenris  crifpis,  vclut  Unugine  lcu  pubc  quad.am  obiiiida.  E 
^nguits  ibnbus  exeunt  fitimm*  qtjinqoe  alba  cum  gpabm  dxns;  m  medio  tjLm  brenor  &  Tirn 
dior.  SoooednnCMyiMti  fat  valcDU  fihBPtroda,  in  qiabosyiiwBi  HeHanthemo  finuk  cxfiico 
flaTcioens.  ■     '  '  ■ 

In  paltiftrihitteaqaoftfigquwitiftiinmoeairrit;  Extra  aqnas  non  din  Airat.  Mab&JunblM*: 
floret. 

In  morbo  artioilari  debelUndo  vircs  iniigncs  cxlcut  \\xc  planrn,  nulii  ha<^nus  Boraniooftun 
proditas,  fcd  Thorwmt  Pruflix  in  nonmillis  j-grui  teiiater  cxpcrtii  Folia  herbr  in  Ccrcvifia.  dooo*  ' 
oiunt>  &  bis  aut  ter  de  die  cum  dolones  fenctunc,  doco^in  bibunc,  quamvis  iagrauifiau  odons  Ac 
figjOris  fit.  Qui  autem  eo  utnntur  levamen  omnes  perdpiunt.  Quin  8e  matronaquadam  folia  in 
amteoA^  &caUipiid  afibftsapjiioatain  Arthriue.vMa  admo^  G^addt 
nddi  potvkMriia  fatparatititae  nfiHa  in  fptritum. eitraflum Tiquidum,  Sc  Syrupom.  Efhmmt, 
Gtrmm.  jlMm.  Ohftrv.  XI';. 

D.TmertJm  Rdmtfm  Trifblium  paludofuin  in  hyiiiopicis  affi^dibus  commendat;  fcque  fxpint 
«bfervifle  ait  oves  taotdas  in  paludes  hac  hcrb.i  abundantes  compulfas,  ejas  efii  fanitati  rcfbauats 
qnin  Gemvuucos  nonnullos  lcrifitores  eam  laudarc  in  Scorbuto,  febribQs  mtcmikienttbus  8c  Clh 
Oirrfai& 

SinxnPauIoadim  (iiccumCochlearixSowbuticis  vald^  prodcf^  fcripfiflotvelcUBfiiDlai^lll 

per  (ecxhibttam,  led  tamen  Tniblium  fibrinum,  inquit,  ei  prxferendura  oft.  - 

P.  Tilingius  prrparat  varia  modioamcnu  c  Trifoho  paludoio,  ut  fpiritus,  fafia,  «nentili^  fht» 
«.'hiras,  olea,  qua:  m  morbis  chrorucis  egregic  dspracdicat,  omnibu^ue  aliis  plantis  lianc  loogft  pns.  * 
fert.  Ephcm.  Gerraan.  An.  1 1.  Obi;  7X    R&£bi  obfcrvavit  D.  TmcrtJm  Roimlm  herbam  hfHK 
Gennanis»  alufque  gcnnbt»  SepteotruMubbos  nunc  dietuin  uniofe  flharam'^^  in  •  magnft,  fwtifrflftj 
&  aifiduo  u(ii  rrequcntari  in  omnibus  fere  morbis.  itf  ""filBllMIH  pOliaoawi^  ad  < 
deptocatii  afibMboB  Teku  ad  liMmm  aachonmooofii^^ 


De  Unmidaruu  * 

■  "  ■  .•         •  .     ■  '  ■  •,  . 

IW  TUmmuIaria  i  fbliorum  figara  ronmda  nummi  xmula  di^  fla^is  repatricibus,fladaii  ftC 
X\l  Iiorum  alis  exeuntibus,  kxo  natali  m  aquofis,  ab  aliis  hujus  generis  dUhnguicur. 


A.   I.  Ntmmmlms  Goc  vm%mii  Fark.  ■Nfv  AOM  CJBb  HmhfivtCattmmim  J.  &  flgt» 

Longis  fcJ  tcnuibv:s  viticulis  angulofis,  ^  geniculis  fibras  longas  demittentibus  proferpit;  qiubus 
ex  brcvionbus  intervAlhs'  folia  inna  oppotita  adnafcunnir,  fuljronintU  5c  nonnihil  crifpa,  guftu  ve- 
hcraentcr  citra  morfum  iiccanto  adimBgentcquc :  ex  quorum  alis  Borcs  ampli,  fiavi,^  qutnque  foliis 
acuminatis  compoliti,  [qux  tamcn  ad  unguem  junda  Inn^  ot  flos  integcr  liecidat,  j  totidem  ia 
mediQ  ftamioifaai  con  wieapacibus  bteis^ljw  nnui  noa  capiBUo  vafcab  (eminali  infideote.  Pedi- 
cafi  ftwtunieBMUKiMet  aocbngiores,  ex  afayfiilionimfinipMs  fii^h  exeunt,ut  ad  finguh  eenicula 
bini  plcnmq,  florc?  fint.  In  nonnullis  ramuhs  tcma  foha  &  rotidem  florss  ad  fingula  gcnicuw  ob(er- 
v.^vimus.  Delaptbaut  marceicencc  flore  caiicis  fbiia  cumuvent  uc  inConvoIvi^,  &  vaituium  ie* 
minole  ratindan»«dmodnmengpiuiq,  IbaiM 

.lant.  •  '  •     .  ■ 

Juxta  fcrobes  &  fluenta,  aUaque  hgua  loca  proTonir,  ftlbillfk  8I  jd  hUBUk  IVperiait  i^flini^  xk  i 
idj.  Banhiimi.  A  Mab  njeoie  m  nuiltam  «ftasBai  floMft'.     .    .  .  ' 
Skcieft8cadfttingens,Tii]nenriaipra:cipuis.  Ffores  &  toliatrieafcimpaaiaviiineiaftnloera  KkWi 

aUnil  glutinarc  valent :  Eadcm  cum  vino  iumpta  dyfentcrias,  ventris  imbecillitaces,  fluxufque  ac 
nondditates  (ananc.  Conducunc  &  ad  languinis  re)echone$  profiuvia  muliebna,  &  ad  omnia  into- 
raneorum  vuhicra  &  ulcera,  pocifiunum  pulmonis.  Commcndatur  &.  in  Scuibuco.  Prxcipuant 
aaiom  vim  ejus  cffe  dBMcMatnuotusad  puenxum  entcroaebs  cum  iUice»  tum.inpuivcre  hauitx. 


•  .     ..     A»  ^  aiimfm' 


I  100 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


A    a.   Nummularui  tnmor  fiort  fwrfnrafctntt  C.B.  Ger.  emac.  Park.  Num.  ruir*  J.B.  ^rplc^ 

flotoet  b  a^cp^bDD^t. 

Cauhhv)  tcnuifllmis  per  terram  reptat,  fibris  albicantibus  ^  geniculis  demiflGs.  FolU  ex  brevibus 
intervallts  conjug.atim  bina,  fubrotunda,  pallid^  virenna,  glabra,  non  crenata,  breviflimis  pcdiculis 
fiilta,  Scrpylli  vulgaris  fohorum  magnitudinc  auc  tancillo  mmora,  Charaacfyccs  paria.  Floresex  alis 
fbllorum  excunt  lingularcs,  pedicuhs  longis  tenuibus,  pro  plantular  rationc  gratides,  in  quinque'c3>- 
ionga  icgmenta  ad  unguem  |unda  partia,  cum  (himinum  m  medio  lanugint^rnm  glomere.  Siic- 
ccdic  valculum  fcminafe  parvum  rotundum.  Cahcis  foha  anguHa  (imt  &  acuminata. 
l»tm  Paludofis  gaudet,  &  Jmio  dcmum  mcnfc  florct.  ■ 

^"'"f'  NttmniMlaris  mneromita  Pftmtnt,  bm.J^  BoA.  4  StapeL 

Folia  iubct  lanuginola. 


F 


c  A  p.  m 

De  Rore  Solis,  five  RoreBa. 
I.  Rbs  Solu  folto  rttmdo  J.  B.  C  B.  Gcr.  Paric.  tboSA  Wi$  9}'  jbm^\D,  tlKt^ 

nnotb  kabefr. 

^Olia  ^  radice  fibrofa  tenui  pbra  exferit,  pedicalis  longii  lopemc  htrfutit  nka,  drcinatx  kri 
rotundicacis,  aunfcalpii  figurd,  modKx  concav.a,  pallidd  virxiia,  tenumm,  rubetccntiumque 
ftammum  velut  dlio  circumquaq,  fimbriata ;  afpergine  rorida  gumilaruni  ctiam  pcr  fcrvcn' 
tifGmos  sAtis  pilis  adhzrefcenaum  machda.  EjuCnodi  ilartnna  ied  brcviora  mediam  quoquc  folii 
partem  fupinam  obfident:  prona  namque  {uperHcics  omnmo  glabra  eft  &  pilis  deftitiita.  £  medk» 
fohorom  exarffiuit  toHks  duo  aut  trat  teretes,  graoUs,  rubentcs,  fbliis  nudi,  pakiucet  atu  Sampe- 
dales  (hres  furanentes  longa  ftric,  versiis  utum  parteni  fpedantes,  brevibus  pcdicuhs  fultos,  candi* 
dukis,  t  cahce  oblongo  in  quinque  fegmenra  divifo  exeunres.  Floribos  liiccedanr  •vafcml»  fimi- 
valia  oblonga,  figura  Sc  roagnitudiiic  krt^  granorum  tncia,  fmrtsibut  roplcta. 

Rcs  ^lis  leu  ieos  adhairefcais  tcnax  eft  6c  vilcidus,  inc]ue  tilamenca  daiSiiis  digitorum  attaiQu. 
Loctts  (3  '     Floret  menfe Julio,  &  in  humidis  palufhibi»  onmr,  non  raro  inccr  mu(bas  aquacicos. 

Tempw. 

A.   1.  Roi  f>lit  folio  thhmgo  C  B.  J.  R  Ger.  Rtt  fttk  firhHftnt  long^tiim  Parfc  S«B9^a« 
)Kti  jftofa  foliitf,  0?  t^nnvtels. 

Macnitudinc  fua,  fc  fohorum  figiira  qux  lenfim  ab  imo  ad  fummiim  ulque  dibtanrur,  nec  in 
rotundum  velut  aurifcalpium  dcfimmt,  &  multo  qnimilKus  longiora  fiint,  a  pnecQd«nc«  difi^ 
•  Non  procul  Canubngia  in  paludc  quadam  Hmten  mear  di&o  proifenf. 

Prxter  defcnptas  &  a  nobis  obfervatas  ovs  idhqc  aliAs  Rorelljt  (pecics  invcnit,  inque  Utcris  ad 
me  datis  fic  breviccr  dclcnpfit  Tha  WilUkllus,  tranimiffis  cciam  cai;undem  iconibus  rudi  manu^ 
ic  dehneaos. 

RerelU  fpoacs  tcrcia,  fcu  rotnrsJsfolia  ftrennis  vulgan  rotundifolia  major  eft,  radics  percnni, 
fbhis  erediis,  non  utin  vnlgan  in  orbem  fuper  terram  Hracis,  padicuhs  pcopti  cxorcum  c  radice  ^ 
quoufquc  nudis,  fupcrioh:  canmm  medietatcad  margincs  pilofai.  Dmoma  natales  fiosdcbet 
,  4-  RorelLr  fpeaes  quarta,  lcu  longifoh.i  pcrcnnii.  Radice  eft  perenni  feu  vivaci ;  iiquidcm  cam 
Crpiiis  TiAt  cum  caalHxis  fuperions  artni  exiccans  adhuc  eidem  mancncibus.  Foliis  cft  duplo  plun- 
busquam  vulg.iris  longifoliA,  ima  parte  propt  tcrram  temibus,  &  poftqium  ddaari  incipiunt  ah- 
quoulquc  adhucnudls  h.  e.  nullis  ad  mar^incs  (etis  finibriatis.  Provenit  in  agro  Eioraceis/s  intcr 
DencafiTiam  &  Baittriam. 

5.  Rortll*  ^umta,  feu  Impfolia  maxwiA,  fijliis  clt  bngiflimu,  ab  ejdem  radicc  plnribus,  utrinq, 
ftb  exomi  ufqijc  piloiTs.    Tnbus  k  CarltoU  milli,irrt>us  Scotiam  verfiis  cam  oblervavit  &  eruit.  Hac 
magnicudinc  prxapuc  cl  iccunda  (poac  icii  vulgari  rotundifiiiia  diffiarc  viderur- 
Vires.  Uc  vinbus  hu|us  plantulx  non  cnnvCTnt  mtcr  Boramcos :  Snnt  qui  .id  phthilin,  ad  peftcra,  ad  vul- 

ncra,  ad  cpilepfiam  c.im  comniendant:  alii  nec  iincratione,  ufiim  qus  imenuim  vccaju,quomain 
cauftici  elt,  8c  cun  impofiu  ipfam  cxulccrat.  Hinc 

PUnt.i"  Rons  lohs  ovilxis  maxtmi  noxu  cenlctiir,  Puhnones  cnimovUIas  adurit,  8c  tuflim  lema- 
lem  excitac :  Hinc  &  noftratibus  ®JC  rril  fiot  didnir.  Ex  ObC  02ai  Bomtbu  in  Ad-  Mcd.  The. 
Bartbahn.  An.  1676.  ObC  5;.  Non  tamcn  hoc  pnmus  obicrvavit  autprodidit  OL  Borrichius :  fi-. 
qaidem  Camcrarius  m  horto  annocat,  In  Anglia  oblcrvaoun  cifc  ab  opiUonibus  ovo  qua:  crcbro 
hac  hcrba  veicimtur,  hepar  &  pulmones  malc  afFcdoB  &l  marcorc  quodam  vitiacoe  habere.  P.Tmt 
■-•    crtJm  Rilfmfim.  •  r    n.     r        f  •  r 

Aquam  vicc  leu  ardcntem  cui  RorcUa  cum  Aromaos  nonnulhs  inhiU  elt,  ohm  m  trequenti  ulu 
fnit  pro  cordiali  in  lipoth^Tnia  &  deliquio.  , 

Multa  craJuntur  fupcrftttiola  de  hac  herbula,  quar  confiiko  prartcreo :  cu)U$  tort.iilc  commatiscft, 
quod  amico  quodam  iiiggcpentc  (iib)iamus.  .  ^ 

Ros  Sohs  collcthis  quando  Sol  cft  in  medio  Leonis  cxficcetur,  8c  (aoculo  re:onditu;  [caoii  »p- 
r'icetnr.  Arcanum  cft  ad  hxmorrhagtam  nariuro.  CAP. 


Godgle 


lib.  XXi      VeHertis  fiort  feraapeidnde  yafculi/erk,  1 1  o  i 


Caf.  xVn. 


A.    Jt&Ufelum  amittkam  JUStm  fidaMpmka        A£  tupuu.  fm  Viti*  Maust.  audt  wJ^CS. 
M.  a<}ujt.  fioHiKmt  >»  VkU  «fMfjM  FtfJe.  KmU  fsb^  <3er.  TOiilii  VH^V  m 

y.B. 

PLariiflas  fihrof  cenues  albas,  ak^  in  lunum  demittit.  C<m/»  obliquc  Hib  aquis  feraiitiir*  /tlkk 
crebris  pinnads  pimd*  «ogpftis  bnculiiMis^  nullo  ordine  pofins  veftid.  Ou^fhns  liiAi«. 
ncntcs  fiirrcdifiipra  aquas  eminerit,  inancs,  i^riaa,  gcnicalis  aliquoc  pcr  fumma  nodofi,  ad 
quorom  unumquodque  quini  aut  leni  vcrtjallatim  nalcuncur  fieres  pulchri,  majufculi,  I.eucoiis  fimi- 
ics,  quinque  foliis  albis,  apicibus  in  medio  luteis  oonftantcs,  paiiculis  unculibus  &  lelcuncialibus  > 
hscrcntcs.  Florem  mAcu  tkc  obraiiant  fbhoia  obioima^TirKtia,  ipsiiiqpe  pediailis  appo&a  iolioia  ali> 
quoc  kmgioi!^  aciita«  radfaia.  Suooedk  v^»lmt  fimimk  pumiiii,  infacotnndiiiiii,  Jmht  pam 


coactoens.  ...     .  f. 

N.  Fks  revera  monopetalos  eft>  in  quinqae  %menta  ade^  proRaidd  wi 
geotapetalos  vjde.ur.r. 

1n  aguis  rdtdibus  ut  ^cBaauibiijs  vaiiuGs  lubeos  ni  Cnnir,  Sc  Mmo  meufc  fbics  prodic. 


< . 


RAetictt  ci  albx,  (ibrofx.  Fvlla  .id  r.itliccrn  cx  anguuo  principio  fcnCra.  dikuntur,  eitremi- 
tate  fubrotunda,  dvusunciai  loii!^.i,  uncum  lata,  paUidc  vjridia,  pcr  ambiiura  niiuinic  in- 
cil.i,  craili,  glabra.  Cjuh-i  l\;mi,:jXi]e5  .uit  dodrantalcs,  altiori-fvc,  tcnuc-i,  tij;idi,  tcretcs, 
fbltb  pcr  incervalla  alcernacim  poiitis  vcitici,  ablquc  pcdiculs,  liirliim  ipc<flaiui]Mn>  brcvioriUis  & 
IMUiaiorUxis  iis  quae  ad  terram  liinc  Camlis  £iperius  in  ramos  finditur.  Fkm  m  lummis  cauLbus 
ficiuiiilis  in  itngalis  pediculB  iennuicialtbus  finguli»  rarius  diftofiti.  Aid emctnm  pediculoniin  £ 
cnde nnllumapponitur  folium,  at  in  ipfe  pedicufo  non Tdhg^  a^flore fen^perti^ietivftliinri.' 
r«  autem  parvi,  albi,  mquinq,  f^njcnu  laca  di^^fi;  ^uit  enim  rever.i  monopet.ili,  &  integri  doc^ 
^lunc.  Succoiunc  in  caliabus  quinciucpartttic,  k  Satt  ic£iuis  vafcuU  rotuoda,  ftmoH  panro,  per  Iha- 
tnricatem  (ubnifFo  rcplcta.  Sapor  plantxamaruseft» 
Amy  ipca  p<ifa<k>ia»  » JuiMonMttki  flarct.  >  L>cm* 


1  •        .  ".  «;..  ■   •■.  .  .  ■  :       •_i    '  •  ■  -•''■;.••..,•.• 

,..•...:.::...••-•-  .  ■■.■'^OMit.  XIX.    .     ■.:-.-.^.:  - 


Ctlienlo  adurgit  fimplici,  tcncllo,  gractU,  palmum  plus  minus  alto,  tereti,  nudo,  gl.ibro,  qui 
iummo  tcnus  velut  in  umbclU/i>/»i»  foftinct  cx  brevi  pcdiailo  (cr, (cptcmve,  palbdc  vircntia, 
ovau  taoftrads  iolu  c^longa  iunt  8(  acuminataj  ut  in  iconc  C.  fiauhinil  uncu  vbcioa- 
jfmu^UaaiiM  ftopiMtioiwiiiaii'fi|^rtnn  antuat  oudani  etiam  mindra,  nonnuUa  maiwlm  toc 
inpdiamauc  ^eirtinnpammseqnantia;  i ^nornm  coraa  vennls  etmnenciorei  abeiaoppaBP^qyie 
iiu' iHiiiiRn^j  fis  ft  nuiiimiun  qnoddam  itiibin  auc  altettnn  Setpyflt  fblii  facie  &  migiiicuitlfne  cao- 
liculo  2<Sha(dnir^  Porro  ^  mcAio  folionim  cxom:  pcdiccBi  corrimnniccr  bini  iiirriguntur  lcfcunda- 
ies  .i!!t  duamm  «hciarmn  ac  ferc  c.ipillarc%,  {ubrcffi.  /o/fK/oj  luftinentcs  frn^latrs,  ftdlatos,  albi- 
cantc^,  quo5  fblioU  prxdichs  foli^  concolo'ri,i,&  ftclla.Ti  ^Tulclf-r  poliru  e-^n- inicnn.i  atnbiunt,  ofto. 
na  plrn  minus.  Radix  ^amplnrimis,  tcnxnbus,  pra:!ongis,  albennlxis  fibcilis  conftat.  Flci  (  ^t$m- 
'  nffici  bmWtoiffiM;  m  ijmvfiie  lacmtr  tatiJtmfdiM  inHtmtu  Hviti. 


Tbou  WilbwUus  eum tnr^oobtfqueotWtdtt  ad  oiientalem  ejUiemiutem  ttimUip*  ^.^, 
Mthrieb  in  agioEboraoenfi^j  kco  paludolb  inter  juncos :  inque  Northnrobria  trans  iminmi  Fi^ 

rum  quinquc  m.  r.ltra  Htxbam  oppidum  Boream  vcrsCis:  nccnon  intcr  cnc.15  in  montofis  pahiftri- 
ims  non  longc  ab  oppidulo  HarietU  ad  Occidcntcm.  Naiatur  eti,iin  m  montohi  humidis  non- 
Hullis  Gcrm.inix  in  locis ;  vidc  J.  B. 

■  Duplex  ell,  aucore  C.  Bauhino,  ma)or  5c  rainor.  Primus,  inquit,  VaL  Cordus  in  Obicrv.  {j-lva 
fikt/M«f>'i««ftf&  propofuit:  dcinde  Jo.  Thalius  in  (ua  Harc>'ma  .Saxantso^bunngica  Aljina»- 
tbemo  deicrtpfit:  Sctandem  Caipi  Schirenchfeld.  in  (iio  cataldqgp  planEantni  Silefis  Alfinem  Aipi- 
nam  nominaTit,  nalU  tfiflferenai  eftensi«8cc.  vide  apud  CB. 

»,  FfnU 


bigitized  by  Google 


llO%  HlSTORlAPLKNTARttlf. 
Ct&fnd. 

Bxradiotda  aUtt^tenui,  capilUtarWWa»  eSeitur  (inguUris,  (ex,  (cptemve  unciAruin,  inieriore 
nartenudus,  circa  mali  .im  liiiobus  foliolis  parris,  fib!  oppofitis  donatus,  ruperiusreFo  ibliis  Cex  vcl 
ftptcin  per  anihitum  ciiitius,  qur  inagnituciinc  imparia  lunt,  abqusbuj  unaas  duas,  aliis  unam  lon- 
ps;  unciim  '.  .;l  (^munci,ini  Liti^,  PUntaginis  quinqucncrvi*  forma,  (cum  &  pcr  hujus  folh  quinq, 
jjemdifcurrant)  fed  gl  ibr.i,  coner.i  &  vindia,  m  acumen  faftiguu;  ex  quorum  mcdio  oetiiceUus 
teuiist  oncialis  cxiii  git,  f!t-rim  lingularem,  pallid^  luteom,  ungiu  poUicis  aequalem,  quadnrolium, 
ftriatum.  cujus  folia  (fteiU  modo  MpalBa^)  lateralU  aliis  duobus  lattora  (unt :  ad  flons  umbilicnni 
ftaminuU pUu^a,  cxtRua,  rulefccnrit occonunt    .*     ,  ^  r,- 

In  BrAlm.^  apud  Touojpmanibaultios  rcperta  efl.  Ab  Europsa  tolus  quinqucnervus,  norc  qwil' 
tupb  nu)ore  ditfcrt.  At  Ikalikma  minor  ac>  Europca  nunorc  lolum  folionim  aug^utudine,  quz  jn 
jjnJili««aliyi^|jnia  «qpiftiariqtiefiint<Bflcri; 


P 


C  A  p.  XX.. 

'  ■  '  ;  •  .■       .  '  '  ■ 

Qf^CS  Gcr.Parlc  GritcJ  /^ucnimUr»  colert  tmulto  &  alho  J.B.  cvTiiItj  C  B. 

^olrtian,  caOcti  dp  ttje  buigat,  X.atiticc  to  i^tabcn,    %an)ifi  laoticT. 

Yxidata  r«AM«teiU]i}fibfola,  aHbicaote,  evidcnter  anura  Droferpic,  inquit  J.  Bauhinus.  Plura 
i  radioe^ftf  enntot,  perttXamliTemem  virentia,  6  multis  pinnularum  ad  mediam  ooftam 
adnexanim  conjugadonibus  oomp«ica  [deoem  ititerdum  aut  duodecim]  cum  impori  oo. 
ftaro  terminante.  SinguLE  pinnz  digkiunlon^  iunt.  dimi^um  latx,  h  lata  baH  in  acutum  ran- 
cronem  fenifim  anKiiji.it.T,  tnbus  nervis  infignionbus  iccundiim  longitudmcm  excurrenribus,  gla- 
bne.  viiidesj  per  nurgincs  xquales.  Ca»kt  ab  eadem  radice  plures  exeunt,  tcrctcs,  ftruti,  inaiiei, 
hifiuti,  '^g»"  craffitudine,  altitudine  (efquicubitali,  ramofi,  foliis  omati  ad  intorvalla  fingulis.  b 
fummo  canle  &  ramulis  floRs  oonfcitit  pediai&  brevibus,  tenuibus,  deorfum  nutantes,  e  caliceia 
quinq,  aeuu  (egineal*  9Mo,  (atis  Ipedofi,  coenild.  quinq,  (bliis  obcu(tt>  ad  ungues  junAii 
cmiftafltes,  adm  ut  integri  deddant:  quinquc  intus  fl.imina  apidbus  Iiiteis  donata  contit^nt, 
cum  ftyk)  oblongo  in  fiimmitate  trifioo  &  urur.uiLis  coerulco,  odorc  minimi  commcndabiles. 
Va(dihim  (enrinaEs  tutbinatiLin  Alfines modo,  in  tna  locuUmcnta  divifunij  quod  per  m.ituriutem 
mfiunmicate  dehilci^  ianiaa oblooga^  panra,  njBnrantia oontmen^  Sapor  herbje  leatu«^aina> 


Mainniede  Aaiet 


Caf.  XXI 


"9SSi 

PUfiilis  &giadlibuseft  ttbadk,  fflbiafe tyiiiribiit,  fc fiB teftar leiiiiHin fibctrom ^ gedcii' 
propagatione  radicads.  Filis  per  articukis  Hemiariz,  bina  contrario  fitu,  ex  quomm 
nn>ii (^^pfTift  finu  fimm  perpdjllum  nodum  fiilcum  rParidnibaus  &  Gerardus  capklas  (e- 
aimbos  repleu»K>(caiUs purpunlceadbus fucoedere  (cribunt^ 
lafilft  (duflrifa»  inari  ooaittiums  iibi^ 


Glmmmmntkmmtim  Ftefc,  ktknfilmrimrmgfmA.  && 


Hxc  in  ftn^fcad  nuni^ilifli  fluwonim  per  prata  labentium  provenit:  csidcs  habcc  pedale* 
aquis  innatanta^  4  q^wmm  gemculis  nodifte  danittuntur  fibrx  m  aquam,  quarum  benefido 
nattitur  tota  phflnk  Adfiriula  geniailuorfDnair  bina  ftiUa,  Pul^  r^ahs  (bliis  latiora,  glabr^ 
mucronau  :  m  cauliumalis  (upcrioribus  cmergum>!flwhcrba<Ki«olori$,  qui  relinquunt  incapftllii 
oblongis  Car>ophyili  aromacia  nugmcudine;  [m  Gngulb]  infiniu  [omH*  minnta,  (iibniidia. 

Planu  hxc  nob:s  incogniu  ad  hoc  genus  mmimd  pettinet ;  vcrum  ob  nonMI  GblKil  ib  iok; 
Aoi€  indiquaouiniuictctuliiiiui^  doBoc  ocrtiiitionocaicatubidi^oini  ddtott. 


CaK 


Digitized  by  Google 


Lib.  XX.       'De  Herbis  flore  pent^alode  yafcuiiferis,  1 1  o  ) 


c  A  p.  xxn. 

.HiuirifiUmm  mmmm  ffrfummXaoMa. 

MUltcMfluuiic  rWW«i.  palroam  carcker  langos,  tenues,  lignofoi,  ^ragiles^  niBibRitilt. 
nuilliinA  m  viridi  rurclccntc  tuaos,  medulu  albicance  pknos,  crebris  nodis  prominenti- 
bus,  annuUnbiis  diftin^hjSj  ad  inten'alla  cindteruncuda,  adquorunn  uauniquemqueap- 
polita  quaterna  ioLa,  crucb.  tom).ij  Hruvi  &  tcnui  pcdiculo  inrcrccilsncoj  lupenu-  vindu,  lilbais 
alba,  iuc  illic  aipcra^  &  lanuginc  (iiiad.iin  alba  pundau,  quz  ca  viiui  grau  rcddic.  nervo  teaai 
per  mediaai  longjmdinem  divilj,  Antin^llidis  Valentinz  Clufu  iimilia,  Adpaulo  Latiota.  &aE* 
oenioiMqoiUignvaaficmciia.  £x  teignbgciikoliiinctcrfolia  eieiittiifliiilifbUo^ <ccx 
liisdenDO  aliinMior»,  &  deindc  tertii,  fbliu  nunutiilUi  ^iti,  genical»ade&vidms,  utplantt 
Ibliit  &  ramulis  crcbcrrimis  adniCKiuni  denla  ricteatur,  (aporc  exjccante  &  iccrbo  ficus  imniaturi. 
E^Jteniculii  pritcr  iolia  diel.!  cgrcdit.u  ctiara  gemma  auadrau,  quatuorcoftis  valdc  clariSj  intcr- 
ccdciitibus  lulctb  (atis  dcprcirts  ts:  concavis,  partc  infema,  prrapuc  fecundLim  coftas,  rubelccns  £c 
pondis  (upradidtis  vancg.K.i,  qiue  circt  pnncipiani  Juoii  pnm  explicac  pulcherrimum,  colote 
JjnethyiHno,  auinquc  pctalis  lulMmttndi^  exttemo  nbBottim  idfte^  creni  excavatis,  compofi» 
fBOL  Flore  dclapib  reitanc  in  conceptaauis  /mwm  minutiffima,  qua;  microfbopio  Ipe^a 
ovalistriaa  (imilia  apparenr,  extremo  mittorc  nigra,  cum  fi^ain  medio  ad  niodum  iptic^  Tft' 
baci  colore  aliquantuhun  lucido  Kaiix  tenois  eft.  aliis  fimpkl^  «Bkiimmllke  dittf^W-Wimli 
fibris  donau,  cobre  ad  fenuguiieum  oUburam  tffnncnte. 
Fboni  eftaiiQiie. 

•  i  ■  • 

.,         V  .  • 

•  « 

.    .-  ■  .  \ 


HISTORIS 

V 

.  I 

t  -  "  . 


0 


» 


Digilized  by  Google 


H  I  S  T  O  R  I  ^ 

PL ANT ARU 

•    LIB£R  VIGESIMUS  PRIMUS. 

aUI  EST 

:  .  Dc  Herbis  ladice  bulbofa  donatis,  iifquc  ai&oibus. 

Evhs  quarum  pl.intiil.t  {«trtinafis  bi^«  leu  bivalvis,  (eu  mavis  bints  ooq']cdoni)>as 
inftnifta  non  eft,  led  unicS  nntum  vel  nolU  ootylecione  &hoi.fyqiaa&  ^OW^ 
Smt  vel  9mt  imperTcao  leu  (Umifieo,  vel  flore  perfefto  (eu  petakite  Haf  vd  fiin^ 

r,n'.icc"  b  ;!l>of.i,  vel  uiberofa  fibros.i\'C,  quas  bulbofis  .iflSnes  clicimus. 
De  buibola  radice  prfditis  hac  in  Parte  a^emuj^de  Bujbofis  a£^tubu|  in  lcqucute. ,  j 


r.  i".cl'o 


P  A  R  S   P  R  I  M  A. 

'DelkrburaikihiJkofafriMs. 

RA<licem  burooGm  voco  quae  unico  conlUt  tubere  (cu  capice,  fibras  multas  ex  ima  fedc  fcu 
bafi  emiucnte   Non  me  latct  dari  eti;un  alias  herbas  prater  e.is  qaas  incdleSas  velicm, 
qiuniDi  radicibus  hzc  definicio  conveniat,  ut  v.  g.  Ranunailo  tniUwfb,  verum  ex  in  <li> 
verfb  gBnere  (unc,  quarum  (ci  plantula  (cminalis  oinis  cotyledonibus  inftnida  eft. 
ITiijus  anteni  |;eneris  hobe  plantulam  (eminalem  unioo  tantiun  coivledone  donaram  obtinent, 
&  .-iliis  prxterea  infignibus  noos  a  reliquis  tuberofis  diffianntj  niminim  tbliit  fine  pcdiculu  in  loogi- 

pccalis,  aut  certe  in  fcx  lacmias  ad  ntai]gines 

Hc  vel  iuitt  bulbo  fquaraofb,  (eu  ez  ^fcniNB  itnbricatim  incumbentibus  fquannt  compofi»  ;  vd 
IiiiB»tiiiiicM«hocen,«xjpJuM^  (eunmici^in  orfaem  fe  ampleyantilMit  onagmcntaibt 

vdtertiohilboibQife,  ItMtanttl  ooadnni»  nec  in  (auamasaut  tunicarum  invdncn  dinti. 

Seaindi  genens  plantx  qoaninlMdbiaurieaiiiintaindi  pofiimt  iniiaveolenie^  teodmnnlb 
aut  nunus  gravi  pncditas. 


SEGTIO  PRIMA. 

»  *       De  HubU  bulbo fyuamfo. 


SMd  rMJki  Mb^4  i  ffUBm  cm^tSiS, 

Herbc  radice  bulbola  donatz  (unc  vel  eadem  iquainolaj  vel  cimicati,  vei  fblida,hoc  eft  fuhftantii 
onnnul»  nec  in  tunicarum  involucra  aut  (qnnHidirifi. 

Qp»  ladiceigininfiifiiiic  dividtpodiitfineMq^ianimbulbasaimpaDitariiqptm^ 


'F«Ai^  Hennn  petalii 

SRtffmiim,  floribus etiam  ipfis  eredis :  Luium  Vulcaiie. 
lE^huit  flnrilynijfiipenAili»  feujdeoiMniniifanrihnt  MaaTAOon,  iMimn 


flan  Ifyirinililt  Hvaciiitihis  Li&trotius  jbbM» 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXL  De  HerMs  hMnfir.  1 1 05 

P/M*cwrii'»  &i  niaioubji  r.Mjoic,      ol.iriorcs,  caulc 

\Sufra  fieremffHrj^tntty  floribus  ipljs  pendulis  caulcm  COroos inftar  m cvkn  dagBIKibcB.  n. 
<    dice  rulpcm  olence:  Corosa  Imftrialis.  — »— «»«1  n* 
fimm  tkjfrfmm  ttnmMU,  flohbus  pvvis,  deariiun  imiairibui :  Lttiak  I^kRsicttKi 

Bma  duntaxat,\tmSiatt  floRi  Tulipae,  peadttlofia  deoiium notiin;,  qule  Miofe;  f«iTiu 


LARIA. 


HerbzradicebuUtola  tnnicau  fimc  velx^vra/MTM^  flofculis  nmltis  d  fiimmo  caiiliafaft^iMwtf» 
:  itMnnbenam  auc  oorymbam  dimiM ;  V8lodo(t'nullo  anc  mmus  gravi  omSkx.  * 


C.fi.  iC|^<c»tlut9iivcnaI. 

7.  H. 

R.-i'J/x  bul!x)fa,  rotunda,  cn^,  diverfa  i  Lilionim  rorma,  eftenim  comprefla,  exmagnis 
crafl:{rimis&  fiicculentis  fquamis  conipa(fl.i,  colorc  mtercium  albo,  nonnunquam  eciam 
purpuraiccncc,  (ipe  palli<lo,0(iore^i(lo  &  virolb,  uti  &l  fblia,  Colchicum  olcntc  Clufio 
vcro  hircum  [iw^iir  fotiiii  vulptm]  narcs  ctiam  procul  ferientc,  qui  eruJt  binas  &  amplius  libras  pen- 
deatem.  CMUm  tollic  linguJaretn^  bictifaitalem  aut  etiam  altiorem,  digicili  crallitudline,  infcnore 
narte  plufiiuam  pollicari,  nrmo,  innisfnngolb,  viridi,  rottmdo  quidem,  adcubni  alcimdinem 
ftriato,  foliii  raagna  partc  ftipatum  numerofis,  iplendore  viridanti  niccntibus,  Liliaccn,  modb  x- 
quali,  moiib  conriifo  ordinc  cum  ambienttbus,  nullo  nixis  pediculo,  fed  latiore  lui  p.irtc'cau]i  adna- 
tiSj  ic.i  ut  ajjpcndicos  p.iuUum  emincincsabiis  propag.it i  ciulcm  reddant  nonnihil  angulolum.  Sdpia 
.autem  dcnlius  hoc  folionun  agmcn  caulis  ad  pedcm,  nonnunquani  etiam  aibicum  protcnditur 
dus,  fincfbfiiv  gcaciBorquiminferiiu,  &  teres,  neque  ftriat»  ficviridbiedlxvb  &  purpurafcentfa 
cobns.  Serpentarix  inftar  maculo^,  qui  m  fummo  totidem  neak  in  aqgolcc  dellnit  quot  flores 
fiiflinebir,  ncmpe  binos,  temo»,  quaternos,  quinos,  (enosaut  plures,  omnes  Verequafi  arqualitcr  tc 
contr.ir.o  fitu  n.iiccntc;,  liii}n'.l olq,  intcr  bin.i  foli.i,  infcrioribus longc  mmor.i  &  anjjuftiora  xquati 
fero  longitudinL-.  Quuin  Hoics  pMnium  ciuinpunt,  inter  folia  latent,  candicantefrj,  lunt,'dclnde 
pauLitim  incrcnicntum  (umunt,  iin.\  eti.im  fuccrelccnte  c.i  cuilts  qtUT  illos  fijftmct  nuJa  p.trte :  flo> 
rum  vcru  pcdiculi,  qui  lcii;unci.iles,  m  augmcnco  deorlimi  mtieduntur>  d  quibus  dores  peaduU  <?int 
draimcarca,  regum  coronas  imicari,  Liiii  candidi  pin^  ftunneocoloie  i^tilantes  rLobelb  ex  phoe. 
niceorufaenccj]  paculi,  Icnisconftant  folus  lacis,  per  extremum  mucraaacift,  pulcnn  ftriarum  fata- 
ratiomm  five  purpureamm  difcurfantium  piauri  vari^ads,  lactniatl  cx(url  fabinde  liidcneibus, 
ungncaucem  finquit  Clulius)  lii^ulorum  pecalorum  nonnihil  foris  erainencc,  Sc  ex  mgro  purpu- 
rance,  quorum  uniufcuiulquc  fundum  obfcuriore  colore  ptdum  oblidec  gcmm.intii  liquoris  marga- 
rit.i  argcncc»  limpidiffima  ScduIalSma,  peitinacis  duratioms,  pofl:  niultus  cti.iin  dics  j  refe^iotu* 
£Lobelio  Vifd  granofer^  pares]  Ea  deuule  tub&rgula  nurcclcentibus  tlonbus  in  albas  laouias  ab^ 
«unt.  Exipfi»  penims  flonsumbilico  prodeur.t  pn>  fidiorum  numcro  ftamimt  candida  ade&  con* 
ionfta,  ot  pro  uno  faUant  obicer  intuencem,  apu^Nis  maiulcnlis  in  Ochcam  venentibus,  brevlore 
'trifido  ftylo  intcr  ca  latitante.  SuDra.florcs  CaiiIiidennoVttol!itar  dodnintali  pumnq,  auc  majori 
amplicuainc/ foUis  exilibus  &  angufhs onuftus :  nonnunquam  fupra  flores  nullus  uiuiiculus  cminet 
le<l  confcrta  donta&ac  anguftoruni  foliomm  coma :  interdum  etiam  nnquitCiulius^  mihi  lud  luoc 
liiprailoNSiionanicttscaulicohisfivenunnlnK,  ledfaini»  ceaii  «acphuci,  Ihis  etkmfebbfiiMiifi 
omati. 

Flori  fuccedunt  IIHIQM  trigona  cnfua,  interdum  eciam  cecragona  ut  In  Lilio  puniceo,  quonim 
fioguli  anioli  utrinqoepuman  iunf»  ficaJaa;  exculib  auiem  flore  ftanm  iudiim  engunmr  qux  f»- 
cunda  fiitwa  Itinc  «apita:  Stmnm^^m  fnnr,  liliaoea,  paulld  obbngiora,  camlagmola,  lubnikaj 

duplici  fcric  in  lingulis  .insalb  ilij;c(t.i,  quciii.uimoduminlilii  geoenbu^fiec 

llu|us  planta:  mulciplcx  h.ibctiir  va;  ic:.is,  nimiruin 

1.  liluim  iive  Corona  InijKTi.iIia  duplici  corona  C.  Caulis  cnim  in  hac  pknta  nonnunquam 
fiipra  priorcm  lilam  tiorum  arquaiicer  propendcncium  lcricm  dodrantalj  InngiflKiine  atfnllniiyliam<| 
fiornm  ieriem  geftat,  aliquandoedam  oertiam,  &tum demom  fidioramoomam fnpefemineniem: 
eas  neto  ftirpes  unicum  floram  adiiiem  fuMeqoeacibus  annis  pierunq,  ferre  oblcrvavi  f  mquic 
Cnfius)  ut  peculiare  gcnus  non  fk  oenfenduffl,  fed  Natune  Inxurianns  quidam  duncaxat  lu(us. 

2.  Corona  Impenalis  Horeluceo  cuiii  lliris  purpurcis.-  qualem  Cblius  pnmo  in  loco  dclcribic. 
Vanac  in  nonnullis  plantis  florum  color,  cit  cnim  vcl  nicaius  mcer  ucrumq,  gcnus,  vel  ad  priorL» 
iecundivc  colo;c!i^  cjii.iiu  proxmic  accedit. 

].  lilium  I  ivc  Corona  imperulis  mulciHora,  latoq,  caule  C.  B.  Caulem  lacefcere  &  multos 
floies  proferre^  aliis  etiam  ahquammulos  plancis  accidib 

4.  Ldium  iive  Corona  Imperialis  flore.  pleno. 

5.  Lilium  live  Conma  Imperialis  fobk  anguftioribus,  non  foetens  Cluf 

6.  Lihuin  live  Coion.i  Imjjcnalis  ramola  C./J,  Tulai  •ftVaiQ-  clnf. 

Hx  alixque  varietatcs  quamm  menunic  Lobelius  accidcncalet  nobis  vidcncur^  &  vel  fbii  hixund 
vd  cokune  8c  mufloiuo  deberijoec  f^edei  diverfitaccm  argnete«  ' 

fibbbb  Da 


Digilized  by  Google 


Libt^XXL  Ve  HerU»  Mbofo.  1147 


^rini  crooel  a(per(b,  fijlum  ambiunt  cricufpidem,  coloris  herbaoei,  oSam  nultiiii  Floi  cm  vcro 
^xcipit  esfnulum,  tn.ingi ;!;!:;;,  niici.iiTi-plcrunqiJC  !ongi)nij  fupjrn.i  ;urrc  cr.ifliiii  &  (iiic  coron.i,  alio-  ' 
qiii  NarboncnlTs  Talipx  c.i,M[i  lunilo  ;  quOp  in  lc  coiitmut  /«•wf»  pailiiiunij  comprellutn,  Tulipa- 
rum  (cmini  acccdcns^  vcl^  ut  .uc  Clulius,  Tulipx  N.Arbonenlis  femen  qu.ih  letcreni^  Hienibiaiuoed 
inargme  latiorc>  in  quo  nullum,  contr.i  quam  m  Tubpa,  germen  oonlpicitur.  ^ 

Florcc  cum  prcoociaiftus  Tulipis,  intcidum  etiani  Martio  inhoim  Spome  qa9Ni(3artk  pratis  TMfw  9 
ad  Ligcrim  flumeni  non  procul  Aurelu  urbc  Gallic  celebrt  oritur.  ^«^"r- 

Duplexcft,  altcra  fpecionor  &  coloratio^  MI1II16  dtius  fbrens ;  alceracolore  diJuriore  cfi:,  mx-VaiutMu. 
nus  fpcciofa  Zi.  nonnihil  cardius  floceoi.  Obibfi  luxutictQ  inwrdiun  flocem  lenitnamni  producir, 
iive  dodecapctaion.  Hinc 

Fricillariam  fioic  magno  plcno  C.  B.  Cmm,  S^^.  Fnrill.iriam  flore  daplid  alncintB  ¥mi,  pro 
la(civiencis  natuiac  lufu  habeo,  non  pro  ipede  afiaua  Fritillarix  didinda. 

Qui  natnralem  &  ftalHlem  hanc  (pcdetn  efle  aiErmanc  non  variccaccm  aocidentaktn  6c  inntalM-  ' 
lem,  ob(ervcnt,  an  Ittfjus  ieniiQC  lan>  oit»  planiK  liujulinodi  ieiqper  vdnMiinia  expiiite  floM» 
producanc 

j.   FrttilUria  alis  frMox  C  B.  albi»  Park.  alh  flare  CM.  App.  alc.  Sc  auit  8c  cur.  poft.  * 

Pnecedeotis  varietas  potiijs  ede  videtor  qu^m  Ipedes  diftinda :  iiqiiidem,  announte  Clofio^  oill> ,  « 
les  &  fblia  vulgaris  habet  fitiiilia,  &  prcoocids  anil  cum  illa  fknct.  NiMc  pnrcipu^  quibts  ah  ea  ' 

di(lcrtj  obfer.-.intc  P.ii  kinfono,  hx  (iint.    i .  r.;it:lis  &  folia  pror(us  tiridia  funt,  non  i:t  illius  ima 
parte  purpuralcentia  lcu  tulca.    i.  Floris  color  albus,  qm  tamenin  nonnuUis  variatj  mccnupaite 
venis  qmbufdani  purpurafccntibus  dillindtus.      Ungpici  pecahuum  niides  Ibfic,  oofta  cdam  vki>  * 
dis  meaium  fbhum  dividit,  pcr  longimdinem. 

Ifi  plenfque  hujus  gencris  plancis  tcdula:  quardam  obfi:uriores  apparcnt,  in  nonnullis  etiam  color 
paipuiaioeos  diluior:  undeinanifiiftumeft^eBS  nonaliterdiferei  vulg^uibtis  Fricilla^^ 
alix  plantB  flore  idbo  iniadom  Taiianteiab  eH9em  flore  lubro  Td  o(^^ 

ruraucer  &  ufit,ite  prxditis.  Hinc  ncque  Fririllariani  nlbam  ex  phxo  purpureo  teflellatam  Lok.  A4. 
luM.i.  cujus  tios  inteme  rubicuniiior  cft,  unguibus  albis  praeduus,  a  vulgan  Fnnllaria  Ipcde  d*. 
hUUIII  4 


AMUfTM  ftr^mm  atn^mfmm  C  B.  Jbmnws  finiiim  Lok  Ad.  piit.a.  A» 


Lobslius  hanc  (icbrcvirer  defcnbit.   Serotin.c  X.intonicac  flos  pulchcrrimus  eft,  &  (aturariora  ni- 
tidioreque  purpuro-vioiaceo  niKro  coloie  grariifimuf .  Parkinlbnus  (iiiius,  (i  modo  eandem  incelii^t,  - 
hunc  m  ntoduin. 

Radtx  hu)us  nonnihil  rotundior  eft  mag^ue  coada  quim  praecedentis;  cniJit  brevior  &  humihor 
QDam  alterius  cujulouiique  Fritillariz  (pedet,  folit  infwiijs  unioo  vd  altno  donatus,  (uDema  parte 
^hiofaw  crihlifre  jjundB»  hitiodbus»  breviotifaai  Ac  albidioribas  qo^  rdiqua,  Fritulariae  lutex 
wlib  fer^  iimiUbus,  imer  qme  exic  pedicolus  fitnm  fnllfnens  deorium  nonnihil  nutantem,  (eu  poniis 

grordmi  CKt.intcin,  quim  vuig.iri^  .im^^Iiorcm,  &  rntill.iri.r  Iirtc.Y  flori  ni.ignitudinefere  jrqualcni, 
toris  oblcuic  cincrcum  leu  per  tocum  cx  cincrco  fulcuiii,  intcriusatro-rubentcm,  vanc  ilnacamlcu 
maculatam.   Hxc  CpeciC!»  neque  radicc  libentcr  lc  pi  opig.it,  nequc  (emen  perficitapud  nos. 
Cum  prxcodoiibusfloict:  Flos  autcm  e|us  citius  cvaneldc  qulun  cujuive  alteriusFririihiHb 

4.  FrHiiimm  fitn  btm  fm» 

Tmh 

7vtf<//i.-f/»  liabci  rotLndiorem,  minus  planam  feu  compreflam  quim  fuj>ciior.i  t;cncr,i,  mcdiocris 
magnicudinis:  tatdtm  ieiquipedalem  £<:  uiterdtun  alciorem, /e/i»  aliquaniniultis,  oblon^^is,  lanuicu- 
.li^  exvitidi  cafib  (ea  albicancibus,  Fricillarix  nigrz  iimihbus  ied  duplo  an^uilioribu:^,  veftitutn : 
JVmm  mianicBhiH^  ohtoognra,  FririllaiiB  nigiis  figiiF&  fiii  non  vaide  diffitiuism,  pctalii  tamen 
minoclbMflc  muoronibos  roinnmoribni,  nalBdefeneK  viridi  luteum,  niJBs  neye  fiwis  negue  iiwrf 
nuculis  ieu  tcilellis  varie^atum,  /«OTiMMr|Sc  apidbus  intus  luteis.   Semen  primi  genetis  (unila 

l^ancin  hormlo  nol^ro  Cantabrigix  aluimus;  Ad  Fritillariain  nigramaccederevidetur. 

5.   MtUagrit  frot  FradlsrM  fisv»  J.  fi.  FrdU.  ficrt  Imto  writ  fivt  fim&ma  ParJc  Firitil. 
fimmnMtmmiatti^Hiia»C.B. 

Aflurptad  Aiadinem  piagcieileiiits  ^miam,  fiHlt  dnewl^,  latlBrihB^  hmtiBiilait  oteifiBB» 

bus;  fimlntt  ma|oribus,  quoriiin  pocala  flavi  Smt  ooloii^  100»  macnlil  ^jftStlOci^  illptini  oedio' 
nervo  prominulo  &  virciccntis  colorb. 

6.   Frddlmi*  Imt»  maximim  IndUa  ParL  Mdtagru  fits  maximui  Isaiic.tf  Eyft. 
Tmk. 

Cmdrm  iiirrigit  teretem«  ex  foioo  virentemj  fi^  ^uot  UtiuiicuUs  breviorifaoiofa&nq,  qwfaafi 
fiia  cum  amplexanmr,  ooloris  obfcur^  viridis.  Prop^  (ummum  caolem,  qui  deorfiun  nonnihll  in- 
Cnrvacnr,  (blu  cxcunt  tria  vcl  quatuor,  i  quorum  linu  cnicrgit  fioi,  plunmum  finRdaris,  qu.\m 
pnecedcnds  longior,  doorium  nutans  reliquomm  inibirj  ooloi-e  c  luteo  obicuro  purpuraicctuc,  nu- 
culis  parvis  rubro  tefleUatns. 

ScroficpoftieUqoastandemomnesflonc 

Bbbbb  i  7.  Millmia 


Dlgitized  by  Google 


HlSTORIA     P  L  A  N  T  A  .R   U  M. 

pert 


7.  'RHiUaria  htta  junofolia,  Lu/itMueM  Paik.         Frilil.  angufiifoliM  vmriq;*ta  Ktgn$ 

CB? 

CmU  airurgit  ccreei,  oblongo,  teiiiiii8cinliiiiio»jf&fi«r  lirm  nblongii  inguftis  &  iere  jiuiOBjs 
veflito.  fiorcm  cdit  parvum,  luceaiq,  inaciilBtaiiiefi  nihris  ccebrionbus  {cgtncnutum  qnki  quodvit 
aliud  rj  itillaiix  lutw  genus.  ^      ,    . ,        ^  „   ,  • 

Friullara  Lulitamca  Cluf.  cur.  pjf.  huc  rcrcrcnd.i  viiietur.  C.  B.iuniniis  t.imcn  difhnguir.  &  rc 
ven  DOCx  nonnullx  iiuic  in  Cluliana  liclcnptione  qiu-  non  bene  convcniunc,  iiinur\un  cauib  tirniusj 
felida  bena»  colorflarii  £am  pirp.  oblbktiis,  m  veaas qpafilam  ad  extanas ocas  veifBiinsdir 
IHnant- 

8,  FritiHaris  flere  miturt  C  B.  //cm  fiwri/  f«ntmm  ftnkm  tx  flavo  vmmihm  eiofiiem.  Me- 

ieagrit  fivt  Fritil.  Tjrtnas  fiort  rmmrt  J.  B.  ittm  Melea^rit  ftvt  fMtil.  AfpiUmuut  r»> 
flexis  erit  ejdHetU.    Frittllaria  V;renaa  f.ve  Apcnntne,'.  P.u  k    Fritil.  AepHUHUt»  WMHr 

flere  luttt  ohftUto  Ger.  emac.  Ct)c  biarli  jrrittllaip,  o;  Ilcatijer  coac 


tnen. 

lenis  .ijc  lcptcnis  foliis  ieptuS)  ex  viridi  dncraccis,  quaiia  tcrt  funt  in  aliis  Fritillariis,  in  cujus  fijtn- 
mofaltigio  naicirur  flos,  aliarum  Fhcillariarum  flore  minor,  (cx  pctalii  conflansj  qua:  cxcinus  01  as 
•  naaiiiiul  rcflexas  habcnc,  ut  paryi  tintinnabuli  iorniani  cxpnmat,  quorum  tcrna  cxtenora  iucenus 

-  angiuftiora  funt,  onima  obioleti  {bris  colons,  drca  oras  tamcn  (  prxlcrtim  mcetiora)  venis  qui- 
bulSaun  flavelGentibus  diflui^i  inteni^  veid  ex  viridi  flaveicencis  &  fpleiuientisLi  mediis  porro 
foliis  ad  tpfos  ufquc  ungues  (  qui  iinolem  colorem  hAebdunt )  plurinus  maculii  unmtc  purpura- 
fccntibus  teilellatim  difpoficis  notata.  Ex  umbilico  prodeunt  fex  brcvia  fiamina,  longis  apicibus  pal- 
lidis  pi-xdibj  trifulco  itilo  d  tnedio  Uionim  jprocedente.  Odor  cjus  gravis,  quali  Plulli  odorcni 
rei^rens,  &  pro^dmiadcumQii  in  Spetola  fietida  pcrdpinr  acoedlenSk  Semm  Fiitillatise  vulgam 
leinini  nmile.         „  .    ,  • 

,lbi  eamm  porro  Fritillaiic  plantanun  qux  £  Pyrenxis  montibus  eruuntur  ( loquitur  Cluiius  in  h^.  ■ 
«ff.  «/f.)  floribus  nonnunor  obiervatur  diverlicas  quam  in  illis  qus  vulgares  in  diveriis  Gallix  pro- 
vmciis  reperiuntur :  nam  licct  omnium,  (  quos  raini  quidcm  videre  conrigit )  forma  quodammodo 
fimilis  iit,  fex  viz.  petalis  conlbns,  eonimcuc  terna  uitcrna  magna  ex  parte  cnbii5  cxtcrnii  linc  la- 
ciO(a  fiCaropliora«  quidam  tamen  flores  ilu  rcpanda  iiabcntj  n.  e.  iliorum  extiinas  oras  rciicius, 
Jlioaiwlbnni  vero  ore  vel  noa  fiuitreflexs  peninisi  vcl  cot^  quim  minimum :  nirfiB  illiflores  qui 
aamas  filiafam  oras  f«flexas  habeat  alii  aliis  ianiratiohs  fnnt  colohs,  quidam  etiam  ade6  Ur 
nrinciqpivideanniri  pnrfertmi  excerna  fidionim  parcc,  qux  ncc  fplendet,  nec  tellellis  diftinfta 
appaW»atiotemlpurpureis  quibuidammaculisdiftincla  vcl  trcquennonbids,  vcl  minus  frcqucnti- 
bllS>  aut  magis  Ikturis,  aut  dilutioribiis,  eiquc  Ipicndct.    lili  vcro  florcs  qui  folia  rcpanda  non  ha- 
bent,  vcl  quoruni  orx  paululum  duntaxat  iixnt  rcHcxx,  cxterna  partc  urpluriinuni  virclcentis  lunt 
coloris,  internd  autcm  cx  viiidi  Haveiccntis  &  iplendctitis  quah  pamc  prxdicus  eit  tcnuior  illc  iericcus 
pannus.  *quem  vulgo  Ti^(<xr  nuncupant,  ex  ftms  &  viricubus  lehoeis  ftaniinihiii  ooncextii^  Mquein 
illis  reflelwnim  illa  diAmifiio  obfcuhor  apparet.   ^gulonnn  ancem  folionim  ungues  interni  non- 
nihy  cari  liibviridem  maculam  impreilam  habcnt;  ex  flohs  vero  diribilko  fex  alba  flamiNn  prode* 
unt,  quoram  apiui  pallidi,  inter  qua:  trilidus  cxilit  iK-Ius  paiJIo  fupra  flamin.i  Icfc  cxcrcns. 

1  lorcnc  paullo  ferius  quam  vulgares  fcrotiiu:  Friallarix,  &  lemcn  icrunt  in  thecis  (eu  capitulis 
triaiigulis,vulgans  Fntillana;  inilar,  planum,  vulgaris  femini  prorliis  fimile,  in  quo  nuUum  eriam  ger- 
men  conipiciair.  Intenlum  lucc  puou  binos  flores  in  enlcm  caule  profert  qoeniadmodum  vul- 
gaik 

,  9.   FrttHLtri*  A^nmc»  CIm/u  &  Boi^vn  fetetina^  i.  t.  FritU.  ftrotimi  fitrihm  flavovimuihit 

^yidetur  Lobclio  Adv.  pait.  1.  onadrare  cum  varietadbas  Fiiiillaric  nigrx:  nontmHaetaipennoCK 

redamarc  videntur,  i.  Quod  in  fiorum  pet.ilis  dorfi  ncrvr.5  cvtubcnibat  p.iululum  .icquc  rireicebiac. 
1.  Quod  pecal.1  omnu  ab  imo  ad  cxtitmas  oras  oblolctx  purpur*  radiis,  liib  quibus  nonnihil  flav^ 
conrpiccretur^ciiilinguebanQtf.      Q^U  fclia  amaikian  magtfvie  hetbtoea.  4-  Teaerior  erac 

&  fngoris  impaticntior. 

VSrtu  Odorc  Frinllariz  quam  Ctniius  Aquitanicam  vocat  lurmorrliagiam  in  juvcne  Bdga  ^prcilam 

oUervavi  Lugdum  Bacuronim.  £ft  vcn&  cetefrimi  odorii^  cui  iimikm  putidiffimam  orum  i^irac 
S.PauuQu4drip.Botafi.  ClalTa.  p.8;. 

10.    FritiUaria  umbciiifoii  C.  B.  Hifpanica  umbeUiftr ^  1'ark. 

Fntilianx  nigrx  haud  dubi^  congener  cft,  adco  partibus  omnibus  ci  iimilis  eft,  major  dunuxar, 
quod  fbrrii  folo  Ixtion  debeoir.   Fores  m  faffigio  quatuor  vcl  quinqoe  fimul  pcnduli  Coron»  Ln» 
*  perialis  inftar  caukm  atiAjpm^  oolore  iantf  £avo-viridi,  nibentibus  maculis  nocad,  foris  va^ 

cantes. 

*FiRillam  IL  &u  ramofa  c.  B.  icem  Fhtillatialll'  fiu  polyambos  flavo.viridi^  fi  i  prsecdea» 
lpededi»ramnobis  ccrt^  incognitjc  liint. 

••'  U.Fnol- 


Digitized  by  Googl 


II.  Fritillaria  Lufitanict  Cl»f.  cnr.  fo^.  ambigcre  vidccur  intcr  rricilLiiia>  vulg.ires  &  fritillarus 
nier.is,  liqmMem  pcralonim  mucroncsin  c.i  non  reflc(flcb,mtur,  colori^  tatnen  crant  fbris  purpurei 
obloleti,  in  vcnas  ad  cxtiinas  oras  vcrgcntcs  dtfhnrti.  nullis  m.iailis  tcllclluim  dilpoificB  appareii> 
fibaS,  fingulorum  mucrane  tx  yindi  paulJum  flavcfcentc.  Floris  n.irs  intcrior  lubflavi  oolaraent: 
^jia|jiyirtj&  firefcemenMWillinfeA.  la  florc  odorem  nuUum  depMhmid^T^  ponntfjiffiiM^ 

II.    FritHUria  mmima  fluriiHJ  fiertiut  CK 

A  Sweitio  pingitur. 

tt.  EritHsri»  hibataMiadM  ukU,  nfarmit  AS»  Hott.  Reg.  Pamgc  LmyL  ||af, 

Fritillarij:  flos  (aii^irc  P.iti?.  Rcncilmo)  non  tantum  ardcntibus  febribus  confert,  fed  &  ledanda:  Virai 
fid  ex  hujus  lucoo  fit  unguciuuiii  .nl  circinoniatofa  ulccra  prarftantiflimutn.    Vim  jpfjtereahic  iitot 
roboraiKii  cordis  &  cerebri  non  p.uuin  pollidcCj  nicconiiquc  (  ut  me  doaiit  expORCOdB)  llU^aK 
tneminfiingic.  .  Aqaa  ut  decet  dcitiUau  ocolorani  laJkmmactonibus  iiiccurric. 


Cap.  IV. 

iitrtmm  Qmnbi^  maaJstim  Parfc,  Mm»  fim  U&m  it  CaiuJgt      tiimit  rrfmm  fim  » 
m  &ri  muidit  tj^trft  Bry.  .  . 

AMb^eie  Tidetur  intcr  Lilia  Horibus  reflexis  &  cre(?Hs.  FcJut  ut  in  iKis  pcr  interv.illa  roca- 
timcadem  ambiunt.  RaJix  p.\rvi,  fi^uamoGi,  fibns  teniubus  longis  ex  inu  fcdc  dcpcndcn- 
titoi.  Csulii  (atis  crallus^  lelquicubitalis  aut  uaoe,f»litnim  lonjgorum^  ai)|;uftoruni,  viri- 
dilBntpMdiJnimeainenquam  in MartagoncImDeriali,  tt^fiei  ntqaadmpyd  per lncervall.i  fcne 
ciRoUriter  dnaus.  Ex  ruprenw  folionun  diciw  uni  cniiiyaac  ^ttlBn 
nibri  potnd  parcs,  fingulis  pedicoBs  loofi^  tenuhtt  fi^  daaifini  M^olil  ineBiT«i«  polchfD  oo- 
loreflavo  (eu  aureo  tincii,  interni  partc  maculis  (ctt  llnv  Aip.fafpaNQ^pAV  GUm  Qx  '  " 
totidem  apices  luftineiuibus  &  piftillo  in  mcdia 


CAi.  V. 

•  .*  * 

^llium  Lacinis  i  Gracco  A*ieMr  dcdudiim  eftj  ^  litcri  in  /  mutatl  } 

t.  iMkmdtmm  <3er.  AmvdMKty^  Rirk  «0m»/Km<ririb^«iijniM  C&  #MnnM 

Florum  debci.T  Liliiim  ex  r/i</;«  biilboG,  multis  nucleis  conflante  cauUm  r;irneit  rcc^uni,  cubita- 
lem  £c  felqaicubicaicnij  vel  eflim  alriorem,  lingularem,  ceretem :  cui  ab  imo  aa  iiimmum  adnaco 
/Sfi<  nnyopedicalOfOUonga  &  lanufcula,  vinJia,  glabra  &  fplendentia,  Tosiitfaiiiinuni-cnkni 
finfin  ■dnnmfie  anfliftiow.  tUm  in  fbpo  (crie  quadam  pluns^  noneodein  tempoie  pandantari 
odoirit  fittvitate  ennna,  oolore  laAeo,  lenis  ^nguibus  repaiulis  foliis  catarfium  inutaci,  ui  quonim 
roedio  fiyUmt  lon^^iurLuIum.  c\  .ilbo  viridanceoh oifiiknm  drcamftant  jtmmm,  feliisnnmeiDgecO' 

lore  paria,  quibLs  avua  inlulent  crtKci. 

Stillatitiam  floruin  aqu.im  d.in  utiliter  potandam  xgre  parturiciuibus,  &L  ad  pellcnt^i.  {hc^.nia  Vhtk 
dddico  crooo  &  caftia  lcnbic  Matthioliis :  Crocum  6c  Cailiam  ad  augendani  pencrrantiam  addi  non 
oonoeflerit  Camerarius ;  qui  aquam  ftillatitiam  foiam  adhos  uiiis  emcadifimam  ait,  undenon  ce- 
mersinaliitaflfeftibusaandam.  TtagpiduoaatttiaaKiileariarBlMiniereammolinm^ 
exalianimfemeatia.  SchrtKleTiisusdscrdiriefleinaffeAibaspdmonnm,amniata,  tnffiflcl^^ 

lcribtt.    Virgunculis  familiaris  &:  expcdita  ell,  ut  c.i  frcici  nitorcm  concilicii^  tMlwlumCMnphont 
OleiTartari  pcr  dcliquium  delbllati  m  ca  diilolvcncibus.  Sim.  Paulins. 

Oieuni  e\  tlonbus  pcr  mlolationem  fic.  Cavcndum  autem  nc  lolia  rclintiuantiirin  oicovecere  ad 
qiuiuiccim  dies :  Cunienim  cou  planu  turgcat  iucco  mucagineo,  facde  pucrelcunc^Sc  okumjam  re- 
cblecnonL3ia,qnspnmabomtatisnota  eft,  fedgrave  &  fotidum  quid.  Safficaci^nurniduiuibqno 
exacto  tmponanturalia,  tumdeniqueiterumalia.  Suflicitenimcertiufn  repetiilC 

Hocoleiim  nUximas  habec  vires  in  quibulcunque  xloioribus  &  afiedibus  frigidis:  tenfa  remitric, 
dnra  cnK)llir,  dolorcs  feJat.  Uliis  ob  id  cfl  in  dolonbus  colicis  &  ncpliiiticis,  in  plc.irici.1e,  £vc. 
Ulus  ctiaincft  in  induratts  ncf^is  prxcipue,  m  Ichirrho  uteri  indc  dcpetuicntc  nienhutii  uiora. 
C.  H^mMmt. 

Ruicis  uliis  intet-nus  rarus  oft,  extemus  crdsrior  in  tumoribus  lenictidis  &  inawrandis,  in  clavit 
podum  tollendis  [axungi^  vecereexcepcae  &  illici  ]  in  pudcndis  parciirieiKiuin  emalBendis,  m  anv 
btiffibeinendjmdis^&c.  ScM  Bbbbb  |  Scaounft 


I II  p 


HiSTORiA  Plantarum. 


Scamina  exliibentur  ad  &diiuruiiim  paitum  cumaqu.»  yc.licji.r  vcl  Imnli.  Jdtm. 

GuUdnub  Coderus,  Eliiabccli.r  reginx  Chirurgus,  rcrc.cncc  Geraxdo,  multos  bwdrqpe  laboraiv 
^  GtQavkndicis  ruccocum  fariua,  Hordeacea  mixca  pane  luliccc  ex  ilhunuodinuw  <)Ml|edoi^gro 
^  menicm  aw  Sft  JKlxkNmiits  cwiianiMt  exiubito ;  quoiolo  &iiao  aljo,pui0ik'par  ietnm  id  ibb^ 
pus  vcfcerctur.  ' 

Idcni  eo.lciii  icrcrcncc,  R.i(^.ici5  n.Hi:  fucami  cxprciPam  cum  vino  exlnbitum  ■&  per  duos  trffif 
dies  potuin  vencnum  pcililcntialc  expcUerCj  &  facere  uc  foras  erumpat  in  puftulis  &  vdics  ctittm 
exRrnam  occttpuinbi& 

S.   £r/«NM  0ttmii  ByzMtmim  CluC  Parfc.  Gcr.  Ltl.  aUum  fieribm  JePenJemihu  fivt  fatgtf 
wtm  C.  B.  Stitm  Zamhacb  &  Attrtt^  Cmfimum/ttitmmt  mt  fim  CloC  liijl.  Ij. 

lium  allwm  Sjrt«fum  Rauiffflfit  J.  B. 

ciur. 

Kiiii  ^ibi  genps  vulgari  piovioi^m :  Ejus  tamcn  tauh  licet  vukari  non  krevio^  i4ilweinuis 
C^rr^QObqi  fifmliP'^^»  r^rioobufquc  &  mihoribus  folus  (cpci  aeprcheadunniry^^p^Uqtie  jhfCt 
p«Mjio  ntipORB,  wa^imm  ac  vulgiiFis  flpres<Kbr«ci.  NonnulUe  vero  radices  in  eamam  molet^ 
excrc(cunr>  ut  vix  utraque  manu  comprdiendi  pofluit.^  Htirmn  nouuiIU  in  plano  &  Jato  cauk 
fcx.igcnos  flnrcs  pror.iL-  iinr.  I.obclius  in  c.uile  pilnnaris  hdnidillbj  ImmatM»  f>wrirjfit^^  Mp^^ 
plutes  ctndidjffinios  ii.:  lLiu.vilIiiiiiji  flores  oblcrvavit. 

LtltMm  TtAriim  vel  eroceum  majmt     R  fmfurfi-fnetimt  majia  C  B.  Libm  mirmm  Ger. 
Park.  fini.  HmM/mCbfm^mm  Lak  ■  -  . 

J.E, 

Par  eft  inigmcu^^  filio  albo,  nifi  quod  fidia  tncoadka  viiam  fim  lats,  «c  finnbra,  nervofi. 

ora,  atro-virentia,  fplcndentiajnngior.a  quim  i;i  biilSifcro  Cauhi  m.ici:I.itus,  b-cubjtalbj  funiniitas 
m  pediailos  aliquoc  ficcffens,  linRulis  lingulos  inKircntc^  riorcs  liininet,  Liluccib  nuetiicudine  for- 
nta  foliorutnquc  naincro  linulcs^  vcrum  colorc  rutilo  coruicAnras,  Intttracioribm  intusftiglBadl  loii» 
4a(i.  B4idt3(  ijtt^l^  ^boi^  ^  iiyuanus  compadiUs,  alba^  cx  qua  ramuli  repciues  novos  gene^pt 
bnlba^  ^ 

NuiqQiiiiljNpil  fsnsm  pmraoilt  («eQe  M^nhiob)  in  IcaHa,  quandoquidem  drca  meirem  in 
vi|  '^m  fianfif»    puii^  in  rncyiofaw&m  valUbwwreo  oolore emicat.  Nos  ia  IvlifisiiiMa  Near 
pgliii  Bncl^CMnf|ldii|ep$^  . 


CLf. 

Longo  &  prj»lto  allurgit  tMult,  vald^  dtbtes  fet  flore^lerotmiqae  eft,  cum  Lilio  albo  dunuxat 

florcns :  in  quo  fex.igeiu^s  alicjuando  flores  uni  cauli  inb.rrenfcs  obfen-are  mcmini, 

Hanc  Ipcciein  Ciuiius  vulg.ucni  ti:  oimiibus  notara  jcpbit.    Parkinfonus  quoque  fub  Lilii  aurei 

dtulo  hanc  defcribcrc  vidctur.    Nos  .1  pr.rccilcnce  fpecic  divcr(am  non  putamus. 
Huc  fbn^  refcrendum  eft  LiluunSaodigs  c(4ore  polyanchos  C  B.  cruentum  ^oly^odios  Bin. 


inMi  Park>  ftfftmmtmim  Oflr.  cmaCi 

J.B. 

Squamoutus  bulhMs  (anJem  promit  ansulofum.  ftnamm,  alcitudine  (cfqtiiaibitali,  cui  temere 
numerolii  adnalouxurj  atro  virore  fplendentu,  perquam  angufla,  fecundiiin  loiimiudinpm  ner- 
vofa.  Caidis^&ftigium  tn  abquoc  pediculos  firmos,  pundis  rubns  variegatos,  modioe  furfiitoi  divi> 
dinr,  qiMKnm  unicuique  fivj  inlidet  laliaccus,  colore  ex  mbro  iUvelQeote     crocco,  folta  incus 
lolcata  8e  Uturationbus  piuidts  notata  habens,  odore  litaTi,  fimmiMi  &  fifiill»  flon  concoioribus. 

PifCOQoi'  cll  prioie  :  Siiigulai c  etiam  habcc  luc  pfal^  qpit^t^ttH^  bv|bo  oblijnft  flc in 
teiapropM^ivs  liib       gra^vAis  mo4o  ipargat. 

Bwesiim^aahoifucolinir,  . 

6.  liftwi»  enmtiim  Utifolmm  ].  B.  itimtim  Hntaginh  ftlh  C  R 

7J«/iiJ  inniticur  omnino  t.ili  IJ.J.UI  l.ilium  .illinni :  c^uU  vero  donatiir,  non  utwrtdiaLalia,  craflb^ 
cjui //ern»  producic  unicani,  ci  ucntuni,  li;.v  fulib  htb  conflantcm.  Cauli /'cZ/j  rara«  vdd^Iata»Plail« 
tagMii  iimilia.    C  Baul^us  dubicac  an  dccur  hujulniodi  planta  &  quj;n.iiii  lic. 


7.  LiUm  hnH^tnm  Utiftbm  hultiftnm  «4»  J.  &  ParJc  «ancma  hlkiftnm 

Ger.  emac 

ClMf. 

Bicibitali  intcrdum  illurgi:  <<3»</<,  hi  mo,  craiTo,  folu»  (cpco  Liliaceis,  lubacris,  in  luRUnls  alis  craf^ 
fiorcs  bulboa  gcflans  6c  ainplos  florcs  rubios,  lilio  punicco  tnmon  non  bulbifcro  concolores.  Te- 
oenores  liujus  piants  aiuc  quini  Hores  ferro  mcipiunt,  buibis  fecundiim  caulcm  mt»-  foha  natis 
.  iVMi  miniu  donatc  (unt  quam  reliqos  dui  ipecies,  ied  quando  robu/liores  (unt,  iloic(que  alwiuoc 
amiis  protulcrunt^  rhx,  niii  in  iummo  OBnfe  ufai  ia  alas  dividunmr  6t  feninimm  flota  uaj/am 
qnlbi  na(ci  (blenc 

^HrP»*  l-jnrcc  hrc  pl.mt.i  c;un  dii.-ibus  fub(cquentibus  Junio,  .ili.i  .ili.i  paullo  ni.itiiriris,  fcnicnq,  perficic 

Augutto.  iiulbi  in  alis h.vrerc  (blcm,donee  vcoio aut  concadu  cxcutiantur ;  imb  intcidum  piantacad- 
huc  iniuTcntcs  hbtas  dcoiium  fp^Aiy**  agMQ  foiftiitttanqmni  oA  cammurnfm  matrem  ttrram  a^ 
rMtcs^  &illiIecoiidicupieiuei.  laronkttr 


Dlgitlzed  by  Google 


Lib.  XXI.  .       Ve-Merbis  btSofis.  nyi 


Inrenuur  apu^^  |,oh:lium  ui  ioooibjK  >fiR«gqa(»ifiiuimangiiAifiiUuBi».C  BtaiUiioLiliuni  bi|l*  ytn*»**» 
tafertimang^ltiibUum  didum.  . 


Cluf.  ■  ■ 

Vix  aibiolcm  excci^it  .iltitiu'.iMcm ;  cau!/.  eciam  ef>  hrnio,  flriaro,  ex  viridi  nig-ic.mribu?  f.'i;s 
prxdico,  qui'  tamen  cum  lummo  caulejnoha  UnuRtne  puba/cunt :  £|us  fiettt  i^pao  ruborc  non 
nitiUnt,  at  in  ruperlore,  led  tm^b  patlelcunc,  8c  Lilii  punicei  non  kdlMMli  llia|oris  colurcm  plu< 
rin^aooetiant.  Fjiit  iiinlrifrmf  rml^^f  "•"^  "-^Piiir  fiif  tritint  minnrni  niii  in  fiiminii 

alis  gefUre  fbknr. 

9.  LiUum  bulbifenmimmmC  B.  Park>  Mk^tnm  nftnt  J.  B.  cmtntum  fttmuiiim  caitlem  MMu 


J.B.  '  »  * 

Ibiter  Li&om  bdbiienim  nMjus8c  incanora  mtm  eft  magpdtudine,  nonnunquam  cttam  [Mimum 

Xt.  BalhofipWpmaiB  onm  nli^w  ImiM  gpMiis  cboMpk.  OReium  cmIv  firmos^  ftriatas, 
alts  [duws  caukm  infinmorem  &.  gradliBiMi  ai  amibiii].  ae  mejor  'multD^  maculis  nigm 

nontus,  LinuRinofiis  8c  in  alas  dhlfus,  /?w«  multf«  profcrt  amaenos,  lilii  forma,  necnon  alitnu- 
tenuscolorc,  cx  lex  repandis  aliquantum  pcraliSj  muito  oroOO'CinAi$,  intrinlccui  multis  Iins  a^f» 
ratis,  (qua  parte&a)lor  tolii  medii  dilutiorj  pun<5lifc^  facurate  fanguineis  notatis,  cxtrinfccaslinif 
ginc  l^iproiun&:  quonimiioimBlkjclatiorein,  latiaremj  laturatkMiteiqi  coAam,  profundo  tttnHEC 
adiaimlmoa^balMiit.:  modiuni  fieaEm  obnciant  r^^rum  iniW  %ni  /Rmwm,  pfiUlitm^  m- 
qu^rum,  eodem  cum  flore  ocrave  pnEdita.  F)l'm  fcrt  Mamgonisj  qQonim  a!is  biilbi  frequentes 
infiticnt.  Raduc  pleruub  i  Ucenbut  fropagines  fpargpre  kAtt,  quae  ad  (ingula  genicda  in  can- 
auio.  hulbos  excidE«ttte^  fi^binde novas  in  drcuim  plantas  pioducnni^  IM-idBA  miniKii  qoa 
,  bulbifcri  modo.  '  '  , 

Ferunt  omneshxc  plantac  in  capidbustrianAulis  Cimm  latum,  cirtila^ineam/  fnbfufcum,  flaem^ 
admodum  Ufoimvul^rei  quodimBibrileeft,  ibd  (lu  etum  gciwispuiuas  pro6brt,  vanQ'qiee 
exb^bdii  iBidis  natucreicuttglaBBEioaa^atnuadd  '\.  ' 

Hxc  fc  pi  rcolens  /^ed»  in  inaataais  Auftnx&StinKpmria-i^eMM^Pdlc^ 
rior  mveiicu.  Cluf.  ni.     •  . 

Soknt  verocam  lue,  tiun  aluc  non  liiiMwiii  rnm |dWHlB-fcllMllf|pBPjtt1>faiiOT  iftC^imi^  ^ 
4&imtcisaiiiBodum  inieftao^&c.  •    "  '  '     .  ■  '. 

..    .   .  .-,     .V-..-V           ..V,l..^^'».'*  •        .  1-. 
■8  ■  '  '     •'       .  ■  -  .     .)  .— 

*e  A"»*»  Vt  ' 

I  "  .  *  1      • » - 

HUiiK  bulbr^  I.ilii  mini.iti  Byzancini  vnW  fimiliseft,  nifi  quod  plcrunqj  major,  &exma- 
joribus,  CTafEonbus,  faporis  inicio  vifcidi  &c  aauoli,  mox  aucciii  acerrirai,  ac  liogkvun 
inftar  An  fcnmi  vcllicantis,  purpurafccntibui  'luamis  compaiftus ;  m  quibus  SoIi^tiw. 
obfcur^  purpitrea  densi  inn>erfa,  &  lineolx  quaKUm  per  iDngitudincm  excurrcatescer* 
'   nBm  litti  (blioramoolaiemj  formam  &  totum  habitum  armutantur,  (cd  longe  anguftiora 


fiint.  Seafum  ex  bulbi  centromranii^  dibim.virof«albicantem,  biDcdalcm  iciquicubitalemve  im- 
pellit,  Florilim  crcben-imis,  cx  mbniial  aroeiceritibns,  k  tertia  iiUprius  partc  ad  apiccm  ufque  in  fti- 
cim  longam  congcflis,  decoratudli  Quorum  nondu  n  aperti,  iranxaturis  Hyacincbi  florc  .ilbo  Ro- 
nbus  fimiles,  rcliqui  autcm  fblia  fiia  tam  mira  Sc  variabili  explicabonc  forma,  ut  numeruiii  eornm 
liguramc},  enudeare  haud  valeret  Autor :  in  quorundam  umbilico  firii»  longus,  quadrangularis, 
ant^obtulus  ficyebicnftAaSiinalionim^oontrarb.K&xai^  Sf^pi^e^  multis  orbKuMbus  «rAi 
oonjtm^  globnBs  ooneraftos  appaitbat. 

Defcriptio  ca  ili!^  nd  imaf^inem  piAam  k  D.  JtBVerningh  miilam  componu  ^ 
An  Buliats  ruhtr  Vrovtimt.  BeH*  Sfti  tJbue  imtegmtm  yfimmefm  Swartii  ? 

N.itir.mi  calidam  &  Ax.im,  ara,  vim  abf>ergendi  &  provocandi  habere  [nifi  {|uid  virofi  illi  in-  fftWi 
fit]  cxiilcikno.  Tres  auVbuanior  hujus  bulbi  ^uamas  cum  lumnihii  camis  opodiz  ramelioQ  cani 
devorandas  objeci>  qui  elaplis  quibufdampimfiiinfitpmliocfefCiilnm  horismidiaiii  teaoam  ccaC 
lamque  ^tuium  evomuit ;  tandem  8c  maieriam  pimiiinfim  per  alram  rejecir,  'quanqDamiMB  &» 
magjnolanguore.  Jec.  Brtjnim  in  Efbemir, Qvfmm.  Abo.^, fic  5.  OhCij^. 


fi 


Cap.  VO. 

emac 

Ulbo  eft  LiIi.iceo  latis  fimili,  ied  minore  8c  oblongiore,  aavefceneejit  Maxtagoms. 
aut  plura  fcrt  iblu  Libi  albi  (anteqoam  in .  caulem  abeat.)  ftliB  «BBuaj  ^^ffly»  nieqiiB 
caaUs  exilii  pede  brevior,  nMbas  florei  in  fummo  (nftinea^  HraouAi  ilHlKlv^mui» 

cupaa 


Oigiiizeti  by  Google 


Lib.XXI.  T>e  Herbis  bSofts.       "  .1,5^ 


Ijlinm  flore  natante albo  j^.  B.  floribus  reflexis  albis noa  pmdats  CB,  ijl^inmmit.  flora 
aliopiiio  Cftgf: 

Non  fpecics  Lilii  diftindla,  (cd  accidcnt.ilt;  linjus  varietas,  a  fcmine  orta,  nocni  vi  iL-riir.  Hujasin- 
quam>  non  primi  generi^  uc  yulc  Parkin/baus.  Florumenim  getnmxt  rcfercntc  Cluiw,  ante* 
qium exoanaantnr,  nmlnxairiidl lannginc lunt otfiae,  qitKuiu  eftac  notisqdbiB  Iwcgeam  i 
prioiediftiQgtiinir.  • 

IilhmfloinlhreflexisTatiisC.ir. }.  e  Liliummontaniim  fio  fylv. Cluf. 
cui  fkKanteqoamexplicMiir  fivKcaineQ^cxpiic^  purpuccisinfiigninis. 

Lilium  floribos  renexis  albls  pundatis  C.B.  i  e.  Maitagon  floccalbo  mafiilrfW'  Tgrk.  leem 
liL  flor.  reflcx.  polyanthos  aib.  pun^. 
Etaliasquasrecenfent  vanetates  C1u(mis  fcljObaiiis,  pro  accidentalibtis  velliujus  vel  przcedentts 
ipneris  diflerentitt  faabenuis.  ParJdafiMuu  pro  prxcedentis  diffefentiis  repocaCt  ob  nocam  charaae- 
nfticam  quam  cum  eooomnninem  obcinent,  ea  autem  eft,  Iquamas  radicis  eo  modo  oongeftas  feu 


4.  U^mmBjzMitmm  MiMMNiMrC-B.  ittm  Lil.  Byxumt.  mmttHm  pefymtiei  C  B.  fimmh$uitt 

Ex  rniUtt  bulbofa  eniergit  umlii  bicubicalisj  mintmi  ieri  craffittidine,  ima  paite  punfUs  ru- 
benabus  guttatus,  octera  virelcens,^  concavuSj  paullo  poftquani  <^  biilbo  eluclatus  cft  radiatas  fibras 
circumquaq,  cmittcns  :  perqucm  frcquentia  oriuntur /«/»<»,  indigefta,  Lilii  Martagonisj  IttiaCa,  acu- 
miiuta,  per  marginem  nonnihil  velun  piloii  oftentantia,  fapore  olcraceo  proedica.  Fl&t  CHlli  fim-' 
tOOifinBSDinfidet,  plerunq^ unusj  aliquando duoautpluies,  colorepboenlloeopulcherrimo,qiioniiii' 
ft^pili TiBaeas  fimiles.  fenis  iiidiis oombnCj  utcunq, anguftioribus  qolm  Lflii  albi:  luec  ftnis  mv 
ttttt  extrorfmn  reflexa  ceu  Maitagonb,  apicibus  circa  caulem  oOCttatj  Drominentilxis  nudis 
miniatis  apicibus,  quos  paUida  pamma  luftincnt,  quorura  medium  obttnet  piftillum  apKibus  con- 
color.  Semina,  Clulio  cefte,  furu  in  angulolo  capitc  plaiia,  auc  Lilii  fylv.  Icmini  ferc  fimilia,  fcd 
iiignora>ininora,  nec^adco  ipoagiola;  cerrx  comrmlla  prcxiienmt,  planac^  ibliola  culerunt;  XmUx 
n^lurimum  non  eft  adcA  HMgiDaut  quidam  exiftimanc,  fed  Lilii  lemeflns  laidtom  baud  midnbi 
fiiperatj  color6que  dum  imeas  enata.eft  ade6  iUi  peiifiinilis  £etaiim  fi  diudijs  extra  terram  aflbrvc' 
tur  purpurea  feri  totz  ef(.*8c  Inlnndi  quibofflKmmidi  fatdraR  rabemibns  infpergitur]  uceciam  ia 
Itirpium  cognitione  admoaum  cxcrcitati,  nifi  eas  inter  le  confer.int  Jtflficil^  difcerncre  poflint. 

Hujuscamcn  nadix  c  teni.ionbus  Iquamis  contexta  cft,  nec  tniiius  hbds  fupra  &  uifra  quam  illa 
^nata. 

Duplex  d\,  una  diIutioribu&  tionbus  Dncdira,«Itera  fattu-atioribus.  £go  ian^(inquic  Clufius^Ioo^ 
«rocricntii  didici,  eas  plancas  qux  dilutiores  feiunc  floreSj  caukm  9t  filfii  Tudioinl  habere  US 
quibus  iaturatiores  fimc  flores;  poftremisenim  canlis&milia  i^enmqtieexparparan^ricanc; 

Lobelius  eciam  dnas  Taiieates  metnorac,  abenun  pwtBOBcroj  quinquej  iex»  decemqoe  umliui* 
mum  floces  praferonttin;  akeram  femiwun,  qnndoqine  din  nmnfqae  .4ads  aniGuni  nonm  * 
cdencem. 

Flotetjunio  aut  paulio  ferius,  Conftantinopoli,  Viennam  ad  Cluiium  delatumCKfacvtisf^a&lN^* 
nnm  in  comu  Byzantino  voigariter  P«r«  nuncupaco  fkis  ZM^mtre  appcUatione. 

Martagon  OonftainioopeBnmnm  magihmm  Tmk. 
'  K  delcripco  diifci  t  magmtudine  8c  pTOoericatt:  floce  amplkm  &  fitoiadDee^  fluGDlis  U  flrib 

iliqoot  nigricantibus  vanegato. 

Ijlium  purpuro-fanguineum  flbrc  refleso  C  B,  BDfiantinam  flore  purpuro-fanguiaeo 

Grr.  tmac.  _ 
Cum  lalio  Zuiiniani  idera  cffe  vi Jt  Clufius.  ' 


5.  LSmmnJnrw»  frdtetx  Clufl nhmm  mm^Almm  CB.  Ger.cmac.  jf»  MMa£m  P, 

W  tmnamfim^tiikmVaikf  Limm  frment  mitmiit  fim  nAml.'^ 

Horis  color  miniis  Qtur  eft  &  longe  dilutior  co  qui  in  floribus  pncodcntis  apparet :  Catilis  gra- 
cilior  £<:  bi  cvior  Bv/-<^ntinis  .1  Julns,  cubir.ilcm  viJelicc-t  altitudincm  non  multum  cxcakn».  Uno, 
duobus,  ti  ibus  cft  fionbu<: :  6c  quia  aliquando  anguftioiibus  eft  foliis  vel  iatioribus,  idcuco  Cluiius  m 
Lilium  rubrum  i.  &  i.  diftinguic.  Primum  foha  aiultd  farevioni  habctfic  panll6  latiaia  qnto  GqO' 
fiaaidnopditamim,  iieauiduro  vcrdanpiftiora. 

SnbfioemMsdt  ant  imdnm Jtnm  florer. 

6.  I^MW  rttSnnm  trxeex  ).  Migufiifoluim  Cluf  LtL  brcvi  &  fn»miato  folio  C  Bw  L/2mw  fratex 

mitmefm  nAnnmmlimm  J.B>  nimm muiifitftbm x.Ger.cnia& 
C/-/.  .  ^  • 

A  pnecedente  (inqiuc  Cluftus)  valdd  diverfum  eft,  non  quidemfloris  fbrma,  fed  colorc,  qui 
liUocraenio  majori  noa  bnlfatfero  fimilis  cft,  oim  ficu  fejior^mque  per  cauloa^^o  um  diffi< 
miynidinej  mulea  emm  &conferta  ferrfbUa,  cobicalem  &  amphorein  canlem  oonraie  ▼eftientia,  acU 
modnmangpfta  &;  longaj  inftarp^ni^  folionimTr.igopogi:  cauUsicem  faftigium  florcs  orofert,  non 
eodem  ottii,  uc  iu  liyiuutiuo,  lcd  in  lummis  cauiis  aiiSj  incer  anguftiffinu  tohola  na- 
(bntei. '  HiK  cxaliomm  idatu. 

Poftea 


Digitized  by  Google 


II 54-  HistoriaPlantarum. 


Leau.    \. . 


Poftea  hu|a$  floris  coloiem  plurimuni  .tii  Mali  Aurantii  praematuri  coiorem  acccdcrc  obferva- 
htt  Cldias;  odorcm  autcm  non  adeo  fuavcm  ut  przcedentis,  ied  potius  Lilii  inoiitaid  flavo 
-flon  odafa»  Mfeno.  Fluiuno»  uimidum  floittia  cauk  ii»t.  Ai>  hoc  tum  diflar,  at  pato^ 

7.  Lilium  tnimatum  tdartim  mgt^tfolutm  O  B.  MartMm  Vmfmu  Ciul.  cur.;  poft.  MMmigm 
Ytmimatm  fivi  Lifium  ntnm  trmm  &  iMmmMutimUim  ftrfc 


Qliod  hngji  niadiof9NBeft  flonbus^  nam  prorfiis  miniatos  illos  fcrt  ut  Byzanttttiuni,  ccit^  tnag^ 
iatnrasguani(ldci^ptam>  neceotiflodoR»,  JFtalia  edam  Jicet  angjdla  uc  iUius  tMmiaamn  ianma 
viriditate  pnefita  8e  niagb  (plendeniia  Gtiifib  nMwnnir,  ab^ue  inoraiiti  qnqnadmodnm  flani 
in  caulc  nafccbaiitur.  ob(cr7;diiat  cdam  pnAttb  Auior  fi)B»  cankm  non  ade&  bmriaiaxoefteM 

Ut  illius,  fctl  tliutiiis  pei  vlurarc 

Parkinionus  nollr.is  planum  hanc  plcniustc  acounwiiif  dnfaiyfii^  idio6%naapiBdnt  ^klcriptip- 
nem  ep  Latmam  faccFe&  buc  traoiferre. 

XdBMM»  IuIietl^uaniOiGu%  iguanni  ard^  compadif,  krioiflas  Se  cenuioritxis  qudm  reliquorum 
CTfiwBHenim.  aetate  grandelcentem^  cdbie  luteo  iaturatiorc  tin^fbm.  CmIu  ind^  exiilit  vindis, 
phnmuiptcrcs,  rariuspUnus,  fefqoicnfaieafii  amliiaAitalisj       plunmis,  anguftis,oblongi$^Caryo- 
phylleorum  xmulis  lcd  viridioribusj  creberrimis,  nullo  ordine  politis  Rrad,uitn  minonbus,  .id  fafti- 
gium  ferc  vcftitus :  cui  iniidcnt  /krei  plurcs  paucior^Ive  pro  xtatc  aut  vigore  plantx,  in  |unioribus 
pauciorcs  &  ranus  difpofiu,  in  vetultionbus  multo  plurcs  &  dcniiorcs  [in  uno  caulc  flores  bof 
ginta  ficplures  numeravi,  in  altcfro  ad  centum  ufque,  conlertim  naiccntcs.]  Coior  florura  cxluieo 
nifaeibem,  ninjb  iaturatusleu  ititenfus  qiukm  Martagi  Confiantinopolitani :  flores  ipfi  tpAm  Waa 
tantillo  nunorcs,  aUas  (onoi  fimiles :  Seminum  tbteit  triangularis  iUius  etiam  fimilis  fcd  minor, 
in  qua  Icxtuplici  (erie  oontineiitur  femina,  plurimum  inania,  qus  vetb  iblida  liuit  plana»  orbicu- 
lataj  parva,  lubrubentia.  Adiiatis  rarilHmc  le  propag.it.  • 
Hujui  trcs  quatuorvc  varicutcs  rcccnlec  Parkinionus. 
t.  Primam  fblits  tn  caule  miniis  CFebris>  lerius  aliquannilibii  florentein. 
%  Seawidam  foliis  brerioribut  janlhilnm  ic  LuianlNis*  nuuori^  nonniiiil  florentem. 
.  Te^iaittfloribns  polMilarubeatiNii  ft  ad  flmim  «ftdeBrih%  ibliit  etiam  piaecedeaeeU* 

Cfc  OtBWOllllBSi  I 


Ubif"  flavum  angufitfolimilC'^  L}lium  mit£Htt fUrt  Jl*w].^>Liluimmonr.  f.a^vo  fiori  md- 
adm  ii&mU»  &  nmJ^HiSo  Ck£  MnrUigim  lnttmmfimSMtmm  &  nm  pimSttiim  ParL 
*.jk.f     — «-   -  -1- 


Omlit  huic  faicubitales  8e  ampliores,  rotundi,  vi^ides,  quos  inoondito  ordine  plurima  ambiunt 
fcli*,  longa,  angufta,  vindia,  mollia,  trincrvia,  ons  albicantibi^  &  veliit  lanuguie  quadam  obfTtis, 
fiirtt  m  taitigio  iuianemcs  ternos,  qumos,  lcptenos  aut  plurcs,  cum  prinium  apenuntur  colotis 
ex  viridi  pailefoenris,  deinde  pallidi,  undem  fiavi,  petalis  fur/um  reflexis  &  convolutis  inibr 
idiquonmi  fanius  jgeneiisj  k  mMio  ad  umbilicum  internd  pun^  fcu  maculis  ex  atropuipuieis 
diimdis,  [Repermnmrhfiiusgeneiisflavofki««puro,  ieu  nullis  macuhsnotato]  iex/«maR^Mrvt- 
rcfccncibusj  mmiato  apice  pra;iiiris  cum  piflnllo  triangulari  craffiuiculo  ex  urobilioo  prodcuntibus, 
quo  pii^illo  noiuiulii  iiores  carent  etiam  m  cadem  planca  qua  aki :  Odor  medius  inter  gravem  & 
huvem.  qualis  fere  in  Sandnci  <cq!DaiaDdbmInMmflanbu&  Jtcdbr  cnilit  BnuUs  f|Biaaiii  pae- 
d^  inftar  ladicis  Lili}  albk 

MoiitiHiiiFynamnan  iaoob-iilk  QyiefldaoicmiiiietoMuaioiieinaiDiffksfloiec^. 


.    ^  S£GTIO 


Digitized  by  Gopgle 


S  E  C  T  I  O   S  E  C  U  N  D  A 

H/Vijumcauleseivtnnw  ia(lig^>  plurmu»  luiidunc  peuolo&  ilofculos  fuftiiWQtesia  coryini>i  aut 


BirhtraJki  Mhofa  graveolaltes,  flofcu&  Mtkk  i  fnmm  cmilit 

faftig»  eiutis,      in  umheBamm  cmymhm  dtffitfitj  * 
fiattvtl  yW«r 

•  * 

Fi^ul^t  capitulis  ' 

CFroI^era,  feii  c  muicis  bolbilltt,  qulbos  florcs  mtennUcQatur,  compoiiu^^  uiidc  £chujiiiiiiodi 
2    pLtiicx  aniphicarpxnonilllllisdKuntur;  AiLiuicSTLVmuOir. 
/  £  fi«fcitlit  ftltt  comfofiiu,  radictbus  (cu  bulbls 

cfialenttiij  tnaior  &  eUtioo  canlein  iwntigm Kriwy  ***^^Hr 


XlHSimt  florida  ;  PoRRUM  SiCTllE. 


AUjeTt  aom  florens,  aut  lalccm  lariu»  florcos ;  Ascaiomitii 

'iMgitt  gninimfaiilbo 

s  MHfr»  MKfe»  (eu  fpids  cM^hlSM'«  edoie 


r 


{Gr^rviore,  caule  re£t:o,  Sadra;  Alliom. 
tumu^m^  caule  laaunoia  gjnataiiiiaMiOf  OtHioicoiiO.iMNi 


J    C5lHaf/M|,  noncoinpafiiDanDdaii!(  flaribiB 


I 


SSfedafisi  Moly. 


&  tmjor,  radioe  aii|dba  odoM  miibp^  flolai&  pbriinii  iaj^luenni 

^M^jfJiatk  ;  PoRRim* 

ecmtnor:  AtttoM  Stiviitu 


rAtMrJMiM,  flonbus  minus  fpeoons  in  globum  aut  cotymbuQi  circaoMdii  (  Vic;xoiii^ 

<     AllS  LONOA. 

liAfuHam,  flanboiafiNi  ipoGiols  innmbelkj  At&iniiUniunaM. 

Allil  Sylveflris  plui  imx  fLint  fpjci^s,  qux  ad  jLogcner.^  reJuci  pofliint;  alterum  capituli':  proli- 
£ais,  leu  d  multis  bulbiUis>  quibusdoiailimcermila^ur  compofios;  altoum  capitulis  ^  IbUiflon- 
hm 


Cap.  L 

CJE^,  Gnsds  «e^<i««wb  tefte  Uidoioidt  dici  liSetar,  k  capicis  nugninifine:  eaq,  caula  eft 
air  per  i  fcnbitur. 
Tia-j»  Gr.rciscftCepacon£limenMria,  qujc  opponitur  capjtatx,  lum  Gechyon  ciputnon 
habec,  .lut  vix  hal>ct.  Kecentiores  Gnci  Timy  dixere.  Ac  ci;n(cr  Salmafius  iEoIes  pro  dixifle 
>iimir>  indeeflef^^-  ve^  venire iliud  ex  y£olico  yh^vcl  y<utu  ptoyS^i  iEoles  eaiai  «ia  «ooa^ 
vertebant,  ut  pro  nbtt»  «t^fn,  onde  Ibena :  Siinile  lic  pro  >^  ya^i  inibcqpe^  Ftlff  Hb  aMnsOMii» 
iedwsflobiiTideanir,  EgplfidoiifenienfiamnMgispiobft  . 


Digitized  by  Google 


1116  HistoriaP 


L  A  N  T  A  R  U  M. 


m 


Ccpx  nocx  charaderii^K  fiinc  fblu  fiftulola,  radices  magiutudine  infignes  non  prolifcrz,  ranUa 
yeqtrem  mrinqno  tiutinjtum  ihtamdoeiWi 

I.  C(y«tw^«ri/ CB.  C;;>4  d/iii^nJr«  G«r.  Park  C«yw>MC^ 

Bulboram  qaantum  ufpiain  eft  in  naturai  dhione  nociffima  Cepa  eft,  caius  rWix  acerrima,oculos 
tncM-dkan<io  lachiymas  eucit,  cx  tunicaram  tnvolueris  contexu,  modo  rubca,  [  potiflimuni  tunicse  ol- 
.  •      tennrcs  ]  modo  alba,  intcrtlum  orbicularis,  alias  bulbo  longOj  pendulis  ab  irao  fihris  albis.  Folis 
pceialia  hftulola,  parum  acrinionii  vulentur  radici  ccdcrc,  li  recencia  fuerint.    CmIu  nudus,  redus 
•^nortiffl  triumve  cubitonim  alcitudme,  circa  medium  in  vcntrcm  utiinque  turbinacuin  tatgefcir^ 
dkioieratum  in  (ummo  failigio  ge(]^ans  flerum  caput,  pugni  mayitudine,  adeo  pondetofian 
wminc  przgnans  cft,  ut  3  caulc  niii  fulciatur,  xgrc  pdOit  luftinen.   Stmm  angulofiun^  atmi^. 
*  Cepa  ab  aliis  omnibus  bulbons  differt  quod  cjus  rjdix  nultani  omnino  loboleiajeda^  voii  tc T7m 
'  Latxius  dida  cn  oUm,  rftfercnte  Coluraella:  unde  An^liaim  «DnpotU  * 

Ceparum  vaiiae  iiibeiitiir  fgeat»  isa  potas  diffeiwitig  accidentalai,  y.  gi  >•       vnj^uii  «1^» 
i  &  riibra.  •  '  . 

a  Cepac  oblongx,  noftntibiis  ^  OniCt^  ^iqW  did  Iblicse.  i.  6  Saiii9i  Audomaii  Gbf« : 
'  Ccpa  Hirpanica  oblaon. 

Cepa  ra^candida  dnlciC.J9.  HancCcp.im  cduiemParktnfomitOepam  Hifpanicam  vocat, 
tnm  longani,  tuni  pl.inam,  .licque  tani  dulccm  clle  ut  Pomi  inllar  mandi  pofGt,  &  a  multis  man- 
datur.  Hifpanis  tamcn  ipiib  ui  cibo  non  adeo  taniiliaris ei^,  quiCepis  aibis  vuiganbus  ve£a  anianc. 

4.  Cepa  can(tida  tum  oblonca,  tum  plana feu lau,  qnx  psrmnuitaiem  iniena  faoeniei  iifip 
dum  cretaceorum  fpedem  exhibenc 
*  '        f.  Cepa  Argentinen&  nibn,  cnjasenerioreitiinlCKiiibn^  interioics  albc,  aeres  admodnm 

vchemcntes,  ,1»  * 

fitu  tf  Ceat  cilidjt  funt,  partium  craflarum,  adeoque  flatalentc.  Utiles  fint  its  qui  frigidis  &  vifcidis 
abundanc  humoribusj  in  quibus  foninum  ficiunt,  codionem  juvanc,  acidos  rurtus  ledanf,  alvum 
niodomovent  modoiifhmt,  obllnidiones  cxpe^iiont,  mcnles  &  uruias  cient,  tTanlpiratioaem  in> 
finfikm  promovent.  Concra  in  bilioils  omnia  mala  indnninrj  capnt  plSNq^  vaUe  pe^UlM^  fini> 
nia  inniieta  ficiunt,  ocidis  advcf fantur,  &a 

^^duipfb  (inquit  Pliiiius)l&  dclacrymatione  caligini  medentur,  magis  vero  fuodhinnAi. 
one:  &DioIcorides,  Succus  cum  mcllc  illitus  oculorum  hebctudinibiis,  argemiSj  njbccjlis,  &  m- 
dpicncibus  fuffullonibusauxiliatur;  Cepac  camen  mcibo  ufurpara:  raodcrnoi  uni  incJiLoiumconfenfii 
ocults  nocent. 

[.  Qia  qualitacc  Cepa  laciymas  diciac  qiixritnr:  non  acrimonia  Ibla,  cum  alia  acrlora,  ut  Alliutn 

tc  Inpcr,  id  non  faciant ;  (ed  actimonia  &  lentore.   CarJMm  de  Vaiiec.  lenim. 

Anicukiiotbvcrudam  cepamconiandunc,  acinaqoamfiiMaaam 
camaceranr,  poftea  eam  aquam  pueris  &  infantibos  potandatn  erinbent  ad  ^aendos  ventrs  fum- 

bricos  fanc  haud  infilici  fuccellL!.  J. B.  DeccNfVuin  piito  melius  cft.    AHium  hoc  pn-ftat  cfficacius. 

Cepa  magna  c\c.iv.)t.i,  th;i  i.ici  dciiKie  rcpicci  Sc  t&fla,  ac  poHcatli  taliUillirao  cinerc  ailata, 
demum  dctraclis  cxcci  ioi  ibiis  tiinicis  fu(a,  ac  catapladnans  ricu  impofiia,  pcftesac  vcneooia  uloen 
leliquaique  ooUcdioncs  malas  &  duntias  cfficaciflim^  enioliic  &  apent. 

AnfarafinsBuanttad  ambafta,  rood&  ne  epider mide  pars  fic  /poliau  Tduloenasi  miii  com< 
mendac  ocpias  cmdas  ooitioe  Uberatas,  &  aim  nv?i^icnto  lalis  fiibito  applicatMi,  enpyreomaenim  ex* 
*  MnhtJ,    crahere^  veficalas  prohlbeie;  *  Fernelius  quoi]uc  ccpas  cum  lale  contoias  parti  impofitas  ambdla 
miraculo  (anare  fcribit. 

Cepas  conrulas  ad  Alopidas  coniniendant  tura  Vetercs  tum  Rcccnciores.  Poft  ibcus  inundiiones 
prarkribitFernelitis  uc  manc  &  rcfpcri  capic  iit  ootifaioetur  dnm  pcorfus  lubelca^  8e  mox  mdle 
obliaaturvioe  cacaplalmacu.  StM.  Saltm. 

Csntritu  ttfk  bea  Jauuisi*  eafiliis 
fnemtt  ftttru  egfHk  rtfirtn  t 

Ad  cephalxam,  IV  Cxpam  albamj  pcr  meJr.rii  incKiirur,  6c  in  ?p.  vini  infufaappiioetUr  fiipra 
parteni  dolentcm.  Valdc  protleft,  ut  mihi  nobiiis  mulicr  coiuinuiiKavit  ad  .uitiquoscapitisdolorcs 
ftiicfhicraniam.  Cbejntau.  Pcrnioni  confcrunt  cep«  cum  adipc  coctr  &:  impolitv.  Cepa  non  (e*. 
cus  ac  AUium  Ruftioonun  theriaca  ci\,  &  prciervarc  crcditur  a  pcile  reliquiiquc  morbis  conca- 
giofn  mani  oonaefla.  . 

Calor  ignis  in  a(pg<ftum  producit  Uteras  Caiptas  fiiooo  cepac  prius  ddiielcienMS. 

Ad  dolorcs  poft  partum,  Rt  Crpas  q.  v.  ooaas  cum  vino ;  aim  oleo  poftea  frixx  in  {artagine 
pniis  contul^  apphcentur  calidc  fiipra  vcntrcm,  Itacim  dolorcm  (c.l,inc,  niquit  B.iyrius.  D.Hulft. 

Ad  pcdum  intiationcs,  applica  cacpas  contulas,  vcl  iiiccuni  urpai  um  cum  adipe  galiuix  nultum. 
Uber  Arcaner. 

Bubonis  ataradinmi«  R  Had.  liltorum  alborum  aut  C^m:  coque  in  aguae  pauoo,  &  potdno 
adipe  non,  (alfo  oontunde  cam  theruae      &  appbca  lei«  &mand  Cbtfnm^ 

Inccnfiflimus  h.rmorthoidum  dolor  tji  .r  occiiIc.T  exterins  fe  non  pvoMnbuiC  nium  meam  graviter 
.liflixic.  Appolitis  tameii  Ccpis  a  pclliCLilis  liberacis  &  contulis  prtlritato  fluxu  Unata  cft  Aclnl- 
lcs  Gallsriis  Oblen'.  H8.  r      /  1 

Novi  anum  quandani,  qua:  pluriinos  cur.ibat  picuriticos  tomcnto  cx  cepa  inala  &c  lub  cincribui 
'  O^lPil-     aflara  mutacumcicmorc  lactii  llicron.  Reuliicrus  m  '  t:»olcrv  a  Vclchio  editis. 

Dolanbiu  cala^  |am  pia;ientis«  &  accdcrandx  excrctioni  nuilum  praibntua  in  ieiplb  expeitus 
eftionediumDecanw  capituU  AngMi»^  SbMtf^ 
'  •  olei 


Digltlzed  by  Google 


Lib.XXL  Herlnt kSofis.       /  H  iy 


o\z\  olivMni  n  pait.  axjiul.  ccxflas,  &  cribui  lacculisia|Cifias,  tjuoram  liiu;-;  L^or(b,  alter 8c  tcrdtts  Tliw 
forncci-  Llij^.inJus  eft.  YLk  '  OblervationiUii  Hicron.  Ilcuhicri  a  VcHchio  cdicis.  • 

In  cuifi  ^elpcrau  5c  hxmoptyfi  c6ncurrsiU6  Doleus  laudjc  cicco&iim  ex  aJlio  yd  Qtma.  l  iy*, 
Opk  I.  Seft.  18.  P.5MiMb 


P 


Caf.il 

De  Bnih/tt  grMtUntihs»  fiBu  0ah^  rtdieihu  fnUferk, 

I.  Ctfa  Afcalmu*  (rv*  J^u  J.  B.  Ctfa  Afcalamca  five  AfcalmtiJts  Park.  Afad<mU*s  Ger* 

efna&  C9«/«rifa  C&  90flnnt^«9MI^ 

J.B, 


jconagyt: 

qaam  excaulefberc  &  florere  cxilliiiuantt. 

Elcalocas  autcm  Gallica}  AntimMiimAlcalQokid»  fiveRJaeftuus  cepasarbitrantur  Adreriario- 
inm  aoApni^  quas  Fiaac^en»  i^lfMAK  Tod^ 


».  Tonum  feHpuimd'  Scbxm.prr.iJlf  quinmitm  J.E  AmM  fiSkmm  jimt^iimm  C.K  Setmi^ 
prafm  Ger.  Park.  <ibc*(,  C^ibf 

Confertim  in  f ifciculos  plures  nafcuntur  hujus  planculz.  implcxu  mutuo  cohxrentibus  bulhiUis  al- 
bis,  odoris  ccpacct,  quoetiam  prxdiianint  juncea  folta  fiflulofa  Cepa:  a<)olclccntis,ic((]uii>almuni 
aiic  cl  >ilia]itcm  ctiam  ak.».  Fleres  cx  utnculo  albido  umbcll.icim  procleunt,  quomm  linguli  /«/«> 
conll.iiic  fenis  acuminatis,  colore  dilutc^^urpureo,  ftrii  lacuratiorc  mcdiuni  fbliura  pecairrcnte. 
Stamma  albida  apiabus  ffori  coocdonbns.  _ 

.  Feliciori  fuccdlu  plantancur  piures  oooiuaAz  terncque  inlerCKj  fic  enim  hyemisin8ora.'iaci]nJH 
•Jeniiit. 

Minutim  indi^pfOckraafiii:saiiinr:*Aioetariis  qpoqaBaihniCwnhir  ad  iapopsm  acutnm oonb 

nmiiicanduni.  . 

Vuilxtt  cuoo  cepii  oottvenkini^  nt  cadeni  r^eters  non  fit  opM. ... 

'      *        *  .  '  •  * 

%»md!ltum  bictrne  trtliferum  flore  intut  atb^tmtt  fm»  ftris  PmrfmtfMm  mtliA  JL  B>  Mvdttt . 

^  bKVM  JbneSfth»  C.&  J» /liiJjmmtmmm  3.Cbd. 

Dufidet  ra/ix  ab  AUli  »dice,  non  tancuni  odore  nuniu  viroto.  (eA  &  qr.oil  non  c  fjMcIs 
COtlflata,  vertim  fimplex  Cepaoeamra  tunicarum  involucris  tantum  conitet,  (ublung.i,  caiidida,  nuci 
MofchaCx  par,  pcnJulis  fibns  tcnuibus  donata,  fiiperacns.  Caultm  producit  cubit.ilcni,  bicubica- 
lem  &  amphorem,  firmum,  teretem,  nomiilnl  ftrianim,  [  apud  nos  Iponcc  ortuni  pcJalcm  abm- 
dincm  raro  fuperat  ]  qucm  involvunt  ceu  vagind  pcdcm  aut  cubitum  longa  folia,  qux  ubi  a  caule 
«Uixdunt  jtadaliaj  vel  etiam  culMCalia,  Cepaceas  nmilia,  fifhilola,  flriaca,  ieo  fiiinMiora  oimIc^  Sc 
cpmprefla>  tn  «rnun  reilexa.  Caetemm  caulis  in  fbiliailos  duos  definic,  in  corracolatnra  imioro- 
liem  delincntes,  pahnum  drdter  longos,  globum  continentes  cauli  condnuum,  Avcll.inx  rotundz 
parem,  &  multis  bulbillis  nibentibus  congeftum,  inter  quos  frequentes  cxcunt  uciiiculi,  unciam 
unam  aut  alteram  longi,  quibus  infident  fiofcult  (enis  |-blus  contexti  dtternc  viridibus,  mtus  albican» 
tibas^  purpuraicentc  Imea  ftnaci^  apicibus  medium  occupanabus.  Superveniunc  capituU  icxan^ 
gnla. 

Gonevat  paffim  provetiic;  iffgf^ 
Moly  montMn  ).  Chf  tuffl  figura^  tum  deicriptio  per  oini&  teti  hnic  plantc  oonTenlane,  ot 

rcdc  J  Biuhinus. 

C.  B.ujhinus  Allium  iylv.  tcnuitoliuin  ^J.  Lch.  Dfa.  :ib  Allio  c.mino  .iltao  Trag.  Sylv.  altero 
Fucb.  diverfum  facit,  illud  fiib  tinJo  Allii  e.impcftns  juncih:)lii  c.ipicaci  purpuralcentis  majoris  di- 
^onic,  hoc  liib  titulo  AUii  iy|v.  bicornis  Hore  oblolcto.  j.  fiauhmus  ad  idem  caput  utrunuiue  re- 
-dndt.  nectamenin  hoc fibl iffi  fittiifiiGit»  cmTiaigf»,  mqpk,  itioblnrfthane.tradatliilnriamj 
ut  niinl  oerti  affirmare  aufim. 

Lac&pratapucbutyrumhujiBodors  8c  fnftuidbftnniiiceftnteel^  fi  td»  pdbulannr  TaccKjqpnMh 
hoc  fenui  Albi creverit  paininiiiiieniilttm:  qiood  nBltft'ni^ 


At  4  Allium  fjlvefire  Park.  Ger.enuc  fflvefire  tenmfoi.um  Ail  I.ob.  camf^n  jmu^iimm 
cafitatum  fitrfurafcens  majm  C.  fi.  ^OmmOll  CcottM^asUcjl.  ' 

Faii», huic  {uncis  fin^iha,  teretiat  glabra  &  ioterius  vacua:  inter  qwc medius exit  (W/tf  cubitaUf 
autaltii>r>  inosodDm  tamen  pedalis  aut  brevtor  pro  ratione  lod,  dnobus  tribufire  fbliis,  inu  parte 

ra^nx  inllar  eum  obvolvennbus,  cindus,  fupenor.i  vcrsiis  nudus,  gr.icilis  tcrcs,  gl.ibcr,  liuj;^  .ic  (b- 
Kdus :  in  cujus  faftigio  (cmina  mulca,  triticcis  grams  magnicuilmC  paria  aut  majoia,  purpuralccntia, 
dcn(o  ftipatu  in  globum  colleda ;  odorc  (aporcque  AUii.  Fm  rmm  cft  bolbaik  nda  qpidcm  i  oor. 
deitcompoficus^  icd  adaaQsnoanuliisdoaatust- 

'Ccccc  T  SemnM 


Digitized  by  Googl^ 


'1,        •  .  .  • 

'■.U  .   ,  •  "   '   

;    '  II18  HlSTOillAPtANTAllUM. 

^  ,  Semina  c  tjuibus  cipimlum  coiiiponi  iiiximus,  nihil  iiiud  lunt  qiuni  nuclci  ieii  bulbiJlj^quiplerunqj 

i\  ■       '  '  gcrininantci»,  &  toliob  tcnui.i  viridiA  cniittciires  c.ipitulj-n  coinolum  icddiint. 

'  Opituluni  in  hoc  gcncrc  unico  tantuni  6c  litnpiia  non  bkartu  mvolucro  includiturj  quo  cepam 

imicatur. 

• ,  J  .  Nos  in  hoc  gcnere  flofculo»  nondum  obfervtTiimit,  .vauni  in  omnibitt  gu>  hadeous  vi^ere  ooff- 

'  ti^ic  plAntH  capitnla  ex  fblis  nncleaB  (cu  bulbillis  nnllB  intermixtis  flo^uliB  oonftalnnt 

.        .  In  faftieio  caulis  geminrm  c.iput  feu  geminum  nucleorum  globuluni  non  raro  obfcn-avimus,  unds 

Pormm  fylvcflrc^emmoaapitc  C.  if.  idcft,  Ampeloprairum  (cu  Pormni  lylvcftre  /.(7^.  &  aliorum 
ab  hoc  non  aiverliini  opin.imur. 

CignKur  non  jraro  in  arvis  iurer  iegetcs.,  quin  6c  in  pcatis  Jocis  anduoribus  &  ia  rouns  antMjnK 
Segen  ionttiun  tmko  pranim  oddveni  Se  iaporem  comnninkatt  quo  deinoeps  (mn  CariDa,  cnm 


]iotti'>tilMofr  capltiiliiiiyicdoleallwca  (impltci,  nt  ft  Cepa^  capitulorum  gkifaafiii  (als  int> 
ccnipoiliibi  fwlnf  ioKimiitt  flefoilisdbdi^ 


Buitm  ci  fimf^  «Ibus,  vduti  parrz  Cepc,  Folui  cepacea,  fiftnlofaj  ^lauca,  cuimo  mnata, 
tn»,  quatu6rvc  Awfir  dodranialis«ac  paulb  altiar  humili6nre,  in  cacunune  fiirej  geftansin  or> 
UcuUre  feri  capttulum  cOngMMtos,  ^  memfiraniceo  involucro,  purpurafcente,  ftnato,  in  duas  ca> 

ruios  dciiifcentceriimpentcs.    Fltfcnh  finKu!.ircsbrevibi:s  p^iculis  mxj,  kx  foliolis  oonftant,  (oa- 
eiulculii,  acunim.itis,  p.\lliLii  purpuri  obiter  dilut^,  p^r  niedium  dccurrente  linca  purpurca  iatuta» 
tiKz:  iittus  occultant  Jfitmwiiicx,  brevia,  totuiem  Bf/rf j  purpiireos  fiiftinentia. 
Florentem  inveni  Juoii  initio,  m  arenolis  ad  Rhodanum  amiiem  ptnl^  ii^ 
I^pbnta  qpotnm  bbAtvavi,  noneftopiteprolifimieabaljiKiia^qaoi  pcBcedaiie  diAib 

6.  Attmm  fm  Mn  fiw  fMo  J  &  SHmi  iwinmiM  hkmm  fknfdlUtodon  C  &  JOm 
wMKtm  ^  ^iim  fmmOd.  Clg|6Gcr.r~     ....  ... 


ckf.  '  ~      '  '  • 

To^a  habet  juncea  /o/m;  cMkm  cubitalem^  rotnndum ;  cm  infidet  e»fm  dnabmmembranaceis 
wnkkcindatit  OMidumm«  quo  utnnque  dehifcente  tna»a  ex^icatur  firm»  ex  longis  pedkuhs  de- 
Ijendentnnn  ooma,  qiu  leYpollidiifiibolis  oonftant,  todoem  etiam  ftamimd»  cam  ftylo  in  raecKo  olh 

(inent;  quicum  (iio  caule  refofti,  8f  in  c.ibiculum  illati,  niariffimi  odoris  (qjualiB  in  pmrcocjoribus 
Cydamini  rionbus  pcrcipitur)  fcd  fugaas  .ndmodum  efle  dcprchenduntur.  lis  fucccdiint  trigona 
capitula,  in  quibus  nimim,  planum,  C.ir^'nphyl!corum  rJorum  (L-ir.ini  non  multum  .iHfTtnile. 
RaJtx g\ohol.i  eft,  fupcnori  [  AUu  cLif.'}  iimihs,  Sc  codcm  modo  capiilaUj  nuclcos  intcrdum, 
in  latcribiis  deponens.  .  0 

CiicaFOlaiiiumUngaria^&bcisMdkiAaiXialii^ 
lupra  ]Mail«t  diermas  mteit 

A!l:i.m  juncifoliumbioomc  lutcum  C.  B.  ab  hoc  non  Tidetur  fpecie  drrerfnm;  qnaniViibalNini 
obk-jnpum  ciattnbuat  C.  i)«nkmi,  cauleni  brenorem^  umbeilam  parvara. 

ft.irc  con  fpieiHr  in  ftMirom  maitfribii»  ftprt  BimiTiiieinm  9t  MwS«*fc"«  fe*  **• 

hds.  D.  MagHol. 


jOii  mmmi  mmti  j^eitt  1.  Clufl  Mlhmi  mmtmmm  hcernt  fitrt  ohfoUtitri  AtJU- 
Ikm  Qlv.  MMmr  fUre  vmii  j.  B  i  Moly  mmtmti  4.  fttimJa  fftats  CUfi  Ofer.  emaC  . 

PSui  rer^  cum  prjccedenti  altitudine  cxcrcfcit,  ftmilibufque  propc  foitu  prxdit.i  eft ;  cujus  coma 
intcr  laxas  membranacealque  &  longum  nuicronem  habentes  tunicas  W  iele  expiicar,  jHrdhv  co» 
iofis  vakk  obfblctt  pkna.   RsJix  fijperiori  fimiHs,  nudeos  etiam  in  lateribus  protcrt. 

AJIinm  fyhr,  ftjie  viridi  J.S.  AUio^Iveftii  noftrati  <C«to  4B«ciscil  diiao  radice  &  fbliis  limile 
eiatj  oomamaon  (foferdwc  cnnileaa^  ibd  vinden^  copioiGaies  etiam  floNS  nec  bnlbnka  ad 


InfleriBbaillMlndBpropc  La  VaUttt  fub  magnis  nipibus  |uxt,i  Ladum  amncm  MonfiM:Iiaciim 
AimMlb  menfe  aam  ftm  colieest  D.  Aimwl.  nun  &  in  vmeanim  &  fatonun  lepibus  cik»  nvuium 


%,  GmbjwJti  fjlvtftn  GtaL  Jit  JUlm»  mmmmm  kmrm  fm  mmHid»  CB?  m^Amm 
termm  Cbfo  Ger.  emac? 

c«/. 

Ampelopradi  vulgaris  eft  efSgie,  Wieoblongo,  parvo,  oortioe  tenui  fufco,  intus  candido ; /c/i« 
cavis  live  hliuloiis,  ^it  Cepx  lunt,  dimidjaoe  virgc  hguram  aemulanabus.  ftrians  panum  doribaue 
«lato  in  rotunditatem,  altcra  parte  iplafii^  ^  caulem  re^dc,  laporeberoaoeo,jpanim  duld,  nullo 
giavi  odore  nares  foiimda*  aut  guuu  inltcienita,  camiQum  viz  cakntem  qcwBitia»  Cah/w  a&icaaB 
eft,  raCDndnslblidus,  fiiccomi,  bevis,  tripedalis  aSquandoi,  8c  tennii,inftininoib|]i(alnm  oblongum 
profcrens,  longis  binis  apicibus  veluti  foliis  emicantibus,  quorum  altcr  pedcm  longitudine  adarquat, 
altcr  brcvior  clt.  Maio  Jhres  cdit  m  orbcm  difpoiitos,  cor^mbi  Hgur.ij  albicantes,  cflSgic  cavos  ut 
coogcncajm,  ftellatos,  lex  folioli^  conftru^ftos,  ncmihs  vircntibus  diftmdo?,  (taminibus  mnis  fcx,p.v 
nuii  exertii,  capitellis  tanciim  pailenabus,  medium  vcro  locum  fmihu  obtinet  oblongus,  qui  Junio 
&  JuUo  proficimr.  Radix  ibbolem  i  ktcte  cmineie  Ibkt»  eodoii  ooirice  mmeftam.,  iaporeparito 
acriablqiieiatacealiqnoi.  ' 

In  AfiteniihmobfimiitCohmn*  eftpie  criam  aliM.  \ 

9-^ 


Digltized  by  Google 


Db.  XXI  T>e  Herbis  hulbofis.  mg 

**  ^  ■ —        —   /   —  .  _  _  •r. 


9.  Mtfy  mfeiMm,  cs^Baceo  /ifi»  CB.  mfchMm  vdl  2iAMmm  M^^elitnfi  Park.pafia.  Alimn 

Aridis  Ninobrigum  agri  Monfpclio  vicmis  cnllibus  cxiguus  hic  bulbus  convidor  &  alumiiML 
panli  bulbo  II\  ,»cirwho  Ai  cumnaii.  a:,<i,cu!o  p.alm.nri,  rcdlo,  ngidiulculo,  cxilj;  icuius  fummo 
lcv  cncuei  c  unipLin  pix)pagmc5,  e  cridbus  /?*/c«/<  veluti  in  umbellam  pofia  prodcunt,  quinis  aiic 
iems  tolioiis  conlUnccs.  parvB  anguftjs,  &  obbngis,  OrnithogaU  601*0»  fimiUiui,  aainiinatis.  li- 
neis  fulcis  m  mcdlb  pcr  longifudincm  interftin<ais  Afphodeli  albi  inftar:  ooloriialbi  obfcurions  fta- 
imiiiiwkbm  medio,  Matelupiane  odorem  luaviffimum  fpirantibus,  prsditis :  quibus  liiccedunt  ts- 
«rdbraninda,  inquibmwas  vdquatuOr,  triquctra,  oblonga,  nigraque /iwiM  contmemur.  £KiU 
rublunt  parv),  albi,  oblongmlcuii,  Allii  lylr.  limilcs,  ingratiquc  odoril.  Rtlt  «ttUtA  iaaoea, 
Inra,  tenuiOima,  auatcrna  aut  qmna  numcro,  .vix  uociara  lonea.  r^y^  • 

la  oallifaBprapeMoaipdaim  <e  SeOani  tmm,  AMrGHa^oopini  pravenit 


CakUL 

De  Atti»  Sylvtflri  plamfttio. 

I.  mmmam  kkome  Utifolm»  fiore  dUute  fnrptrafetntt  CB.  Moly  '^Tmt  l^i&li-^ 

rrimmmCiMfiiM.Ger.9aue,  jammfiitkdjmmmmmlm^^imn}.K  ^**^ 

C.Iuf. 

CAultm  habet  tiuorum  ciibitorum  altirudmc  cxcrcfcentem,  quem  ad  modjum  ufq,  ambiunt 
foli^,  mulro  quam  m  Ailii  generibus  latiora,  lor^a,  Porraccis  proxinu.  Sumrao  cauli  qui 
larvis  &:  |unccus  cft,  miidet  ttfm  c  mulns  bulbis  ex  arro  purpurcis,  fimul  congeftis,  iatiiq, 
Ctaffis  oonflarum :  mtcr  quos  in  oblongis  petiolis  nalcuntur  fiares  dilut^  purpandbentcs ;  quibus  luc- 
€eiknCCrigpna-tM/c«/«inqiubus  &meii.  X*&x  buIbo{a,  crafla,  cx  mulcis  iiuclLi,  .onlbns,  multis 
aOMS  flbris  pracdita  eft  :  fed  &bn]bi  raoindi  radiei  inJizreot,  iis  ivrc  par&  cui  m  capuc  nAlcuivur* 
quiq,  tcrr.i  c\c::pci  pbntjs  fui  g-ncris  pniiuCIUM^  TodftifpiAUiignWOdar  inqft, 
Juni9  5c  Julio  tlorcs  &  bulbos  fen. 

4.  jlSm»f)lv(llrebic<)rnefHrfvtmmfriSf»ram}.%  mtmmuim  Hmim  mMfiiftlmm,  fimpmtn^ 
rafcenteCB.  Mdj  mmitmmmx.fAfi  Ger.  Molj  memmmm  rmmmmm  hiOAni,  &. 
«^MM^  Parfi.  paFML  ' 

Teni  I,  fcdduro,tereti,  glabro  &  fingulari  cft  ctmU,  cu!>iti;m  alco,  in  quo/.';j  trla  quatuoive 
fcfqiiip.ilra.ina  6c  dodranulia,  admocium  anguft.i,  craffiufcula.  Scipo  lummo  inlidet  captiulmm 
i  bulbillis  vind,tntibus  glomeratum  [di:.il).ib  I.ixis  mcmbran.iccts  invoJucris  longiore  mocftme  pras 
diiis  obvolutum]  c  quorum  [buibiUorum]  cotnmiiTuris  cmicant  tremuli  pedioilK  dUnMroli,  facLn- 
temcirciterloi^«puntaaM^  fuftinenccs,  fed  dilucior«s,  jk' MUi  fiilfo.  quomm 

medinin  Aria  finirano^  pacnnic  oompo&i,  e  oiedio  proiibenttbus  fi^*mimhit  pnrpiKa(baacm&  Mm- 
lATfbaliaeeBHoieifiMulooaxren^oblo^ 

In  GemBnia  inittc  roiteflteniiiim  8c  ^auRui  qiUq^iiiiu:  ClMfiw»  in  Sririlcii  ^ftrHiQiiB 


}.  ABiimfJyhefirt  hicamtflm  t*  birhset»  tJUamtt  emm  tripliei  iri»  Mtrt-pmfnrtM. 
fimtMitfmmtmmmurtmmaxjf*  jlLmmmmmmUtmujbrttxMUtOBi 


^,^jtmJibm 

Jttfiix  huic  CetMe  flgarl,  nuctsMyrifticr  parvxmagnitudinc,  .ilba,  ^  multis  tuntcvum  invok- 
cris  Ccpar  in  modum  compolTr.i,  f.iporc  &  odorc  Allii  non  admoduin  vcheinsnci.  Caulir  cubitaJJfc 
eeauis,  voluc  Allii  corvini  Atiglis  dieti,  duobus  tiibulVe  foliis  cindus,  qux  cuni  cubi  in  modum  ali> 
qnoofei,  ampleauntur,  anguftis,  cannatis,  planis  tamcn  &  iolidi^  nunime  teretibai  aut  fiAdot», 
ut  in  Cep  auc  AlliocorvuiO/  (pichamam  loneis.  Siunmocauli,  ut  in alii»jiU|BSjeneris  inhdet  ca. 
^tnbm,  bulbiliiiadiri^  txauaoribus  tamen  qoam  in  Allio  corvmo,  granonim  I^dci  figuri  fcrd 
4c  tnaenicudineauctantillo  raajoiibus  compofitum.  Intcr  bulbillos  emergunt  pcdiculi  jcnucs,  lc(- 
condaks  aut  loogitM-es, /fefcw/o/  (uftinentcs  quaquaverfiim  difFufbs,  pccalis  oblongis,  colorc  ohioLMOi 
nimitum  ex  hcrbaceo  albic.uitej  cum  ftria  in  mcdm  lcauiJum  longicudineni  &  duabus  abis  ad 
margjncs  brdid^  purpurafcentibus.  Capitulum  autem  ancequam  ic  cxplicat  foUiculo  iuM>at»> 
Jlria»  bicorni,  (eu  ex  duabus  cariiiis  in  acutos  culpides  procurrentibus  compo&oobvd.vimr.  t\ir 
minterdiatcasrepoiiti  &  leviter  compccffi  poft  panoo»  diei  cdorem  oblotoumia  poldn^  «iheir 


amus  inter  fcgctes  Notleia:  in  Eflexia  Augufto  menfe  fiorentem» 
HonsGotoi-e  a  prxcedentc  non  roultija  diifisrre  iridecur. 


Digltizedby  Google 


1 110 


HlSTOaiA.  PLAMTAaUM. 


^  Sewtitfr»ffitm  ahtrum  bitlbef»  &  ceHVolut»  eapitt  Park.  Ofbkfctrodon  Gcr.  AHst  gttms,  Ofhi»' 
feondmJtUtm^  ^akt^d^mt  J.  fi>  jiSmm  fstivmm  skirmm  fivt  ^Ut«[rajifi  uihIU  fm»- 

j3.Chf.  \ 

Hujus  bulboni  muli»  miclflfa  oonftantem,  fibd(q,  numcroGs  exalbidis  capiltattim  (efliii  parte  dr- 
cura?eftiunt  ninicx  ccpaccs  biiuc  aut  ternx,  cx  albo  purpurafccntcs.  Cauln  lingi.l.ii  is,  muiimi  di- 
giti  craiStudine,  lolquicubitalis  aut  bicubitalis,  f.Ha  ab  iiifinia  partc  ad  niei.1i<ini^ufr4,  porraceis,  uc 
plurimum  qmnquc  clrcuiuUtiiSj  qux  i^xjliqu.ini  cuiLilem  aliquouf^  involvenmr,  .ib  co  ablccdentia  IW' 
neu  terram  (pcdantj  mcdio  mter  Pgrrum  6c  AUium  odoie.  Reliqua  caulis  pat^  nuda,  viridis, 
Iwisj  inauno  fa(ti«o  ttfnt  fuftinec  i  mulds  bdbii  oc  in  Mbly  iadioo  congefhim,  &  candicame 
memDtanaceo  invducro,  cufpide  longa,  viridi  pnediiD  cOIHBttu,  quod  deindc  bulbis  cxcrclcennbus 
•  rumpitur,  nud6(que  bulbos  init io  purpiirafocntes,  qErfhiikB  daegit,  mtcr  quos  f»{'ciili  quidara 

nafcuntur.  Sumni.i  pars  cauiis  m  gyrum  utuim  «iit  alterum  Ipjnnun  ferpentiiunuD  nime  iotoiv 
quccur,  doncc  candem  caput  erigat.  ,     .  . 

Junii  imtio  fuum  caput  contorquct,  Julio  vero  erigit,  «odeHK^  nieille  nilbas  ad  dUtliriiatein pe^- 
dudc  quiierrsciediti  fuigeneris  plinias  procreanc  . 
j.BanMmB  hUty  ferpentinum  Lob.  hac  refert,  led  dubicraMr;  CBaidimitt  ^jedem  dtverlam 
\  '      fidt,  atiAo  Mv!j  ani^ufifeltt  falim  rtfltxu.  .  • 

Parkinfonus  noftcr  in  Piirai  Moly  ferpeminiim  m  hmc  modum  defcribit.  Hu)us  buIbilU  cx 
.  •  *    quibus  componitur  crpituluin  (ummo  cauii  infidens  rubiamdiores  &  afpcfibu  hilanores  funt  quam 

Moly  mont.  latifoiu  pnmi  vcl  (ccundi  C/«/!  CWtf  luiraiUor  &  tenuior : /<»^  grammca^^  & 
*  contoru(unde  nomen  obtinuit)  nunora  &c  pallidius  virentia :  Fkrts  ex  interititiis  bulbiliormn  ena- 

foentes  pariter  purpura(cunt>  (ed  Dulchnores,  funt:  odor  iniiltd  qniun  illius  lemiffior.  JUJK» 
Mtva,  rotunda,  albicans,  plurioui  wilbilli^i  pHonon  oujoribuii,  albicindbui^  qrainicBqt  «dntiy 

f  jUimH  ff/hitrocepbaliwt  fm-fureum  !]hfi}r(  J.R  AUium  ftu  Molj/  mimtatmm  ^.Cluf  AUium  mtn- 

,  ''^^tekpmd^ ^  Aii*//i)MiMr. ^mntmn  Clufit  Cier.  CHUC.  A^Uj  fwrptrtmn  NtafO' 

Clrf. 

!         ^  CMbaffiii^cubitaBaatfHqbictibitali,  nudo,  viridi.  [coloreSe  (brma  juncco,  fblido  tamenfic 

firrao,^ /e//i>  tribus,  quatuor^c,  palmum  longisj  intcrdum  minoiibus  pro  natalium  ratione  obiito ; 
.        '  cujlis  iaftigio  iniidct  frtpwf  obicularc  initio,  [ovo  columbino  par  aut  m.ijuij  c  m\Ai\:>  fonl/ns,  brcvi 

E(!o  prarditis  congcftum,  qui  iex  folioLinunquam  (clcnroi  lus  cxplicantia  liabcnt,  (exinincdio 
inibus  8c  (l)'Io,  cleg.intis  purpurei  coloris.  iU<d!ix  fauloola,  alba,  tuideQ»  interdum  tenui  metn- 
d  tedos,  5c  proximc  caulcin  latcribnstdnatDS  habens,  Sc  iefldipaitB  nmltas  albicantes  fibras. 
Eius  odor  Allii  inftar  caput  feric. 

in  vineis  &  legedbus  variis  in  bxil  reperitur,  drca  Geoevani*  Kfonlpelium,  Fraiicofumun  ad 
Manum,  Polonuim  in  Hungaria,  8tC 
Jutuo&cjultomeolibusfloret.  .  ■ 

*  6.  MimtJ^btiroeifialiim  k^dbmibMlkiim  J.E 

J.B.  ■ 

\'ix  (cfquipalmarem  alr:n.r!i".cm  adatquat.  RadicuU  nititur  olivari,  fibrata,  alb.i,  nullo  tunici- 
nim  foris  confpicuovcfligio  pn  AcHta.  Ce/if"/»»  ngidus,  &  pro  plantx  proportionc  Gc  latis  cralfus 
terelq,  iurgit,  atrovircns,  binis  fviiu  ci  a(Ds  &  caiulicui.uis  vclHcus.  In  liimmo  florei  ^crit,  in  glomuni 
coogeftos,  eieganti  purpuia  conlpicuus,  ex  quibus  fiammnU  quardam  muicoia  proiiliunc.  Sapor 
AUii  haud  diftuniiis.  • 
tmm  (S  Roma  Iwius  bulbiUotaliquotaaailit  CbedePM.  Flowt  toB>  Maio;  ingtoeinetaodcm  «ftu  faiicit 
doiiec  plani  maicefeit- 

*  7.  Aiimm petr^um  umbtUiftrKm J.B.  Mmm iMmmuim  fivt  Pttrifimitm  Ge(ii.lK>rt.  Aimmt. 
film  AnifimmmaB.       Ntrafimifiliii  ttrtimm  Ger.eroac 

J.B. 

hmcrftlui  s-aminea,  compiura,  angufta,  comprefia,  dodrantc  longiora,  in  retufiim  muaonena 
definencia,  oUcuri  virenda,  (apore  Cep£  acri,  Cmdti  fiunt  fiqgiularii»  palmarisvd  pedalis,  nudus* 
enodis,  anguiolbs  &  nonnihii  compreflus ;  cujas  extremojJww  iniident  nuniero(i,terram  vcrsios  co- 
mantcs,  colorc  purpuraiccnte,  apiculis  (aturadonbus,  intcrdum  pallcntibus,  triquetrum  mmaiiopo- 
(itum  capiculum  arcumftantibQs.  Rsdix  bulboLa,  porracea,  alba,  cubercuhs  adnaicencibus  no- 
vam  bulbaram  ibbolem  prafei^  librii  kM#iftu1ii  capiUata  ac  vehn  r^eniii  malribn  &  nml- 
t^licac 

Bunnn  Rfistoram  Jndo  men(e  flofcntem  invenitJLBatdunus. 

J.  Baidrinus  hanc  plancam  pingere  exiftimat  Cldmm  pro  AJUo  five  Moly  Narcifiinis  foliis  fc- 
cuiido,  C  Uaulunus  Petrofcorodon  Gdiicri  ab  Allio  Naroifinii  (bliis  (ecundo  Clufiidiveriiun  faat. 
Mh  cnin  Ji  fimliino  icntinHiik 

8.  jBbmmmbtUiferum  patenft  J.  B.  An  ABium  fivt  MoJy  Narafmif  filiu  l.  Cluf.'  AHium  m.n- 
tmmmftbiiJsm^mi^mC.  Bi  Ahij  Nsrti^  fiiim frimnm  G«ri  Abij  Nmcmiii 
yifivPukpaiad. 

'J  Jt 

Udis  pratis  Gen^vz  ultra  Baxaea  Arvt  onundum  A])uiiii  unbelGieRitn  nobis  diAum,  radict  ni- 

titnr 


Digitized  by  Google 


Lib.XXL  Tk Hetlns  hn&tifis. 


titur  Porri(ubJonga,  fibrara,  alba,  fod  qiuc  ex  bulbo  radicem  obliquani  libr.u.ini,  V.iic:runx  hor- 
fflifr  radid'  aliqiutenus  fimilem  producar,  oJorc  Allii.  prini  jin  p^ni-  cruiiguh,  paulatiiii 

compreflion  evadunt,  cubitoloogioin,  c^MEixqiulia,  quinudus»  ai^ofus,inMpitf  albicamobloii. 
gumddine»«  eodelulbeateiinoaiamttplicacAlliii^^ 
lu&ue  compoficis,  colore  purjNiralbeim  _  * 

^noret  mcnfis  Junii  pnncipio :  Loco  i  J.  Bautrino  memorato  nolm  etiam  obfervatnmeft  hoe 
Allii  gcnus    Ei,  inquit  J.  B.  niafjna  (imilitudo  cnm  Allin  iimb:lIircro  petraro  fuperius  proximide- ' 
lcripca   Gonfiderandum  an  fortc  tantum  qus  vanacio  lic  racione  loci ;  vel  an  idcm  cum  Allio  fira 
Moly  Navctflinii  fofik  i.  Clij^  cniw  defirijpciooem  inbiicienitis«  nt  LeAor  boemieiu  e»  imicenl 
anmtat  te  indioet. 

lftgrJfaBy>fcl.Clii£  aJkmvtmiimimmmdmi'  -  ^ 

• 

Qiiina  avit  Tjn.i  cx  r.vlice  promit  oblonga  felia,  plana,  fucculenta,  NardfG  alccriu»  ahreo  floiw 
CUj.  lirHilu,  viridia  admodum  &  fplendentia,  incer  quz  aibitalis  plerunq,  exit  cauUt,  miin<,,  fir- 
mus,  viridis,  rbiaoK,  (erens  in  iununo  mdtos  fltrtj,  (ex  purpurafccntibus  roliolis,.  tocid&nqLc  mcc- 
lius  ftammubs  pneditos  iinial  congellos,  8c  Teliiti  globofum  capot  ooiiftittieaieSj'QuanadmodLun 
inCcpa;  quibuiiucoeinnecrigona  tafitMU,  quxmatwitare  dehifbemia,  Tacandnfit,  nigrnfti  ftmeit 
continere  deprchcnduntur.  Rjnltx  nodola  e(t,  anterius  progrcdiens  Polygonati  moAo  cxtima  parte 
globofa,  candida,  multis  runicis  arcumvolut.i,  plurimis  albis  fibris  pr.Tdira,  &  adnaru  felicitcr  fe 
propag.ms. 

Almdciiu  genuselV,  non  valdc  abfimile,  mollioribu$8c  niagis  cineracets  fobi^  dilucioribuseciam  ^^r^V**  » 
floift».  Fferec  titnmiq,  fub  cxtrcmum  Junium  &  Julio.  Nafiteit  in  Leytenbcrg  fupia  MaaderftodT 
(lAi  MwdBe  fcot  aawe)  Cc  aliiit  mnnrihot  mfai  Vienn*  wdnk    .     •  .  : 

*  9,  jBbi  gmtt  ftrte  Scaroiofrajfm  aherum  LthtJio  J.  B-  An  AHwm  J^h^ict»  t^kifJif 
fHm  C  B.  Scwodofrajjiim  minut  Gcr.  emac.  altmtm  Lobtln  Park. 

Se^onciaU  eft  autJoi^ori  ^n/^D,  fibrato,  turbinato,  cuiucis  mulcis  ru£s  compa<^  ;  cxquo/«&* 
duo  aut  tria,  iBnuia,  palntam  looga,  caulcm  aliqooul^,  obvolventia  pedalem,  fimmoii,  eMeC6ait«ll»-. 
^emt  cuiumbdbiniidecparvajftnm 

Ab  iioc  noodiver^videnur  v         •  ^ 

Aimm trnntamim  radKt  oblong»  C.Ti.  ^voA. 

In  hujus  deloipiioae  nilul  iiqgnlare  inveiM^  .oifi  qudd  capicd^ 

NonknyMon^gcUoinlooo  moiMalbi,  qMHoinisIjeidiciiiffcfcfiyTAWtC  Banhina».     •  ' 

■ .  •■.  »1 .  c  .  ■    ..i ,  .'•        •  •■  •  • 


A  C.Bauhtno  in  Prodromo  de(criptum  an  ab  aliis  omnibuf'  fupraTcnpus  AUii  (becicbus  diftin- 
Hh.firMetML  mihinon (sonftat.  ■  :  .  ;,  •  i 


lOb  SmnJtfraJJum  dUlum  J.  B.  Scnvdcfraf.  i.  CIuL  ^fffitm»  ^b^tritto  a^e,ftlu  Utieri,  fivt 
Sandifnfgiim slttnm  CB.  Sttniif^m  frimmm  CU^  Gec  emac.  Jbt Pmmmjjl- 
•vtfhtfVk  Jmifim  CB?  Sfrimmit^Mti 

Clnf.  J.  B.  .  .  _ 

Oblonga  6c  lata  profert/t/;a,  Porraccis  majora,  carinata:  ft»i«/«»»  (ciquicubitalem,  nonnonqu.tm 
bictibicalem  p.  Buihino  trei,qxiruorvccubicc«  akumj  infima  patte  digicahs  cralfiiuduiis,  (upcnora 
pnrte  nudum,  paullatim  m  junccam  tcnuiutem  definentem,  fcrcntem  m  (ummo  c^iftit  mcmbrana- 
ceo  invc^ucro  te^um,  ut  cepa,  (ub  a  uo  fiorum  glomer  purpunddt,  mukos  jbfcmkt  fimul  OQngB» 
flos,  Cepaceis  fimiles,  (ex  exalbidis  foliolis  conftantes  explioiais  oftendens :  ^bus  lucccdunttiir 
gona  capitula,  m  quibus  mgrum  (cmen,  Cepz  femini  par.  J{«fiat  fiibeft  crafla,  parvx  Cep>aB.^>^ 
qualis,  multis  alhis  timicis  conftanSj  fibratus,  norum  glomeri  £uppar«  &  (picis  multis  Allii  ritu  cohie- 
remibus  compolitus,  odore  &  (apore  remiffiore,  [Clufio  gravi  odoM;,  medi6que  inter  .  AUw^^ 
Porrum,  vetuftate  in  ali6s  majoiesbalbOB  Mo  divideAO  adnads  ttiiiil  «ttlWj^*  Mbffli^'tri«jpF 
libiisfi»^,  tuniddnriinvolutis. 

Joiuo&Julioflorec.  ...  .  .  ^«^* 

Tabemainonanus  ioonem  habet  uib  titulo  Pbrrt  Syriad,  nulla  addica  defcrtptlone :  Gerannit 
iconi  T«i,  quam  aflumic  dcfcriptionem  Clufii  accommodac.  C  Bauhinus  Porrum  hocSyr.Tifc  . 
pro  Porri  fpecic  proponit  a  Scorodopraflo  toco  genero  diverla,  vocatq,  Porruin  forK^  laaflimo.  J. 
Bauhiiuu  dubitat  an  ad  hanc  ScorodoprafB  (pcdem  referendum  fit  nccne.  Nos  cum  J.  Bauhuio  fic 
Johnfono  (entimus  Porroni  Syriacum  TA.  nonafiam  plantam  eOe  quim  Scprixtopraflum  i.  CUtf. 
nibil  camen afl&rmare audemuSy  jwefenini cum  videamiB  Farifinlesm  Catalogp  hoiti  jR^Por»  ' 
itnnladflbno  iUio  C.  B.  pro  dilbnfta  PoiTi  fpede  poiiea& 

Hanc  plamam  olim  Cantabrigix  alui  nomine  Allii  Romani,  In  ItaUa  obfervavi  in  horto  quo-  i 
dara  m  urbe  S  Manni,  neldo  an  (ponte  natum.  i-lorum  corymbus  minor  £ft  i^ulin  plancj;  91^-  ^ 
Mwdapromiidb  BfMDMViennamdllatii»eftj  «nnieCliifi^ 

!  •■  Ccccc.3  Sttn' 


Digitized  by  Gopgle 


1 11%       HlSTORlA  PlANTARUM. 


*  II.  Scer»Jefra£i4m Gcr.  Park.  ABuparrum fivt  ScerotUjriiffim  C. B. *  ' 

lUJM  buIixisCemcpo  nujor*  candidoi,  ^kndens  8c  fer^  penucidui,  nrioribot  adnadt  ftegva- 
dus,  /Jm  aliquoc  eoit  nugna,  Pomoeis  nnBt&  kr^ioia,  (.raiGorau,  interdum  etum  tsiUem,  %oa 

tamen  qubtannis,  mollcmj  facculennim,  <ligito  a-affioremj  fcnailiicalcm,  fumnii  parte  k  medio  aCc^ 
ntxiumi  in  failigio  gcflaiuera  fitrmm  glomerem  membranaceo  wvolucro  te&tun^  qiu>  diihipco  ao» 

^^g^  f^^r.  ^..I»  Hi— S>M  plliilii«<.*n»pftMAt  •l.i.-wta..  ^a-. 

ubagpIcycMmW  j^pii  rqtlecat 

«flwj.  B.  flainfon^. 

.7.5 

JLmKim  e{l  oblonga  Porri,  tenuiorej  lon^  fic  &eqiicnolxts  ^ibos  capiUati,  membranl  mediocrii 
OMflilniilinis  involuta,  AJlium  retioleoce :  acujus  tmo  (butm  «xonnaMr  biaa  aut  teitu odcwv 

jcomen  drfnentia,  onas  nncias  uta,  pediculo  dodrantab,  virente,  qui  poft  in  neoAnnain  tenocm, 
luciclam  ftriadmquc  faceflcns,  fioHs  altcriurvc  vlcini  folii  pediculum  ad  radicii  ulque  fibras  vAginx 
inllar  obvolvit :  Eodon  autcni  loco  cum  toliis  furgunt  fedtcmli  bmi,  tcrm  aut  pkircs,  criaj^ulares 
Cyperi  nwdo,  dlluc^  vireiccnces,  m  bulgam  fimm  lacuoculam,  exalbid.\ro,  mucrone  vif«nK  flm. 
tam,  delincnces,  quz  ubi  fc  cxpucaveht  umbdlam  oflenut,  numerolii  fiolcuLu,  eaam  ad  quadr».  i 
'glnta,oonibiitem,  candidiSffidbiniiiodumradinis,  qiix<^^  i 
nata,  mo-aqus/^NMM  toddema&a,  fy¥f%  ooncolor»  eKinybiliM«bfaai.«]htMnliiifaeaiiM«^ 
paadi.  Smm  fiiceete  PMyum^roniraftim,  mgnim, bm,  . 
id  inriiflcad  lifalMmqMH  oriOK  i^priiik^^ 


I}.  ASumjtt/immlKmmitjmmkii/'»^  Jkkmm UMbm,  Jm 

Ger.  myimm  Park.  mmtKm  U^m  GiuC 


lt*fix  nomiihil  obliqua  cfl,  in  loogun  bulbi:m  definens,  tnukifq,  fibras  petpletas  emittcn^ 
multiplict  corticc,  varm  tibns  tranfVemm  coeuntibui  quodinwjodo  raiculaeo  invduta,  fitipilff  aa. 
nis  (autorc  Clafio)  feUdtor  aliis  bulbis  arca  iplam  adnatis  fe  propagans,  fibns  adeb  unpkcatiL  uc 
difficile fit  bulbos oaniuofttm lutos  & cohzrentes  fe|ungere.  Hmc  emergit  cshIh  cuUmmakus^ 
aiiuni  digin  arafficnane,  protter  cemra  rubefcens.  enoda,  (uperiijs  viridis,  fbiatus,  fungoCii^ 
oiu  ia&kncelomeratimoongati  ftrtt^  Cepatum  notifaus  ionilcs,  imcti  lonBoribas  pedicuUs  hx> 
iemei;can£di  (in  planta  nobii  oUervaca  fiota  nen candidi 

^uibustrigona  ftiocediint  cafituU,  fmmhm  rotundis,  pullis  rq>Ieca.*  Folu  duo  aut  cria  Tjginifiil 
culem  cot^pledimtur,  fbrmi  foliorum  AUii  urilni,  nervofa,  fublonea  &:  laca,  acumuiata,  lol  ou- 
|ora,  rigidiofa,  Gcntianz  majoris  fbliis  pzn^  firailia,  oc  nonmali  oetuix  Ghifius. 

In  rammis  jugis  aloiEmorum  moticium  tnaximo  Carchufianorum  cocaobioiaDel|piimamimim- 
timiuia  Vinbus  aimreliqnisAIltisiflveftribwperomniaocnvwni^ 

Fldi  nofb-ati  finquic  Schrodaus)  Judxifq,  amuletumeft  familiariffimiim,  qjBO  k  1 
infedo  fe  tutos  forc  pcrfiufi  funt,  unde  &  Vidonalis  nomen  ei  indicum. 


Cap.  IV. 


k.  Mol]  wlg»  LtUtm  Imdtcmm  Bontii. 
lUis  noftrisTtibrisfiguriSc  cokxi»  ckgaociihaud  oedic.  Si  camea  uQi  flonmi  ioittccra» 


oomparandus,  cert^MoiymQacaiinleafbib,  flore  flavo  Clmf,  fimilit  exiftk.  CMJSruniea^ 

 aiem,  finno  fed  teaui,  ad  altimdinem  noftratis  Liliiafluigit :  cui  infratria  tiuani6rve  ^/m 

oUonga  tiurrefta,  fupina  partc  cinnata  &  contorta  adnafcuntur.  Summo  autem  faffagio  ex  mem- 
branaoeo  foUiculo,  bifaiiam  divifb  auindcdm  auc  plures  fteni,  unciabbus  vel  ioagioribus  p«diculis, 
femsfbliis,  ftelU  moiodum  qcp^nu  cmetgiu^,  qui  fimul  cicynror  juafii  Conyym  Imperiakm 


C  r<i</fcf  bulbofa  piigiii  interdum  magniq^diac,  fbris  tiigricaate,  intiis  alba, /^/ui  cmittic  qulnq^ 

cubicumloo^^iliww  autcrcs  digitoslaca,  aaffiufiaila,  fiipina  facie  concava,  invicem  amplcdxnaa, 

in  mnGRMiei oonMc  def Incntia,  cobre  viridi,  glauco  quodam  poUkM:,  qni  ^dt^  detngitur,  obduA»:- 

CMc/ar  teres,ooticavus,  bicubitalisauc  tricubiciiln^  flndu^  ieliii  cwicojfl^  in  Aftigio  noreiiiiaoBiBi 

ombeUam  difpofitos,  mituMtsquim  pro  planwino&i,  pedionlk  ftknncialilNii  auc  lon^orAw  infi> 

denjes,  fex  &  non  raro  feptem  foUis  mucronatis  compofitos :  cotidcm  ftamiiu  brcviufcula,  apicibus 

paudis  infignu  capituluro  drcumiiant  nacuialicer  cngpiuun,  non  raro  umen  tctragonum.  Florum 
.».1^   1 — M  j  M  ^  .  — ■:  a  ^  cun, 


Dlgitized  by  Google 


LJb.XKL  T>e  HeM  Mifofis, 

<liluto  rubore.  Extenus  linai  viridis  jpcuU  mcdu  djvldit  ab  ungue  ad  apicem.  Addit  Cluiiuii,  (  quod  ' 
& nobis obfenracufn )  jima caukm mur felia alius  plsrunqite exit cauliculus planus & fbiiaoei8[l^ 
Tcrius  foliutn,  fiunnto  velut  Allii  nucleum  gerens  iniciocandicantcm  dcinde  pallercenccm,  qui  tcrrl  <  '    '  J 

coco^cut  gpqninir,  fic  ejaTdem  genens  planu|n  profcR.  De  loco  hujus  nacali  ^dul  cem  tradiaun 


tjtudem  Csucgfvn. 

^npirtn  Hifi  fr  HiTii  ("rm^  rft;  fniimarti  JCliiqiiif  niifrr; )  Bores  apud  mc,  ncqne 
*pud  multas  alios  protubt ;  fed  eorum  loco  €Mdu  pe^lil,  Ifcrc  pl.inub,  .idco  inhnniis  ut  nili  aliquo 
niciarur  admmiculo  attolii  non  poffit,  fumnK)  faftigio  conglomei.uuiii  <  jp«f  fcrt,  mulcis  vcJut  Allii 
Ipicis,  Mefpiii  vulgans  magnituaine,  cooftans,  iojtio  vindibus,  deinde  pallefcentiinis,  quK  etum  in 
terra  non  repofitz  germioant,  tdluri  cuncn  coniniii&  in  majores  bulbos  adtdeicunt,  ibliaqiie  & 
caalei  itmfa.  camen  finnBi  anni»,qiiwiwHmpAMn  nec  ip(a  eiiMiipiaens)  produaant.  M^mx,  vk 
alRrins,  cepacea,  rocniida,  alba,  mnltii  tanidi  amiaa,  quanun  eitenia  fiilca,  ▼etuftaie  kf^. 
rans,  8c  in  alios  bulbos  pangons. 
OjnftaiKinopoU  aliatu»  «It  hu^  bulbus ;  Neapohtano  eoam  in  regoo  iponte  naici  autor  dl  Ttf-' 


Milj  Utfelttim  jKtm  fm  Gte.  tmmmim  iMiftlmm  fUjt  Jlar*  Cluf  mmts».  tdtifal.  hlA 


fkn  Paik.  liMimlmmm^dUifrimm  C& 
rwmlttM.JmtimJ.K 

Cluf. 

Cum  lioa  fioret  untcam  duntaiut  folum  cnutnt  latum  .8c  oblongum,  cura  cmlcfut  8c  fkH-immm 
cd  biiva,  intimipartc  (eia  (nutuo  amplc<^entia,  deccni  aut  plurei  tuKias  longa,  utum  lab,  turrcfta; 
lirma,  fupina  paitc  nannihil  carilUta^  Pocracei  oolfins,  &  odorii  Alhum  refereotis :  intet  qu« 
aShr^uudu  eoodk,  8c  (kis  gradHl^flinmtiMnen«  wefcens,  pedem  altus  aut  p«ui6  ampiior,  iu« 
ftmcns  fummo  faitigio  prod«Mntcs,  ex  membranaceo  folhculo,  bifariam  dirilb  criginu  auc  plures 
fiorti,  unaai^xis  ic  Himoilbuspediculis,  iKquefinnis  nixos,  ienis  petalis,  fteOae  in  mcxlum  expiniis 
conftantjcs,  foris  paileiamtes,  intcnore  partc  prorfiis  flavos^  otcup.inte  urnbilicum  tnangulari  capi- 
tuio,  icx^visftammibciioioAOj  quorum  >>pices  ecumfl»vi.  Jrionbus  liiccedunt  trigona  cantula 
I  nignun  ianfwh  WMtinwria.  JU^afe^,  tufeafibiiMcdiafondai^  otO»^^ 


iio  t  wiiiiiriiirtiT^ifttBHi  wiBMn  ett  iiiiiHf. 

5.  Mtlj  Pjrtiufm  fwrfnreiim  Park.  Allmm  VfrtHtnnt  C  B. 

Tdt*  cmittit  duo  aut  tria,  prxcedeQtinaiinihilOmilia*  ied  aiuuftionj  oec  adeoalba:  Horei  in 
fianmo  caule  ixiudores,  colore  purpuwoeMbloriaW.  Xafi»  diat,  «doie  Affii  fidtvdicnen| 
 ,  frqgore  iiaik  comunpitur. 


T*Tk. 


•       Mtfy  mtntmmmlm^Bmm-fmpnmll^lfmtkmifW^  JlAfy  U 

tftlium  Hiffmntum  CB. 

Bina  ixsm  excauleiat  lau,  przlonga,  viridu  producit  in&ni  parte  feie  mutuo  ampIeSen» 
tia  MUy  laiif.  lutei  in  modum  ;  mter  qtue  afiirgit  tmilis  teres,  firmai«  bipedalit  aut  altior,  fummd 
£dbgio  ^irwr  fiiftiDem  phiriroot,  ^  membranaoeo  ioTolucto  eruinpentes,  amploc  8c  fpeduai^  cb^ 
longis  pediODKliiibnixoc,  fttatm  iex,  ftdbe  inftar  expan^  oompoiitos  dilutiiis  purpuBSfiienMi^  §s- 
Tnmulti  totidem  concoioribus,  apicibus  kteis  donstis,  capsulum  tncdium  dngenabus.  IntCr  caufeni 
&  ibiu  ima  Miw  ^Aqooc  adaaloaues  obcmet,  qm  iaa  £iai^  comptriicnaunt.  JU^  parva  n». 
tunda,fibtDias  alMiiniliK  cAtbaftiibiL  ^nda^inqfttlnlitainflqmAfivm  |«dolm^  «nt 
reiipiuoL  -  • 

£benD»Maaflai«t  . 


7.  MOf  DkfcmJii  fsrvum  nwit^lm  J.  E  Milj  mgiifitfatim  mthffiUmm  C&  M4l  Dh- 
fitmJmm  ML  Ger. 

E  r44iw  bulbofa,  nucis  AvcUanx  parvx  magnifudine,  cortice  higriciintc  c&3a,  plurimas  prxlon* 
gas  iibras  cx  itna  fede  emiRente.  AlBi  odorc  ingrato,  eiuilan  erigit  pedaiem  aut  cubitaiem,  tcretsmji 
lievem,  iolicbm,  m  cacuoune  oifii^  membrani  umbeiiam  gerentem  fimm  caoitfiionun,  flores 
AUti  omni  exprimemium;,  minonim  pauBd,  (ex  foltis  cmdidis,  cMongjs  ooaftiMiuBit  quious  iuo 
«edant  wftnl*  ftmm^  terab  loculamemis  oonriguis  coiuponu,  qnz  per  mnurfuieffl  lemina  ef- 
fiuidunt 

Folu  profert  graminea,  in  terramnonnSuI  reciinat^  bina  temive  caulom  ampIeaetBia,  hirfuta. 
[quc  in  cauhbusiuDeriora,  iau  funt,  ghbn,  carinatej  ABlBni  <Mmca  flc  idjpientii;  Qp«  oa 
lerram  func  media  nyeme  menie  Jannaiio.euunt. 

Flotes  cxphcati  diuaffim^  dnraot  tatmfmm  marcefcunc. 

JfctaiipBiainbwfoprop^PwnijgiMiMmvaq^  F, 


Digitized  by  Google 


1  I  ^4*  H  I  S  T  O  R  I  A  F  L  A  N  T  A  R  U  M.  • 

8.       JXtftmJum  Hf^mmm  Fark.  pand. 

Prxcc<lenti  per  omnla  fiinile  eft,  verum  maius  &  ^pcciofius  multb  ;  pr0m  CUldidl^ jloplo  nujo^ 
nbuSi  Frieorii  uD^enshyctnes  noftras  zgr^  tolerat. 


9.  JIAfr  alRNW  CluT.  mmmfm  mhkdnf  majfrt  J.  B.  DufemJtim  mmm  VA  MUy  mfft' 

jffiJimm  flar^  msjeriSm  CB.  Moly  mmui  fore  »tho  Go".  emac 

Cauhs  hufus  palmaris,  midii,  deccm  aut  plures  ruAinens  fiern,  (ex  niveis  foliis,  non  mucronatis» 
Ut  lupcnori),  k<l  orbiculatis  &  nujonbus  oonftantes,  fenis  m  mMb  Jtmhmlit,  intcr  Uim  Pocnoea 
qnmunuiiodo.  ied  atuniffiioira  fidia  enxrgjb  lUAix  rotunda  cUidicaii^  nnaiPQiiacviiMKDaadiii^ 
aBMamibai  fibrb  prrStt.. 

10.  Molj  farvumc§tdt  trumgulo  C.  &  Mih  eai$lt  &  fehu  trumgulmnim  Fark.  parad.  Am  Aitlj 


Folu  edk  qoatnor  vel  quinq,  oblonga,  latialcula,  paDid^  Tiridia,  rupero^  plana,  fubnis  in  1  _ 
-  data  (cu  cannata^  unde  k  triangula  videntur,  inter  aam  ttaJii  attoUkur  IdquwedaJis  aut  major. 
triangulans  pariter,  fitrts  aliqiummultos  in  Failieio  genaiH,  i  fnembraiiaoeo  felucDlo  emmpentesj 
alboSj  lads  amplos  &  oblonKos,  campaniformes  rerc,  unumqiiodquc  peulum  extcrius  Iinea  viridis 
per  longitiulinein  nicdiuin  dividit.  Staminula  capitulum  mcdium  cingencia  afutt  luteot  itiilinent» 
Styrttn  piiv.im  iiierum.  Rjnhx  cxccrius  alh.i,  Moly  lutci  perqiiain  (imiiis.  ,  ' 

Radtx,  ^oli.i,  Horcs  Alln  odorem  fed  mitem&  vix  peroepcibiiem  cxptranc 

Fbatam  haac  Imcr  N4aflam &SatzaiiamEtiariBO(fittAf^ 
wiJlopoit  dtca  Baiatin  agnpNeapnKranft.  ,  ■  « 

.    '  *   •  • 

II.  AlJ^ Afittmmm mitUU fmpmtfittt  OB»  J^iiomt tmUitfmftfifiiiiiH  Piifc 

C.B.  ' 
£x  rtfifcrbulboia  ttulit  (modo  unus,  modo  plures)  cubito  aldor,  tuidusSc  cavus  exuicttj  nni 
'  cum        aliquot  laduficuli^  in  acutum  definentibus,  palmanbus  &  etiam  le/quipalmanbus,  pv 

maiiginies  indar  gramiois  lunbti  .pilons.  VmhtlU  caulis^  (ummo  in^Kltt,  cujus  fitrtj  communiter  i 
^gutnqae  foliolis  dlluti  purpurafccntibus  oblongis  pediculit  &  fiimii  in^dent:  quibiis  «efiGnli  dob 
•  triave  (tmM  nigra  rotunda  indudens  ftcccdit.  ^  , . 

Mald  Bauhinus  fiorcs  communiccr  pcnr.ipctalos  huic  planCT  atcribuit,  dim  buIboGe  in  uiuferlliai 
.  omnGt  Bores  hcxapetalos  obtineantj  auc  laltem  monopctalc»  in  lex  iacuuas  divilbs. 

II.  ^lSmm  ^ro^  fivt  Atdj  immm  r^t»  mnflt  fiere  Bocan.  Mon£ 

Bulboia V  plurlmos  alios  bullnllos  producit,  in  qu.i  folia  anguAifoIii  uinbellad  foliis  latioraj 
^      oblongiora  8c  omnino  gl.tbra  oniuitur.    Caulem  hahct  iKtl,iiem  8c  ieiquipcdalem,  cui  infidet  vduti 
umbella  florum,  fex  io\'n>  rolcis  multu  r^uim  Moly  Diolcor.  laaoribus  &.  amplionbus  conftanrium, 
cunt  totidem  ftanuuibus  fic  apiabus  lutcis.  Antequam  marcelcanc  Horcs  plurc&  in  eodem  capitc  (imul 
rofei,  alii  albi  videntur  gintum  odorem  fpirantes.  i 
Plurinium  orinir  inYindi,  quz  iunt  «jhca  Cifaatori  &  AfaMMi^  6c  Maio  meaii»  flnBet, 
iKtik  GeiaMma])aiefibnleminmdmuscapimhalU^ 

•    i;.  Molj  fltrt  fuhvirtdi  Yicxxom. 

Boc. 

Btlhum  habet  oblongum :  Faht  Ai^j}o3eli  allM  finuUa ;  Ctnlm  rpBindnm«iggem,  noo  laid  ai* 
cubtuliproceritate  enunentem;  cujns  uunninmooenpaaitiauBiMB|iqii^£^ 
Jongiffimispediculis  innixi. 

Lk<**  Gaudet  opacis  locis  &  (ylvis  ujnbrolis.    In  montis  Mudoniie  coivrallibus  copiofum  occuciie.  .  : 

• 

*    14.  AAh  humiU  fo!i0  irmimte  C.B.  Cbam^tmolj  ati  M»lj  Dte/cendu  CoL 

Col. 

Rtdix  bulbofa  parva,  nucis  Avellanc  magfiitudinej  flavo  coitice  dnrpobdu^  niiitnf.  A/m  qof 

■  tuor  vel  quinque,  ab  raiUu:,  per  anifaitnm  hirfica  Autumno  emittit,  Graminis  fornii,  magnitnduie 

•  (gradu)  inccr  le  diftantia,  m.ivmmm  vcr6  non  exccdit  pcdem,   Primo  cceli  tepore, '  ipla  edara 
.    *         Hyeme,  florcsfolliculo  (imul  inclulbs  intcr  folia  cerram  cangcntia,  caule  necquicquam  .1  terra  elato, 
emitrit;  qui  apoto  (oll:culo  lcptcm  .lut  licccm  ciumpunt  ItcUati,  albi.lingulorum  pecalorum  dor(o 
purpurafcente  aut  virentc.   In  iiorum  uinbiUco  frudhi^  cxmberant  apicem  habcntcsj  luccis  (cx  fta. 
minibos  dramdadt'  quibui  cnm  petalis  nurcefcenhbus  creicailt  finAui  in  Pifi  vel  Oceris  magtutu» 

■  dinen!,  per maiaciiatem  in  (ex  partes  di viii,  ftmina  oftendaiic  i)igira»ai|g|BloiSif  Tuiprisliiiotjr  iimtlia.  . 
GiraiiDb  perleiaieas  &agros  noa  procui  ab  oppido  fiomicjaanario.  •Eknbm  efanefcemihui  iia> 

Aus  ia  temun  {ncntanu-.  Odor  ioter  iBraificam&AUium. 


^         15.  Mfymjfji^ifilimMfilittnlUxm  C.  &  iSiyMtiiMi  Ger.Patk 

Diofcoridis  Moly  periimile  ortu,  foiio  ad  cerram  itcm  reflexo,  odore  8t  liul»:  icd  flos  canSdlC' 
nibens«cuifub«kmtniddibdbuii  IndiaMt^rim.  Radix  C^paceopradaro  inToiuciDoboqgimr. 
OttliipedaliiKie^ipedalik  fidgisbonenieeit 

CAP. 


Diyiiizea  by  Google 


1 


Lib>XXI.  "De  Herbis hulhfts.  ; 

Cap.  V. 

De  fsth$. 

Aliiutn  nonnullls  dichim  videtur  ab  exiiire,  quod  esilien<k>  crefcat.  Sum  qoi  ai>  lu> 
lante  gravi  odore  deducunt,  &  Aiium  icribum:  Voffins  aoo  ^hJMtni  purat  quin  fk  ab 
aShiHt ,  i.c  AJlioranicapici  lea nacleL 

propter  odofcm  gnveni:  \rclquod  come- 
ftum  vaporcsexcrenientinos  aA  aicim  pclUr  &  vefccntibus  paiuliculationcs  mov^.it. 

Allii  Ijtivi  notx  (imt  tmibus  a  mulcis  nucicis  ieu  Ipicis  compoiitus,  cxlor  grav)s  vclicmentiorj 
canbieAnsfinffibin. 

t.  jOhm  Ptfk  Ger./kmM*  C  E 

Scapus  Allio  procerus,  enodis,  conctvus,  giomeratini  conKcftos  m  nui^iia  cjipiu  flirei  fuftinens, 
Ccpaccos,  rupto  folliculo  apparcntcs,  poiVmodum  &  nuclcci  nxivn-,  tjuibus  poffit  propagan.  Ve- 
ruin  folia  non  utCepis  iiituloia,  ied  graniinca:  itJhu  deniqae  non  limpiex  iednumerotis  nudeis* 
fiibuaicommuiutuidenmenHmcolleMot^^  urfteflmcaO- 
<lkbe  H^p^^^ft*- 

AIHumiHiflbnfiEVideiktmimlwnotnmi^neferdgenifa^  ^        '/    '  vhn. 

AUium  eximic  calidum  cft  5c:  cauftiac  faculcatis  particcpn,  quippe  quo  1  ;  r>-.  t.mtum  veficasex- 
cicatj  icd  cutim  corrodir,  Collacooblervatore.  Nec  obilat,  quod  m  ccniu  .ilwucntorumcil:  nam 
8c  alia  iiint  foris  quideni  caullica,  intus  .uiccm  miniiiic;  ciiiia  iiitubniifccnturcumahisciluluscumq, 
addo  Tcntticuli  acccrancur:  fic  pia^ea  ventriculus  humore  mucoiQ  iatts  denib  obhmtur;  ut 
cutem  ejus interiorem  noaCanitfMiingeila.  . 

Incidit  6c  diicutir,  Alexiplianniicoin  cih  USm  paeagam  inunius  8e  extemus  eft  in  cdica  flam» 
lenta,  himbricisj  pcite  [cam  aoeto]  tu(G,  caknlo.  SeSrU.  Ec  ad  przdidos  efleftus  fiepiffimi  a 
vulgo  vcl  in  laftc,  vel  in  jufculo  dccochun  cxhibctur,  undc  &:  Thmai-a  rufluerum  appcllan:r.  Vc- 
rijm  ufus  ejas  frequentior  mojcdus  cli  6c  noxius,  partim  ob  fa-torcm  intolcrabilcm,  pricipuc^  vcro 
quia  capitis  dolorem  infert,  licim  cxcicat,  ocuhs  nocct,  lcnfuumquc  omnium  inftrumentis. 

In  chorads  aflle^bus  picuicolii  cj^rcgid  ficic  ad  expedorattonem.  In  la^  oodum  &  tritum  ■ 
liftic  cacarrhos  8e  prodelt  ad  i  .;ui.aiincm.  Muhercuiis  noilraubus  ad  hofe'  afifeAos  in  foerisin  fiiB* 
quenti  ufu  eil ;  ut  &  adlutnbncos  vencns  enecandot  fiCexpdJcndog, 

Alliuni  (  inquic  Platerus  de  Febribus )  in  hydromeBcedecoftum,  8e  ad  ^  ij.  vel  paulo  plus  exhibi- 
tum  potcntcr  liidorei  &  urin.u  elijit  m  pjft.:  l.iborantibus.  Hungari  ( inquit  Joh.  Hockelius  de  l'cflc) 
peftis  tempore  non  habciu  cc;tub  ictncJiuni  quam  Allium ;  cxliccac  eiiim  cofpo.-.i  humana  Sc 
nucrodinem  impedit. 

Kefert  hiiloriam  Zaaittis  Lulicanus  cie  quodam  iene,qui  cum  in  temporc  hybcrno  per  nivofi  \ocx 
Sai  vsr  fedflet,  innaco  vencriculi  caiora  p«n0  tttinAo  Jethalicer  decubuic.  Pro  quo  iniiaurando 
&  viviHcando  cum  calidiflinia  remedia  neqoioqaam  proficerent :  tandem  Zaoutu»  admooins  ob 
AvicennA  AUiumfioCDin  mdle  ddibnCDm  cixhllxiit.  Hoc  cum  quatridoo  dunilflee  nK£&s  liabere 

coepit,  &  cumejus  ulumOIBIlfem  unum  contmu  ilTct,  (anic.Ki  rcltuuf.H  cfV.  Atquc  id  ipftim  Sep- 
centrionalcs  populos  nacura  docct,  cjui  propccrca  AHiuni  in  concmuo  ulii  habcnt.  Sesncrt  Injiit. 

''^ Allnim  ounTadlps  fmllo  tuium,  ii  plantx  pedum  eo  inungancur,  multum  conducit  ad  pulmo- 
num  canalesaperiendos  &  ab  infardhi  liberandos  in  Aftiimace>&c.  D.  Hulfe. 

Si  cmpbflra  cx  Allio  contulb  plaoiis  pochim  appiioentav  hahcus  Allium  rpirabic  Tradic 
etiaiu  l'et.  Laurember^tus  m  .Affartt.  PLmtsr,  lik.  I.  eaf.  1.  Atlium  galiinis  &  aliis  altibhus  cum  eica 
objectum  laporcm  tfc  odorem  li.um  in  coruni  c.irni  ovis  prodc-rc.  Dcnique  Chriftophorus  Bcn- 
nec  M.  D.  ijondincnlis  in  7i&f»»r.  tahidoium  exerc.\<^.  allcn:  tonciculos  argrorum  mcnibns  vel  inci- 
Iqc  vdi  innftos  io  rarioris  cextura:  lioniinibus,  Allii  incu!.  lumpci  poH  ceraam  auc  quartam  a  comc- 
(Hone  horam  odoiem  reddeie.  Vcruro  (ut  re^  D.Lower  contra  EJm.  de  Meara)  iftiuiinodi 
odorem  vapotes  totum  oorporis  habicum  penetrantes  non  producunt ;  ic^i  corpuicula  quzdam  cx 
AUio  dccidentia  ianguini  milcennir,  cumque  eo  fimnl  ad  puhnooes  ddaiaj  uai  cun  fiiliginolis 
finguinis  effluviis  pcr  expiracionem  emittunwr. 

Allii fuccus  potus  homincm  non  modocuibac,  led  etiam  interncit  Spijrel.  Iia^.  Wo.i.  cap.  i6. 

Arnidphi  Imperatons  vitam  terminirunt  vcrmiculi  in  ejus  came  ex  nimia  Ailii  comeibonc  ge- 
nid  Cnaok  hif.  Sax.  lih. ;.  eaf.  J. 

AlUa  cum  excaulefainc  pleniiis  quam  recens  cdita  oleot  MMrMtb»  maM.  ag».  Sm^  L%.e,i, 

Gilbertus  nofter  de  Magnetc  lib.  i .  tigmcntum  dc  8c  mendadum  efie,  Miignecem  iKMi  acirahert 
ferrum  li  .illio  initus  Fucnc,  .1UC  li  Adam.isprop^. 

Ad  cornua  pciium,  Ik  Ailium  iub  cmei-Uius  codhun,  pluries  calidiiltmc  iupponacur :  cfl  vui  rc- 
l^Sofi  experaDBnmm.  cirf* 


Jl  0.  MummtttMm  m^mAt^Uimt  ^kwtont 

Jbnfix  nticlds  aliquot  maiulculis  oonftat  AHfi  tnlgaib  in  modnm,  tunidl  dontaxat  fubfufca  teaa, 

i  ficilc  cxuit;  de  rclicjUO  inrcgr.i  cll,  &  candida,  c  b.ili  ir.iilt.is  oblongAS,  validas,  albas  tibras 
xcxis.  CrfjiiW  hiuiusj  mCiiaUa  (^uadam  ipongiosa  farctus,  quatuor  ^edci  alcus,  parcc  wferiore 

ad 


Dlgitlzed  by  Google 


I  l%6  '    H  I  S  T  O  R  1  A    P  L  A  W  T  A  R  U  M.' 

ad  aibiti  ciiriter  alcitudinem  per  inoenralU  foliis  quacuor  cwAiis  iml  (ua  porte  cnm  aiApledcntibus 

rcliqua  (upciiorc  partc  nuda     elabra ;  cujus  faitigio  infidec  oorymbus  amplus  flofculonun  purpu' 
rarcciirium  tenuibus  pcdiculis  fuJcorum.    Semtn  piirviuiij  album,  fublongura,  triquctrum,  vaiculo 
tncapkil.iri  cxiguo  inclufum. 
TtmftitS        Augulto  tioret.  In  parva  infula  /fa&*i  dida  (upra  Briilolium  in  Sabrinz  zfliuuio  OC^Mosi  vn- 
Tenit. 

pb  oonvenkaiiam  cum  AUio  iichro  ia  ladicifaii»  &a  haShii  ^  mnlos  Jiudeis  ooiopQfitii  «Alfnn 
(ubpnximus. 


Cak  vl 

jimfdtfrtffum  J.     Park.  Amlel.  fivt  Tmrmm  jjhtfin  Ger.  Lob:  fmim  fjlvtftn 


»9.  rtrrum  jftvqnnt  mr. 


VlnAis,  anris,  marginibus,  (enticetis  &  dumetis  Galliz  &  Bcigii  gaudet.    FoUe  cxit  AUii 
J>'lv.  tenuifoiii  non  ablimili,  fcd  majore  &  acriorc  in  bicubicali  cauU.   RaJtx  bulbofa,  non 
cx  nucleis,  fsd  fingulan  capue  conftans,  Pom  mmor,  durujr,  acrior,  nofmuUis  adnatis 
fcfe  prop.ipns.    Hore,  tc  nuclcis ienunis  vice  tnuceis  granis  paribu$,in  glomeratis  capitulis  non  dit 

puibus  Aliii  lylvcliris  tcnuifoljL 

-  De  AmMlopraiio  mifat  noodum  iiuisfa^m  fateor.  AJlii  geniu  in  Borealibus  Angliz  pracniptis 
TBomrnm  bbas  ({wnte  provenieas  oUervaTi,  quod  AmpeloprafiDra  eOe  aliquando  lufpicatus  hm. 

Foli.i  ei  neque  fiiluJola,  neque  tcretia,  Jed  hipcmc  plana,  fiibcus  cannata,  angufta,  glauca,  tru  auc 
qu.ituor  in  caule.  Capitiilum  dupUa  folliculo  membranacco  in  acutum  mucroncm  dclinente  r]a\i- 
ditur.  I luic  (iii)ile,  fi  non  idcm  in  pratis  &  umbrofis  (epiura  aggeribus  propt> Ceftrum  Otqiiofiim  vid^ 
cu|us  bulbus  limplex  cornce  nigro  cegicur,  mitem  8c  vix  porG^cSMkm  Allii  odoreal^inuaii  Httu 
fti»mihiiioitcori^<ftii»{  e^tdnCMmMU/&tambktn 


Cap.  VIL 
Dg  Pmt. 

POrnim  Ltnnn  diftnm  vekine  nonnulli  qu6d  pairr&  eat  &  lonK  lat^que  grailetur.  Sed  eft 
R.  quomodo  a  w(««(eit  rwrw,  i  ctkr. 
■■  FotTi  notz  funt  radix  aiqggft^  Aim  coiyniU  nagqll»  Aa  fl]^^  plnrin^  in  capimtum  fplMeri- 
n  gnuide  oao^^alMUi» 


J.B. 


 I  Imuriat  adolefccntius  adhucPorrum  (emunciam  drdter  latt^  alcenudm  pofitis,  infcnorc  fu- 

faAiy  <siin  fforoplcfl'W*-  adultis  ideni  po&us»  ied  longitudo  cubialis^  Uticudo 

MWUicalis,  fmmacannani,  colorieri  ^ucos,  fapor  cepaceos.  Ubi  cauldu»t  farfum  digitalem  9c 
enfliorcm  ad  trcs,  quamorvc  culiiros  (urrigit,  (blidurn,  fiicculentum,  glonicr.iros  in  pilani,  qu.tm 
utrSque  niinu  vi\  Lon-.picctarii  fiojcultt  ialtincncem,  liio  unumquemque  pcdiculo  uimxum,  cx  al- 
bido>purp[jralcL'ntem,  .ipicibus  (aturaciorc  tinc^is  purpura.  Scmcs  tnailgpuiiiiij 401101«  Cqob  AmIw 
bulbola»  tumcbalbis  compa^^ilis,  fibrata^  laporenuciore  qu^  Cepz. 

Porrum  feAivum  ladfoiium  C  A  FoRWi  feAivum  aut  tonlik  Ger.  i  pFzcedente  oon  diderc 
ipede^  ciim  ex  eodem  (emine  utraqnofinacvBr*  fid  cnknri  cannim:  qiua  idqnod  ad  culinana 
fufcula  fcpius  detooderi  Iblet,  feOiiun  tot  SMk  Cohniidhr  8c  FalUdio  «Hniaicnri  quod  veto 
capitatum  HetiddM^  flaatoadoMittmb  &  annnaafitemporecniHlGK^  «ittn  Pliiiio  no- 
neote  CM, 

a.  Ttrrmu  fylvifirt  mcdtrum  C.  B.  Lob. 

Omnia  Porro  limilU  funt  fed  exiliora  8c  inodoca.  LittxBnbaiitoram  tn  bono  O.  ^Minis  Diffii 

alitur.  HzcI>obcliu$inOb{ervationibus,necpIaniIiahet, 

Porrum  ut  guflu  iic  viribus  cum  AJlio  &Cepa  convcnit,  attenuat,  apcrit,  incidit,  rcfolvit.  Ufus 
przcip.  m  lerpentum  morlibus  &  uftionibus,  mucilaginc  pulmonum.  Extrmfecus  in  aunwn  tiiuuni 
&  fiippurationibus:  in  Iwmorrhoiduin  tumoro,  £«:c- 

Ad  dolaremPleaiitioorum«  M:  ex  albedme  Pom  mmutim  incifi  a  £  fiige  parum  ia  iaita|jae^ 
ftnpiiliGafivn  pammdokiMn>  Mbibn  iBwflo»dli»6iiB(»iagtnt  Cki;|SMm.  D.  ^Ji. 

Ad 


Digitized  by  Google 


Lilx  XXL  T>e  Herbis  bulhofii. 


Ad  Polypum^  ><  fucci  Porn  non  fe<fiilu  q.  I.  c jin  pfluootarwi  tecett  Tirid8.F.iirig.  «Is  qodali* 
qtud  (cpiijs  in  nafum  intromittanir.  v^^xif  PuUmmt. 

Pnrrocius  Porram  confixum  undiq,  radiculis  Hellebori  nigri  co^m  aliquodei  j^uai  iii«»n(j^n  \^ 
fiantibus  eliutam  in  eorundem  difficulcateoonunendac  D..Wm  ^  Dobta 

N.  Freauens  Porri  ufas  lomnos  turbulcntos  inducir,  vifiiique  officit. 

Nonnulli  ad vocis  clariratcfn     IjiLndorCin  induccndam  Porn  eium  commcikLinr.  Vit  iii  t.imcn 
debet  Qnqoit  j.  Bauhinus)  ailiduus  aut  mulcus  ejus  uius^  quia  visus  obicuncatem  ciiicit,  ftomacbo 
adtreHatur,  multaque  alia  incommoda&dc:  cssmgeu  oaiia^tdifMtiAmikii^ 
incUe,  vdinFtiCuMericexfaibeadam.  . 


SkBidlofa  Africium  mumdg  HAy  affni. 

Mvcj^JiiiicwrScr^itrMtf  GoKnodsinRecch       bJkm  PKirieem  gimku  Uture  filhFernri 
Ap«immfm$JUfMG.KnurimJfritmmJkMmtimlMii^ 

Ftrrsr.  CU. 

BUIbo((i  rtitK,  Pinex  nucipor,  obldnga,  (quamoG,  imifibrativerticisdrbeanpflDObRIItttll, 
fibris  inftar  botryodis  Hyaciatlri,  qtiMi  Jkb^tmt  roatant,  craffis  bt6que  pwwepemfeas  Ub- 
nixa, '  deorfuffl  porrodo  tubere  callofi.  SepMmhri  manfe  caultm  pnNrndit  craffitudine  digi. 
tali,  pedalemaut  majorem,  in  rotundo  utriiai]| jdantm;  ex  vjridi  palienCBiq,  maculiiq,  didtDdum 
obliquis,  purpurafcentibus  ex  caflaneo,  colore  Draoontii  caulis  «mulumt  lomma  parrc  rubcntem. 
Inde /fcj  cmicdt  nudus,  jpfis  foliis  floris  mconi  efEgiem  convolutis,  poft  primas  zftati^  hns  pluviasj 
qui  dehitccns  magnus  tit  admodum>  tnuni  itre  unciarum  dumccro,  magms  foiiis  carnolis,  duris, 
parum  ftriatis,  ieptero  extemiSj  &  tribus  niaio:  ibu:>  inccrnis,^  colore  fanguineo  rubcnce,  inceott 
ver6  paite  diiu "  '         ~  .  .      .1  -  .       r  ^ 

tssy  n  *  ■ 

dium  „       .         „  . 

ca^iubus  luceis  definica,  &  quinq,  angufta  rabclccntia  fblioia,  ftaminula  &  flylum  continentia  de^ 
fcrunc.  Flofailis  poftea  diiaplis  [r.u.-LClcc;;tili.i;  fc  dcpcni^cncibasfloris  folioli^]  fubicd.^  c;jp«>«/i» 
turgcnt  in  folliculos  ardenti  colore  rubnK,  tngonos,  Olivi  nudei  maemcuJine,  r.iccmi  fcu  eo- 
rymbi  afpcdu  conglobatos,  fingulos  in  tertus  cellulas  divifbs,  in  quibus  fingula  femma  nigclla.  mi- 
mtculi  JnaioQix  .%ira  &  magnitudine.  Bina  poft  exaifruin  Boiem  ioua  euftimc,  fltccejcenci 
acqae  inwnen  exeunH  fcapo  adnata  &  iBperindu^,  ovata,  in  Au»  canker  pajmos  kniga  [bipe* 
dau  longicndine  Cs/.]  in  palmi  dimidium  lat.i,  Sc^'IIx  foliis  craflinKline  -^«^^  plaat  five  «gM^fa 
&  minmiccaiinata,  nigrAntia,  priino  furrC(tta,  humi  dcinum  lacentia. 

African,e  criginu  f/?,  tlant»  antimeU  ad  Moly  nanmhd  acceJtt,  •vtritm  caljte  poljttbrUo  florim  nten 
tkKtt,  &  (ioJcMit  ftmsghjtiu  frmiim  smtafctmibm  mm  d  M1I3  Umtim  &  AUit,  ttd  &  sb  emmim 
Jiishtt^d^ 


SEGTIO  TERTIA. 

De  HM  h&otmikti»  thn  vilmlbvtl  wmmgrmnfr^tSlk. 


Shht  tnBtit  Mhft  tmkOdf  (nhre  nulh  ant  miit  grm 


'Emm^pttth^  fclifcilkqp«  wfeaiMCur  fecfaai  fa  fap< 

(  BifiJit  i  iKts  lUMaa. 
iJmg^rm  s  STmmriicMiw, 


{Cum  c»ljtt  tiMm  «  annfi»  ftn  qpem  (bk  Iblia  circumftant :  HMcmi 
MybfVMwJSb/bMM^ifes  petabdiftiaAci,  focibm 


Mnmhti 


{Ulisctii  i  LlUOjjARClWlS. 
Colchuii  CorCHlCO.NA»CI«»» 

ijMSMni»,  tf>>^i^,  peedlialMidini  apdfatt  vki^  ia  fbril^  Ipedebai:  Ltn- 

I     COtUl(*KILB0MM. ' 


bafi 


F<,/;.y7,,florifipsae»,  amplis,  infJnBilis  cauUius  mmra  fingulis,  colonim  vai^ 
pulchi irudine  .nfignibus,  fcminibus  cparaMfi^ccQuibat,  Tadko  dbilcitta :  TutiPA, 

^Afbjllu,  tionav^  in  Jingulis  caulibus  pldnbOS 

KAUritmst  radiocgrandj.  flonbusfolia  antevcrtentibus,  Scxi. 

^Tftmibm  fea  angiiftli  fleceitdbiib  ibrampBtalBpknaiiiaiilraiuiiooloii^ 

fLatis,  auc  »v>x«<a»t,  quonim  tiM  acniniiistta,  tna  bnida lea nnuata uinc 

[itaniina  hxc  catntulum  leminis  fcu  flylum  inclu(1unt  ar^ftt^  cocunda,  ctum 
cxplicatis  foiiis  exterionbusj  radicc  lactea,  tktnim  petalis  jn  piaii%  Ipeaebu^ 
aTCrfa  paite  HaA  vii«ai9ins  iiocaw :  OMnTHooaiaif. 


I 


C  ▲  ».  L 
De  iridt  ittitfa, 

Ris  Dbfcoridi  l  cceleftis  aicus  fimiUtudine  nomen  accepit,  qucni  vano  coiorc  Horis  quadao- 


tenus  figurat.  %.  «  ,       n  . 

Wbtr  Iridii  liigt  fici«a  cnnttpewlij  peiuaiiiniiin  tciiexisbitidis. 

•I.  W  inIBefa  latifcHa  acauht  cJcra  C  B.  /*f»/fl/»*  flere  cgrulto  &  itmiii»  J.  B.  l"iU'^fa 

W</m  Ger.  emac.  ^/^^  /W/f/o/M  piiiM  CA^  Park.  parad.  i&iO0Mta)iai  buWmnf 

riTTTl>«w>lBR* 

Senautplarimmnhabet  folia,  longiuicula  &  latiufcula,  Hcmerocallidis  Dodonari  five  Liliafpho- 
aclifoliisfcrifimilu,  breviora  tamen,  altcrnatim  mvlcem  ampjoftaim;  mollia,  in  terrara  ptona. 
lupemi  ex  viridi  pallentia,  infem^  vero  incana  :  cquorum  medioflos  exfiJit  6  mcmbranaceo  m-. 
volucTO,  unlcus,  odor.itus,  coenilcus  (mteiauni  laaci  candoris)  iiovem  foholis  conftans,  Indis  ti- 
gura,  quo  marcefcente  uoinque  alii  fingulAres  iuccedunt.  Nullus  cli  liir  caulis,  lcd  Hos  longo  dun- 
mac  pedbab  inlide^  OCbCroco.  RaJix  huh<->U,  cmdida,  Aveliana:  mftar  dulcis,  multiplici 
coitkseiUKikante  inrokta  ;  Qli  (pnfenm  dum  iloret)  .iliquot  practcr  fibras  craflx  iongx  radicuia:  • 
fibnalfamnir,  atinHyadntblradiSMiniterdumficri  folet.  _    .    _  ... 

Inveniturin  Lufit.ini.r  B.vtic-rq,  colliiim  r.i^licibus  nonyocul ff  Af* anOMagte'»»  °f 
Antequcram  6c  Cordubam.  In  Lufitania  porro  Januar»  s  iB  B«aea  aoim  Febniano  oUervabaai 


IrmBMtfiiFiifiu  Vuk.  pand.  W  rtrfiet  vtrkpg*  t^MOnVmu. 


Ad  pnccedentem  accedit  mm  radicc,  tumfcliis,  qi^j:  "men  breviora  funt  &  angujbora.  Pfam 
figura  nonmiiltumdiflinulis,  color  diverfus  mminira  pallide  amdaiB  ruffek^  pffajatamm  re». 
panda  ferc  tota  colorc  obicurc  purpurco  mfiauntur,  cummacuia  m  medioflava. 

R.i:itis  ipudnos  florct.  •      •  . 

Fenanuseamlicdefiiibit:  .  ^    n      ,  i  4  i  .  ..• 

-  Hujus  radix  proximA  fnperiori  pcrfimilis.nunorem  naiaa  eft  modum.  rolut  pauciora,  diluto  \ i- 
ferevdbtirorufenta,  atq.  m  canalis  effigjem  ooncava,  fex  digitofura  lon^tudmc,  duiim  Jatimdine 
oeliniimtar.  Exiguo  poll  foliorum  cxortum  fub  extremum  Fttnianwn  Morea  a^ton;»  wpnaieia 
conform.uione  p.iies,  numcro  actcm  &:  colorc  difpajr»  Hl  cnim  qu«mnl  tantllm  «lUnve  pR>  ca- 
jufq,  bulbi  vinbus  funduntur  ;  totiu,  lic  .ilbicant,  ut  foha  tema  larneaa  ddatmre  laoocoenileomter- 
f iifo  pulclirc  hvefcant :  toridcn)  vcro  lulce  lubieda  cam  prominula  crocca  linea  intcrcurlantc  di- 
ilin<aa,  tuni  vjolaceis  guttis  circumlita,  grandiorc  jamhini  colons  velut  hololcrica  macula  dcvo- 
xum  labrum  infulcante,  fi)lendid(i'nigrclcant-  . 
Deoiqi  quUemfonDxfyifiab»Juak>  me^ 


bigitized  by  Gopgle 


l4b.XXI  De Herins  ku&^,  •  nj,^ 


a.  Irm  MiofsMMviolacca  vel  ejerulta  J.  B.  huUxtfa  feli/s  cr\irtu  mr.adatis,  florc 

Uhtfa  furfurea  &  fiirpiiro-wolacca  IKivk.  h-.iiaifa  Anglica  iicu 
Cluf. 

Craffiorc  fic  latiore  eft/Jw,  ac  vclati  ccpaceo,  parte  iiucrioi  e  carinato,  multifq,  quafi  bullis  ar- 
jMntett  refperfo,  exteriore  ftnato:  cnSbMimka,  amU^  qHcm  quatwu  aot  quma  folU  ample- 
aunnur:  tniiMex  ngiirall»  utplvminutii  piaDitJ«im.ittwoein(uccedcnte$,  incerdum  uniaim.itm- 
cnac,  noTemibliBOtmlfamtem,  inrcrdumdilutaoris  inodo- 

nimtamen,  quorum  tria  ma^ora  funtad  tcrrain  inclin,n.i  8c  prona,  ut  m  viilp.iri  Indc,  &  kbrorura 
inltar  propendcncu  ;  tria  aluangufta  &  cxtima  parte  birida  aUtaQ,us  incunibunt,  ufa  ad  Inteam 
niacul.im  i  qLu:  niajonbui  pro  lunbri.i  eft  j  pcrungentia:  tria  alia  KanBOL  iijpieiniQ,  par»  ladd^ 
cula,  iiihnu  verd.valdcangdti:  floribus  fuccedunt  trj^ooa  laxaq,  emfita,         /mrnr  kicft rnflo 
(um  Fulvefcens BrrliiMgnhnMiM!,  qtlod.mamrnm  in  capitibus  crcpiat,fi  moveantor.  X*&rnu^ 

Slurimis  membrani»  CMMUN»  iqgnciaBlNis  arcumvoluta,  mtus  albj,  &  fcfTiH  parte  fibns  pnc- 
ita,  qux  fingulis  annB.maUoi  nudeos  ciica  Uten  deponit.  Hu|us  foiia  novo  vcre  demum  «r- 
minanc.  *^ 
Hu|us generis  piantam  in  horto  noftro  alimus  \  Qufiaxu  in  nonoullis  dKaepantem.  Phira  "t^^&^ 
incaule  ud  decem  ufqj  fblia  habec :  Flon^  pecda  excimafic  repandamMlBlSX  fflrn'**^  Mgwm^ 
cibDs  perbelle  pmmntur :  peula  ctiam  luiTe&a  raria  /unt  i  casnibo  a»  poiniio-oicnileanMdK» 
twm&diludoK  I^oresinluperper&pem  .  . 

Uiijus  vartetates  noiiis  efle  videntur, 

■  1 .  Iris  bulbofi  major  five  Anglica  cojrulea  P«ri.  /kit**^.  Swtrt.  bulbola  Anglica  Gtr, 

1.  IrliSuIbof.i  iii.>|iirpurpurca  v.i:icg.ica  fivcftiiataF^A 
Iriibulbota  major  Hore  rulience  <y«/<i!r>i*, 
Ilas  .iliafq,  C.  Bauhinus  fiib  tituio  hidm  kuUtfn  Ut^elia  canU  , 
Jpecb  diftiiiii^amablride  bocinkxx>i  nobbpopDfitt 


Integro  menle  fcrius  quim  prxccdcns  c  terca  emcrgit,  folus  nonnihil  majoribusIatiorilwCLfti 
cr^ore  &  breviore,  binos  plenuixiiperampJos  flores  geftante,  quorum  alter  altero  pti&abetitnr. 
poftgiof  tamen  pei^  niKmi^mmtqfiak  contradus  fuerit,  coiore  antequaffl  etpficui- 
ay albgite aBroleo^dilike)[^ qy  etgOBteiim  Tocamui  AperticandidioFesfiunt,  non  camen  prorfus 
SBVa,  ua  aiiqiuun  Eaiigiiiaioiem  ooenileitkiAaramc^endeotBs.  Petala  flwiun  propsmlcncia  pcram- 
pla  umt,  macula  illi  in  medio  nava  infigm'a. 

Hujus  varieuccs  aiiquoc  propoaicParkmlonu^  tpnpnm  Iridem  bulboiam  mfliffwm  aibam  vanft- 
ftmqaremfiTOlttitblwmfevfiadafcm.  .'  " 


^  Irm  huHof*  awuJHfelia  tricelcr  oJere  CtrimJri  C&  hdhfit  *.fim  wStUm  Ck£  Mdk  tm 
ruU»& aibovnfietUr  htdh^mvtrmQa. 

Huic  q!iinr;,autfex  fiincy^/w,  anguft.t  &  tcnuia,  cubitalis  longitudinis,  intcrna  p.irte  ftruta  5c 
candicaiui.i,  c.tcerna  rugola,  viridiscurnciner.iceocommixQ  colorK,c4«i!fOT  amplcxantucubicalem 
inccrdum  cci.im  majorem,  nodofum,  unicum  plcrunq,  florem.  raro  binos,  c  memlM-anaceis  vaginulis 
proferentcm,  Indis  anguftifolue  forma  fimilcm,  cuiustria  latioraSc  ad  tcrram  inflexa  fbtia  eytinu 
paite  ampliora  fiint  &  candicantia,  luteaq,  maculi  infignita,  ea  vidclicct  parte,  qua  folUliB  in. 
cnmbentia  &  ligulam  occoklM^faifidaq,,  &  in  parvas  alas  leflexa,  definunt,  illicL  fubcarulei  ex 
candido  coloris ;  reliqua  tiia  erefia  fiint,  oblooga,  tc  dihcniis  cx  coeruleo  purpuralccntia.  Totus 
flos  jucundo  fpirat  odore,  prxmanfiCodiandri  obdui^i  faccharo  five  przparati  inftar.  rlon  li:cce- 
dit  longum  triangulum  tafitt,  alcero  gracilius,  neq,  laxumj  ftmm  angokwim,  fubrufius  contineos. 
H»dix  bulbola,  candida,  (ubduids,  fpadiceis  aliquac  membranis  irivohli^  minor  ftMliomnidiee.  fic 
iUtlSiaalibiiiicfeos  pioducens,  quibusfaciUim^  fert  poteft. 

Vanat  florebtiE>re  &  radioe  brevi,  binis  pleranci,  ^othos,  alien  Axe  *rn[f«Biwi  i'i<Mw<iMBnp  i 
Htraq,  dilutioris  aut  fatumtioris  coloris.  Vidc  dufiiim. 

Iri  nonnullis  CafteLt  collibus  non  procul  Pinoa  Ipoote  nalotur. 

Indb  bulbof*  verlicoloris  quint|,  v.incr.itcs  i  (emine  enaCi 
deloipcionesiC  Banhmo  contraaas  dabunus. 

T.  Tium  foKonim  [floris]  iOGlinatonimUin  flava  fant,  macdi  aurel  magna  in  labro  reffexo 
infigiBt^ ad  qoaro  venae  (OKpaniGtttes  excuimat:  ac.cciuminoBmbeaiinm  dwfim  fc  alx  pal* 
lenc,  laKn  candicant :  tria  eiefta  albent ,  veidi  luboemileii  finntioribas  vel  dilutioribus  di. 
ftinda. 

1.  Tria  iafleiaDaUenc  Ubro  iiavi  nucuii  nocato,  intem^  quibuldam  venuhs  purpuraioentibus 
diftinda:  tria ligjijam tigpnDa aUcani^  vdi oefari  oolon  fimt  tria  fineaaenlbda,  nerttflno 

excunente. 

\.  Horeeft  laitk)irebiwtoe,«aAfi>Bis  iniiexislatis,  gepropendenttlabroanrelmaciilliofimitOj 

&  alio  orbe  dndo,  per  orts  cri^,  ceerulei  ook>ris,  nenro  cxtrinlecus  virente,  inrrinlecus  pallcntc, 
Tenis  purpureis  ui  latera  excurrentibus :  attria  gibba  purpurea  funt  gibbo  albicaiite,  alis  cceruleis ; 
tlia  ereda  cx  caTuleo  purpura^cunt. 

4  Tna  rdkxa  ftava  funt,  macula  aurea  in  kdira>,  k  qua.  venac  dilutius  porpurafcentes  fpaigun- 
oir:  iblu  mcumbcncia  cxalbida^  neno  pdido  dlM& :  cna  loReAAinfanb  T«nli  oonileofwpki 
nlocmibuidiftiafta,riQCnid  Gaatote> 

Ddddd  t  5* 


Digitized  by  Google 


1  I  10 


•H  I  S  T  O  R  I  A    P  l  A  M  T  A  II       M . 


5.  Tenuii)H>:>^A  i^^^^^i  coloris,  aurel  nucuIi  Utxo  imprel»:  (bliaiiianbeiiiufc  tema  end» 

Iri^imlbors  5.  fittTCrfioolori  Ctuf.  peromnia  fercfimilis  eft,  brcviore  taracn  eanbt  B^atSSoa- 
bulq  &cxvlndl  pAllefcentibus  foliii:  fios  uracus,  intcrdura  bini,  contraaiofcs  lajooiesuilieii  ex 
vamnulii  (ummo  cauli  mhjcrcntibiis  prodcunt.  lutei  coloris,  inodori,  modiK  inieriMniaQni  tcttiw 
tium  gcnusm.ignitudiiiiiqusmadmoiium  &  fillqux,  ku  caput  trgnnnm,  in  mio  (emcn  fiipcriorilH 
nuie continctur :  radix  tcrtii  generis  radici  l?mi!b,  rj;ia;nu^lel5nun        .icilh  propag.«ur. 

Sed  h«:in  flore  quandam  ctiam  ditFercn:i,!;n  li  i:>ct,  licet  cxigujm  :  n.ini  invcnmir  l.itiorc  ali- 
quantulum  Citaraiioc6iue  8c  maps  ruti].mtc  aurco  colora :  radiccitem  brcviorc  &  cra(fiore,  mcm- 
branacea  pnrtctcaiDa  vagina,  unde  pnmum  folia  enwfi^t,  faneuineo  colorc  a  liimmis  vaginae 
ons  m  infcnorem  illius  partcm  radiatun  definente  magis  mfeaaeft,  quam  iliins  qua:  tiilatiore  eft 
fiavo  colorc :  nam  illa  mtcrdum  fanguineo  hoc  oolorc  caret,  umufq,  autcm,  quemadmodum  8c  tcp» 
tije  foBaante  hyemem  Rcrminarc  (olent. 

.  Mafcitur  pingui  Ibto  8c  petrofis  coliibus  ad  Tagum  fitis  fiipra  Olyffipponem.  Floret  paulo  maturius 
Wliogcncre,  eodemqoofecundum  tempore.       »    .      .    ^  ... 

Chifnis  multT;  proponit  vanctates  ad  tredecun  0^,,  e  femuie  fiavaf  van»  ortas,  quanim  delcrh 
pdAcs  qul  ilcikkrit  apud  ipftun  ▼ideat.  Necedm  eas  hlic tranlcribere  opcrx  prerium putamus, 
c^m  .ilix  multx  nuUo  ccrto  .i  ir  dcfinito  numero  a  lemine  fato  obtinen  poffint,  quas  fiqu» 
omncsddaiberevelletj  de  umco  hoc  dore  inc^rum  volumcn  componere  po^:  quod  idem  de 
TuiipadiAun  intelliB^* 


N 


cap.  n. 

Ardflus  twn  i  Naidflb  adelelcente,  ainuim  feipfiun  adamante  (ut  poetx  fabu]afltAr)fid 

iTiflnpjficienrli,  qium  •'<if«^  Gccd  focant,  diAuseft:  ieu,  ut  Plixiius,4  narce^oaam 
vim-N.3rc!ilo  incilc  I  11.  c.  19.  tcftatur:  hioc  Pbcarcho.in  Symgofib  quafi  nervos  hcbe- 
tajJS,  8ctorpidai  gj.ivit.ucs  ctTicicn^, -^icitur. 
Nafdflus  i  leliquis  bulbolis  tunicacu  cemffinia  notlj  calyoe  in  medio  Bore  diibnguiur^  ut  plurcs 

^^^^ll^  clar^  dodrin«  grada  divideinns  latifblios  &  anguftiiblios  leu  juncifblios,  Latifb* 
Ikk  iterum  partiemur  b  monanthes  ieo  ankiun  i»  uno  canlis  floiem  gerentts,  &  polyanthes  Cexk 
pluribusm  eodem  caulc  flonSus  donatos.  Monanthcs  denique  fubdividenus  in  t.  Otlyoe  feo  ubo 
Ippgffimo  pr2(^tos,  a.calycc  mcdis  iongiwdinis  &  calyccbrcvi. 

i,  X.  Hmiiiis  ufyu  feu  tuho  longiffmo  latiftlitu  Pf€Mdihmur(i£iu& 

BuliocodiHm  diStis, 


I.  BulkoceJium  flort  fJluie,  tubo  fisvo,  fereHmm.   jIm  Nmt^m  »im  fdOm  tfW/fo  c«£c*  fmit 

nmJefcriftusSyreni  Narciffiu  aktr  craJfolMoCh, 

F»lia  huic  breviora  (unt  qiu\m  vel  vulgan  Pfcudo-narcilTo  vcl  Hifpanico,  duplo  tamcn  latiora, 
plaiuoranec  adeicarinaca,  minusglauca,  p.ilUdiora,  mucronibusobtdis,  Ielquipalm.iria  aut  lemi- 
rf^llia  c«/if  femipedalis,  latis  crafilis  Sc  Hrnius,  e  membranaceo  tbllicutojform  cxlcrcns.  mlex 
pallidioraquim^u&ocodii  vulgaris,  albida,  Luiora  taineneipsnfilin,  Ciun  nibo  m  mediopw. 
longo,  fl.ivo,  fundum  vci  flis  tuniiaiorc  &  quafi  ventricofo,  funwiomarai^  araimcin»  itooai)^^ 
tamcn  iunbriato  aut  inulo,  nec  cxirorluin  reflexo  campan»  m  modbm,.ut  iBm».  Pblia  tulium 
arcumftantia  propiiis  ad  illius  bafm  ilta  Ii.nt  quim  in  vnlR.in  Bulbocodio  &  expanduntur  magis. 
5///«rmraedtoft»rcpallidusad  furamum  propc  tubum  cxccnuitur,  qucm  lex  ftamtna  longitudme 
eidcmferiianradiaaTOT  cingunt  ,         , . 

Scrius  florit  (iu\m  vcl  vufgare  Bulbooodium  H  lS^O»ais^j  vg.  npn^antemiuum  Aj>riLs.  E 
fingulis  autem  [^albl.  quatuor  cxcunt  folia.  Uognes  fiJiowm  ifcnsfitfeados  cabt  intnfifis  flaraic 

"dc  loco  nLdi  nihil  ccrti  habemus,  bulbum  accepimus  inter  alios  nnltQi  ab  pnditiffimo  8c  ami. 
dfGoionio  l}.V««JMr. 

i^^ff^j^  OBmiimm].  &  TftmU-tmraffm  Ht^mncm  Ger.  emac. 


■  Elatius  cft  &  omnibus  parta»isina|us  Bulk>coc1.o  vulgat,orc,  aut  altiorc,/i/i»  digitum 

iatis,  dodrantem  lon»s/m  hortuk  noftro  c  ImRui.s  Wbis  binis.  fUt  longc  raajor  cft  vulgans 
PleiIdo.naicififlo«iTMid4mirarourCaufium  rioreu,  paulommorcmhmc  attnbucrcj  tocusflavusSc 
JHiafi  aoie^^cun alflC,  ^ «™  ciugcntu,  aboquui  ei  limihs.  lU^x hujus  crallior  cll 
W^niOioL 


bigitlzed  dy  Google 


Lib.  XXI  ■  •  Heybis  biilhojis. 


VXorchxt  nobw  circ.i  iiiirium  MarttL 


I 


Parkinbnus  rietiJonaraiJum  atmtm  UAamam  §m  Am»  >■  Gawmm      r„„:.n  , 
fibiiMWxnddiiibit  P-r^,/. pag. lo}.    "»*7^-J**»       «  Knm»  nt  conjeaatur  ^vK^t^r^nctM 

.  Hic  pr.rccdcnri  perflmUis  cfl  fol.is  &  caiilc    E  Imfiulis  u.ncn  bulbis  tfU  Dradil».»  fij:. 
florctqua,ii  pricca.ii,;  Hos  qijoquc  taicriorcft8c  ciaus  imrcckit.  Aliqnamo  Iftius 

bofil  obbngiorc,  nigi.K^ue  corricc  fivc  mcmiaS^db  (  ilut^^^^  ^'^■^"^r^  ^*««J>"I- 

gc  cangd» fibrx)  proiacbat/J.,  ao.lr.antcm  S  pij6^mn  SS^SSfe 
feli»  raldi  finuJia,  (upina  parte  ca,mat.t,  intcr  qii«  nuai«  proditat  ftwiW  fads  Sl  i. 
dodrantem  altus,  luuuno  r..ll,g,o  incmbranacc.un  rolIiculBarBeteils.TWo  Z^^^''^'^' 
albus.  Pfcudona..c  Io  vu  ganoa  tormi  oujdcm  fmilis.  paulo  ^m^^^^^J^^! 
lctinc.i,-,!  Injigi;;,  icv  foliis  cubum  MHMAencibus  iimnirer  mnft<in<  JXL    .     *^  i  "^'^iou 

dcmde  Junio  fcmcn  ptofercbat  in  crunRuIa,  capite  five  dNtt  oihiailM^  «Jl^^&L^f°^ 
qualcNaraOi  jimdfolii  aFi^o  Hui  c  rcHcxo.  Icd  majuT  «"»«1»%  «««111  8c  iMoH!» 

+  ^^j^^y^  n^n^mj^  U^smm  CbC  Ger.  dnaft  ^Mwj*!.^ 

;  A  tteaicviUlidlfc  afpanfco  majore  dilfcrt        lonR.^  m.noribus  &  anguftioribus  nofilU 
infidcnted,gtral.,rcn,n,  v.ri.i.  .■.,^.a,/..    c>/,iW  tnRonu.n  obtufis  cft  angulis  &  f^/n^ 

Xji/.v  bulbofa  cx  mulcis  tunicii  conipaaa,  mediocril  ti*»m>it«X«A^         jj  _,Jt, 
aliqiu  dulceamc,  acruuon,a,n  ca„aem  aUquam  idinnucm^iftwSt  tmibx  ^^^'  .^T 
nu,Kiu..n  umca,  alus  plures  ub  Ic  propagat.         fonga  angufta,  6  viridi  cS  <La  c    ad  Z" 

ftdfctim  decaf&en  fbhis  conftans,  ..ugno,  longo,  ri,n  oquc  &  fimbriato  caUc  SJmSL  Sff«7 
ra  protubcr.ms,  aureus,  rplc.den,  h.nbria  corn.Ka  &  l.iciniata,  in  cu.us  mX  f^^^l^^ 
piftillum  concolorcm  mtorquctur,  .ninimo  odore,non,  ut  akqui  vo£r^nn  In  'n^ 
mccrmcdio  c.ul.  rios  adnafcitu,  incnbranula  ewliStti  2!!^^  «"""'^^ 
I60UC  infi-a  rioris  mcdiumfcx  foiu  p..liidu!a,  Sl^^oc^t?  h  m'c^  ra"'°'''V  T"' 
^^S^  Pandunt.  Wdunt  pencarpia  .otunda,  i„  qu/i  rcn:^  cl'  '1  £  "^™ 
prmagplaiiiilculum,  tcmfwrisprogreir^  '  "«Mm,  m 

Vanti  ln  lodsrpontc  oritur,  drcanurgmes  agroium  &:  vervaaauin.  humido  f»»&^  Ci^  . 
..quc  fy  ns  .V  dun,c:,s,  loci huc  a. lo:  ib..,  conlitts.    Alartio  'im^^S^iJ^^        ^  ' 
laius  c.tiulvc  pro  aniu  confticucionc,  Bc  aens  teinpenc.  -r—  ««•  m  miuna  noret,  aut 

1.  Bulbocociiumflorcplcnolcumultiplicccalicecarcntc:  item" 

2.  Bu  bocoiiium  flofB  caiiccleu  tubo  duplid,  triplia  &  plcno  •  icem 

finn»,  Lobclmm  &J.Bauhinum  .ideat.  nqwi «liderar,  Qo- 

Non  diflac  h.c  \  Diolcoi  idis  Nardflo  fade-vd  viribus:  Is  autem  vomiiMiM     «r  «-™2,  ■ 

cxcinrccus  camcn  prodclfc  dicitur  ambuftis,  vulncnb»  &  JwS  ^  *  • 

Narcifli  cujufamque  radjcar.  vo.nimm  cicre  Oiifius  Qt  &peniiraen>  eicpertum  cJc  (cabit :  ouin 

&  Lobelius hu«b plantz  radiabiis  rufhcam  plebcm  vomidonerinoliri  iaaT 
Foba  contt|a in  Eiyfipdateoonducmit.  D.Palma-  didante  D.  Hcrmanna  ^ 

canSriSsS  ^;/''"'^  *^  <i *io.  N«dffi  «.1«.  oblongo 

Iccm,  NarciTi  .ilbi,  h"iub.'^i.i  lutc.i  C.B. 

Iiem,  N.irdiU  lutci  re^cntis,  i.  e.  Pleudo.iiarciffi  Jutei  npeatit 

f  ».  Ntreiffia  MifU         mtUa  UngituJhh. 

.6.  KuaJ^  m,x,n,„  ,,n,J,„  jj^^  ciuC  Utifdm fM$  uUt,  sktrC.li 

T  C'7rcT'^L'''"'^^^^  ^^'"^P^mb  Puk  mnmm  iuximm  Gcr. 

<.ijcgrfat/jioniwral,  «2  jJloiictiicJ>JDflto6iI.  . 

nnata  glauca,  ioug,ora  latioraquc  m  iiortulo  aoltro  auam  aut  BulbocoOU  vulgari^  aut  tlif^iuS. 

•     Daddd  s  CmUit  . 


Digiiized  by  Google 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


Caulis  elacior,  uniciim  in  fummo  fiorem  geflar,  duplo  fer^  ampliorcm  Plcutlonarcifli  volgans  Hore 
maeis expanfum,  lcx  foliis  amplis,  p.illidc  lutcis  ci:in  medio  tuki  H.wo  compolitum.   TxAus  dtmi- 
io  weTior  eft  quaro  Plaidonarafli  vulgarii,  mfcma  parte  angulhor,  vcrib  margines  oaiiitinu&  k- 
tior,  orts  drcumdrca  finiuns  &  mxqualibus,  minus  tamen  inalis  quam  illius.   Flons  cnbus  k  va» 
{buio  fcminaiiad  locum  afat  exoriunoir  iblu  aafpftix  efi;,  digjtali  MOgindmB  leaa  qii^  ia 
bocodus.  Suntiina  in  medioflore  iftylorecediiiir. 

C  Bauhinus  ex  hac  pUnta  duas  fpccics  nidt,  nimiftim  NnCidnni  nubnuai  faOidnm  fiiBa  twf». 
HB  8c  Narafl".  ladfolium  pallidum  amplo  calice  altemm 

Narbnus  omnmm  maximus  florc  &  calicc  flavo  Tmk.  qot  flom  lllllBldtm  MoM  GonionAmi  es' 
iino  nemlHanaceofbUicub  prodeuntesobdnet:  item 

Nittdfts  max.  grilcxB  calicc  flavo  tmk.  non  funt  fpedes  Narciffi  a  rcliqds  diftin<ax,  lal  varic- 
cates  duntaxat  prxcedentis  c  (enune  narar,  qu*  (atae  dcnuo  fceciem  Itiam  non  propagant, 

Habem»  etiam  m  horris  noltris  hujns  gcncris  Nardffum  floris  calicc  plcno  fcu  muftiplidi :  qui 

7.  Ngretgm  isttfclm  fi*vo  ikrt,  mnfU  calue  Cluf.  cur.  pbft.  lat^.  flmrt  prt  smpU  catitt  /km 


brcviora  &  anguftiora  quam  prarcedentts]  dndis  pcdalis,  ftriitus,  FloTis  pecala  p illida, "^u  5iJutc  ad- 
modvmi  Hava,  calix  (cmunciam  longus,  oris  vdd^  ftmbnatis,  coloris  aui  ci.  [_  l^arltinionus  cajicCTi 
pallidd  flavum  petalis  concnli)rer,i  facit,  &  fbrte  natura  in  his  ludit  ]  Scx  breviufcula  Jtmmmt  AiV& 
apicibus  pratdita ;  niedius  fij^it  itaminibus  longior.  Odor  fatis  obicurus^  iXMUiiiul  tap^  Snnvai^ 
pcndicis  flons  odorem  reterens,  qui  Aprili  &  Maio  aperitur.  ^ 
Calice  brevioce  8c  angoftior^  nec  tu  fundoadmnpa«^^  dikcato,  inaisjiiibui  cdain  ni. 
aus  fimbciaas  i  pcacedBnndifferc,  nec  camen  co  RKipeciBaifRnticoncediinaib 

8«  NkrdJ;'^!  montiinui  dous  apopiyfihm  fncdtius  Parit 

F«/(i>  h  fingulis  bulbis  cmittit  tria  vcl  quatuor,  laca  &  oblon»,  glauca  (eu  ex  ▼inii  canelbentia  • 
iater  qDzeAAf  enrgic  cubiulis,  unicum  in  faftigioJ?«rem  (uftinens  amplum,  [rarids  binosl  (ex 
petalts  albis  compolktun,  abique  uila  vei  UviQima  davi  cindura,  non  aotnodum  latis,  quorura  tria 
averla  partc  ad  exoitum  cx  tino  latcre  apophylin  auandam  foliaceam  vclur  aiiricuJam  obtincnt  fin- 
gula;  reliqua  ei  carcnr.  Celix  non  mulro  minor  hlarcifli  incomparabiJis  minoiis  calicc,  adfundom 
aopwiw,  ad  oias  icu  marguies  latus  &  peramplus,  pulchrc  flavusj  marginibus  intcrdum  (aturatkwi* 
Inficveiiiccioco  tio&is.  Odorfloiisgratus  &  valdc  fuavis.  Aaftiif  magnus,  albus,  cortice  exie> 
lipcgyllidopotiusqiiimnigricaiiae.  Adoatis  raniis  iie  pfoeagatiii  hotcS  noftn»,  femm 
'  perducic,  ob  cencncodmeRi  9t  fiigons  impanennam. 


9.  NMraJJiu  cklfngc  calut  Ciu£  tllnu  Mtago  csUtt  lutec  ferctimu  mtjtr  Pariu  mHsu  caliet  fimn 
Mntml  MHW  & 

Clnf. 

Tema  habebac  (Cfafio]  oblonga  &  (atis  angidb,  carinatique  /«/;«,  czlu  quodammodo  ex  vi> 
lidicoloris;  incerqos  pradibac  cmv/m  pedalis  kmginidiniiaatainplior,  Im-is,  cnodis,  (acis  gradlis^ 
firraiis  camen,  (tmmo  nfti^  (bUicHlura  inembraiucxam  Inftincns,  c  quo  cmergebat  unicus  fios 
iongiufculu-s  (uniina  parte  in  (ena  fblia  alba,  (atis  ampla  &  in  mucronemdciincncu  divilus,  cujas 
umbiiicum  occupabat  ealiK  flavus,  (omunciam  longus,  oris  aliquanrulum  incilis,  Sc  quodammodo 
finbliacis,  habeos  in  medio  ji'//«]w  paliefccnccm,  ejufdem  cum  calice  longitudinis,  dndum  (ex  /«- 
mimha,  flavi  velun  faruii  oonipeiuii,  eorum  pra:fcrcim  apiabus ;  vald^  autem  (iiavis  erat  odoris  8c 


Moicari  floris  odorem  pami  leniMmi  RaJix  bulbacea,  iongiulcula,  dieiulis  craflitudinjis.  alba.  & 
iT^ultis  tuaicis  OMiftaiiac,  qoanim  «BSiior  fidifiifia,  diquocccaffioribus  fibritalbis  infiina  m»  do> 


nata. 


Clufius  duplias  prartcrea  hujus  variecacis  nieminit : 
I.  Alcer  flore  prstcedenu  prorfiis  limili,  c.iUcis  tamen  oris  magis  aoceis.  Hunc  Paricinibaas 
Kmrttfium  oaBdmit  lUmigt  etlict  ferctinmm  vocat,  &  florem  (umma  pme  nagjs  flnnm  d  aaribnl^ 
ptol^ ampliorem,  calias  mafginibos intenfiusfliVKfia crooeis. 
1.  Alceri  petata  ex  albo  patie(cd>anr,  aot  «xiEMvcctarj cafiz  teAmU^hSoeiffAmik&npo 

&  oiMs  pI.iriL'  crocc.is  haK;ns. 

HlS  addit  l'arkinlonus  du.is  ali.is  v.iiictatcs : 

I.  Narciflum  totutn  palliduin  oblonao  cihcc  (erotinum  miliotem. 

3L.  NardHum  album  oblongo  calicc  lli vo  lcrotinum,  duobns  flonbus  in  caule. 

10.  Narcifus  albus  caJtee  fiavt  alter  C  B.  likraf,  aiSmt  tUm^  eslice  fratmm  frimlu  ChtC 

ad-  tur.  poft.  albits  oblengo  cakce  btteo  frttet*  mhmr  Park. 


Lata  &  carinata  habec  f^)!u,  non  inciiu  lcd  vindia,  tria  vel  qu.ituor,  fere  qualia  Ixucoii  bul- 
bofi  vulgaris,  pedem  alta.  Caulis  viiidis,  toliis  bicvior,  unicum  in  l".utigiL)  florem  geilans,  medsiB 
magnltudinis,  minorem  tamcn  quam  przcedentb  primo  loco  delcnpti,  pcuiis  albidiSj  ad  cremoris 
ImHons  laiJb»  colorwi  accedentibus.  Medium  floran  occupat  mbus exactc luteus (cu  flavus,  A- 
muncia  longior  cum  ft>'lo  intermedio,  (ex  /«wMMiiu  faiina  iuBei  oonberiis  otUio,  mcecdum  lan» 
gioribus  ip(o  ftylo,  interdum  brevionbos.  Odoc  non  IQgrans,  led  obnirior. 
"^'V*'  Extremo  Martio  &  ineuntc  ApriK  florct.      ^  ,  . 

Aucores  Additaiacotorum.  ad  Cluiis  curas  poiwnores  dnas  hujus  vancuces  propoaaat; 

X.  Alteci 


Dlgitlzed  by  Google 


r 


Lib.XXI.  Htrhishulkfiu  1133 


I.  Altera folu  h.il^-r  .»nf;ulunr.i,  11011  cimcii  ic.i  anRi.lLi  wi  luiicituli.i  liici  qiicat:  c.tulis alioqui 
8c  florismaRnituJoiS:  lorm.i  coiivciKuntcum  pnori.    Moiii  tnii.i  in  ut.aquc  hac  ipociaalh^  fimf^ 
.ic4  ramen  uc  pallorcm  aliquciu  occulanr,  qui  nota  pra:cipuc  a  icrodnis  fccerniuitur. 

1.  Teitia  d  prionilUC  duabus  ditfcrt  folils  cubum  cingcntibus  non  albb  lcd  pbnipillidu^  paullo 
«ipftionbus&aucnniin^  Padddboo  NarciiEttpaUulu»obloiqg»c^^ 

\,  3*  ^mi^  ktiftUm  ammrtbes  kvui  csijce, 

U.  Ntr^iB  mtJia-fmrparaa  J.  &  Gcr.  mtdu-fmtfi^  ySMfjM»'  PatL  «ft«r  niwh  fiffih 
ftt  0& 

RaJi:<  ci  hulbofa  &  fibrofa,  (apore  amaricinte/(?//j  a  radicc  ftatim  cxoriiint  ir  cagleni  tanquani 
vaeina  aliquoulque  iovolvenciaj  lantudine  icmunciaiit  pari  cum  cauic  lonf^itucime.  Csmtili  fiigularis, 
iidqtnoabicili^  ooinpredus  nomihil,  utrino,  aainis,  liihilofus;  in  cujus  faftigio  fiu  uoicus,  ami»> 
«is^  (aiye-omtf  GmXA^tattanh  pediculoperamailiim  cauU  juadoy  vanni  menibcaQeiobvo. 
Into,  cujus  ceivkinmqtieinmlanmr^vfreiitemflors  hmc  canalicDlatafiftnla. 

explantatur,  cui  (ena  illa  floris  candldi  foli.i  coh.rrcnr,  uibrotunda,  qtiorum  tri.i  aculaim  molliccl- 
lum  profenint,  totidem  altcrnanm  co  dcfbtuuntur :  Horcm  mcdium  obcinct  corona  timbruu,  ora 
nbendj  infra  quam  arculus  exaibidtB,  aliufq,  liuic  fubiciffaiskueai :  Sut  ia  flftololb  Canali/Mmk 
lutea,  tria  modice  elata,  reliqua  tantiUum  apices  profcrentia. 

Hanc  plantam  in  quibuldam  Gallue  Nanmnenn$  pratis  obfarwvit  Clinus  Iponte  pi  owilkMMUI  S 
JL  BauhiniB  in  Italia.   Narbonenfium  prata  ftellanun  candore  ornars  Sdk  Ixh.  in  -A/v. 

Tres  hajus  (podes  habenrur  fonna,  colore  aot  odore  nequaquam  dtlleranies,  (bd  dorendi  tempore: 
mAgnitudinc  aiam  nonnilnl  fid  fmKfrJSttikBm.  Majoies  medns  pmoon  <Sc  Soai»  pnMMnwei 
minores  func.  DcJ. 

Mnfbnus  4.  fpeciet  pinpQait,aIinmm 

I.  Narciffum  medio-purpureum  pnecooQm. 

s.  Ibidfiummedio.purparetunierotianm:  cnifeliatribaicquampratcedenii 

jnajorem,  petalis  Iadonbus&  fibi  mumo  contiguis :  radicem  etiam  cradiorem. 

5.  MarcilTiim  medio-purp.  maximum:  quiomni  fua  parte,  foliis,  floribus,  raiucibus  reliquis  major 
eft,  &  cum  (crocims  florct. 

4.  NarciiTam  medio-purpureum  flcllirem  :  cujus  folia  qu^m  przcedeatium  caotillb  an^piftiora 
funt  &i^diora  :  Horis  poala  anguftiora,  nec  iil)!  invKxm  oontigna»  onde  610000»  vidnaiv  8C 
itellatn  referunt.  CXlpr  iwicreinSfor  eftquam  prinHc^eciei 

Prima  fpecies  Kbitio  menfe  flom,  reliqux  Aprili  auc  Maio.  Secxinda  fpecies  in  Italia,  Galfia 
Marbonenfi  atq,  cdam  Gcrmania  fpontc  provcnit,  reliqux  Conflanrinopoli  milTjc  fiint. 

NarcifIusalbusdrculocroceovelluteoC.£.  A  priorc  podHimum ciiculi  colore  diilcrt,  ideuque 
«BftinAa  «beol^edeijKMidl oenfandi. 


1%.  NsrtiSmtmiiktneemftntmmVadc.  MmelnA  ««wariNr  C  k  mtA^mmm  mimr  ft- 

Tclla  huicminora  &  breviora  quam  pr.Tcedentibui :  cauJit  6riam  humilior :  flerit  pecala  anguftSj 
ipatio  imermedio  relido  a  le  mvicem  disiunda.  ilellacim  expania,  nivea.  m&cc  dtcum  oras  crooeo 


c&r/:  * 

Ladora  reliquis /0/;^»  habct,  coloris  fer^  irueinei  pallefcentis :  intcr  qua:  latis  latus  prot^it  f-jw/*/, 
nudus  ut  reliquis  Narcidis,  paulld  infirmior,  foris  Ifnatus,  intus  concavuSj  (iimma  partc  iuilmens 
niagnum,laxum,membranaceum  iblliculum,  quo  dehifcente  exi(  uniGni  ntplurimumy&'  magnoib 
odorams,  fec  albis  fiibis  mBdinm  cmbmm  palUdum  dngcntibus  coniftans,  aqiis  fimbria  cxpalbdopur* 
paniicit  &on  liiobedic  fitis  cmfliim  trianguhim  mmt.  nignun  ftmim  conimnir  Ridiz  ciaf 
tior  (uperioie^  ft  cunNarciflifnefiolnMivuiiaiiiiadiceoonipanada,  edamibbdesfidiftlidMr 
procreans. 

£  Sdria  allamm  aiunc   Scriijs  reliquis  florct,  nempe  Xbb  menfi.  Eadem  videavNaidflbn»  Imm» 

dio-purpurco'  ^fcu  maximo  Pmi,  iiiperius  pofita 


*       14.  Nffctffi»  wvm»  tJtmtmtirtmb  ruitSo  C  &  miJit^mfmm  mkm  J.  fi.  U^Mm  ^OaL 
Ntniffm  miJit.fmrftirtm  fiiBtwit  Parlc' 

Cluf. 

Huicquatcrna  autqniiiA  Mirtio  mcnlc  eriimpunt/d/w,  oblonga*  anguftaj  intereadeuideciwiir 
nudus,  rotundus,  incus  funguiu^ ;  m  atjus  iiimmo  ^  tenui  meMbnna  prodit  unicus,  nonnunquam 
&alter,  fiot,  iex  nirds  fbiiis  ildk  modo decoflacisconftan^  pnwnmtafewwaallidamdnienalius, 
cujus  orxnibeUlfimbrilexomacc,  (ef  in  eo  iittqnal9wi/««rimr/ir  fliiveibennbiis.  Hon  inaviter 

odorato  fucccdunr  cipitula  tri.inrnila,  crafGufcula,  in  qutbus  nigrum  inarqualc  fmtn.  RaJix  u:  cr- 
tcris  bulbacca,  rnulcis  t.iridicintibustunicis  conftans,  cxrim.i  qux  rciiquas  ambit  fulca,  c  cujus  iciliii 
parre  plunnix  lubuiicr  fibrx  dependcnc. 

,  Provenic  majgrio  milluri  iupra  Canung<un  Circhulianorum  moaafterium^  prads  quibuldam  alr 
tifliaM>'laGid  vicudik 

Oddddjr  Hie 


Digitized  by  Google 


M.  -  —  '  

'II 24.  HistoriaPlantarum. 


Hic  flore  cfl  omnibus  parcibub  minorc  quam  prafcedens,  folujBs  e|us  atf^Koribus  SCacutiaiii- 
bm:  ttnVr  .:  cti.',  n  florens  :  cundcm  e(Te  putamus  Narcillo  raedio-purptirco  inlttii  F«4 
NarcUEiS  coa-ulousfijoflorttcolorc  a  NaralTb  mcdio-crocco  dittcrt.  Lok. 

Palnuribus  &  qiunque  unculibus,  tcnuibus  Hyacuuiu  Autumnalu  toliolis  cxic^  vindibus,  bulbo 
cmlcilndninBrii,  <e Jfan  paecBc»  modi^cwwp  Nifciibiifla  dMjniiiB, 


«Mm.  LoU  Ad.  pait J.  B. 
Nollaa  hiioi  difarifdoncm  inveiii^ 

tj.  Jim^m  puximif  /!ort  *ctT»dto  allncmttt,  fimhrui  tm»  mni  CB. 

m  tmidm  Utftlmi  Ui^mtm  Hort.  £yft. 


ifl.  NknXu  mtbufirm  fim*  mifyimim  NarhmtnRt  I.  B.  mJio4ittmi  ttfitfi Jbrt.  o4«rt  frmii 

Chf.  ' 
Tru  aut  ciuatuor  prodacit /f/<4,  rircntia,  oblong.i,  Porri  fbliis  fere  fimilia :  concavum, 
Ariacunij  noaam  &  iuie  (aih,  pcticnv  alcuin,  intcrdum  alciorem ;  in  cujus  iiunmo  fex  auc  odo  plii- 
.  rtfiemlcniinir/tinar,  tciaiigiiUipedieiilit  inndeate^  Cc  ^  tenui  membruuceo  involucroeninipeme^ 
■nediocrkereinplMip  cani  gramte  qaadam  odoraik)»,  fix  foliit  conftantes  albis»  interxlum  cdaia 
quonim  Hiedtiuu  Aivin omnifio  (MfMtooci^atj  ftx  Inns ftmmn  cuni      apiubui  pal- 
lidi>  contiaens.    FloriHu<;  fiicccdMnt  trian?ularia  f*^»r*,  in  quibus  yfwo»  nif^um,  angulolum.  Ra- 
dix  iJli  iatis  ampla,  bulbofa,  nsgricancibus  aliquot  tunicii  fepta,  ftbriiq,  muJns  capilJata,  incusomnino 
alba,  &  fipraccidaturlcntum  quend.im  (uccum,  uc  rcliqui  bulbi,  exdllans,  amara. 
Iww.  Nafcinir  pleriique  Hifpanue  qiix  Meduenaneo  mari  objedta  eft  lods^  &  omnibus  (er^  drca  Mon- 

fpelium  pratis.        im  baluif  itimn  ti  LMrim  «^Afff^Mij  &  i  Maff»  mJ  Luctm  intcr  figttti 
(am  tkftrvmnimu  Afrdi  mmfi  fitnmm^  Orm  Mml^Mim  Mmit,  &  imtrdim  ttimi  Ftknmri» 

l^V^us  ckias  pr.Tterci  fpccics  Ctn  varict.itcs  proponit  Parkinfbnus  in  Tarad.  altcnmi  vocit  Narci£im 
Nk^mmftm  ftve  tmJio-lkttum  fraeocem\  alcerum  /<brriyl  Hmkmrnf.  majorem  iimflo  fiart :  qui  ixxtt 

•^T—  j-_  1  diailo  patulo  M«k  JMMj^ 


19.  Hmifiii  mitlmm  mmarHmi  itrOus  C  &  Hm;,fltmfirm  iim  mtjtm  ftn 
lmmhKlmifSi^Jitimumtdio4mm%!a£ 


Chf. 

Piuccdcnti  ferc  firoilts  eft,  fed  paulo  praccocior,  I.«ioribuiq,/o/jw  &  amplioribus  floriims,  aii  plo^ 
nunq,nonniii  Lerni,  quaccmi  aut  aci  kmmum  lem  lup.-^mo  cauli  inlidcnc.  Ma)0f  ci  odons  fia> 
gnmoa  qn^m  fuperioa 

Adfemir  Conftantinopoli  &  in  fiai]iliascQlidir,uhi  flotee  Apnli,  mtttdum  cdamMattio!»  fi  Te> 

ris  remperics  paul^  caHdior  fiierit. 

10.  Nartifui  mvtut  udittfimntitrii  frtpmtifmi  C  B.  Uttfdt^is  fmpiex  mcdii-jHteus  5.  CluC 

Ttiru  hxm  linariorQ  iiwJliiiqijiijiMiiin  iiiTiiifr'^'  medium  calioem  flavuai«odocis  fiagrajxffimH 
k]>t%mtii^^hmammAe%iavatmmi,  llfacarinattfieeiiiiiwilaalHteqdbqMpl». 
mim  feit  nonm  r 


%t.  NartifMj  Mns  tjreA  trmt  ftfymOit  CE  midinwmw  >wiBm  mm  dBfwr/wiim  J.  R 
meJteereem  f^mthtt  ParJc 

/vAonHHlaticudo  &  maenitudo  eadem  com  nugmNarcaffi  kitei  Hil(»aict>  ied  obfcurlik  vireiit 
Maioproftrtflores,  duos,tres,  quatu6rve,  pulciux»,  magnos  ac  unopedicula  Lat.  BrevB  hzc  8e 
ebfcun  dcfcriptio  nobk  non  (attsfiicit    Parkinfcnus  foliaarha  k»  ex  oneroo  vindui  huic  atmbuit,  * 
Nardffi NarbonenlB  laticudinc  pana,  fi<^u  calieein amplioreoi,  lHtcim,nia»pneaoceoai^^ 
Ittm.  In  pracis  quibufflam  ad  dexcram  Lani  amnis  Mwiiidiaq,  in  kw»  dift»  mpmmm  ' 

&irftu»etiamAatim^ftingMinm  Bttm.Aim^. 


Mb  Jim^  l^mu  M  muMmm  FifmmfimujUrm^trmt  J.a  fmdm  midit^ttm  C  & 

rarl.  ...  .... 

1^1»  habct  Narafli  vulgaris  Narbonenfis  pena  v«J  majora  nonnihd  alciorejn,  jltm  mui- 

tos,  albos  fuftmentcm,  valdc  pulchro^,  NaWP>m^iBdei  MoniiUanam  cA»  tmm 
medie^Jim».  aiDplim  rmiuMiorc. 

^   .  A.i|.  Mi^ 


Dlgitized  by  Google 


Xib.  XXL  Tk IMu liScfts.  ,155 


K.       Hm^bmii»4iaem  vulgaritVxrk.  mtJio  lntnn  Gcr.  f^J.tf  crcL  .'«/«CB.  Nar  albUat 

'  ^  ^«riiMsj.  a  €mam  9«Ie  jOfllfoinll»  ^jumZ 

BtOm  huic  ladi  cnffil  &  fcbrocundus,  multis  tunids  compofitus,  plurimis  fibns  albis  ^  bafi  ex-     ■  - 
eunabus.   F^/M(1(xirarualu,  mterdumaibitalia&longiora,  vix  digitum  lata,  mucronc  non  admo- 
dum  aaito,  i  f uidi  glauca,  quatuor  fcrd,  caulem  aliquoufq,  ampleaciitia.  C^iiuiies  ftnati 
non  exaae  roamdlj  led  diquantaluro  corapreffi  Ingpniinamadeni,  paricumfeliiialtitudinc.  aut 
paulo  humdjprei,  emttAraaaapfoUicu^  [incerdum  unicum]  am- 

plos,  ^:^^^^»}'»:^^^^»**  cwnoofiwi,  ami  vehemenDa  quadam  odorato^.  coroliiicu  c»i  ' 

lidis.  *  *^ 

Florct  cira  finem  Aprilis,  .lut  fcriaii  citiufve  pro  anni  tcmpcratura.  In  Anglia  fpomc  wov©.T«"/«f  . 
lure  acdimr,  &  no»  ouidem  cxtra  lipncis  florcntem  aliquotics  obfermiiniiii,  verom  Won!m  te.  «^»»'  , 
jBftimjrjiiiionignfim  fuMn  debiiilfefii^icamiir,  non  tamen  negamui  «m  alicubj  /ponte  nafcL 
ri  iiSTwiwr'^*'*  "■■"!P"w»/>"»  fcnnc  TocaiHiob  coloie^ftiS  nmdiffimiloni 

Hanc  fpedem  elTc  puto  quam  Clufnis  majorcm  .ippcll.it,  amplis  foliis,  &  in  eodcm  caule  UaoB. 


iexifle  krib« :  aucm  C  Bauhinus  NaidUum  mum  alburo  L  &Gi^     Nardflum  aihmi 
odaranunappellat.  VerumClufitticalioemiiaaaftuffl,  fid  paUidam  d  amftuit. 
.  UkciknliucillaiikireiiilpliaraoinedioJii^ 

14-  Nm^fdU$fimmiikmmfivti,aa£,  ftbdmtkaik Mnetbtr C& 

HiiiuituBHii  laas  aaffis  e^  «iMniDOortke  fpadicd  coloris  pndinis.  Folia^CIufio  prorulic Ja- 
imano,  qnatoor,  laca  8e  qnoaammodo  carinau,  viridia,  cubicalis  longitudinis,  mter  qua:  caulis 
mdiit  cubitalis  ai:t  altior,  deini.Ie  duorum  cubitorum  altitudinem  fuperans,  Cq'.i.im  in  rcliquis  Nar- 
dfloTum  Rcneribus  obfcrvarc  non  meminit  autor)  viridis,  ftriacus,  mms  cavus.  lunimo  falbgio  lii- 
l^inons  mcmbranaccum  (luoddam  involucfum,  e  quo  exibanc  (iiis  periolii  ^—^^^tn  fiiftt,  quinqu 
Xex,  feptem,autplurcs,  cotofisflavi»nonnihii  qmidem  paUefcanrii,  floAH  uma^fttiawMii  m^mfffff 
aurcus,  fiiavisvaid^  odorib  - 

Maidi  inino  floMbat. 


»f.  Narciff  paBiJim(Jii>.tJtrei  vsrittm,  fe„  Ntre.  fulfhwrti  «4r»aMmr  CluC  ad.  atf.poltJftm 

palitJuj  meJio-aureuj  C.K  Narc.fuJpburtuj  minor  Puk.pita<A. 

Cluf. 

F*&ihabet  qualiavulgam  Naidfluim^  lariufcula,  pedalia  fcr^  :  CauJu  ifeor,  cx  unica 

vagina  fiu  membranaceo  folliculoprolwt  trtt  plermiq^  fcd  intcrdum  plures  jUrt,,  ilBs  qui  fimilis 
fcrdgencm]^takeautBpai|»ttnto  juncifoUorum  flonbus  non 

majores,  ted  ooiio  neviori,  MX  lOKlram  Talde  pallidornm  icu  lulphurconim  texcuri  conllaates  dn- 
jrentium  coronani  longiufculam,  fed  pamlamj  ncc  tiitji  iv.t  calicis  farm.i  prsditutk  fywtaiil  feu 
auream,  cum  audbus  plurunis  quafi  farioi  confperiis.  Odor  non  iagratus. 
V  ..«•«h^  ^yggoMi  oniMiil, 


Cluf 

habct  (elquipcdalia,  viridia,  non  incona,  angufta  pro  lonritudine :  ittterqmeemergit(««/« 
brevior  ipiis  ibliis,  lcd  tamenplufquam  pcdalis,  plures  ex  uno  foilicolo pru  ptxxrudens,  fei  W"f 
pallidii,  ac  propctt  (olphurei  cobris  conftances,  lAtamiedio  tdict  prorfm  flavo,  fatevL  lad  »> 
nen  tnhifenniu  om  fijl»  biBvknlo  &  pwno  intemwdiq,  oiMis  cannka  ^dk»»  qnftffi,  '^ji^ 


HiaadfikC  BaahimM  ex  Horto  Eyftettenfi 

Narcifliim  Orientalem  calice  rotimdo  aur eo-Iutsa 


17.  NtircijjiHt 


«rMCofo 


■  A/Sw  hdc  ab  unico  bulboquatupr  exeiim,  dodrantali.i,  pedalia  &  altiora,  jnternaparte  con* 
cava,  glauca  quideni,  mmus  canien  qujm  DLLlbotodri  Hjlpania,  longiora  latiordq,  qiam  iliius^ 
C«-io  psdaiwaut  lcfquipedali»,  firmos,  ci-aOiorquim  Bulbocodii  Hifi>amci,  fiertt  in  fumniitatc  * 

vauin.i  manhranacea  {MOreS  PKNIiem,-  —  

ipattovoquodam,  noi 


liC^Minlin  rMrNW  aledoie  Au  iMifpore,  drca  margtnflkfiuni 
:  ilniKiKlslegMidilkm  juaiiidiuedM^ 


i 


Digitized  by  Google 


HiSTOR1'a  PtAHTARUM. 


•  »8.  Ntrcifiis  /ilhiln  fchanthos  eah(t  am^bMtrimr.  A»  Hm^,  mim,  «ftikr  c«fiM  lntm  Mti- 

«w  C.  B?  <w»  M<dmt  C|iiOe.n  i 

Hic  pnccc(lenti  per  omnu  (imilis  dl,  ted  multo  niinor.  Folut  dnguftiota  habet  &  vifidiora,  qtu* 
tnorabeodcm  bulbo.  Cwfaw  miiiowin  Bc  infirnMereiti,  fiaru  in  funumca»8Mfamoia  dbiJo»,  cnm 
uUce  ftwoi  dimidio  feiiiiiiiion^  fareviovfqiieqiikipneoedeiiw. 


19.  HMrcifui  Iutttis  ^oljmthos  ^fricatiMt  C.  Bi  ^ntmm  mnm  wujir  VaAm  J^rkmm  pmu 

ftljantbft  AdiliC.  ad  Cluii  cur.  poft. 

iWiwhabetlacaralde^bipedaliaaatPedealtiora,  nonadeocana:  inter  qux  lacetcAib  bceviorj 
crafliis,  nKandus,  firmtu,  eximo  mernpranaceo  fblliculo  fertt  producens  duodccim  ant  diiMbqiii^ 

nim  finguli  majores  fi-.nt  quim  reliquonim  Naici(Iortimq[ui-plures  firaul  unico  cauli  InnateenteB 
flores  protiucunt,  &  p.iulio  mmorcs  vulgaribus  mcdio-lute»  aut  medio-purpurds  Nardffis,  proffis 
fl.tvi  &  fplcndcncis  lutci  colons,  c  quorum  medio  exfilit  calix  longiis,  fci;  cudus  pcitulus,  magii  Rivus 
quim  ipia  folia,  mmor  ttibo  Narciffi  junafblii  i.  Cluf.  major  autem  illo  cabce  qui  in  NarcilC)  pal- 
1^0  medio-aurco  conlpicitur,  admodum  grad  odoris  minim^  crcnatis  &  inctfis  maifguiibus,  (ed  prar- 
fedisquodammodofic  aqnalifaui  plan^  oris:  iacivismcdio  ^ka&xhtcifoaai  quali  CQO^m^ 
,  ■aonooidpicno  ftylofisa  ptfHIIa 
•    Bte^nio  Marrio  &  inciinrc  Apriliflorct. 

Fitfkiiifbnus  ^JarcilTi  Airicani  aorei  nunoris  meminit,  qui  non  aiia  icre  ui  rc  ( 
'   I  parvkawtt  paUidiore  floriioaloie  A  pcacceda«e  dbffim; 


mt  vSai^       Ad.  pait;». 

Lob.  ■ 

Bniyo  cft  N.irci{Ti  mediolutei  N.irboncnfis  pari  &  fimill,  (ed  extcmis  involucris  nigrionlv.i?.  rlcrcs, 
ceulu,  foUa,  Narcillb  Pil.mo  iimitia,  ied  ik>rcs  variuit,  aljis  mioonbus,  rotuodionbus  &  vcluu  de- 
curtatis :  alib  vec6  una  pluribus  &  lon^oribiH. 
'  In  Lulitailia  cncDscft  propi  J>%  XJv, 


'     \\.  Narcifus  lnteui  Ccvf^antiaofoUtmtt  O^i.  U^tbm  fm  fmfit pm  fivt  ^ 

tamer  nominc  allaius  CluC 
Cluf. 

Folia  huicproxim*^  delcnpto  [latifolio niveo  i.Clttf.}  fimiiia.  FUt  vanatj  nam  vcl  totus  fla- 
vus  efk,  vel  omnino  p.illet,  prxter  calicem,  qui  in  hoc  plan^  aoreas  dki  Smm  in  tnBpnil  capinbw 
Nardllinum,  inxquale,  nigKnnL  Xsdix  tunias  ^odicei  colflas  tBfta. 

Lkiu.  Byzantio  allatus  eft. 

Ji.  ai^^^oluu  tetM  Utatt  C  &  totm  /i^w^  fcmftr  fiarau  Catetm  CluC  ad.  CUT. 


polf.  mip^Hfmktt  Unau  fmfir  pmu 

•  AZw  habet  angufta,  pedem  «nectrdier  longa,  coloris oWcurft  virenw,  &C  eliqiioniodo cannataj 
media  quodammodointcr  folia  Pfcudonardfli  Hifpahici  &  vulgadads  niedio.pannaei  Nuqfli*  »!•  • 
tem  latir^ra  qu4m  ut  juncifolils  accenfcri  debcant :  idebque  anguftifdius  Nardlliis  Toon  iMn  in^ 
comnioJc  pjrcnc.    Inter  hxc  folia,  q-.ix  laris  numcrofa  cx  uai  radicc  prodeunt,  cauUt  aliquot  al- 
lufguot,  fineub  duos  aut  trcs  floresprotcrcntcs  [  imb  multb  plurcs  ulque  ad  quindenos  ]  par\'Oi,  lu- 

,  •  Wih  mediCooroni  feu  ctliethieAt  pcorfus  flavi  coloris,  odoris  obfcuri :  qu6dauc  mirum  c(t  Gtwus 

in  annoftMesprofeit  iti  uc  nonqaam  ddinat  flofcr^  qiQn«c  cx  adoamfim  bdbih  ^  eodeoi 
qaotemeoommifladlannopiumfaabeiefolet,  illoiplbannodioicidttftilocwpiofet 

Um.        .  E  Eloreniia  niflnteft;  » 

•  Et  M^litilbofa  tanicl  lubnigrf  tofta  &  paucis  fibris  capillati/UM  bina  vd  teraa  oblonga,  an- 
gufta,  porru  -1  cvurgunt:  inter  qoai  «adwMfa»  pdnuril»  oqns  fimiino  bini  /&rr/  parvi,  albi,  taiut 
oblongo,  angullodonati  infident.  y      *  a  • 

imh,         in  ilenlMias  coUaMs  dia  mtf^  I>V>     in  moote  Oeifo  ApriB  menie  cnm  floie  mvaue 

D.  Ma^neL  , 

}4>  i«(wiflr  tmtslhi  maiar         latiftlm  fimfkti  fim  frtrfm,  albo  1.  ChiC  HTciiu,  cnm 
ftitrihut  fmkm  tmt  aOm  tmm  ttlim  Qm^ 

•  chr 

Foli/habct  tcrna  a  it  qiiatcrna,  viridiora  paullb  quim  Nardffi  modialntn  fuvei,  longiora  &an- 
giifliora,  t;  f]i,oiu:ii  mcdio  cxilit  caulis  latiulculus,  anRidofus  tamen  8c  concv.  us,  c.ii  miidcnticni, 
lepteni,  'intci  dum  dcm  /Jartt,  prior^us  fimiles.  led  oblongiorcs  paulio,  &  omnmo  uivci,  quorum 
•  imii.  *wdicct  calix  iUome^kB,  qui  in  '  prasdiifto  flavus  cnam  albus  cft :  odor  illius  limibs,  iimilis  o^am 
^AMv^  raJix  Illias  neguB  atimf  UBqp»  wmen  oblervare  poout  Clulius,  cum  Januano  excremo  iui:^i« 
tem  pineui  lblomiiinffis1Lnfinni«  &  Iketicx  locu,  &  uliginofis,  multdque  adhocnqnt  ftegptanci> 
bni  «rofloconcemoh^erwhac^  ouncdamFebn»^ 


Dlgitlzed  by  Google 


1 


LiixXXI  "De  HerUs  buaHfis.  10J7 


Jfardffiis  totui  aVitus  rnsner  C.  B.  folisi  a 
J.  B-  Narc,  /«1/.  nt-ocus  altcT  CXni. 
Chf. 

Supenoie  nainor  eil,  firmioribus  nugirque  candicamibns quali«  ier^  in  Naiciflb 
PaaaaaodAo,  cWe  breviore,  &  duos,  tres  aut  qoacaor  4nncax«  floca  fraloeniie, 
lUBqtais  Naidlb  ioiib»  Ik  e. 


-    A&i  priino  generi  (uniliapiofat;  Cfkm  kaBr  fblu  pcdaletn.  qui  tenmft  qnaMnM  fbm 

E\t,  eiuiHem  cum  fuperiorcmagniriwimiy  inwt  ororlia  ook)di||  ideft«  calioe  edam  nnrea^  i  qi»* 
emcrgunt  /ena  ffanthu,  tema  aliis  longiora,  mva. 

Hic  By/antio  al!iti:s  eft. 

Alius  praterca  acico  illi  iii  oinnibus  fimilis,  ut  vix  quifpiam  dilcernerc  potuilicc,  mii  diflerentiara 
fcciflcnt  fiorcs  illo  minores  &:  frequenaores  m  (uninio  ciulc  u.il^ntc-^j  odorem8c  Fragrantum  JaP 
mmi  referentes:  Hujus  femea  in  triEonis  capituln  mduiumj  nignuDj  uuequale:  Utnuique  nubm 
nunor  pauU6  priore>  8e  irigriitiiniciuepta. 

Mato  menfe  floret. 

His  addit  C  Bauhinus,  i.  Nardfllim  Orientakm  tnajorein  albuni,  i  e.  NarciLOrient.  inajor. 
tonim  alburnpoly.inthem.  Fjf. 

z.  Narci(ium  Oricnt.  mcdium  album,  t  e.  Narc.  Orient»  niedium  totum  dbum  polyantiiem 
■Ejfi.  qui  a  pnore  lola  magnitudine  difiett.  £fl  autem  prior  lariihfti^  ftnbni  chfiefiialib  car- 
amplts,  odoratisj  trihus  ftanunibot  Imeis  brevibus  donads. 

%.  Nardflnm  Ortent.  albran  odoratum,  calioe  ftellato  £;/. 

4.  Njrciniim  albani  m.ixinr.ini,  calyce  luteo  brcvi  Htrt.  Zyfi, 

{.  Nar&  latUolium  iulpliureiim  vel  album  brevicalyce  C  B. 

i.      Htn^  Jmicifilhtt, 

I.  lUrciffiu  jimctfolm  fr£CQai  Gcr.  fmcfoUs  fim  km  JL  E  Km.  jiau^t&u  %,  CSoL  jmt- 
C^^mAw  4lAfM^|^9  0tStt9  ^ntt^^f  ^d^ji^r 


RaJ:'--e  cn.  bulbofi,  tnnicata,  tuiuca  (eu  menibr.in.i  cxtci  iore  nigr.i  aut  fufca,  plurimis  fibris  cjc  ima 
fede  ieu  bali  prodeumibus  fticod.  Felia  ex  eodem  bulbo  pkrunquc  duo,  pedalts  longitudmis,  an- 
fnfta,  teniihaie  8c  virare  juncee,  interiore  tamcn  feu  fiipina  mperficie  nonnihil  concava,  ioter 
QBK  €mJk  eaumii' terai^  nudus,  tenais,  paris  Cai  alrinidini»  aiiBfi>Mib  inaMamfaied  tbeGuUmeifr 
banaeea  tres  aut  quatnor  fiares  promens,  penjica  fl>vo<,  i  lenm  8e  «nguftotnbo  in  fex  (bBa  ex^ 

panfbs,  cuni  par\o  Sc  brcviufculo  in  medio  cilicc  circum  oras  nnuato,  tna  intus  ftaniinul.i,  c  icu- 
minula  flava  geft.intia  continente.  His  (inquit  Clulius)  fucccdiuit  trianguJa  cafita,  olKuiisangu- 
lis  ut  rcliquoium  Narciliorum,  nigro  &  .nngulofo  femine  plena,  minorc  tanien  quam  aliorum. 

Aprih  mcnfe  florct.  Spoiue  naldtur  in  montanis  pratu  non  procul  Toieto  &  cu^  Guadalupe.  Ttmm  fS 
Cluf. 

Cbifio  iaHi(i  Nardffis  X.  qot  angiftifbfins  U.  &  luodfiidkis  I.  didtur. 
NarddmiDn^iSdiiiiflmiotttiukciidnitadsraAo  LA,  hncieferturi  i  C laflliinD prodiierigt 
^edeprapooiinr  dntoNiidiB  jnndlblli  flora  letnodo  nlM 


^  Narcijf^!  junnfdius  mtnor  CbChift.  jmi^iim  fafaw  RiiHr  C  &  jmK^iSm  fm 

jmuifeliuj  jcretmui  Gcr. 

Hoc pnEoedente  minus  eft,  gradlioribus,  ratundionbus fiequentiotibuiqpeiUlw {  «mJiailu c  me- 
dio  prodeandbus  pufillis,  umcum  plerunque  aur  aheram  firm  iuauaur  loHanenribos,  ^arum  Sc 
««ilnrntlim  ut  altenus,  (ed  foliis  conlbntem  firnuonbus  &  magis  odoiatig 
Ulii^iiolis  iiuer  Hifpalim  &  Gades  locis  cuni  iplo  Hore  Jamiario  loeafe  ermt  Cluiius :  In  hortis  L«cw  ^ 
-^nnoiiniii  j^iiUantMuofloiet  "^- 


}.  Nmifiu  iiMciftUm  flore  lutet  varitgato  C  B.  jnntif.  luttut  dUm^t  Smb  iffi»8m  Buk 
jmiw.  Ut.  Miemaihu  Imeii  di&mAUf  htvi  *Mtt  Swer* 

Tmk 

Rlia  habct  tcrcti.i,  vir  idia,  oblonga,  Juncifolii  Narcifli  vulgaris  fimilia  ;  caiilcm  di:oi  trefvc  fioret 
(uftinentem  luteos,  petaiis  exti  emo  lubrotundis*,  luici  alba  per  uniulcujuiquc  mcdium  decurretue  va- 
nceans,  €«fiec  bien,  ooroUc  findl^  orii  nonnibiL  ccUpii  kn  fioaatii!,  omm  k  pnraadente 
dineit. 

Huic  in  hortiilo  noftro  fdium  c  bulbo  imicum  exibat  p.ilmare,    Non  tjmen  dubito  quin  pl.mtx 
V^edoies  lolo  iarto  plura  Sc  nujora  producant.    Caalis  palm  iris  lirnius,  tcres,  viridis  c  ioliiculo 
HMmbranacco  binos  protulit  fioni,  penCDlil  longis  pendulos.   Flotis  tuhu  k  valculo  (eminaU  cui  in> 
fidet  aneiftus     flo  om  uCc^uc  digmim  ant  aiapltiis  longHS.  CsJi*  iionsniedius^einidigjtalis  laie«. 
campantfornii^,  nu:^iaiDLs  xqualibus,  noniuhil  fiimiiic«  cnm  fijlt  in  medio  paril  kngjmdinil* 


Digltized  by  Google 


T  1^8 


HlSTORIA  P|,AirTARUM. 


tn:cin  circunill.int ^amma  brcvior.i.  Floris  folia  rcflsxa  (unt.  Totus  .xutem  flos  tam  folia  guim 
calix  pallidc  lucea  uint,  quldcm  kL  coloiis  cum  foliis  (ubum  circumdanobus  in  floie  ^^■^hTOodii 

i.  ^tnijjus  juncifolm  AntmmHMlit  fitrt  tmi^  Flarlc 

Tark. 

Folitim  unicum  diintaxat  proinit,  prilongum,  tcrcs,vinde,  Altcm  in  oninibus  quas  Delcriprinnji 
autori  viderc  contigit  pbntis.quo  tandcni  marcefccntc  &  ev.ini(io  cmergit  caulutOtitf  filJiopnedjdD 
iimiliSi  teres,  nudus,  viridis,  (iunma  Dane  fierti  tres  quatuoire  fuftinens  ex  involucro  cuttmembra- 
naoeo  enunpence^  jpeulis&xaogBraH!»  in  mucronem  acutifllmum  &  velud  fpinuUm  definennbus 
cnm  calice  in  mraio  rotniub  puvo  compofkos.  Floris  tocius  tum  calicis  medii.  n:m  petaloruni 
ambientinm  color  viridis,  odlor  fuavis  admoduin,  reliquorum  hujus  generis  fimiJis.  Florem  noa 
antc  menicm  Odobrem  explicitj  qui  uriiinis  brevi  fiiperyenientibus  non  iek  nilbD  poft  aaoA  m 
corrumpitur.  PLmta  eft  teoera^  necnyemesnoftrasndktolcrac.  ; 
£  Stfbttijk  Afiick  <Uaui»  eft. 

.    . .  6.  Ntre^Mt  jmiafi^  pnim  mifloeMlitt  J.  B*  itmtifcl.  i.  amfit  adiet  Glll£  mm^^aUm  fiavm 
magm  calUe  CB.  m^f^.  fiv  jm^.  maamm  FttkpandTjm^  «mJ^ 

calice  Gcr.emac. 

Chf. 

Bina  aut  terna  huic  (\mtfelia,  pedaJis  aut  majoris  longitudinis,  crafti  &(ucculentaj  cannata  8c 
viriili  colore  praHiica,  jproximd  aid  Jfundfblii  Narciffi  fblionim  viriditatem  aooedeme.  Prodit  inter 
Aalu  W»gtictl»inlfavqiisq|uliib^uitu^^  Hrmus,  pedalts  longitudinis,  qui  fummo  faftigioes 
nenibranaceo  (bUictdo  btnM  auc  temos  fims^Tomt,  valdd  clegantes,  majores  8c  laxiores  quim  1«. 

fiqilOcam  NarcifTorum  junceo  fr>!iOj  fex  pra-ditos  foliis  flavis,  quorum  mcdium  ocaipat  caitx  major 
qtidm  in  uUo  NarcitTunini  gonerc,  lcmunciam  namquc  longus  &  per  oras  vclun  finuoliis,  pauJioia. 
turacions  lutci  coloris,  continci^  hrLvi.i  lcx  ftamma  Hava,  apicibus  aurcis  praditaj  &  (iylum  flavum 
cxtrenu  parte  crafliorcm.   Odoratus  cil  is  Hos  pcnnde  ac  Narcilfi  juncifolii  flores.   RMdieim  llabflC  ■ 
NarcifC  lequemls  bulbo  arqualem. 

EmontiliusUJaaiboGaUaBcigvicioisiNk.  loQudt  adLpbdiMidetBfliii  A 
floiet. 

C  BaMhiaMi  hanc  plantam  KirdflBi  iancifeliis  non  aoenfeCf  wiflin  MMdlik  tntk 

vocac. 


7.  Nmeiffm^^imeif^  mmm  CloC  mNr  >«  fM  JJt,  jimeifelim  fimt ftlUimt,  eOei  fbh 

Ex  bulbo  alioruni  NarcilTnrnni  luncco  i^ulio  bulbo  no.n  didtinilij  valdc  tamon  pufiUo,  quinque 
aut  lcx  folia,  prodccic,  angufta  quuicm  illa  jtincca,  ahquaiu.iKiin  t.imen  planiora,  dodranceni  auC 
pcdcm  longa,  oonnihii  procumoencu<  viriilia  :  inter  qux  prodit  unus  aut  alter  cMHliculut,  graalis, 
liudus,  viridis,  pedaBs  knginidiois»  liunmo  faAigio  gcdam  folliculum  membRmaceura  initar  alio- 
nun  Natciilbnan,  e  quo  eiiliebit  otiut  anc  oker jiilK,  loqyo  pedioib  innixus,  fbrmi JundfoUi  vul^ 
fpiis  floribos  finUis,  led  paiiDd  mtnor,  fex  fbliB  palMonwi  oonftans,  cum  medio  calict  flavo,  ma- 
)o:e  aliquanruliun,  &  m.ijus  p;ucntc  r  lam  iii  illtiis  flafOi  i  Oojtis  umbilico  pallidula  brcvi.ique  fh- 
iiiina  emcrgunt,  medio  ftylo  proiiuiiciitc.  Odoratm  quwem  al  flos,  pauUo  tamcn  gravior  cft  ejus 
o.!or  quam  vujgaris  Juncifolii. 
IwM.  ^"'^  nafdcur  in  illa  Galltc  paite  qiue  vulgo  Sfivtrffie  appdlatur.  Aprili  fiotec. 

Cjbifio  delbibinir  in  Appendice  ad  Hiflor.  planianm  lari^^ 
•  "  . 

8.  Nir^fit  jmieifUim  letut  albm  CE  jrmtfT.  fivt  Mt  aher  CluC  App.  alc.  aucL  jmK^oUiu 
eJkttVitk. 

a»f. 

Hujas  multo  tongiora  (iuit  folia  quatn  NiucifE  jundf  flore  albo  leflexo,  &  vindia ;  eaul/s  ctiam 
lon{porf  uunmofauiebluiUnemfaoiosaDCieinociS^  diver&tamenabeoformc:  namNatdffi 
junolblii  mnioiis  floinMS  vaUe  fiinilei  iiuic;  honuntamenfioloralbas,  taro  ipGus  calidsquimfec 
foliorum  illuin  ambiencitiiii.  Jbnfo  non  vaUi&  mi^naeft,  longiiifaila,  nMnmani  eam  diigBnie 

prorfus  fulcl 

iMm.  Florec  Aprili :  c  Pyrcniis  autcm  montibus  erucus  cft. 

NardfTt  )uncif.  albi  Park.  folia  magu  ad  cxlium  ccodebanc,  pxn^  uc  fohomm  PieudooardlS» 
qualcs  erant  piancx  a  Vencrio  ad  Clnnam  mifllB. 
ParJqnfonus  aliam  adhuchpjusvaiiecacBnipropOMk  cdiceniaiow^  cartera  fimtlroi. 


9.  Karcijjui  albus  Autummdit mimimu  CB./!n«Mi»  fht  Ammmmbt  wmmmit  daC  .^fiMiii* 

nalu  mmor  Gci". 

Ctuf. 

Unicum  etmltcuiiim  digluhs  longicudinis,  graalem,  vacuum  habec  iuc  Narcillus,  ui  cujus  lummo 
flo(«m*Nardflinum,  odoi-atum,  lcx  foliolis  ^bis  conftantem,  8ein  weilb  exiguum  ealictm  flavum 
eoatbcocem:  JWw  fuccedit  eiUle«  trieottum  cafmt,  exignum*  ni^nun,  aagpJoiiiffiqoe  feme^  conci- 
noisi  JbrJitx  Nardflb  jundfblio  vald^  fimilis,  minor  tamen,  mulns  candids  nmids,  ]ent6q  le  (ucco 

prargir.ntibusconfl.ins,  lcd  nigi .t  qu.-u^am  merabranateaa.   ToM  planta  amara  cft. 

IsJa(citur  plurunus  ad  Aium  Huiv.cn  in  TurdiJi**  «orentcm,  6:  liiis  capitulis  jam  matuiciccrs 
incipicntibaionKbitaiiiib  OAobcisfiiwn^  nuilise  btdbo  nadi  foliii^  nec  ulla  eonimvclligia  ob- 
&4V4as.  10.  Hgrei£iu 


Digitized  by  Google 


Iib.XXL     ■  ..      Tk  HirUsbS^.  Ji^ 


lo.  Ntrafmmmtam  jmu^tl.  es&etjUw  CB.  Fftmlmmei£m  imu^elm  frmmt  CloC  imh 
cifMmt  mtntmms  nmumm  G«r.  eroac.  ■' 


FStefhuic  valde  angufta,  five  potiiis  juncea;^  eaulis  tenuis,  nudtis,  p.ilmum  alrus,  cujus  extrcmi- 
uti  infidct  fUi  e  vaginula  cmergens,  qui  fex  foiiii  ex  hcrbido  pallcrcetuibus  &  cxpariiis  conftat, 
quonuD  medium  cahx  Havus,  ciutlii  iiiltar  obloiigus,  oris  prxditus  non  finuon$  &  nmbnaris  uclu< 
peciorum  fed  iqualibus :  radix  exigiio  Narciilb  limilis,  intas  candida,  foris  nigricans. 
l^fciinrquibafiiam  Luikaniz  fiaecuriaeque  ooUibus,  ubi  Jiianario  flmentem  invenicClunus. 
Parkinfonns  triiun  adlnc  Qwcienini  feu  varinatuni  KaidiB  jancifolii  flore  rcflexo  meminir, 

niinim, 

1.  Narcijii  juncifolii  flore  luteo  rtfltxo  foliis  majoribus  &  lon^ionbus  quam  Narcil."  juncif.  floraalbo  • 
rtflcxo;  fj.v/f  tantillo  elatiorv /Toryi  duo  tre(ve,  totos  aurcos  luftinijntc. 

■    1.  Narcif  juncif.  ealict  alho,  rtfltxis  foliis  Uttu,  cmmU  pcdallj  VUidl,  duos,  tS^Scfitrtf  fnfl^nfflififi  pe.' 
talk  pallid^  luceiSj  calice  pallid^  albo.  ^ 
^  Hm^,  jmi^.udittlmmtr^tm/ilmiilkdih 

1 1.  Narcifiis  montmHs  ahtr  fm  fmArimo  C  E  tfmhmn^  jmidf  2L  pn$  fitn  Qt^  mnh 

tanus  juneif.  fiort  fiimutt  Ger.  etnac  -         '  . 

Cluf. 

Tcnoiora  paullo  quam  prxcedens,  licet  (iirre^  habet  folia ;  florem  flavuni,  hoc  eH,  cMlictm  per 
ons  loriier  &  tenuJMr  fimMiacam,  &:  (ex  iUa  fbliola  calicem  ambientia  ex  iierbido  palieibemia :  ia* 
eapitulo  flori  fiicccdente  nignim  rotundtuiculum  fimi»  prafeit.  Xmli»  pdSia»  tbris  nig^f»^^  hqj. 

bacea,  tenuibus  hbris  e  (ede  prodcuntibus  firmata. 

11.  Ngrttffiu  mantanui  aWm  mmimm  CB.  Pfmdufgrcifm  jme^.  tertim  CluC  tmniim  mimmm 
.  Cbif.  ^ 

Qpitanaatit  quma  fe!ia  procvJit  [  Clufio  ]  tetiuiSinia  6c  capiliana,  viridia,  humiprocumbentia 
&  (pai&:  ioter  qax  caultcuiks  emcrlit  infirmus,  palmaris,  tcrniis,  nudus,  unicum  in  lummo  florcm 
i  menibranaceo  folliculo  prodeuntem  iuftinens  tenellum,  candiduin  ommno  &  calicis  oris  fiinbria- 
ds.   Semen  non  potuit  obfervare  Clufius.  lupcnon  limiiis. 

Hajas  &  iiipcrions  radices  &  Cancabrorum  jugis  erucx  fucrc.  .  Ltemi 

t%.  Narcijfus  m^uflifoUui  aWm,  ealiet  tUmg»  Str4me  rejUxo  C.  B.  jme^tliMS  idto  .flore  rtfkm 
CluL  app.  ait*  aud.  jmi^tkm  fitrt  tu»  rgktc»  Parlc  junc^oUm  rtfinm  fiert  aWt  Qqr 


Cluf 

£  radict  bulbofa,  nuds  Ponticz  magoitudinie,  caodida,  te&i  mcmbrani  obduAa,  cujus  iedem 
plorimx  tenucs  albi^  fibrcoccupabantjquatema  aut  quina  exiliebant  foba,dodnuiteml<3nga,angnlhi 
&  pxnc  jimcea,  aliqaantulum  ftiiata,  8c  fuDina  [urtc  nonmlul  ctrinata,  viridia ;  inter  qux  pro^ 
bat  dodrantalis  caulii,  viridil^  Javi%  aoo  valdc  cralTus,  (ummo  faibgio  (tiftinens  in  mcmbranaceo 
involucro  binos,  temos,  innrdum  quatemos  oblongos  flores,  nivei  quidem  candoris,  (cd  odoris  ex- 
pertes, deorfiitnpropendcntes  &  nutances,  fcx  longiufculis  Scl.uis  anguftis foliis conllanres,  (iir/um 
reflexis  florum  Cycumini  mftar ;  c  quorum  umbilico  proniincbat  caltx,  femuncum  longus,veI  ctiain 
lo^^or,  inxqu4lbus  oris,  contiiicns  tria  jlaminulanWa,  quonim  aficts  flavefcetu»,  &  tenucm  lon- 
gum  fhlmm,  calids  oras  multiini  iupcrantem.  Succedebant  triaQgularn  /%im  tore  dwa^  i^«jgfK> 
orUcuiari,  nigr6que  8c  fplendcncc  iemiTie  plenx. 

FJowibat  Ayiii.  Nioola»  le  Qgek  ex  Hi^paaiis  autPyreiuasinnnribBS  attolfe. 


1$,  Ffimbimune^  grmmm /Uitf  jh$  Lmm-mirv^  ttfivm  C  B.  piod. 

Ex  raJiee  obltMigum,  angulhim  bulbnm  imitante,  exignii  capillaceis  fibris  prxdita,  membrani 

Fufci  tccli  /«.'/ii  bina  CTOwis  a-mula  olilonga  cxurgnnt,  qux  fxpe  caubculum  fi:pc:-.n;r,   qui  nudus  - 
tcnuis,  tnuin,  ouatnor,  qu.indfxjuc  quinque  unciarum.qui  folioiis  tcrnis,  quaternis  bi  cviHiniii  cinctus 
florcin  uai.uii  itjn.;t:;m,  intrinlccusalbicantcm,  cxtrinfccus  vcnis  purpurafccntibus  vancjjacum,  ex 
foliolis  lcx  conipolicum,  fuftmct,  m  cujus  raediocaliculusbreviffimusinflyluraabiens,  quzmfla- 
mmul.1  aptabascandi.His  donaca  cinpnl',  coi  o^itDlum  tnmiecnim  (cmen  continens  (itccoiit. 

lo  Alpibus  Helveiioruffl  &  RhattOnim,  ut  inonce  Spligel  St  ad  Tliemias  fabanas  Jabo  roenie 
Botcx. 

t6.  Narnffuj  mcnianui  eoronatut  C  B.  Ridffscodtum  mtmmum  coronaie  hU.  Narcijfui  juacifelius 
refiexut  mmar  Ger.  emac  ytn  Pfeudo.iur^  £imu  mlmtihm  tmt  ISJjmikl  m^m  fir  lU-  • 
•  '        £1  HfjfoKug  hmnUmm  OaCPAni      .  '• 


Digilized  by  Google 


I  1^0  H  I  S  T  O  M  A  P  t  A  M  T  A  R  tt  M. 


C  A  P.     III.  . 

Lllio-narcifiiim  dicimus  hAnc  plantatn,  qiii.i  flore  Lilium  refcrt  radice  nardfliun.  Flores  au- 
lein  c  lu^nbraneo  invcducro  Narciiilnoruxn  modo  exeunt2unde  ad  NarciUam  propius  qu^ 
'  iaiiBiim40Gedk,8cleciBd»lpeoiB|,  ^ 


I,  N.irafti  mjrinrttu,  C  B  marmiu  Clu£  hift.  app.  aki  PfmJeMrciffMi  mmm$  idlmft  P««. 
craiium  im  leo  Pai  k.  paial  PsacrMtmm  wmmm  Ger.  iOai^tdamm^  mitm  StUI»  Mt^ 

']t«ik*  nhitur  bulbofa,  minore  quam  Scilk  vulgaris  mflSe;  Lobelio  AdverC  aun  maxima  eft 
quanta  maximi  Lilii,  aut  Arantii  vel  LimoBioWongi,  fihris  donata,  coctioe  Ccw  ohnfti  paUo, 
mtus  cindida,  tunicis  vcftita  cepaceis,  pd]uci&,  kmterftriatis,  aliquoc  detraais  candidiffim»,  eoim 
in  medir.illio  fatis  craflis,  minus  tamcn  quam  Scillx  diftx,  albis,,  vifculis,  Isnto  humore  plenis,  fine 
acnmonu  amaris.  Folte  feptena  vei  odona,  Pon  accis  lunilia,  (.ubiuiu,  iwliicem  drater  lata,  colo- 
•  ris^ci,  in  obtiifum  muaoncmdefmentu,  [planiora  &  firmiora  quam  Naraffina  Cluf.  ]  Incer 
)mc  «miv  amtHinirj  panjjn  ibliislaagior,  craffitte  AQihodeji,  teoenor,  nudus,  enodis,  qui  e  falbgu 
ftni^nieibbnuucBofloresqimiob  faws&iandDmiliimprafert,  m^ios,  Plendaaatciflbiilp 
gari  fimiles,  uncias  rres  vel  quaenorlaagos, albovinftGr  cimmofiim  fattolioriim  netvnm  Sco- 
trcmos  mucroncs,  qui  vindi  ooloFe  nonnibii  afpan  vldcntiir.  E  mafio  dUongo  protubennre  *«- 
hct,  pcr  oras  laaniato  cxcunt  candida  fcx  oblonga  ftamina,  fuis  aficibm  6av»  ornata,  8c  mcdio  longo 
fijUy  ut  T  jlin  albo  ferd,  qmbus  lucccdunt  ftrKarfta  alu]uot  tngona  niaxima  plena/flWMe  nigio,  mag- 
•jM^Wcomoredb,lutigofo.  .  .  .,,  ^    e        r  v 

In  inatitimisaKa  VaTendam  HiipaniaE  &equens,  ue  toto  ilk>  mantimo  tnasx  inira  Monlpdiniii, 
dii  Maio  fflCnfe  florentem,  JuUoque  &  Augufto  (emen  matnrum  fereotem  obfetyavit  ClufiiUL  Nbl 
in  Ikoribi-s  .ircnofis  propt  Neapolin  florentem  invenirmi.  Junio  &  Julio,  necnon  in  Sicilia. 

Muuto  nat.ili  lolo  nunquam  aut  ranffim^  fiorcrc  folct,  cuni  viz.-  conoepto  jam  in  ipfo  bulbo 
flore  eruitul'  &  transfertui-. 

Variat flos colore ;  ( ut  aiunt )  apud MonipBlianfe» eft albo, eft Uibluceo, £ceft  pallclceote, apud 
ItaJHn^roSc  punpureo  quandoquepaiiiGailte  C  A  CbfodnrimcolonsapimViScfe  iKMifiaii; 
t^gitqu^aH  tnMcFiriaaiaaa 


a.  Narc4ut  lUjricut  UliactiH  C  B.  vMr>nut  Jlvt  %.  Mattbicli  Park.  NarciJliis  ttrtitit 

Ger.  cmac.  Pimcrmii  Mmfftlum  vti  Htmtrocidtdi$  y»Uiam^f4eu  LiUo  tmrd/ms     JSSr- . 

•  **fotojBNarciffl;fiin  e^demfc)co  permdtw 

ratur,  in  magninidmcni  Scitb:  mediocris  aroulam,  reliquamm  ai|ujCDn^  gpnens  Narcdio^ 
bultx)^  longr  lupcrantem  excrcfac,  tunias  aliauot  nigricandhmeXMrins  obtei^,  muJas  cr  im^ 
cxcuntibus  hbi  b  longis,  aaflis^vanc  ramofis,  aliis  propc  terr*  fupcrhdem  diftulis,  alus  deorlum  ten- 
denabus,qiue  noii,  ut  mrcLquis  ferc  ommbusNara(Gs,quotannis  nurcefcunt  Sc  mtcrtunt  novis  lubna- 
lbentibns,fed  perpetuo  durant,unde  planta  luecnooanut  transfern,  fed  m  ccxicm  (ut  dixmms)  loco 
pttffiftere  iTnenda  eft.  ti  vebs  ui  floreat  &  vient.  FoH*  cmitQt  fex, .teptraj^tplura,  dupJokdota 
quam Nardffina  rcliqua,  pro  iatitudine nttnen-brevw,  ut qua: dimidiaro nogitui&timnranilllOCim 
Naradbrum  vix  attingunt,  ex  vindi  cxfia  aut  caneioaitia.  Ex  hornm  raeilio  &  mteidum^eaam 
ad  eorundcm  iatera  cmergunt  ««i&i  nuiic  finguli,  fafpois  plurcs,  pedal«  attt  dtioiw  in ttanmlie  lu. 
ftinentcs  oao,deocm,  duodedm,  autplurcs  fior^t,  ^  membranacco  folhado  cgreflos,  fex  pctalisal. 
bis  expanfis  compo&K»  cam  htCM  in  inedio  cabcc  fon  corolla,  m  |cx_partes  leu  legmenta  divjsa,  & 


tafttuU  tngona,  femme  tnagnO^mgTO^  roomdtb 

fiuvis,  minus  vehemeos.        ^     ^  »  . 
Pianta  hujus  BGnedi  Facldnlbao  i  fianaeoita,  MD  a^ 

In  fi^fponte  nafd  didmr,  fnque  altiffimis  SardiniainlUslMatiwUfcffl  lods  «liami 
ritimis,  qui  ratione  Naraffus  hic  vel  maritimi^,  «InmomnilWipail  fOUO^ 

Nos haoc  ipedem  obtervalie ouumus  in manamis Sidlia  aiaiaC^  uti  bnlbi mapiinidiiie 
iofiabamur,  naffl  flormiioii 


|.  Mm^anMawMMiMiiBadb 

Tmk, 

Ouinque  ant  fex/J.-.  larga lop»iq,  emktk,  ^^f^^^^^^^t^^^ 
cranL5,(ummo  fifHgio  plr  imos  fuftinens  yfc«i,etoltoii0nieiBl»ianolo«eam 
lcx  longLs  &  acnm!naci.Foh.s,  pailidc  purpurafcoBtibascoinpoliws,  (Mmmbf  itt  medio aimlok,io. 
tundo^paculo,  colorc  laturaciorc  quam  folia  pra:<M*o«-         pKg^aad^,  idiqucmimtanienNaiai»- 
nim  innilis,  tunids  exteoonbus  leucophsis  aut  jugpc»«i«ii. 


Digitized  by  Google 


Lib>XXL     ..  Herlns  bnlkffis.   ii^ 

^  lifiHWjf&v  A&iu  AmtumMlst  C  B.  TatKratium  InJiam  SUt  Htrtijpu  laJie*}  Autufmalu  jmt. 
tmUm  Liitlu  Parfc.  pMurttmm  am  Narttffiu  ^mliau  mmamm  mummmdit  munadam  am 
mmmu',iamlB. 

Radtce  cft  fpithamam  longa,  brachialis  crafCtudlinis^  mulris  Cepaceis  fubalbklis  rujiicii  fqaamosa, 
cttimilq,  cuticulis  cx  ruffo  lubfutiiaiit  Caftincje  diluti  colons :  feffili  parte  majore  mediocrcm 
pugnum  xquantc :  numerolis,  carnoliSj  liabitionbus  tibris^  Pancratii  aur  Scillz  uiftar,  quafi  trunco 
aatiiodocdilo^&  appeniis,  fuita.   Sepcembri  ant  OAwri  o&o  auc  decem  ftellatis  ftoribus.  Cd- 


ibellaa  timilu,  duas  uncias  lata,  brcviora  umen,  foftdnondum  prorfus  enaca^  auc  peife^m  loa- 
ytniineni  .illjcuta. 

fcy  Hilpaniola  advc<fhis  eft  hic  bulbus. 

Vm^Jaeib^mt  IniuutGw,  itiimtmm  riAtrC,^bdkmktif^mlnfitny^hA- 
emjhn  nArty  diHm  JmtlkmtVuk. 

CI4. 

JtaJix  huic  bulboia,  Cepz  rotundx  limiiiima,  verum  fupcma  tunica  pulli.  Feits  pnmum  cmic- 
dtcrafla,  oblonga^  Nardffinurini  1.  acmula  ,  iecandiim  verofoliaj  att|,  ade6exlaBnepeiLdk& 
loqg^etiam  emtcatMK/«r,  ploronq,  nnus,  aliquando  ver6  &alter,  nonnmiqttuii  {nntcr  (ma» 
qoam  hocnuA^inierdum  fncoeflM',  dilnt^  rubens,  rotundus,  oompreflb  tamen  fMo,  ctma  8c  ixh 

tcri\!5  fubilbidus,  qui  in  membraneam  dc^Rit  va^ulam  famrate  mbentcm,  &  ad  cxtTemum  acu- 
muidt.un  iiiramqy  e  qua  flot  unicus  crumpit  obbngus,  pediculo  nixus  viridiorc,  qui  deorfiim  iriflcxi:s 
&  nutans,  ramiis  tarHChquam  in  I.OLicoio  l>u!:xilo  .!uc  Liliu  rubro,  lcx  mumtm  pct^ihs,  elcgaiui 
minii  colore  rubendbus,  tnfaiu  fitpenonbus,  totidem  uiienQribus,  quorum  quod  c  fuperioiibus  me- 
dami  eft«  liinnefti»  «miiiett  idijHa  dno  ad  lacera  k  medio  refle<fhmtur,  ixiferiora  aurem  deorCun 
oirvantu^  cnnitti  iti  eoodiuiatfs,  iK  onfk  eti^ 

geAatur  mmiam  mWrsferat,  ondc  Jaoobsi  cognomaR  i  Xmuk  A  Htm  delcHptionii  autore  ei 

indimm.  Sunt  porro  in  hoc  cleganriflfoio  flore/««»«f*»  (eptem,  fimilircr  rubra,  quorum  mcJiuin 
aliquanto  loosius  in  tnanguiarem  apicem  delinit,  cztera  fex  apiccs  tranfrerfi  fimunc  mcenus  fuloj 
iti^rficieveroloteo  pdv&ulo  obdira;  cunda  Ter6  ad  mcoiam  ferc-  corL:  n  longitudinem  me- 

dinai  ex  inferionbusfoliamaBibitl  iAat» y^am  A  Aintm« inferimrihiK  r/i.mpfantT^  .  atlLllbi 

liKdeariumfleannturihailnaqp&inimnelemBitiir.  Ciufiniflorem  Anuidini»  tndteMidiait wii 
aoa  valde  abfioukai  didb  . 
ExIndiaOrieflfcaliadMitar.  ■' 

6.  NmrciJJuj  tx  alio  ruhefctHt  C.  B.  Narcijfui  Gttrtti  ffartallfo,  txteruTt  partc  ntkicunJt  Snrertii. 

In  Catal(^o  Hortt  Kcgu  Panlienfis  exta^  ^  imi6 

7.  lCffKt^f^iiSiMiwPaijbpand,  liliMkarpSlu  h£m  fnmHm  mmaiabu  dkm  ypriC  ^'■imififf 

Tark.  ^.tr. 

Caulem  edit  fpithamxura,  unicum  in  faftigio  /&row  geftantem  Liliaccum,  album,  hexapetaloni, 
TtiBpa  inl^r  ereAum,  cum  ftjU  in  roecUo,  quem  iex  ftamma  drcumftant.  Flure  prxteritojuSic 
demum  (vg|euiic  doovel  tiia,  longa & angufta,  viridiaad  mqdomVidaE  bulbokimjarisflcMfai*  ■ 
doitia  [N;Aflbiii ftnaia,  magis  imtcraaaca  Mw.]  Btitha  liibeft  cepaco^,  ohbiignt,  imnlSra». 
nids  compofitu;,  exterius  mgricam^  inciB  attwfc  Ci^hAm  ]MiTnm  (iblongiun /fMNM  ooaciMC 
parra,  mgncantia,  oomprcila.. 

Maio  menfe  floret;  e  VnginLi  Amei  icx  Septentrionalis  provincia  ad  nos  dehcbiet^  uUep*-. 
pios^provcait:  in  hortis  noftns  raro  Horct,  nec  cceb  auc  folo  iacilc  aflucfcit.  LiSk 

t 

8»  Nar^m  bibemlM0^fa$mtitat»hnfmpmN^emiFetiaa» 

Ftr. 

Magnitudine  form^que  candido  Lilio  par  eft,  ^«-«ir  foliis  magis  ooadoitttis  minufquc  refu^is  • 
difpar,  fiorum  numcro  lujperior,  quibus  albo  rubroq,  blandc  tcmperads  drdter  Sepccmbres  calendas 
expingitur,  ut  ipfius  paicfaritudo  lade  8e  fimgume  coaluiflc  vidcatur.  Albidx  membranx  mptoin» 
volacro,  ooniiiveittispria^imfblia  floris  modic^  mbent,  cqjloraaorikis  tantum  lineisin  longitodj» 
nem  vireau :  in  cilanii  deuide  imaginem  didufta  adulto  pudore  (ufliinduntur.  Toco  deniqi  '^nili 
vultu  rubicundiore,  dum  deflorefcunt  floridiora  funt.  Imus  umbilicns  intus  florifque  flavet.  Scx 
inzqualia  fiamiua  ima  partc  candicantia,  fumm.'!  iiibnibentia,  lunatos  in  crocos  ex  viridi  flavente^  * 
definunt.  Septunom  &  medium  flamcn  prolixius,  itid6mq,  coloratum  apice  nullo  infignitur  [ftyiH^  ' 
hoc]  Vioem  plur^fie  florcSj  ^pedicuiis  latis  craiS^  binos  icu  tcrnos  digitos  longis,  cx acio  viren- 
tifaa%  &five  dcvcxib  iivearmnv  modA  Olliem  penduli,  mod6  in  lylvam  prominulij  necnoa 
MrticulaamdiehiiGemesfiiairiRnncMdem  eoiona^  C«irtiripleroamdui^dtg^aunGraiiw^acn^ 
bipalmis  ex  viridi  oibfiiielcfc  in  rabenm.  JUm  Uliaoet  virons  ScNardffime  nugdtudinii,  uenia^ 
)am  florc,  ii  laterc  caulis  enata  in  ipfiim  caulcm  incumbunt.  Bulbus  Ncapolitanom  teporeSdllam 
props  euequat,  Komanu  fub  cceio  mmus|tumet :  inftar  Enophoniiimmo  iub  cortice  membrainaceQ 
lanoliis  extra  paltet,  nec  florem  fert  nifi  ad  juftam  Punid  mali  mokm  adolevk  |c  JricNaicifliB 
more  oicarorufn  (enMiKit.  pauoo  cainea  ptorenca.  .  , 

.  '         Beeeo  «w 


Dlgitized  by  Google 


II 4-^        .  HisTOR.iA  Plantar,um. 


NardfliB  In^KcasOiaomidiluto  colore^pmpinalbens  Ar^  k  prgoedetwe^  coaaadaan  bulbo,  ciulc 
rv.inrc  pciyi  8c  uuEqiialittr  fooindc^  Aiciini  qnix^  oiinai»  &  ««mew»  nia£ii{nn«np-<;M4i;.p^ 


tcnv.inrc  pcc   . 

(^uciore  dcgoacrat. 

Nr.rciJlut  yapmiiMi  ruttU  fiort  Cornud. 
Cenuit,  • 
Tnter  omnes  tiMoSot.  qni  iM&aam  iiai&  afuk  at»  tasdniuitf  prima  ut  atbitrar  auAoritasoa^ 

bilifliino  Ivjic  Reneri  debenm 

SpccVabilis  tnyrfiib,  i>er  iniria  nuilus.  foliis  p.iull.itim  fe  in  pedis  altifjoincni  fubrigiti  fupcripie 
p.irrc  vireiis,  infona  i  ooo.  .itropurpurcii  noiis  !niL(c.ints :  .in  cu|Ui  f.iftisio  novem  auc  decera  fb» 
jTin  g.'!iini.v  totidcm  pctioiis  ii.vrcntcs  m  umbcl].in)  dilponuntur,  qua;  priiis  oblonga  & rotundaqiUp 
d.ini  vagina  ce!.il>.intur.  Ila:  dum  tiorem  p.itcfaciunc  in  lcx  folia  diduci  (olent,  li  pocillimum  planca 
JufC  loolaia  Sc  Dingui  humo  feracur;  nam  li  licca  aut  confe^^a  poGta  fic,  ibli  mades  plerunq,non- 
ntallosimo  aucalcao  iblioinacUab  &i:«uk  cujnl^  ilonf  hiilia  doas  uncias  (unt  lonf^i,  admodutn 

.  angufta  6c  exisuj  Telutl  lacunil  lulcata:  jaxta  floraoencttim  leri  acamine  grjciiciaint^  cxucmi 
p.irceinflexa  rcuipin.u-.f.ir  (pro  morc  Lilii  montani  quod  Mirt.igon  voc.vnt)  ( ;o]orfions  c(f  Cinna- 
baris  aut  Ijccr  eicgantioiis,  vcn.i  languinc;i  tanien  lacunaruni  nietiia  tiiicriniinantt,  Scx  iianC 
in  mcdio  jiUmtnia,  foliis  longior.r,  p.illuii  rubencia,  tocidem  apicibus  atropmfUraitollHKai 
Unus  odor  abeft,  cjus  dcfe£twn  natura  fupplcncc  vivadtate  ooions>  quem  non  modo  pignwManm 
mixnineartiiicioquilquamadequi  nequit«  lediiecullis  haAeinB  floribus  (imilem  conoejffile  nam- 
ram  obfei-vatum  eft.  Nam  pr«cr  exnniuni  bunc  oolnceni,  qu6  inoiencium  okunim  hebctar,  fi 
fbrtc  fercnus  dies  afTuIfcrit,  florcmqiK  laj&Sol  meridltanus  illuflraveric,  miiic  veiuc  lcintillas  cvi- 
Vrat,  quas  pci  tinax  oculus,  inconnivtnlque  vix  momcnto  luftincat.  Subeft  hmhui  prionbus  fimiiis. 
Fdi»  vcro  nonnili  tabido  caulc  erumpunt :  quorum  coior  noa  gUucuSf  nec  oblainuj  iied  g|aU 

.  viiicfiiaK  leniiec. 

10.  Ntreiffui  fmi^mthtUeui  polyantitt  CortlUt. 

Cort!»:. 

*  i;.;.i.v  cfl  ctrnodor  majorque.bulljus :  oAo  auc  novcm,  palmum  longa,  laca  poilicen^ 
glaucc  vircncia,  non  rcd^a  uc  rcliquorum  lcd  modici  flexuola,  juxta  terram  nata  obliqudpiodemii; 


Inter  qux  nonmedws  tauUi,  lcd  rcliaisad  lacera  fobis  nudus&  liber  erumpit;  Hicnoni  

dus  ut  rdiquonun,  led  lemunciam  latus,  poftquam  raedii  palmi  proceiitaiau  implevitj '  mefnfar»* 

nam  curbinaciorcm,  qttiveluti  cwite  claudicur  aperic,  appar^rque  candem  eximia  novcndecim  auc 
vicinci  fiorum  umbclla,  qui  pro  Ibu  cceiiqne  racione  languidiiis  aut  latmacius  nibcfcunt  Sing;ults 
eft  Colchici  pr.itcniis  figura  &  magnitmio;  fcx  enim  ctiam  oonftant  foins  qi  x  .ib  anguilits  in 
latitudinein  paiJacim  lclc  iaxanc.  Fons  (inus  (caindiim  cotam  eorum  longitudincm  tertur,  qui  Sc 
in  (ubieftum  flc^i  captnilum  pradudcur,  toc  paiiccr  cnlfis  excubcrans  quot  folia  ftrils  excavancur. 
Sex  fiancin  medio fiinmmm  longiora  apt^biu  cceruleis  donata.  >  Subfiint  quibulciam  floxibis  pecticuU 
triai^liilares,  1«  caminia'  (e  cauiis  in  apice  commictuntnr,  admirando  prorlus  ocdme  ^(pofiti  na- 
lUialeftd  viximitandunwco(I'edrum  fornianr.  F/w  cjuoq,  ut  alpedu  it,\  (iiavicace  cft  incnarrabili, 
praoodor  cftenam  reliquis;  (iorct  (iquidem  ancc  Arci^uruni,  o<^duo  poft  autem  apud  nos  icoune 

II,  Ntrcifut  htJititt  mgtf  Jkflix  fnunt  &  fiMmiis  Gonut  M  Ntn.  hJkiittiim  tmhr 

rcrcend.  ^ 
AlttrverofloremedicpaftArfidmni,  iGHgi.itibentioien^  fid  jgparias  ndnwmmjfcJefinipec 

aCio-paipuraiceiiiBi  <-  i 

Communemautem  tiabentftirandimodum,  (iquidem  utrinfci,  cmfiieric  fiie^ns,  (ubnaioeD^ 

tibustantiiin  cl.vpCo  fln:  e,  iii  coquc  ma.\ime  differuM  ipuroik)  j.im  de(cripto,  cujus  non  (bliun  nno 
cod^mqjtcmpoTti  cauhs  &  tolu  piorcpuiit^  (ed  etiam  per  hyemem  tabido  cauk  eadcm  virerc  pecfe- 
Tennt,  idivias  ddfotndis  vide. 


II.  Narcijjia  Ltdiem  fm  L^Mit  ^knrim  FmaA  Jit  Nm,  M.  ikt^Uaffim»,  Mfts 
•  Ftrrar. 

Bulli  s  longe  Scillino  major  vcntreni  pio;>c  rotunJ:'.t :  fcrrugineum  &  quamvit  tenuc  duiiffimum 
tamen  conum  lupennducnc:  imam  part^^iu  ur  iu  burryodeodorato  Ilvacintlio,  protubcranccin,  pro 
corporis  amplirudine  lacc  ciranac ;  hln  as  nuninii  vicc  digici  pr.TCiaiLis,  pr.Tlongas,  immortalclquc 
difiundic.  Florisvagiiu  ad  calendas  beptenibns  cxilttt  in  lanceam  cuipidau,  temos  iata  digitos, 
qtunos  longi^  exubemnte  dmiabati  laniraa.  ^  Poft  decem  dies  Atmaibetue  feapo  m  palmumcxeita, 

nrtmttm  ntimBMi(bnBCn>  Itt  fieuiillSS  DaRCS  ons  ancruinci  modo  latilfim^  luAicir. 


ratior,  lumnm  capitarus.    t  unduntur  e  ca- 

r..- ............         «>t'  >      .  iquc  rubore  vilciwlx  I.icmix,  quihus  intet^ 

n.tti  ra<^iira  rocunditate  iKJiriguncur  cauhcut»  '."■^^^^«'^'[tircs,  palmo  longiorcs,  minulcufum  digicum 
l.ui,  iutc  ti.lo  rubomvircnccs,  m  capita  cxtumuji  lulipanmi  cri«iuccro  folliculo  leu  prxferratccrifi- 
da:  clavx  fiinilljma.  Pleric},  in(tar  candidi  catnduio  collo  Narcp  oemow  deHeaunc ;  rc<ao  riri- 
doque  nonnuUi  (tatu  circuniftane.  £  (ingiuoium  TCiticibns  «mnNni  iumm  verium  (peaantes  elc- 


4 


Dlgltlzed  by  Google 


I 


Lib.XXL  TkMfMkdb^  1,45 

 r—^  \  ■   '  '  ■  .   i-^  '  ~   1  ^ 

gantiffitni /foTM,  niW  coh!W>lutofi,niontium  Lilio  afquales,  nectbmntles,  qutppe  phcenicco  nilwre 


color.ui,  &:  fi^Ins  qtiinii  nativos  ia  cirros  rcflcxis  caI.imi(Vrati,  cxteriore  foliocum  ft.iminibiis  alTur- 
gcntc,  qus  Un^-  coiifjncicnda  fbmina  lic  *;xtant:  Sciia  i.rto  colore  punicea  iii  tocidcm  verl.itilcs 
apices  prjinum  thvn;  Lsc  gi .mdiurailos,  dcmdi  contradliorcSj  lubter  fuofi.Lulos,  (upra  cxalbjdos  8c 
vciati  nrin4  confperfos  degenaranL  Septimum  linc  apicc  pifliili  facie,  produdius,  aaffiu»,  longi 
nirmq,  rimtiLi  interl^cantc  ftiiatum,  (umina  parte  rccurvum^  pariter  purpurat.  Ormies  inter  Ib 
flores  teiviis  quaterni(re  iiitwyacaitfawjs  diftant.  Per  partes  delufcunt/  nec  pHor  ante  ikflo* 
fc/cit  qn^m  vei^ent  unive^.  StiiMum  ulMfioa  contrahit,  kA  in&fcat  ac  demum  deaitir.  Mcn- 
ftma  iplis  vka  &c  ver  Autumn.^lc:  Septcmber  eoniem  parit  oricns,  pcnnut  ocadcns.  Afforum  m- 
^ritu  tjian|ula  capita  grandclcunc,  pleraq,  uiania,  pcrpauca  nonnulb  aboitivi  (cminis  nitiiiQento 
mfiL  Qvbqu^-pcr^nna  plaiita  noltratis  autunuu  h  igus  reformukt,  (ivcoucxl  eadbin  cpud  iui 
ii^inm,j^^^^  f^V^nJBt^  dft.  Folia  eirca  CKtobns  exic^  appamit  iWc  nuO  pratrMMMi:' 
iliejiiflemproventu  ieriiis,  eittremo  fci.  Novembri  menft  eitiftunt.  I^acbra  iniiio,  fint  tandenf 
flori  prolu(cre,  Longitudo  illis  bipalmis,  latitiuio  palmans,  dimiLiiari  kre  <^.i^iti  (eu  cultri  a'a(Ii> 
tudOi.  f^txsfk,  "^ntaa,  ^cx^  yindius^  &  iu(cQ  oer  oras  ruburo  uraunlica  ;  corpus  bumi  erraticiun«  ia- 

,     V  ,  .         .  .  .  -  .--1 .  -     .  J  :r^,.  i. 

i|.  Hiraffit.BitSfmfi^lm^fmtripflrf        Hfr«.Jkm  Tmfi-mimOrltiitdeSmn, 


■I  j .. 


H 


■•       '-  .  ':  ..  .   •       -  .  '^-ciLt'  ..   .        .    :     '       1  [-.  ' 

.  •    '  •    :  :•  •    •  j     .  « ...i.:.:         ;  .. 

'  •  •  »•  ;  i  .  ■  .  ••  ■ 

Sc  phnta  radice  Nardflum  Fefett,  veribn  tnni       tam  Aorendi  tempcnie  aliili%  abiadend^ 
(^QoyiiaiBi;  ideoq, de utroq,  pianidpaies  vdii|tefattiiiHq.amlijggiievidetur.         .  . 

I.  Cekbicum  melsno  flore  C  &  Nfrcijui  TtrficHt  ChiC  Park.  Gcr. 
Cluf.  ■'■ 
•'Aj»f  A©- plan^  elthic  planta,  &  flons  dunt^t  pedicub  mtdiu,  vdudCrocumCokhicumq,: 
exilit  ergo  t  membranacco  cucuUo  tanquam  ex  valculo  aisateajfaroUpqpi^  Qoci  ant  Colchicf 
AwMciniilus,  fex  foliis  conftans,  ex  flavo  paliefcendbus,  qQOrum  tria  interiom  nau06  angu(^ora 
igj^  cxt^ma  latiora,  6c%]mQ  mucrone  nonnihil  incurva^i«"'pi*Mr  CTsmdafflfifJjeotisi,  qua^m- 
tfid^m  mucroncm  aropleduntur  Sc  comprencndimt,  ingraci  odoris  &  PaDaVeiis  qu.-ifi'Vinis  rcd»- 
lenbs.  Stamina  fex  medium  florem  occupant,  in  foliorum  unguibus  nata,  led  internoraiu  Folionfa 
relicjuH  longior.i.  Exilic  c  mcdio  oblongior  fijlut  gracilis,  &  (inecapite.  Peli*  illi  (iinc  HcmcrocaluS 
Vslencina:  non  muituin  abdmilia,  lata,  plana,  qmdemq,  cuni  illis  coloris,  h.  e.  ^d  aeru^cn^  tcndcti. 

qux  ucplurimum  convolvuntur.^  aut  ie(c  circumagunt.   RaMx  cr^jla,  bulbo^,  k  ban  (^quacihulti 
fibriidoaata     ftatim  aaoberaoi^  inn» 

cansJEAaie brevelnter niGa caput,  pollicem  cralTttm, facevipeSQdb inhxrefls &  fiimml  tdjwe vis 
«uneqi ftrrc aliquotics  obfen-ay^quod  cum iaWf  <<lfi^ ^««^11^^ 
$l»<lwraSepa;nibrjs  flosemerlitCiaiio.  '  , -i 

Cb$f.  r 

Prxcedead  vald^  aflinis  eft,  tametC  nci^cr  ftwe  Narciffura  .-rrauletur.  feJ  folis  folijs  &  r.id-ce. 
Quina  autcm  aut  (ena  habet /«/itf  oblonga,  polficem  laca,  pr.r  vmditite  feic  nigncantia,  fplcndcit- 
tu,  humi  picrunque  (par(a,'  inter  qui  brcvis  cxit  cauUculm,  virijB^  rociintius,  vix  fiipra  cerr.im  .\t- 
tpll(rP^C|ii  inltdet/Jof^  iupenori&rroa  (imilis,  fcd  brevior,  flayi  omiiino  coloris,  ex  membrafpcco 
fcltti^  «HIByOTIj  giioi  pMaioi^  tria  fdut  interioribus  maipra  funt,  eaquc  voluc  ample^Bntiirf 
OHmit  pDMQl  fmicrone  luot  t^ni^  orbicuiatp  quim  Perfid  l^:  lex  fianma  fuis  apiciH^  omau, 
^  fi9m  h  wt»  ombilico  «rumpqnt  ^Jix  craQa  eft,  rotunda^  jntus  candida,  ibris,  nt  Nardflus,  ni- 
gncans. 

^b  iinjpm  AflgMfli  ^  ScpccnibrifluanunfU^e  ioppitSc  pl^^vn^ue  llprft.  Gaudet  niQt^anis  qui-  l^fw 
twWiwiiB&aipijiptacit.  lBvsii»tarfoJittaiiai(boiy>ufc  '"^ 


3.  CMiamytm»mmuC.J^  liUr^JktmmtlimmtrC^M,  CMiam 

OAonri  nwnCB,  quemadmodum  PcrlTcu?,  midum  c  vaginula  mcmbr.in.icci  profci  t  forem,  Ccx 
oblon^  6c angiuftis  Ibliis  conibnccm,  non  jmualibus,  nani  cxtcr^ra  pauliu  longioraiN:  l.uiora  iuntt 
omnia  autcm  muaonata,  fbnsdavefcentia  8clpkfi^60tia,'iffterius  Bava,  .ui  mj|oris  cojoi  cm  nu^ 
accedentia,ftava/4MnM  medinm  ilorem  oooDpAnc.  OdiaFatas  eft  bic  ioloque  pcdiculp  inoi- 
liens,(npraterFam.noaattoO!tnr:  Flore  jammarddo  emergere  interduin  inci[nunt /«/m,  utpluri. 

mijmautcm  incuntc  vereduntaxat,tcrna  aut  quatcrna,  plana,  viriJij  Sc  IpIcnJcncia  inftar  folioruin 
nu)onsj  (cdlonRc  anguftiora,  &  prxccr  .iliorum  morciu  lcli;  contoiqucnua  cv  (.iiuuuiorum  initar 
ainvolventia.  .S^f wf«  tcrt  in  capiculis  uncialibus  fcrc  trigonis,  rotuiulum,  nigium,  cm  adhxrct  ,d; 
bicaos  quzdam  &  (pwigio^  4>  uoo  i^CtfiB  mucaa.  XjUix  pufiUa,  niy4  uiferiordiu^ 
iMetennibnsfiMsiumH^  • 


Digitized  by  Google 


HiStoriaPlahtar  u  m. 


4.  QMicum  lutcum  -.cn,um  C  R  N-r«/«  vmmjriuicm  J?*v«  jW*  CM  Ger,  cmac  lf*r. 
•         «/,  rraft^mo*!  pre  lutto  frtcocijJimMt  Park. 

S.  fiSS^em^SiJo  fS.iio  iwmbranaccuni  foll.culum  rcliquomni  Naraflorum  modo  •  c  oua 
unTJs^^ork  iSavi,  pcnultimo  m  loco  defcnpa  Narciffi  fornia  non  valdc  difl;n,ib, 
f^im  S"Ui^^an5.fcfcunciam  longis,  feniunciain  latis,  mucronat^  ^"2SS!S3!  """J^ 
SLiS  l^&unl  extci^^  totidem  ex  umb.lico  prodcunak.s  lUminikiiOM^^ 
*      ■       C  apSKineotibus,  atque  .ilor.uu  ou.dem  tr^iis  brevionbus  q.ura  astera,  cum-mod.o  fiyU 

cft  dtcaTrap^unuuni  fpontancum  inveniri. 

5.  Co/fiw  fio^'  *^<>  C-B.  Sfargmum  Tlaca  Cluf 

SuSVifclltiam  falebrofis  &  petrofis  lods  nafcitur  qi»dam  planta  buJbacea,  bimi  foliis  oridit^ 
hum.^raSSogis.  aaffiufadis,  ex  viridi  •ugncantibos,  Naraffi  ma)ons  Aununnaiis  fobB  ftrc  fin*. 
EbS  fcd  qffliAtemi  parte  iLcundum  nerv:  n.ed,j  longuuineni  alu  qu«dam  latiufiula  luK». 
S  eft.  ll*/«balbo(k,  multis  tunias  conftins  candicanobus,  &  lenu  y Jadiqi»  Cicci  plenis,  in. 
orari  amariauc  laooris.  hwis  nigro  corticc  obduAis.  Caub,  referente  Placa.  pcdalis,  htfis,  .ihquot 
m  £nmio/»wlSa«niiH  cmdidos  fcn,  deind«  lotunda  cagitul^  »  9^  «jguum  contmfr 
mr  /b»»<«.      "     .    ,  .v.  •  . 


Cap.  V- 

  De  Lmiri§  Mtrft,- 

t  s 

L*  Eucoiimi  bulbofum  i  Narciffi.  &  congcnenbas  differt  "Jt^ 
nbus  ipfis  minoribosi  pcnU^  ^OtilMnni  «jm*»  oiiiiiiiiii|,wl.digpm 

-sS^Mt^xi^lmoikmtconm  tri^Uflm waffior:  Mhm  «'^^^'^J^^f^ 
tmen  te]  conft..ns,  &ondicantihMfl«.fiiniJt^ 

notabil..  Foia  porracea  ut  TriphyUo,  fed  laooni  &  fplf^^^^g^^^^.lS^riffi^Sn 
admddum  &  nitSa :  C.«/«  dodJ^italiS,  c^im  floret  angulofus,  ^^^^.^^JJ^f^M^  W 
cum  foliis  mveftit  edam  ad  medium  ulque  va&ina  alb^        pleninque  fingularis,  mwrdmn  gei».. 
nus  [rarotertiusClufio]  pedfaA)  loogo  appcnfu^,  c  vagma  pccu...ri  ^\"?f^'0  f"^'^^ 
albida,adlatera  aaffio4,^n«5.  nutat  &  'l*»^^^^*^^'^' Tlhu^^^^^ 

RicUio  Vidaiwnparamarumprorlusrclcrt,  Oufio  Oxyaaiith*  wlgo  aeditxodortmrder^ 
'If.lS^/fe^Sfr^^^  i}.™  ob&rvavmu^N^.o  m^ 


^"yry^nm  LnifiTii ^"■^  '^"^ fl»eaatttowcmiBfe  eni 
(ulnininRibiiib 

Park.  CTjc  Idrct  carlp  tJttllWl^  wnm^  ^  ^MnHqqpP» 

ft^^ft  bulbofa  panra.  multis  nin.cU  alWs  conftante,  cxteraa  nonniliil  nigiieail»,  mohii  fiMt 
u£Sii^\V\^^'SmC^  donati :  Guftu  lcnto.  amaio,  fiibacn  C.uLc.lm  «nd^  exu.  g^  fm- 
SS^^SS,  u«i  eumfoliii  vagini  albi  ad  tert,am  ufque  longimdm.s  partem  .ndulus.  tenu.s, 
SS^S^^SgntOl,  ant  paulo  major  i.  «Vlfn  ^^.ad  fummum  ufaue  com.tantur  /c//-  bma, 

ITqoodaimnodocmffaceo.  fimcinum  Otfte««iwP*«W0 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXL        "       ^HerhisMkfir.  11^5 


ttfque  inclufo,  umcus,  parvus,  foliolis  tribus  penkus  lad»s,  nonnihil  obcufis^  alus  intcrioribus  iu- 
pk>  longioribus  lanoribufque  conftans,  intra  que  alia  iria.  ahemante  licu  breviora,  anguftiora,  ii« 
giHiora.  kvi  «fiuaia  Gtmoo,  ia  qaoextriofecas  oMcnlt  «c  diloR»  vinm  neae  Ineeolo  c£giamra. 
intrinfcais  dHcm&xfliai  per  fbKoG  kmgitadtneni  «fierntdm  flr»  albn  k  viridantibus.  Tocii^ 

floris  [ucdium  obtinenc  apiceslvita,  nRidiufculi  (ex,  fljrl^fyue  extlts candidis,  intcnonbus floris foliolis 
dinudio  breviores.   Florcm  (equitur  f*^n»/ii»»  ut  NaraHis,  olivx  virentis  (  mqiut  Clulius  )  fnrmam 


  .        .    Fol- 

liculus  un^  flos  exit  <'>L:.ts  habcc  virides  8c  herbaceias  coftas  ad  lacera.  qiubus  adhxrent  ineiabraB» 
flMliailum  cfficicntes.  Tum  hcrba  camtadix  odomiiinc  ingpaij,  a4  Laniium  aooe^^  floiit 
odor  Clulio  nullus,  aut  pcrquam  exiguui.  '  .  . 

Februario  menfc  fiorct,  inter  ip&s  inndBin  nivH^  nodo  afnd  naAiim.  flom  jfaUMiiavA 
id  eftj  giattz  tuvalcs  appell.inrur. 

launibrafis  ad  radices  Alpiuin  duin  Trldentum  Veneciis  iter  £icercmus  obn:rvaniiit&  UlngaB£Mit 
Scn  per  laiim  Angliam  in  iiortis  ooliiur,  ladiabus  numeiolafiibole  foecundis. 


hullxifHm  firacox  msnm  Bjzantmum  Park. 

A  przcedente  vix  alu  m  re  qu;\m  partium  omnium,  [radicis,  fblu  6c  Horisj  magnitudiaedificrt; 
atdewiiptionemejusqua;  habetur  in  ClufMJt.  curo  prxcetlentisconferenci  pacebit. 
Byttonoaiifliiscftiiuiusbiuibtti,  Meapo||t^n^A.^.  ImpenttH^tuoiiteVitgiaeoeittBfc 


4.  Lcutoium  hulhefum  trifoJium  titrultum  C.  E  lljijtyiw  fm  tunlm  Smui  Jf  &  Xmmi0  M» 

kofi  frxcoca  Bjz^ntini  vtnetat  Ger.  emac 

In  Albaoia  Condantinopoli  ledicns  eruit  Somcrus. 

.   .  51  .Lmehm  hulhofum  vtnmm  mumm  QaL  gatk  iwflnM  Hmifilim  immm  C&  Ad»» 

fum  6.  Gcr.  cmac  .  .  >  '  * 

Cluf.  - i  < 

Mujus  bulbum  a  Nicolao  le  Quelt  rcdimehtt  Cbfiofc  Jlraferebat  vcr6  ance  hyemem  tema  ^ 
quacema  fcliela,Dxnc  cajpillaria,  lis  non  yaldfe  difBmiKa  qtte  Leoooium  minimum  aatumnale  liil^- 
beredoDC  tCiuuiB]  eawpieme  Aprili  emarcoenmc.  Excremoaotem  (ubfequencisaiuiiMiioiai- 
dniesdKbiaeeniitas  eft  MMicsiW,  angulofus,  femipcdalis  lonpitodiiiis,  (ummo  fafltgio  meinbnmi^ 
ceum  (umnens  foUicoIum,  i  quo  bmi  exibanc  fiofculi,  longiufcalis  tenuibuiqiie  poliailis  (iibnixi> 
deorftim  inftar  Campanula:  perpendcntes,  (cnifquc  foliolis  conflantes  canditlis,  quorum  terna  inte- 
ri(»a  latiulcula,  extcrna  vcro  paallo  angufliora,  &  foris  fccundum  cxortuni  ciiciquc  ctpitellum 
fiibnibencibus,  flavis  JiamimAus  umbiliaim  occnpantibus  i  tocus  ekgan»  enc  Juc  iloicuiat  &  iiiavii 
odotib  pcrftabdtque  in  fiadeiMMiaqainaiauKienoir'  ** 
bfenn  pbocam  conrupic 

6,  Ltucmum  hilhefim  pdjtmHhmmH  tvtUkt  fUrent  flerihm  mmtrHm  J.  B.  hulhofum  majufpolja»- 
tbtmum  Ger.  Mmimm  mmmfentmim  Park.  Mh.  mfjm  Jim  maktfiartmif  ^mi  itb^  Aer». 
ewmtimr  fimmttm  CL  & '         •       '  * 

J.B. 

Leucoium  hoc  ut  reUqus  cjuSiem  genflrii  firi^  iA  «ota  mcAe  ttajm,  ni£ee  aiSk,  loagi  majare, 
bnlbofa,  quae  multis  {nrcailmiit  awkai  ac  mm  fibris  conftat,  fi>porc  amarok  GmiSni*  tdlic  tmum 
ant  altsruro,  pedalem,  cnbkalem  8t  iefiiaicnbiealem,  craiTum,  vuidem,  qui  n^  plan^  rotondus  iic|- 
impcdimcnto  cft  ucrinqKc  vcl  altcro  t,innim  latcrc  clata  cofta  acuta.  Folia  Narciflina,  virenoa,  cau- 
lem  tanquam  vagma  infcriore  parte  complct^^tcncia  multa  [Clulio  qumoue  auc  fexj  carinata^  fe> 
munciam  auc  unciam  lata,  mucrone  obtufoj  quorumalia  pari  cum  caule  aldtudine  afltirgunr,  alia 
infea  £ibfiftunt.  In  iingttlonun  cauliam  cacunune  ad  genicnlom^d  rragjuia  obioiiga  prodeunc  jRirtf 
I  Imlbofi  liexapfaylli  fuiules  paulo  minores,  luunonfij  qninL  fim  «oe  «dem  dnodeni,  tjiitiii> 


Leoooiil  .  .  .  .  .  _   

nabufi  oiodo  peodnb,  iex  zqaaUbus  &  niveis  fbliis  oonftantei,  qaonun  excinianj  partem  virides  nw*- 
cnlz  infidonc,  (enis  intus  ftaiminibus  flavis,  medi6que  laAeo  flyio,  apioe  viridi  in/ignito,  odorati; 
pediculis  .iliquaiulo  palmanbi:s,  aliquando  vix  uncialibus,  prarfcrtim  antcquam  flos  expandicur;  hi- 
que  non  limui  fe  expUcances,  led  alus  expanits  £c  fcrc  rnarcidis,  aJii  pnmulum  c  vaguu  poilulantes 
prodire  oodpinoL  FlflffliUB  (iiCGednnc  m^te  crigona  oqMtula  angulis  obtufis,  Pyn  iii  moden 
teri  tuibinat».  tn  criA  '^i1ft"*ffnw  dim^  ^nDRun  uanmquod*^  duos  temiaom  oidineioentiiN^ 
nc  in  afiis  buHxrfB. 

Scriijs  fiiperionbus  plcrunque  germinarc  (olct,  atqucMMO  demum  menfeflores  proFjrre.  Itufmi 
Plantain  hanc  in  paluftriixis  propc  PiUs  i^tmnz  urbem  oopiolam  oblervaTimus :  Qulius  m  uligi-  j 
noiis  pratis  (upni Waraldanua  ianunonia inwnminit  Oanr te in pnni ImflBnnclaii  non  pnK 

cul  Monlpcho. 


Mitjmm  Ammmmle  temiifeliim  OoC  Mk  Ammmt.  immt  ttmafelim  J,  &  Mlr. 
jtmmmule  C  B.  Park.  Mbef.  AmmmuU  «Mtmm  Qer.  emac 

C/< 

Cauiicuio  elt  palmum  alto,  gracili,  unicum,  interdum  altcrum  &  tertium  fcrens  fiertm,  omrrino 
l^deum,  pcnddum,  icx  peta^  «onftantem,  &  tintintubuli  modo  formatum,  inodorum,  ingratique 
yiftds^  inquo  paUid4/«emh  FJocejamapeitodefflwprodeunc  quacecim  ««qiBia»  oniliarie 
.  ?  Eeeee  |  T»dii% 


Dlgitized  by  Google 


114^ 


HlSTORIA  PlANTARUII. 


vkBiaq,  folu.  Wbofi,(ati$crafla  pro  plantxaffiiaie,  e  moltis  glutino(is  tunicis  cotnpoda  8S 

«nara,  qiutcan<i5canteniemt)r.ma  inrs^tur. 

Extrema  Bxtici,  qua  I Aiiitant^e  comermina  c/l,  non  procul  Bdiswx^  ad  flumen  Anam  fenm  %l« 
fiietn  OAobris  &  Novembns  inuio  cum  fuo  florc  cruebat  Qufius. 
De  Leuooii  bulbofi  tcmpcramento  &  viribus  P.  Reaealmns  Yacc  habet, 
yjg^  De  fiiliittEranirelix  [Vcris  nundaej  i.  «>  ioconda  fpeciei  temperamento  8e  Tiiftos  iiofc&  ^en- 

dum :  quid  cnim  aiiz  poiSflt  pfOpKr  ipLmmi  raritatem  exploraanobis  non  licuit.  Teroperamento 
ergo  bulbus  elt  calido  &  Hooo  fecaaax  gradus  initio,  pczterea  lubtilium  partium,  vomitumq,nu>> 
vet,  quare  lis  quibus  ventriculiis  cralSs  &  vifcidis  humonbui  eft  infariavis  magnopere  prodeft.  Urinas 
ciet,  mefe&tenum obftnidionibus  liberac  Flertt minus caiidi iimt.  lediMitium fittH^^anr  j 
liirlnri^fr|.niTyTnT-  T^m  fl"r*T  iiT^mMH  't^  i'"T^~ '^H'"'4nf|  ffrlirnillllllMfill 
«diaodonftcwM»  fedbiilhiiflogbuifwftantioreshacin  re. 

•  ■ 

Bulbus qoatuor  aut  quinq,  flores  geflans  in  mrxiuni  Campanular  albjc  Chfi^, 
■  Ai^nMB  addit  butbumrioreinagMi,  Campanul»  fono^  tttram  ipoftaitt%  itm 


Cap.  VL 

CB. 

'Ulip.1,  cujus  defcripuunem  &  (iguram  primns  Gefherus,  Anno        in  Append.adCordi 
hilt.  dcdic,  a  pileo  DgdmatioOt  vd  amiculo  capitis,  ab  ipfis  geltari  foiitoi,  Tblipam  diao 
nomcn  accepit,  idque  propter  fkiris  oum  pifeo  fimiUtudinom  Sunt  qui  Anemoncni 
TheoplvaltiTebnt,  d^iyPulfiaU^ 
f.  ceolent:  abi  ad  Satyriuai  tmBm  nhnuc.  PoAwn^  ppHm  ftqnur  C  BnNQai  ad 
»3iS»«  Theophrafti. 

Gencra  pnma  tna  (unt ;  prxcoaus  ununi :  ferotmuro  alterum :  dubium  tertium,  modjo  tempors 
•  c/". /Ti.j  W    florcns.    *  Alii  &  redius  duo  tantum  genera  confHtuunt,  przcox  &  fcrotinum,  tamctfi  enim  invo- 
Pjr^pfimu.  nmitiirqii«damvduadubt«(veiiiaiia^Clupi^qu«mad^ 
lent,  pooni  •anMninnriiittiaaihilttus  w 

riter  virente  cum  eis  oonveniaii^  te  Gankia  pmcanm  flottoq,  amplum  eamm  inftir  prolerunr. 


T 


.«|u6(k^  e  raedurum  (emine  laoaiur.  i  ftradnanim  medic  enalomcurj  nuiuMum  taman  quod  ob- 
Krvavit  Parkinionus,  i  inediarum  iemine  Drcoooes  exortx  funr,  quamvis  Cluiius  contrariurn  i£r- 
met;  cui potius ut  diligenti  6c vetaGt  fidendtun.  ^kisoeiteomnesTuliparummaioniffldifi^raitita 
&Tarieiai8i^(emine  Brimittionudai  ftfiicMBiir,  UeSqiie  aoam camim  Tdvaiani  m^anm 

MipwMM'.    Noji»  l^^pMnm  dianAirilHcn  fimt  Canlei  USed,  fiorei  ampli,  hexapeialL  nadi,  in  fmgufii 

caulibusnatiira  finguli,  crcAi,  colonim  pnIchriiudo& varictas  incxpUcabilii,  uwfci  iionnulIisZ.i7j<» 
agrcrum  craiiintur  dc  nmbus  aflSrmat  Silvator  noHer,  ni  Solomonem  quidpm  in  omni  glona  fua 
amidiim  iuillc  quemadmodum  unumexiUis;  letnina  compre^£i,  tenuia,  Liliacosrum  fmula, 
unde  a  aqneiiHw»  plaa»IjdioiM(oflu»<iiBiiw«  miauaieAdcumiiikl  fa^cumNarcMibcoaunua» 
bibfffe  /  ■ 

J 

I.  TvlifmfrMtx  m  gmmt, 

Cktfio  ftc  deicribitur :  Unicum  fert  caulem,  pcdalem  maxima  ex  parte,  tnteidum  ampborem.  rOi 
tundum^virentem.&bceviquadam  incanaq,  lanugins  a^erluini  nancoflcavum,&dfinniraedulU 
plenum.  HuncpknMHkKnu  aaipbduntur/i&««  ■oninnifiMnquamtittgc  qmn^  inferiai»  kta 
admodum,  wettampafaKucmlatinifinam  explereviderim.&IiGa^ 

carinata,  liipra  terram  fcfc  pandentia  concorqucntia,  fupcriora  autem  muK>ra  &  angulliora,  caq, 
vcl  propendcntia  &  nutantia,  .uit  mtcrdum  luacaa,  omrua  aiitttm  colore  cx  coeruko  virente  aut 
xn^tneo,  &  vclut  t.u  Iju  Ai^^iLi.  Summo  cauli  inlldct  magnus  fios  unicus,  (gcmiaos  etiam  aii- 
quawA  vidi  [hocprzter  natunmob  luxuncm  (nli  aoaditj  vcl  lummo  cauk  ooa)undim  naloaua^ 
▼ei  bifido  inbcrentes)  iiufum  ipeftaiM!»  iex  phu  imum  fobu  conAans  (quanquam  &  frpMmiP  cHb^ 
ni»conipq<eriro;  eiuiaem  imoocum  caule  ooiouii,^gc  Maadamarf  iwam iel»iafleaag|;i^Be 
micnmbens,  ut  colubri  aut  ierpentis  caput  ia  nm  deudiiLearii  eoMnriatnr,  «Idnib '|MnHan  n^^ 
lublevaos  8£  colarem  mutans,  atquc  tandom  ieleexplicam,  &  calathi  cj  athive  inftar  m  f.indo  nan- 
dens,  cxquo  lena,  aut  toddemquoc  kHm  conflat  ftamma  prodcunt,  modo  lurea,  inodopaliida, 
roodomgricanda,  rHlffliKf  edam  qunftaiilinula  liiftinent  nuium  in  nKidum  varianribui.  Excufib 
flofe  fiff^edit  membranaoeum  truti^LmafUtf  ftiii  majaiw^  oyrnngiiihiliim,  v«i  brevii^,  vea- 
ti;6qnemagis  prominulo,  quo  in  trcs  peitai  i  liaaniadmileami^  ooijfpiaBamr'iaoidinei«l«^ 
ni$p!.in),  cartilaginofi,  Libacei  ferr,8carcinata:propcmodum  rotundiatis  interdum,  alteracamca 
partc  quar  capttis  ccntnnn  &  interiora  pertingit,  obloiiRiulcuIi,  utplurimum  jpallidi,  fiilvi  auc  ra- 
belccntis,  H  iinbres  irequeijtioccs  oxiderint,  ctura  tufci.  i^^iAxtbulhacea  ctt,  mterdum  brevujr, 
nnniyiniQi^im  fffcfcmnoTj  '^'ji,  M^avonc      nffnn**"^!"'^'"*"'^^  uaCoiduaradixfet^,  fifam 

aliqaK 


Digilized  by  Googl  Z 


30a  'ThHerkitln^      "  ~lu^ 


imbus  aonau,  &  fons  vd  rulvcrcente,  fcd  magnaexpartcnigrcfcentcmembcanioWL^;. 


afiqnoc  tenuibuj  donau,  &  fo 

plcaa,  ut  nioUiffiiik  recubet  buibus,  qm  iblidui  cft,  &tiiuai  taiiit  aJbinatovi  ooAwi 
gaflaBriqpwdiifcii^  filtamaon fngattw  -  — ~— .•«iwwwn 


Dcfcribcnte  Clufio,  maprcfl  ampUtudinc,  cubitalcm  cnim  &  tripedatem  t-Tpfam  haliir  caii. 
km,  hrmiorcm,  craffiorcm,  rotunduiu  Jungoli  matcne  ple»lin«  &  brert  «hm  «caniqoerSi 
^nuginc,  livccfflorckemuquadamalgeriuin.  Huncaltemaomample^luncurquarcrna  fcZJ 
^fe  nonnunauamqum  aotfin^Ol^  utplurimum  eS?X 

Mgntuaat  aJttfram  inflexa,  aqueorls  intcrdum  adco  rcHc^.s,  ut  lmuoa\-idc,uin»rSa!£ 
omnkxonali,  Summocaul.,  qulpcdah  vcl  nuiore  plcranque  longitudine,  imo  cubi^inSJMm 
quam  nudus  fL:prn  holia  eminct,  iinicus  mlidet  flos  magnui  ficobJongus,  cyathi  modo  conav™!«» 
fohis  conita/u,  extremo  apice  ommum  mucronato  ?d  Ofbiculato,  aut  trdMU  enerioribus  duiii«r 
mucronatis,  mt^ionbus  orbicuUds,  ut  In  pneooce,«e  ioMKni :  capur  ut  in  iUa  trianj^darc^Sm- 
bfanaccum.  craflus  ug^aiimuBl|CKominulo  ventre,  quoi  fummo  dch.fcenrc,  fex  ordinej/Sl 
fiUvi  Mt  «W&mos,  mawriique  ouam  m  pf«»ce  codpicumt^.  ZS 

Caulis  huic  mccrdum  Wxxw©-  flcmmoAidl,  qMdpncJiiBhio  HTlfallt«illiatft].ft faK  Aw» , 

tati  planta:quc  iuxunci  tnbucndum.  wm 
In  hoc  generc  tam  infigncm  colonim  varicutcm  non  deprelMniit  ied  flavas  danMv»» 

C«crum  hanim  ferotinarara  "ndipanan,  qnas  yd  flavi,  vcl  mbri  ooloris  florc  pradits  funt  nullc 


Tufipx  medio  inter  pnroocem  &  fcrotinam  «mpore  floreme»,  vlddicec  oub  marcolceiiteiMa»! 
auni  fiorc  fuos  cxplicint,  &fcroiinisflorcre  indpJentibu»  jam  lendcuJi^,  mi&lMdnm  ComflS 
ctiainflorcnt,  Dubi^  quodammodo appdlaripoflunt, okti  otilq  «0«, 
vero  uucr  cas  npnnulla:,  quanini  floras  8c  ipJaplanta  ferotinanmi  magnimlinem  xqaanc :  alix  ou» 
pRBCOces  noa  Ciperant,  nec  ilfaaibnniiimt  diffimilai.  fle  illst  quidem  vel  ampIi(Emisfloribus  prKSx. 


DtT% 


Nobis  non  vidctur  opcrjB  mcrium  finffilas  enumerare,  muJio  mintKaoontiilii  dilcribare  dim 
ca*  pgQ  ipeac  d  Jlmaisnon  Ueamo».  qutape  qnMAmiob  oitum  fu^i^n^^^^^. 
Oimfiiumeafabnperpotuo  vaii^pro£^  1««  m»fb quotanms d  femme  exorieS 2. 
mm  nuraenisi^tus,  ccrtc  mdcfinin:s  aut  mdecerminatus  cft,  undc  ctiam  conftat  eas  [pedes  di- 
Ihnau  nai  efl^  cum  locccnun  numcnis  m  natura  ccmis  fic  doHnmnaa»  fit,  «  •  lupea2»dixi- « 
mus.  Quibusadd»potefthujus  Rcncns  puncas  colorum  variecate.ft  Bilklnmdlne  mdn^n^^L  "'^* 

cvanqMds  unioofaxes cvad»e.   E  contra habuiflc  le lefataDfibs "nifoMm  cnius  floj cum  pra. 

MM,  modbawtt  mednn  qoafi  iolian  occupante,  modn  rubro  vel  ucroq,  radiaom  per  oras  dif-  - 
Camnte,  fuent.  Simihtor  flavam  quac  flavum  &rubrum,  &  {xirpuream  qus  alburo  8c  purpuieum 
OOIOKS  vane  imcr  le  comnuxtos  &  radiarim  folia  iecaatos  lubuerint.  Ac  ilkul  «ikmoblerralkJ 
quocquoc  fic  nanvum  colorem  mucWfiifamde cocmmpi  foJiu :  voUlb  wnfinnwn  InettlemL 
vanetate  hcn  fiu  oculos  oblcAare,  tanquam  pofttcmnm  valcdidur*.  • 
^ttgprohabtocr  colfaginir  ooiorum  vaiirrefcmfa  Ttalipn  morbldz  conftitunonis  porius  fvrepto. 
mye,  gaAro  Immriantis  natnrg  lufui,  debcrL 

Pt-aaerea,  obiervante  Chifio,  non  omncs  Tuhparum  florcs  diu  m /iu  colons  el«»anba  vmm*' 
Itats  perdurant|  vcrum  nonnullarum  niaps  cidua  brcvi  marcefcunc,  alioram  fiiroiores  imil,  M 
^'^'''ZTn^fe"'^*  P""-'*""""  i«:rocma:&duh«r:  QmneiOBRimifadoc«lo  Afecmma» 
jjuiit,  M^miQ  taali  oomunpuntui,  enam  ante  qu4m  oipaodt  poflbt  imeidwn,  iicemioui  ca- 
dMtmJra^aotra  cemperato  Sofe  iihtibari  explicantur  &  du.ViS^fcn'anmr:  atvehemenii 
«Bem«m«oiienm^^  N<xi,omiMt«6ooiomg  ■ 

ampn»ocesquain  Icroimi',  fingulis  annis  eandem  coioris  grariam  rTrrTTni^  rrmw  tMa^iM  • 
variire  fa^ohfervavi.    Inft.mcu5  feuexerapia  videapudClufium.^^^  ^ 

Crcenim,  pcrgit  Cluhus,  umecfi  femmibus  tcrrx  mandatt  Amumno  Cinutiiis  Oiim  bulbofifm» 
t^^"in^  '^i^u^^J  ^*"*  «ft  i«o)  Jmi»  pty^gemiscodiJwri 

boJbo  adnaas  pcopagacnr,l!r«3S^p«cooes  Tblipas  fijrtilior  mbra  & 
"'^^  V»  aded  fbcunda  eft,  ut  cdam  femme  fiua,  &  v.x 

AuT^  Rcneret,  bienmo  aut  tncnnio  antequam  florere  incipiat,  quod  eriam  £»dunc  ple- 
ra-quc  diihx  Stjlcnc  emn.  onmcs  l  ul.pa:  nondum  adultx,  &  antequam  floJ^profiate  indpiaaC 
utpluiimmii  imaulii  annis  reOa  &  ouaii  2A  perr.^Au»  u  -^'^^ifni  ff  ]  '  '*  *^ 


^4* 

Dlgitized  by  Googl^ 


1 


148 


H  I  S  T  O  .R   I   A     "P   L    A    N    T    A    R    U  k. 


'  ,  profuadias4elboiuler«^ ( Apeniuneas excipio 8e qaaiaani aU«, guc non in alnun, fed in latos 8c d» 
iiquum  antequam  flonfcnefint,  pidesilioogl*  JPM^fflOMW  fpai^unt)  lerotinzaQteniilk  & 
dubix  jam  di^ftc  enam  in  veteris  bolbi  extnno  aliqiiid  nibftantix  tdlnqucrc,  quat  in  alium  bulbom 

cfFonnata  fimilicei  in  cxuvio  fiibftancix  qilidpiani  relitiqr.it,  qui  in  alium  bulk;m  rranlic,  ut  ^iquis 
cum  dcxtcnwtc  qiudam  &  induRiia  tnnios  &  qu.uii  inioi  caiat  cxuviorum  vcftigia  fcquendo,  non- 
nunquam  vclut  catenamabquot  bulboruRi  cohxicmiuinj  5c  cx  pj iino  exuvio  ortum ducentium  inv©. 
niat,  lic^  interdum  acddat,  ut  Kadix  rcrocina  )am  grandior,  nondum  tamcn  plane  «laib,  inftar 
Tuline  Apenninez  liva  Bononienfis  proles  in  latus  fpai^,  dt  non  femel  oblcrvavL 
'  Ivi^ini  &  bulbos  in  infima  ala,  qua(i  (iiffltna  leUure  natos,  in  lcrotinanim  &  dubianmi  generibus 
pralertim,  qui  tclluri  comrmffi,  ejuidem  coloris  cum  matrc  norem  fubrequente  anno  prorulcrunc; 
eundcm  cruni  colorcm  rctinent  bulbi  mati  i  adnati.  Ex  feminibus  vcro  qua:  fit  propagacio  plani 
yiOBita  eft,  in  prxcoubus  nimirum  ficdubus,  nam  ferocinz  magna  ex  parte  liiuni  genus  conlervare 
qjfiuWj  .au(  fi  flfiqnMD  nnicatiQnem  adquirant  exigua  ea  dl,  6c  pkninqiM  la  anfniDiQ  it 
ainnYinGtin^  «ntoikris  intenli^ 

-  Sotetcralisivwdiobalboflrunipere,  fed  ipfocum  fbbis  iammarddo&ficcato,  fi  bulbmneruas, 

ad  Litus.illiui  .idnamm  confpicics,  (quodedam  evemt  in  Iridc  bulboG,  ColchicoSc  congencribus 
nha)  novo  buibo  pauladm  iuccre(beftte«  &  touusplama:  iuccum  ad  ie  rcupieme,  quo  tempotecom* 
modifTuneenu  pouft,  flrMKMiiiitdineUttcaninadfo^  imaldila. 
{tne  noxa  tiansferri.  ■ 

Omnes  cujufcunque  genensTulipar,  guandiu  florem  non  f^runt,  iiitam  plan^  liuit,  &  uuCDm 
£blium  fini^s  annisMaifene  loMlK:  ttn  dum  emeriit  (e(e  explicare  indpiens  fecundum  etiam  eo 
incluiftmi  appareac,  illo  aiino  florem  pratatnnim  Ipes  eft,  iu(i  pruina  aut  aliud  ab  infcdorum  cro- 
fionc  mcommodum  cam  intcrcipiat, 

Pculorum  figura  in  Tulipis  vanat,  in  noimullis  cnim  omnia  acuta  funt,  jn  aliis  omnia  obtu(a  auc 
llibrotunda;  in  multis  tria  cxreriora  acuta  (unt,tria  interiora  (iibrptunda,  in  aliis  vice  ver^  interiora 
acuiiunata,exieriora  lubnxunda.  Prxteiea  in  noimuliis  penJa  otnnia  1od|^  (nnt  &  anguila,  in  alik 
«breviora  6c  latiora.  •£  praoodbus  nonnuUz  flores  habent  peratnpkx  &  (erotinaiun  Sbit  pares^  alin 
co(3em  parvos,  npc  Bononien/is  Tulipx  maiorcs.  Quin  &  petalorum  fundi  in  jiirtnftni 
diffcrunr,  uti  &  ftamina  &  apices,  in  aliis  ciiim  nigri  funt,  in  alus  .ilbi,  &cc. 

Eft  &  in  fiorum  odorc  divcrlit.is,  nonnullarum  enim  fiores  valdc  odorari  fuut,  .ili.irLin  prope* 
modum  modori,  aliarum  odore  remiffiore  non  ingrato  mter  ucnunque  ambigunc,  alianun  dcaiqus 
odore  (atts  vchenienti  (unt ficiiVWIh  - 

•  Adeiit  BaririnioniH  isnnnqntmoblervare  potuifle,  quioquid  alti  (cribtmt,  h  (emJne  prcoodan 
Xulipanun  medtas  aut  fipotinas  nafb,  fed  iemper  praccoces,  muko  minus  przcoces  i  fenine  medi- 
arum  aut  ferotin.iruni,  quod  argumcnto  eft  eas  fpccic  difFcrrc. 

Quod  ad  clcd:ioncm  leminum,  Cluiius  t  przcoabus  cx  albz  (emine  prognatas  plantas  infignem 
colomm  varieutcm  prat  rcliqms  nanci(a  experiendi  &  diligenti  obiervatione  dididt  Parkinibnus 
pro  (dniiic  exMbendo  aibo  puro  fion  prae£at  enm  cui  aliqnn  nibn  auc  puipurei  adpu^^^ 

*  autem  *  ad  hunc  ufum  puroureo  flore  idignii  fiaen  conmienda^  poft  eum  porpaiei  maiginibui 
albis,  undem  rubri  nurguuous  flavis.  ^ 

E  mcdiis  pro  fcminc  przfintafiias  flavis,  purpurcas  n:bnTflavas  &  rubras  onrnino  rqldt  Albk 
puris  maculolis  prxponic    Vcrum  in  his  fiindi  lloris  prxciput^  raQonem  habendam  moner.  Nam 
iiBosalbuslit  aut  albidwt,  nnacubfiis  vd ftiiatus,  iiuiao  cceruleo  vdpurpuieo,  iiaec nmninm  ]oDfj^ 
nacftandffintt  el^  ad  podnociidet  es  fiminft  fin>  jilanw  wfcipim  TMiitne  8c  imiBWff  fpBftar. 
mlos.  , 
.  •  .      Temposferendi.Aummnusefl,  utfupeiij!»iClBfoinfininH&  PlaileinfianifinitmampotiArfi»^ 
* tionem  probatcirca  finemO>ftobris,  quam  Autumni  inicio,  auc  cum  (emiiu  jam  penitus  maturaSt 
exficcata  (tmt.   Nam  qux  luacurius  reruntur,  prxcod  ortu  mcerdum  ver  antevertunt,  &  iupervn» 
-nientibus  pniinis  corumpuntur. 

Semina  non  nimis  denfa  (cu  crebra  (erere  oonvenic,  terra  laxa  8c  opulenta.  Niam  quo  fbltun 
{nngdus  &  ubeiius  eft  eo  ma)or  florum  d^pmdum  &  variegatoium  proventDs  iperandna. 
•       t.JgtapggaBDi  TuliDanun  fblia  obfervante  Parkinfono,  hac  noci  i  dulnarom  &  (erotitiarum  fbliis  dif- 
eem  jpoBnht  quM^  terra  tota  extent,  pedicuhuncui  iniidenc  oftendentia,  cum  dubiarum  &  (ero< 
tiiurum  Folia  ^  terra  nunquampOnkul  enieiglUltBceppeWtn^t  feiibn  imiMmr^nfmm  pMiiM*j 
petuo  imroerla  Lanut.     •  :  .  ' 

Tulipx  ^  (emine  oitx  cum  jam  trimx  funt  (  nonnuUz  edam  bimz  (1  (blum  &  oaelnm  iaveac  j  ^ 
ten;a  eruendae  lunt.  &  vel  aU6  tranifercndB,  wl  eodem  Jod  iCBnnn  dcponeak,  poftquam  paBlulum 
axfiocanr  8e nmiidatx  Bierint;  nam  natnrl  fii  ah^ intararo delbendnnc  Ide6que  elevandae  fine 

•  _         ^lbinde  versus  cjus  fupcrfiacm.   Cavcndum  autcm  n^  nimis  denisc  ferannir,  fcd  nio:1ico  ipatio  in- 

tBrpohto  pro  bulbomm  magnitudine,ne  Cbi  mutuo  impedimcnco  fint.  Satx  bieiinio  ix:Unc,ui  poflunt, 
autlingulis  anms  traa.siern  probbitu,  modo  id  tempeftivd  fiat,  nimirum  drca  fincm  Julii  aut  Au- 
gu(b  iiutia  Quinco  plerunque  4  (aoone  anno  6(Hem  producum,  rarius  quano^  incerdum  non  ante 
^xum  Ac^idmum,  aut  enam  fbrte oAavum  &  dedmum.  Ad  Tubpanun  imiaram &  tenedoiam 
Ww^iMigtihu^  &  pruinaram  injunis  defendendos  cm(ultt  Parkinfbnus  nc  paubjaJnm  in  ter- 
nm  demergantnr,  &  eorum  morcm  probat,  qui  hybcmo  tcmpore  (bli  (uperfiaem  ftFannne  ope» 
riunt. 

Tulipas  transferrc  cum  jam  fibras  novas  ex  ima  fede  fcu  bafi  cgcnnt,  (hoc  eft  a  Septembn  mcnfe 
ad  fiorcndi  tcmpus)  valdc  periculofum  cit.  Verum  cum  deflonierint,  fbliaqus  &  caules  exiiccati 
iinc,  tunfKme  c  terra  eximi  pofIimt,&  per  fix  meniium  Xpacitui^  mod6  in  loco  fioco,  (blanbus  ta- 
men  radiis  auCventis  minime  cxpofito  raerinc  repo(icae,  excn  tennm  (ervari  abfque  infigiu  noxa.  ^ 

Notandum  hicingenere  bulbos  onmcs  qconim  fibrx  imz  quotannis  cmoriunrur  novis  (ubnans 
abfque  uilo  detiimeoto  yd  m^una  c  tuTa  cxum  pu Jcj  quo  tcmpore  iibnc  cmarcucrunt  &  novx  non- 


Olgitlzed  by  Google 


Lib.XKl    .      .    ThHMkdhofit.  ~ 

dum  fubniti  riinc,  &:  dia  cvtr.i  tcrram,  (  ur  \.vn  cliximus)  lerVAri ;  qux  vero  tjbra7p«rpetu6  fer-  ' 
fant  finc  dctrimcnto  e  tcrr.i  erui  nequeunt.  ,  .  " 

Notapdum  otuni  Tulipas  ii  colwamelcganriardiu  tueri  necdoMnenre  relis,  qapttiinis  h  terra 
opportmio  tmpoie  enmeacuscnBt  tc  eattmpte  abfnaadiudetnwridas,  anceqaam  iwfum  deoo. 


Jas,  anceqaam  leflfiiin  depo- 

Tandem  qnod  de  Tnfipxtnl!»  (A(ei^cingenio(T(nmus  Fcrrarius  minimc  pnctereundum  vido- 
tur.  In  imiiiio  (inquit)  hulbo,  um\c  c^ulis  &  flos  eminet,novus  quoque  bulbus,  vcluti  ecmellus* 
fracerai]us,  ciukicm  Icapo  Horis  adn.ilcirur,  p.irircrquc  cum  lilo,  iwn  mod6  per macerni  biul]i'tibtas 
terne  alimencum,  (cd  ipium  guoque  fuccum  macns  exlugic,  obi^wd  ^^^fua&on  laten  oolis* 
lens  caulis  inamit,  reliqoo  iR  fucco  innnlriius  adolefcic,  vecem  imerim  erifbanto  bulbo  membra- 
mccas  in  exuvias,  nempe  in  rcccntis  in?olBaa  dcficiente.  Mjrmdam  jam  non  eft,  vel  eruto  bulbo 
■czttinfecm  hzrentem  aridcun  icapiun  ifivduri,  cum  uiern  urrumqr:?  pirrus  conjunxent  vel  alcera 
novum  bulbam  parte  plimorem  efle,  c&n  flos  adnatu^  .ibiolut.r  otfoceric  rotunditad  '  Ita  venila 
parens  cum  floreo  partu  juventutein  rcparat  8c  fcmct  mtra  fe  parturit.  Si  cui  libcat  qtnd  eflilin* 
oculata  Hdc  credere,  tullpx  bulbum  cum  jam.coroit  i^erminare  intercidat,  invenictque  iniBr  eoo» 
voluta  folia  puiillum  flolculi  radimenttui^  adQaaSriiqaeiii^lBnti  cauliculo  novi  butbt  nnflkam. 

Simitequia  a  aufip  obferranuiLfiverin  pnpofiiiina^  \imim  Qufius  obfcuni  de  co  foibit  nec 
lem  dare  perfpsxifle  i^detor,  ant  oerte  mendum  fibeftin  vefWfe  Efi  erf^o  Tulip^,  ut  &  ailarum. 

hUftftrum  tunicJtJrum,  bulbstt  nlbil  almd  e(»am  gemma  grtmJii  fubtefr^nea,  ut  m  hbro  ormo  Jiximui, 
f^attr  aJnat.-r  extem.u  intrj  fe  ctnctpit  alium  bulbum  feu  gemmmm,  firi  meuri  Mh  fucctdeu 
tiiJem  lidetur,  ciim  revera  r.in  pt ,  Ud  dtDtrfui,  ijifiuftjuc  folnlet  ;  cMmtfitf  i»trd  iffttm  Mium  c9i$^ 
ft0$      iMUritms  Jtt,  aJiuitt*  extremu  rr^mdfor  &  bnbttur  rwUit  if^ftt»  fmKmm. 

Boafcari»iiot«inTnlhiaaim  floribuslunt,  i.  ' 


 ,  ^ .      ,    »       .  peoeinuMe»  tc  nninque  confpicai, 

iieiTd9iatnordivQmiaooaemfl(mcoJoc«i.     ^  ^ 

Fedalem  aldnidniem  non  (aperat,  imo  ut  plurimum  infra  eara  confiftit»  fiiGis  &  flore  ad  prxco- 
cem  pranm^  acoedens,  floris  autem  fiiiia.iknnia  mocraiMaj  :liad.eai»^  ' 
ris  oblcnr^  robra,  extremis  tamen  oris  .Titeatilias}  mterio^^omnis  Mii  inteihd  mbene  8e  (plenp 

dent,  ungucs  flavi,  radiati,  fed  qaos  nigcrrima 'macula  fic  inficit,  ut  orhis  .r.ire-s  &:  ludi.irus  cim 
duntaxat  .-imbire  videatur,  &ocuJum  quodam  modo  ementiatur :  Ilivinina  cum  luii  .ipicilHib  nigci- 
cant.    H  jjas  ridix  bulbace.a  interdura  enophora  eO,  n.im  tcncrior  illa  membran.t  biilbi  luollantiam 

ample6^  &  t^ens  flnnoio  denib,  caodido  moUi^  tomeamliiffiila  eft  juc  molh^me  buibufliir^ 

i  •'•■"-■•••»   '  V. 
5.  TtiJifa  futmilie  ttUers  J.  E  Cluf  fMiiUo  ttngitfi^iU^  C% 

Cluf 

Tota  planta  (quantum  cx  icone  deprehendere  potuir  Clulius)  palmo  major  non  cft,  quaniof 
promcns  folia  angufla,  cirinata,  Tulipa:  Monlpcliacx  t-oliis  limilLi,  inter  nnx  cat^liculus  proviit  un- 
dalisaut  paulo  longior,  nudus,  (  prxter  aliarum  Tuliparum  morcm)  ex  vmdi  purpurafcens;  liim- 
mb  fidHg^  flofeni  gprens  hexapctalon,  foris  nonnihil  purpuraibentem,  intus  candidum,  umbdiauQ 
.bccB^ntB  obbngo  capmtoj  flavis  ftaminuiit  Ittpto^  Florem  ineiiie  ApriU  protulifle  indo  coo- 
jMieanlins,  qnomam  (iibMaii  imtin^  Bolbnselenguus,  bulbitamenaiiarum 

Tiilipanun  rbrmam  refcrcns,     (padiceo  nigricantc  corticc  tedus. 
Hanc  cnm  C  Bauhioo  hai>eo  proTdipa  punuliooc  anguilitolia  aiba  ZA,  quantumvis  J.  fiao- 


6,  tt^fumiliorramtii$filhC.fL  fm^  tOkmhmt l^^mks  J.K  Tiifitttiim  ^fm  ft, 

Uncialis  aot  fiiailldalis  Krc  plantiila,  exilioribus  brevioribulque,  anguftifiiliz  TuUpc  itiperioris 
folii<i,  fiofe  alboeiilibrevique  pediculo.  Bulbus  valdd  parvus  erac,  effi^  aliarum  Tiuipanimj  dii> 
fiore  flfelnc"»! enemt^  puUo.  fquamofo  obduftus,  iawrinwenwmniienBi 
.  SpWOT  ia  monte  D.  Oue  ad  mans  licora  provcnit 

Tmldiilbfns  Tulipam  (iianx  Lufitanicam  verficoiorem  Tulipz  minori  Bononktifi  6e  lealioo  fini^ 
lcm  &  congcncrcm  facit,  flons  duntaxat  colofO  diverlam,  qui  vcnas  aliquot  rubras  eam  pcrcurrcn- 
tes  obcinct,  unde  a^Lobeliaiu  quam  ddcnpiiiini  dfaAKia  Tioetnr.  Lobelius  tamen  florem  duotaxat 


f.  TtJiMi^l-**'  Narkonafi  $.  &  mim  teo|Gslma  C  B.  Ifiu,hmw/b  fim  JlA^Jimfi 

a—ihr  ParL  pared. 
t^'  . 

Foliis  eft  acguftioriTxis  &  fcr^  porraccis,  bulbo  &  ciulc  NarcifTi,  minorc,  tenuiorc,  dclicatlor^ 
flore  unico  luteo,  ad  Ldium,  aut  poous  adJLiUafphodeli  lutei  tiorcm  accedente,  filamenos  luteis  ^ 
medioenatis.  Bulbus  exilior  iiaika{,  ntJenm  obloogpn  AUii  «qnae,  fibiq^ 
liumeidlifilo  adncxum  habet.  ■  '  i 

Mhior  eft  in  omnibusTulipa  Aperaiinee,  florc;  fiiris  magis  virences,  intus  flavi,  dekcaiiasqiijdi 
dam  fpirant :  Radix  etiam  ^  tenud^  nervis  in  iate»  ibboi6S(k  bulfai^ 

LooelioiCebcaotsraontibuspriauuneroueft.  •  ,  a«aii 

..."  .     •        8.  Ttthftt 


Diyiiized  by  Google 


115» 


H  I  S  T  O  R  I  A-  'P  L'X  M  T  A  K  U  M. 


1.  TJ(^  ailfMk0jMmiiif  ^  «MMr  J;  BU  mmtt»  Uttt  fmfm^mi.  CE 


Narbonenfi  p-^uVo  niinor  efl,  «ii»ftMm  nonviditCaafi»lMNaifc8«Blfifcllikm  eflb  tntcllffld^ 
quifoiu  tamcn  lubsat  fons  non  omnino  viriduj  vei  um  pnrpttraicentc  etiam  colore  pcj  hjfa. 

••*     ■- Intt*  Bencmieitfif  J.  B.  Benimitnps  fiare  Imco  Park.  minorjHte*  ^alua  C.  D.     ,  ,| 

-  Msiiocrttcr  nugno  bulbo  ^C3oiiaitl^i^i^iofp,Sxo^  (apore «^^ukiSc ^^o^^qualts eft '  - 
iierhE,JpKlKCo  (ut  '      '    ■     ■     —  • 
ttir,  proK»mo  anOD  I 

«ondum  florem  tulii ,  .      -      ,       r  v    ,      ^  .   

njnquani  in  ramcs  «nos  aut  femos  C;«r/.  ac  etiam  plurcs  ab  una  radice  (  ut  .^{lent  Camer. )  daft> 
^UOTjJOguIolum,  colore  hcibacoo,  falligium  verstis  puipnrante  :  ftii*  do^rantalia  aut  amplKxa,  aU- 
qukininora,  iinL;i.iiii  l.>t.i,  p^irtim  a  radico  ftatim,  partim  a  cauie  excnnt,  nuUo  pcdiculo,  carinata, 
calote  ^auco.  iV»  unicuiquerarm)  odnrc  iuavi,  Leucoii^Cbeindidi,  fedimbeciIliorc,niediocnnr 
Tnapnus-  folib  fex  0lMiftaflS>'  quoruin  c.\t.;rioi'a  tria  extriniccQi  c  luteo  purpuratcunc  auc  vire&Bnt, 
^nny^fa^wit  hst^  tria  idiquf  peDitus  iuin»  nifi  qadd  macrooe  tantiUmn  iobou;  Li  ottdiDkapio» 
lutei  i&ii  eum       tnqH^nMrirf^  Qoliw^liq^  ••4b  Gkfip^  K  ia^ 

quis  Tuliws,iWk«||^inp« 


.lic  Clutius  jl-aMige-tq/Sk^  quL  in  btnas  aut  plurdlfobojks  fingulis  annii  ifoid^ 
dio^w  4"tiB<a?  qlto  jlt<liaii*ito^ 

ic)  non.  in  alpni>iaAihM|pc.v  tftiwtw  iiiBfen  cahitatont 8etinibitriein, 


Parkinibnus  in  Bgad^  ynter  jfcMiwiiliftpi  lMi|»ln  ^jfai»  ItitoBiii  Miiiwm  jSc  miiiareiii 
proponit,  qux  tamea  mihi  •  ivwuitiMiw  iiBn^vneHttv  iSgm.  Viaftapd 

gdoaes. .  •  . '  •  •  i     • .    -  •■ 

20.  TUSm  B«mmt»fii  fivt  bemiyctM  fiore  rulnro  rrtfjnr  Park.  parad.  tttm  Ttdif*  fipmlit  rnhM, 
f  fiwt  Btrjmimfi»  r»hr0  mim!^  mttt^  tjfiifXM,  gji^i mim  mk»  CK  firti  ttum  Tn^ 


u  f  ■ 


■  Hpjus  bdba  qDLm  Tulinafum  nwafum  longior  dt,  na^  ad  bafin  gnioendatii  htbat  quate  in 

tiib  ceriutur,  prxcipuc  vsro  ab  iis  d^at,  quod  futnmitas  eju»  copto&  lanuKtnc  iericea  flivicame 
inftruinir;  cuin  f.:  cnrtcj:  ieu  menibnuia  cxtenor  lacidbrc  icii  fulhoiiire  rubro  colore  tingitur,  nc- 
queadeo  iaale  dcbbritur;  ncc  tannjm  roSta  deorluin  led  ad  latus  oDara  lc  cxtcndit,  Tuli^xe  Bo- 
Haaieniis  luecx  mox  oclcripcx  m  modom.  Fe/w  edit  iata  longaqu^,  angultbi ,a  tan)cn  Ct  oblcurius 
«iridia  quim  Toliparum  ieratinanim,  nec  |>aricer  giauca  ieu  Quioaaa,  trui  (|uatu6fve  oa  «««v>,  Ho- 
RiD  in  faiti^o  goTtante  reliquarum  iimilem,  petalis  tamen  lonf^bus  &  angufliDrihiB*fiiock>  ni- 
mK  cobxe  paiuw  lubeote.  mimis  hilati  quam  in  Tulipis  nMjoribos,  odorc  tamen  graciorc,  Sc  ad 
'Ti£pclticecBaote.'ioaifeite.  -  *'         ,  .  ;  ^  . 

Tultpa  bomb^xina  Crccic.i  c.  n.  lU^iimBODoaiMifem  &ck  tt  iRxn»  lefai^  ied  biAPs  lani. 
ftoeobfitusficvelot  tomcntuius  cft.    "  •■' 

ri.  TuUfa  bicoler  Park.  bi<u>Lsr  trth»s  iaieu  &  iniui  rubns  feins  Cacan  CluC  Cur.  polt  ad. 

'  Mia  iiabet  vakkaoviifa^  HyadittiiiiiisJMn  latioraofaiiaae  vindia.  fknipctaJAtrt»  Oib»  (m* 
im  Vdidhtea.  •)"  -    •  •  ••• 

■  '  \  tt.  lyifa  ■rrin.fgas  PiTjk»  0.9.  ^iifiea  frmm 

Caulem  Cluiib  pcdalis  duntasat  longitudinis  protulit,  at  Matthaio  Cacdni,  h  qunlonKmi aooepit 
Clulius,  bipcdalis,  latis  triicaem,  quatuor  fobis  non  valdi  iaas  pracditum,  iino  anRuJVis,  6c  Narbo- 
ncnfisTulipi  folionim  latimdinem  haud  (upcrantibut,  non  adco  t.iracn  virenribu!.,5c  ad  pri-cocii:rn 
Talipan.m  coloi  eni  magts  acccdcntibus  ac  cannatis,  qui  luprcina  p.u  iL-  (lnr:;m  lL.lHneb.it  dclicatii- 
imn^  JHynnai^fit  »iA  HlCpfliiica  Tubpc  <flote  panllo  majorem  (qoio  nimi  Aiiurgat,  &c  nuprcni 
iimM!  teoo iHMa  proftrat  planta  aanMlK^  jfex  fohis  faiaas  iMaas  longis  conllantcoi,  quo- 
xam  Kma  exteriora  paullo  kmgiofa  8c  nuiOBMti,  faii  quidem  fiiaTi>^i^|ib|iMfi^^^ 
aBris,  intem^  vcro  prorfiis  albis,  tria  autem  intcttomfafaa,  qoar  aliqiianmhiin  WWWof»  <«ic^ooeitt 
habsbant  nonnihil  orbicularam,  niveuiuc  phn  erant  candon^,  ompMBI  ^MMn  vqfMl  jWE»»*» 
nucuU  iniigniti :  ftaminamgi  a;  apices  otiaui  nigri.  Bulbos  exi|p«V«''^"  .''»'*"'"* 
magnkudincm  non  cxccoon  it,  comccibnsni^hcantc  &  fulco  toaos,  inttriore  pftrte  molli  J.inugme 
fiiki  &  qutxiammodo  tcrruginci  coloris  oWitus,  quali  fcri Rliododcndn  femcn  cft,  .lut  callancaruin 
Cortcx  jplum  nudcum  tegens.  Semen  in  hortis  noftns  rar6  ad  mjirunt.atcin  pcivr.i.  u,  Bonuiucnlis 
lamcn  Tuhp*  Jimile  efe  aumt.  Poft  pomgm  annum  rariu»  apud  nps  tiora  oIj  acris  mdsmendam» 
fid  bulbtts  pauUatim  laiWt,  &  iingulis  annis  minuitur,  doncctandem  peoBU6  mrereat.  ^ 

Ptaeter  «&cri^tas  duas  trdfve  adhuc  alias  Tulipsc  mtnofis  ^edes  babet  ParlgofoqM^  nimayn  Tu- 
fipam  CfCticam,  Tidipam  Amiemacam,  &  Tulipam  de  Oaft,  qoanm  mU&mfl$k  «P^  «PWBi 
nde.      .  .cllirf^     •  .  ■  . 

iBwi  An  lH3em  facukatibus  cum  Satyrio  Tl:!h>,t  pntditst  fint,  ncminem  MmoIiBn  fic^  ^^^^f}'^ 

quit  CImIius,  Jo.  MuUcr  Pharmacop.  Vi:;tin.  multosTuliprbulbos  condnt,  ridtcum  Orchidis  inJtar, 
guihoi  iongc  luaviores,  &  palatograuofcs  dcprchcndebam :  an  vero  id  prxltarent  quod  .Satyno  tn- 
buioir  noodum  inteUejn..  Parkinfonos  «tiam  lcnbk  C:  Tulip:irum  ravi.ites  cum  Sat(.!wro  tonaulic 
'  Eryngii  aut  Orchidum  in  modum,ealque  lapore  delicaio  liryiigii  radicibus  viX  cederc  coinpcriKe :  an 
▼eio  veoerez  facultaiis  ahquid obcineam  nec ipfum  magis  tjuim  Ctuitum  lare,  nec ab  aliis  diciai l: : 
i9a6d  fi<>nJiidulsiadiGib»bi]iBib^  fiMulcaiinfii^  veiibiniUiaium  judisaie  &  hcs  etiamejuldem 
.  •       paiticipetd&^  Ttabpaiuw 


Digitized  by  Google 


Lib. XXr.  T>e  Herbls bulbofis.     .  n^i 

Tulipvum  mnumeras  fer^  varietatts  rcuinlcnt  lioi-iini  cultorcs.qu.ii  anuiriL-r.ire  tidio  Lcdon  clict  j 
CQofillaoiur  Parkinfbni  Paradiliis,  C  B.>ulnni  Pinax,  i^:  l  lor.i  D.  Rc.:.  ll  iii;m  accidcmalium  va. 
riaaoim  caulas  explicivimiis.  Ncc  cium  cas  huctranlcnbcre  ppcra;  pieciuin  puumu>,  c.  ii  &  alue 
muks  varietates  novx  nullo  certo  aut  defiiuto  ntiRicio  (emiaefiMoolidiwn  poffint.  qua^  liqtus 
rtmties  iiefcribcre  vcllatf  tte  unicQ  hoc  flote  iiMiqjrmn  vohinKa  oomponere  poflfc;  quotl  kiem  ^  aliit  ' 
bolbol»  inceibganir.  ,  % 


Ca».  VII. 
De  Onutbtg^U.  , 

,^Vn9i^Mir  propnr  lademn  colorein  qoi  in  iWeiijltt.  (miilem  ei  ooi  in  alis  aut  oris  gaiiitiamm 
obfcrvatur,  nomcn  aoce(HfIe  videtur  C.  B.   Alii  pociiis  a  radke  ladci  dirt-.im  .irhic..iiiri:r. 
Notx  Ornjtliogali  genericx  fimt  ftaminula  florum  lata,  Ipicau,  quorum  tria  atumiiuta,  cria  bi- 
fiJa  (c;i  liniuu  funt.    Stamina  harc  capituhun  fimmis  (eu  rtyluni  includunt  ariih:  coeuntij,  taian^ 
cxplicatis  folus  c.Kt cno:  ibus :  radix  ladlca ;  Horum  pctala  avcria  partc  lincis  virciuibus  notata. 

« 

A.    I.  Orntthdgaium  anguififolmm  maius  fieribm  tx  alba  virefcemibia  C  B.  Ajpbodelat  bulbefitt 
GcT.  A^btJtlm  Mbofm  cJtnt,  fivt  Omitheg.  nuitts  fiort  fubvtrtfcente  Park.  paraii 

swnpiyiwUi  wwp  >  pcwiillp  mUKt* 

J.B.  • 

SnAllis  Omithogafo  Monfpdienfi  Iptcato  pognnm  implet  hups  hlim,  albus,  rubdukis.  c  quo 

•  excunt  prargran<li.i  fdia  porr.icc.i,  cantiar.i,  hr.-ri  feri  fufa,  ffporc  vifcido:  mter  qujB  liirgit  reclus 
cW»,  unicus,  Ijcvis,  nudiis,  tcres",  li  iolnu  cubicis  alnor,  potifliniuin  culco,  m  quo  dodi-antalis  (pica 
tforww  Alpliodcli  6c  Ornithogili  IpicACi,  c.\  longis  pcdiculis  tolliculo  aliquoulquc  inciu(i>,  colore  ■ 
Jicrbacco  vcl  ex  luteo  pallido,  otiorc  grato.  ck  lenis  foliis  ftciiicis  conftanaum,  in  quonun  medio' 
te£ti  litrrc^  librz,  latuifcula:,  foliis  nuineio  parcs,  albiorcs,  in  mucronem  acurifnmam  defincnceSt* 
«Ipicef  fuftinenc.  ez  Inteo  albidos,  Mfi<r«/iM»  ambiences  tiiquerrum,  oblongum.  [Pericarpinm  triaill- 

'lerAitia  luibet  plena  femine  Omichogali  albi  fpicati  icii  (imih,  uc  diflmguerc  non  poffimus  ]  Semen 
autem  parvum  eft  nigrum,  angulolum,  (apore  leguminolo,  podin  rugofum  Staphidis  agnx  mci- 
do,  fi>lidum,  intus  candidum  lapore  quafi  leguramofo,  quo  nuCDIO  pericarpia  (c  aperiunt  in  rrcs 
partei 

Propc  Genevam  versus  Stlevam  monccm  intcr  (egetes  invcnimus.    Tho.  Willifc!!:!';  c.ni  obkr-  igcm  ^ 
vavic  in  collc  quodam  Ciibus  ci<  BnKolium  milliaribus,  intcr  vcprcs,  vi.l  qu.i  nulc  B.uhoniam  icur.  Trai/iaA 
duiius  inccr  li^etcs  Pannonue  latis  frcquenccm  oi>iervavic.  Floret  Muu  U  Junio  mcniibus,  auc 

s.  Omthegtiium  msjut  /pjcatum  aUnm  Firfc  fikthm  fm  «Bw  C  R  ^t0tmmGa(^aac. 

catum  ttlbo  fiort  Mcnjptfi.  J.  B>  ~  '  . 

Huic  raJix  bulbola  unica  eft,  magna,  Cepam  imitata*  Clufib  candidiflr  odta  prxcedentis  flore 
yirenri,  8c  longior  interdum,  in  ampLvn  magnicudinem  exmberans:  foliacmkam  longa,  pollioem. 
lata,  extrcmo  mucrone  .icuminato :  C^3!u,  cj;;.inci.ni  h.irtcn;;i  ohfcrvare  tlitum  cft,  (itigubris,  robu-  • 
ftus  cubito  longior,  ac  etiam  bicubitalis,  tcrcs,  iirnu.s  [  C'lulii >  viri Jior  prxccdentc ]  .1  incciio  fcrv-  .id 
•(i;mn:uin  falligium  complunbus  orn.atur  lcnlini  (c  apencncibus  fiirihus,  ta:n  dcnlo  .ignunc  circa  fa- 
ftlgium  ftipatis  uc  (picam  emcntiinmr,quoruni  (ingularcs  cam  prop^  ad  Omitliogali  albi  mmoris  Ho- 
Its  oooedunt,  ut  pra  iis  fallanc  dcccrpci,  incus  albij^bris  herbaoei,  ajpidbus  in  mMio  luccis,  foris  pix- 
Wr  MMtqBxalbae  fiuitomnitio  virides,  interiig  verodianoxpfcariinnt]^^  St- 
«H»  in  trunguUs  capitibos  aheri  fimdc,  icdpaaI6  maiH8eofaiaogiii^iiicmni»iqgollm^»tna;q^^ 


nt  in  Sta^iiiu:  aeria,  fbd  parvum  admcdum.  , 
Imer  tei^etesMoriiDcliano agro  &  per  Hifpaniasobfimmi  GlafiK  UnoflMSt  . 

inraiiin  aiciniera^  .  '  ' 

}.  Ormihtgtdmmm^m Jfkt«m»  dttrmmC^  ^%muiimmCbi/!lt  J.B,  S^tttmit^mmKGet. 


emac 


PauU&  hanulius  eftpraepedente,  dilqpoiiiedam  caule  Sc  foliis  (inguicClafius)  qood  ooepic  fiy-. 
zaatb  deferri  aliis  btilbis  pcrmixtiwn,  oiiOo  addin  nomiiieL 

,    *    4.  Ormitbtgalnm  ff  icatum  fiore  •mriJU  l^^cimt  C  B.  Vmmmitminlh  jbn*Cb£  PanWMW 
em»  GCT.  Parfc.  Orttkmm & Tmmtmmm oB»  jfcw  J.R 


Ctuf 

Huic  quuiq.jc  at:t  fex  ante  hyemem,  ut  A.r.>bico,  fcd  pr.rtcr  rcHquoruni  confictudiiicr.i,  gcrmi- 
lunc  f!:a,  liuinicxp.jnl."i,  .mgufta,  dizitalis  longicudmis,  cx  viridi  iiican.1,  &  Cir  yopln  Hcoiuivi  tlo- 
ruin  altiiiuin  foliisformi  colorc  valJc  (imilia^  aliquantulum  hirfiita,  hcrb.icei  j^ulhh  &  intipidi; 
Sublequcnte  Apnli,  Ibliis  Hacsclcere  mcipientimis,  inter  illa  exiilic  dodrantalis  tauUadm,  lenoi  aut 
^tueslpicaiimcoluneatesfiiftinfcns  fimt,  qui  t  lcnis  foUolb  compoiici  Mabmeoliknperiuncur,  in- 
teiioce  pacts-floa  miniis  laft«»candons  qaui  ia  *  ftcuodo  geoece,  fiitis  jwcvd  vicMb  jUonim  doria  •  Vnfgmi. 

aaitiDaAfl» 


Digitized  by  Google 


1151  HlS.TORlA  PlANTARUM. 


occQpance  ot  in  vulgan  :  crunguk  dcindc  cafita  nigrum,  rotundum  /rw*»  conrinctMia.  JU£ar  SJb- 
eft  bolboia,  lonffii,  canilida»  leoco  huinore  plena,  guftiis  primum  tQj^piili,,  deindc  acrb,  foris  ctnera. 
cei  tenui  menSrani  oUnaa.  tc  feflSliparte  multB  candicamftus  bbns  ca^nlLita.  lUud  pccu- 
liare  Iwbcr  hxc  ,  1  inn,  ut  natali  looo,  utii  foontc  nafcimr,  maenaexpane  oijffl  flonbus  onufVj  eft 
line  fo\m  cnnlpici.i-.ur.  3ut  faltem  jaitt  fcre  evanidts  &  fiaccins.  At  in  hoitis  cuiu  ditiaus  piel 
runque  roli.i  rcrincrt:  ihkc,  Sc  m  inqortni  amplindinem  eiGrelci^  ^icaai  noenfim  tut  fktrmm 
liorum  nonnunquani  proterens. 
Locum  naulem  tituliis  mdiL.it. 

J.  Baul»:nus  Omichogalum  Crcdcum,  quod  ab  HonoiioBelli  accepit,  huicidemputat,  A^Uicih 
finafloris  vclutglomulum  eiTe  ftatniaibaicuictum :  Stwtm  panrum,  lugrum,  rugofiiin^  acTCbc  «i. 
n(^pnnAilitde;mMertniptefliMn.  iwmiidumiufiauodunapai»  rowlic^aaiaimfi^Ain^ 
ctndiinm^fipimnWiiki  . 

{.  OmtbigJim  mnmmm  fMiu  fnrfm  mvim  0aL  J.  B..  kt^tlmm  &  wmimmm  CB.  ma- 
«j«iMr«0«M>  Fluk. 

Mi:It.i  \\  meuiicc  vcrc;  .1:1  r.utijc  proi^ucic  folia,  longa,  dilotius  vijcntu,  Litioraraie  quAmNarbo» 
nenie  auc  B^-zantmum :  uitcr  qu.T;  ptociit  fctquicubitalb  tSc  amplior  interdum  Mttir,  viridK,  icrii^ 


magnam  longamqne  fimam  (picam  gercns,  uc  centenos  &  plures  in  eadeoi  qNca  numeraitt 
ininerims  lextoliis  acuminacts  conilantes»  luvei  prorliu  candoris,  & nuUo  nervo  viiidj  uc  alJorum 
ftn»  in^nitos  [  in  homtlo  noftro  floribosqui  pnmo  aperi^ntur  pacalonun  apioes  virebant]  qut 
incerdm  e^Jicantnr,  fejgue  fimtm»  bwmte  hnirffcBlii  «fci^flivii  apscibps  pcKdita,  cat^sulum^jnc  m- 
fionum  cingentia,  &  umbihcum  oocapoda  oAendaat,  noAn  veraoomrahuntur  alioruiu  miiar. 
LSinguli  florcs  pcdicjlis  duas  unci.is  lorigit  infifent,  8£  e  finu  folioli  oblongi  exeuiw.]  Floribus  ex- 
cufiis  fuccalunt  cngona  captta  jtmen  rorundom  nigrum  contuicnti.i.  KaJix  buibo6,cralla,caiuiida, 
i  lata  falff  mult.is  iibras  emitcens.  [  Folia  marcclcere  inapiunt  antcqu,am  flores  apcriantur>  Jefi 
feriijs floretpenicus exiiccatuur intequam ilorere ddinat ]  Floret  oam  aiiis majoribut  Maip^ ' 
duniedeui  JiMUPprtxuini  pwoocioiisawrnMpi  iietodnirttloiift 


6.  OmitiigJmm  MiBmm  d^mmm  CR  t,MMtmm  CliiCcur.poft.  Pwfc, 
'      CJwf.  . 

Ex  raMet  Ortuthogalo  majori  vulgari  ( tpod  nonnalU  Afphoddnm  Galeni  cognominant )  pan^ 
Cbfimk     fimili,  tc/le  DaviJt  Moll.irt,  qui  huius  folia  cum  .aliqiiot  flonbtis  ad  *  mc  mlttcbaCj  multa  prodiiF 
ccbat  f  '!t.3,  pcdalein  longiiudincm  iubentia,  uncum  aut  paullo  amplius  L»ta,  inoliu.quaiconfra^aa 
tcn:ii  l.in  jKiue  piTdica  appjrcbant,  pcrindc  ac  Enoplion  folia,  (  quam  limiliccr  notam  in  aliquoc 
alurum  buib.iccarum  planunun  fbliis  non  lemcl  obfervare  memim  )  inccrauc  cubitalis  aniirecbac 
ea«!u,  fatis  fininis  vindb:  a  cujusmedioad  fumroum  ufquefafti^um  prodllMnC  fimi,  imciuibus 
&  longidnbus,  itimic  craffiufaihs  &c  vindibus  pediculis  inhaerences,  lex  foliis  nireis  conftante^  Qnii» 
*  .         tbog.  Arabkt  ftxiDm  paeni  ftniles,  nec  tts  mulco  minores,  quonun  uncues  abqiunmliun  mvd£e> 
bant,  exeonimaucemumbilico  prodibanc  fex  caiidida/MiiMikvisii;pwtfw  pndi    quonim  tema 
latiore  bali  etfitnlum  tnedium  craHiufculo  brevique  ftih  prcdicum  ampledefaantur«  ac  illud  njgo. 
nimi,  quo^fcccefiu  tcmpwris  oblongum  cvadcb.it,  ;'fCTf')  continenfc 
tma.  Piop;-  promontorimn  Caput  bon*  Ipei  djdum  collcctuin  fltic. 

• 

7.  Omaicealum  Ntatthiatiitm  Gcr.  J.  B.  Park.  txotuwn  m^M  Jhrtt  mmrt  ms$$  C.R 
Cluf.  ^  ^ 

*       ^tstaaa  caiiaat)ulion^,HyaGiitthiiiisnQin  valdi diffimilia,  veriiaiai^uftiora,  viridia.  fmfir 
oadn,  G£k  finiiiis,<lodrantemahi]t.  kniii,viridii,  liillineu^^*an  parte  jlirw  denot,  dnodenoe 

auc  ctiam  plures,  pcdiculis  femimdalibus  pendulos,in  anteriocein  paitem  propendentes,  tamctlT  al-* 
temis  in  fingi.lts  cinlis  latcribus  n.ifccntcs  ^  aiji^axn  membranulx  luiu  ;  fofiis  lex  acuminatis,  m« 
tcma  p.irrc  c.iruli.iis,  cxtcm.i  .luc^m  ex  cmcraceo  rirefccntibus,  oralquc  albas  habennbus  conftan- 
tcs.  Flons  unvbilicum  occupat  alios  Hoiculus  fex  eciam  f oliis  minonbus  furre^,  &  vafculum  quod> 
dam  lcu  tubulum  cfformantibus  compofinis:  in  quo  apparcbauc  fcx  alba  faimmuU,  flaveibencftiie 
apic^  donau,  &  medius  Aylus  albusk  Flores  oon-o  prorius  iiuic  inodori;  quiUB^OMdont  ai« 
goni  ctfki^  craffiuR:ula,  in  oocufum  muaonem  de{inencia«  canlen  pnfW  piMiMaHfWfrinNnda 
/iMWf  ingpo  meofb  repleca.  Ib^  bulbofa  candicans»  fii&l  «nnen  manl>«pM|Hp^  tMonani  lb> 
pemit  parte  mtigiaca,  infema  antem  plan;^  perinde  ae  OipMiosaB  Anbniimc,  ndnos  camfln 
^^jj^^^^       •  ampla  fjJj,  (d  n',[.lti.  ■■in.liilisfTbris  in  ambwu  praedita..^iffii|^ 

^  liac  planta  Ilyaunttius  arvorumOnuthoploidetdiGiBV|''qbun  in  agro  NeapoUcaao  fiequeti- 

Guni  comalbHfadaifa^Tolgfm  boti)ode  Axereliribib 

8.  OnutbogahmtArtAicim^PK^i.  Cluf  majm  Jrahcum  Ger.emac.  nfnlxHatum  maximum  C.B. 
Uitgt  jdtxtmJrimmt  five  Ormtbigdiim  mtpmm  Sjruunm  J.  B.  4Siuat  ^Mt/ua  JbttOC» 


Claf.  . 

Oblonga  habet  /«/m,  viridia,  carinata,  Hyadnthi  Orientalis  fiiUit  ade6  fimilia,  ut  ab  iis  vix  dif- 

cemat  quifpiam  nifi  in  hoc  ftudiobcnc  cxcrtitatus,  pracfertim  in  planta  fuo  cauk  ac  flaribus  vidua- 
ta,  minimc  aurem  NarcifE  foliorum  imula ;  inccr  qua:  cubitalis  cmcrgit  caul^,  Izvis,  nudus,  graci- 

Iis,  vircIcLri,,  qucni  .ibc.i^ot  v.\  fummo  naiccntes  confulb  ordine  .inibiQnr  r.miuli,  livc  longt  pcdicelli 
y?.fr"  mapjuh  iiiltincntci,  Kaiaiiuusmagmtudmepares,  led  Ornnjiogali  tornu  prarditch,  ulururTiq, 
nioiio  iub  vcij.-<::.im  le  cl.iudcntcj,  lex  f-oliis  prorfits  albis  conltantc,  inedicati  odori',  &:  praEmanfum 
(x>riandrum  fct^  refcreacis,  triangulari  capitulo  oigrOj  Ifkndencc,  niedium  doram  ocoipaate. 


Digitizdb  by  Google 


Lib.  XXI.  T>e  Herbis  bulbfts.   1153 

fauod  ainbiuiu  (exaI1>a  ftamina  flavo  aoiceoaronaa :  Semina  nunquam  adhuc  oblenrare  bcuic^  Ikec 
imKoIit  annis  Byzantk»  cum  diis  ttfpiDiis-qiisbtilbi  Vienaam  mii£  tuerinc,  quorum  nonnuili  fimt 
deJc/iac :  «^ftiMameniiiOMniaattun  ccpientHi  fendGaiitefloie,  icaciqgpo  Yiridem  colorcm  con. 
tr.ihenctj,  ucleinetidaemvjdcinitiir«  Dttulh^  iMx  bulbola,  Hyadn- 

th)  xmuh,  candicaMpkraniD^  innldstnindtooaflat^  laca  admodam  fidc»    in  ambim  fibns 

I-iorCC  M.llO.  ■  • 

Mira  eft  (mquit  Clufius^  hujusbullji  natui  n.iiii  plcmn-f,  exr«rii  fumus  vix  ulla  fblia  promere, 
teR  fcignlis annis  cxempias  aliquanto  temporc  aJicrvctL:,  d-imjc  Autumno  tcrrac  dcnuoconcrc- 
danir,  tum  eniin  denium  gernunarc  folet  etiain  ancc  brumam  :  nuiius  auccm  iloirere  mtiii  oanfpe» 
fiosiell  nili  recens  Conftantmoi^oh  allatus.  Nain  ex  illorum  naineroeft  qui  i:^  ifthi^  enid  con- 
oepnim  jam  b  uiero  ibrem  habeant,  nulhun  dent  in  fiimdioitt  pionneiaa  iFMiflati»  Friipiris  vaUi 
impacienscum  fic,  hyemei  noilras  noa  feit«lfid  in  fiftiu  rqpoiietiJus  «ft,»  lAa  bdbisdlicamacrcm 
anuatis  felkitar  vs  propagare  (bkt. 


linm  C.  B. 
.7. 

lUdix  bulboUj  candid.i,  quxmulcos  bulbulos  adhxrente^  fubcc,  reluti  raoemaam  comnadfajs,  £• 
trofiiti  ploriiiidm  mulciplicantes,  gulhi  .inuncantc,  Icnti  fpummiqie  iBiicagine  maJticam  os 
finleiiiies;  iWia  MOinicangiuiU»  temiia,  lemipedalia,  caulem  iiiperantia,  carinxta,  medium~eanim 
ladeidilcnrreaieBndl,  in  tenam  ftrata,  mallia,  &  uterluec  caulem  palmarcm  autfemipedalem, 

tenorum,  ccrcrcm  Sc  nudum,  guidrcafafti|iimpedicalm4lliKit,  quorum  unicuiq,  (ubie^t^  iblio- 
lum  obiongiiii),  mcmbr.niaceunni,  flcrei  fultmenies  4  lolin  Iftnis  coinpofitos,  oblongis  aaiminatis,  la- 
fico  incus candore,  fbris  nnnnili  pcr  or.is,  mcdio  herbido .■  inrr.i  qu.v  Ihimtr-n  I.uii.fail.i  fcn.i,  can- 
ditli,  m  mucroncs  acutos  fafti>;iau,  quibus  iniiiient  apiccs  pailidi ;  ia  eOrummcdio  Apitulum  fty- 
lum  e  fumino  profcrt  albidum ,  ]tn-,m,i  continiBiiioonipccfejiiigri  oolorifc  fXmraniem  in  fiunnii 
caulibusvelut  inumbellas  e\p.mli  lunc. 

In  Germanla,  ^iaSc  Galli.i  fponte  provenit :  aiunt  8c  in  Anglia  fponcancum  inveniri,  &  nos 
quiiloninponianis ad iimes  iridimus copiofiimt  fiirti  tamenoiim ibi lacum.  Habetur  major  bnji» 
Ipecies  fi  G  Banhino  crediimi& 


10.  Omubej^aU  vulgari  fimili  Utitrt  ftli»J,K  OmUkHmUUum  Mm»  mdiiini  Ut^tbm  CBL 

Huiu^  CAuiis  J.  B.iuhInobrcvis,  florcs  .im;>liorci  quam  prxccviemaj,  ateriik  viridcs  tntCliuS  alllit 
ftlia  iatioia  duplOj  linca  albicantcdcllituu;  bulbus  paulio  ma|ar. 

ETyntenlt  oomitamaOaimefti  qnia8cMeapofiadCln&nnm  -XMn; 


ir.  Omk^ifidmm  «ttiwmMwCB.  OrnijrlfpiCsm minnr ^ QfKflw» 

.  Ab'OmtthoK.tlo  WifyaSco  minore  <Af  m  eo  dnntanc  Cliifio  videbatur  dii&iTe,  quod  iftim 
flores  p.iulI6  nujores  apparcrent,  petalis  fingulis  (oris  nervo  len  veni  fuboocrolet  lecnndum  lon- 
gitudiiicm  pcr  medium  ellenc  diilindaj  &  Icx  ftaminnlonun  nfiea  in  hoc  fiirri  qui  in  iilo 
violaoeL 

11.  OrmtlmgaUim  Hif^Miaim  mmiiGsc  Park  GlnC       Ormtk  miiUlmmm fhfmim  M  «0» 

fnktcritlem  C.  B. 

Ex  parvo,  orbiculari,  albicante  iult»  Icna  aut  fe^teiu  novo  vere  profert  A&i j  Omithogalo  vut 
g^ciferi  iimilia,  (ed  paullo  anguftiora,  nulhivena  candicante  perloi^nMincni  leda;  dquonim 
medio  prodjt  lingnlaris  cmdiemlm,  inictdum  &  alterj  pabnariH  lOies,  limiiicas  fenos,  leptenos  auc 

filures  fiojcnUi,  alterrucim  quidem  nafixnccs,  fcd  quaii  umbellam  qnandara  eftbrmantes,  aded  acquali 
iuit  altitudinc,  n*m  (ccus  Jtquc  m  vulgaii  8c  Arabico,  fcnb  foliolis  cx  albo  lubciCiuleis  conffantcs, 
toudcmq,  candidls  fitmmibut  Sc  iftcdio  eafitulo  rubcceruleo  umbiUcwn  occupantibus.  Nulla  adlwc 
capicuLi  vcl  fcmcn  oblcrTaiiB  poaa»iocioonHlbiovi  iflotibui  mara^cence. 

Florct  Apiili. 

Oinithogalum  cccrulct.m  pallens  OUI  florc  Hy.icintho  Autummli  p,rfic  pari  &  fimili J. Baih 
hinus  prjrccdcnti  idem  cllc  fufpicarar ;  Calparus  fratcr  diverfiim  facit  &t  Ornithog.-ilis  ([)icatis  an> 
numciatj  fortcquia  Lobchusik»ein  ejus  H)'acmthi  Aucumnalis  flon  pcnc  p.irem  &cnmilcm  efle 
liaibit.  Non  tamen  diac  Lobelius  ^icanim  eiiie,  ied  tancum  flores  qus  Imgmlaics  tUim  flonbns 
limfleSi  '  ' 

A.     1).  Ormibwglmm  Imtmn  C  E  Parlc  htltum  fiw         agrarta  Gcr.  Bidimi  fjlwpti 
fiK^fimttmm,/htOtmti^diimlmimmlKwaimMnt^ 

\  ^  ;  ^irim  -.  O  inihogalum  luteun»  r«^/;.'f  cft bulbofa,  Ornithog.ili  albi  bulbum  arquantc,  alb.^, 
prxccnuibus  hl.^incntis  hbratij  guibt  viicuio  £c  iubdulci,  non  amaro  U  adftringenie.  ut  annotac 
Faclifius  &  Dodonxus.  £  rajpceflatim  felimm  emcrgic  poTTaceiunt  telHildam  jcR  lammj  do- 
'  drancalts  ciracer  longitudinis,  mtenam  oaducnm«  ooloris  glauci.  in  tcielBD  flMKronem  deimensj 
glabrumj  fuperius  larre^  infeiiiis  ooftb  Hann^ndsdonainm,  mod^nmim,  inod&  duo  ant  cru ;  plura 
iflCBfdumtolia  fiuitt:pinguittlbda,4mgnfti^triqnetra:  coiniiMnv  ida  i  «ilm  fuoqi  ocius  m«/«  lin- 

Pflff  gularis, 


Digitized  by  Google 


1154-  HlSTORIA  P.L  A  N  T  A  R  II  M. 


Lum, 


Rula;  is,  .'.ngLlolus,  foliis  brevtor,  (ubrubcns,  cxtcra  nudus,  alioqui  lclcuncia  fcrc  infm  inmnmm  cacu- 
tT.en  tolio  pr.rditus  iinico  aut  altero,  lext.mtali  vel  palmari,  nonnunqium  gl.ibro,  ali.is  fubhirfiito 
orispaullum  intro  ticxis,  ut  carinam  imitenir:  i  cujus  finu  rcliqiius  caulis  »=rgcns,  alias  indivifcii 
fitrentfjak  anicam,  aUas  fiibdividit' l  ,  pinrcTquc  ad  novcm  ufq  ic  Hores  fuuinec,  uniciiique  divi. 
foni  folio  appofico-  FUm  finguli  cx  loneiufcuUs  pcdiculis  Ornichogalo  limilibus,  peulis  confr«iit 
oblongis,  fons  vindantibus,  hii  lucis,  ons  luteis,  intus  penitus  flavis,  tnedium  occupandbos  jn^j^tm 
fismiHibpi  cum  afiabm  luteis :  meditullium  obcinct  ctiam  nqiiduin<id^^  flore  liibnafcens  MMMn» 
iriquecmm,  ftmuit  conccptaculum,  cujus  cx  umbilico fijlMtcAin  aptcem  Ittieom  definens. 
Ltem.  In  agro  Pedeniontano  ad  (epes &  tnNr  legetes  obfeivavimus.    Ad  .igitiruni  fc  (v!v,ir.imcj:dua- 

rum  margines  in  Germanu  fi«que»eft.  Hibctur  edam  m  Angli.x  Comiutiis Eboraccnlji  Septea- 
tnon.i!)  parce,  in  fylvis  propepoflinn  <htlm  9cBrg;M$  vicoa^  adftiriiini  TeGun,  uidsbmMilflB 
ad  nos  tranlinifit  D.  Johnlbn. 
Sfteitifi'       C>i  nithog.ilum  fijvum  Alcmarianum  Cluf.  l  c.  Om  lutcutn  HUCfloflore  C.  JS.  flavnm  Cttm  fta- 
cMrftf.        mimbus  rubrb  J.  R.  cum  florumprxctpuc  nugnitudinc  8c  /bonnoninibio  oolofei  ddG^plo  di^ 
ferat,  ab  eo  {peaediverfiini  eus  non  hbentcrconccdimiis^  p>«fatmidtoiCllifiii  ipftm  noii  vide> 
lilcjiH  fHK  cus  eo  (cribit  exafiorttm  rdatione  habuir. 
Sf^ur^    Poitft  odamoccOmithc^alum  pallido  flore  Cluf.  J.B.  luMunfive  ptUldamnMjus  C  J».  Ivul- 
gari  fupra  dcfcripto  fpcdcdiffertj  oji,  fatcntc  duho,  non  valdd  abiimile  cft,  raajori  tanicti  /J» 
conftar,  ctuhqj  crafliore  licetinnrmo:  bintq,aut  temi  quos  fuftinet  ^mraajorcs,  mmus  flavi,  Ibd 
exherbaceo  quodanimnclo  p.itli.ii. 
In  Stinacartuii  &  Auftnacarum  Alpium  pracis  ubi  fylvx  dcfincrc  iolcnt  obfcrvabat  Clufius. 

t4.,Ormib9ialmi>lMtaimmiiim  J.  B.  C  &  «.«.  Ormb,  kttt  /wf  CluC  OrMk  ktmt  fmvmm 
Ger.«naG. 

Unioo  proSit/«A«b,  duas  aut  tres  nndaslongo,  angufto,  exalfaidi  cofarii  8c  acSdi  goftds ;  inxts 
quod  eentiis,  undalis  tmiliailm,  unum  aut  altenim  fbuolura  fiiAinens,  i  quonim  mcdio  bira  auc 
temi  exiliunt  flofculi  ftellati,  intus  fUvi,  foris  cx  viridi  purpurafcentes,  (cx  radioiis  Hc  totidcm 

mtus  priditi :  iis  fLicccdunt  putilla  triangula  cafimU,  femint  ruffb  C!cJ!%c  in,rqiiali  plcna. 
iUiiuc  alba,  rocunda,  cincraceo  pucammc  obduda,  exigfu  Piii  magoitudiae.  Sed  Sc  noc  culturi 
«liqDanmbmi  inajDs  eradiL 

If.  Ormthigtkm Mifmmt htmmmimmmm  fmn^ilmmQA.  mv0^ i'>l^^*^C.3. 

Ctl.  ■  • 

Plantula  eflfemipcd,tlis,  r*/(>r  bulbofa,  ru(R>  cortice  tedi,  intusalbl,  CKpiDaniends  Ccpx  modo 
tenuibus  admodum :  K/ia  binis,  tcnuibus,  Croci  vcl  Ornithogali,  minoribtis,  .inguftioribus,  pedaU 
lon^tudinc:  Cj»/? c-ir.nciali,  lupra  qucm  thyrli  iiiolIo  vcI  Cypcri/u/iJ  liint  quina  vcl  tcna  graminca, 
t!res  auc  qti.ituor  uncus  lonc.t,  m  inio  latior.i,  rulicntia  circi  orrum,  [ali.is.hirluta  cindidiora]  iii 
.  quorjin  ccntro  coacervari  lunc  globuli  fcu  bjibiili,  Milii  vc!  Ra,ix  (Liiiinis  inagnituilinc  auc  ctiarti 
majoresj  fiavelcences  &  purpurafccntcs,  <iiu  liccu  i  planu  in  tcrram  (paiauntUTf  ibtd^mqufi  sermi- 
naiitesleraeAiiumofbliaemittuni  (uigutili:ip;u[.i.  [Invenitur  alicufai  ali^bnlbfllSiincaule.j  Inter 
ftKornm  iinasquc  buUnllas  circundiint  pedoliduo  auttres  mbcfoeniei^  tnmiciales  pradeiux»  fitrft 
labcntes  luteos  mins,  fainei6  Tirance^  iex AliofisoonfttTiftos,  ftmimbm  luteis  U  apioB  in  niedii» 
ondioreexfiudu  promincntej  (jni  pflnUacim  in  AiMCiielcit  ingflim^  lupenii&  letioij  fimlmbm  it^ 
ras  minuds  arenz  mffar  refertus. 
Inagris  cuni  calidarum  nim  frig^daitifla  rqjonim  fciflw  verofloiei^  Febmarioiaaificdidiocf* 

buSj  Martio  vcjo  fiigidioribus. 

l6.  Ormtbigaliim  Mifm  mMdium  Park  Buibm  mMim  Ger.  Bulbm  wmupbj&at  Sm  idbt.  mt 
UtJSMrhu^Mfiiiy^lMMmmmiim&imiimfititC.^ 

CUf 

Vald^  rara  eft  hxc  planta,  autore  Chfe       dt.  mdS.  Eam  antem  redenvrat  \  NoaUo  h 

JSjtilt,  qui  in  Luliunia  cruum  atTcncbat.  Unico  autem  e  terra  .prodibac  fotie,  vnui  primiun  & 
prodbs  )unceo,  qaod  undcm  pctlalem  adqiiircbat  loneitudinem  :  duabus  autem  fupra  tenam  tmdis 
paull^  maiorcm  .idqiarcbat  latitudinem,  Cc  canalicuramm  ficbat,  cxtrcma  tamen  parte  manente 
|uncei  :  ubi  vcro  latiorcin  adquircrc  indpiciat  laticudinem,  e\  c)iis  mcdio  cxiliebat  triuncialis  lon- 
gitudinii  Ctftt//in.'7f,  tcnuis,  livis,  dilutius  vircns,  in  cuni-;  .Tltcrnatinititi  c.Mnt  trcs  noa 

vaU^  magni,  qui  fe\  folus  candidiffimis  erant  prxdici,  non  mulctim  abfimilss  tlonbus  Graminis 
VlUlitlS,  lcd  nullo  calycuk^  ut  illi,  iiiclllli :  i  quomm  mcdio  prodibdnt  (cx  aiba  fttmin»  Havis  api- 
■ihwpiiMita,  &uflabdicam  oocapabat  r4rf«r«J7MM  trianpilare,  fummo  fafti^  (iiltinens  exilem  fii- 
tmm  smtm  ftamiiuim  kmginidinem  non  cxcedcntem.  Odoratus  autem  erat  ifte  flos,  &  Spinz  ap- 
pendicis  florum  odorem  amiulabatur.  £jus  bulbus  orbicularis  erat  fiirmaE,  nec  AveUans  nucb  nu- 
|naudinem  exoedefaat,  fiifca  membrani  tedus,  (ed6],  illius  rouhis  lenuibas  candidis  fibc»  obfitl. 
Bim  fiilia,  (otid^mqi  «^wtimin.  baboit;  Florcs  aoKm  apeiieibannr  AMdioJuiuo.  SemenobAmce 
lUMi  pooiit  Autor. 

l"}.  Ornitbtgalum  liil»-virmt  Inditiim  Qoitwxd. 

Uoic  CmUm  ^FcH''  fimul  emergunt,  longa,  lata  ut  Pannonid,  fimiliter  etiam  fulcata.  Cmili 
nierlMKmediuiuItrapcdalemlongituduiemaflutsit,  rotundn^  glaber  vir6n(q,:  hunc  tennisvidk. 
utiglflOGioaiSQiii  haixou  lidSiiidit,  qioi  lerinre  oAii  deflotaMr^  ut  in  pmnisiai^rn  uriiqaftpra. 

matttrir 


Digltized  by  Google 


Ub;30a 


»«55 

T- 


maturis  vidcrclKet.  A  raedio  (ai  .KJapiccm  ufquc  flofculorum  Klobulis  Ipicatur,  .Kln;cta  tjmbul- 
quc  folii  appendicuU,  cujus  cavitatibus  Horcs  iingiili  celantur,  ad  modum  granorum  in  Ipivj  ti  i- 
occa,  quse  gluma  (olet  obtegerc :  iJquod  bniili.iie  cft  viJg.iii  noftro  Omithof;alo.  Paull.uimclo- 
boU  fc  4  cavu.uc  l.i:\li;aint,  rub|C<af;},  a>n:m  iictitculi  loiigiui  proilucuntur,  unatj,  cum  fCirc 
ABOtSm  nutant  Fles  tandcm  luteo-virens  dchilut,  lex  petalis  conftans,  quorum  tiia  exteriu  latil- 
fimc  exnuifa  hiteo  cobre  funbriamur,  tria  ver6  infernx  m  k  comprdla  Inananc,  uc  Leaooii  nuno» 
lii  wnafic  nuicrones habent  intro  reflexo«,quibus/*w/M«  alba cum  MipihslUaanaiMMhintiir :  tii» 
7er6  hk  kuerpofita  iUmina  aftcibai  carent  Pifliiium  rriangulare  iniiditSnin^  ^Dpam  len^i- 
bus  parvisturoEt:  hufusinaptce  molb  ftar  epiphyiis,  quxcum  ftorc  marcefdr. 

Nunqoim  Inris  liu|us  iotti  veolp  aot  velivbce  decutiuncnrf  led  m  fe  contra<tia  &  occliif>  u- 
t^jflf.     S  ... 

OinithagalisqualibafiupaiiehliBiB^^  tOUim 


De  Hjacimtb».  , 

H'adnAnm.  ut  t»IiniaJ  fib.  il.  ca(h  ii.  duploc  comitatur  fabula,  linaum  pr»fcr«ns  cjus 
quem  ApoUo  dilcxerat  (Hyadnth.  vocat.)  aut  ex  A(acis  cruore  edid.  m  diilcurTcnabus 
vcnis,ufGra.-carum  Iitcrorum  figunr  A  I  mlcriptz  lcgantur.  Iltn^ififblib  lilbMrttiMl 
0fidilipiinMetaiixirph.alteralib.io.  ubi  dc  ApoUiiMitacaa^  ^ 

Ijfi  SmjpmilmfiHm  mfinkt,  &jt$Ji 

Ataaliib !{.  9unifie«D0clndki 

• 

TiiTfiirtumvirUirtnmt  dt  ct^t  fitr«tt 
^ip^uuOthaliofiitrst  Jt  viSiiert  mMiu.  , 

Litira  cBmmmmi  mtJiufmero^  virt^  * 
bfirifts  ififolm,  btec  mmlimit,  iBm  fmnthi. 

yjam  liwir»  Ai  flint  primat  nnmink  Atm^  flinrq,  utteijeain  lamgntanAt      ^^fjfnHi   -  • 

Hyadiitfaus  Veteiibus  duplex  eft,  Medicus  8c  Poeticus.  PoetiGnaiimdili  fliBiliii  obTatihirii 
inftmdDaiisliwasAfitfepeMinmOaalblid^  opinaiMiir. 

CMriimHyadBihifidbOrtiiihogabtfifieit  floran  flaminibus  tenuibai  le  fUigiaftis,  petalispuiis 
leu  uiuooloribus,  nam  floresleu  fpicam  florutn  habere  nullo  perianthio  involabn  ntri^aMtDadt 
cfi^  iiQQtaiiiai  Lcucoio  bolbofb  quem  quidam  ad  Hyadnthiun  reduGooc. 

|.  I.  Ujmbabni  fitS^i 

I*  Uftejnthim /UblmEldfi  Gflt.  StlLum  vnlgMrii,  fivt  hfeiim  Ftuhfii  I^lcparad.  SttU 
Utwitbi^&UlfMmmmmjb^^ 

mnmm  C  tt  aiwrr|Wi»  ^ifihmi  jltViMiH  tnnwl  JfW  iii>llil|i 

J.B. 

Ex  rUtcc  bclboQ,  oblonga»  %mStm^lkik^  |pftanii viicidt  <c  liibduki  «sit  ctiUctdm  j 

if^polmaris&peda^iiiMa^iaaoenTCnusexaM  ducdwa/iiftv^innrdumaibn...^,,  

cariwiti^    bol^  ftalim  emitirftipatis,  quiui  pediodosptti^pniiii  JiuiiMM^plutttm 


neiit  capiteSa  Laturatius  unAa,  piftillum  turciduluni  mucronatiim  concolorcm  tircumllaiida^  at  fi  . . 
/ZMaibus  uim  /iiniM«Z«  quoq,  alba  apcthm  kitcts  prxdita  pifhlium  album  ambiunr.  Succcdit 
pimlum  m  quo  /cMMUion  atnuDj  ut  in  aliis  HyaaochiSj  fed  .&faim  duntaxac  &  vdun  fliligine 

In  iniulis  quibuf3am  dica  mioaftniDWuiii  nt  T,^  in  Bankticna.  In  GermaniBiMii: 

«anwwftiibus  &  mxa  fepes:  OrcaGenenm  idim&lioB^diiiin.  PlimDvere  flKec 
Hyacintfaum  Adlarem  album  ^  prxcedente  cnm  J.  Ba^ffano  aon  dtfliniguimu!^  cum  (olo  floris 
*      OBi  mnfeacadcntariuseft,  diftrat :  t  neoi  tfaaanifcnn  fellaHMn  cnttulcum  ftaminulis 
Klnan  G  A  aoih       ftsiNam  flmnEiSM 


Digitized  by  Google 


H  1  s  t  o  K  T  aAv  P  l  a/H  t  a  r  n  m. 

%.  IJjMiafkm ^dlivii  aliicans  feretmm  J.  D. 

iSus  fl^^SS  S>lu  cxiJi.:-a  ha!>ct :  Flo.  afpcifai  )u«iadai  afcic^,  TeRKin  |ii»duin  auc  plm-. 
-  InBdonmiWatwefteBiIcawro  :  vl.  .... 


Fl^  tcrni  a.>t  cruaterni,  ftdUti,  CK  oaRileo  aiiew-,fe!!»  fcJloli$  &  api^ 

JoSSisapna  Cir. hanc  Ipeckjn  tcrt.am  pomz  .:i  capitc  dc  Hyaomho  Aum/pMiff  . 
*  •  4).  OfMimim  fdtsrii  m^>j<rr  J.  R.  Lob.  y?ci'rfr«  ;)«-f«rw  C  R 

oJiiftlipcdupbiiujoreftHyadgp. 

''^HStfem^^nusHyaciid^  ' 
afljo  IS»  flore  fuav«5-rubcnte.  '  ^ 

«,  J?«r< Park.  «i^^i^ *ii<r«« «A»:*;.  B. 

ftar  iad.c.5  HYacinthi  Anglici.  .    ,,.  ,  . 

Floretcumvulgari  (iib  extremum  M.irtium,  vdetumApnh,  ixiulo  raraen  IcniBTatan... 
Lk»  hnjnsnaulis  non  tradicur,  quod  lciam  j  m  hortis  umen^noftnsfreq.ienseft. 

^Bcr^  ParlcVrf*»/  "/f- 
tbamf  ii  bttt  rtftrt ,  ^iuai  icmm.      '  '  , 

.  ^BiMtimtmT  hdboL ,  magn.i,  Hb,  is  .iu.uta,  alba,  .ilicubi  piirprafccntc  fapore  fubduld.  vifddo 
«f  ft^tfanfcv  '  F.hj  u,i:ii«:qn.itcrnaa.it  quma,  pcrtcn.imfn.irfa,  u.Ktam  Uta,  Hy..a.ithi  ftcUans 
daiWtommlatiora  [4 quo  .lifTcrt  lica.iiil.iiO  loiig.tii.Uac  cu(>.tai;  c.inn.ita,  ftn.ita  Ip^yidcnw.; 
CmJutm  unusvcl,  duo,  intcrdum  quajcrai,  tt.b.tumalti,  li^'''''^'^  ^^'^''^^^'^^^i^ 
nos  duos  longi]  ptirpuiamesyniientefcmiplw^  fi<^"  fiiftment  m  .lum.Ho  falhgio  qu.imor,tnnqa, 
velfeT,  ilatcr,ispctafis  <$r  fubl6np;ai«ia^^  <«rule.s  vel  p<^  yidlat«Bj  unguc  alb.^^^ 
dccurrcnte  pc,  lons.n.ainem  I.nai  &ciorc  v.oU  onai.  .tU  fc  mvfcfem  ad  p«Lculum  nfq.diftxn: 
tibus  ut  raautan.  (tcllam  .vm.ilcntur.    Mea.ura  occupat  rotundum.  caiul.culatum  P.li 

parvi  maRnitud.iie, albu.n,  locul.m.cnti  fcmintun  rcainicnt-nn,  qu.xl  ord.nc  crcumltant  Itaminan- 
ffdula.  lena,  violacea,  c,,ca  imum albfcantia ;  c  mc.no  aiitcm  cap.t.iio  ^^YJ^Aif^^i^A^ 
infqriqpm  qu.dcm  tlorum  pIujipNtiduAs  uncas  !ong..  pLimu. .uitcs,  fplcodidi.  taac&tfJbpeah. 
-imm^m  cnlmuinlanun  lonri.^tftedlorum  medp  wkiie  tobent.  • 

7.  MrtcmthmfitBmm  Bnmimm  I.  B.  fitJUtus  BnxMtimuniera  rsJict  Park.  parai 

&rnrit..ca«  oriiiafintY^^^^  hum,  fuC.  lonRa,  cannata,  dtluti  vircnna;  HiuanAi 
glidfohi*  xqu.iltefca\IiWioRi :  injerauarc-»/*  air..rg.t d,g.tal.s fer^  longitudin.s,  gracibsae  inft. 
mus.  qmnq,autHcx)liiH^(bftinen$/ftelJatos^  dilutc  caruleos,  incl.j  r^,  petal.s  ,  fc  .riv.cem 
ftaiUikus  oSm  flofts  ekplicamqr-necade6  contigu.s  &  admons  ut  m  ah..  u.ngener.bus :  ffamu.ulo- 
mm  ^ut.  purpurc..  &eoedont  tafittJ*  iriangula.  qualia  m  viJg.u.  fal  ma.ua :  r^^o  c|n.m  jem^ 
.  ad ni«ontiempcrdu«v  «lookun  ca{atilU pJ6iuwi..ob  ffav.tatcm  luam  Jft 
neri  ncqucunt.  fcd  humi  l^jH^  vdabhumore  fci  ^  V*^J^"T^'- buibolaail 
non  m.ifiiia,  nigrocottice  ieto».flcfibris  noni 

Ma.i^:n!n  cum  prxcedente  affinttatem  habet.     -   •  ' 

8.  Hjatmibui  fitUiiru  BnMiMu  ml«r  Park.  /«*^«'  BjXMtmm  nmjir  ^  miif»  G«. 

emac         •     —  •  •  •  ■ 

Fto^dS  onniirua  partc  maior  eft,  ali^ei  paifiiiilii.  Fsiif  »4  ^^^'^"'^^^^ 
eWiw:  iadioema$loqn4mill»maiof» 


Digitized  by  Google 


Iih.XXL  .       .     .  VeJMi»  Iw&ofis^       .  1117 

9w  Ifyidathia  fiJUuif  emiUm  (trimm  C &  J(frm.fiiUmiu?»Hti  GluC  citr.poft,  JkBtr,  ?«w 

E  crafBttfcuIo  8c  quafi  nuds  juBl.tndis  magnituviine  bulbo  quacerna  duntaxat  promebat  /c^-i  la- 
tiiifiuli,  prrccdcnns  foliis  non  valdc  difiinv.li.»;  inxr  quinque  aut  fex  exiiicbanr  dodrantaij  Jongi-  •  ' 
tuduiis  cauliculi,  fiiiniorifi  qiiim  in  illoj  purpuralccntes  8c  ilnati,  (uAincntJs  c  longi^  penoliioj  i.-n- 
dcntcs  leptem  aut  odojicm  L-\pan(os,  cce  Acoi,  veni  mcJia  petala  fecantc  facurariorc  &  qi!  u  vio- 
lacei  cdoris.  Floris  umbiUcum  occupdbat  tngonum  capatlltam,  rirefcens  exiguo  Jliio  pronunente 
prxditum,  (cx  vtolaceis  fiamimilis  dn£to,  quonun  apices  njgri. 

Ftos  i^rili  aperiebatur,  6c  teiuicm  quendam  at^ue  evanidum  odorem  habcbat.  EiEliflb  6pt9  ■ 
trqpMU  iln  capinila  matuntateni  adepca  paflllum  nigniiD  ftmm  continere  deprehendelnntlir.  Mst 
dix  autem  non  vald^  diffiinilis  erat  Hyaonthi  fub  Aittuninum  flores  profcrends  balba 

Pttnum^  aooedit  ad  Hyactntlium  ranun  J.  B.  fuperiiis  defcripoimj  fl  non  idem  lit. 

10.  Hjtcmtbm  fitlUnt  fmtme  emdem  C  B.  Uifiamcm  fitlUt»  fiott  CluL  cur.  poft.  Oifp*». 

fitSm*  fihn  fmmi  twndm  Gcr.eoMC.  . 

Clnf 

'  Terna  auc  quacema  prodnctc  filHtt  huim  «ipanGi,  pedem  kngi,  vnSet,  cuinata,  femaiidain 
vero  Lia.  atque  ienflin  la  mucronem  definentia :  inter  (]ux  (ub  cxnremum  Apiiletn  prodiit  cwfir 
dodrancalis  ttlt  fMaUk  loogior,  viridis^  finnuSj  fuA^incos  cx  intc^allis  ododedm  .lUt  viginti  fitrti,  kt . 
fciiii  ftellB  in  fandmn  «XMnfii  pcaditos,  coloris  GOKiiki  %af^  pxlMtim  circa  unibilicuro,  nec 
TaUidU&nilHEiiopliori  wnnfli  fliribus,  £  auonun  iifldbilico  {Nofibut  lex  pailida  fimnkm  nie> 
dSmdts^i^mm  viobceicobdsttaeiBaienii^  tqgoiiiwi  SenlnqpaledlKGliilif^i^iioiuiiu  '     *  ' 

iii  Hjtcntbm  ^tlUtm  afiivm  majsr  Pjrk.  parad.  Gor.  jhflltptt  4{|fj«iiif.  J..E  ChlC  fitBmt 

•  'afitvm  earulca-fiaftrrafctns  major  C.  B. 

QiU(ernSs,quinis  aut  pluribus/o/iw  prxditus eft,  viridibus,.carinatisj  palmum  lonsii^  latis  angiiltis, 
humfque  quan  in  oiWin  ftracis,  alioquilatis  fimiis,  inftar  foUomm  Hyadnchi  rtclua  Sairecuiuicu ; . 
iiitcr  q  IX  aflurgit  pafanarii  emdSaJmg  laaifinnnsj  iuftineRs  in  obloagis  pstiolis  incer  appendiodas 
purpurafcences  pnoideaaiibitf  decem  aoc  doodedm  firfeHhi,  ex  comJeo  purpuAlcenta,  nuUim  auc 

cenc^  perexigui  od(Mi^  timMicum  occupante  umbone  Hvc  capiculi  rudimenco  niuc4on.:ro,  cuidto 
fex  f  anunnlM  c\  albo  parpuni(centibu:>j  quorum  afktt  coeruiei.  Fiebanc  tandem  ea  capuula  criAn- 

Sla  8c  nucronau,  qiulia  ferc  in  Hyacintho  Belgioo,  qui-  in;iCiii  itate  dcliifccnfia  fofxn  continere 
p.-ehci^^-ba.itu.-  romndum,  nigrum,  Iplcndcns,  illius  feniini  prnrlus  finule.    Raiix  buibofi  eft, 
pxfje  orbi^^ulm,  f<.  c-in  li^iiis,  mfima  fivc  fciljli  piirc  ia  .-imb^cif  trcquenciixa  Sc  tcnuibus  albis  fibris* 
in  k>t.-ra  fcfe  fpargentibusdonaca,  fic  interdum  uni  etiam  crai&ores^  digjuun  'jaavt  loiiga>  atqueia 
prolundum  (e  mergence,  uc  aliquocies  m  aliis  GrianfHyeciadwnuii  gaicfihM  oUemie  iBenmii» 
£x  Lufitania  allatus  dlc  dicicur.    -  ' 


.  s».  Il/atmbm  fitimm  ^nm  munm  JL&  Ger.  Fark.  parad.  Oa^  SttL  «f.  mmmMuim 
durmHmfituC^  • 

Cluf  '      •  ^  • 

Cum  pnmuiA  h  cerra  prodic,  feptem  aut  o<5o  e  radice  proniit  folia,  angjR.i,  plan.i,  vindia  &:  quo- 
dammcxlo  fplcndcnci.i,  circiccr  (cptcm  undas  longa,  qux  lclc  hunii  dirfundunc  &:  in  oi]yim  fpar- 
gunt,  atqucvcluti  contorqucnt :  inter  (jua;  aflurgic  caa.W/aj  tcrc»,  brcvis,  binarum  undarum  iongi- 
tudinem  non  cxccdcns,  fummo  t.ilhgio  fcx  aut  lepceni  ;?u/Ww  alternarim  fi»-eiu,  vcluti  in  fpiciin 
congeftos,  form.l  &  cplore  praxedentis  ^xnit  fimifajfed  longc  minores  Sc  dilunores.  Hts  f uccedunt 
triangula  ctiam  cafittUa,  cxcremo  n-uicrooaCI,  tiffaat  fimeti  conrinentia.    Radix  bulbofa,  fqrc  or. 

biCUuini,  A»ellan*  HifpanW  m>MiMnAfn>m  ^artm^  i^wtAiAA  &A  fi,(r^  membranilS^  &  OqW 

infimaimrtunierolcexiliebancuSrc:,  nugpaexpaite  valdicenuet,  iiscanienadaiatBie$t«maiiM 

odh)  pat]}o  crafliores. 

Florct  Maio  mcnle  cum  m.ijorc;  &  d  Lufitania  pariter  allatus  efl.  ' 

A.    12.   Hjacimlm  jiutumialsi  minar  Ger.  Pai  k.  autumaalii  maumnt  J.  B.  fitiarii  ataimmdit 

.7«.  .  • 

'  mi*  vtx  poUices  quinque  cxceJunt,  tenuifGrae,  tria  q|pm6r\-eex  albicBme  AiA»eiXNta:  CwH 
palmo  brenor,  teauis:  Smti  aniedioadlummumparvi,  comild,  ftcILari,  quos  exdpiunt  conco- 
.  ptacula  parva. 

FkMtece  indpicaaKqiuam folia eniGivui^  (ub  initium  Segieinbcih  la  rape  & ViaoendiprMi 
BriAbliiimobferVavifniis,  &  m  proniontorio  Letjvi  pemt  diAo  tn  Oamafc&Nopioi^&n&:,  caunui 

incolliculis  Monfi)cIio  vicinis  mvjruc.  J.:  ;n  Mai'rici.ir.a  rv!'..i  propc  Lutctianfl,  IMODfln  drat  Sal- 

Hfanticam  m  trjlhculis  adThormm-i  rlaviuni  istis  l<ipivloU:>  .idincKluin  lolc. 

14.  Iljacmtbui  fidaru  AMtumnalis  mjjcr  C  B-  Auiutmalit  maier  y^.  CUif^  Ger.  Park. 
CUf  • 

Qiitna  auc  feiu  habeclatiufcula  &  flcraof.i  foUa,  viridia,  aliquanmlum  carinaca,  Coldiid  mon- 
taniHtfpdnid  inihir:  intcrqux  prodir  unui,  nuaunquam  bini,  tcmiautplures, palmo  ma- 
jores,  (aris  firm;,  nniltis  fisfcuiii  fex  foliis  Ibllx  inltai'  cxpanfis  conftandbu^  &  diiuc^  purpurafcen» 
nbus  iiipaci,  m  quibus  qoxdam  fiamMuU  nigncanobus  apicibus  prxdica*  Maraefimiibuinofcuhs  illieo . 

^  Fcric  ^  lucceMunc 


Digitized  by  Gopgle 


H  58 


HiStoria  Pc  am  t  a  k  u  m. 


jnooedunt  temiia  aJmodum  8c  trigona  cafuuU,  qiuc  brevi  maturefcealk  &  huntia  pdilluni  lugruni 
&mm  flftw«i«nf,  qmd  cerrx  gremio  fVatim  cxocptum  fui  generis  plantulaseenerat,  queoufaiieit» 
anno  flores  dederunt  RmMx  crafliufaila,  candicans,  infSni  Icdc  mulds  fibnsdonator. 

Hoc  Gonuiinifaiinterdiun  cauUcdm  dedk  niDolbt^iiiorum  fioniU 
ftL  Sfm*  nmm m»  viiit  CtaGuhfedi»  iina  Amhum  admm.  VSktfnmiimit  vmkm^  «tfMr. 


^mmthm  mnritmm  minimat  C.  E  prod. 

Tota  (inquit)  planta  undarum  fex  cft  :  ex  bulbulo  parvo  oblongo,  cortice  viUofo  tC(flo  c3uK« 
cult  duo  vel  tres  nudi  mter  folu  anguAifiima  exurgunt ;  quibas  capitula  minuta,  lotuiida,  furfiiin 
pontdi  infideat  itofeilis  ininuds,  coendcB,  quibus  Tcl^ 
linenta  (uccedant 

MonfpcfTuliin  liwreiiiilifc  »     «  . 

Hyacuithi  Autummdii  mloaiii  vaiieMem  tamfim  <0e  enm  Dl  Magnol  hifpicanii^. 

jf.  r.  Hyddnthl  JleOati  eriophori, 

ic  Himimlm  Ftruamu  Ger.  Pernvumni  L  B.  fitUmm  'Bmiau  mtjtr,  vulti  Fatumus  Park. 
^^^fUiLhSimUk^mpammCK 

E  wSl^  buBiDfi  &  oUonRiurcula  *  nec  Mulcari  bolbo  valdit  diflimtl]  (  nam  lubfiifco  cortice  teda 
erat,  prominent^nique  fedcni  habebat,  fupraqnart  iaiinhmcnffiuJaibs  fibras  fpargebat^  quii» 
aur  fertJi  novo  vere  pit>dibant  fcht,  vjhdia,  pane  nndam  hta.  cuuuMa,  dodiantcm  longa,  hunu  in 

'o  lx;ni  fulA :  inter  r,uar  ckxlrantalis  aflurgcbat  csttlii,  [ pro  planne  magiiinidine  brevis admodumj 
tubipcnnx  laiptorix  crallinc,  quiarca  taftigiuni  frequcntcslongiulculos  peridlosex  purpura  quati 
lAmGaiMtts  produc«kit,  quomm  (inguli  (uftmebant/7f  iV(/'«>w  (e\  nuicronaui  folns  conllanrcm,  fh:!-^ 
blcinftarexpanlis,  coloninuncc  carulco  purpurci,  modo  purp^irei  lAnirAtions  &  qoali  vioJacei,* 
i  guoroin  umbilico  aaffiufculus  ewt  urabo,  colons  impeiisc  purpurci,  andhn  (cx /«>»»»»«/// landcu- 
b,dilDiiOKinquibaid#mcoerulei,  Sequa^  albcfcenas  cobns,  in  aliis  paulo  (amratioris,  quorum 
tfkti  flavt  t  com  •attmflommobngcrics  xqualis  (ere  erat  altituduiis  ficvelat  umbeilz  fbrtnam  refe- 
rclnt  r  Spica  amequam  flores  apemmtur  Coai  Pinei  formam nfat]  «aUam vteto  faafitatiem  odo> 
rii  in  (lo,  ibus  oWemfaeim;  (ed  oMtex  &  fblia  abmpta  in  teonffim  ftamimila  dJRnjbebamnrnQa 
minusqaaminbur;it)C-.'o;)horo.  ' 

VanatBorts  colo[c  allx)  Jn:  luavc-rubenrc  leu  camco.  Maio  menfe  fteret.  Cactcranl  Gubelmus 
Boelius  Cluiium  ut  &;  P:irkin(onum  monuit,  non  fuilTc  neccdchunc  bulbum  cxAincncA  aut  Afiica 
ntei.  auandoQuidem  cnta iniuIanLGades acque adc6  mipfa tnfiiia,  ratque udc incipvcndo  in prar 

•oimaiMn^poM 

'    li.  .Mmnmhitiu\nm»  CB.  J.  E  <M. 


Mult.i  cx  r.idicc  proniit  /»/»,  fnrreAa  initio,  deande  in  terram  indiaantu,  deda,  («TUiata 
in^rfahofum  Hv.iantUi,.nriJi.i  (plcndcnnaque,  quar  mmmim  codftaAa  tenuilGinaKamina  pre- 
benr.  Intcr  folia  (c((iui,wil.ili.  tj.ircicur  cauUs,  tcrcs  interdum  5c  Rraalis^timins  tameri,  nudus,  vi- 
rcfccns  qui  (urnmo  t:il!i>;i>>  plurimns  fundir  fiorcs,  inuio  quafi  in  (picam  congcltos,  ilcin.lc  .id  inh- 
me.(«(e  taplicarc  incipicntcs  &  m  latitudincm  expandcnccs,  fcx  foholis  Iteiiatitn  dcculLuis  con- 
AWdhcoduntOf>  Oil«js  putpatci,  circa  umbilicum  .v.itcm  cicrnlci,  ut  &  prominens  umix), 
maa»^  i»iz  «rnn  ambiam  fmmmiU  lata,  Havts  Icu  pallidis  tUdhu,  praslita ;  hngula  florum  fo- 
£rperl6h«titudinem  fecisMe  Veni  ex  ano  purpurea.  Odor  valdd  tcnuis  &  «dis:  oblongis  vcro 
«meiHidfque  innituntur  flores  pediadii,  «x  irtridi  ourpuralccnnbus,  quomir  lingpdi ex  appcndicu- 
lartimitindidariun  6:  mcmbranacearam  firiu  prodeunt.  Flonbus  ipcoefeimt  tT^onatnucrona- 
t.iq  ic  <-;>/:«/?  /t«f»  continnni.i  rot-^n  iuni,  nigaim,  fcmini  Hyadnihi  Anglia  par.  Bulbus  qu> 

•craliiu>  longiutcuhis,  &  quocuminodo  iiyramidaiis,  cx  aibo  lUveUiens,  cujus  Iquam*  mQjli  lanu., 
gim»pl^^^ildi^(edemultiscral£uK^  ^  .  *  '  . 

'    Florct  cxtremo  M.iio.  ,  ,     ,  .  i. .  •        »1. ' 

Mignam  inquit  Cliitms  cum  priccdentc  affinitatem  h.iber.  hu|U5  tamcn.UAadOWIatiora,  cafllis 
is^i^^t^%,^  p4iipureQs,drca umbUieum  coerulcosj^  veni  atro-purpurea  flom  tola  percuneiwe. 

VI.  Ht^lmi  trMmm  Bark.  pamd.  BMm  trhfbirm  Ciu£  Ger.  iM.  iritfbmu  Oriims- 
i#      •  /iiCB. 
CAj/: 


Sunt  ei  mulca  oblonga  filia,  Hyadnthinisfia^  (Imilia,  non  NaralBnis,  mmus  carnola  «C  l&ocn- • 

Icnt.i,  duiiora  ctiam,  viridia,  mucronata,  ingrati  laporis,  quibus  niinutidimii^mamconfraaistenuu 
qujrdam  ftamina  inlbr  tdi  arancaiiim  dcduci  po(lim't.  Ex  horur;i  ir.caio  caulii  cxit  cubita^is  aut 
amplior,'i«aus,  Scillini  caulis  imulus,  Ixvis,  nudus,  \nrcfccn5,  (nprcma  pJtte  ad  coEruleum  coiorait 
tendem,  oblongimquc  &  denfam  vclmi  fpicam,  m  dcnos  vcl  plures  vcrfus  antcquani  e,<plicetiir 
diltinAam,  primum  viridem  fed  paullaom  (  dum  lelc  cxpUcat  inflofes)  car.,leum  cobrcm  con- 
tnbentem  luftinens.  Flm$  kim  foliolw  ftcllatimexpanfis  confUnt,  trung  Jo  uiuU^ic  in  meajo 

Eberante,  Hyacinthi  anmmaalii  flotibas  valdA  fimilcs,  inodon,  coeniici,  cuui  luis,  quibus  inlir 
pediculis  &  intcmis finmrinihit,  qxioram  nficei  initio  purporei  ubi  fefc  fixpanderunt,  p.il(clccnw 
im  vcluti  t^inna'  afperli  funt.  Indpit  florcre  ab  imo,  ui  Sdlla,  &  reliqusc  raagna  cx  partc  faul- 
baL:c-T  Itirpci  HorL.-s  r.iccnn  .r.it  ipici- mlfar  contcrtos  habcnres  lolciit.  Jrwfn  ob(crvare  voluimps, 
lcd  florcs  admodum  caduo  (tatiro  marcelccrc  coepcrunt,  &  rclictij  tantum  in  caulc  pcdiculs  dcci- 


Digiiized  by  Google 


IJb.XXL  l>eUerki.lm»(fo.  ^,,^ 

^enmt'  JlM&r  en&  flc  Mbola  eft  ^  plariinis  ouucis  albii  cootexta,  aoaMBHft  acidut  aranea- 
.  rum  tclisoUn,  laulm  wplnrinmlMlm 

nitcns. 

Conft-annnrtpolt  frpiiV  niilTia  eO.    R.iri(Iimi  cxcaulefiSt  CcfldMlpafoti 
Bta  hulbus  niiri  iixauulicate  plurinus  fdx>ics  procreer. 

Bnlhnm  tritfkarum  mmorem  C.  B. 

I H.  Hjacimb»!  Oriem*lu,  ^mlmfiUm  Catfmitimfolitmms  J.E  Oriemtdii  canit  macuUtt^  CB. 

Ju&»  «ft  Iiiilwfii(lii|ttna,  nntkis  tunids  compoiica,  guftu  vitcuio  duld^  cui  fubiunt  fibrc  lon^i^ 
nertMj,  meJiberker  cra&e :  A  ana  cot/»  exivgic  (mniUrif,  dodramali»,  ixvis,  iblutaudu^  «diaMaa 
dtklDvirare  palielbeas,lupenii  10(00:  a  cujianw&foiadittnHiiuinic^Hmi  pradeontlniiuiaia^ 

libus  pediculis,  ex  riridi  (ubnigris,  deorfiun  nutandbos  appenfi  flores  tres^  quatuor,  r;uinquc  ad  uii> 
'  dedm  aut  duodecim  6c  phtres,  odore  (uavi ;  lulari,ccEniieo  aut  mixto,  auc  ranutalbo^  onimno  fpe- 
tlin  ^o  colorCj  uncialcs,  tercccs,  concavi,  c  longotnboin  lex  ladni.is  nonnihil  reriexj^  liiviii, //,». 
naniiLi  lurijo  p'jlvcrc  confp^rQ,  bicvii,  penitLis  rccondir.\  contincnfcs.  Kv/)j  fex,  {cptimve  aoc 
cti.Tni  pli;r.-i,  .1  Ir.jlfin  ft.i'iiu  exort.i,  Litiulcal.i,  cjuji.uJj  idlciii.'  hcib.icco  (.oln.-c,  propc  cacumA& 
turatius  virencia.  Stnxedic  csfnalum  ciibus  loculanieme  cornpolicuni,  quonim  imguia  duos  femimm 
nigrorani,  tDttuidonmVordincs  coiitinenc 

Huios  Hpdntln  piurinuc  Iin»  fi»  (pccies-(cu  varietates.  Alii  enini  iatiibiii  inii^  fefiic  aovlitli- 
iiaoei^  6c  b  fa^  przoodorei(ttni»i8cnoribus  majoribus,  caide  &  fbiiis 
btii :  Parkinfono  l^nciiulns  Orientalis  major  pr^ecox,  dwfhvs  ZmHM  hdjm, . 

AMi  angnftifblii,  noribos  coloris  Terye&^  vcl  p<.irpureis,  vel  ajbii  feu  niveit,  yd  exalbidis  qui  ante- 
quam  apcriantxir  albi  (iint,  aperti  oras t.inf .im  j»!b,i5.  habent,  reliqua  parte  carnci  funr,  (enelccnKs  roti 
nivcT,  vcl  v.irieKatis.  &c.  Utriufquc  gcnens  .^lu  polyanthes  {unt,«iiulto«  fercfues  florcs  .id  viceno6  & 
pliircs,  c6(quc  vel  in  unum  lacus  propeniiciKcs,  vcl  in  omncm  p.ircein  A:<;u.iliti;r  Ipai  fos;  aiii  pauci- 
orcs  p,-oducunt  ilores :  Cluiius  panum  mKi»tMr»  (eu  ratnoiunfi  iibi  c  lcmuic  iiatam  lcnbu,  verum 
hac  lcquenn  anno  mmium^  8c  afi»  iiiailiififta  eit  Idem  CIu/ms  cur.  poil.  Hyadntfai  Onenta,. 
In  fijbolbcauk  meminit.  quem  non  (eais  ac  pncoeifentMm  pro  monllro  (eu  naiurx  a  (bopo  abeik 
niKis  ant  ialtem  ludcncis  clfcchi  habendum  oenfnx  Diiierunt  infuper  magnicudine  florum,  aliis 
eoim  loaiMes  (bnt,  aliis  niuko  minores.  Habottur  etiam  flore  oleno  rariorum  «elonnii,  cceruleo, 
pnrpuio-nolaceo,  nivoo,  Scc  Tandem  re^edu  lemDons  ouo  florent,  alii  pntoooei  fiut,  alit  (ero- 
unL  IVcal&pnoocifaHi  ia^niiSclaRi  edatt&nfiqiiit^^ 


19.   f{r-icrri:!.'.'H  Or;tntj!is  h-timtlis  pvt  fTitctx  flere  fitrfnn^Vl^  fUuL  tnmilHiiBltfJ,'^, 

iirumiLs  Ontntalu  aiiriis  Lob.  Ontntalss  dllnK  C.T&. 

FoliOfum  8c  ilorum  forml  cum  alitspleriiquc  iwjus  fenerb  convenit,  id  tamen  i%^  veodicat  iin» 
'  IpJarBi  qnod  (latim  Cub  (blis  hybemum  tropon  e  tenii  eroaipat,  cauUm  quoquc  protrudeoi  inter- 
Sim  per  niedias  nives.  Fbrem  venufHffimcmi  iaxat  circa  pntKMa  JanuariL  Moa  ttiidar  iiaint> 
j&lras,  (ed  ab  faoinore  priijt  quam  friraditate  oiirnnnpitur,  idsAque  &  in  cefta  (tdehus  adarvani^. 
SuBt  illi  fcUa  lion  ur  Gxteiis  laxa  8c  nMwia,  fed  (uocolerita;  dptili  ac  fcr6  (emiKr  crcaa,  ut  In  ge- 
nciibus  Aizoi.  Ncnri  in  his  noUi  con^cui :  (ed  ftriac  Ibtutfifflodb  reAx  ac  veUitj  tcnues  hbra-.  Du- 
rant  .luceni  virorc  donflantc  ufcjuc  ad  hncm  Julii  mcnfis,  ac  multo  diupus  quam  cweris  ulu  vcnir. 
Fhs  Ixvi  t.iule,  nonnihil  circi  (.tlhj^.i  .1?^  hnjuloi,  pcdiailo^  cNcarato  propcndcc  canHidus,  noimihil 
taiBcn  fiib'imtw  circi  luprcni.TS  oras  iub.:a-iu!c!  pr.r  ic  eiis,  quo  quiJcni  evanelcc/uc,  lcniim 
Fcbruant  nicnfc  totus  iit  iadcus,  odorc  tTaer.inulIimo,  ui  Ipecie  doinceps  menlc  plus  integro 
p:r!cvcr.\ns.  Jt«Aa  Mbofii,  intus  can^a,  foris  rufla,  circa  {blionim  exornii maculas  quafdan^ 
qualet  in  Scrpemaric  maioris  caule  (pedantor,  cfibidit,  inteifitti  pnrparft  o^B^  Vecibi  id  mai* 
xiini  iA  Veris  auTpida*  9c  c&m  temt  tat&^  mandatt  cankm  emenatm  geiic.  Koc  GoraeBai 
Gemma  apud  Lobeliuni. 

Tcniporc  gcAninandi  (eud.  terra  exedndi^  Sc  flareadi,  liot  ifquc  colore,  [additParicinibnusfb- 
liorum  anguiiia  8c  flnum  parvitaco}  i  EciiQij^itilbt;  coMcc  noBtpkriiqiioaliii  Hyadtathii  Oa^ 
cnulibus  communcs  funt.  *         •      '•  . 

Foiia  cuni  viiio  in  forma  cacipl.trnurLS  .-Hiiiiblta  pubi  &  m^mm*niimM^  — »«^^ti«m  jfnf^JinHfj  VAvjb 
&  icnuna  tum  theruca  m  Huxu  alvi  coiivcniiinc  i>.  Falmer. 

A.  10»  Bjaeimbm  Ib^lim  <jer.  AwgUam  Svt  Btlpaa  I.  B.  Mtmn  fm  tmUnu  msjtr  C  R 
^^w,  Bttgkm  vdOitmm  Suk  jpamd  ^^nW^  f  gnriiH,  ^aif 

RaJix  huic  biilbofa  oblonpa,  canr.iHa,  tunicira,  plurimas  cx  im.i  (ede  fibrasln  circuiru  ctnirrens, 
qu.i  radice  exeunc  tcnuc!i,  iiu»,  cr.ulclcenccs.  Fdia  icx  &:  iiKerdum  plura,  oblonga,  ac  caiiic  plcrun- 
quc  brcviora,  lcmunciam  lata,  carinati*,  hilarc  viridia,  larvia  &  fplcndcntia,  in  ac-iitum  mucronem 
terauaata.   Ctuiu  e  buUbo  uiucus,  (bliis  viduusj  renupedahs  aut  dodiancalts  &  aioor,  teres,  culnu 


bigitized  by  Google 


I  I<^0 


HistorjaFlamtaruii. 

• 


4 


iiunit  qui  tncenos  Horcs  haberent  J  non  eodeai  tsoipote  wjpandauai»  neaie  tnMBi  nt  inOkian» 
taH  Hyaantho,  (quanqoam  tales  obiter  innieati  videri  ttiBBm)  &A  ex  C^ummatim  incnmlientibus 

tc  fubeuntfljus  fex  f^k  (mmulnimrafiBnb  tixm^  adnata  fum  ftamina  fingula  eju/Tkm 

colorisj  cum  apicibus  albidis^cnmpontc  Limemo  flore  fybu  tcnub  valculo  (eminali  uifidens,  pcr 
inaturitatcm  cr.ilTo^  trigono,  in  tria  loaJament.i  divifb.  Semimt  parva,  roninda,  xugra-    I  lorurri  pe- 
^culi  lcmuncuics;  ad  iingulorum  exortum  apponuncur  ligulx  tnnxrioUces,  akcra  tnaior  aken 
minor  pcdiculo  longiorcs.  r  ,  * 

Liewu  In  iylv»  &  «iunieta  vulgatiflima  planta.  Vere  HfM-et.  , 

Sapwiori  non  valdfe  «bfimilit eft ;  fiUs  ttmen  profert  nonaded  fplendentia,  nec  humi  ftrata,  Cd 
ponus  fiuTcAa;  brefiorem  cmmwj  Jfcrw  mlunus  pnrpurafccntes,  £e  ad  cceruleum  colorcoi  quodam- 
modo  tendentes,  quonim  rxloretiam  ma^  oWcurus.   Semen,  radix  fer^  conveniunt. 

C  Bauhijutt  hunc  non  lcparat  ab  Hyacind»  Angjioo,  ied  pro  cadon  ipeae  iiabcx. 

iHnif  rnAtm  mrnnnffff  mm  wnHinilemiffi 


as..  JijMmibus  ahmtitui  ehfoUtiu  Park.  ckfcJttitr  Hiffmkm,  jbf^ /tnSs  J,B.  Mbu  jkn 
C  B.  tifttttv  fltre  HiffmKHt  imtjir  Ger.  enuc. 

CUif. 

^tataMn^fioi hiifffJiM, oMwig» carinaai,faod plena^  ocJaris ex dncracco vircfjer tis,  Mu. 
•Jabi  nfibnim  aamu  ijW,  angitniore  tamenj  ifafnBu,  orbiculato  kmi  mucionc,  uiniiidi  ven.i 

«aeriore  parte  pcr  longitudincrn  excurrentc,  ingrati  &poris.  Prodit  cauln  e  medio  folioi  uni  peda- 
lil  longitudmis,  vci  ctum  amplior,  graalis,  iirTnus  tamcn,  nudui,  deccm,  durxlccuTij  mterdum  enam 
■  viginti  jbru  per  intervalla  ferens,  dcoHum  Ipeaanccs,  Hyacintho  AnRiico  non  multum  abfimilcs 
fex  petalis  conftantcs,  qiiorum  tema  extcnora  valdc  relkxa  iunt,  mcenora  non  adeb,  &d  vdad  tu' 
hmm  qucndam  imicantu.  Color  m  his  valdd  obfoletus.  uc  qvi  ex  purpunc^piiyASe  nidcente 
petmixnis  videacur :  Odor  nuUus :  ^tmcn  fert  in  tnaiq^lts  capiculk  rl«««i|*^  ti^«m^  '"HTnlirinn" 
llini,  cutinatz  feri  rocuoditatiSj  Sfillz  fcmini  paene  per;  Jbmr  globo&lt  iMundl^  ""T?rit  fariS- 
cuiBbaimaidscqolbii  fienniMiofiifibds  ieffi^ 

.Ser6  gennineeiBtfeiain  AaaHnmmi  ferrat:  JunioMnm  cumLiUit  flotet:  ivloitt  eciam  ie- 
mine  ex  eodem  capite  excepco  naucum  ftirpiumyatiMefitoaahfarifafcaii^     aia  aKk  «^,fc|[;ji|jf|)|  ^ 
coatpicuiuur,  qmdam  cciam  pxnc  virenccs;  " 

H)icinshui  Mauriiamcut  Cluf  hift.  ap.  i.  J.  R  Hjac.  cilatgo  fere  fmfct  OBk 

• 

Przcedenti  non  vald^  dilCmiiis  e(l  tum  fbliis,  tum  floribui;,  omnk  eunen  pauld  dmajora. 
Ld  fic  TtAix  ad  Orntthogaii  Arabtd  legiciml  vaU^  acoedcbanb  CmJM  craflior  quim  in  ptsoedemc 
impeiA  «iridi^  w^ti,  mtendnm  fUM  JP|"m«  fmtt  fuftin^Mit,  eejofn  mhfft  Owbtei  8C  filftl       '  ■ 

ExaMMintante  parte,  ubi  urfaesFem 8c Miirodniiii,  deiatui eft. 

14.  ttfttiHhu  •iftltlM  K^bhticiu  0uC  gur.  poft.  Hjac.  ehhmgo  finrc  fljvo-vtruli  C  B. 

Cluf. 

Cauiu  craffiurculus  cr.u  &  Hrmus,  vindis  dcccm  aut  plures  fivrts  lidtincns,  duni  adhuc  flomm 
gemmisonullLs  cilLt  alicju.intulum  nutans,  fed  flonbus  lenfimfefe  aperientibuscicd.i',.   riorts  tin- 
cialibus  pedicuJis  appenii,  licxapctali,,  remis  petaiis  inietnis  adoias  deiuads  &  albidit,  aliogui  toci 
lutei,  (cd  mtcma  pute  virides.  Folu  qafaiqMip  aot  fio^  jiii|i«Mft  viiidiaf  qukiRfafr  eibfiuti  Ifi*  . 
fpan.  poulo  fintiiom^  ali^eis  taJdiilimilu. 

Ab  excremo  ^mopia»  pAauiiiaorio  Gui  Botiae      nonMM  i  la^^ 

AUanira  adhuc  rariecatum  meaiiiiit  C  Bauhinus,  v.  e.  i.  Hyadnthi  oblbleto  flore  alcerios: 
icrotim  in  obibieto  flore  Ejfi.   i.  Hyacinthi  ferqdni  albicancis :  ierotuii  facie  Onemalts  Ej/. 

H)'a&  oblongi  Hav.j  Horc,  iii  tiunmiuccPontisGaiinpeRi':  qnoi  acadeotiiua  qoibuiaani  p> 
tiui  qu^m  fpcdc  a  pra;ccdeiiti>us  diffcrrc  opinamur. 

15.  H/atimlms  fmmr  M{fmuiu  mnfiiftliiu  J.  &  «Mh^  uendi»  fim  mimr  CB.  Hiff. 
(MaiMSlr  fikkt  jltM  tmnlMt  alh  &nAmt  ViA.  pand.  aaiHr  A9!^«wm»Ger.em 


'   E  nuh*  bdboia,  oljv'  pufilix  magnitudine,  (iiicl  Wmbnuij  ceAl,  6c  muliis  iibrii  donatlqdiut 
•  aut  (ena  promit  fdis,  kmgiora  8c  anguiliora- quim  Hyadntiii  Angtidt  ftriata  &  carinata,  viridia» 
humi  plcrunquc  (paru.  Caidieubu  gracilis,  dodrantalis,  teres,  Ixvis,  glauco  (ubinde  poUine  obdu^ts, 

in  fuiiuTiifAtc  iloiesruftmenslenos  aut  i3l)tenos  [intcrduin  duodcnos  autplurL-s, ]  pcdicellis  fcnjun- 
ciahbus  inlidcntcs,  dcorfumiiutanccs,  monopct.iios,  concavos,  m  lex  parvasacutas  lacini.is  pcr  oras 
diviios,  oolore  caruloD  .imocno,  (ctl  dilunorc  nitcntes,  [icxlincis  (amrationbus  pcr  longitudineni 
ad  kciniarum  apios  cxturrcntibusftriatos  J  Hyacinthi  Anglici  fkxibus  minores,  inodoros,  icx  intus 
ftaminula  perbrcria  aficiim  lutell  OX  anMico  prodcunda  cum  cxiguo  in  iliedio  fyU  ooocinentet. 
Fbnbus  iticcedutu  capitoia  crigon^  jBDqcRMnta.  Varuc  flotia  cokxe  albd!,  intadom  mixta^  diluce 
Tiattii         /uavit6quc  rubenie.  .  - 

Floret  Mmo  nieoie,  .lemen  Julio  mamrat,  autore  CiuGo.  * 

Variac  ftino«niileo«  albo,  uuerdum  mixco.  diiuti  iuavk&qije  rabante,  venis  ianraiMiflKB  per 
4]iiMiriimexntnoraail(MtfQMwem6Moir^^  i6.  f^fKtm^ 


Digitized  by  Goc  gle 


Lib.XXL  l)e  HerhU  M<fs.      .  ,161 

'S^Mmthtt  firihMs  caMfonuU  imo  verfu  di^ft»  C  B.  Ffij^ Jttitnf  Miyir jRvc  OtmfmiLt  .bifar 
P4rk.panid.  Hjacmthut  tetns  ttilmi,  OmifmilU  J.  B. 

Hndmiib  Anglico  viilgari  pcrfiinilif  eftf  led  omni  j^arte' ni.-ijor.  Flvti  in  fiunmo  ciiile  mulc$» 
^eernun  iUKanccs^  nu|orc$,  latiorcs,  oiiKUi  implionliut  Catnpanarum  inftar^  ooiorc  cwruleo 
oUairo^  odoM  noUbi    '    ;         ■  •  * 

^aan^  fitrim CmnfmidM  mrm^  Jifitfim Cl^i frmtimt  mm  tiii Ainr >tri«  Jkvafm.  '' 


'  Ibiic^edemodlbffinuiinarcinei&ih  Imiiii^^ 
^TC^miiibneodhiffi.defiaiitiinpMaim  < 

'♦.■4.  ffyt^yuntemifiiu        '  •  ' 

iH.  Hfachiibui  kotroides  rmim  eeruleui  afftunit  Park.  ractmefiii  cmruleiit  m»or  juncUoimt  C-  B, 
botrjoui.  cjruleiii  Gcr.  ■vimui  lmj»i»»  mmtr  -tandm^  migi^ihn  fihm^  «AnMf ;  J»  0.' ' 

BoUios  fauicqnalis  Hyadntha  AeJivi  «ulgato  oblon^^.,  fibris  multis  capilUtuSa  tunicis  cpmpa* 
etas,  rexteri&s  idgricans]  ^ipom  viTado  fc*nuio.  Fcl,a  kiu,  «ovena,  .denv  joacca,  caraun,. 
flmta,  viridia,  proptCT  terRim porptiraibeticia,  fhumi  Anica]  cauk  palmo.  nonniuiqtiaro  kagian. 
Caui»  uni:5,  mterdum  dno,  dodiantilayttUies^Lacves,  propt6rq,tcrram  utfolia  nibefi;<mte5».pcr^ 
liquum  hcrb.icco  colorc  pritditi,  cxccpto  fcapo  (ituro  ca:  ulco.tin<ao  qui ^hm  (iiftinec,  ct  hwvibus 
pediculis  in  raccmum  du.ii  unctis  longum  congcllo^>,  (xiorjtt»,  m  urceob  moaum  coiicavos,  deoc- 
ium  nuMntes,purp^irco-Tiolaccos,onsalbfciiscpcnatis,  quorLsm  ([ui  cxtrcmiim  bocaim  claudiint  longc 
roinoiesdiluciore  purpurauifeiai,  nulia  unieo-albcdmcoraspich,  non  ita  nutant,  lcd  vcl  liirreclj, 
Tdreftifoi^ptaBcafieonieiplbKlliAfBawflotesianiim  9eriibliictloiet.quamboirToidei 

^ITOp^^^i^-flallM'  VaitMaeBfi  Vulgaris 8c  pa(%n  qbyiiis fhiui^igroram  maigjnib^^  l^Cundum 
v'ii\  Cluf.  Nos  in  agro  Peaemont«DK>  iaitaliacopioliBiinam  olifovaviaips. jui|«  via>,  cum  itjr  ilUc 
faceremus,  Apnlis  mtio  florentem.  .      ,  r 

Hujus  aliud  gcnas  }i.iKstur  crafltofibus  loogioribufq,  foUis,  floroitf  Cttam  raCOTplOMjore,denlK)ie 
&  odorauorcCii^I  qui  llyacinchus  raccmoiiiscaruleus  mixtor  UMldii^  C.Bf  Bapf^  poooidc^  altCir 
lO^am^ematmmFMkfmiid. 

^mtimim  nktimi^m  timAmm^i^  B.  ^ 

NofaisiMnvidetorilegneaie^Bvgifitt.  .::.:>' 

sa.  ^mimhm  inmHii  inrmumiiir  Ut^Jini  cMtdtm  jmdmu  J,  B.  htrgtdti  fnrfnnm  ].  CluC 
rteimofmi  Ut^Hiiu  ^miBir  C  fib  hitgtiiit  tmhdtiu  mtjtr  Gob  M  i^fmmbu 
kotroidei  aendau  smttmflh  i  Pitfk*? 

Plantteft  (cCjuipalmaris,  rjJ/W  bulbofa  fibros.!quc,  laporcut  priccdens  anuro  8cIcnto.  FJu 
BtofeitllilU  aut  tcma,  ftriat.i  cai in.u.ujuc,  mteniiim  &  poriffimuni  piinio  provcnicns,  non  mul- 
«iim  hdora  quim  jam  didi,  fed  multo  brcviora,  l.vpc,  porilLculta  8c  ubi  ailolcvit,  l.uior.i,  [fpu-c  hbmi 
'dtfblldinonfbknt,  nec  flcxuoQ  funt  ut  fupcrioris,  led  furrcfta]  nec  cii.lis  alticLdincm  artingcn- 
da.  Cmdu  fingulaiis,  cenui»,  id(quipaliiiiim  altus .  fiini  fufttnet  racemaam  ,corq;ellos  uc  luperiory 
MnQnuttilaodoratos,  rariores,  breviot«i,  ftilikireii  magl4i,  vencrio|a$/<irii^^^ 

^Mombclgardi  provcnit  fponte  :  drius  florec  praxcdenri,  foUaq,  non  ret^  '  ', 

•  Pro  hu(i:i  variccinbus  hibco  .  .      •  #.        j  ^L.r 

1.  Hyacinthum  riccmolum  album  C.  B.  botiotdcn  .litHim  Ptrli.  ffrad.boavodfin  ittMlk^ 
qui  fuperiusdefcriptominoreftfctetor;  /fttodilntifls.viioB^  ^aitefiaitibac»fAi«^ 

niveis,  CJttera  limilis.  ,       ,         n     ,   .  „     '  ., 

1  Hyaanthum  botroidcn  Oore  alba  rubenrc  Ptrk.  faraJ.  Hyac  flore  ^  nivco  pjirpairafcentc  c  luj. 
cuius  flori  niveo  pra&la eftnanis  quaedam  8c  dilutiffima  purpura, qualism  Rofis  albis  nondum  planc 
expanfis,  pr«fi«hidi«*a»iife'lixcvetuftaie&  nianirefcente  Bore  mtcnlior  reddmir  :  CauJu  i 
virki;  p  i  1.  inlcit :  fclia  viridiora  fiirtt  & inftDa  p«X6q[iK)dainnu)dp  pnipiialceiitu.  RadixQautcW 
I\irk!iilon<i)  nullas  .lutrarasadnatas  lobolesplodBat.     .  ^ 

;  Hy.icinthum  bfjcToidenramofim  P*r4.  Hjacwrammoel  maioiBm fc muioitm oam 
duas  hujus  Ipccics  fadt,  •  ■  .      •  •  \Jl        ---^-       ■  w 

Qju  ramofam  profcrt  flonim  uviuq»  hocefti  qui  ov»  itt  modniipiBriM  iMbetcoiigeftat  laeenniio^ 
alios  aliis  minorcs  &  graalioies.  .   .  ■  V-i  r  i 

O&mlueomnes  vanetatcs  ex  Hyadnthi  botryodis  cocrulei  aut  albi  lcmmc  (i.:  ic:crtClulius;ena- 
t«fint,  easiotet  6o  fcipatente  fcededifterre  nullatcnus  conceiiaim,  quantumvis  J.  Bauhmus 
Hyaanthum  boDYoldBnalbimiptodiftinaa  fpcdepon,«,  &.  Omcranum  reprchcn.^t  quod  Hya- 
dnchamalbDmtCooenilmivptoiiaoaeeodembabsac  £gp..eniromdefinptionet^acinitu.l»< 


Digitized  by  Google 


ii6i  Historia  Flantarum. 


trvoidis  albi  Baiihiruana  nihil  invenio  (juod  non  convcniat  Hyaantho  ccerulco  prztcr  floris  colorem : 
ConfuleJ.  Bauhinum,8c  confcrdefLTiptionesutriLilq,. 

Omnium  hujus  gcneris  (cmina  m  trianguhs  nuibuClam  va(culb  conbnentur,  rotunda,  tugra,eu- 
.         gua :  omnium  etiam  radix  pluriroos  cxiguos  nucleos  m  aniUtu  gcncrarc  folet,  nulla  tamen  abundan- 
nusquam  phmo  dclcripti  C/n/^ 

•  30.  Hjacimtm  raetmofMt  tmfclmtm  CB.  kotreiAts  major  mofcbatm  fivt  Mufcari  fitre  cmerifU  ParJc 

Mmfcan  cbfoUtiert  flert  CluL'  Hjac.  eJaratiJfumu  di3m  TtbeaJi  (*f  Mufcmi  J.  '&.^tifcari 
ClufuGet. 

Quina  aut  (ena  oblonga  prodtictt  folia,  humi  di6u(a  6c  olfliqui  inflexa,  canaliculata,  facb  crafla& 
fiicailenu,  Hyacimhi  comoii  rna|oris  foUis  perquain  iimilia,  &  tenuia  ftamma  ctum  (i  rumpantur 
oftendentia,  non  ade6  cainen  abumk  uc  Enopooii  tblia,  quc  cum  pnmdm  germinanc  vcl  purpu- 
rafcunt,  velalbe(cunt,  vel  interdum  pulcherrimo  nibro  colore  rucent.  Exhorum  medio  cm/w  v«mo 
tempo^crumpitlatis  eralTus,  rotundus  &nudus,  admodum  infirmia  pro  fua  craiStudine:  himc  4 
meoio  ad  fummum  fe^d  racematim  cohatrcntcs  ambiunt  Jiorti,  urceobs  propemodum  (imiles,  initio 
iiuerdum  purpuralcences  aut  vindcs,  deinde  cx  purpura  virenoes,  auc  cum  viriditate  albicantes,  non- 
nuTKjuam  mbcoerulei,  abquando  nigncantes  inicio  (ivc  (aturat^  purpura(ccnces,  dcinde  paJlidi  vel 
flaveloentes,  velab  iriitk)  pllidi,  po(h:afiavi,poftremo  ubi  tabefcereinaptunt  iiigricantcs  autpulli^ 
iiq,  mucrone  quam  in  abiscrafSore  tc  obtuiiore  interdum,  qui  maroeibcre  mcipientcs  gradffimum 
mofchi  fai  autarotnatum  odorcm  refiirunt,  licctqui  fUvocoiore  efl  gravius  quidpiam&  NarciP 
finum  quodammodo  fpiret :  intelligo  &  niveo  colore  inveniri^  at:^  edam  ^rcgie  nilxme,  quos 
fanemminondumvidereoQRdgit  OmnibiK  fuooeduntpnegratidiatngona&velutipijmatac4^«^ 
in  quibus/enNii  oondneturntgt«n,rocundum,  m^mkudine  Orobi.  Radix  fubeft  raagna  albicans^ 
muuis  tunios  ceparum  modo  contexta,  &  fTequenabiu  craffis  fibris  ex  ima  fcdc  prodcuntibus  firriiata' 
percnmbus,  necfmgulis  annis  marcdbentibus&  peroimtibus,  ut  Hyadnchoi-itm,  N.va/romm,  Tuli- 
parum,  I.iliorum,  &  mukarum  .-ili.irDm  buKttoearam  ftzrpium  fibrx.  Abimo  florcs  explicare  mcipic 
ut  cctenr  bulhaceac  fpicacum  vcl  bocryodem  florcm  fbrcntes. 

£  vicinis  Conltantmopoli  hoiti»^  ukra  Bo(ix]rumin)Muftifprimtun  Eaiupx  commuaicati  «ft 
hxcplanu,  autore  Cluiio. 

Hfocinthm  rttamfm  mftbatm  Imtm  C  E  Atafcari  fism  jtan  du/I  Hjae.  hotruJti  maiar  mofck». 
tm,fivi  Mi^arifiavt  fiart  Park.  panuL  f^ac.  tJcratiffimm  Tiicait  iuttm  J.  &  M^cari 
fiawmt  Ger.  . 

Clufins  nullam  particulAreni  Inijus  i)eicrip6on«m  poak  lioet  iooMtn  ejoi  habeat,  ied  tn  fiiperiore 
dcfcnpnone  &  hunc  ootnprehendit. 

Hjatiatbm  rasmefmi  lntm  fnecax  C  E  Tiftadi  latti  vmittmt  fiv*  Mafcm  lattam  frMtx  Loilx 
Ad.  pan.  1. 

Flores  inicio  (ubooerulei  funt,  poftea  lutei 
^  '  f<    Efyachtbits  ratenufm  etm^ut. 

|I.  Hjaeintbmi  tmmfmi  Qcc.  etmtfui  mfjor  fmrfmrtut  C.  E  Parlc  maximmt  botrjuitt  cewticn^ 

ruiayK 

J.B. 

Ex  ocpaceo  hmUo  foUa  aliquoc  interdum  fcapo  longiora,  &  pldquam  (emnndam  lata,  czfia,  per 
tciram  (parguntur :  intcr  qua-  (iirgit  caulu  (in^lans,  duas  fpithanus  longus,  nondum  cxpbcatis  nc*- 
nbus  in  pjTamidalem  thyrlum  delmens,  qui  udi  cxpanfi  fuennt,  longius  mviccm  abiunj^untur,  co- 
lor(ob(oleto,  concavi,  ab  aGKu/tiore  bafi,  {jua  pcdicello  (emunaali  appcndunmr,  lenlim  dilatati, 
vix  tantillum  huntes,  ons  in  lex  fegmcnta  ob(curd  particis,  ut  difficulter  confpici  poflSnt  latentes 
apiculi  dnereL  FaUigium  aucem  thyrfi  m  comofam  imiam  cceruleo-purpurcam  lcmgis  pcdiculis  con- 
ooloribus  explicatur,  ^re  nullo  exceUcnte :  plerunc},  florcs  abundant  pulverc  fuligino/o.  Amara 
eft  h.EC  planta.  '  , 

Louu.  inter  (cgctes  circa  Gcnevam  &  Libumum  copiolum  oblcrvavimus.   Italix,  Narbonr,  rehquc 

etiam  Cilli.r  ccpidion  abundc-  in  ('atis  &  vianim  m.irgmibus  provenit.  Lok. 

VtrittMit  Hujus  duo  gcnera  in  P.mnoniis  {jb(ervavic  Clufius ;  Altemrn  prxcox,  laciore  icAm,  cr.iffiore  coml, 
in  cleganci  tamen,  major&j^  bulbo.  Alterum  magu  (erotinum  anguftiorc  folio,  tcnuiore  comij 
laxiorcvero  &  clcganciore :  hujus  florcscoiiuc  proximiex  coeruleo  purpuralcunt,  e|a(<16Tique  cum 
coDU  (unc  colonsj  qua;  nota  la  priorc  defidcratur ;  bulbtisctiam  minoi-. 

%%.  Hjaeiialmi  eomofmi  Jtjz^inmi  Cluf  Ger.  Park.  ttmofm  aShut  BjXMtimt  C  B.  em.  Bj^tni. 
Chf  tmmjlammulit purpurtui  }.'B. 

QiiM^na.jimv^nxtfcx  intcrdum  habet/«/M,  hunu  utplunmum  fiifa  &  expan(a,  nonnunqtum 
procumbentia  duncaxat,  oblonga,  pr«cdcntis  foliis  valdc  iimilia  latiore  tamen  mucrone  pracdita,  & 
ft  -  JS*     f  ^iigine  obfka,  praslertim  infima  paite,  drca  eoium  exortum,  ingrati  gu- 

*  «r"*  *^  "Cil^cxataturi.    Ex  horum  medio,  pedaJb,  nonnunquam  major,  na(citur  caafti^ 
terd  «  rotuodus,  nudm,  ,0^^  fUnggfus,  fbris  vindis  latvifquc ;  qucm  i  mcdio  ad  (iimroum  fcxa- 

*  giiKa 


Ruita  plcninq,  aiir  pliires  aniHmnt /Airr/,  oMongiufculi,  oiis  in  fex  I.idniolas  divijis,  /cx  ftjinimtlp 
purpmcts  inruj  pr,r«1iti,  incvloii,  initin  cm  ilL  i:uc«,  cleMidc  c  liiii  i!],ii\.clc:c:  c  mcipiunr  fufcificilieZe-  ' 
fiAntK  coloris:  p,»iicnli  quib(»floros  innuuntur  iiiicio  breviiUini  iunc,  (ieinde  (Muladai  inaitefolti 
ttbits  fioriiius  excre(bences  quatoor  unciaram  auc  ampBwaiu  longioidineni  adqiiiniiA,  fic  nt  tatat 
CAu]h      floribus  it.\  cxp.infis  onuftus,  a((>crs^lliiin  iKwi  miniis  raftne  videacur  quiru  Hipoari 
fjtKvlilini  Rcnus.   Caitlis  fuprenia  pars  cum  florum  pedicniis.  pornirafijt:  indpic  Hof«rc  ab  iims.  • 
Trigonadcindef*^r»/<»  fcrccxiguapro  plantxamplitudinc,  in  quibus  paucuni  Jhnen,  intc/di;m  in 
nngulis  cipiculis  uniciim  duncaxar,  rocundum,  niKOjni,  pr.rccdentis  (emine  minus  connnctKP,  intcr- 
dum  nulhim,  nain  iitplnrimum  cipiai!.i  inani.ilunr     /J.t,/..v  rorrinda,  bdbofi^,  multri ""^«^ntihni 
cunicts  conHar,  extcriorc  (ubfulca  Sc  bafi  multis  albis  iibns  prxdit4« 
QiniianiiiiopoK  prinibudlatuseftidnilittinmun 

31.  I^AHiirAwAMH/StfdAuGer.  Park.  p:tra^.  eomtfnMmiBd^audK  eumputthJlinQaC 
etmofui  sUmi  ctm  cmilea  ^amimbui  J.  B. 

'  Pl«cediemin6nadinodum  difliniiliseft,  nulU  aut  perpufilla  coim  prarditus,  clxy.-^fmo  obfcVctio- 
iMOOMrltnMcantis,  iHiut  llorfbus  latis  accedunr,  pediaili  tamcnTOres  (u(tincntci  in  Iongitii.lincn) 
Jionexcrcfamr ;  fmrn  &  raJix  firis  convcniiint  P,i;k:i,(on  js  omncm  piorfus  com.im  huic  dcncgat, 
ideot^ue  Ily.icintho^  l>orr\-odcs  potiiis  qu.ini  coniolos  icl^citc  (cnbit;  r/tJ/ffOT  nigricjinem  5c  iiibloo- 
g.initii!wit,  v.nAt  flij  cxcant  tics  .iiit  qi:.uiior,  Uvia,  .libicintu,  .iii;;i!lii,  ciriiuta ;  rWtf  pedalis 
aut  aicior,  ibiculis  rumnu  parcc  prioris  limilibus,  miniis  tanien  crcbijs,  ob(icus,  cantiUo  longiori.- 
Ni4c«inpGorAw^  dailo  latioie,  adnnisinei  ineeriik  maailii  qaibiii3affl  niBricannfaiis  in&aa 

^  S^acimiiu  pemtat^i  /Ive  etmofui  ramofui  tlegamier  park.  poRuL         Saimefm  tmifmntm' 
hd  ObL  Hjm.  eemrfu  famaitd  esndtii  C  B>  «M^fw  rtmufm  c/flniwiar  Ger. 

Martio  menfc  [in  Italh]  tribiisquacu&rvc  fblili  erunipic,  Hyacinthi  botryoiJis  mofch.ui  nonnilill 
nmilibus  fod  mitwribus,  brcvibus,  latiulculis,  colorc  criio,  inter  qux  caulti  cxurglt  pcdalis  aut  altior, 
iaAi]e;ioflon:n]  comam  Rcftansfpecioiiflimam,  in  com  crtigicm  etliirm.uam,  in  inniinieros  ramulos 
divilam,  c]ua:  ciun  florcs  explicancur,  uvarum  racemum  ablatis  acinis  a:miilatur,  magniaidinc  do- 
orancii  ferc,  panicul.r  graminisMiliaccimodo  paulatim  faftigiata.  Singuli  raniuli  in  alios  Jcnuo dt- 
tMuntur  (ilanienconim  cnlponim  glomercs  extrcmitatibus  contortis  8c  veluc  dncinn.itis;  cbiote 
purpuraioentepnlchro  feu  columbino,  <}dorc  cum  gravicatc  jucunilOk  Flos  gratiam  tiiam  diiitifliin& 
mincc  anrequam  marce(cit,  &  tandero  nuUo  iiioCMeiMe  ieinine  eraneicic.  Mnun  dk^i  Onqnic 
Colu.mna)  bulbolam  plamam  vulgaiilns  Hvadiidili  oott  dUimilem,  fraSn  ae  iemine  prorfiu  deftt. 
wiian  iraiilJatiane&ailniraidaccidat,  anniniifloiendilnnriitabiilieRatepioveinente^Te» 
Itrem  enun  nondnm  videre  licoit)  ierioraroos, 
^  Nos equidem  hanc i^antam  pro  ^ccic  Hv.icinthi  nova  &  .ib  aliis  r  iunibus  diftinaa  habemus,  ve- 
nim  ubi  rponte  ontur  fcminis  fircuniiam  ciTo  niiiiunc  dubitamus.  Aill  v.iriaatcm  hanc  qua:  in  hor- 
tK  noftnsvoliri:r  Natnr.r  initio  acjrranti,  aut  fi  mavis  l.iLivitnn  ob  alimcntniKcrcatcm,  aliimve 
iiobb  incoi^nicun  c.rjfani  rnbucnJani  cenfemiis;  adcorj^accidcntabscuni  (it,  (ruitra  in  agns  ^oniB 
provenicntem  q-.i    i  • 

InagroPapieniipnmo  invcncum  aiunt:  adnatis  (c  propagac 

^j.  Hysdntbai aamfm rtmtftu  furfuTtKt  PafL  Ger,  cmac;  *.  t.  ttimfmipmtm,  • 

Hi^/afalaiioijh^biewora  Ce  Tiridiora  lunt  qtiim  Hyacinthi  comofi  vulg^ui?,  non  tamcn  pari- 
MrmnrtnaK  hnmtffrata,  led  firmiora  8c  crediora  nonnihil:  caulu  alucudSic  par:  coraa  praroe* 
dena  (unilis,  minus  fparfiS:  cincmn.it.i,  colore  purputco  obfekdaid:  AnAKeoam  maiorK  bie> 
guam  illius  pluj  jous  adnatis  lc  propagat. 

Hisadde 


Item,  Ujacm:hum  Im^Jmm  mmmmm  C  &  HjmuHA,  bd.  Oriim.  £9mii  mBhc  memmtmm 
SivcRii  .  • 

Iiem,  Hjmmtitm  UifilmnibtrmH  C &  S^mimimn^iiimma  Mh  ertffi,fmk  andmii  Pb> 

«rjwSwertii. 

Item,  HjiiciTTthum  Tripilttamm  J.  B.  exoticum  fUre  Pl/alangii  (C.  & 

Fc  ':i,  cil  longis,  tenuirtinus,  l'halangio  noftro  rimilibus.  CmilM  larismagnui,  in  cnjailiunmir 
tatc  (p^t..;->r  ijores,  Ipeaoli,  colorc  &  magpiiailiAe ImulGC  Ibbis  tribos  crei»isin  panra  IrideGsra. 
iea  :  RMiitei  torma  &  coiore  Tnfipv  fvmkSi 

Flonbet  ApriB  Tr^,  nfai  oUervavitRHiRiffiut. 

JLttm, 

f.  6. 


Digltlzed  by  Google 


1 1^4- 


H  IS  T  O  R  I  A    P  1  A  .N  T  A  lin  M.  

* 

I.  HjatMbui  InAtcm  mmar  tuhtrofa  radUe  Parlc.  pand.  JiuUimaAirtfiu  GCT.  MwM  tdw^i 

Endioetubert>{k  AriiEg\-p"i  aut  a>loc.t(lr  limlli  fcd  longc  mlnore  &  RradW  aanatis  fc 
pnnMeante,  raultifque  fibnspridita  prodeunt  folia  multA  h.  nii  in  o,bcm  ii  ail.r,  oblonga,  angufta, 
carmMa,  mucronau  Allii  fofkMTim  zmDla ;  ^  quorum  meaio  plures  cxurgunt  cm,!a.  tcieccs,  gractr 
kl.  btdibioks  tnteidiun  aut  longiorcs,  durinfiuli,  la:ves,  minimi  i^gm  aaUitwbncm  nunquam  & 
peianKSt  undc  ob  nimiam  illam  longitudinem  &  tcnuiutcm  quo  tcnipoic  flofentieoooioiiqqein 
ac  humi  plemnquc  procumbant,  nifi  badllis,  fiikm,  aWfte  jidnMmqiJi»  iulUneiiw.  Hq>  aMeai 
catiles  por  iiir  •!  vMlla  lingularia  folia  altcmatim  Ittt  bali  Tchit  Pemlialc  taltt  mawtait,  MBfSoM 
multo  .Kuminafa  lis  qta  circ.i  radicem  atque  in  eoiiim  fumnio  peimukl  IpiCttim  Coll». 

rcntcs  uiliLjJBp:rf«  candidi,  Hfacijitiu  Oricntaiis  floribusomnino  fimiles. 

Folia  avuWSv:  Loiifiact.i  noi#i;ciis  in  ft.imina  deducunnir  cuam  Bulhi  erioj^hori  fulia- 
In  Ameiica  liai  India  Oocidcntali  oriuntur  ;•  in  frigitiioiibus  Juicc  rcgionilxis  ii  omouiovix  ante 
medBom  Augoftna  flotec 

%.  thmilitim  h£tm  mtjtr  tulitrofa  raJict  Park.  parad.    Indiiut  Jutumnalu,  fiirt  emfU  sth 
tJmt^hUt  TgJtklfmtm  tMitnfs,  ftrtm.hM»f0  Mon£  btdicmt^btr^mfirtlUmaSi  G& 

Flornn  lubct  omniun»  ma\imum,.ilbum,a3ofatiffiim«n,  NarcifG  allri  fti  inodum  cxpanfura,  cum 
apicibus  m  medio  lutcis.  Caulti  pcdales,  robufti  &  firmi,  quos  dcorruin  ycn.^is  radiccni  ambiunt  /e- 
Ua  plunni.1,  diiutc  vircntia,  palmari  longiludmc,  mucronata,  quo  altiiis  lita  iiic.iulc  cominora.  X*- 
Iwbct  mfcnori  lui  parte  cuberofam,  lupcriorc  autem  bulbofam  lci;  tLnx.ium,  [genimzlcLi 
tnnfverlk  radice  erumpeiues  tunicaue  liuic  bulborutu  inllar.  ]  Ex  mtenorc  tubaoia  pan«  pluriimi 
Cra&  fibrs  in  temm  demictumiir. 

EildemiutdeciutaBbwcumprcoedeate.  Folia rupca pariter in nlamenta ducniiiir. 


N 


Cap.  IX. 

De  SeilU.  . 

Otum  cft  difcrinwi,  Sqrllc  ourini  moiiftri  *«*•!         diAi,  &  Sdllac  plantB»  de  qua 
.iRinnisquanvisGnBClwmnuUiae^amamijpfim  SwW  fcnbant,  nunnima£ 
Komzn  .uccciic  quoJ  infer  hancfc  telbceam^pitccm  A  tunicea  li|Bagwwm  oiwap*- 

t'tili  fcric  n  axinia  limilitudo  intercedtt,  vel  nb^w  nitmen  oMiniiit  ial 4i  mnAtmiH  i  e.  viridltM^» 
(juikI  iii  lijulais  mirinis  Ibls  rcton  idis  ori.itiir ;  cujulinodi  funt  in  Hilp.ini.i,  &  propc  aritlr  LulHap 
nia;  tefqua  nuritimx   Latini  Scillam  dicunc  &  S<iuiUam  etiam  antiuuiUimi.  Je.  Bod.  aSiaptL 

Cepaceo  gcneri  tancopcre  elt  compar  (inquit  Lobcliai)  ut  awlcieam  0;^«»  iwsrilMWi  voooac. 
AtnosHyaanthis,  utputoreaiijs,  eaiuadnulicamus.        . .  _       .  , 

Notandum  SdUamGracilWMribus  etiam  jh'  dioum  fuille  noniine  cum  Lentifco  communi. 
lidcm  Vetcres  tiia  SdlU  genera  tndunt;  duo  medica*  malculum  albis  foJiis*  foeminam  mgjtii,  & 
terdom  gcnus,  U  certium  dbB  giamm  Epimeoii^  Tocatam.  Pitla.  U.  19.  e.  5.  C  Hohnannm 
EpimeiBamqimpc 

I,  SaSj  riihj  m^i^na  vulgaru  J.  B-  SctBa  -vulgarii  raJicf  ruhra  C  K  SciSa  ruhra  fivi  Tmtn- 

l\\\  k.  Vancrattum  clufii  Gcr.  Cjic  rcb  .^quiU,  0?  ^CA  «Dnioii. 

7. 

Biilbum  habet  inagnum  Pomo  Adami  vel  Cicrio  luajori  ixpc  parcm,  mulris  craiTis  fibns  dona- 
tum,  elaminis  turaceis,  rabenribus,  vifiadis  contcxcum,  fub  bulbo  nnilta?  ribr.r,  c  quo  fcl,a  emcr- 
mpt  impensc  vlrcntia,  cuWtum  longa,  palmum  fcrc  lata,  liicciilcnta,  cr.ilTiulcul.t,  tum  mulcavilci» 
l^mamara:  mccrqiue  iixtfBl  t»ul$i  A(pliCK.{eli,  flonbus  inlignis,  ienc  longi  dilpoliris  8cfioOBffivi& 
(eaperientib(«,  candidis»  Ornichogiali  Ipicari  ilu<«s  semulantibus.  Fmshf.  Caulis  ut  in  croco  priAt 
profitit  tum  ex  eo  iksiri  luteocuiadus>  qui  ciim  (enaericfiiBa  demom  nudris  poft  didwsemicant 
lica.  ni  llo  ni\a  i^dicnb,Cepkia  qnadam  lpecie«  &  pkraine  «c  iii  ia  tertara  defleak  Matthioki 

an'ara  c!t  Stilla  &c  acris.  ,       .«        .  ■        1         r  i- 

C.luluis  Pancr.itio  liio  anipirtudincin  111.1  irn  cm  tribuic  quam  Scilue,  enmas  tunic.is  rubentcs,  roua 
ampliora,  longiora,  magis  carmata  Sc  qi.tKlammodo  iitrredla.  Verivn  qood  ad  bulbum  attuict,  non 
aUtcr  a  Scilla  alba  diHcrrc  quim  colorc  j.  Uaahiaw  ft.Lobelins  ooafeiitiMntj  dim  nmkc  exttnue 
huic  rubcant,  ut  Ccpis  oblongis,  illi  albcnt. 

«.  Saia  r^dict  alba  c  &  Soi^  m^  Mu  J.  B.  Stiia  Ma  Park  Se.  Hiffom»  CluC  Hi- 
i>OTw«  «HjrMrat  Qcr.  emaa 

Oud»  buio  pkraaque  cnbiialit  eft  ant  tna;or«  reaus^  nndus,  abfque  foliis,  plnriaiit  candidii  Sc  ftel* 

lads 


Digitized  by  Google 


Lib.XXI.-  T)e  He^l,ts Ukfit.  •     .   .  •     •  ii6j 


ladsflonbus  omaois,  Afphodeli  minonbus, Omichogalo majori  (quod  qLKiani  Sdllam  Epimenijum 
puunc  /  y»lii  finiililiui,  qui  ab  imis  (  uti  venifitn^  Theophrafhis  Hiit  1.  7<  c.  ii.  (cnUc)  eulit  * 
cari  incipitinr,  quemadmodum  AQilioddi  &  qnanuidam  aliarum  bulbtnearttin,  ftir^uinlme^IU,. 
(ucccdunt  triangula  caf:tu!a  comprcf&s  angulis  ^  vcluc  inania,  iri  quibis  tapen  au;nini,  piamioi, 
palcacenm  fhnti).  (^inque^  fex  auc  plura  demttmemer]pinc/«/M,  uliacea,Uu»  viridM  adniodni^^ 
dcnla  hvc  cirnola,  hjiiil  c\pin(a,  nonnihil  carinata.  Ra<!ix  crafla  eft,  mulcis  tiudos  jliis  JtlltD' 
(Jtiodani  humorc  plenis  pi  T^lita,  nmltilqiiccraffiufculiifii^^s  tipdlata^  •       ■  » 

Ci)pio^c  luicitur  li.j^r,!  Olylipponinti     plcri/eiue  .iliisLufitJniatficHifpanitlodi.  Floret  Au^fifto  iof*'  (S 

S .pr  jnihT,  fcmin  Oaobri     Novembn  niacurelat.  Folia  macuro  jam  fiimiiiie  &  opiidD  Tamu. 
cinci.;^un:  Novcmbn &DecenibrL  .  " 

I.  BauKinus  in  Sallis  albifciircrimen  h  vnlgari  rubra  non.  potuit  animadTertere :  vnttesmim  & 
coiore  mAgnittido  cadem,  (quamx  craflx  ac  lacx;  cx  quibus  apparcUic  fbUa  zque  util  ale  atque 
mbns.  Non  placec  crgo  <iuptotddaititto.  SgllasalbiJ»  traditt  alXxlomgo. 

Pneter«!a,  cur  (inquit )  Dodonxn  8cCunmiScillain«]bam  veritjs  Scillam  cen(eantquam  rutTam 
non  poflunnii  adhiic  mtclligerc. 

Dc  SLiil.v  viiibus  Sc  pr.i!pai  Atione  multa  habent  Plinius,  Diofcorides,  Galcnus,  qux  apud  iplbsHfre*. 
vide  :  Incidcndi,  apcrieiuli,  dilcunendi  vi  pr.rditam  clle  Rix.-iuioics  Lniiic.-irr^nt:  undc  uliis  cjus 
cft  in  obRruclionibus  hcpatis,  meacus  biliaru,  licnis,  mcnlium  retentione,  urinae  St  ui  mucilagine 
pulmonum  &  tuflL  ,  _ 

Maximus  «ius  u!iis  cR  (inquk  CHofrna&ius)  pro  TrochUcis  Scillidcis  qui  Xlicriacam  ingrcl-. 
diuntui. 

Habcmus  in  OfficioisduplexOxytml  Sdlliticum,  fimplex  &  Gompofimm,  ntruinque  Mc(ue,  a4 
afS^auspnedpu^  peAoiis  ex  pituicacralla,8cc.  Habemas  ti  Iwieiiddenduplex,  fimplcx  &  cooi- 
pafiuii^  ottiiiiiqneadaaflm  &fiiglid^  ]Sif§k 

Bolbum  habetalbum,  romndum,  Pomi  noftratis  magnlcudinc,  cuticul.i  tcctum  imibrx  coloris,  qui 
infefius  mdcas  agit  radiculas,  quaitlam  ad  novendccini  digit.  loagas :  producit  porro  duo,  eria.  aiit 
mmotfilu,  polalis  auc  (ciqtiipedalis  longicuduils,  quaciior  digicos  lata  ubi  laciQima,  (ucculieilB«' 
3ihiiifetitidia,4^endciMiai  ]iaiMife<madiimiQngitudinem  &farinidinMiiviii(Koiibus^iafiteiM.  • 

t  ■     *  m  (  ■      •  ■ 

•       .      ...  •  .     •.  .  ,  . 

TfrUiijM  C.  B.  Dod.  Lob^  Gv*  T^idi»  /m  DrtiamaJi  Jftiiu  fmt^  j.  B.  OtdtmUtt  fti^ 
tUti^griHatamSet. 

HUnc  ^onm  figmeRtum  ede  lu(picati  (uncjnultiBotaiUd,  tM  dari  iit  renlm  lutum  ejul^ 
modi  planctm  putinmt:  Teriim  »tM««  fic  fide  dignis  potius  crodendum,  qiii  dari  s£- 
firmant.    Lobelius  i  Joaa  de  Brancion  accepic  coloribus  affabr^  cxprc^nim,  Cc  fic  defo^ 
bit;  Vircntibus,  oblon^^is,  anguflis  &;  acuminariscft  rofiis  6  pullo  radicis  bulbo:  florc  lutco  exigui^ 
quamplurimis  notulis  forcuios  punicantibus  van.ito,  d  cujus  medio  iuave  rubens  ftylus  CtCncUr»  - 

C  Bauhinus  radicem  ait  habere  porraccam,  fuluGladioll,  fl(liM4i|pt!^tlilGirai^<^^  • 
tamen  album,  8c  inftar  pellis  Tigridis  macuiatum. 

Cum  C  Bauhino  confentit  Franc.  Hcmarulcz,  qui  plantam  lic  defcribit, 
Herba     fidia  fimdens  Gladioli,  nerveis  difcurluxis  den(is«  &  (ccundiim  longitudinem  proce- 
i3bmifai&  FUm^nhtvia,  inaginum<  terois  conllantem  BJm,  (ed  circa  medium  j>allentem  album- 

3UC  ^  Tigrinz  peUismord  maoilatum,  nhde  nomea  Additur  in  coroIlasftMe6(quc  m.inipuIos  ob 
oris  priffantiani.  *  R*ii*  vero  porracea  eft,  qux  frigcfadt  ac  febrcm  extinguit  |  j.  pondcrc  ex  i'„tu 
aqu.i  dcvorata,  8c  pun^bs  aJverfatur  qur  ardentcs  fcbres  Icqui  f  )lonr.    Snnt  qui  dicanc  dcvoi'at.im, 
emcere  fcecundicatein ;  edulis  eiiani  cft,  frigcntilqiie  nec  omnmo  iniucuii^ii  nutrimcnti,  lubncaBc 
pBSort  cooferens. 

•  Ma&iair  fVii«««w  ojelo,  quale  £>rticur  wfac  Meucaaa^  hgrtcnfihiitque  pczdpu^«  humidiique  & 
cnkiilodb 

*  BiMm  Mmgm^t/StUtfkiif  ftlih  giittink  &  alu  iKfi 

Nard£rum  abqu.i  ex  partc  fimilis  cft  hic  bulbus,  ni(i  qu6d  felquipaimaris  pRwemodum  iongl- 
tudinis,  ad  proportioncm  ha-ud  cr.inus,  fibris  autcm  validis  'im.i  bali  Ilyadnthl  inftai|  Mufcani  dif- 
fWis.    Hic  m  bevcrninguno  horto  foliaquinquc  pVoferebat,  glabra,  crafla.camou,  tn  muaonem  ^ 

Snimper  exeunaa,  fupina  parte  fatur^  viridia.  proni  dilutiora,  quinquc  vcl  lex  uncus  longa,  fed  ni 
as  quidem  lata,  njminim  didter  nxdium  um  iaciifiroa ;  quac  eonfira^  fubamare  (uurcabunduni 
«dpfem  (quamvis  &por  fingplaiem  anurinem  haud  prx  fe  ferat)  atque  ex  venularum  cavitatibus 
m  «nme  delitefcentium,  tenuifliiiia,  jnnes  inftar  fiifaolia  flamina,  in  modum  Eriophon  PcfUTiant 
pnebent.  ^gna  vero  fpeaatn  hacc  Afia  reddebaiit  maqpnes,  pilis  fu^i^  fpadiocis,  dnpMniay 
admodum  cunosc,  &  fcr^  it.\  fimbriati,  ut  pro  d&ii  lonnnferaMlittn  in  alwa  ftuii  par»  apjMWr 
tuim  guctularum  five  oceilorum  fubcn  qucdnc.  .       '  ' 

NoadnmflonKapnd  AJ^vinaqtA.  ..... 


Digitized  by  Goo 


il66    .  H  I  S.T  O  R-  I   A    P  L  A  N  T  A  R'tt  M. 

,       •  Cap.  XI. 

.  DeSiJjrbpichioaut  lottuiSjJirbjncbh. 

SYfirhvncbio  noii  folum  fuillo  pabulo  bulbofe'atque  carno&r  radicis  apdOido.  &1  roftfaM 
{oy-m  radicis  roftro  fuiUo  lirailis,  Aoncnte  figadOinio  Columna,  nommis  cauA  fuit 
Nosin  hoccapite  duas  toto  gcncic  ai.crfxspl.intas  conjunxmuis  nimirum  Syln hynchium 
riulu  fc^lirhynchium  Columna-,  altcri  enim  tolia  in  fiorc  noveni,  alteri  lcx  t.intiim ;  altcra.id 
eft  S vfirhvnchiuni  Clufii,  adlnikm  bulbolam  accejit,  tamen  dillc.tracl.ee  lcu  baibo  gcmmo 
a  taa  aUen  infidcntc  ut  in  Xiphio,  &  pctalis  illis  qux  iurlum  reHcauntur  mininic  bifidtt, oWervame 
luneio  altcra.id  eft,  SyfuhVnchium  Columnx.  Crocolunihor  cft,  verum  folus  canalicalam,  fic». 
'ilc  cum  c^jbiia  io(^iuilluiniefa««  diOiiiguitur,  gcmmum  autcm  bulbum  habet  prxoedaK 

°*U?'"ii  vUnu  (.t«  apt:-  rel^on.uc  dcfcriptioni  Theqphrafti  acPlioiL   PWi-r»  SjftrhjyKiu,  Js- 
'    tum  f/  (itiquit  llecfh'-''!!"- )  '"^  **  txtrtvtrit 

Obloniiis  cft  anguftifquc  foliis,  niollioribusquim  Iridis  bulbofe  foUa,  &  d  AIM  atit  Hmdndu 
botn-odisVohaproumeaccclcinilHi^,  Itnatis,  viudibus,  &  humi  plerunq,  rufis,  roturvio,  dodr.mrali, 
ftiiaio  £0^6^,"«^*  qui  «  muldsmvolucris  tanquani  ex  vaginuhs  ^iirc»  pi  omic  quatuor  ^ut  qumquc, 
ahenutim  prodeuntcs,  h.cw  primo  roarcelccmc  altcr  Jucccdat,  acmdc  terncs,  &  (ic  demcxi>>, 
Xvridis  txxuis  florcm  refeieiimqdm'  Iridis,  en  noveiufpfjoljs  corniwiitos,  quoruin  tru  dcorlum 
infiexa,  V-ofimbria.  luteaiilinacS^  habcot ;  aHa  tnaftltfim  d.quantulum  attqlluntur ;  tna  vero 
rcliq.M  qu,r  in  aliis  Iigulamtegcre  foleni/fcneaa,  fumma  parte  div.la  8c  bifida,  vcro  w«» 
flos  pulchcr  afpectu,  coW  orrnlei,  prater  macnUs  dlas,  8e  odore  guidem  prxdims  fcdvaldi  fu-  , 
eaoT  Flonbus  tccalunt /J/^fx//,  vagmis  quibufaain  cutaccis  inclufi,  adeo  tcnui  rnemt^O&cmt» 
flbmcs.  ut  fmm  rotundum,  parviuv,  lubnifiun,  quod  m  iU»  continetur.  conlpia  poffit  lU«Je  Iwl. 
boa,  «emina,  planta  ipfiflotentc,  &  ..Itcraalta-»  iaAdens  X.phu  moao  :  (up^ior  Dlcna,  candKia. 
dulcu.  cdulii.  &pueris  expetit.i,  infcrior  tiacada;  toum  nimirum  lubftantiam  a.i  fe  trahcntc  fu. 
Derior*  utWooco.Xiphio,i.  caiu.cmcvancCxnscumadhaTCntibiB  hbris:  mulnpha  vero  cor- 
Ser^^to.  craflb,  nigVo  mtepmr  Xiphii  rato  adnam  lelc  propagat ;  nnm  quinas. 

SSSSm  fSSauTplun^  pUntas.  quanim  finguii  Uh  fi»  "^l^^J^l^"^^^,^ 
alio  villofo  cipaaor^q,  tegumcnto  fimul  comprebenla  enien  memmi  «  <»»top  fupra  Qiyfli^ 
X  libcm  .JdivitatiLfatq,  etiam  Gaaibusmmpmcal  i  pnweqificmiirfihincoMiwiiniMnc 

Ttmfm.       '^SSt  Mamo  natalr  folo,      .pu !  Mgas  Max,  Amm^^^^  K^SJ^^SS 
•  rard,  utpot&quod  alcemis  utphmmum  .inuii  duntaac  pRxiiiefoleai^  «»» taalManpleniiKb  m- 

tlbefcem  prorfus  tandem  Crpenumcro  pcrcat,  r-      x  j  ,«  

•  •  Thoc  gcSus  rinquit  Cbfius)  Lufitani  Mwtf-r,  quafi  nuculas  aut  parvas  nuc<^.<l'arcs,  appelkii^ 
.     c]u"  pueri  ifthic  eius  bulho,  oKilide  atq,  Avcllanis,  vefcumur,  eumque  m  ddiois  habcnt. 

in I0C.5  appcllan  ncgat,  infipiaos  c™P«»^5«2fgb  ^^S^S^^^J^J^ 

vulgaris  varicgati  radiccs  iti  dici,  affcnt.  qu«  8c  gpftul  dnfce»  fillK»     ^  5«"««»  FW»!  «« 


Um9 


*^E"pUmam  hinc  in  lingula  pomun  Mcffinenfcm  a  frcto  Sicubdirimeattdlfawtiaw 
tem  circa  mcdium  Aprikm,  5c  m  Infuii  ad  Promont  Pachyauoi. 
HucrefeSilyrbyncluwnflorc  albd  maculi  nocaco  C.  f(. 

i.  S^Ofittbm mims  Ctuf  Qtt.'»iMMU[4H^ SiljrigiiKiim mimul B. S>ljrijnciiwm Parfc' 
parad.  Sifjrbpubum$wiAKHC^  ^ 

oS£ri  rmquit  cluiiu,)  limdeeft,  mbins  tamen  gnKaoribfi^b  fbbifc  '5j;f'J 


SuperiorinnquitCluiiu,)  limileelt,  mmiastainen  gtaaiioi»a^  10 

deunttecolorc  lupcrions  fftnbus  fimilcs,  fed  magisrxferati:  ^ 
bore  (emincplcni :  r*//x  itcra  minor,  nonminusumcn  quam  JupcoonsieoattawOMtioe  ceciaec 


^^^oSis  V Jentino  Ififpanis  regno,  fed  Murciano  frequentiffimum  oblcrvakmi,  praEfcrtim  tnbU 
Ifmi^if  ttr^  "Trfft  Ann^iiir  M"T^i      'HP'  i«etrofolm. 


CbxGoieenim  contndicit  Boclius,  &  duplex  Silyrhyncbii  gpnusdari  n^,  necenun  majus  i  mi- 
norc  alitcr  quim  magnicudine  differrc  qux  majoc  cft  pUnttf  in  wmt  naon  liafccnTilHW  ob  ontU- 
,tun  ailuvioaem,  aut  auRc  manns  aiflatom.  -.^ 


Dlflifizedijy  Google 


Lib.XXL      ^  DeHerbu  kilhofo.  n^y 


3 .     rhjmttmm  MamtMuam  CluC  Puk.  paiad.     fim  M4  m$tiild  mtat»  C  B. 

IIoc  jjeiuis  i?i»rcsC!ii(io  prtJcubt  Sityrh^nchio  nujori  I.ufitariico  foimi  pioiiiuliniiJus,  nontaiucn 
caMilco-i-c  ilh  lcd  purpurci dilutious  coloib,  valJ.  L-iuni  tiig.iccs  &  ephemcm),  qnonim  leroa 
nwjoiatoiia  uiticx.i  6c  tciT.im  fpjct.iiKi.i  .ilbi  iiucui.i  a.uit  iiilignir.i.  ,  . 

4.  Stfyrhjncluimi  Tbtifhrs^i  CoL  mimi  angHfttfultnm  G  Q. 

BsMstm  habet  l>ulboGini,  narv.-ini,  AvcUanx  nutns  medullx  parem«-  oortioe  Golchick'  modo  ob* 
AiAara  niiro,  qui  Ucilc  avelbtur,  rotundi  forma  oblonca  veto,  &  inferiAs  non  ut  aBjebuIbofi: 
rocundam  pUnam  &  Hfandapbiilinhabencem,  lcJin  oblongMm  produ^m,  finuol.im&in  acu- 
mcn  dcnncntera,  DclphimvcISuis  roftram  ctiiguntcm,  Ixvcm  vciutiartc  cL»bor.itam,  luperio.cin 
.iiiiin.ilis  mainlibuI.iM  iir:ii.u',;..iL  .it.,,  jvl.ici  L.ivjni  parcciii :  e\  .ili.i  \cio  vt;Kjc  iiifcnorem  alccram 
ili.i;i.iil>a!.iJii,  t);i.v  (-iiii-,-,  cil  l.u.i^  limbilis  nicrui  inft.irj  e\  lata  in  tcuuidini.is  tihr.!-,  iSivi!,a,  c.ia- 
ilcr.i  iicnih  v.;lii;  c.:,!i:  .iiiicnti>>  tiuibus  tciTX  .idhxrct  delincns  :  intcr  ambas  vcik  lint;  i  r  :iva1o  cir- 
nola  libfa  lotuiuia  Jor.ga  c\ic,  cx  qua  lc  pioijagarc  vi.ictur,  ut  alix  bulbofx  Iblent,  &,  bulbus  .iiiuo 
ttqpead  efiacur.  Cujus  rci  li>;numeli  C(>rcc\  in.iiiis  bulbiqui  fupra  vei;ctiim  bulbum  paulo  llipe. 
rius  invenirur.  ribrxpuUa;,  dLiphanxucOrciudum  iibrx,  non  lolulx  ut  bulbus,quidenfiis,  durvs, 
albusj  Iplcndidus  eftj  Calbinez  inunaturx  lapore.  Duas  uncias  inrra  tcrram  occulcatui-,  &  lupta 
iolia  emiciir quanior,  quin^  auc  lepcero  inaBqnalia,  tennia^  dota,  carnolaj  niinora  &  brevioraQnQct 
lattvi,  tieclata,  fedxiphii  modococadorlum,  (blida,danniciibi,  Hnaca.  Binos  ennttere  flbres  ob- 
(civ.ivinii.s,  fiell.iu  iiiter  folui  tcrr.v  Ii.Trrcnces  (cx  foliisconftni^oscfolliculocxeuntc  ^qr.nnini  t.ia 
c\tcrior.i  virclc.itit  vc!  violacc.i  Itiiit,  iciiqf.a  aiba,  Cclmcis  tribus  vioUceis  per  lon^..Hi  ci.jctu  de- 
ptrt.i,  iylvcfliii  Croci  niovio,  brcvib.is  intas  flaiiiinulis.  His  nurccfccjicihu^  tiULtiij  reiii.incc  oU- 
lon^ui,  vii  idis  Ti  itici  ^i  aiio  par,  tngonus,  deinde  duplo  nMjotj  in  quo  lcmina  turgent,  &  iu  iu- 
perhcic  pruuccr  cucis  teniutaccm  exEttberanda  apparencj  ikcairai  Mtmagitat  Sc  ooiRkiiia,  minuia, 
lOQUula  &  tiavcntu  otkciidit. 

Novcnibris  fine  oUervavimus  in  hac  planta  bulbulum  emiccere  (u^mc,  uti  Gl.tdioius,  qui  cunc  T^/m,' 
parvus  admodum  eratj  dtiobus  fofais  eouffisj  an^  hyeme  Doftea  crevict  fobju^^  alj^  coulic  •  Qpare 
tiyeme  bulbam  creloere  &  pinguefoere  cercnm  videtnr,  iffbxB  vero  qontrahi  «xluoalni,  nam  Vere 
fniihispc  liLit  ;\iiii!i  niciilc  ciun  flonicnt  Martio.  Hxc  omnia F.  CoIutniM. 

Pcr  viaruni  inargijicj  liei-bikio!.  Cii  iJioLc  oblcrvavit  Columna.  ,        '  Lteu]. 

S\jirl)tii'ji:tin  iilurum  lat^jJtum  Col.  Tn:nHs  Ir.iifolunt  C.  B. 

CJ.         .     .  -  .  -   ,  • 

Hu|US  limtli  formij  lcJ  du^lo  ma|or  oblongior,  ac  muiupUci  coicicc  nigriorocip  uifctius. 
barbaia  ut  fiipenor,  lcd  ex  altera  ntcnti  panc  oblompis,  plaouc,  loftiaius  &  Bave(cens  atiiucrcc  but 
bulus.  qui  anni  prxcedenris  crjt  vecuftior,  cortice  (upra  vegetum  novum  bolbuai  rclido,  ut  in  lu- 
pcriore.  Htcprzccdcntc  (ijcco|ior  eft,  atq,  tipore  anuHcante  parum.  AZr«  tataj  porraoea,  brevia 
fcipcdu  latiiudinis,  lxvia,ipleitdida,  01  p.iiiim  pilol»,  frM3m  mter  folia,  &  temc  hKrenK»  Qtvir 
promineac  8c  appareat,  tngono  uci  lu;>criori$,  fod  majorc,  nibclccncc,  jn  quo  Jiiodecim Jtmau  \a.- 
limt,  iiuatuor  ltii;r,.i!isangulis,  cradior.i,  O.olii  .r.ic  Vici.c  |-er.;  magnitudioe^  angplo&piaiuin. 

Vu  (iu.i  ad  Acij;i.uncnam  vincam  itur  iatcj  O.chiJci  Ipl.cgcxies.  itaiu 

6.  Sjfn  bjntbtnm  AjprtnfimB  angafiifdmm  »Utnm  CoL  miwtt  gngu^^alium  prt  majwt  vartf 

Hxc  mininio  acr^teporeemicat,  dorcntemo,  Januano  nicnfe  obiervavimus  iii  Caflro  A}r»  ,. 
dido^  in  Sabinis,  olim  Ct^triti  appcllato.  fiuloo  eft  ccaffiors  praKedentc  Apulp.  cui  folu  /imilia 
quaiuor  ponit,  canaliculata,  fcd  tca  tenui  lcifbn  ut  nifif  aidRndveitatur,  juncca  vioBantur,  &  coftc 
effigie.  Fl^^tt»  ec.i:  Croci  (iguri  &odore,  nugnum  relpcchi  plancv,  lcd  Crooo  minorcni,  can- 
^cante  colorc,  cv:  in  aluiuibus  (iimmz  floris  partcs  purpuro-ctctulcx,  &:  iir.x  vduti  ungucs  lutco 
colorc ;  rtamiiuintus  cria,  ci.ilio  Ss:  ojlongo  capicc  piaiJit.i,  lucca,  iiijdiiim  vcro  apiccni  albuiu, 
oblongioicm,  iii  lcv"  tcniics  r>;cv(.l:-i,  l.icijii.15  m  lumnKJ  diviluin,  e\  p.iliido  c.indic.intc  colo-.c. 
Var..ic  ilos,  n.ini  tii.i  0;  lc\  tol-.ji  c\tci  ioi.\  do.lum  habenc  vcl  nil>ens&  biicis  lancg.atuni,  vcl  cx 
kitco  vircncc  bnca  inccr  p-arpurcuiu  colorcni.  4ut  oblbloti  purpuri.  Railict  bulboia  baibata  Apulo 
fimiB,  fed  maiore  duplo,  eodcm  lapor»CaftaiMi^  ediiiDqyle  bolbo  fuperiore  pmgag/aas.  liUem 
lodioiM^eoeraltera  ApuUoricbanu'. 

?•  S^fripidmmbiliam Cotam 

CorH* 

Hiuc  r.j///.v  S.;!l)a;:c,i,  Nucul.i;  nugnicuilinc,  Croci  clfigic  Mivliaci,  qu.im  incolx  libentius  eluanc 
(iicut  e)uldcm  ctiaiu  gciicns  indigcnas  Hilpaiii  ooiliones  cdunt,  (;u.is  Nofelba/  .ippcllant  yocabulo 
vcrnaculc  Avcll.iiiam  iigmticancc.^  Pollrema  iK.tcis  partc,  q.  am  i-fsran  \o:mk  fic.ri:i  ti.nJit  ia 
lingulis  caubbus  nunc  Imguiarcs,  nunc  ctiam  plures,  lex  folus  varic  co!or.itis  comjiotuo, :  Intcrna 
fiquidero  pars  cocnilca  eft,  ctncul^que  tkvo  divifa,  dorfum  autcm  mcdLi  &  infima  parcc  ciiicraccum, 
medii  veio  qux  m  mucronem  porri^r  lonraudc  coEmlcui^  Elaplb  fiore  ftmiM  ia  fMaik  iiibro- 
tundoaccaiinato,utGladioh,oonoejptafiMiafi»nw^  FK»  mlalklHmom  M 
mfaioiis,  teretia  liui^  Ce  mloiMinidinem 

Ex  IndnOiientalideurani 


Digitized  by  Google 


Historia  Plantarum. 


8.  Sifjrhjnthmmix  fimniua  fiuvtruhcntt  fiort  t/£sbi»fktm  fireyil. 

Prrl». 

Altiuidmc  pli  '<"i''/iii'  i>3ilali  arturgir,  W^tiM  pofiidens  rocundluni,  Croci  aut  Silyrhyncfiii  Indici 
CcrnuTi.  avncci:\  hilco  cmcreo Sc filamcncolbobdudum  :  c  qm  caalu  vmdiis,  ut  cxiftimo  caino- 
liis,  aiiiirgic-,  fliti  pAiam  longilliinis,  parbm  brevioribus,  anguftis,  nervdjs,  vegctiffini.i  viiidicate 
coloiati»,  m  iiiCKium  forc  Si(\'r^'nchionini  Clufii,  araj<ftus:  cu|us  (iipcrior  parspapavcns  erratii:!  in- 
iiar  liirftita,  fl^n-tm  iiu  venuflate  afpeftum  deledanteni  mffulcu,  Crod  aut  Sifyrhynciiu  Aipren- 
ftini  Col.  giandiorein,  fbliis  fex  tenenanis,  ^  cameo  &  phoeidoeo,  necnon  dtluta  Rohrum 
porauri  bunderubentibas,  ad  unguem  croccis,  congeihim ;  01)0»  in  medio  fyltu  quadiaii{Dluii 
craOuS;  phonuceicolorisocailcatur.  ' 

Exmiuitu  iigurx  itiis  culoiibusad  vivutn  dqptte,  i  JkfmBtvinHfk  Oa  c^jotiiatDflonat 
ipfa  planca)  tranfmifli  dclcni-iit  )x  Brcynius. 

I.ocus  cius  lutalis  Promontonum  G»put  Bonx  Spei  didum. 
.  Vanactioretriitius  &  oblbloius  lubente,  dL  languido  collo  deorliun  dependence,  veluc  Poiveo. 
naci  nmMfiflofeloKo  CiniMi,  pari 


9.  Sifrh^  rsmfim*^BtUifiam  fiHkftiemA  mv^& iumm,  fOhe  Swk^s 

BrqiuL 

Uiiinf  nulm  fliboiDia,  iddam  qiudaawnus  Gai^  m  lefiainciain  in  lonptudine,  ac  polliceni 
tranfieifiun  in  hritudine  oontingens,  non  «de&iaocinffBniBawrCypii  oorpus  reprzfenubat ;  rd>- 

ftancia  camosi,  c\  ;i'ia;nicco  crocca  lenum  mucilaginem  conrinentc,  &  cunci.ii  firmitcr  inhx- 
rcnte,  teiim.  l^nsL.inc,(;},  contecia;  cui  infupcr  cortcx,  colore  &  ftbftantia  Colchici  fimilis  ob- 
diictus  hier.u,  [cum  biilbum  accepit  Autor  a  D.-van  Be^jerntnsrk  milTum]  )am  reiblucus,  q;io  fan- 
gumais  pcrpulcher  ratiicis  color  iiiie  imi>edimento  mclius  ocuhs  luilran  poikt.  £a  enun  &adtx 
nxc  eft  nacura,  ut  illo  cfio  pUnta  optimc  augctur  tcm)x)ic  imminuta,  venuiUffimum  oolocfcl^kifri 
dorem  depei  dat,  i'onnim%  iu|pin  pedis  liguiam  converut,  iiib  qua  emiilas  inter  fibrasnova  ptt>> 
pago  tanoem  procrcfcit. 

Hiqisoiherm«a(eJttliot«mci»iiiiifliim jpsiiaKp^  pol- 
licaria,  ualmaria,  vel  etiam  pedatia,  Iridit  Sde,  &  quz  eo  edam  modo  IR  latmn  expania,  mu- 

f.joque  le  .implcxani^.o  nalccbantur,  obfairius  autcm  viridi.i,  incana,  hirfuta,  ncrvofa,  plicata,  & 
.ib  imo  nd  niciiwin  ul(|,  canna  ampl.i  prardka :  E  quorum  medio  Ctulu  p&ialis,  rotundus,  viri- 
dis,  iiirluttii  ctrun.lch.itur,  p.irte  infcriori  rubicundus ;  iraa  mcdictatc  RCiiiculatus,  liiigulis  ge- 
niaila  iolio  .tngultiorp  brevioictj,  cinctis  ;  fupra  vcrb  pluribus  ramis,  (quorum  qucmvis  arcabalin 
Joiigum  anguftuiTKt,  comitabatur  foliolum)  Drachiatus;  quos Siiythyndiii  Thcoj^aili  CojLpares, 
led  grandiores  duplo  ornabant  /Z»/m/i,  iex  foliolu  purpureis,  abqoa  navedine  ex  pheeniceo  oolore 
miennixn»  fi)ri(q,  lenitcr  hirfuds,  conihudb.  His  marceibentibtts  fhMm  eoaicehaotur  quidem 
cmn^  necanca  m  SiQpilnpncnij  C«i  oblongi,  ied  Hyacindwram  ia  modiim  fitbrotundi,  qui 
perfeffionton  debiiaffl  no»  eflecnti,  i^fidei  eraot,  &  pilis  breviim^  Teke  ciulii  fiiliique>  hiri^ 
intriiilecusver^  gl.ibri,  in  tres  feparati  pane^  finjll»yiiewi<  fagwl l  f milkl  OOnnJcdnoroi^  ^pimr 
tuni  ex  irudu  licoo  enuclearc  Iicuit. 

10.  Sjfrhjncbium  Per/iamim  C  B.  Floi  Ttrjkms  SyfrhyHthto  cmgtntr  CXa^.hs!^ 

_  Hujos  ftirpis  fk)s  (quem  iblnm  cum  kprema  caulis  parte  coloribus  liiis^  duntaxat  expiefiaiii 
vidic  Cluiius)  pulchernmus  erat,  fiunmo  cauh  iatts  gracili  SC  vbelbautt  Itinfltnrj  tt  eKmembiaf 
naceo  involucrob  inttar  fiiUiculonim  tpk  Iiidum  floKs  anibiaM^  cnmnMi^  ttiliin  iuiiAni  fiiliis 
(ii  pidincfideieftadlalieadt^  oonftans,  luucramaf,  bnns  whcmb  lcingn,  mminimifas'''''''^''''^ 

dorio  elatiorc,  cor  ulei  colons  adcb  elegantb  ut  cum  Genrianelbc  ccerulds  floribus  contcndcre 
poiEt:  inteina  partc  ramoia  quaedam  /«mhm,  in  mukas  tenuesiibras  ie&a  oootuiere  videcur,  nifi 
colorts,  a^iaiius  v«rb  elhii  infi»  illnm  «ddiBi  enKclcariei  floiiiiainB^iwincmbifMCOomiGula 
enam  involuta. 

•Huiin  pAnra  Conlhnrinopoli  eatpcfictctcKdmpAn^iPai^ 


Cap.  XIL 

GLadiolus  a  fbliorum  fonni  didus,  Dioicoridt  SfpfiK  IbUis  enfifbrinibui^  floiibu  in  Hngulis 
cadibus  pluiibus  looga  feie  &  farm»peculiari  ioingai^^ 

t.  XStidudut  fivt  x.fhtcr,  J  B.  dal  Jus  NmUm^  Plarfc  Jbifita»  Gor.  OUL  Minha  tm  vir& 

^      Jifpe/iltt  majar  C  B.   CojM  f  lOg.  ' 

Kcuii;!  &  muCTon.itiim  cmicut  foJium,  i  quoalia  duo  aut  tria  crumpuijt,  Itidt  fim;||;^,  moUik 
t.uncn anKuJliora,  utiinque ftnau, 8c  Indis modo ai  mfctta,  junccum,  teretem. oiUioloaKiofCnL 
sc  Klahrum        ampieoenriai  ia  cujus  fiunaiitatsjiuingMC^  fia,  aut  igptmi  ep9»!^e^tU 

cobtis 


Digitlzed  by  Google 


Lib.  XXI.      .  .  .  :  .  .^e  Herbts  bulbofis,.  .    .        .  -  ii6^ 


coloris  fitm,  SofeCaaenai  ii^pv&nieie  pnAninc.  ^  fe 

invicein  di(bintes«  innnainp^nsin  cjuli^ 
fe  indiiuptes,  Sc  aiaonimr lammes s  eonftaaebi  fex  petalis,  unci.ip«ram  longiorilMs,  (invil  ,ib  uno 
csomi  prodeuntibus :  tx  quibus  t^uatuor  fcmuncii  paiillo  1  jfiora  (unt,  colorc  rofio,  (id  mulco  Ix- 
tiorc  &  pulthnore  ;  interdiu,  cum  Sole  tanRiintnr,  igms  Sc  lcintiiliruni  nwdo  cxtcnon  (upcrhcie 
corulc,intu  &:  vcL.n  rijgrjntia,  reflcxih  Ubrii.  prorundioris  caJathi  fieuram  refetencia:  rcliqua  duo 
foliola  pixdiciii  multo  tcnuiora  fimt,  ac  intra  riorcni  cunftituca,  infcnus  aliquancuium  prominent, 
&  candtdam,  longani  &:  in  medio  litiorem  maculam  liabenc,  quam  undique  purpurea  imoa  cir- 
cumtcribit  &  terminat :  fupeiioii  flons  Jolio  (lameH  fubcll  criKJam,  &  inter  lioc  &  fi^mil  Ctaaiila. 
ris  apcx.  Florcc  paucis  dlcbus  ab  infbnore  parte  incipicndo :  apcrienteenim  goi  in  fnmmiute 
eft flBie  infehor  ftiooelac  «cdaudicur.  Flonbus  tinguli  foltKmli  ruccedunt.  in  rotundo  modicc  ob- 
]onn.  iemilNSTenuHdiftiB6faj  nuds  ATelUnarquantitate,  qui  ctim  imnutuniemnt  m  trcs  pai  tcs 
dividuntur,  6c  temiia,  pekaoea.  ftivaque  ftmm»  oftendunt,  in  quibus  rubcns,  c.mil.i^injus  &  par* 
Tus  eft  multMt.  Radicm  habct  non  profundam,  par»'am,  rotundam,  bolbo(jiTi,  im.i  ball  vcnus 
gcTn>cn  turbinatam,  aliquoc  cnnitis  &  rcticulatis  tunicis  veluti  loricis  veihtam;  quibu,  i(;;craelis  duo 
exigui,  candidi,  camosiquc  apparcnt  huiht,  uiio  ,ilten  inlidcntc,  iupcrioro  quidcni  Vei  is  inicio  nu- 
nOfe  fcd  vegcttorc;  uuciiorc  .iiitom  mi]f>re  &  Linorc,  vcnim  ilaccido  &  ningoip :  pcnt  enim  8c 
flaccefccre  mdpic  pnoris  anni  bulbus  Vcns  initio  fupernalccnte  alio :  taque  fimul  d  :c.  cloencem  tc 
increlcentem  radicem  habct:  naiuniiqeam  etiim  inferion  lubcft  tertius  Dulbui,  lcii  odeb  flaceidui 
&  inanis,  uc  incer  ibdiendum  (  qpie  non  eft  (pedabilis )  n^gunr ;  dom  floiet  liipetior  9c  minoc 
bolbus  increlcir,  vindtque  (blidttaie 8e qualiute  infcrioremt.  oam  ci!im  flioafiere  Aos  inciptr,  dt- 
eitt  cralEtudinem  &  globnli  iigaram  aoquiric:  (ibras  ab  inferioris  balbi  bali  cniinit  tenucs  cm^li- 
3i((iue.  S.ipo.  cra  radix  habct  pra:  czteris  herbi  pardbus  eiedlentem,  ncmpc  dulcem  Jn:  n»odicc 
acrcni ;  relinquit  cnini  i:i  pilato  aKquandiu  lingu.iin  &  ^"W^TS  eHnnantilllir*  ""mm— « ^  itllT*m 
ehc.cnrem  [rio;cs  &  toii.i  i.icin  fadunt  7- /^- ]  .icrimoniam.  ■  , 

l:i  ciiidionbus  rcgionibi.b  ticquens  inrer  lci^jccb  rcperirur.  Nos  circa  Libtimum  in  Italia  copk>-^,ew^ 
iiim  iiivcmmus.  Pailim  Monlpelii  m  legetibus  proveniL  J.B.  la  Icalia  &  circa  Manlfelnim  TiiMBi, 
Apnb  eciam  8c  Maio  Rorct,  in  fngidioribut  Jumo  Se  Juiia 

Variac  flons  cokwe  paliidtore  &  mterdum  plani  alba 

a.  GUMu  mrmmi  fmUm  C&  UMt  fiarkm  mlmhu  Pedc.  Gl^i.  lubau  Umt  Jbrmm 
imihu  t^tmSm.    OU£tl  IMmtnfit  Ger. 

Vix  aliqua  in  rc  a  pncoedente  difiert  quim  iiorum  dupiia  ordine  in  cauie ;  quamvisParldnibnQs 
radicem  minorem  ScnignaMmeiidnfaiiacs  culemimflblaiiioRmt  flnifd  periinr  mfc1iiiioii.i 

£C  tanollo  minorcs. 


Glsduliu  fitrihu  tmt  vtrfm  mmtr  C  E  fmpiniu  mmtr  Pack.  aimmmt  Lob^  Ad. 

parcs. 

MinoreftquamvulgarisNaibofien&GladiolwjSWifo/conooloribu^  minoribukiuioiieria^iflB* 
fiiimFedelifc>db««rfrj/Ui»iHnidaFb  minorihiii.  JUdi»  SiQfiynoiii  eiK  GwlioB 


4.  CfaJMw  mp^  ffmmm  /Me  C  B. 

R6»  gramincls,  anguftiflimis,  palmaribus:  fLirihm  paudonbus,  [  tcmis  aut  quaternis]  pal^di 
.tubencibus  (upra  le  invicem  ad  caulis  fiinimum  ucrmque :  fiUiadu  muoribus  a  pracedeBabus  dit 
•fot. 

-  InMutenaUilpanicooUegic  Afiwm  -  .  •  , 

.  AfiaoedHidfaaiiaaalitKdiAmvidwvQikimigpiimdte 

f.  GlaJMtu  B/Kmaimu!^iAt  mt^»  Bjnmumu  G  B. 

Pattuun  omnium  maemtudine;  fitnkmi  uno  vwfidfiboiici^  otro-rubentibu^  fenus  peft  reliquoe 
aoiiM  fe  aperimitoi  Mdb»  iMioM    fi%aw  nri^ 

L  QUUht  %^sakikmpnmmim.CamiA.  JtiGltikiu mg»hmt  hJkm  CB> 

Bullmm  hafaetndknavCiKndapBcttioidints  ut  vulgaris)  e6H|iNloa|^kdxtioris&  aduldorii 
ampiicudiniSf  pbntun  raraen,  ac  fit  Nux  vomica  dqreiliim  i-  e|iii  caiD  indnu  i«it  vini  colonm 
niert,  &  ffduiid  Menimi  linguam  pui^c  Bulbus  Idc  muldi  nnich  obdudoir.  fineobe  nervdi' 
nlamenos dudisin lefeficin^exum  veiuti  retilbnDem  texttsfinurianair.  AUcaliis  ttuident,  ut  in 
Crooo  Myiiaco  ufii  venit.  fV&t  (imt  Iridi  noftrati  magnitudine  &  lq;url  iimilia,  longitudinc  inter 
ic  difparu,  tiiulu  in  Gl.viiolo  valgin.  Thyrlus  mtcr  fblia  medius  crumpit,  n.inc  iin-as,  nunc  r.i- 
niolus  (utvifli)  tL-;cs,  tiaj;ili3,  ;;Ul>er,  enodis, itc:uc cx  nigro lcvitcrpurpuralcens.  I lufus  lijprema 
pars  in  co^aiKMni  '.  -'ut  l,;!cam  liiLigucur :  .adcu  oellc  tlorum  gcrmina  utroquc  veriiis  djlponuntur, 
UC  in  Hurdco  <^'s'xi'  videmus :  pnus  autem  quim  fingula  ha:c  aperiancur>  alta  poft  alu  loiigius  tacr 
adoint,  tunoque  comiculorum  modo  leniter  incurvannir ;  ac  tubuluin  finninim  Anmqi  Jnm«Ok 
:iariij  peiiiailw  camen  q»o  tubulus  cauli  adnediciir  niber  eft,  nec  nili  proimis  inmend  appero^ 
efim  geminofidioloacro-virence  hincindeieBitur.  Dumtubihuiusextremumhiat,  iniexlaciidaa 
diviiom,  totidem  quoqoe  felia  fbrroat,  qoonun ctialoogkira  iiutfic obcuia,  ooccuieoque  oolore  ro- 
tilaoc,  rdjqua  ttia  brevia  adniodom  tc  acoa:  «nra  punioao  odare  dngunnir,  incus  oopeo,  ^00- 
ndl&liiMiiaicaMiiftciaM  (^^lBodnL.  EDaatemdifpodra  ^pocdiosi  bipienmm  amplifiiinBW, 


Digitized  by  Google 


i 


,iyO  HisTORIaPlANTARUM. 

 eft ;  liibicauni  utrmque  minmium ;  qux  deinccps  polita  magna ;  inhmum  autera  valdi:  exiguum : 

mo  verGbrevio  1  longioribus  mtcrfcamrur.  A  cavo  hmis  floris  quatuor fkiunt,  qux  per 
CrcrSfoWfi.  um  deducuntur  inxqu^U  lonRitudme :  inf^nora  duo  hunuUora  (unt.  tertHim  cl««^ 
df  fiSSa  pSeis  ^fictm  ornantur,  fi(Es  pArtc  fupma,  proni  vero  duplici  lm«  cx  pu  vcrc  lu- 
'^Qiunum  «amcn  linc  apicc  cft,  &  Ungux  ferpcons  modo  mMcum  «p- 

U«-        ^AProniontoriobonxfpdd.itodeUta  cftcgreguhxcGkdiolifpccioi. 

f.  cUJitlm  ^fTictmu,  mJict  nAerofM,  Cff*  folut  Breyn. 

Tubcrofa  conlbt  «J««  craf»,  p«ni  pagillari,  foris  ex  ancrco  fuicl  aim  aliqua  flavedine  for. 
dclcente.  mms  cirnem  foWam  ccrmi  color»  habcntc.  m  fuperwre  parte  colhcub  mftar  fubrotun. 
d?Sau  ac  fibris  raulos  ex  ima  drculari  tec  pUnaquc  l«{r  d.folis,  dc  qua  binx  rad.caplcrunque 
S  ooniunax  ur  fadh  tanicn  ncgot»  lcpaiari  poffint.  Fci^  cx  colliculorum  verticibus  prol.xa 
rlw.V  r-^rv-  viilaaris  formam.  colorcm  ac  magnitudincm  xmulantu,  concava,  ant  matena  le«, 
S^^&&qE>^^^^  hxcfoUatenucsvetutiglaudcolons  hah- 

iSsSnllunt.  qu^  lcviffimo  ta^u  dcflorantur :  Homm  pnmum  cmcrgcntia  mf^norc  lartc  mcum- 
bJnt  ^x.  fupenore  autcm  cd  (e  crigunt  hgura.  ut  comua  patt.<i  tauri  rcprrfcntent  Caukm  (  ut 
fen^i  )  inWiit  .«unduni.  foliis  minoribus  vcftituni  funccis.  & /fcr.W  fuavcrubcntibcs.  caaimen 
onTranob^s^cniiflimc  Ipicanim :  hi  Glad.oli  .Ethiopitj.  Carmt.  dimidio  breviore».  ncc  eo  modo  in- 
ojrvari,  in  mcdio  jUm,»a  afwobus  luteis  donau,  oompledcnees,  k  calyculo  bmorum  fohorum  mcn»- 
branac^oCannxIndicxprogcncranrur.  ;r  c_    ■  > 

Jin  RsJt*  oAtToi'*  Fromomi.  iiM  Spti,  eell»  txtmti  tr«}j*  Swertu  ! 


C  A  P.  XIIL 
Ve  Cfkbico. ; 


C 


iOlchicumdiftumcftqaodplurimumlnColchonafcitur.    , 

Magnmidine  (ua  fic  foliis  iao»  Liliace»,  valcuhs  icioinahb»  roajonbus,  a  Croco  ca»  aha* 
r  pcrfimile  eft,  difhngoutir. 

A    I   CoUbicmm  cmmunt  C  B.  Cdcb.  Mgli^um  f^ptnum,  &  AngUcum  Mum  Park.  Gcr, 
Ctlthutm,  J.  «^«WD^^feafftWU 

ASlinocditquincunaalem,  nonnunquam.  ctiam  ^P^^ff'^^^"'^^^!^^^: 
tcm  a«iuecRreRi*  tencrinidmis  m  ai|us  lummit.tte j!«  Liho  non  Jffimil»,  fed  minimd 

™d2  &  rSis  dcorium  »olus,  lex  petalis,  longitudlnc  lclquiunciani  aut  bcfTcm  xquantibus,  la- 
oSe  v?r6  unc5p.iull6anguft  nmd.s  pmguibus,  m  attnni 

g  utmofi  :  pnmum  Baulis  &  convolutis,  poftea  tc  exphcantibus  «^"'^^;- «^f 
pur.ialbij.ms;  in  incdio  luteo  colore  Jf^mma,  nunicro  thns  tolu  non  cxcedenna  ainnnens, 
ii  poftquam  unumatqucalton.mdicmdur.ivenm  fliccclamt:  dcmdc  paulo  poft  icqucntis  Vcns 
SSSi  ?S  pS,  Ugitudmc  dodrantali.  latitudinc  vao  unc«  aut  fdqmunaa:.^a^imau.  aat 
irSKci  fSrma  Sclul^tant.x  kntorc  finulia.  lcd  longiora,  lub  tem  cocuntia,  &  teretem,  tcM- 
nim  Sc.in™mque  pcdiailu.n  conft.tucntu ;  in  quoiitm  mcdio  prope  tcrran.  umoilus  cxtube- 
SriS^iirinTs  SeKkwig..ud^  ad  »clqu.unciam  plcnmque  aaxdcns  latinuhnc  vcro  una- 
rac,  acimiinanis,  mquCTiu.,  iv«  w  ,,,,,on.  primum  candido,  xftate  dc.nde  poft  Solftmum 

(^^nSuTnoAnJnq^^m  duo  aSt  tres  utriaiU  fimul  a)n,una.,ik  "^^  rtS"^^^^^^ 
radix  toridem  fk,rc»prodr«erit.  fed  onus  tantum  «.^'•^.'""«■^'^"IP;'?;^;'  to^c  ^dlm 
lunt.   RsJkc  nit.tur^^longitudmelelquiundah,  modi«      P^»^™  <^'PS^^^^^^^ 
plcnmquc  quatta  c,us  pa.tc  cxccdcntc,  l,>pcnusturbmaa^nrcr.us  rL^^^^^ 
pirvun!  un^cm  ddin^e,  &  camWas  fibras  in  P*^„t^,?''J,^^^ 
tislc  prop.,sa.>tc,  foni  .nultis  in  niffo  n.gris  tun.c.s  vcft.ta,  ex  «1"?™";  ""J^^^^^ 
no<biL,>^<-  S  ntHilBCnimaDnis  hngulas  fupon.xiuit  tunicas,  quibusOetratto  rdiqua  ladic»  pars 
SSa.C  qua  SlX&  SSpler^     eadem  abUna  panc  nmam  vduti  h^t,  ner 
SSoris  co  iailustran  ivit;  huiK  cn.m  non  c  lupenon  &  aamunata  partc  ma^ns  rad.as  Au- 
S^^romu  l<!dab  mfcrK>ri  rtaccdi:e«ti««.SB.&l«.oPc.contrarehquorum  Uil^^^ 
Ea  vortTradh.  a  ainis  muctone  ffes  5c  folia  emmtmtur.  fulco  carct  u  quc  in  Autuuinum,  doncc 
<iib.wiioensparvulaalu.cn,ilfofloreprKiranlulcct.    Hmc  ctt  quod  rad.c«,  qmb» 
prmcpio  fcJua  inlident  amaliailanim  iUum  lukum  non  habcanc  ,  0.«^ 

|crmi.iavit,  liq.Hinti  tHcojrat,  Aummno  fucccAt  «1«  admodun.  parva,  mh^dna^ccn^  a  cu,ui 
Wior.  parte  Autumno  flos  prxxlft:  (num  Kic  minimc  a  maKifi  ««)  minor  K^c  radix  unl 
iin  ttorc  aaolclcit;  i„  Vere  autxrm  8c  xftaw  loqucnn  limul  oim  lcnune  ad  jufbm  maRn.tu. 
4Uii«n  per^cnic,  inio  rcmporc  pnor  pmnlno  pei-H.  SKcata  radix  tam  toras  quam  intus  fulca  fit; 
«^em  habet  dukcm,  Hmulquc  amarum  tonuem  I4I1V.H11  provocancera,  &  aliquannilum  naulco- 
fiini.    Otlorcm  vcro  omncs  hciba:  huius  partes  gravem  &.  iiauleabundum  'ptr^it; 

Ndfcinir  in  pratis  tam  pUnis  quam  montanis,  lolo  pingui,  um  iu  Ocaacnralibus  qu.ira  Uorca- 
kbu6  Anglix  parobi»;  nce  nanus  in  tr .infmai  inu  regwmUis.  Colchiain» 


Digitizca  vjO 


Lib.  XXI.  'Dc  Herbis  bnlb^.       '  ""^ 

1.  CdtkkmMmm  mm  furfnnfttmihu  tmtii  I.R  Cffeih  nwlnilti  ri..r 

■  Reperimr  flarepleoa 

CiJ:  M^f»8am  «w^mm  CR  «HjfiMftr  GlaCM.  ftMy»«ir  cldf. 

lnm^laae.  canaorisfunt.  vcl  nuc  n,  ,„c.!i.  cx  p..rre  purpurc,  aut  cnUfioribi  SrS^  »S» 
rad,aumd.ft,naa,  vd  puraurcs  h.  kuI,.  .il,>crl..,  <„„n.a  verojnucrone  magis  oriwSlf  aSS 

^&^to^il^  ""^      eenninaiwa  ex  vindi  p«paiiibS,Se!!tJSSS 
4.  GMmmfmMimm  Mmi  Ftok  ft^ttmkiMm  J.  %  imOlAm  mubifUmm  c.  R 

..l^iisi^i^is^;^^  b„,.„  p,.„,„  .a 

-AwmiiiiD  pnM  gaibaiaam  Vicnnas  Auftriac  vicints  non  ^maxX  i  Donub.o  «uk  CldiaA  ' 

Ctkbieiim  pdfmuhts  five  mitUtfUnm  fnrfmmm  A 
Apwoedcmenonalitcrqu4mflotiscoloiediffia«vi(}^^    '  '  ' 

«,,ploao*t^ummnoa»„vulgari  numcrofos  fcrt  fl^?.,^;.  v  gi  SSiS^^^ 
ncnm  cx  eotbn  bulbo  pr^leOn^^^  flonbus  forna&^liS^ 

plioies,  craffiordque  pcd.culo  lubnixos, Toris  dilutius,  mtorn;-  fara^Ss^!3SJST'»«  ^ 
vems^buidam  pcr  fob.  fp.rfi^  „„t,.tos.  in  quii  fi^nutTm  ^S^^^i^^Si 


HW»pfao«floremeantamdefiTilMr*nfi««  B.^   .  r  ,^ 

*w  mcriptionem  eius  .idhibcbinnik  — ««miiwi^iini  nim  ^1101  «HfiMias  ida»' 

m  m  (  ut  in  FruilUru:  florc  )  dilpofitis.oaronwsis  frri' ftirtSbrilZ^^  niau,I]s  f.:Ilel- 

K//-  huiusoftu  luo  rcliqua  omnia  cSS^S^JrTr  T?!^^  longlnquo  a>n(p.cutfi 

pcre,nc,gunt,qumJ^?^dSTu^?^2d^^*i^^  fiqmdem  ante  hyemem  fem-  ' 
canaliaUaoicuSval  ™S ^  ^?^"*  '^^?  '^«''^ '''''  '^^'^'  ^-^mm.tatc  acummatatf 

ftSciiSSrSf^  ^  rebquon.m  lu.iu.  gcncns  coloro  diverlo.    RmUx  JUliffS 

^SSSmJ^^Tr'"  T-^''^   FI,>rcrAutumnoommumprimmn.  ™^ 
Htiraiinm  Bojfoti  t/«/.clula.s  ,piohu^  • 

c  iKSo^in'!^^^ 

pr;rcclcntis  pdSri^^&fttSK^  ^^1"'  '^  "^^="'>;'^  '^«''^^^^^  '■"'!►'-«.  &  quin, 


Digitized  by  Google 


Historia  Plantarum. 


Clufius  Neapolitanura  luuni  pulb  aliicr  aefcnbit.  Horcs,  inquit,  guaternos  aut  qojnos  protu- 
Ijc  non  adco  altc  infurgcntcs  ut  m  vulgari,  fcd  brcviorcs,  quorumq,  tolu  luci  oppohta  tcHcllatim 
diftinaa  apparebanc,  pcrinc^c  feri  ac  in  dilutiore  Fntillarix  Borc.  Scmen  ctum  abund^  prxba  id 
gpnus,  fedinrouioribusbrcvioribu(q,capitibusquim  vuigarc. 

8.  CtUhicum  Frisillgricum  Cluenft  Park.  vsritiatnm  CornutL 

Autumno  ftatim  incunte  fupratciram  (7«  cmergit,  millc  varicgatus  maculis,  diiut^  purpurafben- 
tibus  quadratis  &  in  quincunccn»  difpofitis,  ui  in  Meleagnde  Dod.  Smgulis  illius  petalis  mcft  al- 
befcens  quardam  vena,  quar  per  corum  mcUium  ab  infima  pane  ad  mucroncm  ufq,  prorcpic.  FtU- 
menta  fex  longiora,  caruJcis  apicibus  donata,  a  cavitacc  Horis  oriuncur.  Bulbus  huic  plantx  pro 
radiceeft  tunicas  habcns  pl.ues,  coloiis  ex  nigro  rufcfccntis,  intcrior  multa  bombacc  munitur: 
confpicuum  id  eft  fiquis  dclibi^c.  Poft  fiorem  felia  fcn  atro-vircntia,  anguftiora  &  breviora  no- 
ftratuim.  iEIUte  mcdia  lcminibus  turgct  rufSs ,  qua:  filiqua:  cf>riaccac  vjndcs  ccllulatim  coa- 
cent 

Park. 

f«7»#  huic  plcninq,  tria  i  bulbo  cxeunt,  pallidiora  feu  hiLarius  viridia  quam  praKcdentis,  humi 
appreda  ad  Win  bta,  lexitcr  mucrooata,  ad  marginci  finuata,  (eu  undulata  &  veluti  crifp» 
feu  ierrata.  /!i»</ix  parva,  oblonj^a.  FUi  pulcherrimus  reliquis  fcrc  nunor,  fcriiis  Autumno  ad- 
ulto  nec  kti  antc  Novembrem  le  apcnt  HycmCi  noftras  argre  tolcrat,  (cd  paulatim  feri  lan- 
guc^  bulbo  quotannb  inimmuto,  donec  undem  planc  cmoriturSc  evanelcit. 

9.  CtUbicvm  mtnttnHtn  angujlifelijim  C.  B.  mont.  fiore  furpnre»  J.  B.  mMMnmm  Htfhimiam  CluC 
mtit.  HifftnuMM  mmai  Park.  Gcr. 

Clmf 

Terna  autquatemahuic  (unt /i/i  digtulis  longitudinis,  carinata,  firma,  humi  ramenfparfa, 
laturaaus  virenria  &  (plendentia,  vix  femunciam  lata,  acidi  guftus,  rufcfccnccm  colorem  contra. 
hentia  dum  tabcfcere  mcipiunt  Flet  (ine  foliis  primumCMt  Septembri,  aliquindo  caam  Augufto, 
fexlongis  anguihs  8c  ex  purpura  rubcnribus  folus,  toadcm  m  mcdio  /«ww»**"  conftans.  Hunc 
ftarim  (pncter  aliorum  CoKhjci  gcnerum  morem;  folia  fubfequunnir,  &  totam  deinde  hycmem  per- 
durant  uiq,  m  menfcm  Maium  vel  cuam  Junium.  R*Jix  bulbofa,  non  magna,  mulns  ex  rvio  ni- 
gncannbus  tunias  am«aa,  intus  alba,  folida  &  cum  quadara  adftridione  duJds,  longiufcula  kdc, 
qualiinc«crisgencnbus,  ficadnatis  inlateribus  fc  propagans. 
l*au:  Collibus  Salmanaac  vidnis,  folo  valdc  lapidolo  eniit  Clulius  cum  luo  caule  dodrancah  hrmo 

&  oianguiari  capitc,  in  quo  femen  ex  rubro  nigrefccns  live  fufcum,  Lrve  cxiguum  fubro- 

tundam.  ...  ,  «  .  1 

Daturhujusvarieias  in  floris  colore,  cuus  intenora  petala  tou  alba,  extenora  mcdu  ex  pacte 

vindu,  altcra  camci  quodamratxlo  coloris. 

10.  OicUttm  fratenft  Stilm^tnticum  Clol  J.  R 

Flore  erat  diluoore  lc  in  nonnullis  plawis  kaei  omnino  candons.  Hoc  vulgari  roinnj  eft,  i»- 
cunce  verc  (blia  duncaxat  profercns. 

II.  CcJehtatm  vemtmt  CluC  J.  B.  Park.  vermim  HiffKmatm  C  B.  vermim  Ger.  emac 

'  Novo  vcre  cum  Dente  canino  Croc6q,  vemo  hocColchid  genus  prodn^,  &  ujium  aut  alterum 
florcm  unjaim  foliis  protlucerc  folet,  pnmis  quidcm  diebus  antcquam  lele  explicarc  &pandcre 
incipiat,  coloris  albi,  fcd  qui  paullo  pdft  in  purpureum  dilutbrem  mutemr,  brcvi  pediculo  lubnixumj 
fcx  pctalis  conlbntem  mmoribii<.  Sc  anguftioribus  quam  in  vulgaris  Horc,  fic  Croa  verni  albo  Hon 
form.1  valde  fimilcm,  Imgulis  fobis  cx  inhnu  fedc  album/«»»«  profcrcntibtis  cumj  apcx  Hayus :  ejc- 
tcriomm  trium  loliorum  ftamina  mtcnorum  ft.iminibus  lunc  brcviora.  E  medio  Horis  umbilico  ob- 
longiufculus  cxilit  ftylus,  ftaminum  longitudinem  fupcrans,  albus,  in  trcs  partcs  lummo  divilus. 
'  Nakebatur  vero  flos  illc  intcr  tcrna  folia,  carinata,  lefe  mutuo  compleacntu,  Colchici  vulgai  is 
fohis  longeanguftiora,  montmi  camen  Hifpamci  foliis  paullo  lanora.  Flon  lucccdebac  tnangulan» 
membian.iccum  captculum,  haudmagnum,  Icmen  contincns  rotundum,  lubmhm  Kadix  Col- 
chia  vulg.iris  radici  fivebulbo,  formi  qiudcm  fimilis  erat6c  fuTca  pcllc  obdu^,  led  longc  mmor, 
multas  canduLis  fibrascx  infiinafcdeprotubcrantc  Ipargcns. 
'  Non  convcnit  inter  Dotanicos  an  Colchia  radix  lit  Hermodaaylus  Oftianaruni,  aliis  id  affir- 

mantibus,  .ilus  negantibus.  Doftiorcs  &  peritiores  divcriam  faciunt,  intcr  quos  J.  Bauhinus  8c 
j.  Bodaus  a  Stapel  Hcmioda<ityIum  non  efle  Colchici  radicem  probant,  quod  Hermoda<aylus  re- 
ficcanu  albus  pcrmancat,  ncuoquam  nigolus,  modicc  durus  nmdiq,  faalis  ht,  pulvcrimq,  habc»t; 
candidum,  qu*  omnu  Colchia  radix  ficcata  non  habet  Addit  Jo.  Bauhinus  Colchici  rAdn.cin 
vcnenaum  efle,  Hermodaa>los  pridpu^  vctacs  innoxic  guftan  pofle.  Intcrim  tamcn,  annu- 
cntc  Trago,  admonet  illos  quofnm  intcrcft  pilulas  pro  podagricis  dcfcribere,  nc  luis  contc<ftiQni- 
yiret.  Colchicum  feu  HcmTodaftj-lum  adhibere  velint,  quod,  inquit,  hadenus  magno  cum  eiTore 

ORmmillum  ftut  Geteram  Arxhntide  laborantibus  Cokhici  radiccm  utilem  clle  Arabcs  lcnplcre^ 
8c  nos  aliqua  cx  panc  cxperti  filmus,  fcd  tum  cum  forinfccus  impoiutur. 

11.  Ccl- 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXL  Ve  Herbis  Ifi^lbdlu.  Wlx 

—.  :  —  >   .  ;  Li. 

1«.  CtUhicuM  f0mlmi»CroafilmQ.B,  mimmm Hmi^ibam aMmhmi  Uk  Al  pan.  j.  J.  a  * 
tA. 

Puniiluni  Iicx;  Coklnci  pcnus  ftliisclK  Owamontani  minons,  Iiliih  fparfis,  iinciai  binasaut  CeC- 
quiunciam  longis  (mihi  toliaduo  {<Jumd^it  f-H  )  raJue  Colchici,  AvcilAOje  parvz  qudeaia 
quante,  flore  un^  cum  fblns  protlcuntCj  fcnis  conflante  pctalis  aneufltodblis,  pUipaiailtiillB^  tffri- 
d^nx^  iUniinulis,  apiculis  liueis  pncdia 

EKHilpaiucnpiiaftGdbG»<venX«l2H^i^^  LkhS- 


cap.  xrv. 

Dt  Crat0, 


^'"^IRMnsiCltQaopaeibmlMiKfloNm  VGclb^lia^  OvU. 
EfCmm  im  f«rvu  mmfimi  um  SmSm  jfcw.  . 

Potius  ■4/«®'  dicitur  a  *a^t  vel  «e^  trama,  fiIuin,Tilltis,  id  quod  ftamini  infcritur,  cu|u/rnoJi 
funt  Ooci  ftanuna  leLi  viUi,  qui  kuuJu  .jppcllantiir,  qui  plerunq, cemi,  nonnunqnam  ctiamplurcs 
in  florismcdio  c»nlpiciuntur,  &c  cuni  loii  111  ukmi  vcnitint,  per  cxceUentiam  Croct  nomine  do- 
nancur.  NecCrod  cantiam  fed&c  aiioruni  ctiain  florum  iV.imina  «flJt^  *nHlMltlir^  MymphlT 
V.  R.  apud  Diofcoridem       *.  i }  1.  Liliorum  apud  Plmium  /.  11.  c.  j. 

Croci  nocz  iiint  flofts  nudi,  ereOi  ab  ipla  ftatim  radice  oiti  aUq,  pedMiIis  hekaak»  Fdia  lA- 
gHfta^  gamiaea,  iinm  in  medioalba  iectuuiumloiig^nidiiiiem  denmmei 

.  i,aaattvmwiuUi^fi^i&0mffiabnpn  l.Cln£j.ft  Cr. «nm  miRV  «IKmwC  B. 


Chif. 

Huitis  /flJSifCroci  fativi  &  legitimi  folii  f^Uis  refi:ntnr,  nili  brcviora  cilcnt:  Inter  qux  bini  .lut 
tcrni  pnxicunt  fi«Tts.  Croci  albi  floribus  nu)orc>,  pst.ilij  niucioii.iciSj  quoiLtii  cenia  C  vtcnora 
(qua:  palUdula  liint  fbris)  tnbus  radiis  cx  atro  jxirpurakentibus  ab  intima  bali  aU  cxtremum  fo- 
Bndianftisftriaa.  interni  atba  funt,  uc  &  tota  uitenu  tiu  petala^ /«mm^  in  meditullio  hafaent 
Croco  montano  nii^>  {bd  maf^  palkatem  iKi&NHL  libemiiiteliK  fmmi  pndmin  tii^^ 
>us  rotundum,  ex  fiilcorandicmifc   JUmcaliii  fimib»  finii  meii 


capuibus  rotundum,  cx  fulbocaniliQU»  JUmcaliii  finab»  fbfii  meoimai  talcal  aUaAa»-ni>cit 
innma  fede  donau,  Se  intus  alba. 

Reperitor  hu|us  ipeacs  per  omnia  ndnmv  qim  Cro&TCm.  latir  albo  ?erfiooloce  flore  It  CA^ 
Crocus  vern.  rmnor  puipuraicens  C.  B. 

Crocus  vernus  latifolius  aibus  vel  ckifinoeus  CB.  hn  Ci«cus  vernus  flore  cmoco  ilruto 
Gir. 

%.  Crecta  vtrma  Itarfohut  alh  fiart  CluC  verttm  LttifvUus  alhm  •v.mtgttiu  C  R  «nnik  Utif, 
flart,  initrdum  fm-furtfctHtAm  vtnu  vario].  B.  vernm  fiert  tilh  Ger. 

•  Qaatenujpknm(bhabet/«i^Iatiu&ik&fai«via;  veoialbifii^^ 
ramlonguiKSnem excunentibus  praKiha;  ixucr  qua;  pfodSE^  membmna  jS^w nms amaker*  bien 
podicnlo  nitcns,  lex/Wwconftansalbis,  imipartc  cum  pediculo  (qui  in  hac  fpecic  brevior  fcr^ 
eft  quam  in  aliis^  purpurafcentibus,  tri^  ftamina  cam  aftcibm  oblongis,  liiteis,/;r/M»  breviorem  in 
tria  iblia  fimbruta crocci  divi(i;:n  cii  cunilhintilxis  contiiicns.  Flos  in  h.ic  ("pccic  mjgis  concavus  ell: 
&  veruricoiiis  qu  im  in  li.ivo-v.iriOj  ticulis  larioribus  obtulioribus,  concAvii,  atlcu  ut  vix  unquain 
aperiannir,ad  ungucs  purpuMntibiw  hneii  ftriaris :  interdum  ctiam  triJ  ioli.i  i:ucrKji.i  tnbus  lincis 
puipiiFeiB  per  totani  long^cudinem  du^  ftiiata  iunc  Radut  candidaj  teaut  cortice  anu^^  plu- 
-*--- candidis  iafiiai  lUe  pnedia. 


»       \,  CnaujMrpiraftat  fmtirttiinhu  Imit  /rittnt.  Cr.  mnmi  Ut^.  fmrfifrtus  vtrfatlart  fm% 
GMrj.  &  mm.tm^,fmfmtm  vminff^  C  & 

TJt^i  quamnr  autqcinq;  brcvia,  viz.  quatuor  .luc  quiiiq;  dii^itos  longitudinc  vix  cxccJcntia,  cul- 
niuni  Lit-i,  ciiiiuta,  htic<i  ladci  medumi  pcrcuncntc,  /Voj  c  incmbranaceo  involucio  diiplici  to- 
ltt>  coniVintc  c\it,  h::xapctaIos,  fttdii  pcne  pinbus,  quorum  cxtcnora  tna  p.iUidc  admoduiii  pur- 

Eirak3unt  cxtcn  j$  ,  iVrus  tribus  tnngnioribus  ianir^  purpureis  ab  ungue  ad  apiccm  pcr  coum  fobi 
Dgimdincm  dudis,  quae  ad  ktera  virgulas  IjMminr,  tria  imeiiora  excerionbus  noniiiiul  brevioi;» 
latioraq;  &  colore  exterii»  finaaiiom  tiibns  panfer  lindsmajulculis  purpurcis  ad  latera  ftrias  loa- 
gas  ceu  radios  ad  tans^xgn  afig  fiilaoram  extenlas-emitienciMis,  iniignia.  Uncz  hx  unin^  con- 
Ipicus  fimt>  i.  c  tam  mienm  fiiam  emema  foliorum  fuperiiaei  A/m  exteiiora  intema  li^fi. 
cie  imenfiiis  purpurealimtqdim  imeribra,  utraq,  autem  oblanga,  cnncava,  mucrcuiata.icaphoidea. 
Stjlnm  croceiuu  icu  rubcjitcm ,  crifiduni,  non  admovluiu  Io;i^um,  cna  S.'.:mma  circumftan^ 
loijfjis  mucronacis  apicibus  erechs  donat.i,  Havis  fic  mulcD  paliuuoiibLs  qudni  iiyius,  eo  tamen 
uonniiul  productioiibus.  RaJix  niajulcul.i,  rcliquoiuin  Imiil.s  nuineroCl  iofcole  fixcttnda. 
Hu|us  oulbum  L-erraria  Itakc  ad  Ctuiium  uuiit  Alplioulus  Paniius. 

4.  GrwMi 


Digitized  by  Google 


1174 


UisToaiA  Plantarum- 


*  4.  Lncm  pinfttrtin  latifeUui  firtatui  lugmbsa  vioUeeif.   Cnet  ven» huif.fwf.  flt.mlBert  Clujii 

/hmlii  fi  mm  idm. 

Ftlis  huic  lotiR.i  &:  1  U.i,  l.iclc.l  lin.;  i  nie^am  longiciximcm  pcrcui  rcntc,  tcrnapleninqDBabe^ 
pcJiciilo  longo  c  membran,icco  involticio  cxurg.c.  amplus,  dblongus,  po.* 
ubt  cxternis  tnkrsintcrnislongiotibus,  mucronibus  acucioribus ;  utrilq,  mcdia  (uj  partc  propc  uh. 
gpes,  ut  &  ipAs  unguibusj  &  caulis  partc  fupcriore  (aturatius  purpureis  (eu  violaceis:  {uuus  iaun- 
fpiibus  peialorum  hujufcc  colorb  nthil  apparet]  quin  ungucs  interius  albelaun;  Pr/4(b  extema  aA 
margincsimftndumcanilicintibus  lici.rii  vana  WWti  interju  adnaiguiMtamexCeriiis  qiiamintsnus 
c  purpura  albdcunt,  (.icurationbui  pui  pureJs  Wflis  ftrista  KU  virgata :  intemA  aotcm  parte  Lc  vcna; 
fe.  linca:  coiirLicftiores  fiinc.  Stamma  longiora  (unt  in  hac  (ju.im  in  qu.ivi^  .ilia  nobis  dcfc!  i:ira  Ipccio 
tfpiaif./- ri.r.U  ctiam  loriEj.i?  A>n,ita.  Sijht  ut  in  rclitjuis  trifitiiis,  llaminijus  rion  niiilto  altior' 
eiuiJcni  cuni  a',>uibj^  coioii  auc  paulo  cnam  pallidioni.  Radix  grandiulcula,  Ijnrolii  albi  pcrfil 
milis.  Fioris  pctaiorum  nurgincs  plcnuK{,  inflechuitur  auc  introrlum  convolvuntui',  ut  tlos  iiucgre 
vix  unqtuuQ  explicetQr. 

f.  Creau  vttmtt  Uufdmi  furfuree  fiere  mimre  GluC  J.E  ver».  fmf.  'mntr  Fwfc.  jmi,  Utf. 
«       fmre-meUtiiu  CB. 

•cinr.  \  ■ 

Tsliii  eft  Crocn  j!bo  iTmiliSii^  p.ir.llo  tamcii  angiiflioriKis :  flartm  promcns  cjufilem  m.ignitudi- 
ni;,  brcvi  '  .iV.t.ido  innUJutcni,  violatca: ad  Ctvrulcuni  tciuicntis  pu: purx  coloi c,  unguib-.is  {jc  (jjm- 
mo  pctiiculo  l.ittn  «i  purpur.i  nitcntilius.  Radix  pr.rJ[cti  (imilis  &  in  Ciicnda  1  jbolc  latis  ficcimda 
intcidnm.  >io;i.".i.i'.quani,  lcd  valili:  raro,  jcmtn  fcrc  ronindum  c.xalbiduni  »1  trianguLcri  ca- 
pitulo. 

UcHi.  la  agris&  pa(i;ui$  Rc^ix  vicinis  Fcbriuirii  inicio  fbrcntcm  invenimm:  iKcaon  in  palcutt  mmi* 

xoG»  prope  Ouham  Rha;to:-utn,  &  in  runiiiutate  nioncis  Jura:  (ed  nitilB&  feriikfkircniem.  Jteperinir 
ctiam&mmoiueBaldok&AlpibusUelveticis&JBuniuiRhjmnm 

6.  Crcciis  z-tmi's  latjfiliMs  p:rrpiirei!i  flare  n.vr/orf  Clllf.  J.  15.  "'(^"■■'ifrp.fntximilifuk.Vem.lgt^. 

forf  pirruKo  m.iy  nj  C.\].  ■Viri:.  la:!f'. /t'i.. purpunj  Qa.  OUiC. 

HltJUS  Flei  prioris  form.i  (initlis,  pjtalis  nuilto  amplioribus,  licct  colorc  non  v.iklc  difparibuSj 
nec  injucundi  odoris,  quorum  cxtci  na  ci  ia  paiillo  longiora  intcrna  tria  brcvioia  ampleduntur.  St0- 
m.r,»  albiiiiuit,  magtiis  iiavis  .■ypicibin  pr.tdita,  inccrqua:  &tliuc)at  paulld  long^or,  extima  parteia 
ties  quali  tubulos  kxiot c  dlviius,  aurci  coloris.  Cian  Hore  exeum  tenu  aucqiutccna  fbliaprzce- 
'  «icntisnoadiflSiiulu,  pauUo  camenkm^ora.  iUAx  Itiperioie  major. 

•    7.  Crecui  'vernui  '.,:!ifuUiis  f.rJo  i::ii't  f  r:  T.  CJnC  Cr.  i-trn.  latif  flavo-vmMt  CB.  vrm.  lirtsffls. 

varic,  firui  i-nlaccs  Gcr.  llisc  rtftt»  Crte.  vtrn.  Utif,  fittve^wtrit  fimt  du^ltct  C.  JJ. 
'Gcr.emac.  •  . 

Qpmc^  aut  lex babet  fJ^^  tamia^  inflar  fere  lcgitimi  Croci,  inHnu  partc  cx  purptira  nigrtcantiaj 
i  quorium  niedio  unum  aut  akcrum  Jlwviw  promit,  aurci  fere  colons,  iegitimi  Croa  odorem  noi^ 
'  nibU  referemgm,  petalts  c\tcri3rtbus  pauUo  anguftioribus  &  nugjs  imicronatis,  tribns  craffiulciib 
radof  ox  atro^purparalccniibus  ab  imo  ad  (timmuni  (ccundum  pctaji  longindinemexcurremibus,  8e 
niBkasmnardnm  venatinlatera  Ipflrgcncibusinfigmtis:  tcrnis  mterioribuilacioribus,  &  ungues  iom 
cnam  4S  atpo  imrpQR^ntcs  h.ibcntibus.  Pcdici.lus  qui  llorcm  fuAiiict  totidem  purpt:rci  coloiis 
ftturi  radHs  notatur  tTtiot  lunt  m  flotc  Koli.i-  Unibili.;'.mt  ocaipant  tria  flava  fiamina,  muv  qu.s 
fyliii  cmincc  cxticma  parrc  cnhdus,  .rarci  colo:  i>.  l  loiibits  lucccdunc  crafljufcula  tngona  ciip:t.i, 
..Joo  !.uuio  purpurco  colore  infcda,  iit  atr.i  vidcantur  &  (pleiiilcntia,  qtix  maciiritatc  Itilccntia 
^-wrrj  ciiitincrc  con(pictunturn;rum.  prarter  alioiiim  niorcni  nniltiplici  rcttculatrK|^  coiticc 

obduda,  8£  niulns  tcnuibtis  fibris  fenili  p,irte,  pcr  rccicuL^n  corticis  maculas  (c  cxcrcncibus  praxiica, 
rar&adnatos  biiilio^  profcicns. 

Crnais  vcrn.  lanK  (lavo-vario  Aore  t.  Cib/.  A  dercripco  Iblis  florum  mdiis  diffirtj  aat  adob  lati& 
(ofc  (pargunc,  ut  pra^croras  totum  extcrnonim  trium  ibltorom 'dorium  infidant;  peaicdus  ebam 
rtoreni  lultincns  tocus  expur^ara nigricanto  Iplendet;  Flore dodecapetaio&ijknnocaulc  gemdlo 
inccniunt  ludir.  • 

V      8.  Crcctii -verfi  is  LtifJiut  fiavo  vario  flere  vul^iiris.    jin  Crccui  vernsis  f.svus  flridtus  Y^^tki 

Jjwfl.ivijs,  a-ic  pornis  pall!'lii$,  lo^ititni  Croci  odorcm  nonnibil  icfcicns;  c\t;rto.ilHi^  rii'jus  pe- 
talispaulo  .insu!lioiibt;s,  tribus  crafuoilbusradiis  exatro  purpuralcciitiir.i^  cv.tcina  panc  ab  imo  ad 
/umtmiin  lccunit  Hii  foiii  longitucUnemexcnrrenHbuii,' &  mult^  vcnulas  (cta  virgulas  in 

latcia  Ipargcnnbus ;  tcrnis imcrioribm  paul6  latiofibuij  ungulbis  «ti^  ^or*^  atro-purpurets.  feii- 
cttini  quidorcm  difiinct  toddcm  atro-purpurds  Unds  pingimr  quot  funcin  flore  petala.  Umbili- 
com  occupantfru  Hava  fjmina  brcm,  apicibus  pallentibus  prxdlra,  n^ioribns  quim  in  qiuvis 
alu  (peaenows  iuitcnu,  vila  ;  intcr  qii.v  Ihlm  cniinet  aIiqu.mto  produdior,  (umma  partc  crifiJus 
reliquoifanoimcolar.    /■,/...,  huic  fpccici  .ingu(l.i.  lcn-^.i,  anrcHoret  ~  " 

numcra  fobolc_*revi  t,.,n,,oris  ip.uio  i„imcn.-.'.ti.  lc  rtup.iR.u  pr.c  . 
Ipeciebiisj  adeoutob  tu.tunditatcra  litam  hortulants  uMitcmpta  iit. 

ACrooo 


Oigitized  by  Google 


lib.  XXI.     .       ,      T>e  Herbis  btilbofis.  .1175 


A  Croco  verao  Jadf.  flAvo-vario  ikurc  Cluili  difiert  qu6d  nec  bttlbus  tedcuUio  Gotti^e  obdudui 
fitj  oec  rar6  «batos  bolbdB  proferat,  led  fFeqtteiiAIBiil&. 

9.  Cracut  iftmm  latifelnu  <r«rw  flere  CluC  vtmm  Ittiftl.  anrtus  C  D. 

Flmi  huic  fpedei  foha  plerunque  antcvcrtunt  brcvmrcs  5c  vcnJricofiores  quam  flavo-vjrii  proxi< 
tA  ddcripti,  aurco  colore  inficncs :  In  ivonmilli»  fttaU  avcrfi  p.irtc  luica  ^'iridis  fccundum  lon- 
fltndinem  media  dividit,  cui  ad  unraiesduo  mmora  paraliela  oppo|ica,unde  floris  pcdiculus  fcx  f^riis 
nrentibus «^Sffai e(L  Intus /^/H/brevis trifidds,  qoem  cbQunftaiit ftamina  tria,  apiabus donau 
ftyto  tnuho  longioribus,,  h  laciuloda  befi  in  «cuiiun nincraiiemttq?(Mieda»  ^moduin  ilaini diTer- 
gentiba&  Tumftylusj  tu|n  ftaq)inapetalii^ooiioakm. 

10.  Crtetu  vtrwm  Utifiliiu  ftm  fian  Clu£  vtrmu  Mttfimtu  fiert  fiav»  J.  B.  vermu  lattfdutt 
fimm  CB.  «MMtf  fim  MW.Ge^  * 

Quatcma  huic  aut  phira  (unt  fnUa,  aJ  Croti  litit,  purp.  verfic  flore  valJ^  acccikmia,  longior^ 
tamen,  &  circa  cxorTum  latiora,  bmis  cahdidis  Teois  fecimdum  medium  nervum  pcr  longicadineni 
c;vci.:i  cncibus,  cux  cmergere  incipientia  6pcemfimul  oAtednnt  cnm  pecahs  cxtcrlonbus  mucrona» 
tstf  ioieaui  paukibm  oibMtdatk,  myi  (3ol(^,atdmgae  odoratum^  tria  longiulcuk  lattnCyU^  fi^ 
'  wHmi,  iSbSm  fltvd&enlia  fntus  cuuuiieiiUiD.  6  kngiorem  ftjlam,  fommo  fafli^-  in  trit  ftraiina 
diriUimj  (ativi  Crod  fhminibtn  pam^  oooooioicni }  cui  fucccnit  membranaoeum  triangulum  cjfnu- 
lum,  rotundo  ntfAque  ftmine  plcnum.  RaJix  cum  fupradi(fti  Crod  radioe  convenit,  veF etiam  niajor 
cifj  folida,  aliquoc  candicxncibcs  fibns  (cflili  pane  dnnacA,  £c  aliquot  tunicis  obvolura.  Bmos  plc- 
runque,  tcmosj  aut  quatemos  vel  cciam  pluics  protcrt  tiores :  tmUa  eoim  Crod  verm  Ipccict  hac  Ur 
beriilbr  m  irailiBendii  ftdbDk  ' 


Flonim  peulit  nMjDsraocronacis,  eortmdem  cokiiconuiiiBtipiDiAi^tMMiiiiTWi^ 
triumuncaesfotisdtrangneiidbusitdeicripcodi^st.  ^       ■   :  .  .. 

In  ServM  feu  Mofia  iuperioie  fidi  BeUof^ 
MaribeqpeofiL  •  ' 

II.  Cncus  vtntits  an^fisfolms  I.  CluC  vtm.  artnifiif.  magyto  fiort  C  B.  vem.  anff^,  filrihu 
tiemltst  fivt  vtdtctis  iattrdam  candsJis  Hs^asucmi  J,  a  Croait  vtmsu  Ger. 

Chif. 

Tertu,  quateraa  aut  plura  habec  fslsa,  longa,  viridia,  Grocinis  long&anguftiora  griblioraquej 
rotunda  8e  capillacea  fere  ;  inter  quae  prodcunt  bini  lut  terni  emdkidi,  nndales  utpkinmum.  angu- 
lofij  Inftkieoies  ylimcunipeedisinu  paitB  flavdiBeatibasj  ioms  nonpBiii  cnpdicanribnti  ndiqni  ad 
ccenilettm  teodnitibiiifive  vulaceiSy  \ ii^eluidiiiif  8c  toti  candUB]  (jdoncos.  Hiiluooddunc  Af. 
lim/i  flve  camtella  trigona,  enle  fimtit  fiilvefcera  condnentia.  RaMx  cxigux  AvcHanx  magniOl- 
dine,  duro  (padioeoque  cottiee  five  pueamine  teda ;  intusalba,  firma,  firfMdfbingetKeguftu. 

FreqitfnsmveaknrGeAbii^  «tgtMinterAfiodnm  i^^iibimmSiimh^  ttOiftaV^ 
bcofis  8c  apricis,  * 

II.  Chcw  vtmu  aafi^tliiu  i,  duil  vtm.  aagufiif.  gtmiiu  hnlio  C.  E      •  . 
Cluf.  .     '  '  ,      •  • 

FJi»  &  ivi^externooortioepixcedentionminofmiiliseil^pauJl&auiiocejK^ 
tafbenie,  vixqne  i  cerra  pttmflneote.  JU/>xgcmina,candtf^,unafiiperaIimminfide»,qiuiiini 
lupcrior  firma,  dulds8c«AiBfterat,  inftrior  flacdda.  -     «  .      •  ■  . 

'  InBaeturiz  collibos  LuiicanicftmtimisobfervavicClufins. 

13.  Cntnrvtrmu  ampifi^ciuu  vitlamt  fitr*  Clui.  vtm.msff^.  fat/mfiart  C&  vtrmunu'  ' 
mm  Ger. 


IJMmibnil 


 i6ecralBoifliaieft/U»r«  iffgue  intcrdum  fiureftis:  tUt  duonim  pracedenriom  flora  * 

lona^  minor,  fodS^MCiindM^cribui  anerioci^ 
nilul  afpeifa  fiwL  HujnirafopriDrilbniilfinMliib  pftull&taaiinnia^ 


Gadftai  duotaxac  joxta  primam  fpedem  invetdt  dnffai  Mniaifi  iritib. 

14.  Croaii  vtmm  4.  /£vt  vitlaeta  fian  ChiL  vtram  jwicifiiiim  farfartm  C  B.  vtmm  aiigiifii- 

Mm  fm%  ewahssi  Gor. 
Chf.  '    .  ' 

Tema  habet  aut  quatema  junoea  /e^,  primoangofti&ilio  fimilia;  inter  quz  undalis  tenuis 
'cMUenim  piodit,  metnoranaceum  f^ieaimm  fiifbneak  ttfpofiifeiilm  emergk  Durporei  faturioolo.. 
rtSipctakMiimungii&usalbisvenisdiilindis:  )fi^refloi»finifa  Hffiax  admodum  «ft 

hic  flosj  otpoM  quiunicodantnacdie-apeMniaMWt  X«ilw|iriinc^6ekinifidper«  innkirctf^ 
oloisfirecaitidbuidiffisieAa.  • 


Digitized  by  Google 


t 


I  iy6,     H  1  S  T  b  a  I  A    P  L  A  M  T  A  K  M« 

15.  Clr»aKvmm€0lil4rifilk  Cfalll . 


Cluf.  ,     .      ,  , 

Exiguam  habet  rttUctm,  bulboCim,  duro  fjum ^  wncc  tcilain  :  c  qua  prodcunt  duo  aut  tria, 
«nflumflSina  8t  quafi  cipilUria  viridia,  (urrccta  :  inter  q.ur  fedtculm  verius  quAin  cauKculus, 
anoalislonffnkmdsantpAullo  major,  ab  una  parte  planus,  Cillincns  lcmunCialis  roagnitudinis  ^o-, 
Ttm,  petalistribaSfl9lMlMribttspiul6  longiohbus  fiCpurpurei  coloris,  rrihus  vcnis  laturationbqs  (e-. 
cundijm  longttodinem  eneilAs  «BfKnOb,  iribus  interionbus  brcvio  ibi.s  fic  dilutiorecolfare  pRediti^ 
oa^nibus  lutcm  intcrn^  «liluti  purpuralcwitaius,  tc  ungM«>  lubentibus  pallidos,  tcmis  venis  diftin-- 
aos,  proJcuntibiis  exumbilico  tribus  ^ammAt  Krtvibas,  longo  «//«  flavo  prjwUtis,  &  modio  fyk 
extrcnu  P.iLtc  divifb. 

Flotcm  profert  initio  Maii,  qui  S(de  fplendcntc  apentur,  lub^iodcoo  chQdioir,  &  pauoos  dicr 

•Jt  ■  . 

Conftat  hic  txH'"  dulci,  AvelLini,  (intetdum  etianf  J^landk )  macninKline,  tunici  incanl 
leudneiea  in  tenui.i  &  obfong.i  c.ipiUamsnca  fillili  forii  obtcdo,  niulcis  fibns  capillato :  FoSia  quin-.  • 
que  a«t  o<ao,  palmum  aut  cciam  doirantem  longa,  ailmodutn  .mgufta,  ftnata.   Caulu  mtcr  hxc  " 
oritur  brevis  (ub  finem  Augufti  aut  Septcmbri  nicnf-.-,  t^orera  luflincns  unicum,  Colchici  flori  fimi-  • 
Jem,  icx  pctalis  ex  purpura  rubentc  cofmlcis  conftantcm,  in  quorum  medio  /«m«m  fcx,  tria  ere<^ 
0picilmi  flavis  donata,  inutilia.  brevia  &fuperfiae  pulv^^racca  funtj  reliqua  trla  loneitudine  ipk 
floris  folia  pauluin  exGedniMifCum  etiam  ex  cIau(o  oonvolutOque  tbre  )am  ex  tcrra  prodeunte  eseitil  ' 
capicibus  pcrficiant:  es4em  feferius  angnto,  luperius  vero  latiulra  &  fubtilifnmii  ere- 

nis  nonnulloruiTi  ocu  os  fiibterfugicnnbus  indlaj  GOMxdtin  lum)  puoiceus,  LJ.B.  ftamina  hzc 
flammci  ruboi  i:,  li^nt  ]  Ej.  collect»  aroma  cclebi«  conficiunt,  omm"bns  Crocus lcuCrocumappella- 
tum,  guftu  anuiialculum,  odorc  jucundo,  acri,  liti  fpirar.ce,  oculos  ali<iL;.inci;m  mordiciiue,  lachry- 
mas  proiimdcrc  cogentc,  &  modicc  cum  fiuvitate  non  ingrati  cipuc  .iggiu-.uiue,  fbnmumque  con- 
aBante.  Ejus  taro  tririj  qu^  intcgri  parva  porrio  magnum  aqua-  ai;:  vim  quantitaccm  luteo  auc 
citrino  colore  ad  punlccum  incUnante  tingit.  Fbrcs  unum  aut  altcrum  tantiim  diem  pollquam 
apcxri  fuerint  durant  Cura  dcfloruit.  vd  cum  adhuc  florct  folia  cmergunt,  qux  hveme  non  flacce-  • 
iouit,  ied  fub  ip(a  nive  virent.  Kadix  Autuiui0  dmi  planu  floret  bu&o  01^^  ■ 
quendautein  vere  bxftatc  dupUd,  atque  altero  dteri  {iiperius  ml^etite.  Oun  enim  vmsiioiio 
rolia  increlcunt  fupcrior  radici-.  pars  l  qiu  foli.i  excunt  inicrc{citpantcr,donec  acftatc  parentem  (ub 
ie  rctcntan  quanocate  «quet.  t^  icjique  vigentem,  fiilidamiiiccosamque  conflitutioncm  nada 
tp&  parens  languiik  ftflaockbiMaiQira  aiqpn,Au^^  Ar  MMifaw  Om  «apN 


«mwte  efe  put».  ,   - ,        .       .  . 

'  Dcloco  natah  ubitponte  oriturniMoerti  traditur:  feriwr  autem  in  plenlque  provmais,  ut  St- 
/iliaj  iralMj^Pannonij^j  <TfH'"j  Getniania,  Anglia>  Be  (eniine  altum  apud  fiotanicos  cil  iilsnrium  : 
Sefkar  amem  ikpofidsiadkambnlbis.  Sonen  apud noi  qtuuitiun  aodivi  nunquamfert,  nec  alib^ 
ut  puto,  in  frigidioribus :  in  lods  aiiicffl  nbi  ipoote  oritur  lemen  periicere  roinunc  dubiun^  eft. 

Croci  elcdioncmvidc  apud  CafpL  Hofmatmum.  Qui  vulgb  venditur,^re  eftcorruptusCartuim 
feu  Cnico,  c:uem  CrocumSarraccnicum  vnc.uit.  Liud.uur  in  Croco  fumma  p,ii  tiit:iucnuk>S,& 
trahiturm  diibium  (  mquit  Cafp.  Hofmannus )  aiuion  illi  vmcit  onuii.i  alu  limpiicu. 
fSm  tt  '  Moderatus  ejus  ufus  cerebro  prodcft,  fcnlus  vcp.cciores  1  cJiiic,  lomnum  &.  torporcm  cxcuflt.  DoJ. 
Vl^  £oopion6rvigijiasinducic,  &capiti!.  dolorem]  omnium  conlcnlu  corroborat  cor,  &  Ixticiam  gig- 
liitfqiiod  eKperimeitocMlfinnat  Anucus  LulkanusalTerens  (emerC&toremTidil^  qui  cum  in 
l^gi  in  qua  carnesoQnHAeatur  q^»i»"m  Crod  injedflct,  pc^  eanim  efuin,  in  tam  profiiliiro  riliint 
•  «Eupit,  ut  paruiA  iHwric  qi^  rilunvnio  &  cachinno  £  vitt  exoedeik.  Simile  exempkim  eft 
apnd  Juhum  Alexandrinum  m  Sahh:  .Nos/ait,  nobilem  ffleminam Tridtnd  vidimus  horacnm  cir- 
ctter  trium  Ipacio  immodico  rifu  concuri,  ebdendorum  fbrci  nwtmam  causl.  Jufto  phv  crooo 
ufum  Thor.icis  cmdos  humorcs  ad  concoaioncm  perdudt,  pulmones  apcrit,  &  .ib  oblh  uiiionc  H- 
bcrac,  &  aA  hxc  tam  efficax  eft  rcmcdium,  ut  iiibindc  phchifidi  in  fummo  vicj:  dilcnmine,  &  pro- 
IK-modum  anmum  .igcntibus  Ipuicunireducat,  S.:  sicani  ad  aUquotdies  prorogct,  Icriptuli  dunidu, 
autadliimmum  integri,  cumPaflbaut  vmo  Pramnio  vel  alio  dula  cxhibitus ;  quomodo  eciam 
daOB  gravilTinus  fuhiitff  irmcntes  d^  febrem  dyQiaioeas  ftacim  Sc  momento  cemporis  tollcrc  non 
fimel  i-iM^  oompertum  eft.  Grapulamedam  aicerc  hoc  modo  liimptum  Diolborides lefen. 
Idadaoiradhepads  & fetlis obftrnflionnL necnon ad regium  morbum;  atgne hhichonum galmwn 
Oroaun  efficere  Diolcorides  icril^t.  Additur  eodem  autorc  ad  omncs  quae  interanecnni  Cwa  eem> 
perantur  potioncs,  \lcd  noft  ra  artatc  ad  eas  potiftinuim  qpx  menies,  foetos  &  lecundas  educdtft.  *Uki- 
nam  tit,  Vcnercm  cxciuc,  ad  Vulvi  8i  ledis  catapLifmaia  addicur,  necnon  ad  empl.iftra  &oenCa 
veteres  tumorcs  dolorcs  dilcuticntia,  mflammationeS  crilipclacodes  mitigac ;  compolitioniwisai^ 
rK-uJaj  ibus  utiliter  admifcctiir:  oculos  abedhym.^cis&  exanthcmarts  cumlaftc  autFceniculi  Rofi- 
tunivc  limiuroprx(t:r\-ac  ilbtus,  &  humonuiiineosinfbxianesrepiimi^  Hcc  ^  Dodoiuea  * 
Nos  cfiic.ia.un  cflism  i^o,  iicempefHv^  bibaniiv  liepiusexpad.fiaiU^  ad  quem  moilximqwi 

Partium  tenuiLm  lum     rinpi^A^        nlBraqim  g«M«liaaint.  '  ' 

In  ^rtus  difficulcatibai iSoma eftj&rtiltt' effiO»  ( inquit  C  Hofmannus )  ut  cocus  infansap- 

jkanient  croceus.  Hoc experioieiinun  dl  i&w^iffliem  Scrapio  laudar.  Fuit  mulier  qwedam, 

tnqait, quz  ahquot  diebus  labor^ac  in paitt 8c MiHiin  potu    Croci,  &  peperit  fiGum.  Ec ex- 

p^rtus  fiaiwc  paaeaftacinfi99,6cfeinperfuitita^  VtryimUtt^  binrimm  tmnftt  iii' 
Jiriftftm,-  j^j^ 


Digitized  by  Google 


I 


I 


Lib.  XXL   2)g  //er^x  ^«/^/>.  i  i  ij^ 


Apod  noftrates  xa  variolas  «ndleodas  io  fie^iend  afii  eft  ;  icem  in  iacculis  fiifpcnditur  fub  men> 
to  vel  gttmite,  ad  diffipandam  Ki  materiatn  potridam  &  venenatam,  ni  ibidem  l^agtuns  infl,im< 
mationem  exckcr,  xenmKiuc  ftrangulet. 

Crocns  in  nimli  aoii  noxius  &  lethalis  ccn(ctur.    Scd  qui'  tanJcni  eft  illa  dofu  a  qua  psricu» 

]uni  £1??  5iil-  vel  u^Julius  Alcxandrinus  ^iij. 

Crocum  non  dilatando  elle  Iblum  gravem  fed  Bc  obilaicndo  3c  ftrangulanJo  Q  Hohn.innO 
videtur. 

Jdctn  Dodonanmi  ciToris  iofimnlat  quod  CFocom  vigilias  %oeie  Saihu  'n  nim^  doiL  cwn  6 
oontra  Ibm  num  fadat,  8c  opuc  gravet;  Nec  ptofaat  quod  DmonUei  Ce  ^Udut  Jbfalmti  effi  al^ 
<  firment;  cum  Anbcift  tdmcoqpoiwn 

Crocus  paralvtim  iiRii^ireaciiidnratviierni  a[i|iriniftcoaKit:  qnare  Otyuuceum  emplaftroni 

ex  Croco  conticitur  ad  cmollicnilam  nervorum  duritiem  accommodatifHmum  Trj^.  {n  A.xj- 
plexia  gutta  utia  auc  dux  tin&tu^z  alpcrgitur  linguz.  Scind.    H*rt»dwi  mt^runi  libnun  dc  Croco 

18.  0««f  Jltim^bimmulm  GB.  umum  L  CkC  mm,  Jntmmdk  1%.  M.  ijitt.'" 

Ak  eft  iativi  Crod,  {ed  minore  &dikdav^  tmwiMwciQceis/Mnn^  tc  jNbloteoitininii 
laiteia  aliquot  ftananuB  divila  iUwilfiq||iaiiior«  QoGidis  firouiii,  btewwia  tamenj  interiord 

re  lineani  qaindam  candicantem  fecandibn  bngitadineni,  eMieih>ieren>  binas  tanquam  canalicu» 
fcu  fiilcos,  utrinnuc  fccjndum  nennim  excurrcntes  habcntia.  JJ*//*  minor  quam  in  Gtivo, 
candiiij,  plena,  &L  vcluc  incemodib  diftindaj  denfo  quodam  oortioe  c  muitu  vUlis  oontextQiovolut^ 
8e  tcaa,  ceiluibalquc  iibris  per  «oitiotDi  fk  cMWMtiLiii  fiSb  poitt  dotiatv  fiibdtikis  poirp.  jlh  «ft 
ioiciOj  deinde  uigrati  (apons.  * 

In  nonnullis  Lufitanix  rupibus«  pneleittaii&  quvnanpfiiCttl  i  uiiri  ibfaiit  MDicqArioMlfniiTii^  tMiii^ 
Sccum  fix>  florc  cruit  Ouluis.  •  ■  * 


xy.  Crortif  Aatmmttit fmm  6iiefttm Jnmmi, 
furp.  falmmlnaaaivmKeniit  J.A  ' 


\,  mbm  CE  mmMm_  ».  CbC  mmtMni  f, /wv 


,  Pncccdenti  fcrc  fimilcj^rirw  finc  foliispromit  Septeuibrt;  undali  aut  longiori  peJicuIo  inni- 
ttotemj  iatis  odoratum,  lcx  acqualibus  fbliis  orbiculato  mucronc  pr.Yi1ins  laturatioris  purpiir.  co- 
loris  pa:n^que  violacei  conftaatcm,  tnbus  cx  umbilico  prodeuntibus  tUvis  fltmmtkus  gc  ftjLo  purer 
mum  mucronem  multifidum  craffiulculumque  habente.  RMdim  prvoris  ;  .idii.i  valdc  liiiidisj  oggwt 
^  nukis  villis  contexto  involucaj  oblongus  uitcrdum  nucleos  lacis.^ocul  k  matrc  Ipjrg<ii)^ 


10.  Cnau  .ifafii— i^ii  pAtgnkiu  mi^t^hm  C  &  iWwilJ—r  «vtjiif  GkC  J>  B.  Cnm  J^f^tglft 
tbmt  mgmtm  Hmc.  mmmnu  Aatmmul^  fim  mMm  tj^Umwbfdt. ' 

ClMf  ■  ... 
FUs  modorus  eft,  vel  teanls  adnKtdum  8c  evanldi  odoris,  petalis  interioribos  piull<!)  bravioribus, 
omnibus  autcm  o[bicuIito  mucronc  prarditis,  albicantis  injtio  coioris,  {ci  inquodeuKiw  tcnijxi.  ii  li;o 
cdrudilutiusquidpumcieruleum  i«fHifum  videatur.  S»«fw/i»d  cx  umbilico  protliunttcina,  riava^  ^ 
in  medio  fiilui  iivc  pemallus  in  tru  vcl  plura  iLiinmiJa  divilus,  fl.avi  etiaiii  i*]o:ii.  Flaccelcenco 
vcl  |am  marcido  florc  quuia,  Icna,  raro  olura  emcrgunt  in  ambitu/o/M  ex  tenui  meoibrao»  qjic  iio> «  . 
rem  initio  obvolverat,  Croci  vemi  latifolii  fbliis  pxnilitnilia,  h.eL  pauUd  l;Kioaqi|jUD  Ativij  aU>i 
lined  fingula  per  kmgitudinem  liipina  parte  dlftinguente,  &  prona  oinis.  Rmix  dqjicalis,  vel  etiam 
pdJicaris  eft  cralBiudiniSj  orbiculata  tai,  alba,  iolida,  tunidi  fpadicei  oidons  dUuftit,  roujps  albis 
fi^  lub  e.i  nafceotifaus  pcadicai  fluc  ftocup 

eoam  quinos  prorerc  flores.  ^  • 

Conftantinopoliallatus  cfl,  cftquc  proculii.bio  idcm  Crooo  fj'!,  Byzant.  fcrTino        .4,!.pjut.%  ImH 
quamvis  Parkinlbnus  diftmguat:  qui  tiorem  plenuioue  unicumrariusiniNis  protcire  iaiiik. 
OAobadeanmi  menfe  floiei;  *       .  .  ihn/nii 


ii.  CpaoBw  Fptimim  Ammm$Je,  CbiC«p.    iiwierii>Mi  Vfnukom  jbmumJt  J.  B>  Cnmd»^ 
tmmulit  fitn  nmeri  C  B. 

FlocaB  fittprimi  Croci  monrani  flwetinplioian,  coloritatifi  iamratiorisj  &  ffiiodammodotii». 
dii  {ncer  fftim  fleficuQduni  gcnus,  cojni  tnBdims  fta«niiihfliifiiiinmroa  paite  pdiind8'acinius,nsa> 
gis  t.amcn  diluticoloits&praifii  ftm.  Hojiis  iten  fiilia  manefoGiitB  Mce  non  ftadm  ptodeunC 

uc  in  prinio. 

E  Pyienmi  luomtius  '^""''^'ih  Rbmoniino  enmtm  ledenne  CliifiMfc  AidK 


»1.  Cnm  mmm»  Jbammam  Panfc  Abmmn^,  fm  mtjvt  ifmi^mt 


Digitized  by  Google 


Cap.  XV. 

De  Dente  taaM. 


T^'  ^</.«  eft  du.ts  uncias  longa.  alba.  craffiuTcula,  &  mfinu  p?rte  craffiorc.  l.pcriora  vero  paite 
IV  eracUefccnre.  rJw  promit  bma,  raro  tcrna  inqmt  Clufius,  opj^olnn,.  prrmo  niutuo  fcu 
XX.  OMnoleaentia,  8c  florcm  occulcntu,  per  tcrram  fufa,Dlu  a,nv..llu:n.  aLt  Allii  urfini  for- 
n^craffww  &  mae«  «rnofa,  cs  angufbore  pnndpio  m  ventrcin  kxtanicm  latum  d.Utata,  dcin 
7-*^  .  *  ™  .„;,l,.(lnenaa.  T  ainittiuk)  lut>rou&bi  &  laoora  fi,  quod  mterduni  fit,  tinicum 
habeattoUuin,  longiuKlinc  pateun,  «MaMfll^  -  cti™i;(r-ie. 


«Mr. 


habeattol.un,    bn^t.^^^^^^^  l^,.,,  ^^yj^ 

Sf^l  teDorc  lc  exphcat,  raaiatopofKu  foKorum  vifcnAis  «a  forruni  rcfle&t,  Cyctamni  m; 
SaSLLISVmwlio  fena  Virpurea  fijl^  arcumftant  longiorem,  nlbom,  tricufpiacm :  n»H* 
SSrisSTf^quKaulius)  placens,  lcd  foli  clcgantia  commcndab.l.s.  Succcdjt  nk|ua  truih 
oaor»  »«M  V'"4'"^     ^'-p    r        cjfif"/»'"  fivc  fihqua,  tcOe  Clufio,  continet  ahquoc  /«w 

rccntSns    Q-aSm  ttlllpm.ifartill  dat  kwpbnu  un.co  duntaxat  cT..t  fol.o. 

iLcmis  .,yciti^'M"gi  ««piirpuiaeccandofeconfufopaliet;  quiflorc  rubro 

efl  m"    Sns  ^  itTuffiSSUpSrfc  Ibli.  di4.aadb  «^.»»/5^  nb. 

N« '£re  '^pulpurco  miignem  copiofum  obfervavitTius  prop*  Auguftam  Taurinonim  ad  bm 
mm^  Quim  ffitoPado  afcendimk  cundo  indc  ad  Aftam  urbem,  Apnhs  imt» florentem :  dta 
^  S)?c  aSo  eft  !n  Vff^  cundo  «JJ"  o^p^ad  Gm^ 

^pcGcnevamflorcKMlrt»m«lb<»«€^tSl^ 

^)Svf  m^fililrtSasraaicfaedkea»  poU^    pulobus  pucrorutn  mrpergerc  ad  cncc^u.Joi  cli- 
Sanacas  'f^r^^S^       Eai  vino  aiiicm  hauftum  minhce  coh  dolores  m«i- 

ci^dafque > cnms  tincos  Clul»  leiarapqi.  »  Tr^Tie.  se  aaitt  wro  tNMitt «lileKloai  ill> 
gare  expcmim  cll,  iniupsr  corpon*  vir»  rcBoeie  K  antnte,  ex  aqi»  »w>  pn»*»  opwp««  J"" 

'Id  «cciandam,  autore  I^b=lio,  V««««  magnam  vi«  «««S^r^LlLS^^ 
AQ  cxciunaam,  au        ,      ^     jj     „onnullB  Sat^-rium  er^duaiijqa  DnioorulK  asdi* 

2^^p"SnroC,u^^^^^^^  qu.  Tulipam  pro  Sat,.io  crythr«.2a  habet. 

f 'if* .  ,     •*      i«  fM-^cadenti.  macobs  albas  diutius  retinentia,  imtio  dum  cxcunt  fkran 
lUwIiuic  longioi  a  ^"^^Jl^-'  Dlerunauc  cft,  vel  Ia<aci  omnino  candoris,  vclmiftKpDr- 

j.  D«i  £rfw«w<  )!«r<  /nt»  J.Rea.' 
A  printtXpede  diftot  feliB «Uiarius  vuentibus  &  flore  paliido  lcu  dduti  luteo,  c«er*  iiimhs. 


LIBRI 


Digitized  by  Google 


LIBRI  VICESIMI  PRIMI 
P  AR5   SECUN  D  A. 

HER  B  A  S  bolbof»  afSim  fw»  qaecain  Im^  geiMriiimtftliq,  Airibui  pericarpi 
diclbus  Bulbousunicaiinir.  .  *^ 


lus  aut  ra- 


Herb*jQluSy  Jhribus,  pericarpiis  m  roMcilms  <Bulbofu  afjmes 
dijlmgucndttfuntvdtx 

'  Etm<*faala(,  ioho  gUdii  hguratn  refcrente  cuai  ade  cauli  obver& ;  la  i  s. 

KCr^t  fiieculentis,  ad  mai^ines  «jdeatis,  radice  (iiccrnn  craffum  flavam  infMni. 
<    tcraniarum  fundcntc ;  .\loo.  -"wr-- 

^Toiwwilw&aridioribus,  concaviijiiurguubusiquaiibus;  YuccA. 

i^Minortt.  riorc                                          *  • .  - 

'   — j 

tMtjtn  Laliiaeauilo;  LittAStHOOtuu; 
|.MNn  fieUaia^  leoiiaie 

{Iruiu  i  PsniSe-AsPHOABUSL  ^ 
GnmNw*  floiefpeciofc»}  IhutAHaiiiii. 

Ptntapttalat,  florum  pcraHs  reflcxis  ad  ungPR  j|lQAil{,  ndioBOllMCIlbttS  CfCUlllil, 

Trifttalat\  Phalangium  Virgi»$4twm, 

M<m«fital*r,  flore  fcdi  fmau^  ctbaaftmt  «MBoe  tabenfii,  piftilb  pioftibiA  .mflifti  Am 
nudo,  lapof«,aa^fc>l»  '  —  «wm»» 

riMHtfit,  boi«ieiMrfiiiiaiiine,cwkpdliifi9entinihh^^  ncnhios  Ducaii.: 


iMajir;  Arum. 

1a 


iWfliwr;  AkisaRum.  '  .'' 

iL^ori^  fUrugaltMa  iatUhatJ:  Hz  vel  /unt 

f^th^*  nnUis  oe%  iredioq,  neq^inceiilibasibliisviRntibais  ndidbiK 

I    rS<}mam«fii;  OKOBAHCBIi 
<;    ^DtmicMldKK  i  DiHTAUA  «ptfAu,  AniUtmm  Ctr£. 

^FIiB^t  n&ibai 


yTubtrofit,  BCmt 

{iFtkr^t^^ 


emino  pknillqHeaAere4Aina»{'<H 


^Btnii,  in  c-ii.Ic  oppoftcis ;  BifoliuMi 

IVluribsif  allcrn:i  ;  l{l\.l.ltOV.l^iU 

^Pltmit  vireocibuit,  Derpecuis:  PtroLa. 

Hhhhlis  ,  Cai^ 


l8o  H  i  S  T  O     I  A  (  L  A  N  T  A  R  U  If. 


Cai^.  I. 

te  Jriie  tHlertfa  ^fibrtfi. 

in  c.v,)itc  <le  Iritle  bulbof^  :  Notn: 
pctali,  iolu  gl.idii  figiir.ini  rcicrentia^  aac  cauli  obvcria. 


X.hit  •wAg(KrH  Ger.  purfirta fivt  vnlgaris  Park.  OtrmmieM  Fuch.  vnlgtrit  Gtrmmma  fivt  fyU 
<S^tf  C  &  vnkMrm  vitUetm  five  fMrfmu,  kmU»^  &  ^fi^Ml  J,  &  «||e  HUi 

I  *  tmmMii  pinvli  jMtt*iiediict. 

Ab  iinocerpite  plura&erefta  crip^t  cubito  longior.i /.'(.jj  Hu  lfn  (ligitomm  !.«Ituiline,  rctftirc- 
lii.i,  tnrcriusiii  raoicitm  capitlbus  oonjunda,  ccU  ex  omnihus  unuin  tiatj  &  libi  invicem  iiiierta, 
fink^uloi  um  .i;x;rto  iriLilo  vcntrc  foi  cirln.i  altenus  dorfum  excipicntc,  lupcinii  vci  o  jlxinrKioin 
latituilincm  cxpliciLi,  fc  in  mucrDnem  gladii  figuri  delincnria  :  c  (juortim  medio  caulu  ailijrgit  i<!l- 
quicubitalts,  rcdus,  teic^c  gii^i  ,  vcluti  cinereo  pollme  confjxrrfus,  facilc  abftcrgentibuscedcnce, 

!|uinque  aut  (cv  gcniciili!>  intcicepcus,  cx  quibus  fin^Hla  OMUlX  fine  pediculo  caulcm  amplc^ntut 
oliaj  infeioribub  c6  niinora  quo  rutnmicaQ  propinqnon;  inCNS  Tct  qnatuor  ramos  diTifas.  Fbm 
l  tnfiiDinkaite  foft  mediqm  Vcris  jier  iocemlljl  cniaiipillit«  pifalftni^convoltitis  in  turbincm  mcm- 

\  ImnB  pcnllannt  le  in  oovem  feaa  ex[dicami(ias :  ex  Im  tm  uifniora  digirjli  f\mt  tongkudinc^ 

Citia  exomim  angpifta,  feKqui  Ini  patte  uncji  multo  lationi,  deorlitm  rellc\;i  imgux  figura,  feris 
firioi  colorts  in  dnereo&circa  principiumviridia,  innis  vcio  purpurci,  (cu  vioLic&i,  !.ins  &  laaeis 
•  %'enis  propi  exortuni,  h  fimbria  pifKiudis  vari.i.    Adli.i rcc  ii-,  in  intenori  (inu,  mcdi.i  iolii  partc,  pcr 

(  kngimdincm  c\pi)rred,i  l.ifuigo,  oblongib  pilis  inkrui^  .ilbis,  lumma  paitc  lutcis  com^Kiiita,  /.a- 

j  nuj^^iticm  lujuIl),  l^olii         p.u  vutn  obtcgit  iolium,  iii  Uiinnutatc in  duas  partcs  dillc<£tua),  aburrotj, 

;  latere  herbacei  coloris  [in  nobis  otilenrato  paUtdc  cu^rulci  lcu  cinerei]  in  niedio  livido  excaiue clorib; 

>  icBqua  tria  foli.i  &  H>la  lineua;  auC cedlleaiil  fbrmam  habenc,  [>nniis  taraen  Udora  &  {Mdlft  biwrir 

I  oneaftunt«  &  liirlum  reacxa  iunguntur:  coior  his  utrino,  in  dnereo  lividus  [imo  parpureos, 

;  pnilld  tamen  diltitior  quim  in  pfopendcndbus  petalis]  qua  vero  prioribi»  akerno  poiicn  adilB- 

'  ^ntur  purpiireis  &  aibis  Iincisa  mediopecalo  ad  laccra  utnnquc  produdis  (triata  lunc.  Triduiim 

vcl  quacriduum  durat  aut  longtus  pro  acris  conl^inicione,  dcinde  oontrahtcur  &  deddicy  inferitjsab. 
longum  .ic  lcxanguljrcm  fbiliculum  rc!in(|uem,  mnis  in  trta  loculamcnta  mterlcptum,  in  quibiis 
rocunda  lunt- &:  <i')loiip.i /fmmrt.  Kadi<,sbiii  mcitur  multis,  inviccm  iiil.uitudincmlibt.-tiin.iti5, 
Aiumdigitoruni  ci.i(litu<liiic,  gcniciilati';,  in  tr.inlvcrlum  llriatis,  pci  tuiJCiiKicm  tctra- Ip.iihs,  toris 
iRodicc  in  fi.tvo  I  ukntibus^  uicus  candidis,  ex  infenori  parte  longas  tcnucU^ue  Hbi^  in  iciTain 
•gencibus.  Grayiter  toff  heriNt,  uc  Sambucus  ferij  dum  Kiinirlpint,  pnefanim  ra«HT,gtflH  acr^ 
conliimpcoque  (iipcrfluo  humore  tandem  odorata. 
*  Sylvallns  ab  honenii  non  videtur  aiiter  dificnc  quam  accidentibus  h.  cnltura.orti»:  fbliii  miho- 
rtbus,  &  hjeme  fliarccfcenribu»  cauie  bRvioNb  doribus  pracociadbiis  &  &uradiis  parpor 
reis,  &C. 

lff(ainireto^^ofii  lods  ioisraibdb. 

i.  JSw/ir»  «Ow  J.  B.  bmenfi  *Hs  GtrmmtM  C  B.  Paik  iumdta  ffcrMlMM  tnmiJm.  Jrar 
.  «Mh^  <^^«rf/iir«MrM<f  Ger. 

Qsi  DneoBdeniem  re&i  nkk,  <c  hanc  noveri^  nultam  qiuppc  in  radicaws,  folioruin  fkwiunoL 
forma  dtlfeentiam  notabSen  animadvertimus,  in  quibus  tainen  utnlgue  ooloris  Aoa  niodicnni  «n 
dtlcrimcn.  Fctia  cnim  colorcad  glaiicuni  magis  acocdunt  Fiera  pauco,  ted  eo  tamen  gpto, 
odore  pncditi,  laaco  candore  ferhdi  limc,  cxtmwrum  coftii  non  jWOi  fluim  pwpurae,  «nni 
virendbns,  qtnbasintusliaeacniooaiaM  refpandenc;,  imoiiHn  aitcna  lOlianim  loargines  luiecftriac 
pcrcurrunr.  ,     ^  -  _  , 

Noi  Irklein  .ilbam  Florcntin.iiu  .\  vulg.ui  fiorc  ar.-K)  fi>ccic  dfvcil.iinnoii  l.iLiiin:^.  Dirfcrcntw 
ibla  cll  in  radicibus,  qux  in  Flofenrina maiortts,  crafliorcs,  (olKiioici,  c.indidioics,  (xior.uioics,  ut 
nrdc  J.B.  Rcgioniroitc  calidioridivcriicas  (i^Knir.  SicFocHicuh.m  <iulcc<s:  Apium  dulcc  in  Iri- 
gidioiet regjones  aranflatapanUadm  in  vu^uia d^encrant.  Fottc  etutu  Uorenciiu  dicta iatioai 
primam  fiam  origmem  defaui^  nam  ab  CMea  ftminepnNeniuacIridcs  Axe  odorato  it  inodoro» 
anrnoaSeradicilNis.  *  w- 

Non  videnir  J.  B.  propter  colorem  album  pardailatim  Tocanfla  bii  noredtil^  cumanfoie 
abundcnt  Florenttni,  &  ucramquc  indiicnminatm  liumanc;  <k  boidcacejucempariiWaaainqaerk^ 
icntinam  dcnominari,  non  propter  colorem, 
M*ai/rita       C  B,i.,l:inu5  Iria^jm  lilvricjiii  .i  Florcnnna  IrHxie  divcrliim  facit.  DilFcicntia  eft  iii  iloni .  olore 
qiit  tn  Floientina  cmdidiliiinus  cft,  ia  llljrrica  diluti:  UK<iileus  pallelccns,  i<c  o<i<jie  iciiiiUiora 

vinats     «<>'»'^' '''s  nonob(lantilia^,«adcmvidaur.  ,       i  , 

^  ^  Iridisradix  m  vuio  auc  cereviiia  fufpenfa  hanc  dulccm  conTerrac,  illud  }ucun<kj  tuni  odore  cum 
fipncoommendas,  iltius  planc  zmulo  qucm  mora  Kubi  Ididoommunicant,  uc  nc»  in  vtno  nibio 
uptutcxperti  fiimus.  Sed&piflotibusadparandumfcrnMnnuntnciccipanistuagnopereitiitaucli 
Hax  parnm  ^Trag.  hifV.deUimi>t.i,  parrimi»ftrx(imtdbleprari6  ^  ^    -  . 

Plurimx  huius  pi.intx  r.iJici  .  i  t  rc.  i  Vccc!ibus&  Neoccricis  .-ictribuuntiir.  Sic  breviter  Schro 
demt,  Ufiispnecip.  inmuulagmc  leu  tartaio  puliiionum,  ^iulli,  afthmato,  ubftiuAionemedium 

loiniL 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXI.  *De  Herbts  biSofis  affinibus.  l  l8i 


torminibus  ventns  inKuirum.  Excrinfcuis  abftergic  cucii  macuias  &  lena^nes  (com  HflUeboro  & 
ineUe  mnaus  )  Ci  cbcrrimus  uliis  moiierni^  cll  in  pulvcribus  qui  capiOit  bifpoiguinir.  Vubus  vo- 
Cat  puivrcres  de  Cy pro.   (^in  8c  Hydropi  confcrc  &  l&cro. 

In  Hydropc  aa  wniinin  fp«cie  purgandumcommenditur  radicis  Ireot  fuccus  at>  ^^.  ad  fi  p.dan» 
diM,  Hianefta  niatRma  mihi  noca  le  piures  hydiopioaicdKlfleafliniiavir  fiibuluaiijnlceiiiccl.  ez> 
htbemfo  qnaddie  manc  lejuno  qoaaior  oochlearia  in  let  codilearitna  vtm  allH. 

Indcf{«rat.t  alvi  ob(Vrudionc  fiiccus  radicis  Ircos  rccens  ad  5|.  propinin?  cx-^icrtv.i  fLif,  tcfle 
Schencliio  lib.  Obfervac.  D.  Ed-v.  Hulft.  Purgat,  autore  Cilji.  HofniAntio  pnmano  pituitarn  & 
aquas,  leciindano  bilcni,  non  contia.  Ilmlic  ferc  lolr.s  lucaii  f  :;qL.t;ntJtur  in  hydropicis:  inqm- 
bus  ciim  fnrpe  .irdorcs  iaciat,  non  in  faucibus  tantuni,  lcd  &c  in  ctxo  corporc,  quidani  prorlus  ab* 
horrcnt  ab  illo.  Sai  dilhniaionc  ouus  cll  In  Gcrmanici  id  fieri  vcrifimile  cft  ;  in  Florenc  nsti 
eft.  Dctnde  vcmm  eR  dc  (iicco  crudo,  pcr  rciidcnciam  non  dcpurato.  Id  auKm  ISBridebecfiinodb 
nieo  curare  volunnis.  Snccus  cnidus  non  ultra  Z  i|-  exhibendus  depamitt  6c  impriR&ItaiictB  iri 
mttire  doli  iiunimr.  Cain  Ilofinanno  videnir  |  iij.  liiperari  non  pofia 

E  Flandiia  adTehitur  ad  nos  in  cordcifaiis  temfve  TeHinanun  pokheniniiiRi  quoddam  pigincn- 
tum,  quod  vulgari  eoruai  idioma»  didmr  Verdtiiii  ipltun  vcro  ita  par.iti:r,  IridU  fJorum  (unimira- 
tcm  coiliRuncante  maturitatem  perfedam,  quam  tundunt  in  mortario  l.ipidco  cum  piftillo  ligneo: 
indd  mamin  lic  tufim  rccondunc  in  vicrco  vafe,  &  in  cella  vcl  alio  loco  Immiiiiorc  collocaric  per 
dies  quindoam,  uc  digerarur  .itque  putrclcat:  quibus  elaplis  cliciunt  macenam  c  vafe,  5<,  linteo  »o» 
tcri  percolant;  nam  vcrl.i  c.ic  tcic  to!.i  in  liquorem,  qucm  igni  cxponunc  in  oiluii  vitf^a  ut  i^ 
Tcat,  donecdecreicat  ccrcia  pars,  cui  tunc  addicur  AJuminis  Rochar  modicum  plus  mjnu(ve  donec 
dinblvamr,  nngiiclliefcat,  fic  dclcaecur  color,  qucm  cxpcriri  poteris,  it  in  iMo  iiquorc  madeiiaj 
fiuftum  alhae  poffnz  [chaitz]  &  confpiactur  pulchcrrimus  cdor,  qui  (crvari  poccft  in  Tellma-- 
tnm  teftis  joxu  fundromm  morem.  C^effr.  Jt  Atramtntm  Lotdmi  imfrtfj.  p.  ;o6.  I[>rcmct  idcm 
leUervavi  quater  vel  quinquicis  in  iods  BelguHiipaiiici.fic  Foederari,  ut  in  Duno  mco  invcmo.  Hoc 
pwmento  ulos  obfervavi  Bcl^  ad  chartas  oofacuidas»  ic  ad  vala  tum  %nea,  tunt  nddia  puigcnda, 
omaiminaniaitCan^aim  l>.3«wr>db  JU^fSiik 


1.  Iris  altifim4kudtr,tmJ»^di»,  iimih$  mkt»  J.K  btta^  fttiiii^^ 

Raiior  bcc  Iris,  praceritate  ni%licm  npenms  jttBa  non  miniis  lata :  flvr»  autem  fuavicer  odo> 
iMiflcviillpiiiBinDiiBaoafliimaamoniia^  cuiustriaextima  folia  repandaliunmionllaairapur- 
pnriliiiftifiiK;  inde  ufqnftadinibriuncroettam,  hunuitiruperdliixmulamlamriilineispurpu- 
rcts  longis,  campum  album  percurrenribiis,  utrinqae  atuem^  fimbriae  iateiibus  ob[i(]u.T  fcrrugincx 
iinesr  luteos  margines  <U(Hnguunt :  temaquoq,fbha,ut  in  hoc  genere  fieri  folct,  intro.  lum  curvati 
fiirriguntur,  colore  nugna  ex  parte  ferniginco  cinercooblbleto,  ima  partc  ngidiufcula,  lutea,  (irura 
ftrrruginc  gucMta:  penitiflinu  fi£  uitima  te.  na  in  coila  fons,  mtufquc  lcviculi  6:  fordida  purpuri  pal- 
lent,  urrinqjc  latcnbus  lutco  lurido  iiifevHs. 

HaK  nobis  lauiblia  major  vulgaris  oWoIcta  Clufii  eflevidctur,  hortenits  pallidc  ctEnilca  C.  B. 

4.  /nir  ClfUtJmks  Ger.  OdttJmks  fivt  Si^mki  mujtr  Puk.  StifiMu,  fitn  maximo  tx 

Sena  aut  odona  habct/f/w,  IridisLufiunicx  bifldra;  fuliis  non  abfimilia,  mutuo  (lle  lit  in  alii« 
Tndum  generibus  ainplcdcnna  :  i:  quorum  medvo  eatilii  cxic  cubitalis  auc  amplior,  ronmdus,  gcni- 
oilatus,  digitalis  craflicudinis,  fitrtm  (uftinens  omnium  quos  unquam  m  I:  iiiih  1-,  i  jnlpcxcrim  maxi- 
mum,  novem  ut  rehquomm  foliB  conflinccm,  colore  tamen  aS  iUis  dilferentem :  nam  tru  ad  ccr- 
ram  indinata  foiia  craila  funt,  inceriore  partc  omriino  nigra,  nifi  quaxlam  venz  cx  purpura  tandi- 
cantes  intercurfarcnc,  ab  infima  bafi  ad  medium  u(que  ni^ris  viilis  httd  ob^,  macuia  nMg^  lcijcei 
vjiiofi  mgn  panni  indar,  inodium  fohum  occupante ;  ibns  multo  dihuiora  Timt :  tema  iUa  nunarx 
eisiacnmMncia,QHsli8abs  tegunt,  fiuiiicata&bifidaiu^  * 
dihdark,  licec  adobfinnm  purpuream  aooodenris;  tria  fidwAa  palmarb  lant  amplinidinis,  Sc 
nembranacca:  p.Tne  tenuitatis,  plurimis  hneis  ab  mfima  bafi  ud  esiremiim  ufquc  folium  ex- 
Currentibus,  prtim  njgricantibus,  parum  ex  dneracco  cindlcaniibus ,  ut  Americaru  Pavoms 
cxpanlam  cautLun  fc.-c  imicencur,  internd  circa  unguem  nonnihil  hir(uta.  Nullum  odorem  in 
hoc  flore  deprebendit  Clulius,  (ed  (bli  colons  vanecate  fic  raricatc  commendabiiis  eft.  Illi  iiicoe* 
dunt,  fed  rar6  admodum  capira  trigoru,  crada,  uncias  cres,  quatuor,  &  qiunqpteinMdnmloagi^ 
numeroium  fimm,  rugohun,  fo(cura,Fifi  fori  infiar  nuenum  oontinenda. 

Conitantmopoli  ddau  eft.  Hycmis  ii^uri»  dUBdttiS  firt  ia  lioitt»  repofica,  rehquis  Iridis  £e*£MU  ^ 
iietibm:,R«wetiam  cnteriifioia^  Ccunicu^ 
lun^ilu  I 


5.  Irit  MMit*  enrnks  fttjmbu  C  B.  ^{utiea-  etr.  mnimm  MJam  mn^^j^t  DsimMtte^t  a[- 

Sciu,  lepccna,  odonaque  habet ^i^,  omniam  Iridum  ampUffima,  &  in  latum  expanla,  viridit 
cut  xnigo  peimixu  vtdeanir,  ooiocH^  mntuo  ie  ampledentia;  i  quorum  medio  tmitm  proniit  le- 
iqnkabittlem,  inceidum  eciam  bicubittlem  vel  amphorem,  firmum,  craiBorem  loperiore,  bcvem,  ge- 
nwilactnn,  mnkilqee  alis  ooocavum,  i  qniiws  copofi  (nHllam  enim  foradorem  conlpexi)  vagp^ 
anlflqoe  indufi  pioikuoc  fivru^  magni,>pecuii  deoriiia  inflsrii  diiutc  purpurafcentis,  «c  ad  cocnii 
kun  BaodeaiB  colorifb  innkii  pumomlbeacilMtt  venis  ab  infima  paitiu  U  ibanaei  SaAiA  flaHT 
t  Hhhhh  }  -  1» 


Digltized  by  Google 


i8i 


H  t  S  T  O  H  i  A  PLANTARillf. 


fimt  ubi  vcro  lcinl-ituin  cxp.uidunt  fubcceruleuni  lubciic  a)lorem,  ailutioremadhucquaramflcxa, 
Se  flonun  Sambuci  odorem,  graviorcm  unicn,  qixxlimmodo  imul.mtur.  Iis  lucccdunc  rar.ores  > 
hauTGrs  capita  m&i,  magna,  tmngulana,  &  obculo  mucronc  pr.va.ti,  qux  nuciu-itacc  dch.lccn- 
hI  r.mM  conti.icr«  dep«eh«wluntin-,  cral&m,  •aneuiofum,  duriim,  ri.ivci.ci:-.,  lupoion  fere  par. 
kJ.x  crafla  cft.  m.igna,nodo(a,  multis  loogK  crakUquc  fibn$aonau,  iatcnbus  ut  leli^uz  k  pio. 
pagaiu,  &  li  rcpurgata  (jceeiur  odorata. 

flancConrt.intinopoliaccepitClulius.  .  i     .   ,  j   /i  * 

lli  it  ix  llmili^m  in  hortub  noftro  habemos,  cufus  tamen  Sota  vulgar.s  Iridis  Boi^  minoitt 
funt  •'  iwniis  icHcxis  &  .lc.xiuicntibjs  nn.i  i,..:  rc  purpurcis,  lincis  ex  flavo  albcntibus  ab  unguc  folii 
«t  lubi.  viilosa  in  iTi.irEincs  u.uiiquc  piudL  ctl--  1  inibria  lcu  juba  vtlbla  ab  ungue  pcr  mediam  petali 
OOviccm  aliquoufquw  pro-luct.i  nugis  Hav.i  cft  ii.i  im  in  vulgan  Liclc  :  q\ix  liiiic  mcumbuDt  pct,\la 
tnSSuSsoh.  biHda,  ad  maisinci  lutclamt,  gibbo  cincreo :  tna  ercOi  petaia  cuicrea  lunt,  lcu  albi- 
gygZj&hti«aMilei  iSaiBbm»  vcnu»  unsiG»  OBiea  Banem,  <c  JioeQlit  iem«|nea  fhutt 

fl|i>t-  • 

-fc  J*  J)«Jto*w*  wMl<r  C 11  Ger.  X}«te«».  m^»,fm  inilimmmu  mUatJ.-B.  nujm 

Utifolia  urtl*  OnC 

7  . 
Spciaatx  pukhiituduiii  &:  inagnitiiiinii  eft  l.vclris,  cault  bicubitali,  tcrcti,  mlnimi  cligiti  craflt- 
ladine  alis  trcbris  donato  :  in  quoiuni  cxtromis  jh  ru  iimlti,  migni,  coti  cy.mci,  cxccptis  pauci»  m 
.j^MiAim  alis  ftnis  dblitiuis,  vcrlicolonbtis,  altcrnoi  ummK:  foliomm  tinibiia  ci  occi,  angufli  quidem, 
^debKCi:  /ff/fi*  vero  quim  in  ulla  alia  [  qoain  colutt  J.  B. ]  latioi a,  uncias  trcs  lau  inccrdum,  cx- 
plicatas  Aiquils  a]as  rcferunt,  ultimo  proumum  iinu  fuo  liHnpcr  excipicnte,  ut  m  aliis,  colore 

^''c^uiius  hanc  .\  prxcedcntc  foribui  in  fummo  caulit^^a^nHigb  Gooiuds»  f*mmt  in  iveviovS 
capite,  minorc,  pallido,  angulolb,  rugolo,  pra:apuc  difRrieuriMb 

7.  Iris  Dalmttkamiur  fi«rc  furfur^  Maieru  J.  B.  IriJi  iifierx  sffms  mimr  CB.  Irit  Dal- 
ttutk»  MNr  Ger* 

Ir^  Luikanicz  leu  biilor*  Cmilis  ( inquit  Qufius  in  Hifp.)  quam  Pandus  ad  nos  milit  nomine 
babnaticx  nunoris  indgnium,  nifi  «piod  paullo  anguftiore  folta  yideaoir.  FUnt  purpurs  diludo- 
lis  &  icmi  aut  quaccmi  i^  liqgulis  csuiltbus,  obbngion  pcdiculo  inh^iWCI ;  fmm  itt  bfenorctli* 
■tlgri^  /ffrr^  «nCiiitoPm»  p»UMuni  &  nmnilhm.  Kowt  feriii«  Vflift. 


mrmro-cxruUa  C  E  rujjor         J  H.  Cluf  , 

cu: 

Wim  eft  qtiinto  gcneri  rAfiatica:  purpurca;]  non  dilOmilibus,  fed  biCTiQre  aHquantulam  (omk,  in 
aite  ramos  divilo,  qui  (ullinent  fiiret  i  vaginidis  enHicmt  im  iWM  pwUo  qxtomm 

tfff^  flifjAk»  ifitw  Ciniivli  te  quinti  ^eris  florcs. 


9.  Iris  hufcLa  lumihir  furfmu  C  B»  ••9"'  I^^if-  fmfmkftfikun 

biii,  Clupa  I     J.  R  •       •     .  .  •  ... 

Praxeiienti  magnituamc  par  cft,  anguftioiibus  tamen  foliis;  cauU  gracili,  pedem  &  ftmiflem, 
iptenliim  etuuncubitum  alto,  in  raniulos  divilo,  qnibus  intidci.t /'^ oinnibus  pr.viiu-tii  n-iinorc;, 
'oibos  pctalis  ad  terram  inclinatis  dilutc  purpurcis,  ti  itvib  crc<:faioolokn  purpurci  coloas,  qualu. 
ihvul»risquodamgenereconlpicuur.  non  magna,  nodolx  ,  , 

Abluc iicwi dil£bit.ipecie «jtiam Clufius majoj em  **  f^ot ted. floos  «olare  tantum  qui  m pUa- 
6shujusgeneri»ilianincofasplariniika  wn^  .  • 

Iru  Uifdia  bsstmlfor  verftttJv  C  3^         ^^f-.tm^"        /^*  9^  * 

A  dccima  iioni  nec  gr.iciiitatc  <  j«/m,  qul  in  ramos  eti.im  divifus,  ncc  angtiftia  fcib.or.im,  r.cc  r,i- 
di&difrcic:  lUrts  fimilitci-  m.igmtatiinc  pares  iubct,  lcd  divcrii  coloiis;  nam  tcrn.i  .ui  t.iiani jii- 
flcxadiluti  &  oaodammodo  oblolcci  purpurci  lunt  colons,  multis  fatui.uion,.  purpi.ra;  vcms  a  h.n- 
falia  «d  oras  leJMnMtiblis:  fin>b(iABav|sftainin.bus  conftat  :  bituU  iolu  lUam  icgeiuu  obloiccc 
■  ftive(aiht:  tenu^refta inftmft angidU:' flava et.am  fed  pupureis  Veius  diftinda,  latiore  autem 

Earre  pillcfzcncis  coloi  is,  quod,rnmodo  tamcn  iiilFufi  Ifiviffiina  &  quae  vix  apparet  purpura.  bam- 
ucuiu.uodwcin  ictut,  lcdpaullograviotcip.  .  /•   ,  r-    •     j   -j     r  ^ 

Nec  niagis  a  pra.cdcncibi.s  i-iii  i  Iiis  nu|or  lacifolu  ai.  Ciufio  a  lemme  decidiio  Ipoaie 
orta,  quam  C.  Ikuliinus  liiilcm  l.iiihm.jm  Gcrmanicam  candido-puipuream  vocat ;  J.  Bauhilini 
Uklm);.  latii^.  purpurcam,  folus  rcp.mdiscandicancibus,  purpurcii  \^v.^  diftunais.  • 
'  Qui  niMinuJjii»  amida  {ubuic  foha  qiam  lupcr.or,  uiter  qua;  aliurgit  pcJaiis,  tircs,  goii- 
Cula^  vin&,  fuftinesismembian.iu;Ai,  diccas  vi.ndcs,  pcr  oras  lcvitcf  putpuialccnces,  c  qaibus 
emergunt  bmiaut  temi  flent,  uxw  ddtnptJi  pauUo  minorcs,  petalis  terram  fpcct.inubus  ab  iino  aa- 
guflio5ii»jiC?ndicaniibu$'intcrin5,.  &ajr«  purpurx  ycnis  efcganterdmmctis,  l.atio:c  vcro  partc 
aillQjappurptitx:i:  Villorafimbciaiofcrndparte%velat,fii|« 

]aterflocidipurpun:ifimtcolans,w&cer{HfcB*fiin^  ^ 


Digitized  by  Coogle 


Lib.  XXL  2)g  Herbis  bulbojis  affmlm,     ^  ^TiY 


10.  hk  D^^cm»  ^lymilm  C.B.         iM^tUg  ^  fim  Dtmgfimi  OaC.  major  Uuf.  /.V, 

imafuaa  eKrulea  j.ii.  ■'  •' 

Dalmaticcmi om a>&ar eft/«/w  &  r«£«.  CW.  aibit.!,  .-ir  p.v,:io majorc :  floribusnu- 
mero.  nugnitnfine.  colore  Afiatic»  aertde»  refpondcnnbi jKcalis  (.imcn  ternis  inricxis  wuuk 

dilutius  purpur.i(ccn(ious,_&adca:ru!cnin  c;n<1ctinor^;  tcrnis  biHdis  &  g.K^is  anguftjonbcs  &  ci 

11.  hm  Afi4tuafHrti«m  Ca         fmfmitmtiwlm^l  R 

Jf  wS^S.fe^l^fjfaSt^^  PMlliumcn  brcviora&  anguflior..  intcrci.. 

.exit  Mtbr  raopll»,  CQMabs,  digitalitcniffinidiiiis,  in  aliquOT  lamos  divifus,  qui  nromunt  c  inAn 
brin.ioei$  theas  /er«  fupciiorc  nnnorcv,  nonnihil  odoratos,  quorum  l.ibf  afivo  folu  ad  t.  rnm^iii. 
flcxA,  lanirations  lunt  purpur.r ;  Suintra  circa  ungucm,  cjua  videbcer  hirluta  jlU  &  pailelccns  fim- 
bna  cxcumt,  vanis  vcnis  diftincla.  IIis  mcumlMi:u  tii.>  alia  latiuloila  bifiaa  folia.  quz  candican- 
liKuUtegunt:  dcindc  c  later^^^  iurgunt  tcrna  cri.i:n  Foba,  eteganti  puipDno  caJor«  Dni&u. 
Hon  Lufitamc* biflori fcre  hmilia,  lanontamcn.  '^  ^-^-  iAnttOMl^jliaMj»^ 
in  qaibu»yM>Miim]ua!a    Z?/!-//*  tuberoia,  fecunda:  iinulis.  "««wiiBi 

Hzc  etuni  Gonftantinonoli  mida  fiut :  Ma»  florct. 
«iffiSeSSy^ taavx^ Omf.  patqpii»fubeiMiilidoraC.S.  mai.Udf.dQ.iMiTkCuai'' 

C:a\  Cjuh  pMiWn  mi\or:  f^.^ra  Gtmks,  iHqnaiiiiTlnin  nujme^  iixxlari,  quonun  tmm  fimcfta 

ioiia  aliquid  rubciiJiii.  h,ibcrc  vnicbantui".  , 

II.  /rtf  UtiftiM  Gtrmmuta  nkre/MviC  B.  latif.  majer.furp.  yuibufdam  Kjrits}.'^  tmiprUt^, 

CH  , 

Longa  lataq,^*  habtt,  DahMCicaf  nujon.  pami  pari»;  emJtmaaa  ndrtftt  grahiiem,  riec  rari».  ' 
|Bi  laincvevrajMVf  pralm  inflexis  &  terram  rpeAiuuibtts  pland  puqxu  ci  h  .  c  i  >i.i- 

•i,  dibdorii  camencoloris.  nuU»  niii  drca  infimam  partcm  n^iiii  ^n<iiis,  fimbna  mciiium  toiii 
nenrum  occupantc,  albts  fl.iiiiinibus  flavo  .^pice  pnBdids  donat.t;  furrccftis  ciuUicra  krc,  tctl  magij 
*°f*bL JP^""^  bindis  hgulain  t^entibus  ge  fimbriz  ineumbcntibus  j  odorc  Qjoi  |uAvi 


ij.  tmlmifolia  Germtmea  Oon  «MifcMiC  B.  m^  h^.  mmJkntiMi^mui  pmfmuilA, 

majtrlatif.i.Om,  .  ,  ...   ;  ./r  , 

Siniilia  habet  foHs,  ab  exortnantemdrcaradicempurpurafota^:  cWfntrcubiMlcm  autamplio- 
rem,  multos  i  vapnulis,  parpur4(oenta>u$r»diBinligniris,  profereneem  flore,,  pctalis  tern^s  incur- 
mtmuids  craffisvenis  purpureis  notatis,  hmbria  ad  iahaun  inricxtun  ptt>tcn(.i,  t.ipili.inhus  Ihmuiu- 
lis  flavo  apicc  praditis  donatj  ;  tcrnisei-ec^onbiis  plcruni,  bitidis,  coioicmr),  liabcntibus  oblolctmn 
mqi.n  purourcum quidpiain  maKis  vel  mmus  iaturum  cii.ccc;  .ilata  .uigufb  Jgii.i  hinbria?  jncum- 
bcntu  ciuldcm  cum  iijrre<iis  liuit  coloris,  prattcr  nervum  raediuni  m  longitudjnem  exouiraklrinu' 
qui  cx  ccsraleopaipiinlab  Odor  ikmim  SanybucL  Bt«nMr  Iridi  obfblctx  iklspGx  TaUrfin? 
lis  eft.  '.   :  .    r      "     -  . 

t4.hi  lmifilimBelpt0  «dm  SmHha  huCbi^ 

narJLB.  .    •  • 

Cbf. 

Breviora  qt\im  {iiperior  habet/«/M,  alioqu!  non  diffimiLia,  nec  itunii:j  tiic.\  r.uiiccmj  qu\  invi- 
cem  amplct^hinnir,  purpiu akcnci.i  :  ^»«/.-7)»  uibirilem  &  .anipiiorcm,  in  alasilivilum,  in  qiiibiis  multi 
flarti,  totidciii  q'ioc  pi-.rcciicntcb  tolus  piiditi,  quonim  tcriu  ticorlum  intioxa,.  iwr  oras  iubuerulei^ 
cnui  un^ue',  c\  lir.n  ljii  •iL.int,  dcinde  niuitis  Li.ifliufci  iis  larurr  pitrpttra:  venis ab  imoin  longici^ 
dinera  cxcurrciitibus  ii:r.c  przdita:  ftaminum  hmbna  iiipenon  linuiiseft:  oenia  erete  oenil^-ceil^ 
acantis  ex  coenileo  iunt  cokm ;  eorum  orz  quodammodo  flavefcunt,  iinnMi  tendoribns  yinin  dt 
gi^innir;  btfida  &alau  pcuia  fimbriato cqpitia  fert  <aAw>  CMd^^  Odbr  i«4oe^«id 


15.  htl  latifiita  Bde^ica  -verficalcr  cJere  Sa,nbuci  C  E  Im^.  fjft  m        si  ftn»m  d^SAMtf 

atoeiiufH ].  ii.  laiifelia  maiar  lo.  Cluk  .     >  ,  . 

Claf.       _       _  ..  .     ..  ..  ; 

Paullo  humilius  cll  przcedento ;  nec  ejus  folia  di«t  radidem  ptvpoiafinn»:  CmliimoilMxki- 
«Iashn<litur,  7W«geftantes  fiipenori  fbrmi  quidem  limileB,  diverii  camen  oalmit;  nam  femilin- 
tlexa/(i/M,  bcet  ilbus  foliis  oan  fiotdifpuiii,  orasad  ftavum  oi^emm  acCedtfntcs  halxsnc,  ve- 
nalq,  pauUo  dihitiorcs ;  tema  dmm  erefta  bbfoleti  fiint  coloris,  cx  flavelccme  &  purpuiafcente 
imnif  Verikdoris,  quam  h  Camcrario  accepit  Cluiius,  loliis  non  iWimilia,  paulo  tamcn  dilu- 
«oi^  drnttngues  ctum  magis  flavclcentia^  &tenuioriba5purpurci»voiusQotaiaj  angultialataq, 

•  .-.feli^' 


Digilized  by  Google 


T 


jlg^  HlSTORlA  PlAMTARUM. 


fblia,  fitnili  coloie  przditaj  pnter  medium  nfirvum,  qui  magis  purpuralctt :  Odor  etiam  flomm 
Simboci  achiulus. 
Prjcoedcnti  cadem  vidctur;  nec  diverU. 

t6.  ^  l*l'foU*  Belgica  oJ«re  Samtnci  abtr*  C.B,  Utif.  mtjtr  nw»  trit  fnrfitrafctmihiu  J.  B.  la- 
lif.maj.xi.Cyil 

Pana  lupcriorihabct/c/w,  intcr  qux  cubicalis  feri  &  fupcrbri  xquabs  affurgit  ternosaut 
Quatcmos4  vaeinisviridibus,  oras  purourafccntes  habcnnbus,  ferens  |?«r«,  quorum  tna  inflexa  pc- 
uli  decimx  quartx  non  valdi  abfimilia,  longius  tamcn  protcnlam  habent  fimbnam  illam  vilhs 
oonftantem.  quam  ut  a  bifidis&  gibbofis  foliis  tota  tegi  poHit,  quorum  color  oblcurior  8c  (itura- 
tior,  qucmadmodum  &  fefe  attollcnniim,  ouibus  nonnunquam  mfperfae  lundat  macuk.  Odor  idcm 
cum  fuperiorc   PauUo  tamcn  ierius  hic  floret 

Irm  majfr  latifolia  fitre  vtrftcolcre  J.  B.  lattf.  Btlgica  vm-itgatt  C  B.  titajtr  latf.  XI I.  Our 

Prxcedenti  colore  (atii  rcfpondct,  ficpcculiarc  id  habet,  ut  inflexa  folia  duobus  divcrlis  colori- 
bus  fecundum  longitudincm  fint  dilcreca,  altera  videUcct  partc  reliquorum  foliomm  colori  refpon- 

*^I^*Mfeminenataeft,  cum  ahts  Iridibus,  quanim  nonnulla  unicum  duntaxat  folium  variega- 
tum  habcbant,  qiucdam  vcrficolorcm  tantum  ncnrum  medium  fohum  fccantcm,  oimq,  vel  am- 
phorcm  &  lanorcm,  vcl  anguihbrcm  :  ut  mimm  diehi  ik,  quanodo  naiura  in  his  flonbus 
fudac. 

Irk  lattfoli*  *>t*jor  vtrfudtr.  txrukA  dAutftr  J.B.  C/a/SlJ.  Jr*  UtiftU*  Btlgica  cimltm  verp' 
eoler  C.  B.  •  ' 

Hoc^wam  eenns  femine  natum,  inftar  prjediAi  varietate  adorum  confpicuum,  non  adco  tt- 
men  cleRans,  fcd  coloris  cx  dncracco  pallclccntis,  ut  verficolor  arrulca  diUuior  dia  queat  ea  Iris. 
Superioris'varietas  eflc  videmr,  non  Ipccies  diftuida. 

17.  Irit  txtties  celtrt  ijuafi  faUido,  fuligpu  ftrfuf»  Qnmrarii,  Clufie  14.  J.  B.  Lrii  lafifolid  oJtr* 
Oiyatantb^t  C  B.  /r«  Ctmirarii  Gcr. 

Amtu  huic  funi/ifiii,  &  l«ngiora  latioriq,  qulm  in  pracccdentibtu,  viridia  admodum,  rugofi, 
aliquantdum  cnfpa,  mucrone  nutante,  cquoram  medio  cnm^t  aibitah»aut  ma|or  caulu,  Uvis, 
ronindus  viridis,  in  aliquot  ramulos  diviliis,  qui  c  vircnobus  vagmuhs  fatis  amplos  promunt  J!«rei, 
nonnihU  odoratos.  &  ad  vulgaris  Oxyacanch;t  floris  odorcm  ac«dcnccs ;  quorum  tna  reffexa  pe- 
tala  palhda,  multis  craflis  purpureis  vcnisifoUi  infima  fede,  &  l  fimbna  ad  extrcmas  oras  fpariis 
prxAu  funt,  labrisetiam  femr.4  purpura  niccnribus :  tru  .lhs  mcumi^ntia^  fi^  qmbus  occd^ 
fcgubt,  coloris  palhdi  tanquam  fiiliginc  perfuli,  ut  ctiam  funt  tna  crc<aa,  fcd  magis  lundi.  NuUum 
(mquit  Clufius;  mihi  hadcnus  femen  mlit.  umcti.  multos  annos  illam  ^m  aluermi.  Mamnus 
paiJl6  floret  fecunda,  6c  color  floris  aliquando  faturatior,  .ntcrdum  dilutior. 

lEx  iSe  varia  Paiionica  «ulifcra  ^  ccnletur.  Cluf.  qui  eam  i  Joach.  Camerano 
habuit. 

18.  Irii  l^ifolia  Tannmica  eokrt  multiflici  C  B.  latif  tttsjtr  I J.  CkL  Iru  lutea  folii.  ficrum  rt- 
fandu  varitgatu  J.  B. 

Ru^ofi  funt  etiam  ifti  folia.  minus  tamcn  Uu,  longa  fic  viridia  quim  in  dednu  quarta,  fccun- 
aum  radicem  omnino  inienl,^  purpurafcentia }  i  quonjm  caultm  prom.c  cubrtalem.  Ix- 

vcm.  vindem,  aliquoc  ramuhTdotiatum,  quibus  mfidcnt  fUrti  c  vaanul.s  cmcrgcntcs,  maen.,  vcl 
nrorfus  CitSori  vel  Chcvacanthx  vulgaris  florum  mftar  odoratj,  colons  vanetatc  commcndabdes : 
mTfoSTql.  fS^^Snt  fcattoUu       rar6  fe  mum^  ampleftunmr,  aut  cacumme  nu- 
SSunr/iJfirar«laremapiaiu)rcaafunt,  ut  m  Indc  kdbofa.  nonmhd  t.imen  con- 
5S  anguS  u«  ™lomrquem;Smodum  6c  .lla  qux  l.guLas  fimbnamq,  conccgunt  tru  ad 
SSm TnC  ci  ci  Sfo  &  cioAum  pallcnt.  rchquaparte  canchcant,  mulus  tamcn  parpure.s  ra. 
EbiDlafede  adfctrcmas  ulbuc  fohi  (quod  plemnq,  famranus  purpurafcit,  in  carum  ftirp.um 
tnbJ^qji  ari  rlS  nuuTpurpuri  ^     futtulx)  pall.das  oras  cicgann  pidura  '^^^^ 
vmofefimbriaqua  partc  integ.mr  lutca  cft.  cxtrcma  vero  exalb.da;  mllcntcs  Lgulx:  magna.  tn- 
TobminSnmlum  mucronc  cauta  .  fcmen  Orobi  magnir.idine,  fulcum,  mgofilm  con- 
tmlntu    SSnXi,  vulgaris  IridismAar,  /oris  flavcfccns.  multis  i.tiinquc  nafce.mbi«  hbns 
Kt?'  qux  rrA«»  &  '^^^i'^"  odoratilBma  cft,  8c  cum  lUyrica,  qux  .n  01fian.s  h.ibemr, 

'^fn^minSfnTu^l^SK^  Utrunqoc  genus  inl^ccnberg -montc  f.pra  Man- 

derftorf,  &  ficaonbus  pratb  Sopronio  v.cinis,  &c, 
t^rm*  Flortt  Maio.  lub  lunu  fincm  femcn  mamrat.  »-  i .   •  ,  »  .  r 

SJ^^Uz  Iridcm  florcm  luum  ,n  loc.s  natal.b,>s  non  promcrc  fa  ib.t.  m  hortos  v-cru  tranf- 
lamm,  contraaliammfylvcftnum  plantarum  naturam  altero  annoflocCrc,  &  tpotann.»  poftea,  ac 
longc  lat^q,  fcrperc. 
Ab  hac  non  dJFcrt  Ipcdc  fed  fohisfanmm  var.egatu 


Coogle 


lilxXXL   iMii  hiSd/fs.    1185 

*hiUt^Jk  M0^Mim  CB.  mgtrfiim  JUha  M&nfar  J^mS»  tO»^  viriMt  Qat  t<.J.K 

VuBcedfimi  vaiJc  (iniilu  cft,  tX,  t%  ejus  femtne  nantn  putat  dulnis;  folia  tirncn  illi  breviora^ 
&  (quod  ranun)  nugiu  expwte  duobus  coloribus  (liAtnaa  albo  8c  vuidi,  ficqtiidcin  uc  albus  pcr 
loR^tudinem  excurrat  nonnunquam  dimidiatum  fblium  ocaipans,  inccrdum  fcrc  cociim,  aliquamio 
cjns  duntaxat  panem :  iilcicm  cti.mi  colorib  is  aliqujndo  (iilHndsTa^mxflores  includentes^  qui  i 
pwocdentw  Roribusnon  niultuni  dtl&niiit»  ftamiiiea  duntaxjc  Hmbna  m  reflexis  finlikcouAuracft; 
tt  fblia  SmtSU  itSaa  parte  purpureb  vdue  maculls  intemc  afpcrfa  fiint 

- 19.  Jr«  ImMia  ex  alh  ptBefetw  ftruts  C.  fi.  m<*/«r  7«/!/'.  foMefeenj  ex  mHm  cum  fmrfmtm  vaui 
J.B.M9.4tfi|Ci7.ChiC 

Cluf.  , 

Pc<lilcm  habuk  cMultm,  rotundum,  genicnlatum,  binos  atit  teitios  ex  mcmbRUMOaii  V^jmii  pro^ 
taemjtrts.  quonun  tcnia  teiram  fpedantia  paElclccntis  cxalbofiuit  ootons,  tnultispnrpureis  venitf 
ab  innitt  foiiatuin  bafi,  aax  angullior  efl.  m  lacera,  cum  k  fimbiia,  quae  flava  eft,  ad  extimai 
(bliomtn  oia»  procuntncibus,  quibus  finiialares.  interdum  Upc^  fnrpvec  macuL-  func  afi^crlx  s 
bifida  (btia  fimbtiam  tegentu  ix(^wi  um  oolonSi  aiius  etiamterna  fiirefta  (excepta  ooruni  anr 
galb  bafi  qoc  fla«doeii^>  nniltii  puipuiri»  TCMtin  latCFa 


10.  Jrkhifitr»  L»fttanic4  fiore  vid^iet^  Ckfit  li.  JL  E  Kftr*  fkrtmimrt,  iHtritMi 

C  B.  Iru  iifiora  Gcr.  ' 

Ctdf 

JFWm  d  vulgari  breviora  Sc  an£uOtoi«|,  aiioqui  non  valdc  diflimilia :  in  (ummo  pedaU  caiile  fiet 
c  puipuralcenabus  vaginulis  praaiiaet  VMhoel  oninino  five  facuratioris  purpurx  ctMoris/  qui  in  in- 
flexis  &prapenibntibus  fbbis  tntenfius  nitet;  villoia  ilU  iimbria  qua  doaau  finx  prariiis  candiiia. 
Unioum  auiem  fii^ulares  caidet  plcrunq,  jloreni  feruiK«  interdmn  led  taro  altenimj  rarifflm^  ter- 
tiuin.  finguLiri  Tjtiemq,  vaginuii  inclufiim,  jucundifCnii  odoris  Ldii  conralltum»  Semen  angulofum, 
nq^iofiun  in  Criangulan  capice  {ads  crallb,  (ed  rariijs  ferc  JUjA*  illi  fiibefl  nodofa,  gcniojbti,  (b- 
iid.t,  pollicaris  uaniauijnis,  gtbba,  iruus  candida,  ingrati  (aporis  inicio,  &  pauUo  p<^ft  L-n  iJ.iirimi 
guftiis,  multis  fibris  (imima  tcUure  ^iarens,  &  (iibinde  in  plurcs  propagines,  c  l.itenbus  njlconccs 
oivi(a.  . 

Nafcicur  tnultis  Lulictrux  lods  fiipra TM|iun,  v«l  pingMi  fblo  &  inarvis,  vcl  iatebroits  8c  iapi- 
MbIoc».  Vcfefloniit,  &poaM«iiam  iCaiiavw in Mrto  Car.  Andomaii» .caju^  rei  gradi  U-^'^ 
floiamccingnMnavitCiuiius. 

Hoj»  podin  Taiietasi '  * 


Mi  hficr^e  tffnu  fimmajm  C  &  Ih^  Jt/ritm  ^ifm*  fmlii^  CUfm  i\,  fiarepmrfnrctj.  & 

Non  iiiultiim  a  prarcedente  liifTcrre  viclcnir:  QiiinA  er>ini  ant  foo.i  e\  (inRulis  rAiiicis  capinl-ji 
promit /c/m,  ilhus  fobis  limillim.i :  cjuUrn  raro  ampliorem,  qui  iii  luinnio  c  vaginulb  purpuralccn- 
ttbus  fiorcm  proracbat,  Lulitaniue  forroa  pcriinnlem,  paiiHo  tamen  roinorcm  &  tencrioicm,  ncc 
adcb  fuavb odoris»  bcctadeum  latis accederet.  MmUx  nodola &  saqiailatii  ut  fiipcriori^  odcrit 
cum  virens  cft  ii«i«ii|  exfioMaMi6  QAffi^  1k  infipidi-lqitio  fuftds,  paAea  -ianMn  Mr^ 
£niodq|ae  orentis.  , 

Needivaia  (pecic  puianda  cft 

II.  hnnujtir  Uttif^is  Kmtnaevndtei,  C/«/t4.|.  B  Trif  fercgriiu  cJt/re  Oyacaful.f  C.  R. 

Q(ix  proxim^  przcodenti  cxtera  iimiliSj  petalorum  in  fiore  crium  (iirredonim  colorc  Uit  c«v- 
Tideum  magis  tendent^  finbdiq,  iaiferiprum  •nHigjb  •^annofbaiiH;,  tc  odoic  TnllBarit  Oxyncanth» 
dificrcbat. 

«a.  bwkt^l^emJi«fiift»C^  angf.i!irj^nf.Chi£  A  bit  fim  milMt»^  ftb»  wnmt 

CUf. 

Lata  habet  felis,  mgoC^i,  pedalis  fere  longitudinis,  drca  radiccm  nonnihil  mirpurafcentia :  r<w- 
lein  non  prodcimtem  c  ith;Jio  foliorum,  li:  aUx,  lcil  (eorlim  line  foliis,  p.\Ulcm,  In  quo  troi  au: 
quacuor  ftorcs  ^  purpuralccniibus  vagmijlis  cxoantes,  magm,  purpur.i  latuiatiorc  nitcntcs,  inixloii, 
quorum  tna  fblia  ad  tcrram  iikIuwc.i  .ib  iplDcxortu,  ulq.  ad  fiinbn*  ((iiuc  ttK,*  uiiiilida  cli)  cxtro- 
nuunj  albis  radtis  infigiuta  lunc.  Hu  luccedunc  cnanguiares /ilt^u*  magnx,  obtuio  nuicrone^  mag- 
ninn  /fimoontineiKetalianunlridam  moda  lUAxcraOa,  gcniculaUj  intus caodidai  fixnfiim 
coiloris  cortice  teaa,  fatis  odora,  ad  Phu  (ive  Valerianx  doineiuaB  odomn  acccdcni. 

Peouliarcm  hobet  lixc  pncter  cxtesai  Irides  notam,  ut  tiulia  -/blia  per  liyemcm  niaaeat«^  fcA 
omnia  flaocdcant  flcexlicoentur  nudaq,  oonipiciantur,  deiiuie  ineunte  Verenova  germina  proferac.. 

Irb  major  latifblia  i^C/«/:  hauddobi^  i  prioiis  icmine  ona  eft«  k  qul  noa  aGRr  diflene  Ckific» 
ipft  vi(4  cfi  quamfoiiis  circa  raxiiceni  (kuniiil^,fUipi^^  ,  . 

>isquc  ab  eadem  diverla  ceaienda  c(t  ' 


Digitized  by  Gopgle 


4-;  l'l%6       Hi.STORIA  rLANTARUM. 


■1 


.1 


^  '  .       Jra  laufeli*  caiululs  furfurta  vma  dtJtmS»  C.  B.  «>«/'«r  /ii/i^  17.  CluiJ  MM;'«r  Ai/j^.  cmJiJa  cwm 


mibmftm  fmfmmj.  B» 

Folus,  radice  cauU*  iou  cum  XXV.  convenit :  At  6ores  in  eodem  caule  nngtilares  «ut 
gBmini  ivitg^ulisexpallido  vircfbentibuspradeunt,  fonna  pf rcedend>itf  ftiiilei,  fidcaknran> 
antei :  nam  tria  petala  propendencia  candicant,  purpur^  ^'"^^  abinffnia  eonnn  fede  per 
Utera  excurrentibus  ulq,  aa  extimam  iimbriam  nibcoenileis  villis  conftantem : 
bentia  &  iigulam  fivc  ftamina  tegentia  alba  funt,  earam  tamen  l^bbo  ftibcoenilco .  tcrna  lun  ci  :a 
etiamcandida,  &abit)fimA  feJe  nu.lns  purpuroi^  vcnis  c1iftin(ftnj  cion'ec  in  )atim<iincni  cxfandi  in- 
dpiant.  Flori  (uccedic  thangulum  capuc  binas  pznc  uncias  iongum,  crafliuiculumque,  quod  matu- 
ritate  dehifcens  Julioj  (anen  oflaidit  niiafiim,  ioUiiliMii»  ecvi  ««gniciM&Be,  Jbnfo  liyeine  Ibb 
non  retinuic. . 

Hanc  ex  fcmine  15.  deddno  OMUil  nnfleiniiumi  dubitac  CluHus^  tametfi  hujus  flos  odom 
niCMt  oiiaiiiiendalMlii  non  &erit,  qui  tamen  in  ilia  deprebenddMnr.  Mirum  enim  m  mo- 
Zim  vniMC,  qu«  ex  fimine  narcunnu-  Iridei^  non  lecus  ac  pcxoaictt  duUB  Tulipz  Papavera, 
^toQgiieqpenentiidididl»  inqinjt  ClufiBi. 


UHCOI  J.  B. 

Multa  habet  folia  inviocm  ampteAenda,  cartprarum  Iridum  inftar,  unciam  lau:  inter  qm  p^, 
daUi,  esniculatus,  teres,  viridis  exyit  cMfi/,  liunmo  faftino  fuftinens  binas  menibranaceas  vagjmi^' 
«xi^iMi  mlletnBnwis,  ^  qaifaiB  «nefgpc  jh«  idiaaii  Iiidum  gqieribns  fonni  limili^  coloRaB» 
tem  diveniB,  nam  otalbo  pallelatnvB  «^uBMa^eft  &  tema  repanda  fblia  ab  imoad  enimu 

oras  flavjfcsntiliu';  venis  fiin:  diftinfta,  finibri.i  albicantc  ;  fod  quatcnus  a  biftJis  fbliis  ('qiixfimili 
colore  (0111  prA-(iitaj  gibbo  tamcn  dorfi  nonniliii  purpurafcentc)  uiteKitur,  Havckciitc:  fune<ita 
/i/w  abimo  giaali.i,  intcrnapartc  multis  m  latera  fpariis  vcnis  obfolea-  pui  pL;alcentibus  funt  di. 
ftindaj  ubi  vero  fkifi  in  latum  expandenuu  ixafJii*  colons.  NuUum  m  lioc  tiorc  odorcm  depre> 


.    A>     M-  yiifi^ltrk  itftf  Ger.  falHftrii  hat»  Bm  Acerm  «dmktrintul.  &  Jttrm  admhtrmm 
C&  ttl4rM,fivt  PfnuM  &  bitm»  ftb^it  PtfJc  VelUB  tBttttSflelM» 

tednte. 

In  obliquum  raJices  a^it,  complicat.15  &  multum  fibrat-is,  qus  propter  foliomm  vcfligu  &:  vc- 
neno&s  reliquias  foris  viliofar,  nigrxijue  lunt,  intus  vero  n/DCP.cci,  fubflantia  poiolar,  &  ccu  lilis 
quibuidam  vcnolar,  fapore  ftrcnui  adihtiigente  novo  quotannis  ocuiis,  inftar  Typiiz  aquaacae 
gemm»  AAc  Iridis,  longa,  mucronata,  qoorum  ea  qua:  prop^  radicem  6ta  (unt  fiimiiii  noonnn 
quam  apparent.  Ctmltt  duos  cnliiiat  «QDai^  &  incerdum  liiperat,  re^,  Ixvis,  rercs,  ipongiofiiSj 
&  intendum  aliquoufque  inanis,  tn  abl  dnmb  fUrtt  Iridum  lotei,  inodori ;  quorum  cria  ii^  re- 
liquis  iex  majora,  cxtrorium  rcpanda,  lutca,  fimbtiK  iiyeiigBiMiimiiantiiJoa^  &  iminqaeajj» 
oeniibus folii  marpjnibus,  Ibcis  nigris  variegatis  :  hxcce  Iniercedinit  «ema  ahenio poiitu  uiiTefl;^ 
vaWc  anguft.i  &  b.-evia,  tot.i  iutsa  :  ficut  &  intima,  qux  criftibifida,  reliquia  formi  cum  iride 
violacca  nilgari  tonvciuunt,  iolo  colore  lucco  cxcepto,  imibusa  dorfoapprefla /4»««,  exluceolo 
albedine  ouaoam  pridita.  Sapoie  eft  flos  rotus  fervidimmo,  non  quidern  primo  occurfu  vcrum 
paullopoit  &uces  omni  pipereardentiijsunt.  Siliqux  longz  ut  in  SpacuLa  fcmen  contmencruftiun. 
Odoremtou  herbanonfpirat.  r 
Inpratisiigni!*  iocis  paluftriUis  8cad  iDaig^&  ripas  noviorum  ubique  fereoritur. 


I  '     '  .        Cuidane an fneida fuhuius  plantx  radixaiiHrBocanioos  non  bcne  convcnit,  qu^  verd iniw- 

I  nemadAiingenti  facultatcm  obtineat  fcri  omnes  oonfentiunt  &  gmftus  almndji  qMinnnati  nPflB 

addyicntenani  .iliofq,  fluxus  alvi  8c  uccn  comnwndatur,  fanguinem  eiiam  undeamq,  maililltani 
cohibct.  Hiriccxttinfeaisad  dyfcnteriam  aU6i%  iaJigumis  fluxjs  pntcavcndos  .ippcnditur ;  «8« 
patet  quanto  olun  m  criorc  verlan  funt  Pharmacopoti,  cum  liujus  pro  Acon  veri  ratlicibus  factdmn 
plan^  contraria  docatis  uibparenr. 

SaibicJ.Bauhinus«  ieT«uri  ahquando  dcguilifle  hujus  flores,  qui  tantum  ci^rdofwn  &  lOV 
voram  exdcinint  in  finicibnit,  ut  fummaroqus  acrimoiiiam  vixpotneiit  midgare  Oxyaank  IXnde 
^■"^1!*)  finHi  fiiaftHni  qmi  Tr^  "m  iia-is  floris  ad  iniiarmnationemoculonim. 
Sootimoncani  (iMUMbrs  TOGanOex  bujus  plannr  radice.  per  viginti  quacuor  horasm  aqulii» 
^  .  niia  aut  parum  co&i,  pcipemo  in  illa  aqua  fncando  caiailum  album  afperiom  iyergiyi  mper 
Gultellum  aoc  punoris  chatybis  firufiuro  per  aliquot  boras  atramentnm  opdonun  <0HBCiuiir;  ex 
MiaiioQe  IX  Ge«iiMsd«Dfi.:Sihald.  Prodr.  Hift;  Nai^Scoti>s.Tkaiifia;  WUbftu  H"7- 


I.  ClmriueiTis  'jar.tiatM  C  K  Irt  bmmlu  Ut^ttis  (thrt  Hitltmt  J.  E  ChmmmirUi  Uiiftlia gtm» 
i^CH.  IrmiMmtQtc 

J.B. 

Pufiila.planmla  eft,  radict  crafiJ,  albL  rugosi,  aoi,  i  qiu  folia  CTCunt  aliquot  Ituln  vu!garis 
fofib  faMlif^  feaMinciam  lata»  duas  tiwe  uncias  longa:  C'«mm  breviiGmi,  quadrantales  :  Fhi 
vioiaceutgc  fMTHteni  utin  Md»  Trfpw  fid  pBrnmnia  minor,  «ec  cdew  ali^no  exccllcns. 

Lobdiui 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXL  *De  Herhis  bulbojis  affinibfu.  TTsy 

Lolwliuslunc  riJMlitiivciuk-  nullo  cilc  fciibir,  Horc,  lcmme,  liliqui  Xynde  fiEadc:  verumtn       '  " 
Belgium  .lut  Angii.ini  tr.mnaum,  fngidoque  &  liuincnti  lol-j  cxceptam  ondtm  produaere  in.  • 
drantalcni,  nonnunqujm  pctklem,  flores  albiikKj  auc  lurcos,  aat  vtouceos,         nibMtei,  fttiac 
tos,  &c.  .  .  , 

Cluiiusfein  I^ifuania,  {axoHs  &  nurinl  auiiafflaris  k)dt  fipra  OlyfGpponant  ^>tfevaflg  fcri 
bir,  fbliis  ejurdem  fcrc  com  Lufitanica  biflora  latitudmis  fid  brevioribui;  radKe  ilK  fimili  eenia  - 
Jaia  &  obliqu.5,  opiwlis  acumiiudimhpih  &  vafiiw^  cauliculo,  tr'.,nsiilaii. 

bus,  magnis  pro  lcmmis  propomooe.   De  vanetate  coiorum  m  floribiis  cx  fbmini  lutx  in  Bcljiio 
eadem  habcHflusrLjbelius.  '  ^ 

Nos^m  rupjft^^fctirois  prope  Liburnum  m  Italia,  &      Gamiuu  propi:  Moofpeltum  ia  Gat 


».  <Amu>ris  fl<nrefMHt-tm^C,-h.  C&Mb bmuUi  UtifiU»  mi»  mmim  aufi,  l. a  c4m 

Uttfelt»  mtjtrGUL,  '  •  <    j  ■"-». 

Cluf 

fhto  oft  brcvibjis Jnterdumfidii««iam  pedalifaus,  Iridis  vulg.iris  mo.lo  laris,  &  fecuntlum  ra- 
niagnacx  parcc  purpurafcewflws :  inter  qnxmulti  flerts  i  vaguiulii  pioaeunt,  lingnl.vi  pe- 
"drantaliq,  fulti,  vulg.in  naullo  mmorcs,  LulTtanicr  bifiori-  .xinuli  tani  m.ignitudm'.;,  tum 
COiore.  qui  laturations  nigrx  viok  cft,  pratiertim  cru  folia  ter.-am  fpccrantu,  cjuse  viUolam  limbiiani, 
ulq,ad  bifidailla  qui- ligulas  tcguntfolia,  cxarruleo  purpu  alccnccin  habcnt,  liib  ligulis  vecAfive 
ftammibuslutcam:  oiimia  autem  petala,  tam  qux  furluin  actolluntur,  auara  qur  rcpanda  cerram 
ibe&ant,  infcriorc  &  ledili  parte  albu  quibufHam  radSs  variaU  fent;  Sont  aucem  cjus  fiores  vcl 
aliqiuntiilum  odoraci,  vel  modon:  aiaiigMla  ttpt»  nncoa»  nuicno^uta,  in  quibu»  ftmm  Orabi 

 s^j-.-,  pa|ie(ccns,  quod  exijoGMom  iqgK  canicalik  <e  fiilTdat  Jb&r  nodola  cft.  rcliqua- 

— ^  .ficadnati»  fe  praMBb 
tnoni  colofei 


%,  ChmiuuiifiKaSitadif»  C  &  Lrii  ftrfnps  fixstilti  latifvUa,  ac4uU,tftrmiUJti.AiL. 

'  Ad.Uh.  •  ■  .        ,  '  •     '  *■    .  ^ 

Kfimma  &  rariflimaommum  eft  haK:,  radicis  pleni,  fubftantii  densa  ic  oblorB  iOyricx  non  ati*  '  ^ 

fimilis:  4rMi&  vcc6  nuilo,  prxfcrtminataliciis;  f^o  latiufculo,  rigido,  macipQaco,  pabuim  alto,  ^ 

CmxlfflodiGlatHdi:  flore,  reiiune,f3iquisXyridisfa^^  .  , 

Fhirima  oriur  in  agcoNatboaaafi Jocts arulis&  faxofis  [Garhgues  di<!^is]  fecus  fpcoim  illam  fef-  L'*'^  f 

qnfanilBare  Moofiidio  iaSBtm^  q/A  Rontignaiiamimr;  incujus  uucibus  &rupium  commillu-  ' 

iBneqiieDsaiikuKtt  prape  Bwilan. 


4.  CbtmMrit  Istifclia  mintr  Ouf  Trii  iKmHii  lt^B»mimJ,^  Ckmuwimrimr  firipnrimtt  . 

C  B.  latfoha  fior,  rubtlk  Gcr.  #  .        i~  r~r"  j. 

C''"/:  „  ,  ■  If 

Breviora  hmc  anguftioraq,  oaullo  limt  fblia,  guaiia  CHamariridis  primo  in  loco  (Jefcricti:  fiara  \ 

paandininoresj  f45p«r«triangula  &  mucnMiata  eoam  mbora:  (cmen  minus.  In  flonbu»  lumma  ' 

«anetas :  licet  f«ri  omnes  hmbnc.viUos  iopra  ftamina  coeraleos  obtincant,  infra  ver6,  ut  ih  modo  ■ 

difta,  luteos.  £x  lus  pancai  dimiaxat  adaottTitadns :  nam  omnes,  ifiquit,  valde  difiicit&  i 

BW™  oHiiniMtM,  modo  JaiMpanBMi  telnlylii^ 

s.  OdonM  cft  flixe«  deoifinn  icfiedi  petalis  noiimhil  pmpon^^ 

ivids.  '  i 

Flos  quO(.lammoilo  rubet,  interdum  diluriori  &  pjavi  quadam  nibsdinc  vclutiquc  carneo  co-  ] 
lorc^prxfertimpctalii  lurredis:  Villoix  fimbnx  iiipcnor  pars  albicat,  inferior  lutea  efL  £ft  a»  1 
tem  aut  odcmius  aut  inodorus;  Huum  omnium  ftamina  cocrulca. 

4.  FlOs  maior,  pallefcens,  nonnunquam  exalbidus:  pecabs  furre^  in  atnq,  abipfo  ibdm  e£- 
.  ortu  purporaloentibus  lineb  nocatis,  deorfiim  infiexis  in  paflelicente  CiAidii»  in  albicaote  viridN 
bni:  paUdcem  iien  Oxyacancbc  TdB>iii  fioris  odonm  pncfoi  aniMibair:  aberiw  ^asi 


5.  Solofloris  colorc  fLivcfccntc,  furrciais  per.ilis  purptirafccntibus  virgiilis  radiaris  propehdcntibus 
vclnigncantc  vel  liiluti purpuri in  nftdio  notaus,  a  quarta  dL-Fert.  O.ioratus  hujiisetiam  clt  fioi. 
Summa  pc^rro  huius  £c  quarta:  alba  limt. 

Nafcuncur  omncsinnudis  6c  apertis  collibus  Pannonia:  &  AuftrLr,  V.Cluf  Cxtcrum  tam  in- 
fignem  varietatem  ex  (emine  detsduofponccgigpinonelldutM^  inquitCluflus:  infinttimi  ci  go 
variaie  pofinnt,  &  novx  quocannii exieiiitoe  laeo  variecatei tMnieri.  Miniis  reOd  etgo  4  Cfi. 
'pro«amAiilpeciBbu$j)onunQir.  Ninidnisenim^ecienim»  filwfpeciediiyngiiicancederami^ 

A  pcncedencibusiiAciadio^  necfidiis,  neq,  floris  figuri  differt,  proinde nec fpecie. 

ChMMtrit  Utifthtt  mmtr  6.  Qu£  Irit  humUu  Utifditt  tmmr  ttHcrnnM  J.  11.  Coam.fore  <>i>j  v!e!i> 
idUbCB, 

chtT' 
Cujus^peta 

ufq,adextrer  _  ^    ^  ^    ,  ^  ^  

aiba flamina  tegunt  ex  palbdo  aU>clcuntj  fu^^itb  <X9&»  pailj|[la  Sial^  drn  «mun  mmebob^ 
■iMOtepBiputafccniibMiiadiii  aiperfa« 

Cirai 


Digitized  by  Google 


11 88  HiSTORiA  Plantarum. 


.  CiTca  Budam  in  Pannonia  Mu:(ij:  finitinu  eruta  fiiit.  Cl.itlo  cni.fit.i  brcvcni  .idmcxJum  caulcm, 

•  ^  tcinf)- Jiguoi  (in>r.i  terr,iin  cniMior.tcm  habuit,  ci:i  jnici-.cr^int  lv;ii  jlorcs.  ' 

Nec  ina«&  l^ieck  di^re  cciileiuk  i-cliqiueChamrindum  Tancutes  a  iemine  orUrj  quas  ddoi* 
Ihc  Ghfiai  Kpaiiio«oteva^  nooo,  ded^ 


1 


•  I 


Hujus  flori  tri.i  petala  deorfum  inflcxa  v.irils  radiis  ex  n.nlliilo  p-.irpi:r.ifccntilM|,%b  ikio  ftu  (i;ni  8c 
in  Utcr.a  Iparlis  limt  difhii(fta,  jier  or.iscujni  tciiui  quooam  ccrralco  colo:-e  .TTpcrfl  :  fimbria  me- 
dium  foluiin  ;id  mflcxionem  ulc;iu;  ociii;uns  multis  viJlis  conl^jt,  qu.i  b:frrto  folio  mtcgunttir  flavfa^ 
reiiqiu  parte  dilute  caenilcis :  pcula  gibba  illaui  £c  ligulam  tegencia  coloris  lunt  ex  coeruleo  can* 
dkaacis,  qui  in  cofta  9t  drif  pAulb  ucuratior :  tema  fc(e  anolientfa  feba  cx  cocruleo  tMhm  ab 
ino  aiigulla^&inultispurpu;-ci$  venis  in  laccra  cxcuircntibus  pnedha,  qni  Tero  in  lattim  expandua- 
tnr  puipuralcentibus  macutis  alperia  iam.  Fk>n  fuccedebat  longbioiifaiiii  trianj|;ulare  capat; 
Flonm  cum  aliis  Cbamadridibiis  dedic  Aprili,  nulti  odoiis  gratii  oommendalnlem. 
Chamxiris  latif.  minor  8.  Cluf.  florepurpureo  flavefcente  C.JJ.  Iris  humilis  latif.  minor,  Qofe 

vario,  e)i;s  iolu»  v.iKlc  inciirvis  J.  B. 
Chamxins  l.inh  mnor  9.  CUf.  Clumxiris  florc  p.iliidc  lutco  C.  B.  An  Iris  humilis  latiK  floro 

pallido,  albicante     vario  J.  U. 
Chamzirs  latif.minor  10.  diif.  Ch,  minor  florc  purporeo  C.  R.  Iris  humilis  latif.  mtnorftere 
rario  violaceo  J.B, 

Cbamcirit  lacifblia  minor  1 1.  Clmf.  Ch.  canijinii»  venb  variisdiftinfta  C.  B,  Iii>liiianlitlatifi 
nniior  Aoro 

Taiio,  ibliis  eiustnflexiseandicantifaus 

Harum  defaipciones  omiilmus,  i  Cluffi  kfttr,  fUnt,  rtmr,  fi  quis  eas  defiderac,  pet;n(^..i<.  O jni 
enim  hufufinodi  v.irietacum  numenis  (  novb  quotannb  i  lemtne  fito  fubnafccnnbus)  cerrjs  &  lie- 
finitus  non  lir,  infimtum ellic  firigulas  pcrfcqui,  ik.  li  id  .iggrcdcrcmur,  Dlant.iri:tn  hirtojuin  im- 
mcnfuni  ciiidcin  exciefcerct,  ncc  Elcphantinii  \  oluminibus  poiiet  comprcnendi  Verum  ccrtus  & 
dcfimtuscilj  uc  fx-pii:;.  divinius,  in  rerum  rutuj.i  ipccienim  muDann»  uiiaMt  aMtiooe  fapnc 
udg^diemj  uc  credi  par  dl,  coolhns  &  mimucabiiis. 

4k  CiinM«fr/f /9^tew  CBi  JMiaiMr/iM  Dod  Cl^^ 

M4f 


\     .  (f.      Irides  anguflifeli€. 


S.  M  TnaafitAM  CluC  Tr^Jitiiii*,  filik  hti^fimit,  jhv       J,  K  0^ 
«M  CE        ^  . 

E  celfionim  auc  alcius  aflurgentium  genere  eft  hzc,  folia  habens  reliquis  quas  confiiexerat  Cfa- 
fit.s,  tnuko  longiora,  bicubicaba  videlicct,  modia;  incer  latifbliam&  .inpiiftifbliam  laticunjnis,  unci.irn 
lcilicst  lar.i,  rehqu.irum  Iridum  foliis  m.igis  viridia,  non  ramcn  fplcndcntia  utXyndis:  CauUmhA- 
bcbac  mter  foha  prodeuntcm,  qtiinquc  pcdcs  longum,  vcl  ctiam  longiorcm,  ronmduni,  firmum,  li- 
CCt  DOQ  Taldc  ctaiEimj  nodo^f  &  aiiguoc  brevioribusfolits  prxdicum,  in  cujus  fummo  bini  8c  ccr- 
«  fhtt,  i  tmlfak  pwdenntetj  pceJis  finoofi^  Iridis  bulbofz  f]avo  fk>re  fionbus  fbrmi  non  difltmi- 
ks,  autei  ooloos.  guonim  tiia  majora  vedas^temun  vaU^  reflexa,  &  ib  iocumbencia  cria  aK»  mi- 
twn,  alata,  ligolam  flavam  tegenna;  cria  reliqaa  i  lateribni  majofum  prodeantia,  aflurgcbant  inp 
ftar  ukxura  qux  in  Iridibus  bulbofis  conf^nduntnr,  faificbimaae  mDcranBm  habebant.  Fbribus  Cm> 
oefleiunt  trigona  ea^ita,  in  fmgulis  l.iteribus  seinini  ooftl  five  nervD  fecondum  longjtudinem 
emincnte,  non  diflimilu  cipitlbih  Iriiib  anguftiroliz  majoris,  fimilibus  cciamTiNeiMifnr  fleu.  SsJiMx 
digicaUscralficuduiis,  nigncans  &  nodoia,  mflar  radicis  anguflifoliarum. 

1.  irii  frttm^  mp^^alta  fi>i»fttnlf  C  B.  ttM^tlis  Miebt^tUatfit  /^miaiua  J.  13.  ««^«jf*- 

Multa  psofeit  .^/w^kmgij  rigida;  .moiftiocaSc  nlgrioM  quim  Tripolitana,  m.r  comprefia  ve} 
confrada  ingramm  teon&piqineodoremTpinint,  propenwdum  uc^atulz  fbmda:  folia,  minusumei) 
graveolentem :  inter  qwe  Ci«Mr/  teretes  oblongi  Sc  cubitates,'  incerdnm  ctiam  longiores  oxfurgunc, 

?ti,ituor  aut  nuinriuc  fiores  cx  v.iginrlis  I.ucralibus  promentes,  Iridis  bulboli  vcdTcoloris  floribuj 
orma  non  aamoaum  dilTimilcs,  coloic  c^':ulco  l.ituratiore  pratditos:  quibus  lucccdunt  oblonga  c^- 
pta  trigon.i,  !ui>i  u)'i,  multo  hrmior.i,  magilquc  cjrtil.iginofa  qu.im  hnfoharum  Iridum,  us  paria 
quz  m  Tnpolicana,  angulis  ctiam  eraincntibus  &  quodaramodo  gcmtnis,  quz  dciii/ccntes  jtmm 
mqilici  ftrie  digelhim,  aliquanculum  compreflum  &  anguioium,  oflezque  duricia,  iubrufciccnce 
njiembrana  te^m  oflendunc.  Raditti  c^liquz,  longz,  nodofz,  graciiiores  quiun  in  latifblu«  Tri- 
pohcanx  radicibus  xqualis,  foris  nigncances,  intus  candicmtes  aut  pallefbentes,  (apore  aaijScfiv' 
ado,  mukas  longiifeue  fibras  fpargcntes.  Inreniur  ctiam  niis  non  g^veoknnbus. 
JaGeaaaniftficHunganain  pratismvenitir>  -         <  ^ 


Digitized  by  Coogle 


Lib.  XXL         -       Htr^  UMfts  afjmbiu*  i  i8p  ' 

I   ' —  j  '  1     I  --  f- 

Irii  fratenftt  an^uftiftlia       f^tulj  .i/f/or  C.  B.  ttniiifolia  rnajor  fiore  citrulta  <^  firiatt,  an- 
gm^iftUa  X.  Cltifi»  J.  E  Mguptf.  muur  fivt  Fsmmufa  vtificolw  Ciufit  Puk.  Irit  fjlviSru 

Uftmimt  Ger.  •  . 

CUf. 

CiAmi^  ioierdum  ctiam  loneikMR»  fali»  habec^  «dfflodiun  angafta»  niniad  dig^  (he  iemuncb 
lamulinem  non  excedencia,  viridu.  non  umen  ipleadaicia,  imml  pwte  lBllcranar.i,  infimi  vcr6, 
qua  lub  tcrra  latent,  purpurarcenda,  nullo  iner»»  odore,  t  J-Brahuio  oleraceum  quU  rctlolent.3 
Omlts  habcc  lelquicubitalcs,  nonnunquam  bicuoit.nles  .lut  ampliores,  rcctos,  tcrotes,  fimio^  licet  intus  • 
cavos,  Reniculjcos,  viniici,  fimimo  falheio  in  bmos  .lut  cernos  ramulos  divilbi,  (juoium  lingulism- 
iidciK  /.'^rr/,  Irulii  buJb.  vcrlic  Licir.  Horibus  tonii.i  limilas,  odorati,  ciuoruin  terna  peraLi 

deorlum  intlexa,  inhuid  [urte,  &  quateniis  biHiio  .ilacoquc  tolio  ligulam  occulcnte  teguncur,  furt'o 
colore  lunt,  reliqu.i  vcro  parte  (  qux  in  nonnullis  brcvior  &:  iatior  efl)  in  aliis  obloiigior&angiu- 
ftiar^  nunc  candicance,  modo  purpurco  lcu  violaceo  «olorc,  yenis  /aturatpre  putpura  nitentiDus 
per  nlii  kmginKlinem  &  latituilinem  cxcurrcntibus,  &  Hmbrii  Are  fiiperciUo  carencia :  cria  fiir- 
lam  ered»  aaguftiora  Qm,  &  cum  bifidis  illis  exalbidas  bgutas  cegentibus,  purputci  fatuH  fivc  vio. 
lacei  (unr  cimra.  Breves  delnde  (iiocedunt  filifug  ftre  capita  triangula,  brcvioi-a  cuam  in  prsrce^  i 
tlcnte,  netjue  adeo  mucron.ita,  neque  gcmini  coJl.i  cmincnce  prardita,  qua:  pcr  matiint.itcm  ' 
cantem  coioren}  concrahunc  &  delulcunc  Stmttn  iiu^uale^  angulofuin,  nonniiui  comprcllum  5c  j 
.^nn.n.  n(mri.iantia.  Mm^»  tMgP)  teaau^  Aiia^  «MkinlA  iaftar  fiipariQrii.  ftm  Amia.^  Mii«;t«M  jm».  | 

dita. 

CluHus  in  pratisiioaaDlfiiKlocitpiaBB&fibiBAnfhicfcUiigukeam  .  i 

apud  igliun  nde.  '       .  i   

Clulius  Iridis  angpftifelix  iecundx  (peckm  alteram  meminic,  eiufque  iconem  dat,  (ed  nuUam  VMMfc 
addic  ddcnpaonem.  Hanc  C  Bauhinus.  Iridero  prateoiem  anguftifbliam  liumiliofema|ipdlar« 
apudquehireUauaSynonymavide.  ,  .  - 

Inscuididii  iixifai»  aogMftifoIia  LiA.  ab  hac  nuiaiiter  quim  floni  ookve  difiene  videBa-.       /m  <mf«l}if. 

Iris  an^ufiifiUa  v;ari:ima  majfr 
Irii  mantima  l^aThancnfn  Gcr. 

Ex  rtik*  nodola  mulu  producit  folui,  hrma,  longiora  quani  prjcccdcns,  &  p<ioris  fbliis  m^gpi 
aOgpifta,  &tuhique  viridicate  praxlica,  nonnihil  ctiam  Taetida ;  incer  qu.t  cubicalis  aiTiirKit  camlu,^ 
Tom,  aliquot  Korcs  proferens  Secuadz  floribus  lon^ores,  8c  Prunz  pzri^  iinuks,  iedlongc  latura- 
aore  purpuni  &  quafi  tiigri  przdicos :  quibus  (iiccedunc  tofita,  prinuc  capitibus  pzne  fimilia.  ft- 
mmt  etiam  (imili  pkna.  Rniix,  uc  di&um,  nodpGu  Am,  foris  nlgra,  minimi  digiii  craflituduiej 
incerna  partc  ex  albo  flavclccns,  antrorfiim  &  tn  Utera  progredicm,  aliarum  anguftifbliarum  Iri- 
duminflar,  Sttandcm  vcluti  la  orbcm  fcfc  fi^argcns,  (  cuad  oimiibiis  Iridibus  communccll)  miJui 
libris  donata  gracilibiis,  Av.vu,  Uncxi,  lcnris  laincn  trdctuooncunuabus,  quarum  anccitores  £c  uo-, 
.VeUx  craflSorcs,  niolliort;.  ilk:  i-aiidiJr. 

Ab  hic  inihi  non  divcrla  Ipccic  vidcoir.  ,  . 

tr»  migKftifolM  marisima  mimr  C  B.  Mpifiif.  miur  Clufii  ^usrt»  J.  B. 

Clmf. 

Flneoedeote  hundBor  ei^  fMm  pauU&  ounacibiB  aoBtAioribm,  atqiie  etiam  dilutioribus. 
Ptfanc  camea  flarifaia  &iiniiorifaui(  cmni  nmflis.  NifiKnr  «ccamque  Hoc  genus  Hiipaniz  & 


5.  Irit  angufiifoli.1  hortenfi  'jtrfuolor^  CB  '*fg>4^'  /mtM&Mff  T^hot  fiUk  ItSm  &  ftf^ 

fnreii  vemi  variii  J.  B.  «ngmfif.  5.  CluC 
Cluf. 

Nec&liocum  fi>rma,  nec  radicibus  multum  difet  ^  nujore  marina,  nifi  quod  £c>lia  habere  mn 
-  Tideamrcam  atra  viriditaCc  pra.>dita  :  fiortt  cciam  plmim^  differunc ;  nam  tria  fona  IntTefta  pur* 
nurei  (unt  coloris  &  viobcei}  nia  ?Br6  reilexa  &  terram  fpedancia  pflu]|6  latiora  fiuiCf  &  multii 
b^eis  purpureilque  venis,  ahemalim  permixns,  ab  ipfib  (blii  ungue  exotienabasj-atqae  ficundtbn 
lon^nidinem  6c  in  latcra  fe  fp,irgentibu5  gratifumam  varictaccm  efliciunt 

Florct  cum  manna,  fcnus  pnmi,  Jimio  videlicct  mcnfc :  Semcn  manintaccm  atquirit  Scptgm- 
jhris  tnitb. 

Hat»  nurisimie  varittateni  fuifii  fmffiffr,  a  femme  JcciJuo  in  hortii  tnatam. 

6.  hit  gramtmts  tm  firmit  futmimt  ftli»  J.  Bt  £w  mpifi^.  fnmnm  rMmt  mt/ir  &  mim 

C.B.  mip^.LOa£  CSimimttmmfili*<jae, 

y.B. 

£  nim  inq^ora,  tenoiore  8c  gradEore  qoin  czteramm  Udum,  nodosi,  nigro  cottice  (eftl, 

obliqui,  brevi  tcrapore  magnum  ccfpitcm  occupante,  ut  cum  difficulutc  crui  qucat,  caulei  palma- 
res  f  uni  j)edilcs,  alteri  vixdodrant.ilcs  Cluf.']  tcnues  lurriguntiir.  Flos  anunius  e  fub|ccto  u/jcf, 
fex  profundis  fiilcis  totulcmquc  acutisporcis  exarato,  cmic.it,  novcm  pct.iiis  aharuin  moic  conftans, 
fed  multiim  diveriis;  nam  tria  cxtima  rep.mda  extrenu  ori  albis  vioiaceilijuc  ilnis  obliqins  \  ariita 
funt,  inde  concuidius  folium  quaji  ex  ilthmo  eludatutn  p.iulatim  latcfcit,  psirpuralccns  in  latcri- 
bun»  nuUi  ip  medio  hirltita  limbna.  cojus  locum  fupplet  linca  lata  lutca,  i^riis  jHirpurcis  pidaj 
on  citnnfiffif  cdpqfidein  oofta  ex  Lteo  Tirdcic  Hiicc  incumbunt  iinuiiter  repanda  tria  tfla  bl> 
fidafblii^  qox ia nwio qnidem i  TioU  puijwifeui^  abuecibusautcm  i diluto  nibot«  fimi cine> 


Digitized  by  Google 


I 


r  • 

'l 

1 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


'»,  ' — '         rca  funt,  quilws  avcrti  parti;  appnniunmr  {l.iniin.i  i.tciuf(:u|jj  ailtrata,  coloris  ferruginei ;  hifce  al- 

•  tcmo  pofitu  intcr)cita  lunt  tria  rcliqiiis  niinorj  duplOj  colore  violacco,  ncotinuam  m  fiimmo  rcli- 

l|  qiunim  more  cosuntia,  (cd  apidbus  convolucis  h  ic  mviccm  difllita.    Odor  nobis  gratus  Prunorum, 

I  Cluffo  Armcniaci  niali.   Succedunc  capita  liiblonga  8c  turgida,  vaUc  emincnobus  colhs  pra- 

■  fjrittaitt.     ^"^Clolius  du.is  hujws  difFcrentias  dcprchendit :  Unam  pcdah  intcrdum  altitudinc,  caule  tcrcti,  bmos 

'  aut  tcmos  plerunque  florcs  gcftante :  Alcerum  caule  vix  dodrantali,  unicum  magnacx  parte  llorem 

I  ^  tClTl 

LxM.  Provcnic  in  pr.icis  Vienn.-c  Auftrix  vicinis,  ad  r.idiccs  montiuui  fitis.   Huic  folia  hycme  accrel- 

cunc,  funcque  tenuia,  anguila  valdc,  non  rigida,  fed  mollia,  6:  lupcnoribus  dilutius  vu^cntia. 

A    7-  Xnh  Ger.  Xjrh  fivt  SfMul*  ftetiJa  Park.  Sfatnlit  fvttiJa,  fJrrifout  Xjrrit  J.B.  Xjf- 

ris  I.  fivt  GhdtilMt  fmdtu  C.  B.  ^&tlnhtng  «Dlabbon,  o?  «OlabtPpn. 

f.  B. 

R»ifx  inairva  Dod.  in  novellis  plantis  ronmda,  &  vcluti  bulbi  aut  ccpac  alicujus  caput,  h  tm 
fibrx  dcpendenc  cralliufoJx,  vetenbLs  &  multoi-um  annorum  plancis  multx,  Iong.T,  gcniculatar,  libi 
'  im-iceni  iniplicatx,  magnum  vcluti  ccfpitem  conlhtuentcs,  denique  ut  forma  ir.i  &  acnnionii  in« 

tenfa  ad  Iridem  accedit.    Tnlia  niulta  cubicalia  &  (elquiaibitalia,  m  culcratum  mucronem  deltnunr, 
angufliora  quini  vulgaris  Iridis,  acro  virore  fplendentia,foecidum  cimicum  odorem  attritu  obolentia : 
;  .  intcr  li^c  cauks  phircs,  glabri,  cralHtic  mcdiocri,  pcr  media  folia  re^  afliirgunt,  quorum  Iinguli  ca- 

naliculato  calici  iniidcntcm  rerunt  florcmlridis,  lcd  mmorem,  novcm  foliis  conftantcm,  quorum 
tiibus  repandis  ex  purpura  obfoleta  albicantibiis,  virgatis,  nulla"  Hmbria  villola  donacis,  terna  modico 
intei vallo  impolita,  luliginolb  colore,  biiida,  ligulas  concolorts  occultantia :  reliqua  tria  modice 
eictta,  ab  cxorcii  ad  m^ium  ulque  circitcr  fufca,  dcii>de  ex  albido  Icviter  purpurafcenru.  i-lon- 
biis  liicccdunt  fili<[»^  oblong.T,  vel  (ut  ait  Cordus)  Iriiljs  lylv.  fimiles  utriculi,  ied  paullo  majorcs 
8c  ti  iquetri,  qu.T;  pcr  matuncaccm  Pjconiz  inftar  dchifccntcs  ftinen  oftcndunt  roomdum  rubram,  mi- 
nons  Pifi  magnitudinc,  gulhi  fcr\ido.  , 

Ad  fepes  6c  in  dumeos  apud  nos  pro\'emt,  led  ranus.   Oblervavimus  cum  Lobelio  «  ad  Iitorcos 
raarisaggercs:  Paffim  Monfpelii  iocb  fimilibus  invenitur. 
ViTtt.  Ea  v;  &  acrimoiua  prxdka  cft  radix;  tametfi  Comlam  aut  cimices  olcac,  ut  .contra  cipitis  vul- 

neja  Diofc.  tcfte,  faciat  8c  frafturas,  ediicat  aculcos  6c  omne  telum  extrahac  citra  dolorem :  admix- 
I    1  .  ta  floris  ams  tcrtia  parte,  radicisCaiUurii  quinta  8t  rticUc  lanct  tumorcs  8c  inflammationes  cum 

'  accto  inipofita.    Radix  ciot  paflb  cohmla  bibcmr  ad  convulla,  rupta,  coxcndicum  dolores,  luina: 

•  flillicidia  8c  alia  profluvia.  *  Semen  ad  ctcndam  urinam  cfficauffimum  eft  trium  obolomm  ponderc 

m  vmo  potum :  Idcm  8c  licncm  ablumit  cum  accto  pomm. 
j    \  '  Lohtl.  Ad  alvi  pro,*luvia  bibitur  non  fecus  ac  Rnabarbarum  8c  Alirum :  vcntns  fluorcs  mate- 

)    I  riarn  per  urinam  dcducendo  6c  avertcndo  fiipprimit    Cxterum  opilionibus  Cc  rufticorum  plcbi  in 

'.    \  prrfcitura  Somerfeti  AngUi  huju*  radids  decodhim  aut  enam  infiilum  purgationes  Indis  modo 

'Wohtur.  ,  .  y-rir 

Ifi  omni  alvi  profluvio  nolimus  experiri  hanc  fervidam  radiccm,  inqm't  J.  Bauhinus fort^  poilet 
,     ^  .  tolerari  u(us  In  profluvio  alvi  pituitofo. 

Hujus  radiccs  maxim.irum  funt  virium  in  Scropluilis  intus  lumptx.  T>.  Netdbam. 
Pulvis  radicum  exficatarum  in  hj-ftcrica  paftiooc,  orthopnoea  Cc  hj-pochondn.icis  aftcrftibus  uti- 
liftlniuscft.  D.hcwli. 

8.  Iris  tttbtrof*  C.B.  Gcr.  P*i  lc  tuhtri{a  Btigtmim  J.  tt 

Fdia  illi  tria  aut  quacuor,  felquipcdalia  6c  longiora,  angufta,  ftriata,  qiudianguLi,  cuin  priiiio 
i  enmipunt  rigid.i,  vcruni  poftquam  iii  )uftam  longitiidincm  cxcrcvcrmc,  mfirmiora  8c  terram  vcrsus 

icclinata,  in  acutos  nuicroncsdciincnna,  colorc  glauco,  ad  cxortum  gracilia,  fic  duobiis  tribiKvcfb- 
liolis  lcii  (quamis  incmbranacci>  obvoluta :  intcr  qux  cxurgic  rWw  pedalts  aiic  alcior,  gractlis,  teres, 
ftriatus,  duob«s  foliis  .inac  ci  ailnalccntibus,  8c  fimibus  (ius  cum  amplcxis  Sc  involventibiis  ab  imo 
adfummiim  fcrc  In  fummo  autemnodi  duo  obfcrvabiles  fimt  libi  inviccm  proximi,  cquibus  to- 
■'  tidcm  folia  membranacca  acuta,  carinata  exeunt,  altcram  fuperius  Sc  anguftius,  altcmm  infcrius  6c 

latius,  ti:m  folium  (iipenus,  tum  fertm  tpfum  antcquam  apcntur  inclutlens  &  occultans,  Flons  pe- 
tala  cxtima  tna  vci  (us  tcrram  valdc  rcflcxa,  (upina  pane  nigiicant  mollitie  8c  fplendorc  pannum 
nignim  hoIofcrti.cum  rcfcrencia :  «s  inctimbcnru  tna  crigunnir  m.igis  quam  in  aliis  indibus,  8:  in 
duas  aaitas  lacmias  aunadas  imit.iiitcs  profundc  dilfccancur :  tria  reliaua  in  aliis  crigi  8c  fiipra  flo- 
lem  efFcrn  (bhta,  brcvilEma  (unt  6c  peranguft  i,  ut  fbliorum  potius  mdimcnta  t!u,:i7i  fblia  g«iuma 
cenlen  mcrcanmr.   Qmniuni,  cxccptis  apicibus  cxtimoir.m,  color  paIliJi:s  aut  herbaccus,  m*grore 

Suodam  diliit(»  obiter  tinftus.   Flon  liibeft  vafcuhim  fcmiiialc  oblorrgum  tcrcmildilum  qwoA  florc 
llaplo  grandcfcit,  8:  obgravicatcm  (ium  8c  pediaih  inKrmicntem  dcorli;nidcpcndet,  limina  con- 
rincns  rotumla,  aibicaiici.t.    Radi.x  tubcrofa,  v.iric  dcpatta,  cfix  in  plura  ince.'tiuui  nibcra,  veluc  to- 
ndeni  digitos  ab  uno  fraflulo  cxainccs,  excrefdc.  • 
t^tm.  Oritur  in  Oricncalibus  regiombus  8c  m  Avabia. 


C  A  P. 


Google 


Lib.XXL  .         ^ Herhii  hiSofu  i^jinHms, 


'  cap.  n. 

Dt  UBrffbtdat:  ' 

|-  Uiafphodelus  di^A  cft  hzc  pUott  a  floM  li^  Sccadice  AfpbodelL 

Ad  unum  vel  diios  cubitos  excrcfcir,  cMu!e  tenui  (ed  rigido,  tereri,  cavo,  I.xvi,  abi^»  filiilj  in  fura- 
tno  in  aliouoc  rjmos  dm(b;  r4i/;«  nbrola,  gfandulis  appciilis  donau,  Alphoiieh  radicum  zmuLif 

f multi,  oolonga',  ab  uno  capitc  dclccndunt  ]  foris  ln:\c.i,  iiitus  alba,  lapoic  liibdulci.  E  glanda* 
arum  anncxu  librx  quxdam  crafiiores  lerpunc,  quibus  in  plures  plantas  mulciphcantur.  Foim  ei 
iunc  numerola,  Pom  aut  AfphodeU,  longa,  cannau,  ftriolis  pcr  longum  donata.  FUres  odore  pUnft 
4c  formi  Lahij  fed  colore  penitus  laceob  Poi>  llores  ( inquic  Dodotmis)  cradatj  criangMiate»  ^gwa» 
lar  (iliqux,  ii»  quibus  ftmm  niginun  Sc  iplendcn».   Pxoniz  pauil6  muius. 

Flor^  cum  Lilio  purporco  inaionbi  te  pauilo  ance,  Ldia  candida  praxedens.  In  Ungaria  maxi^ 
ifA  oopii  fpcntB  oaloenteinj  in  loaldi  luiguioils  pratis,  noo  procul  ab  oppido  municiiGinb  Nimiti' 


t,  LilUff/LeJelitt  fbentcc"  P.irk.  Ulitm  rtdict  AffbcJtU  fhmieeim,  h^Jt  r.ir,.j.,);''pl«)Je!Mf  quiiuf- 
Jmk^B^L^m  Tidmm  Afgbtdili  t*Mct  C  &  UUim  amkdktjm»  gUmimm  Ger.  c||C 

Nota  admoduni  abiimilis  efthzc  plantae  pnecedenti,  ied  in  nngalii|Mit3»l injDr.  JbNfoquiMa 
oonflmilita  glamiulis  obloaptfibcoaiiBnt  flnuno£i*  alba,  guitu  proj>cmodum  fatuo:  Cmm.  di< 

£ti  craiOtudinej  duos  cubitoldUf  ft  mt\ar,  fiftolofiis,  encMis,  cu|us  talligium  In  aliquot  alas  divi- 
tur  mapra,  cirituu,  latioraquim  Iutci :  /sw  in  caulium  rnnmalterotantomaiQrsi,  Lilia- 
Ccts  pares,  colorc  tniliorc  n;bent  mtrmietus,  latcj  linei  pcr  nicdiuni  decurrentc  ad  ungucs  ulquc  to- 
■os  luteos ;  cxtrinlccus  folia  ad  luteum  magis  devergunt. 

De  loooubi  fpomc  exit  nihil  invcnio  apud  Bounicos  qiu  dc  co  fcnpieruac;  Q\m^  lcmen  apud 
ipln  oon  protuleric  quot;[uot  e-jm  col  icnmt  confendunt;  non  dubico  camcn  quin  loco  iuonauli 
producat.  &idicibut  aded  ie  mulaphcat  U  fropag^t,  uc  ob  id  bonuUms  nunu8aco^tiB£c  gra< 
tusiit 

Ob  floMitiiiiMii  Anttcat  dkm  dnaaiei  aoii  iaq^ 


Cap;  HL        ,  .  '  y 

De  AfpkM, 

ASphodelon  didnm  volnnt  quifi  miJvMt  iiJ  ibi  ift  mm^m  nntm  mUU,  d  mtrtmnm  emAg» 
fiermn  eimrt.  Etsmm  in  twnul»  Veteres  Aiphodehun  fcrebant,  ne  deeilet  abus  roortub,  uc 
Porphyrius  in  (|uodam  eBwnnmuCB  fitipcum  reBquit,  ubi  tumuluin  his  verbis  indiwi^ 
nht^ptimtJ^it  i§ 'Af^iAlm mxWKm»  «M»  J  *  i*« Furis  ^mJtm  Mdvmm  Aff^Mtltimqut 

habeo,  imui  ■vcrh  m^rtuum  elauJi.  • 

Aiphodcii  QOUE  iiinc  udicei>muicu  cuixribus  uno  capice  dcpcndencibus  conftances,  ilores  fteUao^ 


I.  J§iMm  imtjer  ramefus  fltrt  slie  ]  B.  rn.,,  r  aii,m  rmmfm  Virfc.  Mmttmfimmm  CK' 
rmmfm  Ger.  €1^  gceot  iOl^te  b^^rtl  ^(ptjoHd. 

duf 

Muka  babec  oblooga  fitiM,  angpftaytriaaBik  fic  veloti  cannat^  fun£pia  &  leaci,  aiacfoaata: 
«Mfa»  Rxundum,  brvem.  bioobicakm  !nten&m>  in  nuiiDlos  fopern^  n  lum,  qnem 
liitfum  vcrgcndo  exomanc  midti,  ftellin  /Ji-rcj,  coloris  intus  albi,  foris  vcri  ncrvo  purpurafcencc 
iihguLt  folia  (eamdijm  longiniciincm  quali  dilhngucntc  (  ut  Ornithogali  flos  vireiccnte  line^i  dilVin- 
duscft)  fcx  rtamuiibus  medium  occupantibus.  5o*oiJuruni,  lii^noi.iiii,  rugoluin,  acrum  Hguri 
tricjuetra,  capituio  orbiculari  fcic,  icd  tiibus  cminentionbus  collis  pr.i-dito,  &  ex  vindi  purpmatccnte 
continctiir,  ^uod  illo  per  maturiutem  dehilcentc  cadic.  Florct  pcr  fjartcs,  ut  verc  dicit  Theoplira- 
ftusj  &  tncipic  ab  imis.  Radices  lia  uno  capice  numcroia;  exeunCj  oblongiei  exiguis  Napn  fimiie^ 
ied  infecion  iede  eiaflfan^  «Bqae  in  fibm  ttefincnms  ficci  pleaa  can<feimHi,  iognn  tt  aak' 
gptftik        ^  • 

Iftins  (iii^  Ctnfi»)  ladioei  videie  ineimni,dam  Ol^ppone  Hiipalim  profki(cerer,aracro  enif 
cas,  qux  io3.  aut  plures.  ab  oodem  capirc  nendcntes,  eoiqueaailos  admodum  napix  haberentjUe. 
59.  aut  anu)hu»  hbrai  tocam  plancam  pendillb  putcm.  lcaque  nihil  nurum  ii  PliniuSj  80.  (imul  «cer> 
vaa»  iiepift  talbii  refinfc 

t     •  '  I  i  i  i  i  a  No» 


Digilizeci  by  Google 


I  ipz 


HlSTORlA  PlAWTARUM, 


«J  0         Nos  in  montibus  Mdfinx  itnminentibus  attiue  euara  in  coUibus  lixolis  agri  MonlpeIiea&  ofafas- 

i  Vit^      vavimos.  I^xtt  Mardo  Bc  ^rili  iU  lioi  Attunu»  Ct^ 

I  ^iodelut  Autuninalis  Cmm. 

a.  4HMm  Mmwmrm^fm  C  &  Park.  i)M;<r  aKmm»rm»fig  J.Bi«m  mm^  Gor. 

».  CluC 

'  Pi  iccicnti  omnino  limiLs  eft,  cxccptis  fW«,  qiuunicus  eft.  oeque  lurculoliB,  &  fi»e,  qui  ook. 

nino  albus:  ]]lini«liamr«foji(»adiii«iamiin^^  In  SialM  dcn  SfiacnlM    «fiU  lAfi^ 

vavimus. 

A^hMm  fmfmrtftau  fiJiu  macuUiu  C.  B.  <»">/•"-       ««"ko  Ptflc.  /ff  nimre  Gct. 

fVim  nnflr  prrtnr  mii  irm  timh  frhj^'*       ""J"'  ■^rirwm  piiroiAiiriiicri 

dentalemj  non  fpedondiverfim  aifcitramnr. 

'  ■      •  ^/^Wf/«w«iM»»»  Clul^  hifl.  app.  Gcr.eraaa  »«w^^ 


I 


finpiik  petaiis  infiemi  &  eatniid  treai 
florcs* 

Julii  initio  flores  proferre  inci]»t,  quum  raiiqitt  ||Enm  6m  abfeGBnHb  I|pene  fifift 

£c  nova  denu6  acquuit  circa  Aprilit  initiuai.  ♦ 

A.  AjhbMus  Itumt  Ger.  J.JBb  lntmt  mimr  pvt  H^mU  ntut  Park.  lutmi  &  fart  • 


«  1- 


Ita^u^ ih  uatecipiw  multx  nafcuntur,  longi  ennioieiqttim  A&hod.  alhi  im)oris«  color»  lutep 
ntiedkx,  expon«ait  per  tnnTTCiiiim  fib«  le  propagaacei.  Cyfa  frliMkTfrjwlk  aut  «Uo^  £n0ir 
urtSj  3  medio  ad  fumnnun  jbHfcn  Aiphoocfaj  ao  imo  indpieaoo  fnooowe  le  aperiendbni  «natij 

ki  Iticeis,  qaos  exapiunt  pericarpLi  rotunda,  fem»  nigrum  fcc  triquctram  concincntia.  Folia 
porro  anguita,  rcluti  angulofa  uttriquetrafei^videaiKur,  hftuloia,  coIofc  glauco  prxdita,  aradicc 
iatis  nunwfouoriuntur,  8c  caulem«iatt«dflDieinqpecnb^  B^tidbBi 


'  I  untUque  difftilis  mnkiun  k  propagat. 


« 


t»m&  In  infula  ad  pwwwuieiium  Pachynum  &  alibi  in  Sicilia 

AjlBliodebttknnsiiiflm  Gir.  hukcadem  /|pecie»videtwv 


•  -  f .  .lyiiidfchi  JknmmlRi  C  &  ^iiwwifr  jfarmy  Cam. 

•  «  ... 

'  cap.  nr, 

Ue  PkalaMgh. 

PHalangium ficdidMmcft Galcno  8. SimpL facuk.  qu6d  demorfiiaPiialaagiis  CAraoeli 
neie  J  auMyBev :  cni  m  &  Pliiuo  £  vr«  f*Ht  ^Aelauii^ 
AbA^liodebiadktbaiflMB&difofe 


I.  nalanimmf!,,:  uin  J.  B.  AS«br^iam  Park.  Mdi^fimmiflm  CluC  mtif»fm  C  K 

Pi>4/r  yi»f«j«or«w  Ger.  emac  ^St)KPkDQ2t. 

Quina  vd  iena  producebat  [  Cluiio  ]  /Wm^  carinaUL  iatis  firma,  lurreda,  vlridia,  fumma  paite , 
inucronata,  infcmi  ielc  mvioem  ampledenna  inftaraliorum  fhakngiorum :  inter  qux  prodibec 
c»ir/tf  pec),ilbaut  amplior,  viri^  teres,  firouHb  fummo  raftiglo  inter  fingularcs  appendiceadenosaut 


 -  apicibus  dooata,  oblongioie  ((raciii  in  uiedio  ftylo,  ut  coinmo3iuj  mea  opuuonc 

oomparari  poffc  non  viacjnniqnem  parvo  Lllio  alba  Flflcibus  Ciccedeibant  trigona  capirula,  fu- 
Icum  ftmm  &  inxqvialc  continentia.  KaJiat  in  mulcafc  cr^Oaf»  candidas  &  kici^  nbras,  aiiorum 
PhaUngionim  radiabu$nondi<fimilesd»Ty^^  .       ,  _  , . 

to  Alpibus  AUobrogicis  prop^  maximum  Carthuhan&niin  comouum  voDK  onwr.  J.  Sanbinitt 
il^eritfkireiitemJunioinpraustnoatbSettimifiMrmii  Co* 
iievKcumede^iiiiBome»«r&  «r.->^w**  -...r-  ,i 


Digitized  by  Google 


S.  ThdlM^nm  puUimmmrmtAm  J.E  fmmfim  mttm^tm  C  B.  nm  rmmfm» v»^sre 

J.  B.  ■  .  ;  ...  .  .r 

F#/w  c(l  PhAlaneio  ramo(b  pzn^  nmilibuj,  latioribus  paullo  :  ceMle  eodeiq,  iipii  t$taoSks>,  jfh 
fihits  pauilo  nia)onDu$,  albis,  muTciSj  &  Ipicani  rcprxfaicantibus :  rucccdunc  CMfkaU  ^*'^"'^^  ia 
quibus  ftimn*  i-omnda. 

Duplicein  hujus  fpedem  fiuat  C  Bauhiaiii^  tnaiacem  foUo  Ipogiore  &  latiofe,  (emioe  majore; 
BcikeFainiii<]uaomniaiaiiiora:  Ctufiutadmaueriosnieiiuiikj  cujus  folialong^  ampliora.  lon- 
|;iora  &  craffiora  quim  fH>cdiMa»^«*ite«iMa jpiitopnweriorj,  yi.gc  floro  ioogiore  fpaao  aE» 
inTioem  diftantes  piufoaUii;  Boafeh»  oniiiBi  finttMiMiB  prjfiiiMMinii»  TaiiBtttei.  Reperiuntur 
"   ~  NosiniiMtteSalartpnpeGeBemiififcdolmiMa^ 


3.  Hdmjim  fm»  pnmmfim  CR  J;R  PfafiiifMiii  rm^ak  Piiie.deB. 

£  raiKe  perenni  Hbris  creAdadis,  candidis,  iubdaldbus,  glutinofls  compoiTc.i  cauUi  (urgic  iingu- 
laris,  lotH»,  ic^t  terei,  ieiqiiieufaiGiii^  auius  vaaoi  in  ramtuos  aliquoc  fliceflens,  flerts  iuihnec  m- 
qoentes  fteUaeos,  emacdito  candm  Iw  coonicno^  qdbus  pcncaipia  globoia  kccedanc,.uiii 
-capitalii  «inialia,  per  ■ni'1'Ti'flf  ■ff  in  crei  partes  dehiiceotu,  /mwM  (uc  vult  Dodonzus)  mffo, 
kti  Mdanmii,  non  petifnfe  Caaien  aqgMlolo,  refeta :  A&t  nanuQea,  porraoeis  teiiuiari)»  .aa|it 
^nijcarinata,  pede  aliquadbloQi^oia,  acidamcDbitali^  Ibdai  k  tadaoeeiMta  ai  cenaai  iC' 
panda  pariim  attolluntur.  ^  ^      •"    \  ^ 

circi  Francofurtum  ad  Mimuin,  BafleoqiGeaorani  8c  aBii  10  Gennani^  n  ooBn 
montoiis,  6c  cncctis  copiosc  oricur. 

4.  f  A^twgiww  CntM  Salmmfii  Wi.  Ger.  ji^bMm  f«it-  #>^i  CB.  mmr  filtM  ^uhfi 
J.B.  eSmmimJhm  t^iAf»  Itek 

Ezfi£i&i^ialangil  <ciil  totapbMa  latiifinilii)  fiafiafo/,  roedio^iter ^ral&,  aoHmdofiK 
CXttno  capite  numerofis  fcJia  promit  muka, aneufta,  rotundamii»  ftc&ttgfiftglqHb  nw  aatqjnB- 
tnor  pncia^  -longa,  [  in  culu  plojj  u  cciaro  aiito  longiora  ]  in  acamen  deuneatia:  «  qoonim  loo- 
dio  fex  auc  plures  cadem  radicc  alTLirgmit  caulet,  cufiules,  ramoh,  quos  fine  ordine  nalccntes  fl^ 
pant  fimi,  tapcrioribusfimiles,  fed  minores,  colorc  laclco,  linci  terruginei  [  CluiiO  purpuxalcen»]. 
owunquodqiie  pctalum  (ecundum  longituduiem  percurrcnte,  fiammibus  m  niedjo  ladas,  tfkti  fct- 
flMtHaafttliaBndbufc  y^faiki  faboduntur  tnquccra  ferc,        nigrutn,  trianguUun  n^ofiun  «lau- 


fiicaaipoilklnidofii%nAieiaMnverabMa(Bliati^       opfidun &aonaia.  €»»4»  Sslt-Lniii 
LobSa^.vulgibi^ChawtCopioiipraNaiL  NalataroiwividmattCwip^  pT'^''- 


De  ffeiul»-fhakiigu. 


I.  fhdmemm  Ktrgimtmm  TraJeftmHi  Gor.  enac.  E^mntrmmVkgmmum  Trmbftmi  Fad£ 
yutL  JSmm  fiv*  Molj  rirgmimmm  CBl  app.  9iegiiiian  Jttiittx4imft, 

Pati.  ' 

Radite  fibrdCi,  lone^  lateqne  fub  tcrra  repcnte  hic  illic  folim  protrudic,  cx  cinereo  riridia^ 
bina  auc  tcma  ilmd,  raiius  plura,  ima  psme  le  mutuo  compfedrcntia,  longa  &:  quali  gra- 
1,  angufta.  c  latiorc  pnncipio  in  acutum  mucronejnjenlim  iklmejitja,  per  margines 
BWf  nervou,  catliculos  fuperantu.    CsniUitlm  uny  foln  cxlurgu  palmaris,  rigitlji.lcu- 
&.  a|tflliffl'**"j  fitB»  ad  iingula  genicuk  iingiilis  eum  ampledcntibus  vefhnu,  c  quorum  iinubos 
'nmminNi3an eienab  Ouus  uftigium  b duo  plerunque  So&i  dilbedit,  Cypni Kri  in modain{ 
inter  qux  fl»rii  emetoant  plnrimi  vebc  in  nmbeUa,  ad  vigind  interdtun,  ciipecdi,  latiiaouili,  pot^ 
puro-camlco  lituro  cSore  iin«,  calioe  Tirenie  trtfiifiopaiiter  ameqoam  agenanair  indofi,  &  ex 


E 


tcnuibus  i^edicdlb  pcnduU,  qui  florc  lc  expUcaieindpipoBB  ptodi^fla^  £idi  ,  Mttbnm 

florcm  ocaipat  umbo  five  capitulum,  Ihminulis  1«  nibentibus,  plomohs,  apidbos  luieii  mhgnibos; 
circumvallatum.  Floi  interdiu  aperitiir,  iub  vcfpcram  fedaudit,  deinde  m.ii  ccfcir,  &  cona,ihentc 
le  caiicedeoriumdeouo  nutat.  Umbo  medius,  calice  occulutus,  in  vaiculum  lcinuule  tucgefciCf 
/SnraM  parva,  oinicaoiia,  obionga  contmens. 
E  Vnaia»aniBoq^iodamin  Ana'  ~ 
VariatlbriicakKalboftiidHo;  Ki 


E  Vniia iSanioo q^iodam in  Andiam  illacam accepk  Joan.  Tradckantiii»  feoior. 
"  iatBorii<  '  "'"'^  i!-Jt„ 


*.  ndbson»  rrnmfmm  Vtrgimmmm  filik  la^, 

lUJice  nititur  longa.  rcpante,  tcnaci,  caulc  noii  craffiorc,  nodoli,  £  fingt&  no&  ntas  emk- 
tentc  looB^  lat^ue  liib  terra  repencc^  tetctes,  pjllidc  luteas,  qua  faale  delibrintur,  medulU  mtus 
foiiai,  fiucuienu.  iapoie  initw  dula  candem  mordkante,  Raphani  acmulo.  CMiiii  c  radicis  capita 
^ri^fl^fr,  v^Mi^fffiiH^f^j  i*i*n»a«faiigpcifl«iiiTux.  inoduIU  deaa^fiBdiii  liiemUati  re- 


HlSTOKIA  FlA.NTAR.UM. 


*l  pletus,  fucco  tamcn  minmii  viigofi»  nn  pnoedencis,  cornce,  feu  cuttailam  nuvis  diccre,  cenui 

(  ^ridi  aut  porpurante,  niMclrn^  ««Al  fiuilAiitii  velfeus,  lanudne  fnbdfi  albfcMlte  oWuftus,  raris 

I  tioAk  intcicc^cus,  m^Llix  p.irte  longioribus  intervallis  difkintiDDs,  ftimma  &  im.i  fins  vjcims;  E 

!         .  .  quorum  lingulib  luigul.i  ci;.il^unrui-  folia,  membranx  ad  exortum  htx  caulcm  aljquoulouc  obra|. 

VLTiti  pediailo  br^vi  laro  .nl.-icT;.!,  tad',i  mollu;  nen,o  me(lium_pera)rrente,  infemc  CJevaro  fin 
ext.inie,  liipcrnc  in  fulcum  tcnucm  dcpreflb,  cnm  aliis  Itibtilifljmis  ncrvulis,  pcr  cotum  folimn 
excurrentibus ;  taifhi  afpera,  fubftantia  cji  tilaeinea,  fupernc  obfcun.!  viridia  ;  mfenus  albicantia, 
tionniliil  lanuginola,  confimilibas  lineis  viridiixH  Amta,  qiuc  A  b;ifi  ad  apiccm  ufque  excendua- 
I     •  .  ipr,  xdcb  exiles  uc  xgti  fmx.  vifibiles.   Caulis  in  ramos  (ads  acbios  dlvulitur,  8c  lii  riciflbn  irt 

nNinlai  iieouDdahat.  In  extremis nmiilif  naibiititiu' pcUicols  (TeucalyoesJ  herbaceal;,  ftibf^.-incii 
ina«l>f*nosl  leo  cartilagine^,  quz  dinfie  lieniiliiiiclrii  %inun  feputfeinant,  quarum  unaqui-tL 
flertfu  flifVinct  tripetalon,  P!i.il:uiRii  pr*ccdcntis,  hHaii  ctrruleum,  tribus  in  mcdio  ftaminibus 
apices  f?avos  fuflincntibub :  arxrt.t  tnangulum  rcfcrunt.  Flore  dcLipfb  rcflant  caliccs  lupfadidb 
hcibacci,  lineis  arcaans  adco  clcgantcr  ftriati,  iit  !uci  oppofiti  vcluc  rcticulx  aut  Araneanim  teliV 
apparcant.  Hi  undiqiic  cl.iuii  lunc  Cxccpta  p.^rte  luperru,  6que  eorum  centro  intentis  exoHtiir 
i       "  pediculus  tcrcs,  tentiB,  ncxlolus,  induostrclve  pcdicclJos  tcnuiores  rctortos  divifus,  quorum  uinit 

!  quifq,concLpt.iailum  fiilhnct  capitis  (crpcntuu  orc  hiante  c£{rietn  affabre  menticns,  6inj  lingna 

intus  pal  itf )  .idn  jxa^c^ua-  ioftea  [emcn  eSatni^ltn2azjfigura/»tore  obfcurA  anereo,fubttB  ftivelcenttl 
'  Piaou  haec  ob  nimiamfadicibu»  fepioiHiMndi  avidiBiiein  laio  flcieai  prodncitt  nm>  ^fi^BK 


Cap.  VL 

 >t{phodelorum  hi/hiria,  turbaatd  liibdiD,  raa^pi  oonfiifione  6c  obTcudttBS  bbdnc 

XkrtiiuieiiMpiamLabeliot  qui  priiii&fibiBMi|0  parum  codbre  viiletur,  ^kn  ta(Af.  ec 
^    jb*.Pb*.I)idbMditeni  Imjulbaditin^ 

•    f  ftihrflrii-  Aff>hodJiittiHfelu<htsT)<^r){\.bt4grtLimcaprueAngh.t:bctAmtn  \nA^^ 

,  ,  namoncanum  reprchendit,  quod  Lancaftricnfem  Bricinnic-.iin  paluiirem  Afphoilelum  luteum  cum 

Bataro  aur  Flindnco  .Mphcxlclo  p.^lullri  Dodonati  conlundertt,  quod  fcilicet  iplc  fecerat.  De- 
,  inde  erroretenetur,  nof^a  lentciitii,  quod  Afphotlelura  luum  miiiiiliutn  Norrcgicum  Ititeum  pa- 

{  luftrem  Sootiaim  &  lancafVricnleni,  quem  Anglo-Britannz  mulicres,  apud  ouas  frcouens  nalb- 

!  .  I  .  ;    .      tur.  4  nneen<&  capiilu  apa|ltel|t|tait,  i  &  Virgiiuim  capillush,  Vbdcant,  a  (ccundo  P/ettdo* 

,  «ijpojeb  Cbf.  non  divemim  putet,  fed  vaiieit  parrnte  6c  magnihidiac  ranone  natalis  ibli. .  ~r 

.  .  Qpamriicnim  aBcubi  fbit^  m  Anriia  pfoveniat  Cqnod  noncredimg)  Pfeidn-^fphodcius  iccnn- 

,  '  Hm  Ch^.  noa  tamen  oerto  certius  adcio  ftequem  of^m  oricnr,  nt  rafficii  fic  mufierculis  cognitus, 

&  in  vmgari  u(u  rcceptv.5  lir.    Vcrum  Pfaidcv.-ifphodcliis  palu/trisnofh-as  [&,  utputamus,  Z)*</w>,f»J 
magndcopia  tum  in  fcptencnonah,  n;ni  un  Oci.id-nt.ili  Anglia:  partc,  locis  paluftnbus  &  .iquods 
'     ■  '  oritur,  ut  netnini  c  ineoio  ^-ulgo  incognityj  clit;  pUIitj  Addc  quod  hic  .1  lloris  colonc  fi,ivo  tin- 

*  gendb  capiliis  awus  vidctur,  non  auteni  Pleudo  alphodelus  fecundus  Clufii,  cujus  fios  pallclcentis 

i  ex  hcihaoeo  color is  cft.   LcAcIium  fecuci  J.  Bauhinus  fi£  Johnfonus  Gcrardi  emaculator  eodcm 

errore  tenentur.  C  Baniiinus  boi  ivde  diflinguit;  atq,  infuper  Pfeudo-afphodelum  paluilrem  An^ 
.  . .  glicum  k  Pfcudo^^bodelo  paluffai  Scoaco  mvetiiim  facit:  Hoc  edam  redc,  ii  I^do  afphode» 

I  .  K  nipdBfttiiSooticni  iiMha-d  I  oognitnt  fterit,  deqno  eftcurdubitemi  CertiLobeliniAlphodebiai 

.  >■  innmiiiiiiinibmKer^ittiiuArialttfhi^So^ 
\  Rcflat  .idhuc  fcrupulus,    An  fci.  Pfeudo  alpho<ielus  lutcits  p.iluftris  noltras  idcm  fit  .\(phodclo 

•  lutco  paiuiiri  Doi/f  Sl  etlim  hic  caulem  pedaicm  habear,  prouc  cam  defcnbit  IXxlon.Tus,  ciimiqie 

non  nudum,  fed  muku  fbliolis  five  vaginulis  illum  ani|j|ectencibu5  don.itum,  ut  vr.'c  ClulTiis,  ,i 
noilrace,  tjui  hutniUor  efi  pterunquC)  &  cwle  foliu  paucu  eiique  extguis  induto  diveriiis  videab, 
at&abaliiiinobisoognins,  ad«6quedtunitirdiaiftPMB«$lMMi|9B^  EA» 
eraoPicudo-afphodelui  ^  «timnentatt  idem. '         ^j.^-.      .J5irKU,i.i«i.,£  . 
.       «quidem  tres  hlidiiin*MMdiM#odcb  rsecies  vHaHUit  indl»  fecttiii  mtSh»  <blleft«^ 

■  -■    t,  Tf^t-O^tpii-lt,:  ttliwsT  five  ^Mifio  f,l0  fruU  ftvt  1 .  ClaC  TfmM^Mm  Wlk 

'  '         '    ncr  fJio  Iri.hs  V^rk.  AjfMtlm  iMfaftrtaGtT.  ^ya^a.  '/■^tapilB 

't%:.  , 

NniTMTofa  fiint  luilo  filimi  Mo  mutub-ampledentia,  ot  in  Afphn klo  iuceo  paiuftn  DtJ.  &Indc^ 
angufl^, brevia,  viridiaj  4ttr>«  aniariuiaib &  olidi taponsr  6  qi  niiini  riiadio ctmimA*  gracilis egre- 
dicur,  pedalii  iiiterdiMvai]l  majeir,  i^qoot  nonnmi^iam  inilblis  mlwir.nriiww  ffi^ftftKlinm 
tercn^  fcx  foliolis  Gon/bntium,  alteiiui  indar,  led  minbnini,  paBefonrti  CT  Immoeo  «olotn^ 
fcodoritexpCfflim!  qoibus  fucccdunt  trigona  capitella,  mterdum  retragona  aiit  pentumna,  mi- 
,  mnfltmam  lufloin  fttnaft  dbnriAenua^   RaJtx  m  corpus  habet,  (ed  tenuibus  aliquor  noili  dnn- 

Mxat  conftat. 

^  -■  Huac  Glulin»  Afphodelo  iureo  palunn  l>oJ.  pcr  omnu  ir.inorem  focit,  foliis  ci  v.ildi  fimilcm. 

Hanc  Ipecicffl  in  Anglia  fponte  drtftm  niinqunm  mvcraimis,  ncc  .ilu^lule  Qignii  invcntam 
audivMTUit:  m  tranfmarWH  antem  noH  iMld,  ut  v.  g  ad  radices  nwiitis  i^alcva;  propc  Genevam 
tn  aquafis,  &  aliaibt  bi  €$ermanu  J.  B.  PJitih-4fi*Mi»  yii^tfUm  ikgm^  Johniono  apud  Gcrar. 
emacniacujii  petpaaot  J^kn^  U^titfHi^wm»  fi>P(« leoncin  inloifaitHr.  A.i. ffntlt- 


Digitized  by  Coogle 


LihXXL  l>e HM  hidb(^s  affimlmi.  lip^ 


A.    i.  P[cndo-afi>iK.Jilii}  falu^rii  wl^^itris  noftrat.    AfphidetM  Lanct(in.r  ■vtrut  GiT.  Cttaz.it' 
fer.  T(tudo-afphodelm  frimus  Clu(.  pjlu/lru  Ant^luu!  C-B.  lutclis  licorifolim  fMhit  jbC 

FAm  ittbet  uncus  diui  omn  dimidio,  aut  tres  lo^,  iina  paite  ktiora,  in  miuraiiem  acdtnm  fen- 
fim  anguftata.  Cm/m  ahilikMnem  pedalan  rar&>  alleouinir,  laevii  8c  fbliolts  pands  doiums ;  cujus 
firnimam  panem  ({»ca  oocopat /CmM  el^ncium,  ftellatoram,  lex  foliolis  conftantium,  cofore 
fltTo;  auimu  fucceount  eoffMte  longiufcolE,  trigoiu,  incerdum  etiam  tctragoiiz  ic  pcntdgoux, 
»»(»  exiiLj  n.frum,concinentes. 

In  paludnbus  Dutridis  &  aquofis,  mnlcis  Anglix  in  locis,  cnjiiohffime  onnir,  8c  acftatc  Horer.  t«c«r. 
Hanc  pro  Alpliodclo  lutcopaluilri  Dc  J,  h.ibcnius,  quanruimii  nctij  lictcnpoo,  ncq,  figura  Do- 
donzi  ei  pcr  omnia  rcii^andcant.   Dilieremia  eoim  m  magninuiine,  &  caulemaldi  fouoli» 


daco  non  tantieft,  uc  propterea  ipeciet  nialdplieaiiilaipnRmf  piaiftninicilntJooooamMiiaiu  Do-' 
doad  A&ixxfehu  paJnilr»  &  noflkai^ 

Alphodelnm  Lapeaftrienfan  «cl  vubemfinAidaiBire  elEcKem  «fi  aaub  Tii,Tititftj)b.TraHfifK 
N  f  iT.  f.  m8. 

Cknhisimvtomaccratis puellcateemHMnim '.  /  . 

Triplo  aut  quadmplo  minor  eH:  P(e;iJ<i-.ifj)IioilcIo  palu&i  Anglico  :  /i&j  IriJii,  anguftiflimis, 
felcunciam  longis,  in  acumen  deiincncibus :  cauU  vix  palmari,  vel  nuoo,  vcl  unico  coc^niiiUfflO 
^ob  donato :  ibica  florum  breri ;  flo(culis  (quancum  conjicioj  albencU>us ;  quibas 
«M/iiA«bc«tfaA&lUiioi^^  BaikxsliibluRfkicafik  utiaPindo^lgfa^ 
llinc  Ipedem  joxa  lindnm  qpendam  imn  piaonl  Bervm 


Cav.  VIL 


■1 

■  •  i 


ALoen  Grxd  8c  Luini  paricer  nmi  &  Officins  hcrbam  ipftm  c;ufc},  fuccuni  Jcnfacum  a{^ 
pcUant.   AJoe  aucem  di<aa  vidctur  quia  mantimis  gaucfct.   A  Recentioribib  Sempervfc 
vum  &  Scmpervivum  tnarinum,  quia  Sempcrvivi  modo  mu  durat  appcllamr.  C.  B. 
Floribus  hexapecahs,  vafculis  ieminalibus  in  cema  loculamenta  divilis  (e  ad  hoc  ecnus  pertinero 
ofteadtc.  .  Foliis  craffis  fucculentit,  ad  tna^fa»  aculeatii»  ladice  fuccum  craflum,  navum^  iii%u- 


I.  Mit  ^gtri  C  &  J.ft  ifi^tHtfivi  StmpiHnimt  linHiMt  der.       ^MfmNnt  Wmt; 

Fvli»  bene  mtdta  h  radJce^  dirtilttk,  in  orb^  dlfpofita,  irfla  part^  fc  mlitlio^amplctflentu,  oblonga, 
fucculeiita,  digiram  crafE,  piffid^  viridia,  dcntata  dcntibus  ngidiurciili*,  in  acumcn  dcfincinua, 
quomm  extcriora  apud  ntrs  pJeninciue  in  terr.im  reclinata  ahquamulum,  vcrum  \n  loco  nacali 
cretta,  xtemi  ritons,  ade6  ut  per  hybernt>s  mcnfcs  cxcra  ccrram,  in  hypocauftis  (ufpenla  non 
marccfcant  j  fapore  apud  nos,  nmo  ctiam  ioco  natall  auiore  ^arkinfonoj  mWmium  amaro,  (ed 
pociiks  refngprame.  Cauln  i.  medio  foliorum  tiolfffit  crailiK,  in  duos  utivt  ramulos  divlfu^  old- 
cndine  lelquipedali  aut  bipedah,  k  tpedic»  a^  iunmnm  vSw^  plurimos  flofculos,  lagenulx  ngurij 
jjwrfi**'  reflexos  (ea  dependentes,  atxHl'  nOs  aJbicantes  \jti  dUidioribus  flavefcentesl  oris  in  iex 
lacinias  divilis,  fuftinens  ;  Qiubus  prxterids  luccedit  fmm  in  capfitlis  Afphodeh  zmuis  inchllum. 
R^dix  crafla,  pedem  longa,  in  fibras  tandcm  craffiores  (pai^^iir,  tenues  Sc  taras  i  kceribti^  cmic- 
tcns.  Caulis  fblloriim  dcfidbmm  vcftigu  retinet,  ut  in  Bramci. 

In  Sicilia  &  Melita ihftiHs,  in  muris  &  tedis  fTCquentemobferv.ivi:iii:';.   Clufi.u  in  Ilifpiiai.i:  Lteai. 
SaCcQS  iHe  infpiflattrs,  AIocs  nominc  \-ulgn  notus  cx  hupjs  planC.r  UMb  clrcmir  in  Socorora  in- 
iiija,  Perfiz  fic  indiiOriencalis  piovinciis  nonnullis,  undc  .ad  nos  dcfcrmr.   In  IcaJia,  ubi  aiam  ■^'•"*^<^  • 
iponte  &  fatabboittr  provenic,  ob  ctcli  folive  variecatem  Succum  hujufmodi  non  rcddere  oBin  ''' 
oredituio.  Veram  jMoiiofiflimoa.  F.  Columna>.Aloen  etum  In  lulia  elidendi  modum  a  feiik-' 
vimtnm  inHiRbifc'TOfiaM'7ati6him  pabticavit '  B  antem  hujnfinodi  eft.  Suppolitolato  figuli» 
novaie  vicriaco,  muka  Cipra'  ilhid  ab  radicc  ftarbn  avulfa  foha  (ufpendrt,  atque  ex  illb  fpunca-' 
neum  (ucchim  lotcnm  fquem  in  vcnis  Canctmi  concincri  animadrcrcerac)  defccndere  &  guttaein> 
ikftilhrc  p^rmifit,  m.mibus  po(Vrem6  etiani  dcorfum  vcriiis  comprimcndo  foli.i,  atquc  qiiod  imisj 
Hilion:m  oris  concreverat  radcndo.    Exccpto  ir.iquc  cx  pkirib;is  foliis  copiofo  (ucco,  v.is  illud 
mbui  dicb  :5  Soh  expofuit,  e\  cir.:  jrnrcrcntia  v.ifis  quocidic  qiiod  hjt'rcb.ic  dunore  ('ft.itim  enun 
quodpaucumeft  Concrefcit)  abralo  &  cum  liquidiore  coilimrxCo,  idquc  pluries  in  dic,  ncHftuquc 
re^iito  vafi^  iiOiicretom  poiVridie  fuccum  omnem  atqne  friabflem  hndk.  '  Color  finquic)  ex 
doino  enm  ooncreibere  incipic  rufefiai.  aqne  oincretus  magis  nigricat,  atque  oUcur^  parum 
inbentem  aCi^ntrit  cobtem,  (anguinis  conciwnltido,  velpotiiis  Hcpah  limiUitnttib,  cranfluciduv, 
Ilvis,  odorc  gravi  arom-incOj  i,i;>(irc  .mnm  ,ii!tnoti  im  .ic  abhon-endo;  &  itiltCita.  inio^  mafattj 
tantum  artrcc^ttnti  illius  vaporc  inlicutur  acr,  .uquc  guttur  amarum  reddatur.    In  pulvercm  (ui 
Diofcorides  notatj  digitis  confrfocus  fiicciB,  qui  proW  fiieric  ai-cfaaus,  ad  mininr.im  ufcuie  ra-_ 
nro  tacilc  rsduciturj  &aqua  mftisd  ftatim  iiquerat.  diflblviiurj  atg;ue-di3(inocva^loiore. 


Digitized  by  Google 


] 


1  1^6    .HlSTORlA     PlA  N   T   A   R   U  M. 


j.  •. 
t 


qito  ante  concrctioncin  prxdkus  fiiit.  Omne»  habak  mam  emmAiaBh  tc  am  pracftancifnma 
Officinanim  Aloc  Succotrina  comparatm,  eani  axwatynBt  «ft  i^Metn  etiaffl  vircs  okincre, 
&  cadem  in  medicma  valere  expcrientil  dididt  idcm  Columna.  Hxc  djm  ita  fint  veriimule 
noi>i$  vuictur  in  Onentalibus  eti.im  rcgionibus  Alocn  hoc  auc  limili  moiio  ex  hujus  plantjc  folus 
c!ici;  non  cx  iis  m  trurta  diliiehb  &  contulis  exjirmii,  co  niodo  qucm  dcfaibit  J.  Baithinus.  Sa- 
poi-  quippe  foliomm  nummc  amaras  eft,  led  ponus  levitcr  rcfngcrans j  diffeao  ctiam  planti  feJio 
atque  radice  conds»  (mooente  Cokmna)  nihU  fucd,  neq,  aman ,  led  mucofiim  quid,  ac  potiias 
tnfipidain  gpfluinreniebMmr.  £x  quo  mec  lcripfi  aodiefiiyin  Aloei  ooUigeodc  niodam  6  diAn- 
tis  IX  Hermand  nofaii  eomnnoicatrilt  amialBmn»  fir  A.  Tdmn  M.  IX  ii  «ntem  fic  1» 
luber.  .  ,    • .  . 

Ex  foliit  a  ndke  aviilf!s  manii  vd  inftruMeniblBVitBrcompre&fiiocntddKOatinTas  recipi- 
ens.    S!..b(idere  tlcbent  craffz  per  no^cm  [8c  poftea  infblanr]  alia:  \ah  /upcmatant; 

PofkrodK;  m  alii;d  v,ij  mftirn.iunt  &  Lniolant  ut  concrefcat  &  exficcerur,  m  quo  tempore  fultTjm 
acquiiit  colorem,  qi;jc  eft  Aloe  Succotrina  Officinis :  craiCi  vero  pare  rcmajiens  cfFunditur  ia 
abud  vas  U  uilolatur,  ut  colorem  hepacicum  contrahat^  quz  Aioc  iKpacica  didair :  craifiijfitii» 
kOiUDini  andMn;  Snceoi  ^doR  ei  ftliii oUigne  incifii  «namm  «onmi  Jabct  oo- 


omu 

Hie  nwdwcoiifbmut  eft  fapcrius propcfto'  iColiunna  inTenMh 

Montini^  floim  hujos  plnccinquinh  paiaaolas  ok 
bit,  Yeriim  lulpioorillain  vel  errare,  ▼el  memorii  lapfiun  ew,  GanCluiiDS  in  fex  lacinias  cunt 
dmdi  affirmct;  cumque  veruimilc  iion  iit  c.im  arcliquonmi  hujus  ^ncns  norm.i  abludcrc.'  No- 
tabileeft  quod  lcribit  idcm  MuntLnpius  hujub  pJanca;  Iwrem  duabus  internc  tnbulvc  gucculis,  utin 
Ctna»  Imftridt,  hmpidiiEmis  ac  racllciiulcioi  iinis,  deorsiimq,  vciyennbus.,  nunquom  tamcn  ifea- 
deoDbwpcanliuaieMb.  Idcm  cooiinuat  D.  Hcnnannu»  Li^deniu^  qui  0c  lcnioa.  Sediicniiike»- 


Afititiiig,  j. 

A  praiccdeme  di0ert  /yMf  i«6^ma||^  luium  vergendbusj  vix  pedem,  !n  Jdei  oris;,  loiigitudine 
liipcrantibus,  nec  dtra  digirum  in  medio  latis,  m  a^Rulhim  mr.croncm  fimcntibus,  uiKircnonci- 
nereofeu  albclcente,  ut  m  illa;  tixiviridi  Cituro,  nec^  cot  cancil^,  macuLs  albisab  utra((,partcdr- 
cundatis,  led  pautas  duntaxat  minoribus,  iilqoc  in  cstrcmo  mucronc  juxta  fc  poj^ns  coiiJecoratis, 
non  fulgcncibus,  (wnalis  vcro  a  parte  utraq,  freguentiffimB.  cxigui^  cr.t{{iulcu]is,  iau  baiTniten- 
liixK,  cdon  dikiK  alfadbentibui  vd  i  hiteo  candidi^  param  auc  nihil  aangentibius  (ed  tnottiuC 
cdiL  atqiiBqjuAai.iii  (riad  mukb  aidius  <fii^o6i%  caM»  finilfo.  Mnaumflara«at  Mua. 
liiiiiak 

Aiiiniiitj^. 

Difiert  ab  A1il>c  vulgan  folus  ctaffioribus,  neq,  in  mucroncm  ac3eo  acTumm,  fed  paulo  lariorem 
delincntibus,  lupcrne  pLinis,  infcmc  ex  obtufb  triquctris,  in  dorlo  cmincnte  nou  nunus  quim  in 
laieiibus  fpmulis  cjuidcni  oolohs,  at  tnagnicudine  ata  crafficie  eadem  iuperantibus,  przditis,  albidis 
HMCnliilaciaribus  fimul  fic  aoeaftioiibus  undi<^OQaip«aiis  ;  iietTisiMem^  ex  albido  lute&entibus, 
nris.  rqpJedi.  AW»iadbiyrtotQOmdo«  treicudcerpedesalco,  ^icoinHiiioi^ 
haudidcndlb^  reAo!,  li&lidQh  ooloroexoblatiolnteo  qMafi  bepatioooinbldli^ful^  att},  fiipe- 
rius  in  tres  aequales  partes  fimipedcs  longicndine  (bperantes  diviib  inhxrentes ;  colore  vulgaris  Alocs 
flonim  diflSiMei;  Hi  ctumalbefoaitem  noo  inyatum ;  lUi  TCi6cxob(auolatdcentem;  Aliiveio 
ImiiiD  ftrib  diiwfii  aii>iraiirih»<iifliii^iin  oMmBnfc 


4.  ilbtvMOB^ir  MndBfr 

Mmmg. 

Filim  edit  vdgaris  Abes  in  noAimdifpofita,  eod6iqH  oidine,  fimilique  l^irmx  a^oAa 
lore  doiuu,  fed  long^  majora;  maximaenim  ultra  qnatuor  pedeiRamanosloni^  fiux:  cc|eta 
nien  pro  iUondn  (erie  paulo  minoca,  atque  nug^  onunatddifpa&a;  ^  imt^  ubi  latiflim 


^    _  I  iatiflinmi  feptem 

autodo  dintos  lau,  trcs  vero  phiaminuaQnilC:  taiM  ananmlini JbjmfA^  < 

tam  Autor  rcrre  non  potuerit. 

^gf  V       Harum  plantanun  fiMxnib  i»  olnt^tnribn  aat  fcfitk  coocnWh'  Sdl8ii)B  calne  indnimn  hoSc 

*^  Ut  olim  y/jo;  dldtUT. 

i  ruiiis  in  OfEciins  gcnera  rcpcnuonir  tria,  i.  Snceitvrimt  feu  Siuaitrimh  t.  IktttiM,  |.CaMiM. 
^         His  addit  Sdirodcrus  LucMm,  quam  alii  i  Succotrina  ooodiftinguunt. 

I.  SmtetTtna  ab  uilula  Sucener*  dcnominatur  (  £ft  autem  Suucotora  Indiaciofiil^  ukra  ii8.  ni.. 
mansEiytfarad  freto  diOaoi)  Hxc  omnium  przfbotiffinu  eft,  i.  ooloncun  lubedioe  flai- 
TefcMshcyatginmodumjiiiBJaedam,  b.  e.  pelludda  feu  tranfparens.  %.  CMoce  aionaDoOt  ad 
laytrbam  leri  aooedente,  nnde  odoramcatis  Sc  f iifluiiiigiis  olim  adhibita  cnt.  ]•  Sapore  amans 
aramatioo  8c  adftringente,  amaraie  fugad  nec  diu  morancc  in  lingua.  4.  Poofae  levis,  lubftan- 
ti.i  tamun  compac^i.  Tteftndc^  ia  Sole  etiam  vcl  caioie  moflnteiwii  6vfiAifiidiifo|  4»  A- 
loes  optimar  not.i:  liint.  , 

i.  Htfattca,  quod  hepari  tlim  colorc  t\un  confiAcntia  fimihDr  fit  vcxntatur,  prarccilciicc  impurior 
eft,  culorc  li  dtnno  rufefcente,  non  pellucida,  odorc  graviorc,  amarorc  mtcnfiorc,  mngilquc  ad; 
ftringcns. 

,1«  cft,AiogqagnMHtom,ictt  pan  iav*"i<»'«  em*o&  &  ibrdibus  conipurcati^ 

lioinn 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXL  Ve  Herbis  biS(fis  affimlms.  1 1  py 


llo-imi  trium  p.cnci  11:11  cx  uni  c.nlLnique  pl.uu.i,  vc! cojciun.itis caruin  fpecichlHptiaildi  ntio> 
ncni  poft  J.Bauhinuni  tr.<ili:  .\brahamus  Mi!ntinj;ius  111  Aliml  Injl.  (equencem.  •  - 

Folw  ad  unum  om!ii.i,  r.uiice  in  tcrra  jXJmiancntc, ablcindunt,  in  frufta  lecant»  atque  oland  GOn^  • 
tunduac,  necnon  per  jo.  horarum  fp|tnum  in  vafe  quodam  fidili  vitreato  rqnnunt.  Q]o  fado  - 
iupieniain  lucci  partem,  ad  ejuldem  ufquc  cvidentem  ommno  diflerentiani  denuint,  quam  in«la> 
tam  vel  valkam,  S(di(que  calore  exliocandani  deponunt,  cimque  Aloea  Saeatmmm  voeaoc  luB 
InftdcSttoooior«tumIndianvn  tndig^omnes.  * 

Deinde  in  medio  oooffiteiuaii  ftcdiiD,  amciiliseif^icGaiidi  caola  ooncradeadniii  «APnnr  gnent 

r.in.iciu  c\  rol.i  remancntc  illoniin  fa:ce  C.ihtUm.i  \ocitat.i,  oninium  fci.  impuriflinUjperficitUii» 
N05  potiu»  lulpiCTiimr  Alocfl  i-  vulnerc  ku  inci!io.n!j  in  folib  fadlA  cm.in.irc:  Aloe «um nobis 
dctur  c(Tc  (iiccus  pLinr.t  clTcncuhs  &:  proprius,  (anguini  m.ilogus,  m  va(b  majoribus  contentUi  iit 

rtun,  ut  rocant^  eiicntiani  coc^ionc  exaltatu^iiquo  cou  vispluitxquatalk nidai4Dir:noacr«- 
ille  &  lim[Mdu,  qui  fibru  &  parendiymati  nUniim  ineft  uloie  anem  SoliicoiKielat 
in  opuiione  autoHias  Pltnii  me  canRrmat  * 

Aloe  vim  pnctcr  pnrgaAtem  obcinet  &  exficcantem  aleGKiaitcmque ;  dbSbmOaaaci  apciit,  mea- 
mi  lefetat :  Puioac  autem  biliolbs  8e  picuitolos  humores. 

Aloe  pcoe  fc!a  medicamcntonim  qux  alvum  (olvunt  confimiatctiam  ventriculum,  adeo  non  la- 
befiii9at  vi  .iliqu.i  conrrari.i.  G.ilcn.  FIiti.Scc.  IIoc  calhj;.uinnc  opus  habere  lcnbit  C.  Hofmannus 
in  De  Mt  Jicam.OJficm.  Ell  enim  (  mqait  )  purgans  propric  dicium,  quo  ip(o  aflert  lccumaliquid 
natuii-  advcrluiii,  qi.oJ  d.im  corngcrc  vohimus -Vlallicc,  Croco,  Cirm.uuonio,  tacicc  fatcnturcul* 

Sm.  Qiunenam  Aioc  lou  .magis  roborat  vdntncukmi,  mmus  purgat.  Lluuntur  enin»  iimuJ  crnn 
rdibus  partcs  quzdam  ignex  acrdquc,  qii.r  alioqui  ventriculum  laceilimt. 
Qiod  frequens  Aloes  ufus  haeniorrhoiduni  venas  aperut.  ego  (ioqiuc  FuchHus)  millies  obler- 
vari{  &vo$  ex  100.  eonun  qia  Ak»  ad  cxcanendas  fxces  u|aatiBV  videbttis  90.  hxniorrhoidum 
ftixum  pati,  omi(Ib  ver&  Akies  dfitveoas  illas  cLuuk  Cene  venanun  orificia  apcncndi  vim  ha 
bere  tn  ooafeOb  eft,  ob  id  vitanda  iis  gtn  hzmbrrhagiz  ebnofiii  fimt  ex  ore,  alvo,  atcj  o ;  iiinc  noxia 
pngnandbus.  Et  Tho.  Eirtholimis  \fi-  M--tl.  Ami  167;.  ObC  64.  cxcmpluin  adducit  urini 
craeiita:  cx  nlmio  Aloes  ufii.  Diccs  validum  .idili  mgciii  eile.  Imo  cxtenic  apphcatuin,  non  intus 
iiimptum.    Non  auccr.i  qi;od  maiicimcntum  iacit  loris,  id  protiiius  enam  intus  iacit. 

Ailoe  ventii*  tine.i.s  Sc  iumbncos  cnecat  &  expellit :  ci:m  .iceto  &  fcllc  Ixivmo  mixta,  atque  um- 
Idioo  inipofita  idem  efEcit;  iiftentiam  flavaro  depcllit,  onmcmque  pucicdmcni  an:et,  aecnoa  diu 
cabvera  corruptionis  vcl  putrcfadionis  iramunia,  cumM>Tiiia  pra:icrtim  aliifquc  nii^^nfinTeb 
^gato  nonnulu  Mumtx  cfficaciam  omnino  poflSdere  contendunt,  «amquc  prater  Aloen 
iiingnedlne  aiijbin  nihil  aliud  efle  afleverant.  EjusTer&nluiccres  peralt|^ioc<Ues6xhibUsenien« 
liam  atwwdanriameadtant. .  Habui  andHam  (inquit  CLHolnannus)  cui  nulla  alla  ratione  pco- 
moveri  potcrant  menfcs  ouam  ufit  pilularum  dc  tnbiii. 

Excerni>  pulvis  lu-inori  lioiilibus  inlpcrfiis  ft(tit.   In  vino  dilToIuta  Alopeciam  curat.  C^ollynis  in- 
diu  vilum  acuit:  C^ini  mcllc  mifta  pudcndo; iim  ulcci ibib,  ncciton  hlkilis,  onlquc  p-.itiedimbus  ■ 
omnibus  niedetur,  &  iiaUcum  emcndai.   Ova  vcnarura  daudu,  lanMuinem  liiticj  denUt  fic  (kcat 
extemi  admota;  m  pnlveie  VBlnenticcenti»  tt  guat  «gr^  aj  dcaittiBem  neiduei  pn&iir  «ririfigf 
Gonglutinat.  Idtmtim.  ^  . 

In  Atoe  eihiben£  cautiones  qurdam  fadMndc  fanr.  i.  Aeeatmqin  «x  nuda  intemperie 
fine  materia  labaram.  Tales  non  iqdttpnt  vacuinone,  nedum  medicamcnto  um  fortifer  liccante. 
quodque  loco  vacuatioois  tabem  induw.  Contra  dattir  cum  m^gnocommodo  fi-igtdis  &  humidis. 

3.  (ei^busdecur  tt,  qtiiainq, quacim<|,  deciula  liccati  iiint,  nifi  neceHiras  urgeat. 

fit  uGis  ipflos  nimis  cr sber,  adeoque  quotidianus;  ut  qnidam  ('aciunc.    Evj(K,itio  cmrn  auit 
ft  ftr  fmrgMltia  vaUt:  inJixertnhn  &  e.x  !i>n^6  ;cu,p:it  ulilis  i/f,  Vidc  C.  llefman.  I.  2. 

4.  Quemadmodum  Agaricus  pfohibctua  araviais,  lu  Aloc  &  AJoecica.  Hmc  ratiocinatus  Hclid. 
in  pertinaciffimis  mendiun  obftniaiDidius  dat  Ebft.  de  HiBCt  i  j.  t^Sonipdo  Ctod  htaagfa, 

ILec  emnia  IJsfmatmu$.    '  '  . 

Tria  funt  (  inquic  Lc  Brun  )  in  Aloe  qux  correAione  egenc:  i.  Qyod  Unir  lic  operaMnist 
quod  corrigicur  adi[litisf.'onfatibus  efleotiai  toiuions  &  acri£is,  ut  fiuic  JAwmj  WiMr  m^tbtt»,  Cmj»- 
fbjBi,  Cammt.  Qw*  «Mrdt,  CaliMr.  mmat.  OiM.  Scbtcnantb.  Crouu.  . 

1.  Quod  dcbilis  fitoperationis  :  quodootri^ra  Ruflb  addita  TcrclMnthina  vel  alia  refina  acti- 
ore.    Alu  abluunt  cam  in  decodo  Rhabarban,  vel  infufionc  Rolanim,  &  (ic  rcddunt  lobuftiorcm. 

(^khI  anaftomotici  fit,  &  orificia  vcnarura  apcrut.  Quod  coritgjtur  commilcendo  Majflichen 
Tragacuuham,  Bdellium  &i  iimilia.  Vci  ablueodo  cam  aqua  £ndivia:  vel  Qchorit :  ut  Itmaiiis 

«i«M.ii«ni9c.  .  *  .  ... 


MteAmmtmut  Cuf  Purk.  Ametumm^  muriMDt^J.  Bl  ^liw /yfmmurmn  Ge&  fili»  t» 

limjpmt  MultMm  «btmtie.      B.  *  . 

ClMf.  '  ■ 

Multa  limt  illi  /l/w  humanam  longitudineni  aCtingentia,  filtur.itc  virehtia  quidem,  fed  quibus  in- 
Ipsrftis  vidcatur  dnCriicei  qmrtpiani  colcwis,  ut  m  Tulipanim  qiurundam  foliis,  Lxvu,  circa  inhmam 
lodemtn.im  .;ur  (lu.it.ior  Ji^uorum  tranfverlorunt  craHitudinc,  qiioiUmmoiio  caruiata,  valdc  law, 
mutuo  (c  amplcctcn:ia,  iiitUr  foljorum  Aloes  vulgaris  aut  Alphodch,  lenliin  iii  nHiaoncm  dc(i^ 
ncnti.i,  qtii  nihil  aliud  cU  qii  un  Ipina,  fulca,  crall^  unciam  ciim  lemille  inteidum  kiiga,  &:  adco 
lirma  ut  Amencani  pro  lubuia  lUi  {pietaitt  &  cu^dis  ferrcx  loa^  ad  lu.i  tcla  aliptarent  i .  ibbo. 
nun  latem  tenuiora  lunt,  Sc  ^imsquflem  coloris  aTpcra,  fcd  brevionbus,  lat.i  baii  prxdiri^  &  de. 
oi(iimincumsacinRhatnnoierao{  Interiam jiarK  fibeua lunt  hawfolu  £ciiicdpkna7kd  noa 
«naii  Exednimiiied»cMfirenali(Wir,1xicbaUGnfl^^  jt«- 

1«« 


Qigitized  by  Google 


HiSTORiA  Plantarum. 


iixcftcraffi,  long^coTVa,  velori  intcrnodiis  amcaLita,  i  quibus  ad  latera 
alterni$,atinAjaiJmumnodisgcrmih.ifcu  Remm.t  funcilir^^^ 

Planta  Iwc  brari  initerdHm  temporis  (p.ino.  cclcrrimo  audu,  mirx  proccntatis  caulcm  emittit. 

•  ujir^  ir;  ,k:s  Fontanmln  •EniftdajdaBlafiumOpiItdaAveniMM^  . 
cSr.i/f.  Aiocs  pl  xnu  Avcnioni  in  fcrto  U.  eflntrica,  quac  pcr  loo  (  pt  o^dM»)  mnm  iH  miB.  . 
^    ^    fcrat,  necdum  florucMt  hxc  h.ibct.   Caulis  cx  ea  onn  cctpit  SexwMoin»  Mau  159*  qu  ima 

45  dics  crcvit  ad  ;a  palmos.  A  mcdio  fcrc  hu|us  caulis  ad  (uninMnn  afqae  ramos  five  lorailos 
emifit  i9  pcrinde  cflformatos  ac  br.ichia  cindeUbrori.im  qt:.i-  illumin.itionis  causi  in  atilis  Magnatiim 
fulpcnduntur,  originc  rcAi,  tandem  liirlimi  recwvi,  in  quoiuin  faftigio  fiiroinp  valg»  enat»  liint 
pluhmx,  Hallulx  rcgiac  valgis  non  .ibiiniilcs,  quibni  wigHhii  pan^  iuereKinr  florei  croccii  floriliai 

•  Ko&irum  capiUanientb  inhzrennum  non  dilparek  . 

Pttrai  BonUius  Aloe  plant»  caiUein,  cum  per  looguro  tcmpus  hne  co  renunferit,  tandememi» 
-  pece  icriUr  COm  fiMiDiQ  &  ftreintu,  ut  impetul^iao  lota  m  tmncum  fei^  converutur ;  &  coram 
•    ininmdlMM  hanwnhttiaeremeomm  tantum  fufcipere,  ut  etiam  Qpercum  mediocrem  xquet,  8c  jo 
drdter  palmarum  a]daKlinem«  &  ieinoris  aaifiticm  acqulrat,  flonbufqqe  in  iummitate  decofetui; 
Qu&dque  magk  mirandum  intra  poncos  <lies,  [quantor  vcl  quinque  ]  fiancniefem  attingcre,  ade6 
m  mcrcmentuni  cjus  aiam  oculis  percipi  poffit.   Tale  qmd  vifiini  impcr  apud  Monfpclienre^j&c 

*  Crcdat  Judjtus  Apcllx    Nos  anno  166?.  Aug.  10.   Monachii  B.ivaru%  m  horto  llliiftnil.  Ducis 

aut  dccem  hujus  gcneri>  pbtit.is  viainu.^  qui  ).iin,  caules  prcxluxcr.int  h.ijhi:alt;tiidincj  biachii 
craflitie,  fumma  partc  plunmis  Hoi  ibus  onudos,  codem  fcrc  modo  c  caule  cxcunnbus  quo  ddcnbic 
Jacoi>us  Fontanus,  nondum  umen  plani  expBdds  :  sJc  c.iuliumenipdone  &  oeleri  audu  niinl  pio> 
^H^hRneAit  ^ Hortulano relatum.,  Venim equidem  eil,  intra  nniiB «ftatb  aot  lemeftre  fjfsaam 
*  .  cantem  enmipci«  inque  cam  alritudtnem  6e  craiiliricm  cxcielbere,  ut  arbor  quxdam  videamr,  quod 
qnamvis  minim,  non  tameo  (i  ibliorum  k  reliqux  planti:  magnitudinem  confidefei  omnino  poii> 
teiuo(um  &  incredibile  appareiiit.  Ptatnde  in  rarione  hujus  ptucnomeni  exquirenda  (raftnt  b  oA- 
gan»  lopradi<fti  autorcs.  Flores  hexaoptali  huic  fant :  femma  tnbtjs  cellulis  diftincla. 
I^j^  Planta  hsrc  unica  (inquitFranc  Hcmaildez)  quicquid  vitx  clTc  potcft  ncccfiariuni  pr.tftareftdli 

tflSfc  poilet,  fi  effet  reb^s  hLniam-.  niodus.    Tota  enitn  illa  lignonim  Icpiendornr.iqiic  agiorum  u(um  pra:- 

ftat,caules  rignorum,  lolia  vcro  tedia  tegendi,  imbricum,  lancmm :  corundcm  nervruli  6c  iibrc  eun- 

*  dem  ufum  hment  ad  linteamuia,  calceos  fic  vcilimenta  conficienda  quem  apud  nos  Linum^  On- 
nabis,Goilipium,8()&  £  muctoaibus  fiuot  davi,  acuk^,  iiibulz,  quifaus  peiiofaniUs  auribos,  mao»- 
randi  oorporis  «adi&idu  vui  mos  erat  c^  DacmoDtam  vacarent  cnhni  {  oem  adcuk,  acus,  triboS 
militarcs,  &  raftilU  idooea  peflendis  fubtegniinibus.  Pracerea  i  (ucco  manante,  ctuus  enilfis  g» 
minibus  intcrnis  fohifve  tenerioribus  culris  T  JT&tfiiw»]  in  mediam  cavitatem  ftillat  punu  unica  ad 
jo.  interdum  amphoras  (quoddidu  di  mir.iljile)  Vina,  Mcl,  Accmm  acSaccl'.aruni  p.arantur.  Suc- 

.  cus  namquc  deftillationc  ht  dulcioi  &  fpilliur  cionec  tandcm  cogatur  m  (acchanmi.    Vinura  fit  ex 

codem  fucco  diluto  font.ina  aqua,  aiiditis  corticibus  Maloaim  Medicorum  Limonunique,  &;  aliis. 
.  Elia^aro  di<to  paramr  .icetum,  nempertibluto  inagiia,  8cnoTem  dicbus  mfo  Idemfuocus 
menles  oct,  alvum  lenit,  urinam  erocat,  renes  &  veiicam  emundat   E  radice  quoque  reftes  fiunt 
gnnlffimx.  Ctaffiores  rotipnun  paitei  tmnculque  dccodla  fiib  terra  odcndo  funt  apta,  (apiuntque 
^  citteafinftafiiOGhiuooonditt:  qnin  &vuInerarecentiarair^conglutinanL  Fkenim  {uacusajl»» 

tionc  glutinofus,  qui  fuaptc  natura  frigidus  ac  humem  dt  Folia  cjuoqne  aHa  Scafiedo  locoii». 
s      poftta  convuUionem  cur.int,  ac  dolows  lcniunt  (pr«cipu4  fi  fiiccus  ipic  cakni  Ixbatur  j  quaoim 
.-ib  Indica  prolicircantur  liUj  lcnfumqp»ilCbeWllf         WMfOWm  mHTOiaMr.  SttAm  fitim  kmmVt» 
ntrum  curat  afud  Iiules.  D.  Palnier. 

6.  AIh  Amerkmu  mmar  Mnnting.  .«4«  Tbtomttl  fivt  Maguti  tiivinum  Hcmandcz  ? 

Miaitmg.  1   1  11  • 

lUficr  nirinir  di^to  interdum  craf&orc^  oodulii^erfis  gpmculadm  ditojft^  cotojy  pMiie  albi» 
.do  przditi,  necnon  iimfiroens  fibrofis,  ptiio6tttefteotibus,  poftea  veritsd  hwwntt deiinMiittim  Mp 

dicuLs  ihrii  I. 

Felm  proti  udit  lefe  mutuo  ampleAentia,  pvjdum  Romanorum  duorum  longitudinem  nunquam cx» 
cedcntia,  pro  lilonim  autcra  brevitatc  ailun^  ium  lata,  fcx  mminun  ocio  aut  novcm  digitos  non  rar^ 
iuperanria,  citeniobtuliora,  3c  in  bicvrm  mucmncm  dctincntia,  rcliquarum  fpcacruni  morccral- 
-  it,  circa  margmes  tcnuiora,  nccnon  ffcquentioribus  ibidem  atque  cxihbus  planc  fpinulis  cxorti.tta. 

£x  Hifpania  nova  allatam  Muntingio  obtulic  oaucknisqtudamt  qui  ab  lndi»mis  A.mencz  2^ 
metl  vocitari  remlit:  eadem  vidctur  TU(>mitt'Bt9hbfpiSi  dUnaorAEInik  URIMIiidez  deibipto 
ttAifiSo  SmmimtJie.  jtj^^/.  libw&oip.  19.  namqne  &  tnmen  &  WBOonreoinm;  fiq^> 
domeips  CiOEumoptipnocomAGcelii  tnnm  qnaraorveoochleariumnMnliud  fidndiafldbusomni» 
hn}  euiberipRditeoandeaii  ab  Hi$«ma-qitt^ 

Ra.l  \  huic  brcvis  eft,  cralla  tamen,  fubflilca,  fibris  frequenriflimis, undique  obfita ;  Planta  ipla 
'  *MtAme-  Jirjtccdcntcommbusjpambusmajor,  '  pnma  tamen  (pcaeminorcft,ciqueefligieaciohQrum  difpo- 
rkmmCM.   Jidanc  jx::  l»milK,nili  qu6d  fblia  paulo  fint  i^tfiora  ac  magis  canaliculata,  attamcn  brcviora,viridiora, 

aab  otrM|iiai]guMinipRneipinuliscraffioribus  honidiaribos,  8c  modiod  longis.ac  ierrx  in  modum 
i  admodnm,  non  taman  adai  arSti  difpoliris,  neaion  in  apicc  icu  horriiu  ac  aailo  qoodam 
roocrone  i  purpura;  colure  «bfanio  pncdita,  quatuor  plut  minus  pedes  longa,  v>x  unum  lata.  E  qao> 
nim  medio  Csuli,  in  adulct  phntl  brevi  tempore,  ad  dtiodedm,  quatuoAlectm,  &  non  rar6  (ode- 
cini  pediini  procentatcm  3(1^1^11:,  umcds,  inia  lin  rart&  coxcndicii  liuni.inx  craffittc,  pyrami.l.ilis, 
nuoKroiionbus  qium  ui  Alucrenata  feUe  majert  tohob  eum  arctius  amplectcnnbus  cinctus.  £  qu^ 

nip 


Digitlited  by  Google 


  -■  I 

Lib. XXL  *De  Herbis bulbojis  affmbns.  '  Ti^p* 

rum  finubiis  in  fupjriorc  pirtL:  r.i:nult  tindfqus  cnaicuntur,  noti  adco  m-Au,  umbcUxm  moduni  dit. 
poiui,  quoruin.ipicibus  mliJent;?*^^  pcdiculis  brevibus  5c  toncllis  nixi,  vix  plones «onjunchm  (ed 
IqMracim  dilpoliiti  omncs,  ulcra  articuluni  longi,  minimum  digitum  craffi,  in  imo  juxea  iHnihiii 
viri£ qnaldnn coioouk  externi dnai,  in  (upremo  Ter&  in  fex  folioU divHi,  quomm  inmtoao^ 
lotea,  e«enora  h  pallido  lutefcunt,  culmura  lata,  mucraaaca,  digpaim  plus  minusIonRa.  necnoii 
ndiantem  Itellam  puidire  elformantw,  cjrca  ftrfaim  albidum  lex  htds  ftammulis,  fipius  evpli. 
eads,  inccrduin  fc(e  Gontorqueodbuf,  fuitqoe  proininentiiMis  apidbus  onuftis,  cmcigentiSus  I-!f.rci 
tempons  progrciru  nallo  (uccedente  (eniine  in  fr^idioribus  r^ionibus  marcelci;nc.  Scnicn  A(pho- 
delino  fimile.  Hrrman. 

"Harc  planta  clic  vi.ienu  qu.im  clefcrlbit  Gomara,  (  refercnce  Ciufio  )  ooniuie  j^l  jiomm]]^  ' 
Mt^aci  aliih  c.sr:i,n.   Cui  ut  c.^ikm  nomina  ita  caldem  foe  vimws  dojbit,  qoaslieniandes* 
aiiKm  iiip-nui>  polulnius  iub  Aloc  Amencana  Clnf.  * 

8.  Alot  fnrfnrt*  Imvu  Munting.  Pati,  fm  lAlltiM^mim  Ucnundob' 

Afimr. 

Jt«Gbr  nidnir  oopiosa,  ftramenti  inftar  mS»,  ionga,  egoenii  (iilca,  incemi  candofcintc,  fibris 
tenrionbia  liine  iode  emengentibos  pnBdiaL  F«&i  diio,  tretve  pedes  pro  ztace  plancx  longa  auc 
etiam  lonpora,  trcs,  quatuorvc  digicos  lau,  ad  Kifm  .nifti  flio  .1,  in  mdio  l.uiflima,  mdcquj  inan- 
guftioreni  ac  nrodice  longum  mucronem  (pinuU  c;c.Ki.iiu  c  ti.ico  nigncintc  vel  purpuralccntc  ar-  . 
matum  rimcncia,  m.irginibui  tcnuibus,  Iwibus  ac  pl.uiis,  nullilquc  o;nnino  fpinulis  obfitis  donau 
Yuccc  in  modum  cannaca,  cxtcrni  niaxinic  cx  parcc  c  vindi  purpurafccntia,  aut  purpurcis  quibuf* 
dam  maculis  hinc  indc  concammata^  mtemc  veru  ad  albcdinem  qoandam  vergentia,  (oiida^  WBA 
(emper  fucfiun  tendencia,  necnon  pemmttisfiiis  internd  albicantibus,  cacceriique  Aloes  (pcciebttSOiii> 
iiiiHis  tenuioriinis  ac  preciofio.nbus  r^letai 

Caulis  ado!,  deoem,  vel  duodcdm  nonnanquam  pedes  altus,  unicus,  rar^  plures,  roliis  minoribus^ 
ciiifiatii»«rnns  ab  utraque  parte  eum  ar^  amplexamibas  (^tus  fuptemo  apice  varios  in  ramuios 
itiiibeaadmdilpofitos(pancic,  JliemiL.kmmiim^nik^flm. 

AIh  mnfimtSt  GarapKua  MuginT* 

Mtrggr. 

RsJict  cum  Aloc  Americana  Dodomi, /iftw  cum  vulgari  convenict  idnurum  cx  raJUe  aada^ 
breti  ailtugunt  /«/m  viranci  aot  ptura;,  craiu,  fiicculcnta,  a^iuninaca,  utroque  latere  deocuaiealpi» 
no(a,  unum  vd  etiam  dtios  pedei  lot^p,  pallid^  vitidia,  afque  litnc  ind^  griieo  coim  imcolatM.  - 
Inrer  feUa  pradic  tmAt,  tMtea^qtMUOr  pMBS«lait«  in  duos  ramos  divifot,  qoonun  qiulibc: 
nct  (picam  flanamiitromm :  eft  aiitem  qoilibet  flos  cavm,  digimm  longns,  ad  oram  icxcu^liucer 
ld(Ius,  contincns  toademJ?*>»»iw«i*  (lava  Pjvi; :   lallilcx  q-.uli!>ct  Iiik  liio  pedflio  .btOfi,  fc 

apertus  propcndet  deorfum,  adhuc  autem  claulus  diicctc  aj  !;ucra:  cll  iiioJorus. 

Sufpicanrur  nonnulli  (qui dc  rebus  Indicu  fcnpforunc)  Ambram-giT'cani  Anglicc  SEinllCCfltttCli 
eflc  (uccuni  coacrccani  cuiufiam  CerAtimta,  Mjtiguey,  lcu  Mttl  iaxis  &  icopulis  copiolcSha.  • 
fcentis,  qui  vi  ni.irLs  fic  pifcibus  abreprui  huc  &  illuc  agicatur,  coagulanir,  &  incei-dum  in  magtuto 
molem  congiomcratur  variis  parabus  coalelcentibus.  D,  Tmtend  RMfft» ;  qui  ulterius  aAiir  D,Tt»- 
fbam  obfcrvalTc  tn  hac  (iicculaitii  piantl  «^t^'^  ^^.Y^ffir  Sc  titMnitiiy>f«n' 

qnifidUcuig^Ambf^gnrlexvaWijinileiD. 

lOb  Cmfpk»0ftcmU  >Sufif^.B.%»  €^16.  frimimJtn^ffifi/U. 

Matfgr. 

Ex raikt  filamcntoG,  tT;per  c.nulice  Sc  rami;  arborimi  fundAta,  proveniunt  novcm,deccm  auc  plura  "  ' 
ftii»,  ab  imo  ad  quiiiquc  pcdcs  ionga,  &  crail»  ut  iblia  Nanx,^  tres  aut  quatuor  dig.  lata,  &  cava 
jnftarcanalis,  atijiic  In  ambitudenuu,  aculcis  brunnis,  acuos,  liirfum  crcclis.  In  inccio autem  ho» 
lum  foilorum'prodic  cMi/w  atbicaiis,  tcrcs,  minimum  digitum  cralfus,  duos  arciccr  pedcs  Iongus,Iig> 
aflfaiBCSBBdulldlaSfed <|Bflm  bina  &  bina  capicula  potiE^  m  luiu:nitAcc  auccui  plerunquii qum^ue^ 
figoit  titCmait  mt^ffiMkf^  Nwriijugbuiiui  «K-mfis  jSfi^  jifaikatii  inliniis  conihritiay  cilegan. 


It.  Cmrtigmt»  puun  Marggrav. 

Elt  mA)or  (pccies,  ex  iabuloia  radtce,  quac  magnicudine,  figura  Sc  colore  planc  ccp.uii  .rmul.ictu-, 
atque  intcrius  uHilci  lubct  filamcnU,  primo  aflurgunt  ci  i.i,  quacuor,  auc  quinquc  [.il^d,  cralti,  luccu- 
leoca,  vuidia,  cava;  deui  proveniunc  plura,  figuiam  ivibencia  tiianguli  acutilfinu,  itancquc  creda* 
ilKMMCll-aidaau,  odo,  doseiQ,  quindcrim  pedunloeciQ''^^'"  acquantia,  pedem  Jau,  in  .exCTBnth 
cate  aconunau,  &  in  iateribus  vecus  inftriocm  acocis  denticulis  rueibemious  munica.  £x  una  n« 
dice  30.  aut  40.  folia  prodeonr.  bi  medio  ftjiorum,  quando  planta  bonam  aetacem  habec,  odurgie 
tuduXta  cn^coi»  ^uporiotitdbijr  iiainana:  cra£Bnc,redus,  Ipongioiiisfeu  moilis,  hincindc  ci  i.inguTa- 
ribus  fi}tys,  minoribiK  veftitns,  alntudmc  drcicer  ododccim  aut  viginci  pedum ;  m  fummlt.itc  autcin 
■cxplicattcftcruin  IdlTigucimi  rruncum  inftar  arboris  cum  (uis  ramij ;  r.uuiitcrjm  raniulus  )u- 
Ijenr,  &  mulu  conica  corpulcul.i,  pxne  digituin  iong.i,  nui  (cfc  apcricnciA  jkrent  csX\iosBtt  qiun^ypc- 
r.ilis  comiK>iitum,  inagnitudine  Horum  Ihabsreibx  cx  vindi  HavelbentibuSj  ac  ali^uot  (laillini|bin  mO- 
dio ;  rcfert  fios  figuram  ftells.  <Bren  cempoie  in  (ummam  attitudmem  excceldt. 

I^  fotiis  hujusplanCieopdlBUipailnus  coniid  poteit,  qui  prxilac  bonicacc  panno  lineo.  Ex  (ub- 
ibnciaconiaKumoqrpuialottuq,anieqnamiBHxeB  GoiTypiiazmuiacxcrahi 
poflunt  Radec  ftut  «aam4blia  ^njns^planMc  recBCM»  cdtt  ac  aqua:  m^e^^ia.  pifces  ua  exanimanc.  ue 
ibtim  dcfuper  natcnt  Sc  manu  prehendi  pudlnt.  Ijgpnib iiGQacum  inftar  inniculi  lulplMcaiiaRiec; 
exeoignticlicipoceftduriorelignoappticaco.  liiGtrth, 


Digmzecl  by  Google 


1  2,00 


UlSTORIA  PlANTARUM. 


1«.  CingMM  tfMtig«  Marggr. 

fc/iac  tiiT.i  protrudit  (eptcm  ant  novem  peoes  longaj  lcfquidjgitum  hta,  inftar  canalls  avi 
Iztc  viriili:»,  !?c  propi  exornini  uiirjucs  h.ibcntia  miniacos,  crafTa,  in  cxtremitatc  acuminata,  duerujii 
circitcr  disitorum  intcrvallo  pcr  .anibitLin  acukis  munita.  E  mcdio  folionim  proxim^  ad  tcrram 
nmlci  flerti  |uxta  ih  in  orbcm  pofiri  proveniimt,  cx  ccerulco  purpurei,  &  in  medio  alba  ftaraina 
habentcs :  quilibct  flos  di^tum  iongus  conilac  tribus  fobis.  Fruaum  fert  edulem,  quioque  '^'ffms 
longum. 

Usc  plana  pliuanijm  accedere  videturad  Mt^etl  (eu  AUgvei  pninonuii  Fr.ileimiidci('ut 
eandem  fiifpkeoinr.        boc  geniis  minimi  peninet:  verum  ob  Folionun  fimilmM|iitY|f^  '"nni ' 
qncm  oocupivktenmpcfiDiiiiiiia,  doneccadi^ 

Hii|us  raiuuU  cinerco  eraut  colore  obfcuro,  tencrr,  modicc  Iong«,  plan^  fibroGr,  c  ba(?  crafla, 
lOtunda,  rctufa^  nonnihil  ftriata,  atc^, ex  parte  tubcrculo(a  pullulantes.  Folismax.xi  pcdes  lonm 
ennt,  circab^in  latiora  craHiora,  mdcque  Cuprcfli  moilo,  in  pyramidaleai  angu/ham  fiaodla 
*  temau,  (emipedcni  plus  minus  lata,  ab  ucroq,^ftcil}  latere  ipinis  dif^i  unius  traniveifi  l«Mwjri|- 
diiiem  aoc  drciter  poiEdentibai!»  admodum  cra&ju:  Arodffiffli^  cobre  c  nigro  purponifiraooa 
iwnidi  coofib^  mmiiomoinoatiD-virentia,  in(|,aMieniiiemlaiiffmdiiie  fua.  latmidme  atq,  craf- 
ftie»riyieni  «kfiModc,  oi«eoau»til^pabtoiioaingpaBjfflOG^ 
Inteniidaaata. 


c  A  f.  vm.  • 

M»es  Americaiut  jKdJamJfecies  i  Fr,  Her»a»<lez  hijloriii 


Hrmsnd. 


*  Mnlfitrt    \   lOliis  cft  modicis  fi  aim  'pricedentis  folits  comparentur,  ad  margihcs  iLtcis,  fpinis  parvis  & 
IH  nigrts :  cmuU  bicubitali,  dieitum  lato  &  rubro,  cum  flort  cccrulco  palleiceaci  cacumea  ept 

JL    occupante,  &  r«iMr«  lurculola. 
£^  Campeflninis  lods  Mexid  nafdtur,  quamvis  ibla  xftate  floreab  Seiitnr  ez  gctiflmibus  ords  jozta 

parentcm. 

fBni  JfctriumqiMOionwfiilionnB^eiiMititSiligBato 
<C  iiriaam  panilatim  vacoat; 

1.  Mtxeal  metl  ftn  Maguei  tftum  ut  »j]iim  ctmtiatwr  Fr.  Hcrnandei. 

IltrttanJ. 

Spedes  cft  pawaj  valdc  ipinofa,  &  viroie  admodum  exatuiato  tiodaj  cujus  fslU  eduotur 
tc  (imt  prz  camcii  gnftni  grata.  .  ^ 

Xmk  Odeiidiair  ea  in  montibus  Tfpostlaneofibus. 


i«  MkmMlfmManAfiwmmVuTiatiasi^  JbtCmtiput»  mmn*lSatfffVii 

Ilrrnanil. 

Plxtm  cfl  (pinoCt,  fruau  dulci,  acido;  Prunis  fimili,  multiplid,  &  in  orbem  Indic3t  Pineat 
quadantenus  p.irem  compofito,  cduli  (ucto  plcno  &  grati  lapons.  FoLa  funt  .Metl,  aut  iilis  poriiis 
Pinea:  Indicx  Uaiilia,  Q)ino4,  fulvaac  vduti  mardda.  CmIu  vero  brevis,  tcres  ac  craiFus:  Rjului 
fibr.ira  crai^q^  PHuiafintaUonm,  glandibus  fimilia,  £c  cx  candido  pallelcentia,  obduaamem- 
biana,  intra  quam  condnemr  caluis  candens,  ac  ut  dizuiius  dulds  6c  aadus,  Finearum  Indicap 
Itim  upore  rctcrtus ;  feimnt  prindpio  candido,  ac  pofteai  lliCINi^  olnCnndo  8C  fflOlilllcilfcfc 
ImA       ■  Naibcur  in  fiiOMi  legjooum  qitidarnm  T^^mmtmlti 

Ad  Nanas  potids  refenenda  videuii  hac  planta  oli  fiu&uiii 

'Htfi.Amtr.  4-  Ncquametl  ft»  mtUmf*t4an»  Heroandcs.  J.ii Lmt  itfmpm  &*AfiriHmr» 

Hernand.  , 
Rara  cft  forma,  felia  namq,  digito  tr,tnfve:  lo  p.iulo  cralEora  profeit,  alpcra  juxta  latera,  «e 
impensc  .laiminau  drca  culpMem :  amltm  bradiu  aaffitudioe:  cu|as  caounea  fruSmt  ocoiMC 
aUongtK,  Pyrorum  parfomm  toBotf  iwifllHi  MpNns  AnleHi.  Mafeiiiir  lu  miiJat  V«  J.  ao  Imc^uI^ 
Amer.  iib.17.  C.7. 

Sunt  9c  «liK  quamplurima:  fpedei,  qaanim,  Qiuniam  facultate  fimOe»  fin^  9i  fbnnl  p«Qq 
diflgMntea.  nemiiia  me  twM«ilu»«wti  p«tiiiMia  diHawiMii»  <i|yiriam 
I .  Mhimmbti  goMtfr  vltlde 

i.  Ntxmal  k  dnereo  Colore  di(ftuin. 

'      V.  ^amal,  iea  Attgmi  moutanuni,  iqualeno  colorc,  fibrata  radice,  &  longo  aafiiSquc  in- 
£jgpi  HiruuQ, 


Dlgitized  by  Gopgle 


Lib.  XXL        t   g>g  Herkit         ^fim^.  i^o  i 

4.  UMKMmal,  aculds  lonipi»  porpurdlq,  radtcibus  &  f^m. 

5.  TatajfMxmil  fcu  Aiiif  JW.I^Yaczm  pracedenri  fimilc. 

6.  AcMfHttl,  feu  Magna  anmnneuin,  aSndioribus  juxu  radiccin  tulus  &  rubcfcentibus  fpinis 
Btquc  nuiicibus. 

'  .    7.  MtgMtt  nigrum,  ob  colorem  atrum,  qiunquam  Cmox  radic^[q,ex  Jiierofulvefcanb 
Bpnni  Med  oonftat  fed  tenuibus  (pinuiis. 

Monitolk  fasaoGSL  gaudet  locis  calitunim  r^onum  qualis  ell  Ttf«ultvica. 
Oaanila  aiqne  devorau,  illinve  oiMt      quomm  aitus  motu  privati  funt  obneminiin  convul- 

> 

L  Jhcmtdfiiihbtfuibiimm.  Hemuid. 

Slclem  pxne  foi  m  i  &  viribus  eft  quibus  caetera,  &  eiiHcm  quoq,  ufibia,  fcd  inter  reliqtK» 
v^jiDRm  ac  r(^ur  addic  faminis  fyncope  tentads,  auc  imhwallihjn.  JNomen  liabec  iinagnicdifinft 


7.  TfaeometiyiM  Maguei  divmum  Heraand.  v.  Jkt  Amirkmm  mmr  utunii^ 

Eidem  patncciim  rcliquis  facultAtc  cft  &  ferm.5,  longi  radice,  fibrataq,  SceulSiiB  ipinB:  J^^f 
fpithamas  longi  luiit  taiimin  folia  :  (uccts  verii  epOCus  aut  illitus  fcbr«s  extjnspic 


Nalcirur  in  rngi.lis  8c  cnlidls  l<>:b  eJirw  .itqns  cainpelhil)UI.HBBBliil  tt  a««A«iU  4Hfriliinw  \  Miuf  f  yJ- 
Cingio,  fub  ciculo  Ahts  Americinx  m:noris.  * 

8.  Paci y>vc  Mcd  Uniffimum  Hcrnand.  Alet  Amricma  folUi  m^m^trAiu  ^mr. 

Rlm  eft  anguftioriba^  minoribittJc  tmiianbm,  nuKn.{que  ex  parte  purpurafccntibus,  t  raJic* 
HxaliaaiBqne.  F)uaail«AX«omnmifltoa«  in  mjigno  habua  prcrio^  panniilqae  Imeis  precib- 
fiitanndic«pdffioia.  *  ^  ^ 

9.  <^etzi]i(^  «fi«  Kled  FitL  HBmanL 

Aflur^c  in  arboream  alritivdincm ;  raJittm  fan&t  cradam  fibratamq,  &  {cnfin  ftadfefolUedl  £ 
/«/m  vero  rpinifera  8c  Mette  iimilu.  Fit  ex  ca  quicquid  ex  Mtti  Hcri  oonfievib 

Xolometl  fm  Maguei  ftnA.  Henand. 

_^Speeias  eMjW tribua  wi«i  orbiaJkamgtris;  nlut  conftat  firmata  &  fibris  aucl.t  rufcfcen- 
libt»,  onde  piwenmnir  fana  aoocnmMinaaactileis,  raris,  &  i  mcdio  «(quc     mucioncm  pro- 
cedentibus.    Si'cci;-.  roliorum  cxprcflijs  ac  bibitu?  dccsm  uncianim  ponderc,  umvciii  coqxins  do  Vhiii 
lores  &  pi  .rcipLc  a.^culorum  toUit :  Tcrum  quo  bibicur  tempore  corpus  cft  magnd  cura  open- 
«ndum.  •  ^ 

Nalotur  IbfxmiKf  juxu  fauces  flunuiuuiL, 


CiL».  DL 

tktcsfive  nccM  Pertuma  Gcr.  rnce*  wtva  tlerioii  eUt»  &  tpmtua  flanta  Lob.  Ad,  oircait.  Ikcts 
JEm  3r«H»FnkFamd.  7tittmfi&  ^G&iSnL  ^^««38«* 

RAJ,ct  nirimr  crafii.  tuIieroM,  gr.indi,  fucoeflu  eempori?  iii  nwba  capia  protuberante,  inoa' 
candida,  toris  ruU,  Rapilubliatitia  (ed  duriore^  iucci  plent,  iapore  iubduld,  filiteaat- 
tcnte  plmima,  in  oftan  y^OKmo  ampleaentia,  eobinmi  kf^,  dura,  carinata,  6  ctne- 
Kovindia«  inacnManflcfiikiMnflraom  definenria,  xtcino  virore 


lcpn  inliWBr  tC  iriAu  Antuinaoia :  in  quomii  medioj  poftquam  planta  adoleTcrit,  at  ne  tunc  tmi- 


'~m.~  r  :   -          -l^  '    r---  l  ■■•  1   —".V..WI.M        liv  ILUIC  UU.I- 

derahngulis  anni$,^exnrgit        tnpcdalis,  tercs,  hirrms,  lupt-noic  p.ntc  in  uukos  ih\)ius,  quibus 


innaicunmr  fitret  plunmi,  fans  ampli,  hexapctali,  albi,  dcorium  depcnciciitcs,  tnbus  cxtertonbiis 
pct,ilisvcni>  multi*  dilutd  nibenribus  avcrsi  partc  Ih-iatis,  c  pctalomm  unguibus  .ul  nicdiam  eorum 
partem  excenfis,  non  ad  margmes  ufq,.  Florcs  in  Setxcntrionalibus  &  frigidioribus  rcgionibus nuUo 
liiccodente  femme  aut  pericarpio  increfcunt  &  decidunt :  vcrum  m  locu  naulibus,  Indi«  lci  Oo- 
cidentalisprovinciisplurimtstriangularcs  caplulas  m  cria  locumenu  difpcrritasproduceiedidnirj  ft* 
jnimbos  rotundis  aut  quodammodo  anguLuibus  rcpleta. 
AbtahamiaMuntiuaiai  inHerbario  fie^eiooaliam  depingit  <c  delojfait  Yncon  ^edem  qnam 


Jncam Amciioaiiam tt IkaiGbuiam.ftellatam  cimq, fotiomBcrbqaBB ftfifioohdo. 

KkkkJc  Abm 


Digitized  by  Google 


IXOi  H  I  S  T  6  R  I  A    P  t  A  H  T.A  »  U  M.  • 

AkerAm  Yuccx  rpea^m  exhibenc  Muadnsjis  ScMorilbmuqiw  donator       fiLunemnfii^  lea 
potmsfblusfilanieiU]$«lbisintcrlperlis.         /r  i  ■  <  ' 

~  Nullius  in  mc^ciBa  osds,  imo  veoenatus  cflc  dicitur  fed  perpetam;  cuin  non  foliim  ai)  ntst. 

fuftentatloncm  conaucat,  «ed  cnam  » laaiceia  fiumuD  OOttinunin  panisclculcntus  confidatur. 
R.-uiiK  inli.per  liin:  omni  injurta,  imo  Cflm  Cdmmoao  axntSiat  abiq,  ulu  c)us  prjcpamtione.  D, 
r.'i;r';,r  c\  aiaatis  D.Herm.inm.  •     .      .       r  '  ^ 

Nan  eftauicmhicplantacxcujusradioe  panis  m  Amcnca  ulitatilUmus  Cajjavi  djdus  ht,  uC 
nonniuni  per  etiofena  aedidecnnt 


C  A  p.    X.  •  • 

♦ 

DeCgmufeM  AnnuUiu  JnJka  fitridt, 

f       1.  Cama  frjtAnmifit^cM,  MuSmfiam  FUs  Cmtri  J.B^  Catma  Iniie»pn  riAn  &fimh9n 
pwicUtc  Park.  Aamdf  fiirid»  Ger.  ^muU  b$dit*  Im^kb»  C  B.  Mitni  Bn^^mut 

MargRr. 

J.B. 

INquilina  orbi  noilro  cault  gcnktiUto,  cubitum  &  (eiquicubitum  alto  furgit :  Fnhit  qu^m  pro 
plantx  nKxio  majoribus,  coroicula  chartncea  convoluta  prmio  puUulata  znmlantibnSjqiHe  esB* 
piicannir  appareoc  ampla,  duorum  palmorum  latitudine>  trium  qaani6rve  longitu- 

dinc,tencra,menibnnea,niodioiinaaimen  definottia,  a  ncrvo  mcdjofecundumkxigindtiiein  do- 
cun  cntc  c  \  porrcais  in  maninei  agmnoanBdedb  venulis  obliqiuii.  Ctuiem  (ummum  omant  fvrtt 
minirt  (atiir.itiorc  tinai,  G&dfeK  nmd  abfimiles,  capitefloTerrura&  infiiknra  quod  dclapfo 
Hore  "landcltir,  tn.ingulumq,  fit  &i  vcluti  rpinorain  (  •nquitClufnis )  utRidni  fru^ftiis,  in  qtio  con- 
tinecur  fcmtn  pcr  maturitatem  furcuni,  atrum  &.  rotundum,  l  abi  VeMrnm  didx  niagnicudine. 
Radix  mMx  &  cr.i(lionbm  flni  ibpaa,  alioc  radidi  nodoi  adnafceines  haben^  qui  ftolojMs  ecjaat 
matri  (inules  proferunC       ■  »  ^ .  . 

Fngidiarii  oefi  impadnsliyana  imftras  iwnfti^  nC  Ui  tA^  flCinlqrpoGauftnni 

''**MarRgrivius  pl  tntam  lianc  in  Hi/M*  Suirtnm  tuttmralitm  Brm^  tkoa^  delcribit.  Caulei 

(inquicns)  iii  oct a  .r.it  ileccm  pedumaltitudinemafltii^t  (ucculentus,  viridii^  difilum  cralliis,  tpiem 
pcr  intervalla  .imbiiiiu  folia  (blitanc  po(it«.  Ftcnt  tribus  paalis  lingu.TforBdbus  conftant,  ctrdter 
duosdigiros  lonRis,  crciiis,  qu.v  ciicuiuiintur  ab  aliis  foliis  acummatis  &:  convolutis ;  inme<.1ioau- 
tem  (unt  duo  angufta  paululum  tontorta,  6c  m  horum  nicdio  adhuc  iinum,  iniUr  iigular,  habcns 
ad  latus  ftamen  m(cum  in  quadam  prominentia.  F/*»»  eft  inodortis.  FruHni  dividirur  intcrius  in 
trcs  cellulas,  habeos  in  qualibcc  utplurimum  duodccim  grana  leminuin,  duriflimaj^qua;  inaileo 
contulacQnQnent  intus  duri(Emam  (ublbDdam  albam,  quac  ctvitatcni  mcr.i  (c  h.ibct  inrtarrttit 
viftani,  acinillacorpu(culum  inftar  vermiculi  cafci,  cx  quo  progermiii.it io  (it.  /(«</;x  humanam 
crafltnKtoem  acquint,  longa,  (plendidc  ex  albo  ftavcfccns,  mltar  Cepae  iquamas  habcnsmlFas,  attfc 
;  c  lcnti :  per  int  .  ..lla  autcm  hinc  ind&  babct  tubeia  ku jpcaminentias ^iUt|cucu^  nndiiKwo» 
u  ..t  inait  ciu!cs  Obicr^at  Clu(ius  e  vttufK»  hufusr  itolofdbus  cum  marcclceoiai  in  Taporario 
prarlcindunrm  i.Khi  yinain  cxitiilare  aibam,  Tr;>Racanth.r  aroiilam,  (ubdulccm  &  lencam  ;  «tt||in 
Iplis  aiani  toliis  lenelcentibus  cxiflere  rcnuc  quwidain  cxcrcmcntum,  mtii  (apore. 
•Mai^aviuseam  qux  flore  tlasoclt  (pccie  diverlam  tacit,  &  fic  de(cribit..  ^ 
fWW  eftangji(}ioribus,  magis  acuminacis,  ac  utplurtmum  circa  imum  caulis  c  vaginis  enimpen- 
tibtis:  FAiriiw  paull6  majoribus,  quorum  nnulquiiq,  tribus  pctalis  cochlcanlonnibus  (p;,ta  Lufi- 
tanicis)  conftat,  ttcsdicitos  bngis,  inconraQl,  mquoium  mcdio  .adhuc  angu(lum  foholum,  fct. 
nuidieitum  longiim,  inf&r  cufpidij  direft*  Cltenruni.  In  po(hca  parte  flons  po(l  tna  illa  majora 
toha  itiacm  t.ilii  fnl:  li  duo  mucronata  QOant,  lA  nc  tooisflos  oflppooftct  tolii|,  &  adhuc  in 
mcdio,  morc  uiadioii,  i^ammulunj  ftamm  eBBWMWte  m  nucum  anm,  ORtm  cum  pneoo. 
danoowruiL 


CAiifm^abct  arundmaccuni  digitalis cra(fitudinis,  rotundum,  & intus contlnentem  fuccuEsilMII 
medulhm  liibdulcis  laporis,  OMliftcntix  feri  ui  Canna  Saccharifera.  Hunc  porro  ambiunt  ftne 
pediculis  hinc  inde  M^folida,  lcptem,  oa©,  velnovem  dig.  longa,  circitcr  tres  lata  ubi  latiflima, 
mtux' un  nu|ora,  tigura  lingtur,  ncrvo  in  medio  fecundika  ionpcu^  nuUisfeGunF 
'CriMwra.  dim  l.uituumein  vcnis,  lcd  (ubtiliifimis  lineis  obBqui  dilcuirenaioiB  ut  m  loliis  'Miin\  wnR^ 
dk*f»iig.  (ypc  Kis  glabr.i  £c  ailutc  viridia,  infcrius  molli  hirtutie  prardita,  &  fubalbicantia.  In  lummitate 
cauks  provcmt  (ut  in  Pmu)  octo  aut  novem  difr.  fongus,  in  falbgio  paulo  acutior,  (qiiamis 
pr.riiitus  ut  conus  Piniis,  (ju.x  in  prominentibus  c:.:ncuut,itibns  .lurci  llint  coloris,  io  parcibus  ubi 
libi  invicem  inainibunt  miniati.  SucceiTu  auce^n  tcniporis  (quamx  \\\x  x  (c  inviceni  dilatantur, 
flcfili»  quaq,  .ipparcc cavus,  milar  alvcoli  apiarn  diiucii  purpuralcentis  coloiii  j  lub  flolcuio 
verd  cuticula  eit  albclcens,  lonuidum  facculum  pr^bcns,  Sc  quacbbec  cononcns  24  aut  plura  grana 
leminis  nigri  Iplendemis,  magnituduieieiniiiiBoepamm,  imuniigolni^  niniibgmiia  ani  filunenr 
cii^  quafi  bwi  involntabillisadhsBont^ 

Oulis 


Digitized  by  Coogle 


Lib.  XKL       '       T>e  HcrhU  bulbojts  (tffinibHS.  izo^ 


Caiilis  l);i|us  pl.in;ar_  maibc.iri:^  dctr.ihit  !;:inior.:iti  c  ci,)itOj  c  ii.;!-.idt  iiilu  jer  &:  f  .mgit  calcu- Kir»* 
los  uilii  pacus,  clhhinliRni;  rcmjJiuin  co.aci.i  ( i  )niioriha.iin^qiiiin  trcquenicr  di  <tic  oufttciiu, 

ctj^liiMiu  ','.i.jco  iiKr.t  o  iidiuiin  icvc  carjt  nuilo  .iljo  nedicltnento- adnbRO.  Aooi«  (uo  vetui>- 
f.ilnintcil  .s  c(},  iJcoqiic  hoqiicn>  eiiu  ulus  vitctur.  • 
Rcpentur     .ilu  hui  is  (pcacs,  tulii}  iiircriLislzvibaSjflolcuGsrtllMuC 
](cni  (erci4»  floribuscaruleis  totrapcca^U.  ,  • 

Klb  ladicem  huic  Anuidim  bolDolain  attrilit^rf  ejm^  lenipor  nrBie  &filut. 


%.  Fae».Senet  Br»j3inijAm  Marggr.  PUd  Cmm  hAanuHmmomUmrsctm^tra. 

•  4  ^ 

jl/jr^.e''-  A  ...  *  ' 

Inlc\,  !jptonivc^ipcduni  -iltituJinjm  a(lurgit.  cauh  rccla,  f])onKiofb  &  viiiili  mft.ir  ^«n«««.- 
Ii4>ctq,  tolu  codcni  moilo  akcrnatiin  (jiljxjlit,!,  6:  Cjuldem  magiiituJinis,  figuri,  coloris,  ac  limil  diMLatJ*. 
JiMtt  luieis  ftruta,  lal  in  fummitatc  folium  convoluium  ut  in  Paco.    Ad  cxoi  tum  .lutcm  cjulis 
-propc  fbhum  provcnit  pcdiculus  crafTus,  vcrumbreru,  inali(]uot  ramulos  fiipcriiis  diviiiis,  qui  miJ. 
K»  liabenc/cr*/,  lolquidigicum  auc  cirdier  longoi»  cavos  Horibus  PtfM  quidcm  nmilcs,  fod  incar- 
nati  ra^enMSk  Flates  biMce  iequitur  J^aAwhi  avam  ooa|||BftuSt  Prani  nugnicuciine  &  figiu  i.  h  i 
bens  promincntem  umbSicum,  ^que  adfaac-  immfltnms  nnmtw  Tiridis,  maturus  vefo  hibtUuij, 
trungularis  iiKUfX,  &  corticc  Aurantii  m.i]i  cortli,!  rxnc  .rquali  ctmaiis,  qui  fp^jntc  fiiiilicur  iri  • 
nes  partc^,  .itquc  taal^  (c?.ir.-itur,  intus  \'C\o  h.ibct  p.vucain  pulpam,  H].imcntt)luin,  nugnitu- 
<1iiic  nucis  Avcllanx-,  in  trcs  itiiicri  p.irtos  ilivsifbilcin  ;Tcr  cuciailain  tUv.i  n.    Pulp.i  autcm  hx'C 
Cinnabrii  dt  coloris,  oiioris  vmoli  tcK:  uc  nofti  as  cydonium,  in  qua  conunencur  lupra  yt,  grana 
femiius  trianEularia,  fuli:a,  cuni  niaciJa  cinnabna  in  acudore  parte,  magninidiiie  KSiuib  Caa- 
nabis.  8c  alraEmum  nuclcum  habenda:  Conex  cxterior  iuoculeaDUy  q|ui  cntem  tjagicoi»-     •  * 
lore  Dniiiio.,  uc  Ceraia  noflniia  nigp»  vel  Violae  Martic ,  atque  ideo  ulurpatur  loco  atm- 
ntend. 

"  AAtfreoeiitia,  ot  ACMrf»  8e  fiiiaaK  fannwtunB  fi fiioeninrfidaram  de  in  fuodunc  Zinziberis 
&  luavBmadiiMMnin;  acfiaiadedeteAam  aiWDaiumlupideati.  BalneaqnoQoecalidaeKilioon. 
'ficnnnir. 

*  4.  Bmiym  IndKM  fjMmffe  fiore.   Tamoafarana  Brafilimfilnu  i^lat^.  •  ' 

Margffr.  *  '  ' 

.'  Ejc  Mko  alboj  Ipletidentej  triangtdads  mnicis  condancc,  Hgori  tc-oonAitucioiic  uc  Tulipa, 
ovab  vet  edamromiida,  magnmKiincow  Anleri||i  vd  euam.minoii^  pioducic  amUm  duos  auc' 
trespedfsalmm,  inftriiis  inlongis  pedicnils-duovel  triafblia  luocntemj^  uc  &  in  fiimaiitatennum' 
auc  altemm,  foliis  Cm  treptba  hguri  fic  afpcilu  (imilia,  (cA  paiil&  minora.  Sub  tolia  autcm  quod 
infummo  ciulib  cft  pcJicuh  duo,  trcs,  qu.-icu6rvc  proventunt,  duos  cirdcer  dieitos  longi,  qui  qiia> 
tuor  fcrunc  /;crc(  iplcniiklc  .ilboj,  Ic((Ti.ligit-.,m  1()!1;.;'h,  cx  trujii^iil.itis  u'i:..ilis  (quamis  moiQ  ' 
pincz  nuciscumpolicoSjinoiioros.  iklbus  coquicurj  £c  niurc  iktcatx  coniediturj  boiula|)ons. 


-      Mtrggr.  « 

EX  raiiscf  fiii>cri'"i3  rotiimlij  fubrufri  &:  cfailcnta,  (}u,r  rnfcriiis  fcx,  fcptcm,  o^flovc  Jig.  in 
teri.i  cbliquc  liiltonaitu;,  c\:  multa  ci.illi  lubct  tiiamonra;  provcni:  cauhs,  uq-.,  quatuor, 
quinquc  pcJcs  iongus,  arundinacous,  rcdus,  digitum  crailus,  hmc  mAc  habens  in  pcdicu- 
<lis  duo>  trcsj  vcl  ccum  quinque  aut  li:x  iongis,  foUa  unuin  aut  lefqui  aut  etiam  duos  pcdes 
lotigaj  quatUOr  dig.  lata,  aqimtnata,  eleganter  viiiJia,  Ipieiulcntia,  t.ictuni  mdar  mcmbra- 
naceae  aiaitse,  aut  fbliorum  Paeo-eira,  ncrvo  iecundum  longiRulmcni,  Sc  iiibciliirunis  lineis  oblj-  .' 
quis  decorata,  &  in  amblm  linci  rubrj  iimbriata.  In'  fummitaie  caulis  provcnit/M  infbr  liliij 
.cgfegl^  incamad  & ignei  oolorisj  tribus  vcl  quatuor  pecab  oonihm :  apud  quodlibec  fiilium.tria* 
qnatuor,  atit  qiunqtic  fimm»  eiftant  cjuflemoolorisj  figuri  uc  dens  Apri 

Radix  contufa  ulccribus  medoDir,  fflundac  ea  8c  ia^iht  utaoi  aiuts  aucem  8c  eoftc  come^ tjik 
duncur  tcmporc  fanus.  ,      "  '  '  . 


Kkkkk  i  Cap. 


Digitized  by  Google 


1 104-  H  I  $  T  O  R  1  A  A  N  T  A  R  U  M.  , 


•  

^      .  *    Caf.  XIL 

.  •  ,  ^  De  Citnms» 


1 

Fi 


Ct»tm  hiiim,  Arahbtu  Curcum,  O^cmis  C.urcsimsi  Bontii.  Crn»  ]»ikm  ^/mom  (iB.  i 
Park.  Cjferut  lnJicus  frve  Curcama  Gej.  Cucmcridt. 

lO/tf  laahabet  hxc  planta,  non  abhmilia  foliis  Hellcbori  albi,  nih  nuMdon  tara  ftriata.lbd 
lcTia  fint.   Rmbctm  habct  .qiuleni  f cniic  Gcnnana.  Flvrt  eft  pulcneAfie  purpureo.  RmJi» 
^    pono  ook)feflxrotm(ERnon  lecusacCroauii,  unde  Garcus  ei  ixNBeo 
fhiftDs  ImiiB  Cnaimx  «li  Bixjbu 

mr»  fuum  oftendniiei  Pnbraiii  IbniS  tmnduu  qaodenMi  «odum  in  ju&alo  giHtniniw  veuaN 
nium  hcedinanun  aluueullfiinnl  &  mencafDeBti  pnEftantifluiii  vicem  ouneb 
^*«»  Malaii  r^diccni  cum  pifcibtis  &  camibos  coqunnt  condimenti  &  faniuris  gratia  ;  quod  &  Bata- 

vos  (  ab  iis  ut  crcdibilc  cfl  cdoftos )  ctiam  haitare  obfervavit  D.  Ttncredut  Ribmfe»  cuni  in  Bclgio 

Sregrmarctur :  pfccs  prarfcrtim  e-i  mwni  incoAa  condirCj  fiquidcm  &  laporem  grituni  cil- 
m  comrounicarc  6c  colorcm  flavum  allcrunr.   Oterum  cxcellcnnffinmm  cft  remedjum  in  cJ»- 
•ftni^tiDiiibus  vifcerum,  Pulmonis  nimiruro,  )cc<i  is  &  hcnis^  mm  m  oppilatione  venanim  meianu. 
Gmun,  tmn  Ncphrkicis  doloribits.  Calculo  renum  &  reficc  efiicacirer  o(»tulaMb  tum  £inniiiii 
'  menllnu  promovct.  difficulcatem  parieodi  uiimitEqiieiincacaDutideftpaGnl^ 
cum  remediumeft  iniaenih  qood mokotiet fdiGiMr «spCRnifiMi.  CNnenfeiqio^BB«Mngw[Wc 
himc  u(um  pracipui  Sacchzfo  oonmuiit.  _ 

Il.inc  cum  pnlverc  Santali  &  aliis  floribus  odoratis  in  m  i-more  rubigunt  in  unguenti  confiften- 
tiani ;  quo  univcrliim  corpus  t.im  Viriqu^  F«rmina:  inun»unt.  Ouod  quamvis  infolitis  afpciftu 
focdum  ob  flaviitn  colorem  lit,  tamcn  aaTerlu.>i  calores  f-cbrilcs  &  S^ii  artiores,  tuni  nioleftiffinios 
quoquc  culiaim  morfus  fnniniutn  cft  )uvamen.  Summa  harc  radix  inter  dajbltmcntia  medica-. 
mcnta  principem  locura  obtinct. 
Mupeninkob(eivaTiGhinenlc&  coaminftenntatocinhacndice  udinftarntliciiHeUeiiinallii. 


C  Ar.  XOI. 
De 


BonciL  Cardmmmum  ftmfUntr  tn  Offimb  tSOtm  CL&  Gmt  tm  jS^ 


^  ^Aulcmhabct  Arunilini^  niot^o  inrornodils  Jiflinihim  &  certc /c//*non  cliflimilia  Anindinis 
K         fbhis;  &  eodc.n  qiji  ,ix  niiHld  cacci  v.icii;i  crcl^ic ;  primumquc  intucnti  vixtliffercntiaintcr 
liu.is  h,u  llirpcs  viiL;birar,  niii  qurVl  Curiimoniaii:  vix  ultra  auos, aut  adfunxmuni  trespcJcs 
in  alnnidincm  ailiirg u  ;  iolia  quoque  conuita  fuaviHim.™  odtncm  a  lcreddunt.   Dum  fiorcntsm 
cam  prmium  confpexi  G.r  ci.r  cmnem  aninudvcrti,  &c   Nam  circa  radiccs  primura  cmitot  fpicam, 
%         qu.-tlts  in  Spica  Narai  conlpicicur,  Tonun  longc  craiitorem,  cuiu»  calydbus  {iipemafauitur  fiorti  pal- 
lidj  potiits  in  peripheria  quam  altn,  in  calyce  vero  flAvumcaiQieni  oftenduot«  filntquc  adoioaiHn 
.  .       iiow»  floribas  Mals  aureL  Flofemb  fatfce  dedidcndb«»jHieai*<wnn  ioco  facBeAuir.  iaaea  Sn- 
jpaMCarJamonw  continentes,  quate  in  OiidniinaliHiCBeM|ichuri  ftdfioloinibnt  nero 
mnncQnduta,  quj  ari(titate8etiaauwiq?oti»«KpMiiBBairini^^eniin<rfBeM 
\    Cololvm  videmus,  contrahunt.  •  • 

GlonaturaMeroBonnBsieBriiBnnidle  qai-QnlamBminnaadte 
Jieacuni  cxhibuic.  • 
KnifS  '  Calorein  habcc  blandum,  n-,nH^,uSkmit»M,fi, 'JRanmK^mnin»mimjijuitm» in vitberibus relinqute, 
aiile6que  ccum  foluro  abfque  alio  cibo  maibcaii  8c  oomedi  poflk  feais  ac  Piper,  Zioeiber  &  reliqua 
'araniata.  Unnas  porro  cdmmodd  cict,  menftnu  fizminanmi  biank  movet,  anheutum  oommen- 
da^  awn  obftniftwnihtt  Hepatii,  Lienis  8c  ndecdm  Malientetu  ad  miraciilHmalqpe  conduoi^ 
ttiam  in  julciilis'fisa]linknim>  camis  hotidinx  Sevimloram. 

In  cibi-.s  riorrn  cnndicndi?,  pr.ricrtim  cirmbits  &  pifcibus  clixis,  apud  Mal.aios  in  funHnO  ofiiel^ 
&  certc  tfagrantcm  guifu.n  ii^  .idair,  concoctionique  adjuvandx  iiimmc  conduat. 

1.   CarAamnmim  maius  liontii,  mtijuj-vui^.  Gcr.  P.irk.  majMtOfficmarim  C.  B. 

Ban!. 

Copiosc  crclcjt  in  lylvis  Javanis  florc  Hjacjnthi  iiu»do  fafaculata  *Diiiert  a  minori  fbccic.  Pri- 
WcA,  quod  ulcra  humaium  alncudinem  ^Kirgat ;  quod  fbha  quoqup  long^  aippliora  hahcat,  quod 
Cinle  pon  fit  gcniculato  auc  Anuidinis  inftar  nodofb,  lcd  qui  Ccparum  morc  fbltacim  k  le  ioTiceni 
leparemr:  prxterca  flores  rmtk  ><*  H^^ci^  ^  radicibus,  ied  Hyactnthi  modo  in  faftigto  gcnC  SniWn 
deniqaeejnsVeliiliquxobloiriHoresliinc,  diffcaii  aliquando  longicudine.  Folia  tamcnodore  can- 
vciiiuai^ucflcflQres;  mli  qudd  foha  nujorieCesdainonii,  pr«ert]uain  quod  lint  majora  ciira  oom- 


I 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXT.  T)c  Herbii  buiyofis  affinibm.  .  J205 

parAtioncm,  cnAm  .r.-ciii  p.ntc,  inll.ar  Verb-alci  luiit  nioltia.   TOM  plaota  polcbcmino  cft  afpC^ 
grico  virorc  floribufqus  .libis  cum  piirpurco  Iimbo  nitcr.     '  r      #  - 

Viribus  cum  minori  fpeae  pl.tn^  convcnit.  '  ■ 

C.Baiiiiinns  in  FinaceCardamonu  pneter  Mclcguetam  fcu  Grana  pttcadtli  quatnor  fpecies  ni.     ■  • 
nimm  pradiaas  cluas  ibxm.  Gafdaaioaium medium,  Corao in  hift.  mediocro  diaum.  (iguri olv 
loingnm,  triquetrum,  atrinque acaminaaun,  floloie in  caniUdo  fnicnm, qu.antit.it2  gr.iiiili  AvLli'.in.T;  "* 
nuciiqualc,  majore  Cardamomo  minus,  mmors  Tero majus,  tde6qiK  mcvitocrc  tir)imn,mim.  intiis 
dcnfc  in  fe  f.iii^is  major  iqii!;  Card.imomo  (Tmilibus  Rranis  rcpkmiii,  torticc  conlians  veriofo, 
multo  tenuiore  t}'j'im  ni.iims,  in  tribiis  fuis  .ingulis  qtuhiis  inaturiinvdj'nicic,  liiigulas  cominiiiuras 
habcn:;.    Gu(ki  CjrJ.imomo  m,i|ori  gr,in.i  c]i.:5  rcfponHcnr. 

4.  Cardamomum  mimmum;  de  quo  J.  Bauhinus,  Aliud  aflignant,  quod  fola  nugninidineTi- 
dctur  a  nuDove  difibire,  eft  «luni  finqina  omiiiuiD  mimmai  catienmi  quid  dtlibac  pnecaea  nen 

Vidco  k 

C.irdamotqomOffidnanunanidemfitCardamomoVctennnGicooriunambig^ 
iDantibus,  aliii  n^antilwsj  nolmveriliniiliusndemridemefle. 

MdeKoecamGranaPanufiliOffidnisdiAam  nonefle  Cardamomi  Ipecfem,  (ed  fiu5lum  pUntx 
eeAere  <UTerCe  aSrmat  Gardas.  Cordiu  quoqtie  errarc  cos  ait  qui  dictwit  \kl::gct jm  majas  Car. 
«amomum  dfe   Cird.imomis  enim  tenuis  mmimiqae  fcrvcns,  leJ  grjt  li  ac  lucutulus  cft  iaporf 
Meleget.i- vero  Piperis  inR.ir.icerrimus. 
•  Abrah.iiinis  Muiirinpjus  iii  Iliftori.i  pl.int.ir.im  Bils^ica  du.is  dcicnbit  Sc  dcpuigic  Cardamomi  Ar- 
borciccntis  l,iccics,  prmi  un  vocat 

Cardantoinum  ai^rcit^ns  majus  Ahicanuni. 
Seoundam  CaidamoaHim  arfaoiekeiBmiiuis  AfriQUumk 


Cap.  XiV." 
De  Cjdamine  feu  Cjelmim, 

GYclamcn  dicitur  ««^  w       ab  orbe  ieu  drodo^  oim  ob  folit  dicinanmf  ambicum*  tam  ob 
orbicuLimm  radiasbulbum.  VuIeus  panemporannm  vocjt  ^  fornu  radicum  oomprafla 
paciibus  lumli,  quodque  gracum  liuDus  pabalnm  finb 
QlcUmini  nota:  funt,  radix  orbiculaca,  caul»  pmer  floris  pcdirnhim  nuUi,  Hot  pentapecaloi, ^ 
aliiRfleiii  8c ad ungues  junftis,  ut  rerera nwnopetalos 

1.  CjffZrfw/wMwOriwfir/f,  Kanncr  Bouhoii;  Ji<rf.j)  ww  ComuC. 

Ccr». 

Vm  rjJice  cortice  nigro  okiu^lrum  tuSer  Iwbct  aiii.ili(ruiv;ni,  qucvl  infra  (upr.i(;i:c  inCiliocritcr  fub. 
ftilit,  ut  Kapum.  llu|ui  mei.li.i  fc-c  p.ircj  vr.^L^.iri  li  nilci  icd  i.>ir.;io;Ci  e\t.uic  pcilicutt,  tcrctcs,  car- 
liei  coloris,  quoruin  alii  toliii,  tlonbui  ornancur  aiii:  cjxicm  cai;n  moincnio  .inibo  pLilid.int.  1'Jium 
cderaceum  elt,  nec  angulolum,  in  .nnbitutenuiffimfifcrrarar :  illud  aciopurpuralcit tcrra,  liipci-nifc 

.  pingitur  dtvcria  vmdiute,  in  qua  caam  alUcant  macula:.  FLs  c  calyce  quinque  foliolis  conipolico 
•exit.  Vanctasinoo  muldplex  eft;  fersquadruplcxaputi  nos  oUennupr:  nunc  quippefbliisquinq, 
taneikm  conftacfloi,  (alias  pnricandidas,  aiuts  colo(Iiiiu^  Sc  imapane  elcgantiaimepurparatoens> 
lumc  foliomm  namenis  dupncatar,  (  quorum  duplcx  quoquc  dl:  diflltuvntia,  aut  enim  flos  ifte  tocas 
albus  cft,.iut  hujuspars  infima  purpurco  colorc  fimbriatur,  )  Foii.i  hxc  longiora  iunt  multo  anfju- 
ftioni  noihatiiim :  mitio  quiiicm  dum  c  cilycc  cmtnpunt  Umul  incorta  dcorfum  niit.inr,  ncc  multo 
poft  !.itiiis  ciilTula  lurlum  rctfcctuntur,  ac  vcluri  corollam  ibrmanc  cui  Givum  o.loratiHiir.um  (Lbcft, 
k  quo  fiiigcLi  tbha  piofiuuiitj  ncc  cnim  uniim  fcorlim  dccidcrc  poccf^,  qmn  St  univcrfa  concid,int. 

I    In  Codcm  cavo  quinque  atscet  fub.uri  arquah  mccrvallo  disjuni^  apoarcnt ;  eidcm  cavo  ita  aggluti' 
tuntur,  vix  uc  .ib  co  divclli  qucanr.    Stattm  atque  iioi  decidic,  pecicuh  in  fpiram  (crpeocium  nidie 
ccmvolvuncur,  progignuntrocundacaplulainclulum. 
Fiorec  Apnii.  Semiiu  Juuo  niaairalicufic,    fet6  quod  anoi  retiqjttum  cft  feliis  deftitiMBir, 

•*    ".1.  C}clam'mtn  ftlio  rMunJicre  vulgetler  J.  B.  Cjclamen  ertiewla»  ftli»,  htfemi  farj^m  .i^^r^Tite 
C  B.  crbuuUto  fel»  Gcr.  Amnmiudg  wfl^are  fel»  ntmi«  Parlc.  l30UlUl=lcatocil  ^u- 


E  globulan  raJice,  tenuibii&nigricantibillquc  fibris  pndlta  multa  circioatx  propcmoJum  rotua'*' 
ditacis  profcrt  folUt,  palmaribus  plus  niuius  pcdiculis  hzrentia,  Alan  ibkis  fcr^  rc(pondcncu,  noa 
adeo  ramcn  crafla,  lupcm^  atro-vircntu,  alpcrlK  fubinde  nuculil  laftds,  uih:rnc  purpuralcetMiaa 
noonihil  pcrmaigines  nnoaca.  0«hs  ia  loogis  pediculis nticai»e$,'anico  fbho,  fod  in  quinque  pit>- 
fnndu  laonias  divilb,  lic  ucplura  videantnr  oo^antcs,  quar&fc  cxphcare  mapientes  rarlum  re- 
fleduotlU',.  colo.-is  vci  diluciijs^  vel  (aturadijs  purpm afcctitis,  odoris  fuaviirimi :  n  marccfcentes  in- 
tegri  deddunt,  capitiiliiinque  (ubfequitur  cum  pcviiculo  cui  inliJet  in  tnulcis  fpiras  is  convolvcns, 
Aonix  tcrraiii  ,ittif;enr,  ciii  inaiinbens  paull.inni  augclcit,  doncc  VioLr  .Vl.ii  tij:  lcminariiim  v.ilcu- 
.  lum  m.!gn:cu(lmc  .vquat,  quod  matuntatc  abcxtrcmp  inucronc  apcritur,  /fW»^««oltcndic  iii£quale« 
ex  tuico  fuIvciccns,quo.i  tcrrx  conimilTuin  ingcinicn  non  abit,  L\i  ^^ScixulumflUCtadicukuiloOll- 
vertitur,  prancr  reliquonun  icaunum  nacuram,  unde  poflca  foliol^poaiic. 

Kkkkk;  Sob 


Digitized  by  Google 


iio6 


HiSTOiiiA  Flantarum. 


ittmtiu.         Snbcftaiis  fiiicm  auc  Aucutnni  iniduin  flores  proiDk,  Jande  dAii,  qax  p>llquim  tora  hycme 
perftkeroott  (ub  Apnlis  tiaem  aut  Muo  «miBic 

Nolli  funt  Pannoniac  &  Auftnc  fylvofi  montes,  nulli  (oltns,  aut  intcrdiini  m  niontmiu  acclivin- 
tA>u>  ikLi  pr.it.i  ciux  iis  non  ahuHi-l  ji'.*.^ 

Nos  111  montibus  Stiriaiis,  inqiic  Ailobrogicis  projK;  Gcnev.uii  oblcn  jvjiiu.5,  iil>i  Junio  &;  Julio 


floret. 
C 

nos 


1  VL* 

Cyclatnini  huius  caput  interdum  in  longitiutincni  excrclcir,  &:  in  tluo  velut  comua  dividitnr,  ut 
15  cum  J  Bauhino  ODlerravinuis  ciim  in  Alpibus  Sciriacis  ejus  r.vilces  aliquo(i&>  cruci  emus,  ideo- 


Crffiwincf-  quo  O  Bauhuiu»  fruftri  mukiplicac  Ipedes,  ciimCyclamiiium  lonous  radicaram  &  radicc  inftar 
kmdmliii   capitis  «tiedni  G(/!k  fpedem  ab  hac  diftinaam  fidr.  OMiliile«  fi  Sbi  li 
.     hini  liifbriam.  «  .     »  « 

Vari.u  intcrdum  hic  fpccics  flons  coloiealba 


i  latis&ftimi  noa  fic,  J.  Bau- 


Loaii. 


ciui; 


Cjdamtn  tTkculato  fdto  inferni  cx  viriJi  faBtntt-Q.  B.  Cjettm^mu  »itr«t«  fiert  a.  Cliil^ 

\ 

Cluf. 


iori  plani  Ivd&s  eft,  «mdora  t,inicii  fcmpcr  folia  profcrre  confplcitur,  citjue  non  purpui»- 
is  (iibnis  coloris,  led  albicantis  quodaminodo  aut  fallelcentis  cm  viiidis  tntftus^  ut  in  Aian  am^ 
jliis.  . 

os  Jianc  4  pnecedenteiKMi  ^aRnMi 

|.  CjtUmim  IkdirafilhCK  LoU  Ger.  JUS*  «VJi£g|i  J.A  jbtmmHdi^aiJirmtaA, 


D.J. 

rc.hu,  dslLribente  Do loii.ro,  virct  l,u'5,  .mguIoRs,  achedcr.r  nniilibui,  .imbitu  Icviter  (errati»,  (upe- 
riore  p.irtc  in  vnorc  nigriLaiuibus,  .^'bic.lntib  .5  tamcn  nuculis  variegatis, &  uinbilico  iive  mediofold  1 
'  fLbalbidojinierioravcro ac  p;on.i  partc  pui puicis,  &:  (tibiluie  colorc  lacuraco,  alias  diluciore.  Fl^cu9 
c  tciicllis  peudlenc  pediculis,  deoi  lum  nucantibus,  fohis  eorom  liirlum  reflexis,  &  purpureo  Viola; 
nigrzcolore,  noniamenintenlblplendcnt;  odoris  exigui ;  fiiccedunt  ttfituU  (cmmifka,  inl^iia* 
pcdicufis  contraAis.  RsJix  bolbi  ant  Rapx  imido  in  orbem  circnmaAx,  &  afiquamulttm  m  lamu- 
«lir.cin  prcliri,  fo,  -.i  nlgi  ic.it,  inn:s  cinilid.i,  rug.w  in.irclcens  concrahit. 

In  collibus  (vlvolo  iiou  long  •  .i  Roma  abund.u,  Scptcmbri  mcnlc  florcns-    Nafcitur     m  Vcro- 
in.tiu1rfi;ivi>,  V\-  n-.iilmn  ac  Atrcb.uum  (tiiib;  s  .ui:oic  Dixiou.xo. 

Ila-c  e(l  ill.i  IpccRs,  qu  p.iiliin  in  ho-tB  noltri»  in  Angiu  colitur,  Horc  pui-puieo  &  albo,  Att* 
tumno  floicns,  cui;;>  fcnKiiv^xanrc.vll.ucni  lL<;i.;jntcni  adlnaUlrilSMem  pervenit. 

J,  Uauhinus,  qucm  non  invitilc(,u.inui,  hi.ciclctt 

CjtlMtmi  tdarmi  vtrittmtm  injlxim  Ciu£  CjtUmtm  uUntimi^  *fiivt  Sdfiitif  fiertm,  fibiwu-' 
oAn»  C  & 

Qlianim  priori  ioKa  albiii  maculis  oMctiri  liibtata,  .irersl  parte  rubentia,  aBqoantulum  anj^Iofa, 
(loics  laf.r.inus  pi:rpiir.'.fi..nccs. 

Aitcn  tblu  avcrl.i  parcc  virenci.i,  advcrl.i  nuculis  albis,  ulquc  valdc  confpicuis  alpcrla,  rotundi- 
ora  fuperionbcs;  ftoitsiamratioiet;  ucrolqiiie  amem  liiavUfimiodoriSy  nare»  edam  piot»!  fericmis. 

ttem,  Cjcttmnii  /Uit  takrmi»  iMMilif  C^^Bjicimtim»  fttjmhu  GtnC 

Magno  0c  palmaris  ladnidinis  tnfaer^  qood  floret  mfit  te,  $0,  loo,  lingulis  «nnis. 
Non  alicer  quim  raagnttudme  oraniuffl  partium,  8c  florum  ab  eadem  radice  mulcttodine,  ab  Hck' 
deraoeo  Cyclamino  vulgaii  dilferre  videtur,  .1  rjuo  nec  prxcedem  aliter  difl^  <^\fn  tempore  fio^\ 

fendi,  fc  odorc  floris.    Nosin  Itali.t  cum  ciTjpui^  tnc  1  ..t:.ttc  florcntcs  Cvcl.aminoi  obfc:  vavia:u5,' 
qiios  tum  non  .ilitcr  ,i  vjlt^n  i  fnlio  hciki  .ic:n  r  1  ini  llorcruii  tcmporeditrcnc  .arbitr.ib.iimir-  Imo  ncc[, 
t|iios  vc:  no  tcmpovc,  inirin  lli.  A[inlis,  llo:  -:!.::-  cyp^nitH  itblervavinuii  irimontolis,  icincrc  .1 
•id  Lucam,  vcl  Horc,  vcl  tolio  ab  Autumn.ili  vulgari  tolio  hcderacco  dillcrrc  vili  limc,  (c.1  tlorcndi 
ccmpoic  t.jiu'im.    Vciiim  ejuia  plancasiplas  incer  (cnon  diligcnccr conculimus,  nihil  ccico  definirc  ' 
audenuis:   tllo  crgo  (li  cuividccur)  C^^claramus  radice  Calt.ine.r  m.innitiidinis  C.U.  Lc.  Cyda>. 
minum  B',7.an(iniim  Clij.  a  Cycl.imino  Autumnaii  hederx  folio  (rccie  liivcrlum.   Ejus  aucem 
diG»  (ddcnbenieClulio)  ralw  EerfiAn  e3(polit6mquc  corticcm  h.ibeb^^^me  ft.uini  uuc  hyemem 
loiia  prndocchant,  Cydamilii  TCmi  fo^  Rr^ltmilia,  prona  parte  pnKhnnrb^  p.u  ,' i<Mlccncia,  Sc 
fiiptna  cindicaiuibiis  ni.icuBs  inl^gtiita,  pancioribiis  t.imcn  angulis  prardita:  Marcio  (cquence  Hores 
tiilic:  Ve.  iim  quoni.tm  ((iUM|uenttk:sannis  non  uncum  ii^a,  lcd  nonnunquam  cciam  ilotes,  mi- 
tKvo  pr.t  lcitini  .ttv.;,  pfotul^  phiiiinum  iu.-lic  Qufiik^Ccaii  AntBiiinahQdanaiiioan  VcrnttJC» 

ti  ihiicrct,  dr.blt.ivic.     '  '      .  * 

Plnrib'  s  in  lo^ii  i.\ontisCi»^»/<i//o«  fibbuxi';  inccnupcs  rcpcriri  himc  aic  Z).  Af^fW,  pr.Tcipui  4la 
c<'ro  dc  SauvtlKUt  ^  a  tar  Cmnbrettti  Maino  nicnic  aim  flonbus  purpuralbenabus  &  albis.  Veidni 
CLjIius  ( iic  vidifflus)  dtibiuB  hxlit,  an  Vcnms  dfec  an  AucumnalB,  qtKfi  BgnMKinum  voeat^pp. 
claiiunus  '• »  , .         -■  n      '~,^:>^i^,  ■ 

Cyclanunus  parva  radicc  C.  B,  J.  B»  SCaKorum  quzndm  planu  iic  nOs  bm,  8e  an  &  pnicbdeil* 
«bus  ipGcw  diituiaa.  De  ca^rc«^ga^ai  fcobfenrtloabantBotanici. 


c^^r 


Digitized  by  Google 


Ub.XXL  .^  Herbis  bdbojis  (ffmilnts^  1207 

^  ■         " . '" 

4.  C}cUmen  voimt  Lobw  GCT.  /Wtf  iH^vJ^»  C  B.  eyJ^Mimir  >rr  nirt  graaikrt  vtmu 

J.B. 

Chf. 

Florci  profcrt  odoranffimoi     vulgari  faturations,  paulloqui:  gr.iciliofCs:  fvlia  aliii.  minor.»,  iii 
AQitijtafai  crirpj,  &  fgltorum  Hederx  fonnain  ttnicanda,  tcneriora  cjnien,  {iipini  pirt,'  cin  ti-  { 
MatSm  inaGulisi(peiia«anguk)nlin  ctiam  mucronibtis  albicancilius,  pronlomiuaopurpiuilcencu. 

V«Mt  floril  «oklfe alboi  odCluflus  ioWi.  actrlbuic  circuutx  fcr^  rotniMflMdl.  . 

LobelinscaaimffiBiiies  uos  floiesluieaswi    atculiilemeiiunic  yi  .\dv.  f,  164. 


5.  Cjtlmm»  Jbtk^tmm  Attinmndt  fhn  fnrfnrm  dmflid  Paifc. 

FoBa  huic lUwoftinAa  Cycl.imini  arftivi,  niinus  aiiKulofi,  nuculis  .ilbis  pljn.i.  r.'  rf;  pc.umplijde. 
^pBtali  incenlum  auc  dotlccapctali^  colore  Horum  Pcrlio:  aut  Cyd.unim  vcrnt  purpui  ei^  ad  ungucs 
liKnratiore. 

Qpod  flores  tot  pealis  ItBButent  aocirlfJirarinmift{  nMn  faweiuniiitur  huju»  generis  ufitatti  pccalo- 


CAt.  XV. 

• 

Ormthtgtb  t^mt  rtJkt  tahnfs,  Cjchmmt  ftlh  C.  hmi  ffa  "Brejn. 

RAiiu  nitttur  tubcrola,  crafla,  pognam  pcn^  »qu.iiU(;,  oobris  purpurei^jblbleti,  tnfi'a  in  tn. 
bcra  alia,  uc  (iituros  h.rrcdcs  «livifx  E.\  qiu  folia  inrcr  CycUntinis  &  Drjcunculi  julu- 
ftris  nicdiam  (aciem  obcmencia,  ^ciolii  longis  fuiFulca  prodeunc,  .tcit^viriJi.i :  inccr  qu« 

ttuUs  lclijui,!- ^ili^,  lotiindus,  viriJis,  gracilis  &  pcnitus  n.ulus  c.vlurgit :  q.',c:n  ,1  nicJio  clquj  ad 
cxcrenuim  .ipi^jiii  cinifiifr)  ordinc  .aMibiunc  longt  poilicelli. /Wfw/«  parvos,  .ib  Ofnicho^.ili  iWp. 
ninoris  citij.  luuii  nuiltiuiivciliis, liiitincntes,  teflis i canmdiuo ctrruleis 8c fiibvitklibuslol^ 
iolais  coaiUntes.  Fnullus  non  vidic  Aucor.  .  , 


Ca  r.  XVL  Z  ' 

Flos  InJicut  €  vidaceo  fufcns  raJite  tiilxrof*  Femr. 

Whrar. 

RAdids  tuber  elfi^nmiilii»  ookne  eft  intt.s  .ilb^i,  exrra  fiibra&t  oorpore  binas  temdfve  di> 
gttos  laco,  rupemo  mKrmcite  ombilico  .nn^  iDa,  &  nontuhil  introrfiimaAob 
S-ptcnihn  nicnle  in  fiiflili  primCim  dcpulic  ;m,  p.crminjvic  Odobri,tum  vcrno  tctn  lorc 
turRCrc  capit  la  riorcni.    Fa/wcxeunt  ii  tiibcro  ion?,.i  6c  l.i|.x:  cubitilia,  latii.  ncrvola,  ftriaci,  gl,u-iu 
mo  loin  iiuicronem  cxacuca,  dilutovirorc  .tlKicancu,  proptei' h;imuiii  canvlui.i,  rabrilquc  j-uuii  111- 
tcribncta,    Mcdius  dcimlc  (capus  exilic,  dcnle  r.niruloliij,  Scbulboli  iriciis  niortfarticui.xtus,  .1:  bre- 
'tioriblisnuicronan>  foliss  ucicularim  arinatuj :  ut  licct  Indcni  non  ncmo  vocucr,  (Jl.^diolo  tanica 

Sropiorjixc  planta  videanir.  FUrtt  .iimplici  Narciilb  grandiuibdo  pnwins  albo  (uppares,  m  fex  foiia 
ecudanrar,  (ulyer  vireicsnda,  (iipra  t  violacco  (uica^  natnro  canqnani  bdiotenco  villo/a,  furviifie 
vehit  fiiligiaeobfiub  pwamteum  dtiisfiufimbriiscri^aa&coirqgaca,  atris  aUndilqaettngiiibDs 
'  macnlofa,  promuHua  Bnea  mtcrmeante  AllinAa.  MMium  pntierea  jlybm  &rrie|itic  ian^inis 
.itquc  albic.intibus  maculis  notatiini,  ffitmvikns  cenuiffimis  in  mjo  vinlaccisin  fumfflcnuteolis  cspil- 
Lmini,  qu.itcinis  quofjue  ina;ulculrs  biH.iis  Crofi-i  cxtcrioicm  in  ftctulicm  demiiCtis 'digdflis  corona- 
t;im.  A  mcdio  caulc  ad  cacumcn  ulquc  (ummn  c  raniu! .uc[  :j  cx  iplo  (bliorum  coniplcxu  mcnft; 
Martio  atquc  Aprili  parciailanm  cxillunt:  M.;.iicamcnti  ciiiuUvim  .iiir  mcIiH  cxcocti  incict; iiitcni 
odorcm  cxpirant.  Diern  aiit  fMulodiutius  vivuiu,  (icimic  contrah.int.ir  5..  dcciuiiiit. 

Mira  cit  hu|us  tubcris  fcciura;  cx  imo  enim  umbilico  lil^a  prodir,  raodoiongior,m(xidliireviof« 
naraflinx  inltar  candida  &:  ino^iice  crada,  CHjut  luni:ii  1  pa  s  Sc  tobercnhui  paidHKiin  Ibbolel^ 
Qiiare  iadiimeft  non  (etnc),  ut  e|ns  iibrx  jHnoomiptx  loiuto  neni  procul  i  matre  pniter  marem 
liatns  fen»  inoUervato  adhiie  miraouh)  inveniiMiir :  intcrdum  quc^ue  bterioris  fibrat  iigamino 
adhucimpgrelbbolei  matri  cohareas  Scconogma  Tttletiamde  moreadnacadepiefaeodinir. 


Digitized  by  Google 


lOS  HlSrbRIAPLANT.ARil 


•  C  A  fc  XVlL 
Jrk  MtfrM  Trmmttrii  hone  fpei  CoJ.  a  Stapci. 

* 

Fijftta  liabet  coloris  pbaenioei  qui  uvulis  deorfum  .dcpendentibus  oipitclli  vel  cunei  formflin 
habet,  CmIu  bicubiuKs,  rotundus,  fiifci  ooloris.  FoUa  long,i,  digitum  lata,  ucroquc  Utere 
KUta. 

'    NoIms  adHyadnthum  botr\'oden  accedere  vidaur^  niinunc  ad  Indeni :  vcriim  ob  imBsdcdio* 


Ca  f.  XVDL 

•      ,     De  Arp, 
•  ■  . 

DC  Ari  Erymo  it^  Lobelias,  Quin  fi  ^  Grxco  non  (it  "AtfvIieiVs  qBiin  Sacnunj  ut  infeds 
fa&tun;  plebeGu^4|u«  BaiiamAnMiBvociia^  fidecnri^inoJGeieex  Pafaeftiao  venucob 
8r  omamento  Aaronk  Ponnnds  (um^hmi. 

f^or.r  An  geneiicr  liint  piftillus  in  medio  flor:  ]>ro  ftylo  nuilus,  flc/5  nionopct.-ilo5  fcJi  fn.iftiiLm 
cohxrens,  baccitcruni  eiie,  trucius  cniiii  puliM  lu;:i)i,l,i  lcminj  Ambienccconitoc.  Fobis  mtcgnsfic 
minus  di(feAis  a  Dracontio  (iirferf. 

Dracontiom  a  caulc  Scrpcntim  pciiis  mllar  maciii.ico  dicimr. 

A.     I.  j4nim].  B.  tmlgart  Ger.  tndgmt  mkumUtiim  &  tmwitaUum  Puk.Jlntm%.&  %.6%i» 

eft  rubcroft,  tcrctiufcull,  oblonga,  tr.inf\crfa,  fibr.is  unJiq,  iri  tcrnni  Jemitr^^ntc,  i;  u 
Candida,  poliiccm  cralTj,  titbciculis  c  iatciibibegeimuuntibui  le  prop.ig.iiue :  e  ui)u5  altcro  cxtie- 
mo  foli.i  (111 1  qini  caule  tria  vel  qu.^nior,  ranui  q.iinrjue  cxsunt,  qiiibus  liycmc  mar^cli.eiiti5us 
ve  ej|(enue/Ke  i  contrano  cxtrcmo  nova  foLa  gcmiuunt.  Sunt  autcm  /«/m  oblonga,  triangula, 
SjRiW  did.v,  (cd  latiora;  mim'i(que  alata,  la:via,  (iipra  infraquc  (plcndentu,  (cd  limc  minus,  mdi 
fnagiUftfidanci.i,  ni.iciil»  nigns  interdum  refpet(au  goftuj  ut  Sc  radix,  acerrimo,  &  lui^m  acils 
)vp^an(adigentc  idquc  pcr  longum  tempus  pnftquan)  guila^  ens :  mtcr  quz  tsidit  cxiurgir  pal- 
mm,  ttxtSy  llriatus,  in  cujus  faftigto  c  mcnibranea  vagiil^  Jongi  ptominct  piftillum  mduiDj  ob- 
longum,  atro-piirpurcum,  infima  parte  apiculanim  coronA  amc  cuiAum,  [iiDqua  liacenius  incca- 
romjper  ni.ui!rir.ircni  nnni >  ..olorc  piuKirum,  dcnfb  fHpam  confertanun  Va^na  metnbranaoea 
pifllUnsquuiTi  aliq\..iiuir.i  ai;. .i\  c;  i;it,  m.ircclcunc  &  decidunt 
Ltmt,  Ad  i^ies  &  in  umb.-olis  primo  ve;o  cxit  u:w.\,  fcrr. 

,   Ari  cufulcuim,  (cil  piwtipuc  naculati,  ladix  mliftni  .icrimonia  pollet,  ita  ut  iemcl  guflata  vcrno 
Vim»  tcinjxjrc  cum  lucco  maxime  turcct/ integro  liic  linguaiii  vcllicet.    Qiiintu:i»vi,  autein  acrk  lit, 

li  pcnicus  cxikc4ca  fuuiK  £c  aliquandiu  aircrvata,  acnmoniam  omnein  anuttit  Sc  mlipiiiU 
•evadiL 

Radiccs  omoium  dum  tenerz  funt  ladeum  foeaim  ftillant  ino^  - 
7«B|t.  ir.      ^  radioes  8c  folia,  teftibus  '  Theophnfto  8t  Diofcodde,  olim.cilKim  pi-a:buerunt  latis*gratum, 
piiusin  accto  coqucbantur  .u)  .iciiniom.ani  tollcndam.          tnitit^siii  jtri  nnUeimt  fM 

frcfietufi^tcari;,  iilla  in  yiido  mj(tr.:!icrc  ficri  tojfe  tfcuJrnlam.  '  < 

tAlimen.:  Aruni,quo'Lt  '  G.ilciiusin  A!gvpto  eJuleclle  air  inll.u  r.tporum,procuIdubioerac genus  iJluJquod 
**  Co'(»t.iliam  vL|g!)\<K,^nt:  Jxtamcfl  monuit  me  D.T.;'"rc(///rl{«t/»^,cxobfcnratione  Hcibigiicxin- 

dia  1  er.ucis,  K.uutcm  Ai i  coctatn  .ib  Indis  quibuldam  loco  panis  hab;ri :  nt.i\iniam  enim  isc  craflilD- 
mam  ibi  crclcerc.  Foi t.-  intclligit Coiocallam  di<ftam,quar  tevcra  Ari  Ipccics  cil, &in  India Orientali 
copios^ontur,  cx qiia  8:  Ituh  Javanenies.  Malau,  Ciiincnlcs  p.incm  confichmtt  rtferetlte  IJonitjo: 
qui  hcc  6e  ca  Icriplir.  Aipinus  Colocaiiam  cdukm  dle  ait.  quod  quklem  venim  eft,  led  com 
cautione  eft  intelligendum,  -ni  ignarus  quidam  vice  peiiculum  inairracj  cum  planta  mec  namii 
Tiia  venenata  tit.  luc^  radiccs  c|us  crallas  &  in  t.iIcoIas  difciflas  Javani  per  triduum  aut  quatrl- 
duummproiluenti  in.iccranc  ut  mucilaginola  quxin  iis  cft.liibftaiMia  abwatur.  Naminh.Kmu- 
.  <  Ctla{piie  delcteii.i  cjiis  vis  conliftic  Tunc  exprcllas  tin  ci  l  ui  cafdcm  radiccs  Soli  liccandas  expo- 
nunr,  Sc  dcincas  m  poilincm  ceicnces,  pliccntas  cx  lis  ioco  pams  &  oryzx  tonficiimt.  Piztcrea 
duni  hanc  i.uiiccm  coijaiint,  e|us  dccottuiu  ah)i-t;int,  Sc  additi  aqui  rccenti  rcccxjuunt,  fic  ttmiis 
quo-h  velc.inc.i[  tum  .iceto  £c  oloo  nucis  lndiac&  pipere:  ut  nos  radiubus  Bcca:  rubrx. 

In  1-eo.  c  (juocidiaiM  coatinua looo' digpftin  palmam  alns  prxnpic Fmaila ndicis  Aii  D.  Suim  i 
Dolai  Lib. ;.  U14.S.1». 

RadiXj  eios  maxim&  ^iod  maciibta  habet  felia,  Gn  Goc»,  Cive  rcccns,|iiUj  acad  minusdracb* 
ma-  pondere  lumpta,  remedinmflft  pnrientiflinnim  ac  mtninic  falUx  adva«isveiieniipi6c  peftem: 
quidam  tamutidem  addunc  Theriacx.  7r4f.  flcpaub  poft,  ad  pcfkm6c  Aothracemm  pra:Ilan- 
tioremac  laiubriorcm  hcrbani  nnvi  quam  foii*  Aii  reoeotia  impofica. 
DlPOoAaradisiiielleexccpta  tncjour  iKC^orisfflodiit  omnibia  picuito/ts:  cxpcdorac  cmm  vali'> 

diiBmi 


Digitized  by  Google 


LiixXXL  'V>e  Herhishulh^s  tifpnAm,  ^"Tlop" 

diffimft  cnlZas  kmllqne  exferea^iooci,  adfl6qiue  afthaittioDs  nnziin&  iwrac:  Jiemias  ctmi^^  uri*  , 
tuts  dct*  ^ 
•Eadem  Ikcan  in(4pie  mcdicamennim  e(l  inSooilaio;  nec  miaAieffieaxiatfleftibiiilieiiisCe  ' 

A4  /Jmritideni,    fbl  Ati,  GQntnndjuiiiir  6c  cnm  fleRare  tnccioo  epplioeMtir  cafidd  VaUi 

profunt,  inquic  Matdiiolui. 

Noftratcs  raulieres  «x  Ari  nuEdlidsfliDadtLuaquas  ad  fiicum  parant,  quas  ad  facicm  crugtndum 
iliulhaiKlumquc  mAgnts  laiidibus  cfferunt.  , 

Id  quod  eciAni  cfficacius  prdiat  tnfoiants  racbcum  fucais,  cervilx  Ipcciem  referens,  queniCra^ 
cornipto  ut  vidctiir  a  CcrLila  noniinevulg^focant:  ii.fiqiiiaem  fflirom  ia  nioiilnm  cud  ^kiMbram 
&  nitorem  contalut.  Mmtb, 

Hujus  herbji  8c  ra^i!>us  arca  Maidfim  Cantiani  agri  non  i^nnhile  npptlnm  aA  Ijftftamina  mnn- 
daoda  (aponis  looOt  ais  oeni  eidem  adtnixds  ucuntur.  D.  Pbtl.  Skiff^, 
'  RadiOes  Ari  cum  llorilNis  Sdphuris  amunhtas  B.Beynon>  mitencors  ille  SaBtaiilanni  tanniam 
iiimnium  rem^liuii^  dum  adliuc  viverec  nolm  in  PJidrifi  leiebiiiL  Dobns  1. 1.  C  f.  £  16. 
D.3MM>r< 

S.  Arum  i.^cn:s  r.ihu  C.  H.  magnum  rotundiert  fohoVilk.  majtft  Verentnfc  Lob. 

Ftf&weft  Tiridibus,  venis  albts  diftmdis,  quam  AriTul|!;ant  du^  majoiilbus,  &  ia  hyemem  ufi], 
dnranBlws.  ati.i|  Aro  vulxan  limdhmis.  Acmi,  (obrervante  I>odoom>miildlfiBimOkMadcrad 
jndinamc  colore  rubent.  Octen  Ajo  vulsanreipoodenu 

Prini6'm  inlulis  circa  Venedai  fe.noMsin  oQnfpeAaoi  de^i^  eiitm  Novedbri  aMdeviraasilMn: 
'  poftnin  Lombardu  petqgniiaoiilMS  oocnrRbat. 

3>  wfnoi^iXMiMMiClnCj.  &Gi&  ViflCi  SMinefjMsnA^ 


Hujns  faha,  rcfcrcnte  Clufio,  prim»  duobus  annis  pollquam  tubcr  Conftananopoli  acccpcrat,  ad 
Anfari  latiiblii  fuiia  Cttis  acccdebanr,  ncc  valdc  mucronau  crant,  (cd  potius  orbicularem  figuram 
rcferebant,  ncc  radix  valde  dtflimilis.  Vcttun  poftquam  ca  augeri  coepit,  digiMlem  longitudinem 
adqaifnrk,  multis  cubcrculis  inxqualcm,  &  uncbkm  auc  amphorem  craffitudincmj,  mulufqae  pro» 
lesadnaras  habuir:  fcU»  iiempretdic  loogimanca»  ad  Ahiolioium  fbnoam  fdnnmikn  aoceden- 
tia,  nec  i11t<;  minus  iplendenm  fupem^  &  inlem^.  Ineeidum  ance  bnanim  Ibtia  emittic:  lii 
ve^nis  qu.iiid.ini  di}rcrcii!i.i-ii  ohlirv.ivic  Clufius,  quoJ  .il1  foim.im  &  figuram  acincc,  func 
enini  ill.i  prorlus  tinnlis  tormr,  leil  in.Tqu.ilis  magnitudinis :  &  m  qintyj(iitni.plancis  licct  cx  cadem 
inatre  abnipcis  folu  erac  nigris  abquot  exilibiis  maculis  LlilKiu  t.i,  .ili.i  niimmu :  ci:in  cti.ini  B<b  to- 
Inrc  variat,  nam  uUntar  macults  nigns  nocacafblia  habentes  peiucilluni  purpurcum  tbUiculo  mdu- 

fum  Kabucrunt,  altjc  veru  candtcantem,  ac^pofcemje  Afiaan»  hyeoiem  plerani)ifleraMaaiofi)fer 
ban^  akenuioovorere  duntaxac  '  ^ 

4*  ^tf^f^  nmiUHmt  Alpin.  exoc> 

Aifm. 

"Radicei  m.iiorcs  qu^m  in  fudcnus  dcrcripcis  Aa  ipedebtiv  radiculis  fibraifB  aliifqiie  prorfitsfur- 
vis  C^tocafiis  fhx>nRylorhizis  periimiles,  fcx  iepcfmve  ad  plus  fingulx.foUa  producunt  ampla,  longis 
pCiltcuiis  pi.Tdit.i,  .id  Perfonatisc  quam  Arijnilgarisjmagis  accmentu,  eleg.\ncioi ifqus  viiidicati-, : 
intcr  qui  caults  exit  re<f,tu5,  dodrantabs,  crafllnc  fcre  digtti  minoris,  atm  mvolucro  Ari  v.iginx 
fimilt,  led  longiorc  &  kciore  cuiii  florc  .\ri  iS:  hu;ti':>,i^j  lcd  longc  minoribus.  .Ra/;j:  rorunda,  & 
in  gcrmen  ad  aommi  dcc&nan^  exterius  cenui  cutc  regicur  ad  obfatrum  fiilveToente,  intus  caodkUs 
eximix  acdmoaiK:  exteiiiu  eciam  qiinClam  s^bulos  parvoi  per  nxam  iiiperficieni  ipoiias  hdbe^ 
qui  juoiempoieceiminani;,  nanieebqulmmCkilocaiiib  * 


'         vtr^)  Ca«r«/b        Paik  CWcf^  Clul.' J.  B.  t/£j^7^(^ 

Riuttx  tiiScrnri,  crAlT»,  magna,  Clufio  Sc  ].  U.iuhmo  dup}cx,  .litera  alreri  impolita,  intercedente 
cci  vicc  ut  lagcnulam  imiuri  vidcatur.  [P.  Al^inus  radicesduplicij  (igiujE  oblcrvavit  quald.irn  ion- 
gas,  qualdam  rotutidas,  m.ignicudms  maiiCaconct;  hcexceriiJS  rubcicunc,  inctis  cindicanr,  &  gulhi 
aott  Ciun  adflrndione  obfcrvantur.]  Vefca,  incus  alba,  fibcts  adnatis  le  pioiugans.  FoIm  tcrna  aoc 
quaterna  Nymphxc  fblioruin  figaraj  8c  miamtudine,  ionfps,  utrinque(ubiiocinid«diilimiiicerdD« 
nata,Cra/Ia,  bvu,  (ed  avcrfa  parce  nenri  oSiqui  in  mafgines  excurnuu  craiQufadi,  k  nervo  per 
loiigpim  difcuriame  producli,  q.ios  vcnulz  intercedanc  uadatims-peificnlus  atitemcra£is  noncx* 
Cremo  fblk>,  fed  aliquix  dtsitf»  intcgro  folio  inferitur.     •  * 

lI.Tcin  loas  n.icalibjs  ,*g\  ptii,  C  eta  8c  Qrpro  inliJis,  l;^  fpontcf.:  copkjfiflSmc  provenit  nun- 
qu.ini  Horcrc  dicicur.  Alpiiiu,  Ikllonio  aliifqire  atccft.mtib-.js  Je  mmqii.ini,  licct  lixkilo  pcrt^iiilive. 
nncin  ;Egi'pto  dorencem  vidulj,  nccab  aliis  ob[crv.uam  auciiviiie,  r^syptiK'  cos  dcrtdciiubus  cjui 
rogarunt  uc  flurcs  fru^talquc  Coluciliarum  iplis  oftcndercnt,  qubd  vidclicet  cam  hoie  oiiini  Sc 
(rufhi  deftitutameHefeconipcrtum  habere  credtrent.  Venim  qu6d  in  Itaha  interdom  (iurcit.rmn 
viridadiffiitu  Fer.  Imperatus  Sc  Fab.  Columna  Alpinnm  monucrunt,  cumexpenencia  proi>n.«  olim 
o6ana  lentientem  canvicic 

•  Huic  planix  in  fiareiiori  Alpini  iiorto  primum  au^kdm  eak  mAu^  raoiodnib  ATparagi  craOide, 
cumfblineiuliaemotiaoolQr,  incnjns  apicc  vagiaa  ieu  invohBraailoqBmiAii  involaiGrisluiulb- 


Digitized  by  Google 


.   ^  IllO        11  I  S  1    O  R   I    A     I*  L  A  N   T   A   R    U  M. 

"h  .  niu.i)«v;j  a  •.■>icr.' ,  tnia    ii.r  ';i  in  A  «,  ia  liibtile  a.^mxljin  delinens,  r.ndiquc  claufum,  colori» 

"J  .    .  '     aii  ci  aii  vi!i.k- iic  ii.-,-iuiMu  11.   lluoa  buluo       pcr  |nng;tm  explicuit,  rioranLj,  excufit  dijjiu  mi- 

f  .  .         •  jioii-.  longitiidmc,  m.iwi  opii'J  b  ci.iliiiic,  colorc  c.tndidof  iic  v.liiti  lcrncntu  CAUiUm,  quali  lcrpca- 

■  tii  liiiRit.im  tlj  ib  C  v  o  c  cxo  t  un  )imr.l.i:iic  ii.    Qlx  Ctilumiia  lubct  dc  hu)ulcc  plant.r  Honbus  i 
ic  obLTvatis  cum  Ali  iiii  i\.latioin;  non  bjne  convonmnt,  ea  crgo  in  medium  pron,Temus:  Prq>rium 
I    -  ("11101111)  h.ibet  hix  pl.ir.t  i  cuod  nonprofj  t  ciul  jm,  (od  cius  vicc  emitnt  pritiio  foliutn,  qaodaai 

,  fblliain  niovlo,  quod  a  rcliquiifiiliisdiUingiiit  iiLiiotus  in  iino  nb  ahis,  naii^mii  flores  e^ariB  eft 

ima  p.iitc  }"olIicu!ol:'s  cfi :  Propi  ium  «ttin  lubct  (iu*jd  non  unicum  florcmi  fcd  ^jlurcs  eniietit,  il. 
"  16(q,  temoi  cx  Jinguhs  toliorum  imk  ioltiatlolB  pcriobi,  effiRio  vulgans  ,Ari  noftratis,  cucuJfata 

,  non  )M  civa,  .ing.ifiill)!ia  Ari[,"iro  proxima,  n  cdium  habcnres  julum  credujn,in  tenuitwcm  abeun- 

tcn»,  kmipc»l.ilcm,  i>:  deinde  in  b^>tnini  acinoCum  ut  in  Aro,  (ed  omnu oblongiora  &  angufti- 
o.  .'.     Ixviora,  colorc  etiam  dilutioi  e,  ac  Ov,lorata,  giato  odoi  c  intcr  Lilium  Sc  Narciiruiii,  tndu- 

•  oquc  niarcclcunr,  incipienees  ab  imo  tiorcre,  pauiariintjuc  cinerpcntes  unus  |>oft  aliuta  Fra- 
Aum  «cinoluin  paUenKm  hflialta  numntaietQ  perdaxide  audifit  P.AI- 
pinttt. 

RadioemColiimiMdefcribit  buIbo(am,  nu^BMRi  SciUs  cmulam  in  vecuftiare»  foris  rufeicen. 
I  tem,  iitfuscuiduantem^  bulbul»  le  obligai  piopagaatem>  non  Ai  undmaceam»  geniailis  a^era^ 

(«4  IxTem  8e  oiUculatam. 

Alpinrs  r.n'icxs  fojnia  dilferreabfervavit:  ac  aJteram  quidem  i^*o'ffK*h  altcram  rfjrjj^cci^a,,  j 
longa  loruiHi.i  i.iiiii.c  prjtditam.  Macrorrhizx  folia  longc  mmora  ccrnuntur,  tcnuiora  S.:  ni.igis 
in  acutuni  dciincnria,  tolorilQ,  nrcntis  dili.tioris ;  pcdicuh  itiJem  liint  longe  fubtiliorcs,  guftiis 
.multo  aci  iorb'acutioi  ifqiie.  RtJtx  vc.  o  longc  g!.iciiior,  extci  ius  obfcurior  iiitu?  non  iu  alba  uc 
altcrius;  l.iporis  itiu.in  .ii.iior]5:  quiji  &;  ictt.i  m  tcrr.im  dciccndcrc  vidctur,  vclua  Bctx  ra^ix. 
Hanc  ipcciem  ivm  .i..niodL:ni  ficiiucntcm  eile  tradit,  ncc  unquanijquod  audtveritjin  Italia  floteni 
•  prowiuxilic. . 

*  K.otuiula  iiprionbus  difierre  vilic  funt,  guod  iis  long^  maiorcs  in  latkodine  qaadanceous  Rieiinc. 
6e  veluti  comprell*  8e  lux,  quar  id  propmim  habent,  oc  non  otnnes  in  apids  ladicis  medio  ger- 
minenc,  atdrcumcirca,  nihil  geiminis  mapicis  r.idicismedio  produccntcs :  [,in  1  .livcrat  fji^ 
germinenc  hanim  nonnnlla  in  apicis  radids  mcdio.iit  omnes  alia:  biilbol.'j  taciuni :  Colunma:  quoq^ 

.  radix  hujus  p!ant.-c  bul!x)fa  cll.] 
.  *      Ilunisradix     tota  planta  .icriseft,  non  alio  qu\in  Ari  modo,  qiumvis  mitior,  Scuieo  in  cibo 

£>.  aliis  e)us  uluscft.   Diifcrt  ab  Aio  vulgaii,  quod  Julus  m&lius  eft  ilofciilts  ornatus  dimidia  ima 
.  T-  ,  parte, '&  reliqui  iii  ccnuitatcm  abit,  in  vulgato  ver6  Julusinimo  tcnuis  &c  in £uniiio  cralSorj 

'  .  •  piftini  %ari,  aUqoe  floilculis,  lcd  Ixvis.  Huc  atf>  plaotvn  non  cfTe  Coloeifiam  feu  Fabam 

i^^ptiam  Aiuiquormn  mamfcftius  cli«  qu^  ut  «MUniiK  opinioni  refutandic  tempus  infumeia* 
operjc  precium  (ir.  Vide(i  placetF.*C(JamnamdeIacre.  Nomen  i^Egyptiacom  C«^4v  Rccendores 
•  ,    BClti  icntircnt  indaxcfn:  vidctur. 

;    .  L*cm  Planta  lixc  in  rivtilisS:  .iquoits  npud /rgvptios  fpontc  oritur,  qui  magn.i  ciira  5c  diligciuii  eam 

cnlunt.    At  ncq,  in  .ilgvjiito  duntaKat  Ipontanca  cft,  fcd  &  in  Crcta,  oblcrv.mtc  Bcllonio,  &  in 

'  ■  ,    •  Syiia,  iclciciiic  Rauwollio:  .uq,  cti.iin  iii  Cv(ko,  Sc  Siciiia  uc  alu  annocirunc:  quui  & m  lcalia, 

agroSalJrnitaii<j  Ircqucntjio  mvcnitin  quadainiallcaiU  F.  DoiUtnsdeEiemici^  «quqlolm 
clivi  lupra  pi):tam  dictam<ifl'y^w;(R:;4frf,  utrdcitF.  Columna.  „  * 

Radixm  i  gypcoj  Syria,  ahiiquc  rcgioinSiPsOriencalibusincibis  expeticur,  eich  codj  fieguen.' 
ter  velauuur  ipcolar,  nec.minorhomiauffloumerm  eiaU  dicitar  qaimiQ  Geoaiaaiianpis,?^^ 
illis  8c  flavi  Paftinaca  noa  carcaiu  )  cjuibus  taman  minfls  grata  fic.  Ad&  RCalnmaa  BsAaam 
*  Neapoli  k  Torcis  fc  Afi  icams  ni.uici[)i)S  cxpcti,  atquc  in  cibo  cclcbrari.   Bootiui  lUturl  &i  Vft- 

neoacam  ciTe  lcnbit  nc^niii  aq.u  pcrLridjum*maccicAii  ,  cdulcm  cilc. 

6.  DrMKn^ulut  aauattcia  Gst,  J.  B.  mftir  Mjiuium  .ParL  fslitfira  five  radiee  arimdmMta 
TtimCa.        .  .  . 

-  J'»-      *.     ,'  . 

Naaiwlhofii^,  abonim  Dracunculorum  Ariquc  morc  r<f</<Mm  lubet,  (cd  didtabs  crafluudinis. 


pcxloagaiii,jKnicaIatani||  tcanlireilb  litu  limolb  paluftrium  Joooium.lblo  mcambeoienif  cui  &anir 
ex  aiticulis  den^  iibnram  Ibbole  oumeFoti,  boftrjrcfai  lea  cnwituii  indar.  Afoex  ^dnn 

enafcuiuur,'pediculis  dfjtirantolibiis  h.vrcnria,  Hederaceis  paria  [imo  majora]  figuri  quoq,  finulia, 
nnllis-  pcr  ambitum  .inguli»,  m  atutuiit  dclincntja,  polita,  vcnoia.  In  folii  iinu  quod  fiimmo  c^uh 
innilciCL.r  raLCinus  coiiiprchcnditur  ci  iimihs  quem  Aronprofcrc.  Dodonro  fruduiinitio  quidcm 
c.xi.i;  ii3  i.  tn  .Klil.juj  il.iiiunibas,  (jux  pro  florc  lunt  circundacus  evcrcrcic,  indi  inraccnium,priinum 
Virn'.c,ii,  cun;  ni.iruruit  nibcntcm.  Nalumr  )uxta  rivulos  &  in  folHspaludofit 
Mosin  tbilispaluftiibus  piopcSi^rniif/j  Holiandixobiervavimus. 

7-  AnmOrkMidt  SsA£au  MHim  Zii»m.):^\Mt.c».^\\. 

4 

UjccherbaCdelcribeneeP.Macthxo)  ficic  raiiiccm  limilem  Aro  vulg^cum  aliqoibus  parvis  ra- 
dicibus  appen&  £x  hac  nalcicur  virga  aculeis  viridibus  circundaM,  qux  cxtollitur^ad  fcx  palnios : 
In  vcrticc  gignic  pytamivlcm,  cx  baccis  viridibus  conipoiitam  ad  iimiliruiiiiicni  cuprcfli,  q.i.r  duin 
limt  niaturx  nibcfcuiit  cum  paliain  n-.Ciiio.  i  WW  lunc  duo,  a  raJ.icc  uniJc  habcnt  o-igiricm, 
atqiialirc;- c%tolIunti;r,  i  iijiiii  lu  alukl  inln.im,  cx  Qiionim  mcdio  caIC  vi:ga  vcl  ciuli-.  habcns  tolia 
ad  toriiiam  lcniiaiiculi,  toloiis  qui  m  vu:idi  rubclat.  nigris  maculi*  alpcrfa,  6cluntpukhcrnuuvilu, 
Fruftus  8c  ndut  fiinc  cilidiaumj  quibus  Ifufi  iMuiiiur  «Mura  morbosfiiffdos. 

'     •     .  Pacer 


*  Digitized  by  Google 


Lib.  XXI.  ■  T>e  Herbis  Imlho/is  afpmbm.  im 


Patcr  Mattha:us  oWenravithanc  pUmamin  horto  D.Salada  in  Artafa,  inuibe  fiaiibra,  qtuead 
Euphracem  lia  eft. 
Ol*  (nfrlfMm  &  anflrmem  fbliorum  figuram  (ufpcda  e(l  nobis  hzc  piaota. 


Rumphal  vulg6  dicimr  Tgnomc ;  proJucit  florem  oblonRum,  unico  folio,  pitliini  .lil  niotlum 
Tuppccoloris  flavi,  exrubro  ni.icuhci.m,  odons  acuti,  cx  cv.\v.^  mcdio  exic  lin}iii.i  .l  i  moili':ii  Scy- 
pcnris,  ied  non  pieiumj  colonslubriavi  :  truncus  .iltus,  a:qLi,iliri;i  m.iciil.icus,  cofoiis  (upiaiikti :  luc- 
cus  ebibitus noxius  eft :  utuntur  r.niicibi.is  ad  lanandos  morlus  lcrpcntum,  li  vuliiibcll  roccns:  quod 
fi  non  feno  Tlilaus  iterum  apcriunt  &  iic  curant. 

Sftedain  mnettinm  infigae  cnu  8c  impo&a  iupra  paitem  moirbD  Gallico  afiedam;  expusM 
enim  tc  Cuiat. 


Cluf. 

Ilciicrxauc  Smilacis  fcrc folia habctj  tria  Jut  qu.iruo:,  vin;!-!,  ;ii</:li,i,  (.itis  tamcncarnoU,  .iciis 
fapofis^  oblongo  pctliculo  inniMa,  anteriore  partc  (ju.'i  pstiitulo  .itilianentj  utrinq.  pinnata,  An  fo- 
liorumzmula,  ledokulioribus&quali  orbiculaci!,anKi  li  :  uK;;r  qux  pediculus  duas  uncias  longuSj 
multis  nsbns  nuculis  diftuidns  emergitj  ctu  oblongusyZoi  iniidetj^  roonachalis  cuculli  (ive  Andolo- 
chix  Aoris  modo  efGitmana,  ainpBor  tamcn,  cxtrenMparfefiilia  ooloris,  qui  dcoi  iuni  radiatim  tcn» 
di^  ia  cateris  albw  canin  .im  oiens,  piftiUum  obniTum  inciinrum,  &  veluti  ex  cucuUo  pra<^ikiena 

CiniirinBni  J&N&rroauidi,  glolx>(a,  Aro  minor,  forh  nigricans  mtns  alba,  aliqniindo  euam  cnbd»  I 
'n&  flc  ofalaaeaj  initio  dulcis,  dcmde  acris,  miniu  tamen  Aii  radice  (licec  Veteies  coiun  iniiaoc^  1 
librisidiqDOt  lapra  camcxpaidis,  ut  m  Orchidibus.  , 

Aliud  etiam  c|ii.s  geims  itivcnitur  paull^  .implioribus  foliii,  &:  raruniiiorlbus  .ili()uantr,!-ini  .itqua  fMkMik  ' 
mollionbus,  pluribus  cubcrculii  (c  propagaru,  oyoi]}5.ilq,  &.  craiias  ladicula-.  jx|>ius  m  latum  obii- 
quum  Ipargcns. 

Frudiuni  non  dercribit  Cluiius,  at  neq,  nos  oblcrvavimus.  In  aggenbus  lcpium  &  umbrofis» 
itawrc  i  MaiTa  ad  Lucam  ct^Mam  viiUmtB»  Aprilis  initio  iiorentcm :  podca  ctiam  in  GallopiD- 
vinda,  noniongc  a  Tolona  portu,  ad moiiiiiim liKn.  Cluiius  inooUibus  Lnftaiiic  fie^wnij 
^hhofe  tckpidoib  iiilo,  adlepes&jintia  ^tk&ewk^  6k.  Frigorii  adiBodiiniiineaaemcft^ 
iien|iiB  in  honos  mftros  nsnflainiii  ftivec» 


10.  jb^mmm mtf^^ifilkml.^QiiK.htjfitmmViA  mr^ifUm»,m4iiriii firA  C JL 


Cluf. 

Folm  longa  (unc  &  anguAa,  mftar  ferc  Plantaginis  anguftlfblic  ibGorum,  viridia,  fplcndendat  ^ 
quinaaut  (ena  :  ^ft  nux  fiot  (cu  cucullus  longior  Sc  inudotutus*  Ktrorfuni  iiiRcxus  &  albicaM 
prodic  {  i  cujus  ntna  oolongus  veluti  vermis  exilit^  (pitlunue  interdum  iongituilin^  infleni^  co> 
kwiseucpaiparafientif,  aucex  purpura  virefcentis,  non  ille  quidcmobtnlusexiiniapeitej  iiediiiii» 
cnNwiw:  Fru/iMi,  racemi  inflar  confeiai^  aibtts»  viz  ceiti  emiKfeii^  iiio»  tempore  fiibfegnlair. 
Ififwmagis  eft  quam  fupcrius,  n<M,tani4  caiAioimpt.  -'i 

In  agro  Komano  inveniri  aiunt  ^KMitanenn  Ghuus  eb-'&gpifMo  acoepk  inidum  Nespolij  ipA  Cfori 
IQpoaic  naicens  ooa  viditj  uti  neq,  nos.  ■   ti     ,  ^< 

'  FhiAnminhoiioiioftio  Teroteodem  i  (ecmpMulii*    .j  • 


D 


Cap.  XIX.    .  • 
J)s  Dfmtnth. 

Racoiuium  (ivc  Serpentaria  acauie  Serpentinx  pellis  infbr  tnaculolb  nonien  tratir.  Fo* 
liismuklfidislea  in  phuesladniasdivi^  canl6macnlato*ieu  niembreamo&liicabm»' 
cnlolei&feraisVeftlCD^  ab  Afo  difHngnitar. 


I.  Drmtmmm  msjm  Ger.  Draamctim  major  vulgatH  J.  B.  Paric  foljffbjUu  C  B.  PjOgon^» 

Dracniicnlomaiori  v>ro(und^  in  terram  depoAa  rmUx  eft,  fcr^  orbiculace,  Tolem  implens,  cnjus 
lateribwk  parvi  bulbi  plureSj  quibus  fe  ptoMgat  adnaici  confiicverunt,  foris  colore  buxeo,  inois 
candido,  lapore  fcrvida  Cmum  amcii!^  reaus,  pollicaris  Sc  craifior,  cubitos  duos  altus,  maetdoia 
colabri wrBxa  affiibrc  mentieiu,  etunids  oomroluds  ooofVans:  ipuverb^/M  pedicul» dwbance* 
libwfimgtmdoiuca.  in  (egmenta  digitata  findnnnir,  Ixvore  &  fplendore  Ari>  crafficie  oc  oolord 
pari :  i  quonim  medio  eluOatus  caulis  vix  digiri  minimi  craffitudinem  xquat,  h  cujus  fcapo  vagjna 
pedalis  exit,  colons  foris  iierbacei,  intus  in  purpura  rubentis,  ^  finu  (uAulum  promensnjgfum,  Ari 
piilillo  ma|us,  in  mucronem acutiorcm  dciinens:  fiib(eq|Biinrfiuftasiaceniom%  itinitperniMnri' 
uccni  rubencibus.  Odorftxris  valdc  i«eadu$« 


Digitized  by  Google 


I  ZI  1 


HlSTOHlA  PlAVTARUM. 


%.  JhmtmiMmfdfftg^emiikmmmattkfK.  JK  Hoit  Lngd.  Bac. 

|.  Strfmuris  im^»fm  DnKnumtm        ffyfl^  BMf^mfit  kftisBr. 

Gwfifcw  afluif^  ad  doonim  pedum  alcicudinem,  rotundis,  diginim  cradis,  cx  viridi,  flaVD  &  aJbo 
varicf^  inftar  Serpends:  qHiiibct  folium  geric  dlOirofewgpA  fiJii  ftolk^ 
hcini.K  difleifhim,  conhnetqne  quxlibct  Ucinla  ncrmm  erantdn,  &  varti  in  ambmini  cxlcduni  e(t 
l-lu(c)iiani  lliciacit  aut  Chondrillx  folia;  fiint  auten»  folia  g^.i'jr.i  &  vinMi.i.  I:it;r  foluexfuigie 
uiulis  floieni  fudinerB,  ut  in  reliquis,  c  cu)us  lumniit.ite  proiiit  v.i^ma,  pedcm  aiit  ampluu  longa, 
plus  qumque  digit.  ci  alTa,  m  cxtrcnu)  .acunHnat.i,  qu.t  lc  .ipci  iens  paliculuiii  (,'itii  cradum  nionftrat* 
ad  queml^ci-in  moduni,  ut  in  Milio  Indico,  compolu.i  (unt  grana,  Milu  raagnitudine,  Itriaca 
rotunda,  fucculenra,  qainqueaut  fec  particulis  to:npalita,  prinui  viridia,  hlnc  nava,  &pundulis 
rubris  fubtilibus  vari^ta,  ubi  matuiucrunt  mbra.  In  hu  {^raois  continctur  Jemm  figur,T?ovah$,  nu- 
dei  intehoris  Ccrali  magniauiine.  Rad^x  rotunda  eft^  {KMIUUn  nuius  axiuans  auc  etiam  Hiperans, 
GadcnU  ex  albo  rufelBennieft^  fiipcriu»^  Sndiit 
eftacriiiiiftar  Ari. 

4.  Strponaria  triphjSa  BrafJiana  dJi. 

ImperfeA^  defcribitur  .\  C.  Baulur.o  m  Prch.lromo.  Noi  crRo  derk.i  iptionm  ejus^D.  DoJart  fup- 
plcbimus. 

Radix  rocunda  a  capite  icu  lumnu  pute  uuilas  teoues,  alfaicantes  fibras  emlttit.  Caulis  in< 
fcnus  membrani  laxa  inacdosa  te^atTt  FdUi  Ari  fiimlia.  QBluldnui  fiilia  &  Borcm  it4  dclcri- 
btc«  Fbliipedicuha  palniaris  &  latvit,  ia  coKb  finmio  ibfaini  teniM^  dfaidd  rireu^  fibidtim,  ILbro- 
tundum.  trifidum,  in  exqoiftam  apkem  definens,  duabot  partifaai  fefe^orifaus,  8c  qiridem  infemc 

Cnum  ootinens,  quonim  quodlibctuncias  binas  cum  dimidia  latum,  lonj;itr.diri=  veio  rinci.w  qua- 
tuor  liipcrac.  Flos  Serpcntari.r  nu)ori.s  tonn.i,  iijmliter  pediculo  ciiuntiAli  doiutus,  iotiftitudiiie 
uncianim  quinqus,  I.atituiiine  lcfcunculi,  atro-nibcns,  uriacus,  vaiis  albicancibub  pcr  mcdiuMi 
nmimc  extrmiccus  excurreadbug>  pilhllo  nigncante.  obloago^  ex  rufb  fuico  D.  Dtdart  tres  di- 
citos  longo,  quod  f^camtMaim^KoAaoti^tt^ss^^ 
foliaceis  cmt^s. 

Radix  inlipida  eft>  reliqBse  («tn  gMftanti  initio  dulcia,  veiibi  aKjwiMftl  mafllcata  accrrima.  ^ 
Umhiigaudec  pcrjqfwiemiepoiicaifa.'  iCaiidUiidB.  * 


Ckt,  XX. 

Dt  OrfUde  h  getitte. 


ORchis  i.  e.  T^Pnihr,  cr.r  didum  fit  hoc  Plantr  Rcnus  nemfnem  qui  ejiis  mdices  un- 
quam  cruerit  lateie  potift:  Quoci  ii  qaein  tortc  kucat,  Sp:gjla::ii  mrcniiu  -in  Jjagt^ 
ad  rtm  hnbariam  rationetn  reddcntem  l\is  verbis.   Cunci.r  tn  L-j;  aua.-  hnlho;,»!  bmas  aut  ur- 
nm  balnM  radicts  mfiar  tifiieulorimi,  [ttnt»  humamm  ^uodammodo  rtddntet,  OrclnJtt  (enfmttir. 

Satynum  iSatyris  didtur  ob  inceouim  ]ibiditm,quod  Yeneris  inccntivum,utVMIOi;^«fl(!tjpf«  re- 
fiouiiDuflns.  Sacyria  dicuntur  quibuiunicas  eft  bulbus,  Orchides  quibus  gemiiut,  autore  tiolS» 
nac  Spigelius,  neido  quo  autore,  Satyrkm  frtfrii  Jieisit  jaod  terrtat  Mtt  raJiea,  OrtHJum  t» 
tUtHm  /mHttt  mkm  tpui  fmftm  eriritiir  vinui  mmdri  fini'^»  ^ff  pfinih»  tx  taJem  iwtif 
t^Hetitrmm  tmJe  JifnJemn.  Quod  H  Teruni  fic^  tnOa  fanam,  oetci  paudffima,  erant  Sa- 

tJTU. 

Cartcrum  ciim  Orchidum  hiftoria  magn.i  confufionc  &  oblcuritate  laborct,  partmi  ob  multi- 
tudinem  fpccicmm,  &  nonnu!l.uum  cti.im  iimilituilincm,  partim  ob  carum  apud  botanicos  de- 
loiptiones,  adeo  brevcs  incerdum  &  gcneralcs  ut  &:  una  pluribus,  &  plures  uni  altcui  fpeciei 
aceommodari  poQinc:  undc  pcrlpicaciflimum  qucmque  &  in  his  ftudiis  verlatiflimum  per£m§ 
torqucant  &  perpicxum  reddam  oeoefie  eft:  Ac  neaue  icooM  nos  ea^ediant,  vxl  c^uia  miluis  di- 
ligenter  pidbe,  vel  quia  notsqqibuioogjaatximerfeaiHncui  peffitt  j^iOuri  exprimi  neqoeant: 
Hot  uc  lucero  ei  aliqttam  fiaieiemiir,  oeita  &  clar.t,  hobilque  («dtaii  (toipefta  ;d>  amng|i4i  9e 
— Oedipo  d^dam  eoodanda  relinquixnus,  dilhnguenras. 


I,  1««  "ulgtmi. 
r  JiAnttmim 


A»    1.  Ortbis  barriirj  frtida  J.  B.    Trarorchu  maxiimt  <^  Traf^.  mas  (jcr.  7'r.  maximg  <{>•  7r. 

fntlgarit  l'ark.  Orchii  friidis  i,  jeu  h.irbata  odcrt  birci,  brtVKre  latwrcijue  fnlio  C.  B. 
item      ftu  eJart  biru,  Ummt  amufiim^  feli»  C|ul(lein.    Cj^  Xi3attl-'fleibPCT, 

J.B.  ♦ 
}^^^  ^«^iflc  reliqa«  plantz  paites,  fi  cum  oongeneribm  conlefaBlDr,  pkninquc  majoresvidea- 
tur»  ^>"PPecinibiilboeJii|landem  naiaimfiiocallooiraofosquaiM» 

imik 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXI.  IDe  Herbis  hulbo^s  affimbtu.    •     '  j  ^ 

•mus.  ri//<i»  mujca,  mgna,  Utiacea,  Uevu,  &  a  r.nUcc,  &  in  caule  aJ  i;>(ain  uiijuc  lincini?"  nua.  '' 
C«»/*r  orafli»  V^iQast  denUni  fuftinetyforwwfaeticloruni :  qaorum  finguli  ii^aiwulo  viricli  C  irno- 
ficum  foliohim  feMlBjomkil)  inwrro,  ven|(tejlb  lnfident,  cilcari  aanrodum  brcvi  &  vii  iJ,  cal  -  ( 
&  alis  foris  ex  albb  TiredUbQs,  intus  purputafcentibtts  punais  &  ftriis  notato.  A  hbclJo  exc  vius 
albiSo,  intcnus  pnrpurl  pun<aato  ariincus  acmirrh:-,  trv^hcx  cincinno  virulanri  compofitus,  quorum 
l,tccu!c>  cri(i>i  hrcvior^rnue  &  convoluti  interaum,  nrzAmi  longior,  bifidus  propen(k&  Odor  eravis 
&vito)u-.  .'^.'w:'»  in  v.ilvulis  oblongii  ftriatij  pcrcxif;aurn. 

^  Solo  ping  iiiiiiiio  n.»fcitur  LoW.  FlOTct  arca  Hnem  Mau,  &  f«r4  uique  admeahim  Junii  Pfo- 7t«V>*  ef . 
venit  in  collibiis  mulcolis,  pr.rlcrtim  mcer  umbrolas  convalleSi  y.B.  1«  ^Nmbnjtmi  j&iMW**"^' 


'  Trmf^i^  fiortf»Ugm[o  J.  B.  3r.)mr^«wrMr  Parlc.  OnhnUm  btrti  mam  C  R 


Geminum  lubet  ^«/^irw,  mcaiocrem,  rotundum,  .ilterum  fiiperius,  altcrum  infcrius  fitum,  uc  ia 
Aliis  feri  Ht.  Caulis  plcruntiue  pCvlalis,  ab  imo  ad  fummum  ulquc  foliii  veftitus,  lonjps,  anBuife, 
aciitis,carinatis,  qu.v  Imu  luo  i-ilum  ampledumur:  in  nonnullis  plantii  acccm  vc!  auodedm  ibliii 
numcravi.  Simimo  cauli  mfidct  Ipica  Horum  conRcfta,  duos  digitos  kmga,  oblbleca  purpuri  tinaa. 
Singulis  flofculii  ad  petlicoli  exortum  aptMnmir  folium  latis  longum.  F/^c<r/i  ipli"  parvi  pcdiailis  in- 
lideiKbrmbu^j^c^neeimin^  Galca,  ut  imi  r ,  in.juccom- 

pomtnr foliolis  adeoarfti  ODiuiivaitnus  & Tdut agglutinari$,  ut  una&conrinua  iaiiiin,i  vidcantur. 
Libe!l'.im  firc. :  cft,  rctiwluni  flcxum,"  maris  Ctiam  qi:.iin  m  ul!a  ili.i  quam  hadcmi!.  viderim  Or- 
cliiais  ip^cie,  iii  niedio  (eu  rictu  iplo  pundulis purptireu  aipcrlum.  Dividitur  autem  in  trw 
j.u;s  !.icas,  quaium  msdia  loBpffinu  eft.:  Color  laciDianmi  exhcifaiceonigriQuisieu 

Odor  amicum  ingratus. 
Florcntem  mvenimus  Maii  a6.  .propc  Genevam  in  pafcuk  traos  Rhodaniun.        •      •  ' 
Orchis  illa  ^amClufius.in  prans  um  Londineofi  PRl«imis  er^      lpi<^  florum  purpurcosura, 
teternmi  odoi-i^  quxnani  Hicrtc  ignoramm:  iiUiil«inunodtliol»i.unqhamoc(»rht,  ncquc  i:tpi.ui$ 
ciica  Loodimim  neqne  alibi  in  Anglia. 

Orchiii  Batayicam  vi.  C/w/  Ai/f .  qium  iriRMti  odorfs  efle  (cnbit,  ncc  inept^  Tragorchin  minorem 
nuncup.iri  polTc,  caulo  dodi  .uuali,  tnbus  qiuti;op,c  .mguftis  foliis  andoi  (picim  liiftinentc  HoriMn 
eleg.nuis  exteiins  rubri  coloris  internc  vcro  pjulo  aiLcions,  rntidolabro  pronenacncc,  Orchiduno- 
ftr.r  (crotiii.r  puq)ure.r  Ipica  congclta  pytamiaali  citiajni  ccnlco.  N.iin  &'  iplc  Cluliu,  hanc  in 
horcos  cranllatam  latiusexplicaic  Horuuicomam,  inmetx  qua(i  formam  dcliuciicen»  lcribic 

• 

3.  Orcbit  frMvumkt.  Ger,  frM  mi^iir  J.  B.  mliurii  fivi ptttn^it»  awi«r  Park.  /^rifUM 

cft  eminenti.  [  pxne  oibitali  C/a/3  fel»ampIiflimo,  i  e.  longo  fimul  &  lato,  &  (iibro- 
tundo  intcr  ituda.  fZ»  iiuus candidus,  niaculispurpurets  interftinaus,  foris  vclut  fibris  ivjrpureisac 
citrinis  impenfifls  rubens.  [Clufiuscxalbidam  G.-ileam  Orcliiai  (ux  Luifolix  .ilccri  atti  ibuit.] 

Hn|U$  (  inquit  J.  Baiihinus)  provcnit  tibcrior  in  (ylvul  i  Floiuli;  vallis.  Erunipit  nicnfc  Djcembri, 
florct  antem  M.1I1  aulpiciis  ad  hiicm  uiquc.  In  lylvi.  Kimtihwjwxr  oppido  viciaxs  fii  m  Leycano 
f.iltu  fiipra  A/.;«(/.  rj:'fr|'  olilci  vavic  Cludus. 

Mento  quarrtt  j.  Uauhinus  air  fratcr  C.  Bauliinus  Oichidem  latifoliam  alteram  CUf.  bifbliam 
trocet,  ciim  Clulius  talcm  ellc  non  fcribac,  quin  iconem  cui  multa  folia  pro  ea  ponit,  quz  4  Lo- 
bdio  Ifaateumatica  dicitur;  C  Bauhinus.tamen  Orcfaidem  p^dioikm  dtphyllam  lA.  huios  fimo> 
nyraam  faat,  &  ftr;ucunuucani  l/k.  (  011(1»  kao  eadem  eft  cum.Ciuiliuia  Orchkiis  latifelix  alte- 
Tu^  m  di»mus;prchiilis  bwmiUam  manrisAmoi^  &cit.  Nos  ca^luc  non  intelligiiru;. 
C  Bauhima  per  madveiiBntiamCMii^  ladfiliam  iheramauiu  bBponic,nim&  profynonYmo 
bitohKalteiws  ettonea  j  dende  proSyimmnioCtaoAa^^ 


CkdMditbi&luealteriusenoneii  deinde  proSytuuqnwQpmijaicfaidii  idllta^ 

4.  Orchi  Uufiina  C.  R.  Scrapai  hiful.  utijjlim  Park.  l.  amp!ifimit  faliM  Cluf  AiOi<-  '  ,  1 

tbti  alltra  fjjcboda  (iifbjUa  Lob  ?  «.  t.  fJmmtfbrodttiea  fecunJa  C  Gemmx.  *      •  •  '  1 

Chtf  •  .  '  .  ..  J 

Soa  hahet  folia,  Eliebori  aUn  fbliis  roagnicudine  non  csdentiii,  aliquqit  voiis  a  pedicub  ad  ex-  > 
Mmwnufqucfolmm  produai$limilkerinl^ita,lupemirirema/inK  .  1 

Ipiendenna.  Can/cw  aibiulcm,  pmcis  felus  live  involucris  prrditum,  pcnr.iKonum;  Ji.^ra  in  1li;ii-  ' 
ino  IpJcitim  oohxrenrcs,  cujus  autem  colotis,  cujiilVe  formz  ignoro,  cum  antequain  apsrirentiir  •  1 

plantam  diint.ixat  ohlci^M^  crim :  Rn.Iicet  bin.as,  ciaffis,  dC  patn  Nipi  nwn^Mnmt^  fmr^  au» 

mfimo  ciuli  iiih.trci!:  .iliquot  hbi  x  (.uis  cr.illx.  .       •  »  ' 

In  a^ch-  ir.itc  niontis,  ciu  midificata  cft  .irx  Gnhe»,  inrcr  Savura  &  Dravum  amnes.  binis  nfcia***. 
Waraldmum  nuiliaribus,oblcivavitCluiius.  Cum  hujusdelcnpcioapudciufiiim  imn<yfe^^  fcnet 
guikpampcaetereif^iodiammtcami^^ 

j.  Cynofcrcbis  pritr  DoJtmtH  l  &  lat^  tmHhomAdtw  C  &  «««r  ItU^atia  «frms  ttelc 

Ffl/M  habet  lata,  pipgm.  Lil:i  (oliis  propcmodum  fimilia  :  ««iV;»  peaalem  aut  alciorem,  angu-  ■ 
lolum  IL^Iio  lclqmpedalem.glabrum,  nitidum,  cavummfummqjh  &ineb  AwfOopioliM,  fpi- 
otim digpAos,  odbr»  rabenn dilncepuipB»«  cacullo  aut-^les  pMead  fiodbb  «c iibu^u^ 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  a  K  I  A  P  L  A  N  T  A  R  U  lf« 


infcrioiehdlliofumquydam  canas  aut  «kerius  animalis  quadrupedis  exnvio  Anik  defCdda^  i  

{cipfaim  parpaiarcensj  pundulis  nu|ps  purpunii  cdberfiim.  Lobclju»  flovem  odnatiim,  puiNMun^ 
macDlisalbicwtilwsacqucpu^  Qpc  de  balbi»  8c  librii  habent^  omnftiis 

fijr&Oidiiidibuscommuiualuab^  ^ 
Qnamnam  t>chicbs  (pedem  deicn1>ai)t  Dodonxos  tc  Lobeliui  nos  ne(cimut,  &  an  j  quoquani 
«         prxtcre.i  Bot.inico  ,ilio  nominc  dcfciipta  fit:  ccrt^  norx  (lu.is  cradunc  gcncrales  funt,  &  nos  iiicer- 
tos  reUnqtuinr.    Quid  quod  Lohclius  in  pracis  riguis  frc;;u;ntiirimum  lcribit :  Ubi  qiuElo  ti^ri  .irum  ? 
notis  in  Anglia  Sc  rcgiombus  tran(m,irinis  pl.uu.is  (alulo  indiganribus  nuHibi  confpccti  crt. 

C.  Baulunus  huc  rcfcrc  Cynolorchidem  marem  quartum  Tragi :  J.  Qauhinus  eam  (eparat,  Sc  ful> 
timlo  Oivdbii  aliaspuipareas,  alias  ex  roleo  candiikii  five  quartus  Trago  ^ropomc  I  lujus  (cnteada 
noUfinacilipvbbaair:  ioqDiRiidum  uiiienpraponk,ai^^ 

lanntimipjupuKnnb  coiiemadefcriptioTfagi  coi^^   M^lpia  ooinfnfioft  «iblfairina. 

6.  {hviit  ma^Tia,  latii  foliM,  galea  fnfca  vfl  ni^ricmttt  J,"^ 

'  f«Mhabet  quatuoi-  .n.t  q.  inquc,  magna,Lili.u;:.n,  p,i!m.ui,i,&:  icl(iui;:a!mari3,  untias  circicer  trcs 
lata,  ftriata,  nitida,  &:prst-,;rhic  duorura  foliorum  in  tcrra  rudimcma.  Caults  fti  i,mi5,  lc(quicubica- 
liSj  fiipajora  versiis  purpurafccns,  in  quo  fioTum  thyr  (iis  nujurculorura,  ealei  brevi,  acropurpurca, 
ftRata,quibusapprlmuntur  bina:alx  concolores,  calcari  paryo  ad  pedioilum  longiulculum  contor' 
'  •  ,  tum  anguloliimquc  apprcdb :  £x  pedicub  pendct  labcllum,  exunas  Martii  ant  Zibelluu  expanlas 
egregi^  cxprimens  una  auo  cruiculis  £e  auMt  adTeria  parte  ex  albo  purpuialbens.  IntiiDa  floris 
penetralia  rubro  candidoque  Tariata  fiinc.  Odor  levis  non  ingratus :  (apor  vilcidus  ooiiifliuavii^ 
(g        Ad  latus  fylvoli  cujuldim  oolfis  propc  moiuem  5ai<v*  non  iongc  4  Genera  iovenimu^  Maio 


A>    7*  Orciii  mm»  mtu  foliii  mjculatu  C  B.  Park.  Cynofarctas  rmrie  mat  GCT.  eOMC>  Onfi» 
HWjar,  m»  farfuna,  maculofc  ftko  J.  B.  malt  f  OOl  ttoMll, 

• 

SMlku  «niiiii^  ofivarum  modo  rocundx ;  una  nm^a  &  plena^  akera  fui^jso&j  nigoiia  &  flaccida. 
RB*  ad  ramcem'  fcpcemve,  £c  interduro  pluca,  modic^  hta,  kvia,  Liln  fiillii  wnilia,  fuperiiis 
maculis  aliquot  ex  rubro  nigricannbus  Iignaca,  nonouoquam  iii  carenda,  quorum  unum  &  fibinde 
altc^m  caulem  quoque  circumpleditur.  Cm/it  dodrantalis  auc  pedalis,  teres,  ftrianis.  Ff«ru  in  (ptca 

long'i  purpurei,  uumjrofi.oiloi.sti  Pv  afpe^tui  grati, circa  umbilicum  albiiiiorcs,  &punc'"ti>  p.nxis  pur- 
purci>  (aturatioribui  picti,  poftcnus  calcaneum  habintcs  brevius  &c  crafli.is.    Folia  illa  .jugufla  6C- 
acura  quar  a  galcar  laccnbus  cxurgunc,  &  in  hoc  gcnus  Holtulib  .\\x  liici  lolcnt,  nonnihil  cxciiic  vduc 
auricuuequxdun,  &  in  aaicum  mucronem  dennunc.  Adpediculum  tlolculi  uniulcu|ulquc  appoid? 
tur  ftJium  aoumuiaram,  pufpurcum.  Fkifiiili  in  fplca  noa  aAnodum  atAc  ftipati  (bnt. 

Florec  drca  fincm  AprilK  8c  initio  dlque  frequens  in  dumetis  &  prads ;  &  vd  ind^  i  lo. 
liqnii  bnius  gencris  dignola  poteft,  qudd  omiiinm  oua:  apud  nes  fiiontcoriunmr  prima  floitt. 
'  Oidiidem  maioccm  cotani  purputcam  non  macuiatam  J.  B.  cum  iple  ooinlidaandum  pnoponat 
qtii  tn  rc,  demptis  niacults  nigns  in  foliis,  diifcrat  a  dcfcnpta,  non  nin  accjdcndhus  quibufciam  ab 
ca  dillei  rc  cxiflim,imu>,  non  .iliccr  iju  im  Aruni  vulgaic  non  maculatum  i  inaculato  :  quaravis  (  nt 
vcrum  faccamur)  noiuiuilz  iync  m  delaipciooe  nota;  quc  diverlam  arguere  videntur :  v.  g.  Bores 
eQaAnHodMBfmnolhvcdqufifiuIongck.  ' 


*   h-    8«  Ortbitmtri»  ftmM^PiA,  C.  &  Cpufortbii  mcrio  focmiiu  Ger.  Orcbii 

Radicei  geminx,  rottmdarj  nuds  nuTiilicz  parvz  magnitudinem  xquant,  abera  fuperior,  alcera 
inferior,  cum  fibris  aliquot  fupcrius  .nlnacii,  «ic  in  hujiis  gcncris  aSis.   F»lis  quamor  auc  plura  iuin- 
ma  ccllure  j.icencu,  non  admodum  lon^.i,  ncquc  Riandi.i,  retiexa  plurimum  6c  quodammodo  in» 
corta;  minimc  maculofa  :  in  caulc  iTalmai  i  ouo  pk-nuKjUC  cxifhinceumamplcxa.  Spica  fiirumhro. 
vior  cft  quaro  in Cvnoforchi  m<trioncni,in  ;  fii-^a  pauuiorcs,  purpurci,  &  intcrduin  cnrmji  .luc  albi, 
•        fuaveolcntes,  labello  latiore  pundis  purpurcis  faturacionbus  notato.    Alz  huic  laciorcs,  concav^, 
^       ,  ,  minus  quim  in  '  illoexunces,  cu|ulcuniiuc  dcmum  colons  fint  vireotibus  lineis  ftriatz,  qu4  noti 
J^I^Z-'r[  )->r'mnibmquashaaemisvidtoimOrchidibusdtftinf(pioir.  fklailaciHiipei&uliiappo^^ 

purpurafcens.  Floiet  cii^li  finem  Maii,  &  pro  Vensconllitatioiie  intenwm  maniim'  In  padfadi 
ubique  fcrc  obvia  cf^,     '  .  4. 

Viret  (3         Orchis  calf.  &  Ixim.  fiporis  c(l  dulcis,    Uliii  pr.tcip.  (cxfignamra  lafciva)  ad  virilem  fiirdtuai- 
tjlSv.-         ncm  rcflaurandam:  Si:  &:utc;  u!n  conforcarc  crcdicur  8c  ad  coiiccptioncm  dijponerc,  ScbroJ. 
*  Ad  concepdoucm  juvandam  Ik  Sal.  Sacj-rioa  Scrup.  (i.  cum  vuiu  Malvauco.aut  Aq.  viue  Mu- 

lien  (acpui  'poft  MenAmonim  flnaun.  Multas  fiBminu  Jmw  cooMdio  aaaak  HKmmimk 

D.Hulfe. 

*   9.  Cjt»rfirei$t  IttifJia  ^iempnUA  CE  Park.  Ortki*  ^CjM^tnUttirtim  DtdtMi^Lt- 

Mit  msjtr  *htr  J.  B.  Cjwfirchit  palu^it. 
J)*a.  . 

JR»S*  cdit  angull.i,  ftruta,  Plantaginis  anguflifbUar  foliis  quodammodo  imiQia  :  caulem  dodcair 
talem :  /?«rf j  in  brcvi dcnsaque  ip«c,i  copiofi»,  coloic  foiis  puniceo  Sc  obfcunorcm  purpuram-rdbr 
•  r,mjireki.  "^""^'  ""ftis  vero  albkame,  eiuuem  cum  *  /upcrions  fornuc  lcd  camea  minores ;  depeiidente4~^ 
dSTx)^  qticcxip(u,u^^l^ormiW»QMnipdMTCl«iuina^  JUfitcr  fiAfinti 

.     uni  Ordudum  fitniles.  — 


Digitized  by  Google 


Lib.XXI.  T>e  Hgrbu  Indl^s  4fiiiilm.  fxif 


lcon  Dtd.^  Lcv.  t.int.im  li.ibct  iiini[icu;lino:n  ('nquitj.  Eiiihinus)  ci-.iii  Cviioloichiat;  ni.ijore 
Lobelii  &:  priore  Dodon.ti,  iit  inlignc  sliciuod  dilLriincn  Itatucic  non  poHunus.    Nobis  idcni  Vi- 

In  hcrbiis  lods  Valcnx  lylvjc,  vi.i  qui  itur  ati  p.igum  ric//,  Maio  menfe  copicKc  floreoteni  ooi«£«v 
lept  X>.  Mi^moL  Uctnani  nocain  nliquamchara^lerilticain  nobisdcdUlec,  uua  cim  ab  aliis  oouiibtt*  nMm». 
oerio^djftifipierspodcmai.  Mimin  Dodonwun  in  Hift.  GaL  inagnA  ite      felu^  MfiHron  <Mne  * 
pa^miiltabdciiilnen^sde6qiiBfibiipfioQan^  . 

'    lo.  OrtbiJu  ztmtu  farvum  fiore  frorfut  furpMreo,  tJmi  fmimgm  J..B.  Cymjontt,i  mmiatuit 
fltrenr(a,  ot!er.ita  C.  IV.  forti  etiam  Cjnffiniu  tlfimi  fttfKna,  tdtntt  ejldllenL 

noftnrchfs  miluaris  purpurea  oJorata  Park. 

FSU»  vediu  efl,  defcribentc  Trago,  Lilio  Hmili :  Fiore  ctnioans  purpuroD  prof (us^  (  ndc  e»riin  ul. 
hs  «Aendit  litnras )  e6que  ioftar  frumentnmm  tn  (picacum  ddiacnte  CMUmen,  quod  ia  hpc  » 
iiiiUliimm  exMit  Ci^iriffimo  mmmenAanir  n^/mt^      a.t  f.arynphyll«nn  «^TAiqiOi 
TJaifiBir  |iianiii«|iift  m  a^erk  mntniiioi  inter  |iMripsiin«r  ttarA  fewi  fc  alhl  fl«n|l(.«* 

*   tt.  Ordh  TMmmueMteniM  CJaT.  tifcuri  pitrpiirea*AMls  C-^B. 

CUf 

llicbinis  i»/^»crafll>  pr^dita  cft;  ^o/iM  bngis,  anguftb :  c4mI«  intadum  pcdah :  fptci  fiorum 
elegjnte,  odorara.quorum  galcoU  oliKUiiparpmtiitBCs  inaaitcuin  pRipeWMteldmi  ^■•«^'•TinH 
purpurcifque  maculis  infigniuntur. 

J.  Bauhiniis  pcrjxaidendum  proponic  nnnon  hxc  pra:cciJenti  eadem  fit.  Differcntia  cft  in  ilati; 
buiqiionunlabelliun  in  ilUpuium  eftlioe  inaculis,iahacuiacub>purpurasinfignttunii  utidenoK 
ipeaet  dnol^verjba  fiqdliiiias   


1L   l*>  OuUi  Pmmmr*  4.Cla£  OnUt  ftnw jhr^  mAh  (miSis  mtMth,  An  Clu/!»6r. 

tbh  Tmmcmea  4.  J.  B;  Ofm^fmmmtru  frmenfit  Immili^r  C.  B.  mJitaru  Pan- 
*     .    «giMM  Patic  (^imfiKb.  nmm  fmmtmtm  Ger.  cmac.  SUttlc  ffucjplc  fltdoeceb 
#9^1^  ■ 

Bulbonim  altero  olivar},  altero  rotundiod  fibrxadnafcuncur  uc  in  caten&.  Catda  fclqulpalnurti  fiC 
dodtantahsi  cui  drcumjeda  ftli»  qutna«  tepcenaque  ieiquiunciali  latitudind,  longicuduie  palmari,  ' 
auonun  alqoa  icpanda,  ahacaalem  inwoiniab'  Abet  m  i^ieaai  fiw  brevem  ooofenim  digdfa, 
fanijiieuin  conum  in  faftlpo  ctdis  antapem  cnfikjeiiuir  «iiiolantei,  odore  meUeo.  Fkns  fin- 
fBiarescxigiii,  calcari  hettiiil6biCTiffiftiO|  ptot  fertugtiieL  aBs  vel  totis  lieriiidi^  tcI  ex  dixni^  < 
purpuraotiMis,  iotus  nibro  punAatii. .  LapeUam  fimile  quodammodo  AnimalaJo  qiudmpedi,  vSr 
pardtum  vel  quadripaRitom  alatum,  feris^penitu^  albicans,  intus  creberrimis  pun&is  (aturacc  purpti- 
rcis  nocatum ;  apiabus  in  rufhi  luteis. 

Clufii  delcripno  melius  congruit  Orchidi  apod  non  in  collibus  ficdoribus  &.  iTici  ihoribus,  prxfcr-  LKm\ 
tim  cretaceis,  h  cqucntillimx,  quam  nnlitarcm  Pannoriic.iin  appclLirc  (blcnius.  Fnliis  cll  quiiiis  nut 
ienis:  Ipici  elegrtntuim  puliUorum  fionun,  pucpuraiccncc  galei  ccdorum,  prominulo  lafaru,  Sc  in 
quatpor  ladoiasdivilbk  dboi»  puipiKeis  pnoais  diiti^ 

-  jfrr  \  |nwiw^*^  ^T*nTHfn  tr  ^fff iPfiV*ninf  fifll^gprft  Bttt)  iiiiigpiitiii^wft  pnfrjFn^  tliffiwn 
•      .  ■  • 

.  13.  OnMtftrrvo  pre  ruhrt)  fivi  fbnrtkto  J.  B.  An  CjtKftrehii  MStnrit  mit^  C  B?  miStmk  ' 

nhs  Park  ?  An  Qrchii  i.  fcri  nihro  elfz^ahtifimo  Chjf? 

.    „  . 

Palmo  ma)orert;  fohis  pkinbiis,  non  ni.ignw,  caulein  niultum  amplexanabus :  fk>nbcs  veluc  ui 
fpica  lcfcuncuh  longa,  &:  p.Tnc  imcuh  Ut.i,  parviSj  riibris,  8c  psa^lllinilC0l0ii& 
Ctrca  Montljclpidum  menle  Junio  Horcnccm  vidic  J.B.  . ,  « 

Orchidi  (eaind.T  Ciuf.  fbha  (unt  plura  quAni  lattfbliz  alceri  ^mC^imf  aiiguAioia ;  ««wfo  ^cttilior. 
•pedalis  i  flores  rubn,  pukherrimi,  quales  Kcd  10  fielgiGO  illo  Orcniciis  gcnertf vtdere  memimtj'  quod 


e.|M(iiLoranio  vicinis  etuebotur. 
■  Haoe  olim  babui  proOrchide  nodra  purpurea  ^lca  congefta  pyramidah ;  vcrum  in  canta  dc- 
icripdonum  brevitate  &  imperfedionc  nihil  audoo  dcfinirc :  fufpicor  tamcn  me  falfum  fuirte,  (al- 
tem  qutKi  adCluduni  .irtinct,  ni  torr.'  !>b  eandciii  planum  tradidcrit,  fimndcin  Orclicos  B.itavicc 
vi.  c  (ieicnpao  mehus  videcur  convemrc  Orchuli  nolb-x  Ipica  pyramidali,  quam  lecuodc  dore 
pukl.cnimo  lupaiuspdfia.-  BMihtoo defctipca  1  Clufitttt  fiKiufediveitt  elt«  fcaaftia  ifA 
{^'rai^udaii  cadcm.^ 

• 

A.    14.  .Ortiit  ftirfmrt»  ^ci  emgifid  pfrmmJali,  A»  Orthii  Bmtvie»  yu  Giuf Art  Or.  fm<^. 

vtfien  rmhri.fiue  jH&miM»  J.B?  AmCfmfereiu  ti^mu  ^uinAtntt  conglmtMti 

VtAi  giaqpteiate  IMamng^m^ 

E  i^mxno  hulhci  orhici-.l.iri,  non  palmato,  cnuln  cxoritui'  palmaris  Sc  ma|or,  ercdus,  foliit  rault&i 
an^ffis,  plcnlque  cuin  aniplcx.uitiLiis  non  maculatis,  pallidiiis  vircntihas  cinilius:  cuiu^  falhgioin- 
Jiiicc  (pica  fiorum  brcvis,  denla,  pvramiiUhs,  pulchcrrimis  rio(ci;hs  purp.iicis  vcl  luavc-Ribentihus 
twllis  niacuhs  noQOs,  cum  longis  cakuibus  rctroHiun  cxtenlis  compo(ita.  Honun  cucuili  rcrujuo- 
nniaNM  qidnqpenliigcoiaftaar.  qaonnndnoTelutalz  nonalhflenanct  hbcQnaipiopciKicns  m- 
t  LliiU  fenore 


I 

! 


\%l6  H  I  S  T  O  R  I  k 


I 


L  A  II  T  A  R  U  lll 


fenorc  parte  m  trc^  l.iJ.pi  is  divnliturj  liipcriore  duobus  prtKsffibus  albetcentibus  huic  Orchidi  Dro^ 
P'i!S  lotutur,  gui  procelliis  in  iinuoi  «xigaum  fea  cavomnljni  flcxi  aoricsilam  quodamniodo  ntA. 
ruiu.  Variatinterduni  florealba  "««urero- 

Ttm/iu&       Fiorct  mmft Jnoip* ooiaion qi» apiid lus l^p^  Tiioidie-ftMnioidiB 

^**"*        cxccptis, poftrentt:  inpalcnii  ticcioriDus flccreeifldi  Gm freqtieiUL 

Cynotorchismilitarimoorana  Ipica  rubcntc  conKlomcrat.i  C.  Bauhino  in  prodr.  defcripti  h  iic. 
eadcm  vidccur.  magnitudine  (bla  diflercns.  Orchis  liuavica  vlclt^.  liuc  («ferenda  eft.La  Omhu 
odort  hiici  auiwr  ipiGs  pnrpunlGBiitB  C.  A         •  ^  v^vui» 

15.  OnOb  ^ik^fm  CK  ntmim  OdiAmtHl^  CfMfwAii  ufkid,  gUi^,  Pirft 


"      •      —  —   

Mim  conflac  Rcmin  l*  exigui  &  oblonga  non  exaa^  orbiculati:  cM/r  cnlMali,  ratnndci.  nttn. 
gTMjU.  JWw,  M  noftra  ^jofaciode,  longa  runt,  angufta,  camofa,  riibglaoca,  tria  vel  qiutuqHa 
CM^  ad  radicsaimdb: 'Fbm  iiiran»  Mat  mfident  m  capitula  globofa  &  ahquanttJum  compTefla 

^'^^ ■5r^?2^?.".**^^^  fP'^'"'"  ^iiJefti:  [Thalio  m  vAdix 

panrae  lere  moAim  expfiao.1  UeicripClO  TTuIn  plamara  nobis  m  monte  Jura  mventx  &  oblcrvatx 
mehus  fjipona.-t  qu.im  I  t;j;auncniis. 

J.  Baohiniii  fiatrcm  C.al(i.inim  reprchcndit  quod  m  Phvtopmace  Ordiidem  romndam  Dale- 
dumpii  luteam  appellat,  ciim  is,  inquu,  non/it  Horc  liuco  (ed  punicca  Veriim,  quantum  merainL 
luteus  hiit  m  us  quasnos  oWervavmius  Bons-color :  at  memoria:  non  multum  fido;  cura  in  ficca! 
quam  obfervavimus,  color  purpurifccns  &  quafi  cameus  appareat,  &  C.  Bauhinus  ui  Pinace  luitt 
^theton  omilit;  &  mter n«asde  ea  iiQltras  hzc  verba  uiTCQio :  l^belU fl"<fl^^miin  latutMiori- 
bus  pundis  purpureis  nocantur. 

rMTtnfiT  rnTit  ininiTiiT"  frip^ —  IT^t^i  nr  m(V  r  ii|[iliiiintf  1    '•  t 

CKfni.  ■• 

Huic  raAicti  fiibfiint  dua:  globofi :  ctulu  caVlliflMKlB,  cubito  minor,        a^uot  pallidd  vir<M.  ' 
tibtis.  Izvibiiv,  ftnans,  uncias  kx  bngis,  lemundan  latis  infern^,  fic  uoo  alterAvo  fupcm^  ample- 
mcitn  luo:t  oblungam  ex  florAHt  raris,  caodCM  I™r™*fimriliw,  «tlMn^tafm^  nLdL 


xantikb :  Imcini  luo^t  oblungam  ex  florAni  raris,  caodCM  puipuilfeairihM, ««Ahfigiinf^ 
oUisdcpcndaitiiwshiaDtemcuailluinreftiBndbiifc 
HaBGiBpndiSatnripifkijk  CBanUai^     '  • 

C  JL 

Hrcpriore  [Orchkiefpie^  wramidali;)  te^icuiu     nunohbusj  c»itU  breviore;  leMribuL- 
uncias  duas  longi^^  enam  caulis  (umnium  cubi  ifiil.u  cing:xitlbus:  Ipicibltnoi^etjbrtfHf  prioM 
loagd  nuaorifaos,  iiique  ex  alfao  8c  rubro  el«|^cer  varicgacu.  ...... 

,  in  pi«d»  buiwit  llidi^ydeiiiaNa  ee  ti»m  Rfae^ 


LKm, 


'    *  18.  CUmmak  Alfm»  filki  meW  C  &  jpiod.  Miim^.-vbm  fVuk 
•    C. » 

Planta  palmaris  cft,  cx  cujus  raJut  gcmina  globofa,  oblonga,  fclia  anguftifllma,  utrinque  qua- 
terna,  cMkuUm  nudum,^triunda!em,  qui  inter  ea  fertur,  (uperantia  cxurgunt:  ipici  unciaiij  cui 
utrmquc  foliolumbreviffim.iin  litbuacur.  Flofculi  virides,  galericulati  func 
la  uiOQCe  Hdvctiorum  Gochardo  copiosc  8c  accrvanm  Jumo  florcns  reperttur. 

*    19.  liAmmtbu  Ofln^hJfMdet  mnftlm  Ml)aiaJi\. 
■     • .  MentztL  , 

..■n,  •      radift»  bulbola,  globofa,  Miya  tmilu»lm»  protcDdic  tenuejiu,  aiBiMdii«kBlMi»  ic  uniia 

com  cKnudia  latum,  Ophiogtofli  iblio  perfimile.  Cmdietdm  m  ipioHD  AMom  defiMMolialii  flonnti 

,  minuf.nT  iiL';,  capilLiceis,  figuram  C  fi  pcr  microfcopium  florcm  intuearii)  Orchti&im  exa<ftc  pra:- 

fentantibus,  coloris  hcrbacci.  Spica  Kxc  cum  fiio  foho  adnato  cminus  intuctin  Ophioglollum 
menotur. 

In  udis  &  pakdolis  ik)rulli.r  cii xa  pagum  Schreicldken  in  duiooe  Samlandig  meolc  Aliguftoj 
Item  drca  Gedanum  urbcm  repert.i.  ,  '  t 

JnT^nitur  imeidum  cum  alicro  foltolo  radici  adnaeo.  , 

'  ^  *  M.  Mimmtbis  HfoH*  fiorAm  vmJHmi  Mtfebmm  tlmHut  Meatad. 

Hxc  unico  r.idids  tefticufc»  emfir  afEaSpt  biunciali»  ^uem  inferiijs  duoinveftianc  fJm,  mam 
cxcodontia,  ftri.ua  &  m  rotunditatem acumfautL  SopenAs  enunctt  flc^culi  Orcnidimi  virides,odo. 
TCtn  Molchi  fu.ivitcr  Iniranrcs. 

In  Aipibus  int;:r  Trcvi(.inum  &  injpruci  fccus  vias  m  (copulis  neiDOro&  &C  umbroib.  Non  -viJto 
yff//  Jiljtra:  itb  Oicln.L'  ■j;*:'^'.:?;  (,jMj!a  mofcbMa,  extt^a  fiitrvttate. 

HeperituT  hcc  ibiiu  iiinihbus.  ilonbus  palUdid  Vireiuibus;  item  flonbus  hiteis  prioru  iimilibus, 
fiunroMiibnsj  dti»  lameh  Mofin  Odoio^ 


11. 


t 


Digitiz^f  by  Gopgle 


Lib.  XXL 


T>e  Herbis  lnS(fis  d^jMnii    .  1117 


II.  Monerchis  folui  flurJ/m  Mngujiit,  fUriius  luttis  eirsm  elmikiis  MsntzeL 

Cbpiaf^  ciica  Beiotiaam  inktn  EkdQial^ 

'  A>    S%»  Orcbit  oJorata  msfcltata  &ve  Monerchis  G  B.  pti0a  oilorttm  Firk  Mw  < 

iHtt»  J.  E  C^c  pclloto,  ftojcct,  0?  mutfh  ©jtljijef. 

iXiobus  aut  tnbus /«/<(/,  Plantaginiiquinqiicncrvu:  liituiinus,  vcnolis,  gUbris,  imum  cdukm  com- 
plcxis  donaci  eft  :  ipfc  vcro  cauln  lunccia.  ^ie^lalis,  [  nuiK;iuin  vidi  api;d  nos  ca  altitudinc.  li;d  plO; 
ninquc  palnurenj  auc  relquipalmarcm  J  thyrrum  Rcnc  longum  jkfculorum  puJilloruni,  tribus  aptOH 
Ik  conftantiiun,  cx  herbMO  colore  m  luteum  vergentium,  luavi  MoklH  tcn-  odore  fragrannuiB» 
^ofculiuc  in  rcUquis  OichiiUbus  fiunmis  vaiculis  (cminahbus  iniidcnt,  qux  eis  marce^ntibus  au- 


gentur,  &  loi»julaiIa  eratiuot,  lirsviora  camen  pro  plantui.r  parvitate  quaoi  tn  plcrifquc  congcne- 
nbus,  in  linu  rolioU  ^  quo  cxeunc  nullo pediculo,  R-fTili  i,  ciali  apprella«oonrerta.  Ruis^ut  c.iulj  imo 
aiiharrct  uniais  exiguus;  (iipra  qucm  longs  propaginc:  j  . poi .  Igunnir,  craflx,  quibus  unicus  aut  altcr 

Ihi1'>i;Ii;:' P-nJul:is  .idh.trcrcit.    B.ilhui  qi:o:.innl>  niarcclcit  fic  novus  producitur.  -• 

In  palcms  llcrilionbus,  maxinie  crec^cco  iolo,  ici  non  iti  frcqucns  nalcitur.  Liait, 

*  »3.  Orclus  Fnfi»  hirfuts  J.  &  littta  barftita  foU»  C  E  Frtfia  latraUt  Park.  Frifut  ln- 

tm  Ger.  •     .  .    .  .  .  ^ 

,Dao  habec  fblia  Bifblio  fimilia,  paulo  niinora  quAm  Plantago  anguflifblia,  afpcra  &  hirfut»  taOt : 
tMuiit  palnuunalais:  FlokuUmula*«sliim,mdeit,iicinH]^^^  JUActf  diue»  panr», 

rocunoa^ 

Ori  hts  ftvc  Trmrcbu  lutea  aUcra,  nmmhil  Lirjutn  J.  B.  lutea  altera  C.  Gemmx  Lob.  P.irtc. 

Lobclio  iplo  aucore  vidctur  eadcm  aac  coogencrcuni  praxcdcnce.   Falu  cl^  rocuiuliQrc  &  laciore: 

*  »4.  trkrAit  kM  fiiMrjfdn  C  B.  Orchii  mtncr  Ltoditstrts,  TrHriAii  .hm,  fknhitnt, 
Gmmm,lhmBiiiSUmmmljJb.Orcb,iLtodwcfi,(icv,         '  , 


Loi.  ...... 

Tcrna  fnlja  angufliora  Qiiinqucncnrur  Planttginis  atmula  promtt,  urvorc  &  viridit.-its  Auriculi 
uriina:.  Flcs  icidcni  in  ciuliculo  exili  Tcfticuli  odoraci  paii  Radix  cei;ili9&  quacemis  puiillis  pcn- 
dulis  tefticulis  lubclt. 

C.  Bauhinus  ex  hac  planu  duas  facere  vidaur ;  Alieraoi  Triorchia  luteam  fblio  glafaroi,  alceram 


-1 


'  *.  »{.  TrimMt  bttca  tirti»  C.  Gcmn^  Lob.  /«r«>  rtukttcUmgm  dBi'  OKiu  jfiBklTmiwS» 
-  IM  ttrti*  cilongitribus  radicibus  J.  B.  ,     .     *  . 

' .  *  *  ♦ 

r^n^wAm  eft  Mdicfa  oliyaribm  hulbis.  nec  plura  hahi^IiihaBDi. 

NbUsluipefts  fuac  toc  Triarchidiihites  fpedes,  pnefinin  dbl  aano  Inaeiius  Bocanicas  pr^ 

tcr  Gcinmam  &  Lobdiuro  eas  acc jratiy s  Jclcripferir,  aucifi  tifil  nmiinafc'  170111111  r~'  

nobis  hunc  lcnipalum  herbani  Fnlu  &  Lcodienfcs. 

.'     A.'  26.  Otdiit  Airslit  aiia  oJtrata  i.B.  Triorcbu  Ger.  Trierebit       ^tttMmimrtlUm  t 

J.B.  ■       •        ,  ■   ^      -         .  ,  ' 

DapUd  r«fie«  iMinr  bulbosi^  oblonga,  trillosl,  tnu  mfus  acuminaca,  aliijuoc  fSnis  <lonatj,  tinA 
perfifetriplid&incerdum  edamquaanipBci}  E  cujns  famiiio  fblk  vagMtan  pedicdo  tuiciau /tir- 
fgfmt,  viridia,  pinguia,  femunciam  laca,  undam  auc  amplius  lonea,  dorlo  craflbaverfa  partc,  qu^  ex 
atro  virentes  vcnulz  ab  imo  jtl  fummum  confpiciunrur.  Juxta  njcc  cchcului  quoq;io  engirui-  dodran- 
taiis  aut  ped.ilis,  tcrcs,  foisolis  .icuminatis,  ceu  vagmis,  velhcus,  iiitlcm  tamcn  vix  ac  nc  vlc  quidem  • 
prominentibus.  Floiculoruni  CKloratoniin  thyrfus,  albi(Iorum,  clavicularimque  hzrcncium  ita  nu- 
tat,  ut  (piranim  inilar  (iimma  vorfus  arcumagatur.  Hi  intcrni  parte  cx  luceo  virenc,  ad  lacus  veto 
doofoIioLi  caadii3a  veluci  alx  hacrcnc.  Utriculi  fticcedunt  ut  in  reliquts  feiiOldlkfflM^  parv^  pnl> 
Temkaioliefflinefe&RL  Thyrfiaflonimaiiuiica^b  jucundiodonefl,  -  .  >       *  . 

AiiaanaoBaf6^eclppiianifieGh)rihiB,aiinafiiftciai^  liaiiidihrihiiliniflr 


VJ,-  Orcbis  antbroft.phcra  r.niJcs  Col  antSrcft^krm mMiufiimim  VtA,  fiirt  mtMimiitit  iffii 

gicm  rcpraler.i.inij  f^rmtna  C.  B. 

Cil.  ■  • 

Haecnudt  hominis  auc  potiui  mulieris  cffigicm  intMtam  vcluti  umbrani  iniitari  vklctur,  flortbus 
Oapothafaeilliws tegumento  qumqucpartito  taftum,  [duabus  laciniis  anguflu,  ncc  nili  manibus  ape* 
rtantiir  oonlpieicnidisj  viiefoente,  purpureisoris  i:ircundato,^^  quodcpcndet  labcllum,  in  quonon 
IbJum  oninii  hiwwna  proportiockciiffl(cnbitur,  8c  faciet  fcr^.  Flarts  autcm  pallido  colorc  & 
veluti  aienulii  aiitds  impiefB  tmaf»,  eod^mque  quo  in.  «yeris  nwdo  in  <^"l>^  ^^- 

fligium  difpoftb  drcum  acpeadeoti  Canfii  ielquipedalis,  mk»  lOlBaflai»  duoMu  nliii  ifMcrcepnu, 


■  Digitizedby  Google 


1  il 


8     HiSTORiA    Pla  n  t  a  r  u  m. 


minusiata,  Nuuiu-^    t'   /  &  obUque  fpark,  quibus  fubfiint  diio  teftcs,  quorum  alcer 

bus  oblervatur.  ,  i    r  x:    •  lr.rMni 

^tXrq^-  J^^^^^^^  ^^^"  .nthropophor.flurefcn.gi. 

oalUa  Q^.tuo7J,S^  unam  Ura*  ,nimacaul«  parrc  ^uo  vd  t"-t,  qiUE  .pbm  complcdun- 
,^  C'.r  «tcra  nudus  a3  /picam  ufq,  qu*  pnrlonRa  cft.  numm^.s  Mcul.  cx.g.ai5  licrbaccB, 
ILr  tAmcn  oblbleti  &  qunl.  fcm.Rinca  purpura  nna,s.  compd.ta  O^Ua  c,u,nc|.  fol.o l.s  con- 
Srm  cJntum  conniventks  uc  unum  &  inaiv.fun,  ^-vlcannir.  propendcns  pr,Tlongum. 

dt 'i  inSuamor^S^^  1"^™'"  ^^"^  i«  utrmquc  ad  co,i,n»ifuram  ga- 

kx  &  K  b  brach,oru.n,  rcl^ux  m  cxtrcmo  UbcUo  cn,ru,u  nWo  ckp«ident.  Hos  iple  pCar 
nJn  habeT:  iScuUflofclilorum,  ut  m  .lUis  ierc  ht,  cnntorquentur,  cochk*  m  moaum,  habcnci,. 
iineuU  ad  exortum  iuum  foholum  perexiguum.  u-  j^v        •  /r 

ISSc  cxcenorc  planu  h«:  Orch.deiu  palmatam  ffore  vind,  nobis  d,aaiij  .nutatur :  ncc  ^ffur- 
git  ad        abtudmcm.  quaro  Columna  Orchui.  (ua:  anthropophora:  orcadi  tnbu,t. 

•  a8.  Orcjiu  Mntbrofcfbor»  slttrA  CoL  anshrcfofbera  «rcaJis  fnat  Park.  M  nuj,  bmiina  tfgin» 
*  repr^tftnians,  mofC.^  .     .  •  , 

HSc  V»/'«cxpall.do  vircat,  ex  mA«,  utin  congeneribm,  tcft.adata,  primum  bina.  quorum 
alccrum  ma.us  &  fefqu.uncix  longitudinc,  duplo  lac.tud.ncm  luperante ;  dcnde  al.a  qu.nquc  pauU- 
imTt  riapra.  long^ra,  lac.ora  Sc  uncali  laticudmc,  pa  mum  longa  per  an,b,cum  undofa^  pn- 
m^  e^ccDcS  &  qux  veluti  folhcuh  caulctn  tmbiunt,  tna  itcrum  decrcltrntia.  U^U  eft  podahs. 
«ner  lenL  &  virefcens,  m  fiimmo  denfbs  m  craflam  fpit^  &  obclam,  8c  florun,  ab  ,mo 
dScnrium  Plcnam  congeftos  habcns,  colore  antequ«n  dch,fcant  rubcnte.  demde  apern  flor,- 
,  dSm  carncm  humanan,  :tmulantcs.  fuavcrubentc».     fKUt.  colorc  ,ta  «uib  cffig«:  nud.  hormn« 

Srrim  expnmcntes.  brachiis  mcurvis  velut  amplcxan  cupientts  rchqua  figur.i  corpus,  femora, 
rn  rTfcxSr?^  CaP«  ^"'^        ^«1'°'''  ^"1*^"^  mcludKur  ur  in  cong«ienbus. 

T.^  «    "TA  ^;:rS5t  Autumno.  ApS  .ncnfe  Columr,.  fioru.t  ex  Afprervfibus  allau.   Ormar  «um  ad 
Iwlr.        radiccs  Vciuvu  roontis.  In  Alprcnfiam  colhbus  hcrbortt  rcpcnt  Columna. 

mmor  Park.  w-yW  tUtr»  Gcr.  Cjmfcrcbu  Mlltrs  Dod.  dfi  flonbcs.    «ftc  fl^an 

Huic       hbr^que  appcnfx  haud  ah.s  abfimijcs ;       duas  micias  lata,  nuat,.or  auc  lex  longa, 
r.n  tS5,b.Tapnc  A  ft.^.oribus,  cx  noftra  oblcrvatwne.  dimid.un.  .ft.us  long.mdmis  Iat.tuam,f4, 
.  .       non^Smeum3  Suatcrna  aut  qidna.    0«/«  do.trantal,5,  flores  fuftmet  m  fp.cam  congcftos,  odo- 
rat^  Sum  linS  pcdioil^  fcmunaalibu.  .nfidentes,  ^lcar  brcvc  cxpnmunt  galca  d.lq  fom 
'      ■  cScKtSrubcnubk^  & faturatioribus pumccs  Unets  ftriatis;  ou.buMncer,caa  Wia  h.l.oUob- 

'  K  valdTaSS^a.  nAcnria  :  labcllum  bblongum,  in  h.s  b-nas  alas.ruba.t«  d.  kaum  mrus  a^ 

bS,  punft,sXis  piaum,  fons  cx  albo  .-.d  purpuran>  dcchnam:  .n  t«|u  apice.  herb.d..  Do- 
doiS  S^cndcre  au  ex  fineulis  flonbus  vcluci  animalculi  quadrupedis  vcl  hon.uncuh  cxtcnh>  bra- 

cl^»*^''^'^'^"'^^'''"""'^,^^"''."^'»  *^"^^         1/ ;^  mnnJtlRGenevaritidcm  &ratis 
^         CncA  Monbeleardum  abundac  n  co  hnu  pracis  florcns  MaK),  ,nqu«  J. ».  yenevi  it,cicm,  «  latis 

coSSn  obSimr   RepericurScin  AngUa  in  colli^s  propc  Tlumcfin  fl.  ad  pontemC*»- 

^  j;^°^^',«^J- ^^d^^      cam  ,nd,cantc  D.  D.  W»  obicnrav.mus.   In  hoc  genc«. 

brachu  ctiim incurva  rcr^  limt.  ...  r.,i.«  M;r,f 

Nos  cum  Gcnev*  Orchidcm  hanc  mimixm  .nvcr,imiB.  cam  Cjmforcbm  mUitsrtm  f-rf«- 
Tnfctntt  ctnrlomtTatd  dcnominivnmus,  &  hoc  modo  defcnphnius.     ^  n»o,Ltf  1 

Ad  iHidalcm  fcrc  alc.cudincm  ailurg,t.   Fol.a  ed„  vu.dia.  ft.-.a.a  fcu  "X^Turm^ 
•  tx,or  vcl  qui,.qucdigicos  longa,  lelcun«a,n  Ura,  ,n  acumen  dermenna,  «^^^^^"f^^^i 
cum  tub.?nft.5  arcu^K,,.gun\   F'--S-;rm"S  tthdJ^ll!' 
iKhorc  purpura  obitcr  d,lutu  ^^^^V^J^^-^^-^^^crS^fi^  u^^  fo«="^'     ^«  '^^'"i^  fiP 

um,  duo  ncinpequ^  intcr  lupremum  &  alas  medu  lunt  pcmtus  t^oj'"  ,     1  .* 

parvas  barbidald.vidimr.    Primum  barbuUrum  par  ad  .pfum  angulu.n  quc^  K^rSmm^fd^ 
bellum  cxontur :  dca.ds  Ubclli  Corpus  abquoulquc  produdum  >'),:^'\^i  j^j^S^^ 
finit;  „ncrqux&qmnubr«v,s&  cx.gua  '^'^''"^  J"^^^^ 

mccnusmaculbs  purpurcis  pcrcx,Ru,s  alperguncur.  Barbul*  autcm  S 
quus  flost,nguntlir.  Calclu  fubcft  brcve  Scm  extremovelut  gemmum.  Qiiod  ad  cxortum  flol- 
culorum  .ipix>nitur  folium  vix  perccpnbile  oft.  .„    ■  »r  <,r,Ui  ncr>n^  r>n<>: 

T,».^,  GT.      Ma.i  meni-,s  imtio  florenccm  invcoimus  juxu  Rhodan.  fluvu  r,pas  &  ahbi  propd  Genc- 

'"Huic  n,  magnitudo  obftarct,  candcm  diccrcm  Orchuiem  Zoopborani  Ccrcopithccum  cxprimco. 
.   tcm  orcadcm  Uxmn^,  tujus  idarco  dclcnpnoncm  lubnciemus. 

30.  Orfbtt 


I 


■  I     -  -  -  -     .- .    «   ^ , 

|a  (kttM  Zpim*  CtmfitieeMm  vfijimmt         CoL  Btrk  <V«f»  fin  ^muiit.nA* 

lU-c  Iiiperion  accalic,  qu.x  tamen  omn.bus  r.i,  prtik..  ma)or  e;i ;  qui  mCx  faciei  raijnik&diiie  &  ' 
ociilorunidetcrrcret  inimaljs  Ccrcoputiea  caiida  dcrruncjt.i,  quod  rcfcrre  vidctur  irar^hnmbdl 
ettigiein  rcpralcntarct.    At  quu  curva  brachia  admodum  acgiie  dbias  haber.  ere(a.im  Cercooi. 
thcci  ammalis.conem  nugisrcfort,  l,ciit'wam  rrwnftrola  fad»  ■  Eodcm  inodo  caput  tceitur  quo 

^™"*^  "  ''''^Lf'*  '?^^'^,'^>  diamcoo  pdUtds,  fifluram  Armcniaa 

laali  modohabcns,  altcr  vero  oblongior  rugofas,  utm  congencrWjSfi*  huic  in  imo  ttii  pa^ 


"fSgy  fuperxxmramhrppophortoTOd^        Unora  vcrum  brenora,  rclu)ua  tri.i  m.noni 
•  «antem  dnhnguanc  tere  bipedalem,  Rortd  bipalmarem]  arca  fummum  rubercentcm.  Flonun  lad. 
nix'tncocum  purpurafcum :  at  media  pars,  Anmiilis  corpus  rdcrens^ 
guctis  eodem  colorc  infperguntur,  namtiilutiora  iuntmuitum.'  * 
Maio  .n  .tquicolonim  montibtu  ob/erVAlil  P.Galandlfc 
Abhac  caamnon  video  qiud  diflerat  -    '  ' 

Orcbu  Ctrctfltbtcmm  txfrimtm  LnfinmtMfrim*  Bceyaa,  fmmfit  d^HUt,  ■  . 

Hujus  tcftiaJi  Ord^Aa^opotb^  ikerfia  Col.  pM  fimil«,  fapr.i  qur«,  ut  in  .il.is,  fibr« 
aliquoc  cxpandunnir»  tUiota aakeraotei periirevibiis,  ciuiisimum  vdut  folliculi  a„Tinl  ntibus, 
Ex.fclwlis  diai5/«/M  enafcunnff  liBaeea,  ncrvola,  p,T  ambitun.  undof,,,  Ordiuus  n„„Vj  dicbt 
foliBadmodum  rcrpondencia,  inter  qiw crtcrtm  pod,^lis,  nimonh.e  laliis  ieptus,  cuius  iiu». 
mum  innumeri  ficres,  ex  purpuico  rubcnrcs,  m  (pic;ui  dcnian;  liMtxjlin  cxomant.  Hbrum fiiugili 
6  pcdiculo  lubvindi,  torolo,  contort6<{„  foliolum  iub.lcdo  aaimi|iatum  lialxsnte,  pendentc  &  ex  ita-  • 
lca  c  purpureo  rubcncc,  foIioUs  tnbusacuminatis,  nervofii,  muonbas^  quibus  inceriedabuuminnra 
coaOgnt,  in  quapoadcalcar  ccminir,  infraverd  fobeluiit  .MkhailkineUon^^  mles  inftar 
CobnRnni*  panftulispuipuKas  infperfum,  guod  bncfaii^  cniribw,  caudl  fic  iti  fupenorefafuper 

parre  pfygrrtiherarinneiwliiliiwiiy^^  ^flfPfj{f/ll[f-^»lfY^lg^iaimSt^ 

copithed  effigiem  veluti  tndRtt  repragfentcf.  Hbriboi  ctBca&^  peSoili  e 

fccntes,  in filiqaa/  marurirate  fectmdum  longitudBnarf"*"'**"""*^^^^  ' 
iem.ne  cxiguo  Scobis  inflar  fc  exonerantes,  excMa" 

Diflcrt  ab  Anthropophor,T  .alterius  Cii.  flora-qoi  i 
cxpanivs,  ac  cauda  etiam  longiore.  •  '  .  ..  >  : 

Aliam  hujus  ipccicm  obferravic  Anttir  in  hoito  Btrefluqi^UKV  Aeik  ^oHo  bfcviore  Jn» 
diiis  facevioqbu^  brcvioribosiadera,  angafboribus  atque  expanits  magis  aorilNitt  cmia  fl«?|ffm 


1  S^t^  Ordudi  galel  &  alis  cincrcts  perfimilis  fit,  pioximi;m  ci  locujn  dabimus.  Diffcrt 

a»  Orchiae  difta,  quod  abc  interius  purptircisljncoljiiiiitilnar.r,  quodij,  iabcUum  lanus  iit  iiioOi 
rioiibus  ladniis  brevioribus,  infcrioribus  aurcm  non  brcvitxibus  dunCBIcibd  Wtnniinmi 
latioribus.  Addequod  fenus  ik>icac,  drca  hnem  Tidelicet  Mao. 
In  mdnwSatara  lAferTaviiBa». 


r  ii.  OnimAtm^nfmm  LifimieM BwyaL     '  - 

Bnyn. 

•Ex  mminato  Scrapiadb  ieamdii  Dai.  fipoie  fiMold  Sc  vifcolo,  qujtdam  ajigufta, 
ftriataque,  Telticuli  vulpini  iecundi  fphegodis  i  Lobelio  defcripti  foliis  limillinu  emittit,  atque 
emJm  icfquipalmarem  longiordmyc,  bmis  vcl  ternis  minoribus  toliis  ancumtedum  .■  cujus  fiiinmo 
J6r«  tres,  quatuor,  quinquiJvemlimt,  calcirilms  Orclndujn  p!c:.irunq,Serap.aduinde  mofcomrd- 
no  delHcati,  galcamhabenccs  c  foliolis  tribus  grandicM^ibus  £c  duobus  anguftioribus  brevioribufque. 
albicantibus  vel  carneis,  imo  8(  purpuratcentibus  CQnftnidbm.ii]b  qua  excuberacio  quzdam  cralE(,* 
cartioia,  iiibviridis,  fbrma  ex  ovo  prorepeotis  aijcals»  oeSu  cminentibus  Bc  roftro  craflb  aduiKO^ 
Quiosi  a<le6  8c  iepid^  fe  oflencat,  ut  illa  cootc^plaodae  aon  inpd6  diona,  fedibla  eaani  adpre> 
tium  &  admiratinnem  huic  floii  onnQKandag  laflioere  videaotr,  niii  gloria  cjiu  maxin\a  in  depen- 
dsme  velod  fabloferiov  leniter  8c  breviter  vIHofb,  ferrugineo  (ant  ex  dnereo  fenui^eo  oUbieto) 
nc  ventriofb  conftaret  l.iho,  quod  Apis,  mcHincantis  c.nlavcrculum  m.ignitudlnc  &  figurd  tam 
CM^y  tamque  reprzlenuc  venufte,  ut  proptcr  bdliob  duidiltmx  ipiculum  flores  aningera 


A*  Orebit  mjodti  gdm  &  tUt  berhidit  J.  B.  tmifc^e  ctrfm  riftrem  mmor,  vtl gJti  ^  tjjf 

ierHJik  C  O.  MToiu  Ger.  mjmlu  miiur  Parlc.  «C^  COmmon  f\}f^4^^t. 

7.  A 

FlmtB»,  quatuor, aat  quinque obtinet,  nadamlMa,  interdom  angMfiiora,  Jongltudttte drdnr 
ptbnari:  Gtmir  tenuis  palmaris,  feiquipalmarii  8t  major,  flores  fufVinec  ex  pedicalo  iurreifto,  ven- 
triofb,  cui  oppofinim  folium  ad  ipffius  iioris  cacumcn  ufj,  pcrtingcns,  raros,  nuUo  calcari,  galca  8C 
alis  oolore  herbaceo,  rel.qua  partc  mufca:  corpuldilum  aiTabre  eaprimente,  praoi  partc  aibida, 
oris  ferrugineis,  iiipina  veru  colore  fuliginoiflb  aanifUwanileikfiaimcingean;  iniiAl  |KUiniB 
comicuiis  Itipaco  ifieei  luta  (xxulunCur. 

In  Anglia  inveiiicur  fed  fporlim  &  raritk  Nosiit  Cantabrigicnii  agro^  Sufiblda  &  Eilexia  ob- 
iervavimus»  v.g^  ia  aggerc  fixiiciftiiB  £uiio&  venuail^  Tit  DivHi  dktk  diAc,  ifK^  paailo  qu»- 


I 

Digitized  by  Google 


.  •      iZZO  •  H  I  S  T  O  R  I  A    P  L  A  N  T  A  R  tt  M.-. 

^  -m         ■ . .    .—    II  .  I     '•  •  ; 

;      4/  fe»  «JMdtiilE  fin  mirifco  Ttvirf^mmr  HBto  adjaoeaw^  gcc  Mflribdena^  «moro  J.B«iIiiob(, 

•  •I  "    ■  abnnaa^fldKMltfldA  '  •  ,  * 

-  -      -  •       ftlu  Uvme  &  ficre  ^anJmfcuh  Lds.  PijfoJei  miiar  Piik.  '  * 

^*'*"'  An  &  quid  <iHGsat  k  Diaxedeiue  iidciinia  D.  NUgnoI  in  praris,  inter  potuem  Caftii  aovi 

luoim  GrainiiHiiidiimfiHt»  fitinaliii  pltdni^ 

' '  '         ■   .  •'• 

RdJjff,  fda/f  &  fslti:  \  priore  Apen»  refercntc  nihil  aut paium  difiert.    Fkt  wo  Hifcrcpat  fnul. " 
*  tuni :  narnii,  e)ii=  e.slca  roliis  (uHV'indibus,  anjjuftionbus  coimac ;  extuberatio  qur  galc.r  lu!)oft  car- 

nofa  nonadeo  difFindc  aviculam  exprimit,  &  labium  htrlutum,  faturc  cccnileum,  i>-,  !>c1k  fpJeo- 
«'ens,  pilis  drcum  margiiies  fimbnanim  (iibruffis  Mulc.ni)  nia)orem  tam  accuutc  reprcicouc  oani» 
'    leam,  uc  non  tantum  in  aiimirationcm  liimmr.iTi  r.i.i  lL>jLt.uor;  ied  fidli  toam  ifary  ftrK, 
puutidani  luncibfdidam  muicam  a  pianu  abigcrc  aklaDoi  ct. 


mjivditt  ktM  Gm. 

Hujus  color,  inquit  Lobdius,  kttCiB  «ottis,  nec  alias  notas  addit.   In  arftuofis  &  ai  iJis  ftcrilibns 
•  fleclivibus  ir.tci  Ciftum  marem  &  lliccm  ajccifcram  prope  tpjcum  qua-  rcdeunti  Frontinian» 

•  MonfpeliLim  aJ  Lrvam  cft,  cnamque  in  hcrhidis  aiidis  Gramuntix  iyivx  vicinu  obiervavic  iA> 
IkIii.v    Variis  iti  loas  circa.Salcnovam,  lau  Tarral  Sc  pontcm  Caftri  npvi  iimoiyc  fl  .Hfmmt, 
Uonanilianc  accufaBus  nobis  defcriptam-S:  depidam  exhiUtillenr. 

•  .  •  • 

Brtjnk  » 

■  j  :  .Miru  luijus  prxccdcncis  floribus  non  mal^  reipondent,  cxccpco  quod  comi^i  Ijb^llnji  Funmi 

majorem  luteum  rcpr.xfcntans,  latius,  brevioribus  atque  obnilioribus'quam  illms  Utmni  pi.vditiun, 
*  intenfiorcOj  aureo  colore  tin^him,  ac  maciJi  m  mcdio  hololcric.i,  villosa,  m.iio.c,  ni.i);ilfjuc  |>iir- 

; '  purea,  &  IpedafaiiliofC  eil  dooaturo ;  cxtuberaoo  gaicz  cx  iiavo  vindi  iubnau  avicuiam  lungc  cratii* 

oraai  ac  Tdliadii^  f<nlwliiim        — — ^ 


17.  Ow^rf  «gwi&ySi^ 

Tfyrftim  hxc  emitdt  afiquantD  aldoran,  ooloni  oUaiti&s  vireicenti,        nonnunouam  latiori- 

bus  intci  c::pcr.i;i ;  ciijus  fummo  ;^i;rej  infunc  nonnihil  fubmdc  majorcs,  ca:terumab  OrciiKlis  niyotiis 
luccjc  floi  ani  iif,uri  pa;n<j  nihil  aut  panim  rcccdciuts,  pr.rtcr  folioJura  hoioicricuni  dcnullumj  c^uod 
puUi  leu  fiiliginoii  colorrs,  .Sc.irab.TUm  melius  quam  Fucum  cxprimerc  vidcmr. 
In  Pliytologia  ikicaiuuca  duas  adhuc  invenio  Orchidis  myodis  ipccics,  Altera 

A.    OKiiv  m^sA^mufmftirrftms  Jtmmmaturt  &m§lvi  BnJbimb  i  D.  Stoaeiiouis 


A.'  Ortimmj/tJei/hrfetetkmtttgMmferiiUHr&m/jhASmm^ 

Neucra  nobis  iu&enus  in  conlpedum  venit :  poi^rior  taincn  hzc  amico  cuidam  noftro  ofieil'' 

£i«it 

•       A;      38.  Orehit  fuciflora  gaJtS  &  alu  furMirafcemihti  J.JB.  j^htgaJm  Am  fiitim  r^erern  Park. 

OrtiM  fivt  Tefiitidm  i/nlfmm  i.JfhmJet  Ger.  Or.  fiiatm*nfirmt  wukr,  ftlklm.fiiff^ 
rkrihit  ttmlidm  &  fnrfm^^temmt  C.*B.  4|e  COmittOn  l|^llini||e<jSet  iNtfttai^' 

.  jl)ejBct4WiKK,i«Owi«iM&i^ 

7.a 


ftit  &  pinguc  folium,  fucum  pulchn;  cxpiiinens,  colorc  fuliginolb,  &  ad  oi^c<Sum  lucis  hilinori 
vcl  triftiori,  eiegana luccoiarum  lineanim  dilcurlu  vanamin,  fic  ut  arcoLx  tres  circulos,  mcdio  fcr- 
rnginco  dcicribanc:  n&u  concavo,  vindi,  iiipra  qucm  in  roiieUp  latcnt  apioes  lucei ;  ima  lafaelli 
onloteola,  gqi<^wifa^  rurliim  reflexa:  averia  p.irte  aKiet,  in  anilNni  ad  ferrugincuin  dcclinans{ 
pediculus  incarTO&,  Temrioius,  cui  appolitumVv/MMw  fiuTednin»  fei^inuicii|pi'cirdter  lionBun, 
onguiium.  RmM»  fubeft  eemuu»  fitii  niagna,  dulcis,  (ucculenca. 
|npalaiiilkGkiHl»sta}qiie»  iqperinir.  Jumomenieflofet.  . 

*  • 

A.    }9.  0«A«r 


Digitized  by  Google 


UbiXXL,  'De  Ihrks  hdkfis  ^^Jimbiu.  t  jizi 


A,      ?9-  Oribis  ftve  TcfficttlrK  (ly^filti  b/rfu!o  florc  J.  D  Oyaiii  fucurn  rtf<rem  ciihrt  rHighmft  I 
'         Ch.  Orebu&ieeeJei  tUtra  pjrk.  Tejluuim  vitiftwa  majar  ^btgedu  Gtir?  ^MfflflWf'  ■  ! 

Gdeatn  aUlcLexpandit  vireiues,  triftiorlq,  &  obibletiore  fuiisinolb  colore  fiicum  potius  quam 

^pim  |iiM>fiii»«  felmm  infimnm  hirflifiini.  qufti  jm.tAetln  efl-j  in  ijy*         ^IMHmni  ilOrartHTl,  IIT 

inilla,  ^(citr(usttlltis  ocinfp^pinr,  led  foiuinnxw- Kvidc  du«  rdiquo-ibj»  kMiwi  depceffior^  * 
tranfversa  lincnU  conjundx  H  majufcnlam  Ronunonim  eftmnant;  «lii»  ttA  dnolw  lock  fllieiii^ 

tes  inlulani  ov.ili  finuia  hirfutam  drcumfcribunt.     •  '  -  i 

In  Angli.i  lL\i  r.uiu>  invcisitiLi  ,  Inl  )  ti.cij  in  locis  ubi  fabulum  feu.gliiea  cfKjHa  Kicrlc,  utv.j5.i«n* 
ill  iibulcto  quodam  propc  5i£  >tr,^  vicLini  non  longc  a  Cmt.abrigia.    Floi  cc  aiitc  priccJenteni, 
intcgro  mcnle.  . .  .      <      .  • 

i£inc  elTe  fufpicorquam  Orchin  Araclimccm  Herb^ni  noftratcs  vociuieloknt. 


'  40.  OrcA»  «0»  cidcari  oblnfo  ]■  B.  cwjtis  Jtfcriftitium  mm^m  wmmk  MAitm  wmtMi  fmma. 

Or.  S&ejuM  bMu  -vel  mfJia  miiur  Park.       b^tlim  wrimrcmmw  tMng»  C  &  • 

ITerm.iphrovlit:a!ni  Orchidcm  h.inc  hxvj]  ccmcre  dicas,  ut  qu.r  Cynofljicheis  iiiter  &  Scrapudc;  di-  * 
fe5nicdii:nnj;iHii.ian>ohrine,it,quodqLUiiem  adlf/rmam  radicuin  attincc:  Radivenim  dujilic!  conlKit 
bulbo  (iiblon^o,  pyriformij  produdiore  deniifs.i  hbri,  quxinc.i.ir  j  .ilnb  |)1  n  .  .rc;u  cili^is  qua- 
quaVfirliim  cxicric:     qua  in  uno  ftacun  foha  iniK(nu  prodeunc  duo  vel  cna  [<  .'.ri!is  te^JiJiMlV 
dann^oea  [vel  biiaoeal  rmnus  tamen  ncrvu  inlignita  lupcma  parte,  la:via,  p,U]idiu$  virtaSSr:  ' 
Reliqiia  Tet^o6tuplo  vei  ikcuplo  mkiora  angnfhor^q,  qaakm  jniUo  orduie  decoraoe  podalcm  in-  • 
tierdum  aucaltioitmj  arigu]olaBB,.ftifaaim :  Cuius  fumma  noies  ^xcaiiin  oocu(ttnc,  odomttffimi, 
alUj  [rarnis  di^aficij  PaM|ioaeiB  ec(»n(u  alis  xnNilanies;  qaonmifiiiiQram  (ii(>rBinam  leviccr 
«eftmn  bbtdib  mueronfe  wbfbbau  lofummo,  indnia«bh«  qiia^un''odeitmi4j  oolore  ex  lutob 

herbaceo  pr.cdira  comprchcndic :  I.ircr.ilii  di:o  .ilaiuniinftar  exparuiuntar;  propcndet  autcni  lon-  • 
gum  folium,  aiiR.ift:  :!!  relKj,ui!., ,ilbui:i,  mui  tMrtc e.Kk^reo  herbiduin.    St>'lus  obtufus  galca  occul- 
tacuj,  iit  iii  aliis  Orchidibus,  medium  Horcm  occupir.    .Avcrla  Hoiis  partc  pcomincc  calcar  longilli- 
mum,  prop^  tioris  baiin  album,  cactera  ex  luteo  vinck ;  UuKuiquc  autpu  podioulo  intono  ner- 
bidoq,  appo^cum  eftfblium  acumiinin^  Sapor  fblioramamaros;  Radicum  aqpm  ial^^iidllfc 
Inc(binttis,iioan(<k&^paiaiiiooci^^  MenleJimioapadnosBorcc;.  j,^  4  .       Uan  (i  " 

■    *         •   •      Timfm.       .  I 

'  'V'*.  •  •  •  •  .'1  .vi  ->  ..  , 

pnccBJeml  ^mdeiH  fleduiiHb» 

OrAiiHermapbr^Jnlabifclij].  E  HermapbroJaia.fimmhGfftmuiHk/^  ^  1 

p'j)L'al.ob  0\3.  Orcbij  bifehatiltertiCli.  '  .  : 

Loh.  ^  "  ■  ■  "  ! 

Oblongis  cniribus,  fblo  gaudcni  paluftri,  cujus  flos  erumnl  ipenAlJbliVJu  flnVik'"»  candidus,  tcner, 
qualis  Oreidum ;  quanmni  &  in  quibus  diftcrac  a  pr3:ccdeilla.|e(qprtnfM'.,F'^P^     J-  U^^uhinus.  '        '  l 

'  Nos  antea  ad  Orchidem  j .  ampliffimi;  foius  CAgSi  dubicaiMr  eam  reoiBnius.  Cert^  C  jSaufaiou»         '  * 
eamperperam  coniundit cum  Orchide  latifi>li4  Jimm.Ckff.  v  lupMiM$fQOoifin|u$.  jEgpjlin  cun- 
J.  Bauhino  a  przcedenti  non  dilTerre  liilpia^^ 

Orchis  pfychodes  Ger.  fphegodes  fire  Tefticulus  vulpinus  I .  P«ri(<  didoiri 

a 

41.  Ortbit  muttana  ItaiKa,  fiore  ferrugmt»,  hagud  ciia^J  C  B.  fircbu  Jtve  Teftculut  mudm» 

jkn}.K     •     i  .r...   .  .  • 

C  8.  ■  ' 

Tefticulas  habtf  pwvoii,  lugpfiMi-  Cm/w  cavus,  noviAnnquam  pede  aItior„  {yxemfelia  angufbij 
^aui^que,  lyiqastreB  vel  quatnor  longabaA  btn  tiCftlNpt:  «t  fuuibet  ilon  fohuni  brcvc  quidcmj 
fii'kt8is  6c  m  apioeni  deluiens,  fiibjiomr.  f«iv<i|pii|iL  wi^  wKrpatim  in  cauhs  fummo  diipo-  • 
Gxif  ooloris iiaii^jnei,  obliqui  tuinib  fbmii.  ouorum  Itn^  pwgeB^kii*  oblonga  efl.  Stsx  \a)& 
latiore  in  «peem  abic,  -cui  tcguiiientutnjpailidipns  ooiqns,  ?efieB  inftar,  impoiitum,  etkm  in 
apiccm  Sccamaiuniier  hifidiim  fiaiL  Hoiibn»  utncnli  Jtiim$  pqbetttlqnp  nflflii,  ot  inffirwaci» 
iuccodunt.    "^-V  '  r  .  ■       '  T 

In  pffons^vaiQtJfc^^inladso  '  iwab 

.    41.  0»vte  aiMvf^OdL  iMMmJMka  %||^ 

lnmiut  Park.  .   -  . 

• 

Hains  rmbx  unicobulfado  (eutefticub  aofaii  inratt»  dl,  (necnM&ilB  an  unico  rel  gemino 
balbuloconftecobfifTare  Saiic)  uiloiefiil^ifeeilW,  pv&m  rugofii,  fwfn  qucm  librz  epdem  co- 
lorCj  atq,  ctum  pcr  cervicem  atix  dependcnr,  quod  in  alii;  non  obfcrvanir,  [&  fornn  ibi  bulfatB 
novcllus  concipitur.]  Felia  io  imo  duo,  fcd  nec  paria ;  plura  pcr  caulem  dilpofita,  quorum  loni 
giora  fcfquipcdalcm  icrc  longimdincm  aiTcquuntur ;  rcliqua  minora  pcdalu,  .ic  deinccpitjccrcfccn- 
Qa,  veritm  uuora.  Cmilu  Iwigus  admodum,  cnpcdalis  ab  radice,  in  cu)u&  iun^mo  piret  mlunc 
cbKqid  Tehid  labuli,  lani^un  .aiqi»  lanm  hoibam  habeniei!,  fMv«-nibeiKa  '{  «t  cirei  


t 


Digltized  by  Googl|e 


Hi  stori  a  Flantaruii. 


tiun  veluti  folliculuni  maeis  purpurafcenccs,  per  caulcm  in  longam  Ipicam  peddlem  diiponun- 
tur:  qidbw  atricnb  imgniftnciMiiiat,  aliii  fiimle^  fimim  ttptmaao  pidvaulenoii^^bi^. 


4).  Orchif  Ornjtbofbera  filk  mmitfi  Lok  iODbGer.  Pulc  OrM  fniUmm  isfinm filHfm^ 

tulatu  G  B.  •  . 

Hujus,  tefte  Lobelb,  diSlaKBUt  tccidemales  pkuimK  fiiit  Fbriim$  furauKis,  purpufafcen. 
ribos^ilbis:  fWw;  pragwndiliii^ipMfibOwiii  figmae,  «sfiim  «  WBaam  AtSnetuslbos,  ex  acuto 
in  ampiliiiii  &  rataiuHiiit 

TabafncmoaanolblHi  iMtooaniieraimra  nnliii  nucoUsalpcrla:  i^ret  avi  vo- 
Ifliti  fiailw  pwpaick  Snlpioof  Mn  n  MM  OTQR^n^ 

44.  Omt»  Omithcfhiir^  Htx.i  cchre  hfrkaco  J.  B  Or.  f  afnliewtn  tjcfmfim  ivimti  flriWt  H^Srnir 

C.  B.  Omitiifkra  Gcr.  ffjcbttiis  Lfrhaiei  coloru  Vark.  ' 

In  hujus  dclcripcione  nihii  invenio  quo  ab  aliis  omoibus  Orchiduni  fpccicbus  certo  i 


in  Jiu|us  aciLnpciuiiG  luiiu  uiytuiu  ijuuw  aiiB  umniPM*  v^cniouni  ipcaCDUS  certO'qaBat4| 
gui,  guod  non  ex  titulo  Sc  icone  Ibnin  poflik  ^  tunen  detur  aliqua  Orchis  esi^ 

ma  Tebtappraffitcui^/IWir  liGrfaaoao,  pajilwneoi ilis.gipmfe  retGsea^  dftinds  omi 
i^qcm  dl«  now  taiMninoagnink 

•  4?.  <^ehitOrwtb»fhir*  emMJ»  J.  R  Lob.  Ger.  Onbu  ftfihtmm  rtftrttu  ai^fiifBlM  ttlbaCB. 

.  Dc  hjc  pncrcr  iconem  &  utulum  nitiil  inveniu. 
*  46.  i^fii^reim^D^im»  mtuuit^ 


Se£Bliba>eft&niacubruo6aifiniftdfih/</w.;/iirepurpuro-viok  CMit  leTquicubicalj^  ma.. 
jniyo  oliraiigennnoiMA*.  .  . 

'    *  4f,  Onbit  mtri»  mwr  falta  macnlaiu  C.  B.  Cyrtofcrclu  -  - — /rrMrffiWr  fjifillt  {fahlm  J 
cuhttaltm^^mMmkfit /tlmf  ,fimim fm-fiint(],B.  IxJtt. ko.    .  »..  .     .  ' 

-*•••* 

Plura  non  invemmus.  •  .   '  '  .  •  . 

*  OfAir  mwwr  migit0if»Um m  fttfMima  farte  imga  felii  J.  &  Olnlv  AnfMr  l|.  mfti 

ft^oka  C  B.  Gcr.  emac  mjodtt  et^if^ia  Park.  * 

Hatcnon  fjtisvahdo  tibicinc  Tabcrn;fmont,ini  aiitoritatc  nitirur,  qui,ut  aitJ.B.  morc  folitonal- 
h:r.  cxIiilKt  delcriptionem.  Si  icon  ad  planum  faika.,  notabilc  cf(  OrchidiigeBP^  iooo  dilGratt 
k  GEtcris,  quod  fbua  lupcriora  )uxu  tiorei  fint  longa,  cum  alis  fint  brevia. 

'  * 

*  OrtimmilinimJ.K$mIinimJhit  i^M^lMiowio» «qrM^ 
~     "      rficmi     •        •     •  •   -  - 


mm  C  R  Stmfim  fitmim  mimrXkA.  mdiaimfivt  tfifimVxSt,  mtHiim  Ger. 


Hnnndela^itiooem  videfeapudDodoamm.  ^k^faisabOfdidiliDi  fiiCifloiitlopeii&iikfi^^ 
non  oivedavidcm. 


OuibArmmm  i^iwM  .CR  jMdmHi  fuk.  A»JMUkmldb>  ica.GeR  jMiW»<yWl^ 

InEphemer.  Gcninn.Anai.  Obfcrv.  41.  Orchidis  Serapiaclis  ieu  Arachnicis  iconem  invenio, 
nuUa  addita  defctiptiotl^  qubd  ejus  nores  Araneum  purpurei  colons  afTiibrc  expnmebant, 
quodq,  in  (ylvis  apQd  PatreiCaim^enles  ptx»^  Warfoviam  Polaniz  eam  mveneritMartinus  Bcrn- 


JurdusiBemiiss  qdioonemDoikmas  fecundanrOrcfaidiiSeiMiadiiFaamie^^ 
*  nitefua  param-dediriare,  imn  e.inaem  fc  credere  fcribit  C  BenhimB  nonen  ad  OKMdem  Mdie. 
dain  eam  iconem  referr,  ut  (iipcrius  vidimu;..  Cum  ergr»  Drxlonaus  ml  fudfloram  cam  rcmlctit, 
CR  ad  Melitdam,  Autor  hic  noilcr,  ut  &  nolli^tcs  itotamu  ad  Ara4uutem:  nobis  equidem 
vcnfimile  videniii  UMai  gc  eeadeD  ONlndk  ipeden  «ft  14dininn«  BidflonDii» , Aiacbaiieni 


djdtas. 

*  49.  OnHttr^AM  mmm  C&  Ger.enuc.  OnUtkstoJim  mimrtt tr^ifil^  J.R  hak  ioow< 


Vide  de&ipMa^  in  yi  Bdipca  Ldi^ 

"  50-  Orehit  Htrmafbrtuiitica*C.  B.  ImtnKiitti  J.K  hob.  P.uk.  StraftOt  iatrmhHei (svt. 


Ranuh  .\  tlori?  itgtira  dicitiir.  Ex  eoruni  gcnere  eft  quz  f«uis  ambigMi  lunt,  ut  &  lierma- 
pbrrxfiricun^  rciHLuium  non  mdlc  appellen  Sant  cniDi  iniedia  inticr  Senqpiidu  fie^nofiMdKn» 
maxiuic  quoadformamradicuia  i**.  .   '       .  .. 

51.  OrsJw 


Digitized  by.GdOgle 


Lib.  XXI. 


De  Herbis  bnlhofis  affmbus,'  • 


51.  Otebis  e»fiT0t»  C  B.  Park.  Sertfim  etfhMt  Gcr.  Satyrkn^uPrttiim  f<»  EMnuiUm  Btrn- 

Maitinus  Bcrnhardus  a  Bcrnhz  fic  cam  brcvitcr  dcfcribit   Planu  eft  d^ans,  colorii  parpura-c^n.CrrMi. 
fc^iitk,atkMiaiidoifk)Uoe>.  8t  pttoaulis  Ofiiata.  In  noifaisparalHuiApTadtinnJfeJimu  conlpici^  . 
gdttam  hnec  ^Gun  in  dnas,  aliqiiando  b  tres  paitei   Unde  reri&niledlaliiid  iUnd  geniH  JJt. 
Qiule  palmri  8c  pedd/ cBnt  qunnr  ndidh»  cnflb»  anciaBfaas  8c  felquiiindafibiBj  tcc  ^  hoc 
non  divcrlnm  flflA» 

i,  %,  DtOnUde  fakuts»  ftSffmmm  bdet  hUnm»  velnt  m        Jn^m».  \ 

A.    I.  Orcbit  fslms^a  nm  maailat*  J.  B>  fdmmm  wmtr  mar,  fivt  Tahma  Cbrifii  ma/  Bark. 

PJm*  Chrip  mat  Gcr.  falmata  frattnfit  lasifolia  Imfit  tehmim  C  &  llMie> 

•  / 

Raitx  gemino  bulbo,  in  qiutiior  fer^  digitos  divilb  conftjt,  Lipore  f.ituo.  Caulu  ^odrantalis  aut  ■ 
pedalis,  ab  imo  ad  fptcam  fero  foliis  vcfbtus oblongis  fcfcunciam  uck,  mucronibus  .icutis,  nLillis  ma- 
CuliinotauSj  pallidms  virennbus.  Fleru  ti^fpicfs  nccadmodum  dcnfaj,  nec  voldt-  proilud<i5  con- 
geftij  porpuralcentes,  aks  utrmque  crigunt  pjrpurcas;  Folium  quotjuc  fui>rcmum  crigitur,  qux  au- 
temd  iiibiiuivcoeuntia  gaic«m  amulantur;  labellmn  lattim,tripamtum,Weis  Scpundis  purpureis 
laturadoribiB  ftriatum  leu  gutunun  :  calcar  MXlO  aacniiinr  femiinciale.  A4  fingnlos  florum  pe-  - 
dicakM  apponitnr  fiiliiim  latnm  &  oUoogim,  ptnnuifcem,  Sapor  foUacnm  amarus.  PeJiculnt 
floiii  {ntcntm,  nt  tn  iinja  gnierit  tmudbai,  in  vafaunm  fimiitife  tniiBeBc  8e  ittorquecur,  longim- 
dine  femunci.ili. 

In  pratis  huinidis,  &  locb  paluflribus  putridis.  &  ad  aquarum  rjvosoritur.  Meafc  M.110  rlorec. 

Variat  flonscolorc  purpuieo  laturariore  &  (unlKK^  cuneo^  w  inmrdnm  alba  Vaiiat  etiam 
magnicudine  &  Ipioe  longitudine  inligtuter.  "  . 

Hxc  cft  proculdubio  quara  '  oblcrv.xvic  Cluiius  in  pratis  urbi  I.oiKlincnfi  pro\imis :  ijuin  &:  •  ibH.Ub.  z. 
Orcfaidis  V.  deicripdo  huic  egreg^^  convciiit,  mli  quod  bulbos  lcu  tcftioilos  rotundoSj  non  palma-  t4f.6t.f.x<>%- 
tos  ip(i  appingat :  quid  inteltlgat  per  illaih  aOam  giani&we  paiil&  flonun  pqrp.  (pka,  tcEetiinii  odoiisj 
qnam  in  afilam  pradi  eiiiii^  im  fldiai^ 

.  '  A  S>  Orthii  foimat»  Jfmi^mt  tJyrfi,  felk  mMeklm»  |.  &  .fahmata  frattnfit  macutata  C.  B 
f^mm  mmjSim  Fatma  Cirm  *Mr  Pufc.  P^Am  ariff  imm  Ger.  €\3e  feinaic< 

CauUm  pedalcm  it  incerdum  cubicaiem  aut  .-iltiorem  engit^  vindem.atk  £ibpur,)iiM:iini ;  in  cujib 
^ftigio  (picanin  dirpofin  flores  nibcntcs  vcl  dilutii  purpurci,  calciri  trientem  poliicis  urcicer  iongOj 
criftis  duabus  crcdii>  gale£  i  doobus  folus  quibus  cerciiun  oppreHum  incunibit  pompolitlj  laltsllo  in 
CKs  ladnias  diviib,  pnrpurx  iaturatioris  lineohs  Sc  niindis  giitt.tto,  pcdiculo  purpuraicente  aut  vi- 
ridij  cui  (cmperap{»iitumacuminacumToliiuii  virili:  .luc  purpuralcens.  Hujus  Horcs  obiervantur 
Sf  inTcnitus  purporei  8c  ocmtus  quoque  albL  Foba  plura.  &  a  radioo  oiu  caulem  ambientu,  tc  i 
caulc  ipfo  naa,  infema  lubloiiga,  facis  lau,  iuperna  anguftiora  8c  bferiora,-  ahemo  Ittu  polita,  cre- 
bris  maculisnigru  nocit.i.  K.i  iix  cxgemino  balbo  l.ito,  utroqni  in  digitos  ferc  qa.uao.- .i':}jjnte,  • 
eompolita,  adquomin  con)iuiitionem  propaR.intur  Hbra-.    Sipor  r.iJicii  aqucus  vilaJui  cuiu  non-  '  ' 

tHilla  amaritudinc  :  loli.i  multo  .imanor.i.'  Djlcripno  ci\  J  lUuhmi. 

Spict  florum  m  hac  planta  plerunquc  dcnla  d\  lloribiis  conlertii,  interdum  ranor.    Statura  & 
fmcE  longitiuitne  inlignicer  variac :  nam  in  lylvis  Sc  pratispinguibus  maximo  &  yel  palmum  longq  , 
tnyrib  pro^,'  in  palcuis  ftcrilranbu»  (nam  utrohique  antnr>  fpici  edt  duqidib  nunoto^8e  bn-' 

^"ScalejHiiinileiaiiViO  floiei;  ^h/n, 

Ia  paud>  a  prccedonte  diflerti  alcinidine  mtnocejbliis  evidentiiis  maculoiist  fbiiolis  acuminacisad 
floresagpoljtii^iaturatius  pucpareib  Hcautemdi&reniijciioa  caiuiliuuiic  ^ecim  diver£im  ext- 
jltaMni.  \  . 

Palmata  aHa  J.  B.  Strafia/  eaniid»  fiart  msntana,  maculalis  faiut  Lob. 

Hancqiiogae  (olo  Aacii  oolore  i  pneoedente  (qaam  flore  albo  interduinyariavecbllerTfrimus) 
diflefve  cum  |.  Bauliino  liilpicnnur,  ide6que  nec  cjus  tanquam  ipeciei  dilliafhr  iirinniem  hafao- 

bimus. 

Haoc  C  Bauiiuiui  Qidudcm  paLiutao)  VKC&nam  facic,  tkuk)  Orchidis  painut*  nooacans  m» 
fulacxw'  * 


H  I  »  T  O  R  1  A    P  t  A  N  T  A  K  U  - 


i 

\ 


CfayliParlc. 

i  .  Ijlii  P"""™-»"/'*^'"''^;';'^^^^^^  I'.Umare.n  «nlcm  .Tinf  lcftutitur  aliquot  folso/a. 


nbro  f  "P':'  J^""' P^^^SS^SJS  lErim  Sambuci  odorem  refcrentes :  ad  horurn  cxortum  finpila 

'  i,"w^j?-LveRCtioT&lolida.p.u.^^^^  #•  . 

cMiw  «»•       Variat  Horis  colorc  purpiuco. 


f  « 


 Xf^Lvlano S^I^PM  M.uidcrftorf,  al.ifquc  Auftrii-  infcnoris  fylvis,  ir.q:, •■  ditioribus quibdaanl 

*  4.'  OrthiifdmatM  mmim*  maxima  C.  B.  Paik. 

tii  c^cnnn.v.  iiifbf  pahBM dMiiiin-fibi  inv.ccm"  juD^ram,  &  vdnt  inplanidi^ 

'    l^nTrrdam  ht.a  ncrv.s  .iiftinan  complciV.nitur  :  m  cu)us  fiimmo  fi.m  in  fpica  pilmari  digefti, 
•  SSSS  pirpuS.  qui  pa.v,  iunt,  V,lcoii  tcfti,  labro  cxiguo  propcndcncc,  m  anRuftifiWts 
■ffi^L»d!Sft  fci  icrgo  oiloiiRo,  cpiilacco  calc.i. i  aon.it. :  ad  quorun.  cxortum folK>ia fingub, 
q3in  filaitimnim  abcuntia,  oblervantui  :  hii  capitulum  oblonguni,  ftr.atum,  ftmn,  cxiguuni  Seo- 

^^lfma^S^^i^^^^^  podlBmuraMuleto,  copioscMaio  mcnic  florcns  provcnit. 

.     .  j.  V*fmtt»  mft^^u  matmlMtt  tKtm  J.  K  ^  ('ImM»  mfi^tlh  mmr  C  B?  Patk! 

tpum  lamtn  m  fttfttcnttm  rtftrt  J.  Btumu.- 

Ff/iMcft  anEuftis,maculans  5:  non  m.uulitts,  qi.inqjc  vcl  fcx-  altcrnatim  pcr  caulem  provcnien- 
dlnis-  jnfcrioia  latiuliaiU,  uncii  tainen  niulto  .inK  iltioia.  rcrro.Hcx.i,  quatuor  aut  qumquc  uncias 
lonea  fupcriora  brcviora  8c  valdc  angulla  :  cattU  aibicali,  alias  majore,  intcrdum  eoam  minorc 
Fhni'tmta,  Ipicam  bieviorcm  exprimenccs,  purpurci.  RaJkti  plurilwisdigitu  conftant. 
fa  vaUe  Giiab>clwuu;  acidoroin  fimdani  florentem  Junu  pnncipio  oblervaTic  J.  Bauhmus. 


.1  t 


Dimiidnitktir  r«&*  palmata,  \-igorc  viciffitndmario  .nirt  uirp.  in  li  pLlchcrrinu  obfciv.itionofi 
aerente  •  nam  ea  qiue  cauh  pabulum  paritcr  &  fulcrura  lubminiitr.u,  tota  llacciaa  .innarct  ciTata^, 
mx  vcro" fiquenti  anno  caukin  producbira,  plcna  lboouIent4que,  fapore  vifcido :  plunnus  al.oqmn 

li.To  La.li  .no]  Suprlt  nalmatas  radices  (utmreliciuis Orchidibus)  alixcraffitudinis ftbrarnmHd. 
lebo. ,.    rJ.a  irodcunt  p.ilmun,  longa.  c.ii.lcn,  coinplcctenta,  )P^»  "^JSi 

loli.  cW«  paUlis  aut  cubital,.,  oucn,  parv.i   anguft.i  qu.rdam «aola  ftipam :  Ciprema wrd  thro. 
■      fiis  oCOJPat  pcramorn-a.,  p.iliu:.ns  .lut  lcinipcdahs  flolculonim  rubclloruTn  «rc  alu  ntc  UMh  Imttlu 
tJlit  Mt^mOu  fmuraiurtiMt  miat,,,  calca.'i  prarlongo.  tenui  &,  unguiculis  ayium  ftmili,  rccuryo, 
•    •  |^p;*^«.ifct&Mediintutr.culi  ltri.»n.  feminio  pulvcrjlcnto  lcirugine^que  replttri.  aior 

nonyfftffmm^  aeeil^tta.   FoUorura  fapor  amarus  j  radicis  viludus,  nclcio  quid  hircinum  rc- 

*1S5  fpecics  fpict  longitudinc,  flofiakKU^  roUlloaim  Wicokimn  pa^       foliis  non  maaila- 
Cis,  calcaribus  flofculomm  longU  &  tBmiliai  i  rdiquis  palnutisfeaB  ddfiDffunr. 
JonionienfeapidiiaiikNWiapiatisflcpa&nsbtuiiia^^ 

*^       '       iL        tMu  f»lmMa  fiort  lutt^viriJL  An  Or.  falm.  flm  'viri^  P^|c.  CB?  An  Or. 

ftaf^a^^  9MiMk4ii(|i#tnit|^«gmitli«liKt.  > 

ivifis  caulu  exurgit 


uni'.lcu)ulque  peoicuu  apponimr  lauDnnn  o»iojiBuuiji.wuiiiuiJi.uii^  » 

m  ali,.  C^,cl,ioibus  fc  c:  iir.  i/.     ip<i  («Ji»,     *f       P^«*  «"»1«^,««««^ 
vioscm  .1  pro  cilcaubus  vef.culas  trt>nncnt  pcllucidas,  m  duas  partes  imprds«  linea  dmlas,  «ded  tt 
vitucca  non  malc  a;mulcmur.    Galea  live  cucuUus  ut  m  plcnlque  alus,  c  qu,nquc  lohis  conhcinir, 
quxaqualis  ferc  funt  longiniduus :  bina  intcnora  qu*  lupremo  adftant  cxtcriotibus  rouito  lunt  an- 
gitftion.  PtoftybocouSatialnqiaddamqpificoiv^  Color  edoe  viiidi%-flttgniini 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXL  7h  HerBu  bi4bo/u  <^]imlmt,  •  ^  j  115 

*  '  *  , 

&  nenrb  ex  fiilco  purpurafcennbus.  Subeft  labeUum  loni^iilailnm  reirorfttiii  flexttfn,'o(doris  ex  Hifco 

purp-.irei  5c  intei-duii  luteo-vindis  ( nam  Gcpe  variat)  in  tres  Itdnias  Jivifiini,  qr.ir::  ii  mc,Hi.i  longo 
brcviirima.'  Umvcrfi  floris  fiicies  Biiblii  (imilb,  nih  quod  flores  Bitolii  veliaiUiilliiqux  calcarium  . 
iDColunt  omnino  carAinr,  &  in  iis  l.ibium  propcnJciis  iii  ii^.is  taitobn  barbuks dividliair.  ' 
Florct  circa  tineni  Miu  6c  Junn  initio,  m  palaus  ikcionbus. 

l>elcri[>tio  C.  H.  in  plcnl<|uc  luiic  noflrae  coaTOlic:  difet«  qndd'lloliai]i»iA  Ipia  paiMOshaboie 
dicit,  labro  in  duas  duntaxat  barbulas  diviia  ■       ',  . 

Orchin  batrachiten  ab  Hfiibarii».nq|liai3nH  dki  loUtaio  iiitd^go,  niide  Sc  LdbdtttuB  Sea^Uj^ 
bafiradnn  eandem  eidftiiii& 

F*//ii  conftat  Croci :  fj«jlc  dodrantab,  )uncco  Ixviquc:  in  cujui  caamiinc /Zc/cnricat  purpurcus^ 
Jkni.u Antlii  .vDuiliLs  ^iiii  recens  odorcm  quam  luaviflimum  reddit. 

In  paicuus  mohtoiisjurz  8c  Salgra;  inontium  propdGencvam  copiolam  obIcrvavtmu& 

*  9h  Qn^t  f»bmM»*Vr0tP^'Kig»jtiftiU  majar  C.  B.  prod.  Parlb  * 
C.  A  . 
.  JUifieu  lubec  penras.  Telud  palmas  gemtnas,  in  bioos  diakat  difiributas»  fifaiis  pnicis 

EKIieoea,  aniufta,  Ixvia  8e  palnuna,  per  qux  velDri  nmum  caulisailntaAcanis  e^tur,  cui 
ieri  pailnians,  anguftaj  cx  lloriljiis  dilutc  purpureis,  brevi  calcaae  donatis  ooiiipolit.i,  quibus 
Ks  (biiola  oblonga,  acutnin.it.t  lubjicuinturj  ^  capitiilumoblonguint'lelt>enaiianuninlUrcon- 
tinenb  luccedit.  .  .  ■ 

-  Uxc  in  prads  udis  Michelfsidenlibus  ipia  xftatc  rcpcritur.  ^  LMMi 

*    la  Qftchiu  falmtta  tttt}tHjt>fo!ia  mmr  JLrttifima  C  B.  Park. 

Itadict  eft|jSiiiii4,obiooga,  angafti,  palnufriimUU  ^  tMS,  guataorvc  gkas  aaffiifinias  diviia, 
liipra  quas  ex  tno  dnille  fibrx  aliquot  ortz  expaiKhuitlir.  'Ex  ratuoe  ^/Mquinque  aut  fex,  oblonga, 

gr.imincf  prodeuni ;  inter  ^ui  ceHla  unicus,  paln^ris,  paucifltmis  &  exiguis  (bUolts  don.itus,  cini 
Vclut  u\  ffiujm  biuncialcm  abit,  cui  fiorei  dilutc  purpuici,  odoraniBmi  uiiidcnt,  qui  galci  tccU,  la- 
blO  (ironiinulu,  in  qu.ttuor  bjrliul.is  divili  liiht,  5c  p.ir%'o calcari  k  IBigp pRftuiienBB  dooeii. 
In  pratis  huimdis  Michelf cKlc  provcnit  8c  Autumno  florcc  '  -  • 

1*1.  Ortbii  f*lm*t»'e0r3t^lUtM  J.B.  C  fi.  Parlc.  Strtfim  csrftfiflkts  Lob,  Gec 

VideLoUHift.Be]g. 

\'  JL  1%.  OniitfifiU4dh,air4ti^ni4ii$tAtms.  ll0|itt|aAek  (poft^mi^ 

Ad  I.inii  montis  Snewdim  didi  in  WaIIi.i,  A-X-.i^  v-.im  qu.r  \  Llttnbprit GnOiniainoppdlin.. 
dudt^  hanc  (^iervavimiu;  non  tamen^  (  quod  dolct^  delcaplimus. 

.  •  * 

{.5.  Orchides  qudtlam  palmatie  vel  Ireviter&ol/itireJefcripta.veljHariimHKc/iJmtaxat 
titnlt  aut  Jcmes  traJiutmr  alftMt  deftriPtiotUhts :.  Mi  lithit  incerttm  fit  ait  i  Caperius  . 
friftfith     J^crtfth  ffe^)iiStrMi  td^  •  *  . 

y.  OnUt  fdmat*  faiafirit  lm^»lia  C  B.  Park.  falmata  fioe  Serapat  falaftit  lat^elia  fitn  ■ 
'^JhjiiifMrfmtfiam  Ovt  ''  '  ..  .i.ai  . 

,  IxMiat  'pnter  notas  in  tiiiiIftpofibs>iioifdiftbalMt*  qoain  qu6d  fitfidiDbvilatfqneb  violMel 

praecbdor.   EgocquMcm  hanc  non  diifcrre  (iifpicor  i^vul^ari  Orchide  paltnata  flOO  tnaGnhU^ 
quz  non  alibi  apud  nos  (juam  in  pratis  humidis  8c  lodspaluftribus  (Hitur. 

a.  Ortiit  folmata  fabifiru  alttra  C.  B.  'falmata  Stn^im  falt^rit  UfttfijSat  vioiacta  nucuiata 
&mmiitaiiAiui.i^Tk 

"  Seriiis  florer,  comi  Wolacoj,  follis  intefdum  IxrilxK,  hterdum  macnlo^  ' 

■    3,  Ortbii  falmata  faliijfrii  tertia  C.  B.  faimata  angujio  folto  ■viiijfana  falujini  J.  B.  Cjmfvrebu 
ya&gfritAww jyto»  fm i^UffyKM^ami»» vH^na  C. Gtmiiu  Lot».. ,.  .       ;     '  • 


.■'CJSr 


iDm  tdbdiitoblfimnR  J.  Baiihino^'im 

Mmmmm  '  \.<kdk 


Digitized  by  Gopgle 


^  :  -■  •_  ;  ■  —      ■  "  * 

\D%6  ,  M  I  S  T  O  Jl  I  A  P  l  A.nh' A  R  U  M. 


4.  OkI»  fdmm*  ftbdn»  ****  «■'ni  C  Bl  fdmm»  fim^  imfnA  tmhit  J,     Cgt^,  Br^ 
tmiut  fclih  &  fur'Aut  imfeiii  nArit  C  Gmtmtt  Loh.  ^ 

Florct  circa  fincm  Apnlis  £c  Inicio  Maii.  Kifcicm-  in  huniyts  &  uliginolu  pratis^  prxicrDm  tifai 
nigrior  tcrra  cft.  Lob.  .  • 

Hanc  aiam  4  vulgari  Palntau  non  mnculaca  fpccie  non  differre  coniicto. 

*   .5.  Orciu  fsimm»  foU^rit  mMcnIst*  C  B.  fsimMt»  fnitfhii  mfhihdit         Cjmfir,  ftUi^fm 


Fkif  iffi  anninunis  foi  c^m  aenriioiicalo&.  Orchitii  palJKc  ianiiiis  in  ptlaAahiB  naJceati 
candem  in^kauBur.^ 

•  •  *  .  ' 

^  Orchis  pnlmata  StTafsas  memmm  ftlw  Ltvi  ).  B,  fdtimt»  mmmmm  «Htmk^         fnkMt0  rm^ 

tMu  Lvklii  Park.  Sfrtfim  mimtmm  Qer.  . 

7.*  Orc^w  f«imm*  ftmmft  mamm*  C  E  f^ihmu»,  ftvt  Cyn^mkit  rrmnt(mltt.g*krinklm 
O  Genimz  J.  fi.  a^nv/frriM  mmrtcaidei,  wl  cemfftea,  -vtl  ealmaiUtd  C.  GmMm  Lobk 


Floret  circa  mediutn  finfniq»:e  iiicnfis  Mau  ulqtie  ad  Junii  fcr^  mccUiini. 
Florc&  in  hufus  iaxA,  obliervante  J.  Sauhuio^  multum  habsnt  timilmiAmt  cuni  Orchide  j^alnub 
fubeUa  aiffl  Uwipi  cadcairifai»   ■  .  •  ' 


caf.  .m 

rtutttt  rtftmi.Gve.  ' 


Ilanc  iic  dcfcribjt  Cuner.  in  horc  Orchil  mioor  tloicuhs  aibs{,  ftliii  craflis  oj^:.  radkero- 
pence  geniculata ;  Aabi  foii»  aiwiviiitapp(weae  pofiliniiliMemii^-  ouiqiiiaiiiakinc  tdbaiiae 
nngcrc  conantis.  ... 

Nafcicur  fpontc  in  oip.icis  fj-Ivis  in  Fantentis  arborum  qux  Idmi  TCtoitate  aaflralaant  Adkv» 
•e  aanflanis  durac»  ieii  coioreia  acgnirit  m^ps  pajlidHaii,  iiectam  CMfi  manent  iiafa;,'  " 


Foff«  Cyclamini  aut  Fritin.»rij:  inllar  elegantor  fuJit  nuculau. 

Ii2c  raro  m  nemwibus  tcmperatis  arca  iWlenwalikam«  fieroliaum  Sc  atibi  in  Marchia  Brand 


K    }.  TfemJo.Orchii  bft^  ftii^rit.  Orebii  kftlim  mimr  ftMtUnm  Ztimklim  &  Batavt* 
J.B.Loh.A(L  inappeiuL  D.-C06.  <AmKmnkk  IMiJim  C&  ImifAs  2iimi4kt 


RdJtce>n  habct  biilbo&ra,  c  iquaiois  ajnipjLtun,  UKUi  li  dbieceajr  vij->dcn>>  Cc  OrchidwB  pLoi 
iiitT:niik-ni ;  n.iin  fibr.r  t  bulbo  prodcunt  inh  j,  non  liipra  Sc  ju\ta'bulbuni  c'  cjuIj,  Sc  pr.Ttc.'ca 
irpoiiiio  tc  i^ro^uKar^  tibcis  m  novos  tnitunfikciKibu^  fauJbos.  /«.';■•  proiart  iMoa»  P.^Uioc  vifcntiaj 
int-i  Qua:  f.3.fj'/;  paliuaiis  &  niajor  cxurg^t,  angulorus,  in  lummitatc  Hoipio*  cres  vel  r,u.-uuor  &c  m- 
terduifl  phircs  fultinens,  diiut^  vindes  leu  herhaccosj  leiaietalis  compo5cos,  cum  Ihii  m  racdio  vi- 
ridi.  alba  macuLi  in  09W>,  Sc  ^ulum  mcuma^  ac  fi.  cactllli  Taocm  fupplerct.  £  Mtali» 
qood  dqxodet  labclli  loco  crteris  nuiltd  lacibs  i  idaqais  aainqoe  itia  eiuiaem.  Sui  Auu  Am»* 
iiMbn%.d|ii|.ltngd  anjsuftipa  alanm  lQQO  ioiic.  Vi|(bii]»MDiiialiaiiiLmfiican« 
fOii^. '  '  .  ' 

Jn  aquofii  paluftrlbus  propc  Hinten  &  Teverfluan  VicoR  non  procul  Cantabqgpi. 
PreudoOrchis  cTuf.  huicpalimjhsefi^MMnjm 

theton.  Fortc  tamw  Clulius.|oa  m^»^  ^-^T^^^^^^-^^^^^^s  • 


C  A  p.  XXII.        .  .. 

De  Or$hM(he.        •  '  ' 

ORobjHLlic  diifi.i  c(}  i-it  rS  £y^i\/  tJ:  Id^tt,  quia  Vicias  ftranKuIat. 
floruni  hgura  ail  Qrchidcin  acccuir,  toliorum,  viridium  Sc  herbaceorum  carenda  dif- 
fcrt  tum  ab  Orchidtf  turn  ab  aliis  plantb.   Eft  autem  vel  radice  fimpLci  non  rcpente 
^mus&^OrtksndK  funplicitcr  didaj  vdnulwe  <knciailjuatepeaM^I)(itf4rM{  vdiadkieiniligB 
QtlHxaffiDlaifii  implexis  cgmpoittt,  MMhr  «Mb 

A.    i.  OrAmiA»  fiwRMfumiitmfi>e  Qia.VaA,  Oriik.  fimmajvt  j.  mmWfn^ 

OuJMtali  altirudiiis  ojat  ait  5c  majore,  caulf  re&O,  tcrcti,  hiriiito,  paUido  ant 'luCeolo,  ai;t  fiib- 
ruflb,  concavo :  in  quo  non  t.ui)  fi/Iijj  quam  foliorum  rudimcnta,  angufilj^  Ipn^nlcab,  ieu  ligulx 
cclerrimc  marcclccntcs,  rarx,  (juunmi  ctuin  hn(;ula  hneuli>  fioribus  funt  iubjeda.  Ftirtsm  AlJtSt 
Ordiidum  mare«  iedex  lonaioribus  intcrvallis,  Mdilu  Fiub.  magni,  Unpcnsc  hirluci,  oolore 
purpureo  oblaleu  paUuk^  rionm  cffigunces,  c  quo  prominenc  e^uts  nigricantes  ftaminum  allndo* 
nim:  labrum  aiMn  qtaiM  deminuac  in  tres  ucinias  eft  divifiux^  tft6qf»  Boiit  flindus  niclleo  (ticco 
vifcido  madec.  X«Jbe  tnlbolt,  d  lc^amis  compadUi^  lapor  cjus       '  ■* 

adr.n)  1  iin  .innr>   rlorcs  odorcm  fpirant  hauaita  ingr.mim. 

Gciiill.i;  ladii-ibus  trcquenter  atlnafcitur  undc  8c  Rapum  geniil^  viJgo  dicirur :  invcnimui  &:  Lecuf^ 
intcr  IkJftctcs. 

Hcrba  comlit.i  aut  ejus  fyrupus  ad  (plenicos  &  Iiyix)cniidn.ico<;  .iftcdus  ufus  eft  cxiiiui;  ungucn-  ^'w* 
tuni  ex  codcm  ciui  Axungi.iad  tumorcs  duros  &  larrholo:.  D.  Ihzi'!e. 

OrobaDcbc  tiore  minoie  J.  B.  adeo  fohiun  difiot  a  pnecedeatc,  uc  ipede  <iivei£un  ede  nulii 
pcr&Mnre  nz  podbiD. 

•  •  '  '  ■  « 

1.  OrAmKit nuffu,ptrftirtM Mmfi^pAm  J. R,  msjtrAtmlft£iilm§  Pifk.  mfjtr  MiafitiuM 

p^m  tUtimt  C.  E  Ger.emac         -  • 

■  .  1 ,     ■  ■     f.    ■  • 

Huic  digit.ilii  craffitiidinis,  altitudinis  autcm  bicubitalls  eanlu  adoIcCat,  totus  purpurafccns,  cui 
fcric  quad.\rn  t.irliim  vcrlum  appnmuntur  fl'!ia  (atis  brcvia,  amplcxiciulia.  Scapum  obfidcnt  ficres 
purpurei,  Ortiiidis  rionlv.is  liniilcs,  cjlcariojs  hrevibjs,  finp,uli  foliolo  mtccli.  RaJix  fuperiorciii 
rcfcrt  partcm  radicum  Orchidis,  nullu  xefticulis  tamen  aut  bulbis  donaca.  Sapor  aoianis^  tetsr- 
linius. 

f  rope  Monipelium  In  (vlva  Grammt  menfe  Aprili  florencem  oblervATit  J.  Bauhinus. 
CbiDKiS  bnjuf  mcminie  lub  titulo  PfcudoUmodon  Monipeliarii. 


i  praponiocnilB  ai|Q 

lloribu&  .  '  ■ 

OnMonche  majc^t  fi^>rt  C.  li.  Ger.xmac  Ord>ancbt  fubcKmUo  ficrc  five  a.  CluL 

Canlui  vulgaiis,  inter  legctes  nalccntis  radicibas  inhxrentem  olimenierememinic  Culiiis 
Mam|^i  viverec.  — ■- 
XXMagnot inlieiiiidisinaiitimiskEpiurcoI^^  .  ^°  . 

4.'  QroimcU  fm  migtrt  &  amM  farfnn^imt  C  &  ftrt  Hngtrv  fnrfHr^mi  Bidb 

C.B.frod.  •        '  ' 

Radice  c(\^  cran?i,  longa,  fibrof.i :  f.ji'j'c  fcinip.ilniari, /c//c/y»  paucis,  brcvifliinisj  cranis  &  acutis 
dndo,  qm  in  t;uinni:c,fcx,  cuam  plurcs  pcdiculos,  nudos,  triuncialcs  abfunutur, 'quamvis  etiam  ex 
foliorum  alis  pdiculi  prodeant,  quonim  lummo  caljx  uncialls,  linuatus  inHdet,  &  cx  quolibet  /los 
anicus^  ocer^eo-purpiffa/oeiis,  longp  petUcub  donacos  exic,  qui  imgpu^nacias  doas  kogus,  mimi 
EalencnUtus,  &  veliin  roftntusiu  in  AkAooDloplib,  ex  qpo  hliinyawfi  obloqgi^  lewmai  prii* 
&:'quod0onliiGoedaciionoaaftet  ' 
inPyrencbfflondbasoolleglcBarfenBL       -^  ;  "'^  Uenli 

•  Onianche  ramofa  Gci  .  Park.  C  13.  miiKr  furfureis  flcritui,  (ive  roMofa  J.  B.  * 

Ramolo  cft  cjule :  fi-pc  ctiam  plures,  dodrantalcs  aut  brcviorcs  cmittit  caulcij  multo  tcnuiorc» 
qu.\m  Orobanch';s  vuIk  ii  m,  rigidiorclqu;,  durtw,  rufifccntes,  hirlticos,  m  ramos  (ubindc  divilos.iolio- 
rum  duntaxat  vcftigiis  quibufdani  ornatos.  FUra  Ipicati,  minores,  poi^uieL  oblongi,  hiantes,  i  mukr 
fido  calicc  emergant,  cui  lingulo  fineuhimq^ili^um  roIiolumJOtttnm.  Sequuntur  eapituUtai^dMi 
pulvifealo  plcna.  Rsdi»  oiEetioIk  AvellMie^  Uiagiiitudine>  fibrarum  propaginibas  donata.  .Sapor 
planncaliquantuIumainaniSL'- *       '  '  '  • 

In  arvis  dcmclTa  (cgete  prinidOTca Rat^kmiitt Gtiiuani*  vhhUA- ohlenwiBW^  poftca  etian<  tn 
Itaha  Bc  GailuNarbonenfi.  .  •  -  '  •  •  -s  •  •  ■  •  1  .  •  ..tfol!':.u  ■  .  ^  ,  .  . 
t  Mmnmn»'  i.Ortlmiii 


Digitizecl  by  Google 


j   ■-   •   .  •   

CoralLt  robra  &  c»Iore  5c  rpede  externa  magpo  oatane  iiiirac«]o  ia  invif  liuutilae  ndioB 
fenpaM  ad  vivum  exemplar  confpiduntur.  ,  . 


Ltui- 


'  1.  QMfMMb  ijf^igwAM* 

In  Pinaftrctis  lub  akifSinis  Mardiut  Bran Jt.r als  n.ifcrur.  Cim  mcnfibus  Maio  &  Junio  Ciumpk 
dKpafculum  luteuni  in  fc  contoftum,  tanquam  huiajlus  orbjcularis  kiteus,  oftendn.  Ac  de- 
inceps  ultra  fpithanum  longa  eKfutJpt.  «f&t  fispius  ultra  lonptud»ncm  uka:  in  tcrram  demifli 
radid  nrboris  mhasret.  Plana  cum  iDtroeto  Mgny^cokwm  acguifi^  iapor^aqae  Umaqae  ba. 
bet  Abamm  otiaiii  fhxtmmtaattnonak  tamm»  umtm  oMBrwyir  Aumb. 

Vo^ri  finnlis  el>,  fcd  htunilior  &  nigrkans,  caulc  uncurum  auatuor,  qua.fi  ((juamis  contcda 
Flora  tn  fummo  vcluc  in  parv,un  IpicvTi  cojigcfti,  fi'uif>  .^vis  limucs,  albidjores  rarionei  Airinnai 
Sdb  piceis,  Abtecibu»  &  Pmaftris  provcnit.  Sapof c  cft  alujuantulum  adllnngcntc. 

'     9b  Onimtl»rkt  H/fiti^it  Jieitw.,  ^ff»^*'  Ger.Parlc.  J.  &  Ca  &  altaram.  «f 


Hrpoctffit «  Tirkmim  Cifii  gpnenim  ndicib^ 

gcnus  vidctur:  crafTum  cft,  pingac,  camdum,  fiiod  plenum,  cx  multis  veluti  Hyofq  anii  utriailis, 
ftot  Mali  Puiucx  cycinis  totum  conftarts.  HsEcB«/«»r  i  Stsfd.  Multis,  delcribcntc  Parkmfono,  cx- 
'    •     fcimt  cadibus  creais,  fohis  parvis  crebris  undiquc  oWiris,  vix  pcJcrii  .iltis,  mdtOT 
■  :  •  ■  l«8  oonfcrtos  gcitancibus  craflbs  &  luoculeritos,  albcntcs,  Mili  Piiruca:  c>tims  iimilcs,  relinqucntcs 

•      ,  poft  fe  fcmiiu  in  capitulis  dunspulvcris  uiil.ir  t;:miiiTinia.  • 

I  <7Jiifiin  liib  afto  marc  primo  hypociftidcrti  nalci  retcrt  elcgantiilimam  omoium  quas  unqaam 

vadeiiL  Nara  qiiMido  primum  ^  tem  energit,  purpurcum  iive  Kcrmcfinum  Jakam  cflc  dicer«s» 
deinde  paulatim  aflui^ens  &  feie  einlicam  miUtom  de  priftim  coloris  elegamia  loninil^  &  Cfdooe 
fuos  profcrt  candicantcs,  turradat  ftKotoincco  plem». 

IdciTi  ad  radKXsQfb  HaMfidbgiVOdawottn^ 
pjantat  floreiti  rcferentem.  .     '  .  ,          , .     ,  .  ^ 

•  ■    Ifietn  ad  Ledi  Narbonetiftf  Fadids  adnatam  inveniebat,  multis  tcIuci  fqi  aniis,  iit  quoJ  in  alio- 
rum  cifti  geaaiim  tad^bot  crel^  <»iiwa^i^ 
punlceridibM  6einiiiiiliil  wem 
.   .      (inofo  (ucco 


Qmn  8c  afianmiedam  Qfi^edenm  wBriKwieifaefci  IfpociftideaBiacaliiB  n|pQaibw  nri* 

'  '     fimik  cft.  1         #1  •  " 

Admodum  cfficax  reroedium  eft  al4MN0maBntees  puti  {anguiius  leteMones,  j/nmaih  mafie. 

bria,  coeliacos  dyfJattcricofque  affc^   €^m  fiquam  p.vtem  robofaie  oodiliuffl      qax  r'a.  pluf 
culo  humorc  cxoluta  fucnt,  robur  8c  finwtatem  lUi  non  inOrcnui  addit.   Sk  fin^  ftomadiicis 
epithcmatis.  hcpadcifque  comrrufcetur,  &  e\  viperb  confedo  Antidoto  inditur.  J.  B.  e  Cahms. 
Hodie  3fl  imnc.fiMir  piypara"T  modunv  Cytuiuni  conttuidum  reoenten^  ex  Godemelidunc  fuc- 
qoi  fiAAiieiafilMBraedBalMkft^^ 


Cap.  xxni. 

Dc  Nii(«  avh. 


*    :A.   I    OiJiepr^r  rfffrTt-  J.  B.  Orciu  aharuva  nlffa  jtvt  KJm  «vis  Parlr.  Satyrum 

•     •      *  ^S^Pm  Jm  iym  <kw  Ger.'  Orchu  alwtrvajkfi*  C  &  jl9i9a|^ 

elukm  furri^  modAfoguIarcm,  TOtoaS«|yfl^^ 
Ycftitos  concavis,  pcllucidis.  ftriatis,  neutiqoam  «0»!^  W  obnifis,  fuperm  w<^^ 
m*I6  eordis  fomiain  cxprimentibus:  qnomm  fnmma_J&»w»  pgaudftm  modp  & 

formi  occupat  coloris  hclvi  .^iit  pallidi,  qUilis  &  folio.mm  t.ibidorum;  ac  ocdufl  qnidem  4  brevi- 
bus  pedioilis,  ad  quorum  exortum  tobola  parva,  finRuU  lc(c  oxerunt :  ubi  vero  fc  apcrumt,  Or. 
chtthmmodo humt.  Galea oxi«ua fubqiia piftiUum bruvc cmn  aptculis  albjcantibus,  qiiod utnnque 
•d  htus  biiu  foiiola  dogunc :  UAtUum  hugnum,  «na  Horis  occupans,  cavum  incus :  nulliu  odor  no- 
^My,*.  DeUlbeiiabas  ftot^  MmuU  pulvilculocum  llacccdunt  ftruti,  angitloli,  reliduis  florum  po- 
%db  n^^r^^iM^VfwH-  tLaHm  fni$s  wtxt»  iucculenti»,  frasilibus  tota  perplcxa,  nidorum  avium  ftru< 
^hnam  iniltaoMnorum  enema  obtii£i  qblervatiinus.  Sapor  radids  ac  tocius  plantz  amaris  horndus. 

In  fyivii  Bc  opadt  imrenimns  in  CMKtoJw»  if^V»  «PPi^j  inque  Suffi)lciA  ooalqqg^  ab 
AkiebursiK  In  trwfinaiiois  etLun  inmoniibasSc  ^lfisvp«at  vepannr. '  '      ^  »^ 

k.%.  <VMiMrlr 


Digitized  by  GQOgle 


D.  P/«t.  r  /- 

/tWjv  hujus  plantr  obtufa  eft  r^u.imoU,  aii  .ippcnditiir  glomus  rait  vclut  fjrciaJirs  ffjr.iruni 
complicaurum  N1//1  -ww  diAi  iinuliunt  Cd«/ff>»  cxlont  tcnc.urn,  tJietcni,jrAlt:  fragilcm,  vix  oclo 
digitosaltum,  /i/«/"  parvi,,  brcvibus,  (quamolis,  tcnuibus  &  nu-rabranaccis,  proximc  admotis 
jfa  iwnS^  obfipUD.  Propi  faftigiura  caulis  /i^<-;  c  :  -  nc  pai-vi  oao  aut  dcccm  interdum,  .-ib  Oio- 
lMn»ttvulgad>li)rifa»llM4||^d&vern,  pctalis  1l  i  t  lor  majufculis  cxtcrioribus,  qux  totjdem  oi* 
Mtiui  tninora  oootiiient,  componti.  Varculum  lcminalc  fun<b  globofb,  collo  jr^giifto  oun  fivar 
inbie  in  amce,  ambiant  ftamina  tenuia  purpur^  apiculis  infignia.  ■  ' 

Tota  planta  canles,  (blu,  floies  cum  flotere  inapit  colore  e|l  pallidii  lnteo  (eu  finudneot  te 
fta£tz  ieu  ciompid&  odocem  exhalae  VnaaimaXf»  sQiiIimi. . 

Ad  ndiociaAoram  in  ^ns  piopi  itate  lempbm  oi^ 

A.    }•  Oret^i*  t^         Avis  tffint  Tftudo-limodcrm  Au^riacum  vwUittim  J.  B.  OrJof 

mnf  vitUet*  Q  B.  Nm£m  tn»  fnrfmtm  Pvib  .Nm{»  fiare  tank  pmfm^ 
viUtut,  m  ff«A  fawiM»  Qhfi  Qcr.caw«r.  fMBrt»  5giy»N«»> 

'  9^^dBttf^  emit,  frequentibus  lecondum  nufioem  fbliolis  tanqiiam.  yaginuljs  invohito,  (picam 
geitans  ^«rMw  teirapetal^n,  {uperiore  petalo  in  obmiculum  definente,  fic  pinomufcide  quadam  m- 
ter  niedta  folia  prominente,  cui  adnatz  lunt  dux  tenues  l>arbula^  Floribus  ftriata  &  ionga  fiibluat 
ctpituU,  feminc  exi!i  Si  Orchidum  fimili  plena.  Subrocundam  radictm  non  habct,  tlzA  crallas  lon- 
ffs  &  obliqu.is  fii>Tai  qucmadmo<.ltun  llolkbonnc.  Toia  ftirps  Citurc  purpura  plani^  violaceo 
coIoreprardK.icfL 

In  mootans  liipra  Badenles  thcouas  obfenranc  Cluiius.  In  Southamptooix  comicata  pcopi 
.AftMoppidnm  iofeaic  AGm^. 

Cap.  XXIV. 

A.-  I.  OtdMcif  rgJiet  Jbf^         C  B.  DtfHm»  mmtr  Mftkith  Ger.  Orti.  radict  Jtn- 
tmt  fivt  Jm^rifmHr  MtttM»  P^L  jtaHttm,  Qr^i  ^\<^Jip  J.&  ^ 

7.  B.    .  ... 

EX  rsJict  mnltiplici,  mira  fquamanim  dentioDblanni  oQDfenp  ftipata,  alba,  moili  &  fuccoia, 
caulem  erigit  minimi  dl^m  fere  craffitudine,  dodrantakm  aut  alriorcm,  tcrjtcni,  riicculen- 
tum,  fraeilcni,  tcnui  iiKinbnini  vefticum,  aquea  pulpi  abundantem.  jL\t.i  liucni  ex  longis 
intcivalh»  auricuLe  qujcd.im  ipembranaccar,  foborurn  a:mulx  prodeunt,  adverli  quiJcin,  lcd  altcri 
tantillum  emincntiorc.   Tcrtiam     luprcmam  caulicuii  partem  fiorei  occupant  plurcs,  hiance^,  co- 
itcs  £c  axirrorlum  Ipe^antEs  onines,  brcvi  pcdiculo  appenli,  a  quorum  tefgo 


d^rocjue  luodo  nut.nitcs  ....   

pqdiculurum  quoquc  exoFtiua  ibltoia  inuoiuni.  irlaris  color  ex  ruffb  vei  purpura  candicans. 
Inxxdunt  vaTcula  Avelladc  %£ina|pdliidhoe,  k  pediculoai  medium  calice  fbUaceo,  /ubhirfiito^ 
tcncUo,  fitccofi)  Si  qindtipaniio  fBata«  lineis  qnibuOam  ac  canaliaalis  quadripartita,  ieminc  it>> 
tundo,  ova  pildum  mimiiM  temnlance  denQSm&  nrda,  qood  mauram  cotum  nigpun  ai^  papaveri- 
nuni,  fcd  lcxtuplo  nujus.  Tota  cxteruro  planta  guftu  eft  aq^iolb^ aoorbiufaiu^  ttaaimtab^ 
amai  itudinis  iapore,  qux  tameninfeminenugisooafpicua.  ■ 
||i  ml>q(it|Bpnm  tggxSbutit  Iqb  adjonBwiolo  frifihili  iaAa^mvenlWifidniilia. 

a.  Owfcanfc  uAiJmtmsmimr  CB.  Paric.  PmtmMtjfij^dimm  Ck£ 

Cbf.  *  ■ 

Tpu  teiielU  eft,  rsJteemfut  hibec  candidamj  i  multis^  vehiti  deoticulis  congeftam,  ct^^iaAmf 
Kupotiuspcdiculum  proferentem  ciodraiica!em,aocpaiillomajorem,  (uca  piejium,  &  qualitrai> 
foatetUBOi,  candicantcm,  foliorum  expeitem,  quibiudam  tantum  velut  articulis  diftin&um  :  qui 
flgm  nimmo  faftigio  gercb.tt  binos  aut  temos,  altcmatim  dif^ditos.  cx  albo  purpuralcentcs,  nigrr 
Viola;  aut  vcriusOrchidis  lcu  Limo«iori  florum  xmulos  8c  valdc  tenelkM^ 

Florcntem  Augjftu  menfc  invcmt  Clufius  ad  radiccs  Etfclieri  jugl  (ub  Abietibus  aliilbuB  hujus  Tka^  (i 
generis arboribus,  (juu  bol  yix  unquam  pcnctrat^  nuHarquc alix  ftirpes  nafcuntur:  AmpaaMm  $^ijm»k 
pluributfloribus  onuiluin  m  lylvula  Fraacofiuto  adMuenum  vidna  Junio  menie. 

].  OnkmKtirdJite  cargUuJ*  CB.  Dtntmt  mimr  TtJnriummtm  J.B^  Dmtmitmd-' 

'  Mt  r»Jiee  fivt  svltBti  i.  CM.  Dtntmim  mitur  Ger. 
.  Cisf. 

Huic  jZwf/  luiu  (luuiquc  aut  fc\,  minorcs,  Orchidis  pumilx  floiibus  pares,  (imiliterex  herb.iceo 
p.illelcences  ( l.ibro  tanicn  p:o,x;iidente  exalbido,  &  circa  umbilicum  purpureis  vcnis  inlignito  )  in- 
odori,  fpica:  in  Ipeciem  in  polnuri  Mdtculo  cnaicemcs.  foiiis  carente  &  ftJifufcis  vciuti  vaginuUs 
rccondica  JU^  ifli  nnuu  ConUit  inftar,  pnnfis  aln^  find  plcoa,  nullis  lifaris  contona,^  ama- 
«iulcalijAporis* 

t  Mmmmm  |  Uans 


Digitlzed  by  Google 


iijo         HiSTOniA  Plawtarum. 


HancduouxAt  oblcrv^vic  Clutius  Moio  mcnic  tiorcnteni  iii  iylva  i-cccosczla  piauUoIupra  Eirt- 

4.  OnfMwk  mJSm  iatM»t  diiiu  nJitms,film  &  prihu  fmfmtit  Mgntwi 
Aitmtitl. 

la  Bofnf&a  &  Marchiafiequens  teiT^ernmpitfertili»  iiibFagitumlirafis,  prim6  lnfl.ir  crill.r  ad 
terram  retortx,  poftca  manrior  ciwtnr,  fpithaimiin  enupetam.  '  JUfi»  Iquaniau  &  aloifiinc  ra- 
aic  1:1,    ;)crius  hirailos  emittic,  qui  imra  terram  enunaaair,  medio  ficlapreinoiambcBn  mf> 

rjni  taxituni  (c  crigcntei. 

*  '5.  Dcntari.t  apbjUoi  fcrc  purpurec. 

DenfbcelpiceteiTamoperit  Sempcr^  ivi  mafons  in  modum.  '£x  nuguiis  iibnamis  jRngulos  pn>> 
iift/l^,  pediouliilbauincialfliKinlKlcincs,  c  calyce  amplo,  ibiiieok  Qugidiuo,  quinquepardcD. 
pleatne,  magnos,  pwpuialcepW»,  cum  {laminulis  intusplunaiii.' 

In  Italia  locis  hnmidis  8e  aftiDrolis  fecus  fluvium  qucndnD  nuclb  dfdCBr  iiinere  inter  Maliam 
ScLucam  obrervaviinus.  Plurimtim  differt  a  reiiqi&  Dentaiilfc  Nos  ob  AffiaadoiiGm  inea  olh 
lcrv.inda  8c  dcfciilKnda  miniis  diligcntcs  fuimus. 


A 


•    Cap.  XXV. 
De  lietekrinem' 

VtXns  nervolts  Hellebon  all»  qua^antenus  fimilflNB  nomen  IbiAfteft. 
Rjdice  fhtckt  fnX»  nenrowiaib  OkcUile  ditfet^  cni  quood  flom  6c  vafcnb  fiaaiHlie 

fimilis  cft.  •  '  ' 


A.     !•  HtlUhrint  Unfalia  mentmu  C.     VUHtbarmtDQdi.  Gtc.  EBtitritit  DtdtHM}.  B. 
J.B.  ,     .   .  , 

NuinerDlis  fibris  radicatur,  albidis^  quam  Ellebori  habitionbus,  &     Rnlci  radices  acoedentiNS, 
Tijwrc  amaricante ;  ccM&t  modo  unicus,  moiib  plures,  pedales  aut  eiiiim  ci^to  altiores,  nulib  ra^ 
•  mts  donatij  tcrctcs,  &  &rina  quadam  afpcrlij  qnibus  Hne  podiailo  adnafcuntur  folia,  HeUdxxi 

albi  mlbrncrvola,  icd multis nr.mens  minoia,  &  vix      folionim  Polvgoiuti  magnitudinem pcr- 
tingcnti.i,  f.iporc  itidcm  .imaro.    dulis  .\  mc\lio  Fcic  .id  fnminutn       f.iftigium,  per  intcrvalla 
•nltern.uim  flonlMis  oriianir,  Orchidum  flonbus  non  imilrnm  difTiiniLbus,  quo5  conftituuntfbliabina 
albida,  tcrn.i  heH^.tcea,  utraq,  cxp.mla,  ciuori:ni  incdio  ceu  excnteratum  mufcz  cadavetuhun  ex 
albo  purpiir.iicens  confpicitur.  FloH  (itbdV  canaliailatum  capimhini|»'  pedicdoinbanas  hKvi^  qoo 
:3u<fto  Jemtn  clAuditur  minucilfimum  &  pulvifculi  inflar.  • 
Ucm^        *■  Iniylvis  cardiib-,  lucis&opacis  Ixpius  occurrit.  JEd^tc  Horct. '  Variatflomcolocehccfpecies: 
•mft.  Nst.  nobisobfervata  flore  erat  henMibeO|^-  *  IX  Pbtt&t,  Oionieniibus^botaoicis,  flore  purptuep,  etiam  &> 
CMkOlww-  Atratiorc  quam  HcHeborines  'flore  antvrtibente  di^   Hinc  nonnunquam  dubitavimus  an  EOebo- 
tnfi^  Tincqu.im  nos  invcnimus  fTj-ins  rum  in  ;\tig!i.i,  tum  in  rcgionibus  tranftnarirus  fit  Hclleborine 

Dtd.  iKcne,  &.  non  potius  L>.im.ilonium  Horc  hcri>acco,  intus  nonniiui  candicantc  7.  B,  necdum 
tefatfplaiie  oonlbc;  HnimidditoSpuinytna&ddcciptkinemsiosiin^ 


)b*  JvriMiw,-  mtmi  noimiiU  tmiicantt  J.  B.  EBthtrkitrtetmiortmt    CbC  £bt 
I  mip^^»  fsUifirit  Jivt  frtttnfa  CB.  HtUti.prt  •mriitmi  Paric 

Pari  ell  cum  praeeedente  magnimdine,  paullo  larioribus  fMt,  minoribus  fivrAm,  aai 
qtiinquc  petafis  conftant,  &  galcolam  cum  prommcnte  labro  ampleAuntur,  colorilwie  uac  Miw 
b.:c=i,  iruji-iV  nonnihil  candiauidli  nDjUnsodoris:  quibns  toroiacoatoitii||Mfiit«HiblunL  tMm 

Imcnicur  ti>.  quibuOam  Audrix  tc  Puiniooiae  iieeiofifau pratii,  Kin  NoiimbeciBnli qrhraaibi 

vicin.i  ad  Utoini.is. 

Miror  cur  c.  B.iuhinus  hianc  anguftifoii.im  ^ippcllct,  oiim  Cbfiw  foBa  ilU  bdoia  iiibaatqaifaa 
fint  HeUeborines  DoJ.  quam  tan»n  idem  CB.  iatilaiUm  vocat;  *  ■ 

-  Su^camnr  hancnon  djferelpecie  flb  Hdleborine  DtJ.  iici  nec  iequentem. 

%.  Etthrim  fitrt  eMrmtJ.KC.K  BIM.  fi«rt  fnrfnrMtt  VxtV.  farti.  ^.duC 

(:l„f 

lluic  minor  cft  .iltitiido,  ilmili.i  nonninuiu.im  fdta,  incci'dum  multo  latiora ; /ww  auC  Oixininft 
pu  pur.ilccnr.^,  .mt  propj  carnei:,  Hcllcbonncs  D<id.  florihlM  pnirflM  ftwilrtj  nfifi  nfi/fTdilfaT. 
Lxm.         Crclat -10  montanis  pratis  in  carduii  iylvK  Auftnx. 

4.  EStbartnt  mgntan*  «ngKpfiia  fpiMa  C  B>  J.  B.  EStitrint  5.  CluC 

Cluf. 

Cnbiulem  aldnidioem  fupciat,  tc  ainpiiHima  oomium  limc  iUt  fbUa«  at%  ofalQaga  purpoiaC 
■  centMimflonini /pica.  NiuHwt 


Digitized  by  Goc  gle 


LilxXXI.  l)e Herltts Mhtfis  i^jMits.  1231 

Naidtur  in  tnulcts  PannonixSc  AuAiue  fylvis,  8c  ad  moiitanoruni  praconun  mai^n»,  &c  Locm. 
■  Hmciioadifitre  fpeas  fiUpkaniiir  a  leqnean. 

A.      5-  HdUtriHe  alurj  r.iro-rtihKt*  fttrt  CB.  EHti-orim  flore  etro-rubtntl  VtxM  ES^bK  ht' 
tmJtt  five  Alijmaracimefutn  J.K  XOllb,  OJ  ^ttnarb  tOt)Ue  ^dlcbO^. 

^  Sefqui-dodranulis  eft  planta  z  tmiU  ^eniculisdilcreto:  «x  quibus  oontiano  oidine  fol^  fiu  exic' 
lir,  Puncaginem  majoncni  fvre  imhantia,  (elcmcittn  latas  fimi  vero  lacenuKim  qttafi  in  longo 
recturdq,  K»fo  dependcnc  piurimi  rabicuniii.«  . 

Spcdnilla  Hellebormcs  quam  nos  pro  Hellebar.  nore  atro-rubente  habenms,  quiniq,  ir,iii.s  in 
montol;s  Anglix  &  rcgioiuim  cranlauriiun:m  oWcrvavimus^  ah  Elkint  inc  Dodona-i  nobis  crcdiw  • 
«lilFcrCj  Foliis  .«ngulboriDU»,  m  caulc  crcbrionbus,  tlorumcolore  acro  i  ubaicc,  quamvis  hoc  non  ik 
perpw-ruuni.  &  ccmpoce  etiam  ftxaidij  nienftnio  niinimiiin  ^ido  &tam  qma  ilkt  ut  not  mo* 
nuic  D.  l'iotc. 


A.   6.  HtStitriM  Jbre  tihCB.  GcT.  W  Damfamim  mmtmmm  UttfJinm.  DmmtfmMm  jUm. 

iiim  fivt  &dtrm  jbrikm  Mu  J.K  Mik.  iiiitm  .  ' 

3!«  * : . 

JUncrf  ei  'liliro&>  tennes;  CmJii  mod&  doAnnjEafii,  modi  nujor,  mod^ndnor,  crac3Bfo1&,al- . 
tematim  amictus,  Pl.int.inmii  I.mccolat2,  anguftis^  .•jlias  eti.ini  unci.i  litioribus,  fciT  Hcllcbori  .ilbi 
modo  ftriacis,  nitidii.  fhrei  per  ciulis  fumma  liiicitim  &:  vciuc  OrchiJum  niodo  dilpoliti, 
e  linu  foiioruni  cxigponun,  lingiil.ires,  in.ijulciili,  laifiei,  longi  c.ilycci  cipitulo  impoliti,  ciibusin 
ambicu  foliis  pr.rdin,  inti.i  qu.v  diio  alu  minora,  his  vcro  oppolicuin  tcrtium  hiaiii  &  Ijbellum 
Intcum  vciiic  jiis  nuia.tLi.un  in.in>.im;  cx  hu|Ui  hutu  piihllus  .il!>i:5,  iiitidiis,  brcvis,  cipitulum 
iuftinct  mciiiillimutn,  teneriunum,  oblongum^  lummi  parte  psr  iongum  hUi  impreffione  no> 
tacum. 

In  ^lvols  orope  (omniieinm  montis  Salevz  Genene  vldni  inveninuis.  J.  &  in  montibus  ad  lnm 
&  Urnnum  Inrauem  Mib,  itcm  prope  Tigunun  lAbem.  Repeiinir  etiam  in  An|^  «ii, 
in  fjhh  propd  templamSiokenfe  agrt  0«>nicniB|,nonpiccui  vid  qu«  LondiiioOawoiMn  diKii; 

7.  tSlSth-ytne  arr^u':  :f      tTii.nian.t  f-:rpiir,ifccni  C.  B.  Datnnfcnium  piirp:ireiim  dilntmm  fivi  £&- 
Iwtni  (y.  Ciujii  J.  B.  Htiitkorme  anguJhfDiia  6.  Clffit  Gcr.  EUtherntc  tmfffi^^  ^ittU» 

cuf.  ■ 

Cubicali  caalt,  cenui,  rotundo^  geniculito,  quem.m  fii^lis  geniiulis  alc^natim  ambiimc  angth 
fta  fttMf  Ellcborines  IhL  foliis  non  ciiflinulu,  eniere  ihcmihit  Cfoinis  i  cujus  (ummus  canlis  d«fi> 
mfaar  in  fpicam  fei,  ofto,  aut  plurium  incerdum  flontm,  quinis  folns,  elegandlEmi  dilucique  [nir- 
pnne  oolons  conftanriuni ;  incer  qtu:  lacebat  qusdam  velun  galeola,  mulctmm  probolcidi  limilk, 
labrum  inferioic  parcc  aJncxum  habenib  aqtulis  ferc  ctun  foiiis  lon^tudinis,  candicans,  inmi 
ftriatum.  S:  lhi;i:b.inciir  li  HorcsangMfefii^  toral^  hirfil^  JUfaiili-fibrofi, 
(parft,  liiJi  utci^cntii  coloris.  .         '         '   |     ?  ' 

Adrjdiccs  montt»  S.ilcv.c  vci^>'u  Gcnc.Mm  copiosd  oritur.'  ^I^^J"^  'WnHtinfriiimfl^mJlllir  Lcm 
In  Ungaru  iylvis  Zollonock  viciiu;i>  oblcrvavtc  CiuGus.  '  TnipM,   °  , 

8.  ElleberiM  ex  alln  fitklttM  J.  B.  ' 

J.B. 

Ctmlt  fiogic  TcSto,  (elauicubicali  plus  minik  FtlMt  veftitur  pbnbi^  akarno  iicu  politis,  perfb»  .  . 
liatis,  lationbus  quam  Ellcboi  inc,  florc  albo,  venofs  &  ftriatis  ut  EHebori  albi,  fcd  mulcis  numeris 

rurinii', |.it;iri  vircntibuj  <.'?.i'.ilii  luiiini.i  thyr(us  occuMC  florum  c\  albo  lutconnn,  galcaalb^j  " 
labei.a  lutco  &  (abcrocco  pr.xJ.lturuni :  #;  (lUDriun  iinu  piltillus  firmiis,  crailus  aiin  .iniciiiis  farina-  .] 
CCis.  Ad  quorum  {««iiculo.;  (cinuncum  Inngos  iingula  c\trorluni  conlpiciuntur  toliol.i  p.irv.i,  an-  *  ' 
gulb  acumiiut.».  RaJi.v  hbT;ica,  a.l  t,Ueborujn  acccdciis,  valdc  protuiidc  radicata,    Sapor  aiiurus  *  ^ 

admotliira  m  foliis  8c  HoriHus.  { 

In  iylvula  qiud.im  moi!ti  Salcvc  veicus  Genevam  vicioainveninr.is.  j.  Bauhinus  obfervavit  flo-  ^ 
reniemmcnic  Maio  m  Iiminbus  MontbeigiBidenfis  ditiaiii^,feifiis  AiailtaiaKem  tn  veprifaos  tc  in' 
mantie  dido  Mmtksr.  Flon»  omniom  quas  iiovimus  hujus  generu  prima. 

Ibc  &prxoedenspauciorespn)(bctuu  /fjri:/ quam  rcliqua:  picr.cque  HeUiAorina;,  colq,  (quan. 
com  mcminimuO  majonBfic  fiunmos  caule&oceupuues:  necmukum  i  6  innUi6dilBniacpnMr> 
qtum  Ho:  u  colorc. 

9.  EUesmiie  ttnciia,  triiim  in  caule  fcliis  fr.cJttit  J.  B.  UcUdsrine  7.  Chifn  C.  R. 

c&y: 

_  KuK  liccani  cantum  vidit  Cluiius.  Erac  aucem  pjd.ihs  ferc  ^tiniHims,  gracili  cault,  cribiis  fo< 
]iis'pn>dito,  bllcbormcs  vulgaris  fiiUisfijmu  limihbus,  &  quinq,  nervis  pcr  longicudinem  eonim 
exourRnrifaus,  led  longc  minonbus,  ucqux  ciroitBr  unciam  longa  lincduncuutj  iemunciamlaca. 
SninmuscaulBinIpicani//<rj«mdclimt,  Ordudis  &  Ellebocines  vulg.iris  flotMimicMKinm«  lodini* 
norum.  SU^  (tunmaquaii  tellure^ria  craffiulculaslnocnkniaiq,  iibcas < 


A.     10.  HfBchariaifdi^rm  m^tit.  HPSCl}  If^cflcfetlje» 

ikxlrantalem  & 
irpuralceotes.  i.. 

fix 


Raaix  obliujuc  liib  tcrr.i  rcpt.it,  fibr.is  alb.iscralTas  iu'iindc  cmittcn-  C«i«.Vj  tlodrantalem  &  in- 
MRluin  pcdalcm  aUicudinem  altcquuncur,  tccctesj  non  ranioli,  lumma  pane  purpuralceotes.  Fib» 


iJiyitizea  by  Google 


ii^x  HistoriaPlantarum. 


"  fcx  lopttove  in  caulc,  aii  linKulaKenicula  ImeuLi,  bali  fua  caulcm  amplexa,  glabra,  nenoft,  quam 

HeUi^onnes  iW.  anguftipra&aaidora.  Fltru  in  Aifninis  caulibus  in  fpicas  iaxas  dirpoflti,  iofiiw 
ms  pe^culis  fori  pmnU*  ^  qnifiih  pardbas  iBa  filiolis  oomponuncur,  qux  auoddam  quaflcada- 
vcnilum  muicx  exenccratum  aoibinoc  .  Horam  esHnoni  aia  exeeaiis  pnrpurl  cblbleci  cinguncur 
cantiUo  viridii  6£  albi  coloris  adtnato:  intenon  ex  ntraq,  paite  intema&extema  albicancia,  pur- 
purcis  Imcis  (cu  Ihiis  not.-.nnn .  .^M///f  i!L-,  ri-iL-m  mufcr  cor[  i;fculo  con-.pArrtvimus,  capitc  cftlu. 
t(»,  pcdorc  albo,  p.n  fiiiici^  liiiii  incus  iiilcuo,  ventrc  albo  tcaui  commiiTuia  pedon  adncxo.  L». 
h^iM  propcniicns  amplum  clV,  album,  &  vekiti  tinibnatini  m  iii.irjjjiie.  Singulis  floium  pediculis 
iingula  aanaicuncur  blia  cxigua,  acuca,  &  in  fuprcmo  caulis  Fatligio  tria  quatuonre  iniaiition, 
apicem  queiulam  conflicuentia.  Supcnor  pars  caulis  ubi  florcs  ei  appendaiitiu*  od  etiafflflonini 
j0      calicsilw  triaenaiufaluffariiuqiiuulamalhi^ 

Nnlquaffl  apud  notqukiinpaliiftitoCqDodanqaamviderin)  Menfi  JoBo  floiet; 

1t.J)Mufiianmjilpmtmfitr^h$fatJ.'B. 

/..•..'7. 

Rojiice  cJl  nii^ra,  inrHiicc  tiljrata,  altiiis  defcendcntc:  /t/;u  oblongis,  anguftis  nervofis,  lanceo- 
latx  (ivc  l'l.irrtji;ini  minoii  liinilibus,  nlit]uanto  longiocibus,  acuminatis :  f  jmW«/ pcd.ililnis :  /ii.re 
luteo,  faninii'!ii  oblongis  angulolis,  quaternis  iimu!  fic  juniitis,  ut  hiante  medio  tfMto,  fencltraia 
qiuctJani  incra  apparcat,  apice  nigco  fupc:  cmincntc,  clcganti  iand  fjglrfjatienigj  qu^nQmaai  OOnitt 
durtiTe  obduOa  eft,  daufiq,  iimili  &  huic  planc«  pcculian. 
In  Alpium  uqAio&  GDavittifaaigipiatur. 


/enU  (l>uMf»AiiflmfiutCMiitli.iitrittl  B..CMm  Utrim  Ger.  XaUtf 

Ftlu  huic  vcnoljj  fi>':>IiiifLit3,  IlcIIcbori  albi,  alccmacim  per  csttltm  peAiIei;i,  firmum,  aliquancu- 
lum  ianuginoiuin  difpofita,  quatuor  aut  qmnque,  (aporc  amacicante.  E  foliohquod  cxtremocauli 
inlilc^  Itoanunquam  &  proxinu  Iinu  prodic  fias  imicus,  longo  pediculo  nixiis,  quacuor  pctalis 
aiw-VUiiaacis,  <|ecudatn>  oblougis.  auuiunatib  fupcro  &  iafcro  majuibiJis,  laceraiibos  angufin 
8e  intenofe  patCB  lanng^nota^  conltans.  Es  honim  onUioo  emef:^  membraoaceus  quidam, ». 
mans  ceacaTiiiqjtte  utriiailnfccnliimbinum  owan  p«ne  «q|aans  magn Kndinc^  fiiperioteparte  feauv 
Hun  umbiliocun  apertns  &  hiatis,  hgnlpedQm  Frandfcanomm  calepodia  iimtatnsj  od  ooler  ant  Iti- 
tcus,  aut  palltdus,  intcrnc  nonnihil  villofiiSj  infjrri'^  .'.iitim  purpureis  quibufdam  vcnis  Icci^nduni 
longirudmeni  diftin<Sus :  hiattim  tcgit  duplcx  aniuia,  quamni  fupcnor  alba,  tencrior,  piirpurcis 
nuculis  confp^iif.!,  infcrior  vcro  deiua,  herbldi  colom,  &  vel.jti  Quicrorum  ocellns  m  latenbus  ha- 
beas:  iple  Hos  nonpcnitusodorisexpers.  C^itnlim  illi  lucccdit  oblongum,  mimmi  digiti  magni- 
to^niem  nquans,  trungulum,  tenuefic  veluo  puIreFeum  lemen  cotuinens.  /l«iixnigra,  non  vald^ 
QtaSk,  inlaaBinidinem&latitudinemoblMnii|t^^  anltilii||fibris  dnnaca*^ 

perionim  anaarum  caulis  veftigia  impreflaictinBOSt  cnwinrirarinns lcmpcr  in  novom  femien  eK> 
aAenat^,  amariujiculi  guftiis. 

Reperiri  aiunt  ilore  albo,  &  utricolo  purpureo :  Habetur  in  Ang^a  (ed  rarius:  v.  g.  in  ^  lva  qaa< 
dam  propc  montcm  IngUbam^b,  HelitvmJ  difta.    Iii  ir.onribi;?  Ilclv  ctitis  fatts  frcqucnscf}  :  Nos 
in  ^Ivous  ad  lacera  montis  Mlevz  piapd  Genevam  mvcnimus.  Ciulius  ia  lylvis  &c  fylvohs  lous 
i  eam  oUBtVMi^  Qoemoaiilnk 


I}.  f rffsaft»  Mtrhntir  CiHMiifcn(fr^?Pfliimir 

Cam. 

FlgBrtlnullo  modo  fcd  nugnin&id  8eooloredifliat  k  ndgaii :  Ftlia  fiquidem  longi  nujora  fimt^ 
Bcm  tani&nspmiaa  nafcuntur.  Floris  ver6  utriculus  candidus  eft,  Uneis  lubentibas  unc  indft 
4P"t^Hli  Mttmiim  quoa  tranTverfam  babct  &  Ellcbori  modo  fibro(am. 
.fkatifimak  Rom ejaiilbapndiioiiieaiinenilnatoM^^ 


N' 


De  Biftlio. 

'Otam  faujusdiaraAeriftiaun  iioaiBa  Biftjiimi  indicac. 


I   n.fvlium  fHajui  ftve  Ophryi  majar  tjmhufdam  J.  B.  Kflbllll  ^fivifin  igaijpPV  PlirlEi 

Ophry,  i),j'olu  Ger.  c.  B.  €ommon  €tXMip  Iilatir. 

J.  B.  ' 

.  Q|un  ex  Ordudum  fit  familia  Btfohum  ambigi  vix  poflct,  nifi  radices  multiplices  Hbrofacq,  ob- 
ftaicne;  fiqaUamibF«  cleganci  thyrlb  diipofiti,  qukn  proxime  acceduiu,  hcrbaoei,  cuUcum  fer^ 
&n»amexpiinMan%  lex  ioholis  compomi,  mmirum  labello  longp  bifitki!,  galei  a  advena,  alis 
duabus,  auriciilli  oubus,  quibus  galea  mcumbir.  Calcare  carent:  UlcioillS  infidenc  hexagaiUb 
brevioribus  Qc  Cmilidioribus  quam  in  Orchidibus  plerifquej  in  lex  partes  pormaointttandeniiicen- 
tibus,  yulvifailo  femimli  Orchidum  finuli.  Ad  florum  pcdiculos  ligulae  n«niti1Bn«e,  fc  non  qmdes 
pjmidihus.  Caulu  fingulans,  ceres,  niodo  vix  feiquipalmum  .altus,  a!i,;=  pci'i'i:  .nt  ctiam  ciibitalb, 
Ftha       duo  lolununodo  habct  ncrvola^  plantagiois  latitolia:  ciica  nicdium  caulcni,  al- 


Digitteed  by  Google 


Lib.  XXL  De  Herbis  hullfo/is  affinilfuf,  >  2,  ^  3 


tcro  cx  altenus  finu  pj  odcunte.    Sapor  radic»  lub.iniarus  cum  aliqua  acnmonia  non  Hnc  vilvidustc  • 

Caulis  vero  &  foiiorum  (apor  vifcidus. 

In  lylvis  &  dumcci!,  non  raro  ctiam  in  prnris  &  pafcuii  udis  occurrit.  Junio  menfe  floret.  ttcm  d 
Ophrin  rnfoliam  Gct.  &  aLorum  pro  fpecie  Ophrj  os  dcgcncrc  habea  Ophris  bulbola  Doi  li  de-  To«/n». 

tur  cjufmodi,  radice  fbla  Ivilbola  ;»  delcnpu  diffcrt. 

A.     l..  Htfolium  tnmimum  J.  B.  Ofbrii  minim.t  C.  B.  CIjC  Icoll  fUMp  bla6c. 

A  raJiee  fubfUvelcente,  fibrofa  &  Orchides  rcdolcntc  cauliculus  fimplcx  trium  quatu6rve  un- 
tiarum  fub  foliolis  prodit,  cai  foli»U  duo  Onhnos  vuliijaris  moiio  apponuntur,  qo*  parra  funt  Ria- 
bra,  Iplendcntia,  coloris  Uaifolii,  &  nonnihil  in  oordatam  cffifpem  t  rorundiulcula  figura  difccckn- 
tia.  quibus  cauliculi  akcra  pars,  fimilitcr  trium  quatuorvc  unciarum  fupcreminet,  cu|us  Cimmo 
culi  parvi,  hcrbacei  iniidcnt,  ab  Ophris  vulgans  flonbus  cxilitate  fola  rccodcntcs,  quibus 
exigua  (ucccdunt. 

Julio  menfi:  Dotjffiraum  floret  lobo  natali,  fod  in  hortos  cum  Rlekt  foli  natalis  citiits. 

In  ericens  mlis,  inopacis  mtcr  Encas  i)bfervavimus  in  Anjjli.i,  led  raj  ius,  &  in  Seprtntrionali 
parte  uiluix  duntaxat,  ut  v.  g.  pro;)e  AlmMndhwry  vicum  in  comitatu  Eboracenli,  in  montc  PcndU 
dicto  Lancaftrcnli,  &C.  In  opacis  raulcolll^,  lylvis  Broccio  Sc  Offlnannino  verrici  dicto  lacai  YSni- 
cnubui  n.ildtur  C.  B. 

\.  Ojbrit  minima  Pnribm  furpurtf-cr«tii.  Mcntzel. 
In  fcopulo  Alpcftii  Mittcnwaldcnfi,  mcdia  vii  intcr  Injpriick  6c  MnHebtn. 

A     4.  Pi/elium  falujhe  Park.  a^atf^l  Ctoap  i>IallC. 

Vark. 

.\  BiFolio  vulgari  differt  parvitatc  fua  &  quod  tntcrdum^  etiam  trifolium  Gt,  viiore  inliipcr  & 
glabritic  foliorum  ;  florum  fpica  mulco  minore,  flolculis  iingulis  aU;is  fiinibbus  £c  concoloi  ibus  : 
tandeni  r.idicibus  liib  tcrra  rcptatncibus.  * 

In  paluftribus  oritur.   Hxcplanta  ,i  D.  Dent  hoc  anno  1684.  in  paluftribus  propc  G.iW/>^4^in 
agro  Cantabngienfiinvcnta  ad  nos  delata  cft  a  D.  Dalt,  ftirpium  mdagatore  diiigcntifHmo.  Parkin-  ^**^" 
fonus  non  in  udis  &  humulis  locis  prop^  S.  Albam  oppidum  6c  HatfUid  m  agro  Hartfordicnfi  iiiveu- 
tam  Icribit  fcd  in  paluftribus  Romanenfibus  m  Cuitio  plunmam. 


A 


Cap.  XXVI. 

De  Pjrola. 

m 

Foliorum  cum  P^'ri  foliis  fimilitudine  nomsn  funTpfit. 

l-Ioninj  fpiti  &  femine  pulvifcuh  Hifhir  minuolfimo  aim  hoc  gcncrc  convenit,  radi- 
cibus  Hbroiis  &  folus  lcinpcr-vircntibus  i  reliquis  fpedcbus  diftcit. 


A.      I.  PjroL  Ger.  J.  B.  ne/frM  vulgarii  Park.  roeundifelia  nMjar  C.B.  €omin011  IDintCT^ 

ortcn. 

Qliinqueaut  lex/tf/i4  humi  fpargit,  fubrotunda,  P^racds  pana>  cralla,  atro-vircntia,  glabra,  ni- 
«ida^  facie  (upcrna,  pediculis  palmanbus  ferc  inharrcntia :  inter  qux  caulii  nalcitm-  do^irantalis, 
atigulolus,  parvjs  &  acuti*  foliis  ahquot  donatus,  null.tm  ramorum  divjfioncm  agnofcens,  thyrium 
gercns  amcenorum  (Imim,  pentapet,iLn,  albidorum,  Orchidum  fcrmc  mo.io,  fnpemis  diiobus[pc- 
talisj  gakam,  imo  ycro  labcUum  bihdum  rcferentium,  multjs^mbilicum  obliJennbiis  afniim  cro- 
ceis,  ex  quibus  piftillus  rccurvus  prodit,  &  iraavcrfus  rcflcxus,  &qa,indaiii  veluti  proboladcm  rc- 
fercnj.  Flores  capituU  lcquunmr  angulola,  pulvifailo  minuto  plena.  Sapor  tonus  plantf  amanis,  non 
finc  infigni  afhiiaione. 

Hxc,  obfci  vantc  Ciufio,  florc  cft  vel  ampliorc  molliquc,  vcl  minofx:  &  duriorc   Nos  ctiam  in 
Horc  dirtcrcntiam  obfcnMvimus. 

In  Septcntrionalibus  Anglix  variis  iii  locis  invciucur.    Propc  Halifax  oppiAum  copiosi  oritur.  ttau. 
In  montolis  propc  Gcncvam  collegimus ;  inq,  lylvis  montofis,  plurimis  Gcrmania:  in  lods,  Apud 
"°»/"i  '^"^}^  mulcofis  mter  Ericas  (ipjus  occurrit  quam  in  lylvis. 

Vulneraria  cft  ufu  intcrno  Bc cxtcrno  cclcbcrrinia.  Vide  Qururgia;  lcriptotci  »Vr«fc' 

A.     4.  Pjrreia  faito  ftrratt  J.  B,  /•/»•  mrncrmaia  jrrrato  C.  B.  ttntrttr  Patk.  fccmda  ttneritr 
aufit  Gcr. 

Tcncrior  cft  altcra,  radice  repente,  caul«  breviorc,  infirmiore,  foltii  circa  imum  ornato.  dimi- 
dio  minoribtis,  tenuioribus,  oblongis,  acuminatis,  tantillum  in  ambitu  crenaris.  Fltw  pcr  caulcm 
thyrloides,  przccdcnti  limiies,  nunores,  capitula  relmquunt  angulola,  ftylum  ex  umbilrco  profc- 
rentia. 

In  montibus  Gcncvx  vicinis,  inq,  fylvis  moatolls  aoa  hagc  a  Conftanna  urte  Sophufiam  imm, 
versijs  nobis  inventa  &  obicrvau  oft. 

Hanc 


H  I  S  T  O  H   I   A  PlANTARUM, 


Ltqu. 


tlxnc  cili  lul^icor  quani  in  lylvj  H-tfthmtin  CoouMtu  Eboracciili  tulcanRai  obfttTavit  no« 
Uf(||<ift8adic  D.  Wichitin :  tum  8c  ^ilii  muiord  ei^nt  quiin  in  Pyrol*  Tulgari,  flc  mncrqmtj  8c 
'  drcum  dt-as  fevicer  crenan,  &innniEiro&orielMtiir.      '  '  '  . 

F/re/j/ni/jfdiMj,BiPark.CluCyr«/</<CT/,  ArhutfelitQ.^  Vfr-ticnns  ClMjitQci.  caun. 

Lleg.intiflimuin  cfi  iioc  gciTJs  int:;iiiL;m  qiiotlimmcKlo  fi  i  t>.,'.rji :  nam  novclli  brevtfq,  ramuli 
.  fiagulis  annis  rucctcfccnicsj  ali  .ld:  .iiiiios  hrnii  virid£l<||  pcrmancnc,  &  (upra  tellurem  Cnuncat 
donec  tanciem  ponderc  (iio  dci  ^  i  iu.ini  procumbant  &  ma&o  ie  oondantf  iibrafq,  inteidiiin  »  ' 
gint;  F«/m.  iitplurimitm  ad  iinguta  intemodia,  ubi  novi  raniuli  Inceidciint.liiiMf  tema  aut 
qmana.  huxt,  camofa,  fitperni  lanuatius  virentia  &  fplendentia,  LnDeollc  fi^  (bnnj  &  niag- 
niiudine  pcop^  finiilia,  in  ambitu  tamen  fefrata,  guftu  admodum  exficcantc^  deindc  am.incantc,  * 
'  tit  reliouarum.   Exhorum  medio  (blent  Apnli  nova  gcrmina  prodire,  qu£  (oliolis  veluci  fqujmu' 
lis  priait.i,  in  virgiilas  tandcm  dclinuntj  qL.ibus  tcrni,  r,u,irerni,  intcrdum  eri,jm  quini  mfidcnt/iTrM  - 
vulgaris  P^ToIa:  Honbi;s  finiilcs,  paiilo  unicn  nujorcsj  cx  albo  puipurafcentesj  quibas  excuflis  fuc- 
oetmnt  pcntagona  cipicula,  tenui  femme  inffar  fcobis  picna,  qii,r  cum  fiiis  virgulis  hyeme  cxa-  ' 
rcfcunt.  Rtdt»  iive  potius  cabliculi  fub  nuilco  latentes  longc  latcq,  fiuiuna  teliiue.  (fuimncur,  & 
fubind:  fibras  agpnt.  .  .  '  - 

Abunde  (toixait  in' ^lvis  Siitzeftai^ 


«  ■     .  # 


.  ..).  ..  t .- 


Digltized  by  GooJ 


H  I  S  T  O  R 

PL ANt ARUM. 

LIBER  yiGESIMUS  .S£CIJNDUS. 

QJJl  EST 

•  Dc  Heibis  GraminHblm  flore  inipcifbdo  cifljilifiiiis  Sc 

non  culmiferi&  ' 

LO  R  E  M  impcrfcaum  voco  qui  mcrc  aaniincus  cft,  hoc  cft,  Iblo  calycc  & 
ftaniiiubui  conllat,  foliis  ilhs  fiigacibus  coloratjs,  qiiz  pdula  dicimBS, 
carcc.   Calycis  noinen  hic  lati  aceipio'  jro  glumis  -octaitt  'r^ipjSs^  6 

quorumn«tefbiiiiiiieaouie«qpaqaa  An^  «liqitt  filtan  ox  pgtrtt  to. 

gunt. 

Cum  autem  Grammifolix  flore  irapcrfoaoduorum  fint  gfsnenun,  culottfene 
falKct  6c  aou  culanfera^JUbnioi  Imiik  «i  duas  patte»iiiffideiiiiu» 
Prioragetdeculmifcti^  MMaciBiiMi  ciilixi^^  1 


rd  WlX  patM  majore ,  vd  pino  mimn.  .  *  • 


Sficata,  grano  itidcm  Vel 


I 

< 


J   *{   <  Tritxi 


.••.lJ"s'l 


TRiTxcinb 


"1 

i 


t feMi74&4iimpiici;  HcRsniM.      -'  •< 
.|£«ni.&apuribniaaaiipofidt,  Oftfca. 

Um 

ftmOBlkM»  PAMCftlt.- 
(  .  * 

gnmo 

J^^;'^'^*^  fianato  IcugliiinaOBlBnr  j>ft»a  LvtKK 

'  '  .   •  .  -  •  ,        '  -     •      •  •        •  ■  -  • 

CMijffre,         [lliiiii^  IIM  lijju,;^! 

•£4fc!!^|clpfeidaM>ift«»i«ft'  • 


RmiEDlatsfinul  &  ^kaa,  BMkatt  j 
latcraCTCMitibmi  MAixtnii,llh 


Digiiized  by  Google 


H*I  S  T  O  R  I  A     P  L  A 


T  A  R  11  M. 


itjmtAttmmU.  ftngdsl.&iuiQecaput  tentante  ^veri^^bieqi  induo^i  Loiti 
%\anmKt  &Mitun  iSjf^pn  oompaailii  PBiOAM s.  ' 

enicuiat^,  Rltunis  ( 

"4,  4«vonSi6c  mvictx 


Penicuiat^,  glntnis  CAffis,  {cminibits  ^  gliimis  aliqtiatNnm  remotb,  perfbratis,  insia]is,^palid 
:  dundci,  culmo  &:  folits  arundincii  {  LACHHYMf  Jojti.        U  ^ 


*  BerU  tnkufer^tffam  mm  fm  vd 


"^MfnrltXL  ^utmturti ;  Gn  am  t  k  a  :  qiue  Vel 


Spicata;  qux  in  plura  adhiic  ccnera  (ulxlividi  (bjcnt.  ^  nniilitudine  dcnominata,  nim 
Tric*tccum,S!;c.ilinum,  HouLaceuni,  Phalaroidcs,  l,oliaccumj  Paniccum,  T>-phmum, 


pccuroiJcs.d^-t- 

■  mo< 

C  tieaMcofiini>  aq;uadct^*  ^^^f. 


nimimm 
AIo- 


vp«nwv/tf/4 ;  (luz  pari  modo  vcl  a  Hmilitudiiie  cum  frurocnru  vd  a.ioco  nauli  aiiKve  jKKidfca- 
/  tibus,  inplaraadhucgenm  lobittvidonw*  ni^^  ' 


! 

».  _ 


PARS  PR.IMA. 

^  De  Harbis  Cubmfn 


CUlmiKr«'«6oUniis  herbas  quz  caulem  teretero,  ];eniculanjm,&  plerunquA  eoBBimim  «iatVCt 
roliis^cindhim  .id  finsula  ff^^  bas^iia»  loqp^'ai%oft4  aaimihjfq»  quanmi  etiamle' 
minat  glumts  acerofis  toAarmnb  ■     '       :  -   •      ^  = 

'      -  ■  C:ii'i>ifir^  fitM  vtl  j^rarto  majtre,  v<lgran»mirwre.  • 

Cuimifcrx  grano  ma|orc  Frumcntaccx  &  Cereaks  diciwttiir>  oua  earum  grana  iwminibus  iit  ci^ 
bum  vMuM«  fi  nonMmium  ceit^  pluriinanan,  cnjufinodi  innt  Tritkim^  SlMsfe.  »rdetm,  tte,  j 

 — :  '  \  I  ■  i- 

.  •  S  E  C  TIO    PRIMA,    ,     ;  i. 

.  .  ■  *  t 


T 


Ritiawn  iiulo  dictum  crcditur  quo<i  cx  fpicis  tritunindo  iadl^cxcutiatur,  Grafcis  w'*!  quafi 
oi^f  i  «i0flemen.  Pro  qua  Etyraologia  facit,  qiifVi  Hciodiaiius  kribit,  a  Syr.iculinis 
nn»  3wfJ<  diitos  fuiflc  ««n/t««  quafi  "»t»<-  Qyibuldam  5»c>f  dicirer  ab  acucie  &  pyramidah  ipi- 
Cx  hgura.  • 
£lt  autcra  Triticum  frumcnci  genus,  grano  majore  in  hoc  generc,  oUongcti  ntido,      eft  glor' 


mls  npn        adhzrcntibus,^cd  triturando  facilc  aj>(cedeatwts  te^^j|||l|idD« lociilo  6  j 
ab  upolaiere  lulciiio),  farinacandidiore  jcleviof^,  11110)10000  opdtoi.  , 

•  --.'■** 
A.     I.  Tritifmt  J^ici  muticJ  Gcr.  Park.  Triticum  hyhernurrt  srijlu  c^rins  C.  B.  vulgmrtt ghmim 
trituramto  Jtfmtni  J,  B.  JD^JtC  0?  fictl  W^tat  tt»Ut)OUt  ix)mfi. 

Ex  ra^Lcihui  iiu:!ti',,  tcjiuibus,  (ulmi  phircs,  gcniculati  aflurgunt  proceri,  trium  cubitorum  8c  non 
■txsh  ^tirhaiu' akitwijtic,  quatuot  plcrunque  geniculis nodoli,  fat&  craffi,  intus  conc.avi.  Sunimo 
culmuy^/M  iniidccpalmariscirciter,  anihs  carens,  auc  brcvibus  admodum  cin<2a;  ure.i,  feftum  & 
Joan.  IktptiftaB  floKm.  ITbi  deflottiit  ^«Mfiibroflbnda  liiocedunt(:.peraporuro'jQ/fgitudii^ 
'rnula  dilcurric^  fttperiorc  parte  hirfitta,  quz  allis  candida,  aliis  liibniia,  nani  etiam  tc  mfignittH 


Prmeiic 


Digitized  by  Google 


.  Lib.XXIL        De  Herlns  gramimfiliis  culmiferk  i  z^y 

Piovcnit  in  omnibus  fcci  otbis  culci  reRionibtis,  (olutn  Iztum  St  ptnguc  anuiii  idc|,  apriciun  tiu-       ' ' 
gb  &  nccum  qium  humitium  :  pro  terrx  cnirn  bomt.ire  &  diligeiiti  cultui.i  mn  o  luxunat. 
Tiiddniuaaieu  ahftis  carcncis  duz  apud  no,  m  Anglia  rpeues  (cmntur,jununun 

A.     !•  Tritktmi  fftcA  &graitu  mhentHms 

Q|iad  ft  poiiderafin$  cft, '6c  £uioi  ciim&ifi^ 

QLifxi  lcvitis  cfl  pri-calcnte,  8<:  grano  plcrunqiic  tiirf,ii'.!ore:  fortc  Tritici.m  filjgiiieum  C.  S.  cui' 
granum  mollnis,  kvins,  cxtnnfeais  nitidum,  molulia  l.i\iore  &  candifb,  fannam  omnium  candi- 
diffimam  ficlcvem  fiicicns.  Noftrum  quoi|,  farinani  oiunium  candiclifGmam  rcdditj  dum  nceai 
efta  mda;  TCrum poltquam furfurcs duigenter  fccroa  fueruu praoodeoQt £uiiu  fai padw £uia* 
•  fts  candidior  habetur. 

Has  duas  fpecics  in  ie  invioem  nonntmquam  tranCmicaii  tncm  infictas  i  venm. 

Uti^q,  autem  fpicam  aiiftaum  interdum,  fed  raiius,  producit ;  quod^quidam,  (C.  J}.  vetitt  ftthty 
fivgis  proprietatij  quidam  coodiiioni  triixiiint,  ita  «  m  pineui  Aercorato  agro  andis  carc- 
ant,  inmacro  &  non  ftercorato  iii3em  iwrreanc.  Addunt&  ccenftaaim»  quo  feges  adolcicit,  hu- 
niidi<iix>  ariRibcarcrc,  {icciorL-  .iriflis  mnnin.  Sunt  qui  Ic^ltis  dcnlicaiSin  wiCIKinqi  tikidttaBKf 
▼elinc,  deniiort;  legctc  li)«ci^  muntis,  ranorc  verbcum  aril^is  prodire. 

Nosin  nsqu.r  ordmanc  luturalitcr  Ipicas  fcu  mutiQB  lcu  .iri(l.it.;b  pm.luont,  id  frugis  pro- 
Mietaci  aicnbeodum  elie„  non  itffx  oondiaom,  non  cukurx,  affirmamus.  (iu<>i  vero  quz  nacura- 
finr  ^idsfint  idniuticis,  vel  aiiftatit,  nannunquam  vancnt  &  diverlas  prrxluc^  w  llllliraa 
^  U-w.^  nHfl****'*^  /«w&niiit,  1*  ak»  midam  nnhAiM  OobitoO^tJt  &  COnipMt»  COUfiini 

accadenti     '  .  . 

Alias  praeterea  Tritici  rHbn  «afielttei  «HcrntMnM^  dttMB  nlminim-^ka  miidcfdbieaiMBil 
aliani  ^ca  ariftata  albicante.    »  .  *  ' 

Not.  Nos  in  Anglia  Tridaim  Autumno  femper  feriroiB,  ntinqnam  Verc :  nifi  quis  arumi  auc 
eipcriundi  causa  alucT  fadat.  Minimi  autern  dubhun  eertfemus,  qoin  Triritiim  «jiiodcnn<f,Vere 
finim  tiim  proTcnirct,  tum  femcn  perficcret  anei  Autumnuifi ;  verum  id  Auraninali  infirmius  clTec 
Quodcunq,cnim  frumcntum  hyemem  talerat  Autumno  (atum  multo  i^ct^us  &  Mbeniis^graiio,«]uo^  ■ 
firraior^  &ciopio(iore  evadit  quamfiVere  fitcfetur.  l.         ■  ■ 

Noscutn  Cobmelk&BapLPomTfiiicnmcftivum  (eutrimefhe  proprium  genut  nonefleopi* 
namor :  veiwn  ^ricohi  fi  qitMido  Ay*ftf"«^  ttal^  oeift^^^hane  fitaonetti-^d  ItMdioooiniiiencos 
efle.  EtapudSaninia^  elflq^  SeMB  Alpinas,  ot»  Trifeiim"  hyBAifi>W|;jii't<  '"fc  imbres  neuti- 
quam  perferre  pofiBt,  faidonem  in  vemqm  tempus  dinerri;  npn  guod  exininient,  fi  alibi  ubi  coelum 
indul^cns  fit  icracur  non  {«wenire,  vel  qaod  ptopriiun  genus  Ik. '  Bt  ahm,  Genus  tnnieftre 
Thcophralh  vcl  Italisc  incognicum  c|V,  vei  Triticum  plurifaus  annts  VerC  (atum  tnioddam  gcijus  con- 
Aicuit.  Nam  continuatio  urnus  rei  ejus  nacuram  mucat ;  unde  non  ^MiK,-  -ftit' wiiiwciltintytltlillilltf 
conftitutionc  hoc  trtmcftrc  Triticum  a  vcrruculo  diiicrt.  'i.  .  .  u  .    •     :  ,i 


%.  JHtkmn^mgrmtmKom»  C&'  nfim  grmt  mmmm^  ^"f^  ^j^kmm  Vtmm^iU; 


Wfkmt  9m  nuiam,  jpiuBim  matimBmK  anUiABib^^jMdl  «aaflciH^B^  ^»sttt00ei^  * 
Qtile.  ex^  deeoiticiw  Mb  liAq^  fii^  in  dbir  niftitit  gifihlBliit^  \qa^  «i  m  tilBim 

Haud  proail  Lugduno  in  pegiimcmi  dn» ibo «DMo  pcopinqpiii  eDfinirj  <eob  iaiedlr3MrfiifRi}ti«ii; 

&  Gtoi  bU  vocicur.  Lug<^-  .  * 

Citmmmalmm  halxas  a^tm-cm  trxier  Ln^Jtmtnfa»,  mtHr fufftBum  tff  :  fijfttd  rfaMWill* jte 
t€mfnimim  tnUeMTTttKitmvm^aTtgrimtmgjm  &ttir^tJ>ertfravemM.        Ti.i.f  ,j;i'.  t 

:,r^^^^c^,a     .  .....  - 

SaM^  r/f  Oj^ciM:  SpitileftnipdiQtmi.le  finn^^ 
qiiatiior tontum reperiancur.   '  '■'".  »•  ' 

Circa  pagum  Eriiun  in  ABc^ogibcs  habetur«  obi  Jtf  f«N»«         IwilMailMI  4tMlllil^ai } 
alit  freummtiftx  tjusrrh,  \A.  fexangnlum  Tocant  i 
.  NocAtti  digiium  cfl'  Tricicum  quamvis  otnnium  frugum  prxftanliflinnB  fit,  &     9bo  fum  fi- 
pidiilimum  tum  (aluberriniun^  utriu^^  cttrani  fiigoris8c  calatisindeiili|flirouniciie,  necinre- 
«onibus  tamdm  tempenM  (n«MK  M  Hne  in         <c  SepM 
8cc. 

]iMlftinfandi»8E  MeriJiemBoi, or  Btrimi»,  Mmiriumt,  hiUt  Orimtks  fnvim&i, 

CiiiwM,  MfJfg^cm,  8e& 

Nec  miniis  obfervabile  eft,  Sc  aim  Diviiur  Benignitaris  a^nirione  commemorandnm.  Tr^iett 
futrctftc  *P!miui)  nihil  ferrilifls  dTe,  quoil  ei  natura,  [ret^us  Naturr  P.irens]  tribulr,  quontam  •lAiate.WI 
eo  ni.ixiinc  hornmeni  alit :  utpotc  cum  c  modio,  fi  &  aptum  lokim,  qualc  in  %/.icio  AFri«ae 
camjM),  cunteiii  qumquajnnta  modii  reddantur.  Mific  ex  co  loco  Divo  Augufto  procurator  cjufl 
ex  uoo  grano  (vix  aeoibile  di^^  ^oopaucismiiua  germiiu:  tnifit£c  Neroni  finuiiter  )6o  ifipulas 
gFioa  Venin     TiitiGi  IbtiBdM  l&^         Aii»  ed  «Nm  locom  LeaMem  i» 

Mannii    .  Kota»' 


Digitized  by  Google 


 i  t—    :  :  • 

H  I  S  T  O  R  I  A  •?  L  A  N  T  A  R  t  if  •  ' 


Notarnlum  pratcrca  (bhin  pinguiffimum  &  opuknttffimum  Tritico  ahiiqne  IhmKntaceis  perfi. 
ciomlis  non  conveniii^,  u:i  ncc  paupsrrimuni  8c  g^pciUimum  :  ciufmocii  cnmi  in  folu  &  ftipuUs 
vuiiru.jnuotamcirup.ciit,  qu.r  mird  luxiinanc  &  cxCrefcunt,  fpidsTntcrim  gracilibu^  fercvaa;u 
paucis  innii  granis,  lilquc  mali  nucntis  8d  ftrigofis.  Hcrba  lcilicet  &  culnii  jiimcufum  praripiunt  ' 
Bcfpicasddfraudant,  foite  etiam  propitios  Solis  radios  arccnt,  qui  fucto  nutntio  excoqucndo  &  in 
•  matcrUm  fianini  idoneam  cvchcndo  netdTariUunt.  IIii|us  c:\pcrimcnnnnhabuerenoftnaes, 
cumTk^cam  vuigare  in  Ameiics  ubere  gleba  ubi  Sc  calam  favcbar,  primo  lereiem,  in  baftscniiii 
akkudiiiem  furrexit,  Jpicas  tameo  km^  f  acuas  &  lemine  caffas  produicit.  Quodrca  Agricol»  «un 
Vaensqnita  modemi  fata  IxtiiDn  peoMibw  inmiffis  depakqre  &  ooeraereibieot.  LMxnria  fegt. 
twm  «ri^KgrjMr  intte  fttmi,  in  Ma  tbmttm,  &  dtfsft*  fuJtm  vtl  fefiii  mdUm  in  jpict  injJr^ 

/«f/"««f.  Plin.1.  18.  CT  _   

Not.indiim  dcniquc  nutnorem  ntmiuro  RUOiemo  nociTum  eflc  apud  nos  in  Anglia,  non  xftinn 
&  iTccitateni :  undciiivcrbio  j.artacum  cft,  Siccitatcs  in  Anglia  anmmaf  ciritAtcm  in^nqLLini  clii. 
ccrC:  quod  cxpenemunupcra  confirmavit.  cumAnoo  1664.  zftatcomnium  uicnKM-ianoitra  iic!- 
ciffima,Triricum  aliiquBUUDNnu&ds  tabcinr adokvenni»  Cc  {nunmi pvoadeiaot  pknno,  8c* 
pooderoiiffimum.  »  '   .  , 

4.  mitmnmAi^^  C&  Ger.  Park  Trit.  amt  makifliii  jjmt,  ibmm  fseili  . 

mu  J.  B.     .  f 
7. .  • 

RjJieem  fibrofam,  tulmum  geniculatum,  ftlul^M  Ctan  vulgad  usus  Tritico  habct  communia  :  ai 
fplcA-  fi;illimum  dilcrimen,  qux  in  Iwc  prxcer  qaatuor  ilfos  verfus  anftatOs,qLii  in  lumma  Ipica  loli- 
tani,  circ.i  mcdium  comQluresundiquchbi  .idjungit,  niultiplicique  CQngcftKwe  jn  vcntrem  creldts 
granuni  cnam  multo  candidius  8£  dchcatius.  C.  Bauhiniis  IVitici  rufi  fpcdcm  fadb  Hoc  MeQoli* 
tsuut  quibus  famiiiare  cft,  uc  cxtera  genera  (erunt  &:  colunt,  rcfcrente  Porti. 

5.  TrtlKum  ^(itfmt  gt§9»  U»ifa  J.  E  An  Trifttnm  Mongt  ftmint  G  B? 

lo  IjnGaro  nit&iid  Tiib$iTu|Bili  longe  niaiQren,  kx,  aut  ftptem  uQcianim,  ariftis  dodrantali- 
bus,  sedafib^pmiBiniL  ^nnut  nooalam  Erj^pum  oUoagam,  laici^^tifcm^  &  quani  vul- 
gan  dupbfMlobiMMQUMiitii^llH"^  iaviocniB  i^MVCo  <e  cintiMi  can> 

vcmt.  • '  1,       •  ^  ■  '     •  • 

ExfaoitoStaiiiUidBaiio  baboit j.  Baiibiam  ^ 

JL   6.  Trititam  mrifiis  mmitum,  mitittiim  grmm  &  fficSg  gftimis  Uviim  &  fUtmlmtihm, 
^Ut-ttUiiUw^ttWi^eaX,   AmTrit.m^  draah/t&mmm  Ger.  tcFaak. 

Hac  %eciei  apud  no«  io  Aoglsaferitw;,  eft  ^idt  miilBi^  qobn.Tfiticu»P  cinerioeum;  glumis 
kiAai  &  ^endenbUis,  caftaiwi  quodamtDodo  por  BHttnacemooloii»  fta  nifi,  granis  enun  lo* 
feibentibus.   lixc  fpecies  anftas  fponce  non  dqpMlit  «aaoi  pofl^jllMi  pHliniir.  venim  Oo,.peidl»> 

dus  adhaErclcunc  quam  in  Tncico  cinericea  • 

-  ,  .-7v.,7i«'<*w  emlmaimmsxiimt  miAu  Jtmmim,elmmar  tritnrmtJe  Jamttm        jiit  Tritiemm  ff>  . 
'     thmmJhfikifiiitiihQiti  TriHamnjftamm  Qal  Tj^DtimiTMk} 

Sjfy^dofum  vilendaqneinoilluaidinueft,  ttJamii  pcocehs  geniculacis>  foliofis,  fpica  maxinu,  fai 
ieiqaipaltnari,  duohus  granofnm  ordii4batcoflano^  gjumit  hirinab  qncriocis.  io  iongifluDas  aipec- 
rimaiqueariflb4afineatibuib  qubustn^  Huic.naUi. 


.     A»  TriiiaM  ar,/latum,  ^  maximd  mmMV  gbimt  Hipl^  mfitm. ,  a|Q«|l  jjillTWifc  itt 

Gnne  piace^  jDuciMMI  ta^ot. 

Hoc  genmapudnosmAngjtafiegoen^ierinr:  Tiidooipka  madciinajus  eft  ficelatiu^  Ipick 
raaionbus  habmoribus  ariftis  lonfl^cMnraTallail^  qu»  ttnifln  noa  caid  ammamriaiem  andiaiiu^ 
imnis  cioereb  Mriutis.  ■  ,  . 

Noltrnm  hoc  non  iimplicem  habet  fbiltculum,  qualem  Tritloo  fuo  tTpfiioo  tribtnt  C  Bariliiinis; 

idcoque  fi  dctur  e^uCnodi  Triticum  cyphmum  qualc  dcfcnbit  C.  Ba'jhini:s  noflriim  hoc  cflc  non  po- 
teft.   Vcrum  Hiih»iz  plaatanun  EDroduoeoiis  Audores  C  fiauhmum  crron»  iniimuUot  mulct- 


Spica  eft  elegand  &  magna»  ScoimmmwimorilliBdeniislonBshoim.  ccenileialiqoabdo  00- 
kiris  iecus  quimin  altis  frng^  tanaiAnkviainn^iMflaf^^ 
pnrpunocoloieokenria,  aj)u$o^^ 

Tragum  fhimenci  gcnus  ijiica  cojmlci  iMfi.  quod  Iniji-s  {^'nonvTmm  iadt  C 
~m  ipedcoi  rcrerc  iiilbr .  LbrQduneaiis :  quod  i)k  nobu  eciam  placct. 


jlf^itmm 


Digitized  by  Gopgle 


ni  -   ' — ^          —  ■-   ■ — ;   ^  

lLib.XKn.       l!k  Herbu  gramimfoliii  Cttkmfg^  123^^ 


Priori  fimils  eft  grano  excepto,  quod  pulchrius  eft  &  aliiiiin,  ex  quo  farina  aiba  &  delicata-  Bt.  , 

Tndcain  quo  pnnderofius  cxceru  poribus  co  melitu.  Hiflc  apud  nos  Londinenles  inftkoret  poor 
dqreTritiaim  cmunt :  habet  aliauid  {eotoris  &obftniends  naturx. 

NotK  oprimi  Tiilia  Smt  quod  rcccm,  &  perfeftd  oimiriid  6t»  qo^  coiore  luceum,  quod  den- 
fiGonim  8c  ponderolMlni  um,  quod  .iqul  niSCnJOlUi  CAiCRiiifr  8c  fnaxime  mtumefcac,  quodcopio- 
fidimam  farinim  prxKe.it,  (\vSk\  ab  omni  vicio  iinanpe»  utLolio,  MclampyrOj  uftil.iginc.  &c. 

Triticum  inccr  onmia  Ccicalia  canquam  nnrftmrilBnium  conimeodacurj  noa  ictlmn  ob  ioliaiem 
nucncn  ii  vmi«  iodqiiddedanadvenuiiiiiilM  mnriiB» te  «mrinfeBk  «r  a«mfiitM;A, ittilirnr  iSrpe* 
tur.  C.  li.  f 

£  Tntid  faiina  probi  fermenuta  opcimus  oonficitur  panis.  Vcrum  &  Amylum  cx  ca  ficri  PJi- 
nius  alF.:ric.  Pukes  quoque  infanbbus  commodifSmz  cx  ea  m  aqui  auc  ladc  dcaicia  Hunt,  qiue  & 
optioK  nutriunc,  &  m  cantoa  apperencu  &  Veneris  defedu  commeodanmr.  £a:dem  in  fiiucium  & 
neaori&afe^ibu^  Remun  &  Velicxexnkcradaoe,  flinaoqibia  alvi;, prafivtim<t]{{iaueria,  perudles 
liuir,  vel  ex  idcBBi  cnm  botyro  confeftae.  On£  Triddejn  Amwimat^  aae  £icili^  conficiCDr. 
Gaicnus  Tntici  clixati  ifi  abis  ufum  damnat;  veriim  nos  ih ejuslwlyiOCOIldMl,  ficSao^aroednleo*. 
rAci,  u(u  ticqucnti  nulluni  Llamnura  autnoxam  (enfinuis.  . 

Gr.incx  Trincc.c  contccbo  apudCatoncm,  (fic  vocat  pMran.i.Ti  tritiocam  puk6iivc  ex  ea  para- 
tam  )  pai  uin  diticrc  a  prxpaiatione  pulds  trincez  apud  nos  in  Angba  uGtatx,  jpnimfHtfl  indz. 
Selilrram  trittct  ftirt  tn  mnrtdriani  furmm  imdat,  Uvct  hcue,  canittm^iu  dttrabai  hau,  eludttfnt  btnit  \  " 
m  «lUm  imUs  ct  *<^m  fura/n,  co^tit^iu,  tibi  ceHum  erit,  Uc  addat  fanlatim  ujqiu  adti  dattc « 
€rt^m  trHfaHm, 

E\rrink:iis  ad  vi(um  &  debilem  Afi  oUcoruni  &  ad  iT^oib»  wHeodas  coUyriumqinod 
ingrcditur  vuic  .ipud  C.  B.  m  Th»tt.  Ad  maoidas  0)llcadiii  fias«QidTdcico,expn^  rakt.  Faciem 

enjgat  f.irina  Tritici,  fi  cum  aqu*  Fabaram  calida  IblvatBri 

.   Ad  lichanas  recentes  in  incnto  aut  alia  faciei  parte  Criipi  apud  Galeaum  c  Tritico  mcdica- 
mennim. 

Triticigrana  multa  in  incudem  impomtOj  deindo  liminamaa  is  [aut  tcni  penndc  eni:n  cft  ] 
igne  caleudum  Tricico  Cipcrponito,  6c  rclolutum  ab  co  liquoreni  cahdum  adhuc  affcno  ac  liijwr 
Jx^enas  bntca  tioc  iiQbffliutot  curacos  lcimus,  nec  iolum  ad  itcheoas  laaci,  ied  expenentia  ikh 
flrdadomaegefltftlMipetaBfcimpetigincsvalet.  Umad'iikainiiiBU^'i(Bdiinftinannu&  i>< 
maa4fiiBoie«fteBnna£i«mJ«rijg^  '«. 

Ferina  qun  oleo  nim  « «nlwBBi  cira[Jafmafr>  impofia,  roeui»  in  cofla»  oleo  adJP 
to,  mammaram  duiitiem  emottt;  Eadan  Apoftemam  Ji^atiSj  Iiems,«Iiaiibigne{imiin  iq**, 
turat.  ■  ' 

t  Kcrvonim  concraAionibus  &  mammis  dcpcndcntibus  cx  accto  cq^.x  Sc  iuipDfit.i  prodeft. 
.  Tnticum  crudum  comnianducicuin  5c iinpolitujncoiumoiiis  ii  Ciiio  rabidoaii.viiiaridicitur.  Idem 
OCuIonun  aponein.ita  nunirat. 

Ad  alvuni  irntandam,  c  farinx  parcibui  duabus  6c  una  (aiis  cum  albumine  ovi  pafta  confidairf 
in  formam  ruppoficorii  roduacur,  olco  vcl  butyro  inimgitur  &  ano  inditur.  IVMagrx  confiaci0 
didnr  pedecaogenueulqiiem  Triticum  mersere,  quo  lcvatus  eil  inopinatd  Sexcus  Pompooius  rs- 
ftiente  *  Flbuo:  iwliib  Syni^  cnrario,  fi  Triticum  conquadaQwo  ui  vafe  ad  igaem  caleicat.  •ukiti 
.  Adomnes  quotnniciinqiie eiaaiia  dplares  Bwisandixifalet  fiwiai|ilafma  ex  £iruac  Tnticeir  6ce^%s, 
Hordeaoez,  .flaramClHmHney  8cB«finun,  iingoklnniHadil  dama»,  in  aqu^deco^  doo  oJei 
Chamzmcliaiie  Bdkn  fiD|pdanini  «oiGia opa  «ddiiib  ac  In  a)odtnA«ttaplMiaiis  caW  ceici 
impolituni.  •  '  . 

Fcrm^ntumex  farina  triticea  calefaciendi,  eYrraheodi  &  nuturandi«i  JCaditnm  e/l,  privadin 
callt^  m  plands  pedum  excenuat,  &  cum  alu  cubercula  tum  cuam  f  uruoculos  ex  fale  maturat  aoii 
eperic  * 

Furfiinim  mulciplex  uCis  eft.  Inierviuat  uiaBibus  pui^gandis  laponis  vjce,  fi  aquz  ia  qua  ablaoB» 
lur  imnulceanmr,  quin  &  manui  moiletalbaique  readunc. 

FutfimbuspurnadisialiervitafeaiDqpucalBftftaBa^  G9*V^ 
lifiDa  ex  deooao^ndum  afperitnam  8e  dfllonm  leok. 

In  aquadecoiSi  &  lacculo  inditi  omni  hmiflBB  exprefTo  (i  caiidc  applicentur,  Pleuriciconim  pun- 
Aiones  mitigant,  modo  lacculus  refrigeratus  in  eadem  aqua  cakfacius  &  expicllus  Izpius  appU- 
cetur. 

Aba  pncterea  mulca  juvamenca  przftanc  quz  C\  plaoec  apud  *  C  Bauhinum  vida  « ittMrM^» 

De  Tmu. 

Bate  mnltiplr.x  Etyrooa adfcttqr.  Vd  etiim  dedodmr  i  Pamu,  i.^.  t*m^  fire  fili  glomus  od 
cnjmfiniliBidmempaamfiafl^ialBnti  n»T».  VddicknrPanis  qoafi  pa(cinis4pafoendo.  Ve!  <ft  ' 
panis  h  Deo  Pane,  quod  Pan  primus  confiwlas  fnigcs  coxiflc  porhibeciir.  CajEodor.  Ve!  ab  Adje- 
ftivo  tAf,  quafi  •  f»*  Wm»  l^limi.  Panis  didus  quod  ciim  omni  cibo  apponatur,  vcl  quod  omnc 
animal  cum  appctat  liidor.  Vcl  quod  inltar  omnii  cibi  lit 

Sed  omnuun  ( tnquit  VoiSus  m  £jcymolog.)  horumce  fementias  diluic  Athenzus,  ex  quodilbcro 
cft  Komaoit  panBm  vocui  mod  Daiei  dicunc  «trk  Vel  «Iidief  paacni  i^^w»  dedan 


qood  Daiei  dicunc  «vk  Vel  itlm  ^mcai  i^^w>  dBdooets  It* 

Paoii,  definientt  C  Badnoo^  «ft  dh»  ex  finneacaoeiimoliiii^  aqni  oiK^ 
apparanna 

}  .  IMaaattft  (Ig^ 


Dijgitized  by  Google 


1  24-^ 


HlSTORlA  PlANTAKUM. 


Qnat.ior  panis  gcncra  apiid  antiqnat  k  tritic»  tid>ant. 

I  Si!is:"itat  panis,  nXi>iin(,  cx  filiginc,  ideft,  flore  &riiMtjfife pnriffinM,  moIUfliina  imDiE 
fijiu  parte,  ob  oninibus  tui  h;i  ibus  cx.Kaiffime  repurgacx 

Teptr  &  mvtus  molli^jue  fiiigmt  fiJirr.  Jiivcn.il. 


'  1.  Sindighum,  miuJk>Svit.  cx  limila  fcu  (imilaKinc,  ui  efl,  hnnx  partc  tenui  (juidem,  &d  fili- 
Mne'tniiiunore,  utpoce  cx  quo  iinri  oniiics  cxcuffi  lunt  furfures,  fed  crafliores  tantum. 

a.  Otfi^mnmt  wn^nrd-  &  «t^Um^,  ex  farina  omnes  fhunenti  paum  falle  concioent^Guii^hiL 
Td  florn^  vel  ftniiiwn  deoeflit. 

CiA«^Mj  Kpegarius,  fbrdidus,  iY*aitt,  iv^t,  i  furfuracea  fartna  coa£h:s,  ex  quo  moUiffima 
pnn(nm.tqne  nrina  excuHa  e(l.   NonnulU  his  addunt  auintum  ^eiius,  quoci  (uifiiraceum  vocant^ 
mlvcli'  leu  ■'ShitlTlw  Athenxo,  qui  Canicaccus  p<inis  diccoatur,  quod  in  Canuin  fcre  gratia  OOofia' 
lolebat :  £t  hic  ex  Tricici  exns  condat,  ouz  Latini  furtures,  canicas  Sc  apludas  vocant. 
.  Ficbac  Sc  olim  (M  irccllo  Hdcs )  6  poluiis^lniiiiBiiti  miiifliina^  ai  inokepirteem  adbndcetite 
indcque  mulcis  ciun  fordibus  dctcdb. 

Opcimus  ac  (a&berriinus  pants  eft  ^tu  concodu  fadllimus ;  talis  autem  eft,  monentc  Galcno,  cfA 
pluriiwW  eSt  knmBntatatf  &  pulchernmi  (ubadus,  quique  in  dlbano  igne  modcraco  fuerk  aflatus. 

In  fimma  (tn^ii  CBauhinus)  panis  (H>tiina  comnieiidacio  oonlUt  Tritid  boniute,  juftlqne 
ejus  rnolnura  ac  poftara,  cribri  tenuiute,  mi(tione  plorima,  iermenci,  (aliloue  modico ;  dcin  apftt' 
rani  (i;ba Aionequc  exaiaa,  &  proba  codura,  de  qulbas  copioic  diderere  noftri  non  cft  mftituei, 

Not.imluni  tamen  in  Ani^lia  Ipumam  Cerevifix  concrctatn  ufitaaflimum  fermenrum  cile,  nec 
noftr.ucs  alio  fsrc  uti,  nili  ih  hujus  inopia.  Hoc  autcm  fcrmcnti  ^cnCs  (  tcftc  Plinio  )  apud  Sep- 
tcntiion.ilesolim  in  ufu  fuit.  GaOtx  &  Hiffani*  frumtnto  m  ptnm  reji!{tto,  auibits  Jixtmta  gemrit^^ 
^mnd  iti  eimtrttd  fro  ferment»  utumnr.  i(Ma  Jt  tm^a  Itviw  iUu  ijuam  cttttris  fanii  ijl,  Plm.  hift, 
kb.  iH.  cap.  7.  £ft  crgo,  Pbnii  teftimonio,  laodatilliinum'  hoc  fermcnci  genus. 

Certum  m  fbrfiir  vires  aUterliorias  obtinetej  quilMis  intcfHna,  fitntus  fiunaair,  ^e^onem 
flfanulanrar.  ffinc  panii  cpii  fit  exfiwiaa  coi  fuifiiies  oninei  eiaiffi  noa  lnnt>  modo  probe  fer. 
mentatus  (it  (alubrior  notns  videtur,  (apidiorque  ebam  quam  qui  cx  mero  flore  (cu  (iliginc.  Ex- 
ciinfeciis  mica  panis  ad  eadem  fere  ublis  eft  ad  qux  farina  triticea.  Galenus  fcnbit  cataplafma  ex 
panc  fi^mi  magis  digcrcre,  quamquod  ex  Tnaco  fit,  cb  qubd  Panis  falcm  Sc  fcrmcntum  aiijoiiAt ' 
Babeac,  cuius  lententia  rarioni  conlentanea  videtur,    experientia  etum  eam  conrirmat. 

Cbcndrus  8c  Alict  quid  fint  diximus  m  cxnlicidonc  tcrniinorum  quantum  fufflcere  videtur:  cum 
cnim  |am  in  dclitetudinem  abierint.  non  eftcurde  eorum  pneparationeaut  nfibosindbofleniedi» 
cina  admodum  (blkitifiiim  QpipwrioianeonMi  «pliGaimMQ  ddkicnc  CBaahiiiiHwamiai 
&J.fiatiliiniiiiftonam  pomt  .  *' 

Amyltmi  eciam  qnsd  ft  ftjdem  diAom  et(t  cnjns  iriresScnfts  vidc  apud  Baubinnm  utrumque 

F.»r  duplex  eft,  naciiralc  &  faditiuin  :  n.ittirale  eftcerf.im  r]i;  vlL!am  frumcnti  gcn'j>:  fiaitium 
Plmiub  pro  l  arris  farina,  (ivc  pultc,  (i\  c  p,r.inodecorticato  luiiipiillc  vidccur,  cuni  c\  Vemi  lcntcniil 
(cnbit  Populuin  Romimmi  hirrc  taiicnm  c  frumcnto  trcccntis  annis  ufiini  fuilic,  I'ar  cx  ActtO- 
oftenditur  ellc  quodvis  fnimcnti  gcmw,  dccorticatum,  &  ab  utricuiis  rcpurgaium  ac  dcu«le  ia 
partes  aliquot  conti  adum  &  f  iccatum. 

.  Athcra,  puls  &  gluten  confiftentia  tlntum  di(!erunt,  Achcra  cnim  pulticula  liquida  eft>  in£u)ti> 
bos  conveniens  qua;  cx  fantt».  tentaoie  ciim  oerevifia  tetuti  ali6ve  liquore  ooquitur. 


nnc,  promde  miniis  glutine,  pli.s  nutcm  quam  Athera  viiccra  obftruens.  Athcra:  .lut  porrus  pultis 
gcmis  cft,  cdulium  quodGalenus  cx  niulta  Tritici  fariiu  Ia<Si  permixta  (icn  (c.'-ibit,  quo  hac  atate 
umverla  infenor  Gcrnvmia  frcquentiUimi  utitur.  [  Pultcm  puto  intclligit  quam  nos  j^ofipinubr 
t>in0  vocamus]  Cibtis  boni  (iicci  &  multi  abmenti,  (ed  eos  qui  co  adiduc  ucuntur  oflendeni  Mani 
in  hcpatc  obfVrudioncs  parit,  &  calculos  m  rcnibus  gignic,  .•uitore.Galcna  J.B. 

Tragus  cll  rcs  ficl^icia  Fidbat  autcm  ex  diverfisFrumentarumgencribot,  ucex  DiolbBriJi^,  Ga>. 
je^Ftoai  Jocis  uhi  de  eo  agunt  inter  fe  coilatii  pat .  A  Chondro  8c  Alict  prqiaiationie  pottflhum» 
diMt;  Cboodnni  fiquidem  gyp(umte  aieM  pMfiduiCs  Ibliawi  CMtt  emnndai^  Teagpi  fak 
aqoi  macetainieuoRicanir. 

*  &  THMmm  CMtitmm  PiA.  E^lv^  Omkm  C  BL 

• 

Uiirh.x  cfl  Tridoo  fimilis,  folia  8c  caulcs  Tritid  rentns,  fpicifque  aliquantulum  afpsras,  nignores 
&  arifbs  breviorcs,  aijus  giana  Tritico  lativo  minora  funt  &alcera  partc  obtuia,  ita  ut  Secales  gra- 
na  pcitii:s  quam  Trmci,  xmulcntur. 

FrequeodfSm^  in  CNta  invenimr  &  negligitur  unde  Hoooci»  Bdli  aus  iemiaa  ad  Chifiutif  nufit 
v(sn^«ri,  quodTadcum^haftmlignificac^nomi^  QnmaoaaUqperaBOiie  Creto^ 
doio  Sioib  Rftraitc^  Oi  perlualaiiiK  Tiitiai^ 

*  9.  rrWomp  rf»ft<ma»  Pirib  2i»2ai^HB 

1:  renune  Triroli  allato  in  Anglia.fitmn  culmo  (iirrexit  bicubitali,  foliis  quam  Tritid  ncftiatis 
l^f!.'?^-"'  ^in^^  fpicis palmum  Jflngj^  ariftii  pntlongii  drcumvallaas,  graitis  Sccalet  inflai  nigM- 


Digitized  by  Google 


JLib.XXIL     .  .*De  Herbis  gramnifdm  culnuferii,  ii^i 


SEwle  alecaiido  dicitur.  Nam  cum  duo  fint  scner.i  fru^r.in,  F,u>»tniitm  &  Ltgnmn  ;  Icguniina 
quklemmanu  leguntur  vcllunturqLc  :  aj  fmtnciu.i  .r.i  i  lcciiKur.   VojJ.  Ei}niJ(g. 

Secalei  TriDtio  difiiBit  grAno  ilngoliorc,  tcauiorc  &  nigriorcj  i^ioi»  non  oper»  icd  Jia-> 
do:  cnlmoditiMei 

t.  SttA  Qer.l R  «fririw  Rrfc.  ijfitiimmvdmfm  C  K  <k> ' 

C.  JL 

I^ii^rfiMeftmofi»,Yati]8iiB,fflira6:  /SJSv  cura  primum  prodeunt  rabeftcntibaSj  3ein  ut  rclt-  ' 

qiiori.m  fr;;mcnnnim  vircnribiu^  Trinci  tcnuioribus,  longioritHJs:  fu/w«/ niinierolis,  fcnis,  (cjxenis, 
ctum  iiluiib.is  (  caini  .mtc  hycmcm  a  pluviofi  rcmpcf}.icc  illxluni  nidiLCs  cgcrit,  &  iii  cctpitcm 
oujfi  cv.iferit,  mjgni  pro\entus  (pcm  ficcrclolcc:  q:ix  p!criini]uc  id-Jn  non  f.ill:r  ut  c\  uno  grano  , 
duodcni  K.<  plures  quandoque  ipictti  ciilniicxcant)  qui  Tnticeis  graaliorcs,  athrmioics,  longiores, 
&  ex  ragina  alpera  graminca  Arundmaccive,  qua«emis  utplurimura,  nCHipiinquam  quinis  iiitemo- 
diisdiitin^  prodeunt,  fpias  in  vcrfiis  digeftis,  ariftisbrcvibus,  nemiaquam  iimocenttbu'>  tinctis,  & 
aliquot  qoafi  namotis  ferratis  (  civcat  crgo  quis  nc  on  fjncam  in<lat^  quod  8c  in  relitjuorum  truj^um 
ariltis  noavimus.  ^  Plm  eft  luteolo,  qualis  in  plcrirque  fiumnids  ol>(ervatar ;  &  diu  fbret,  ade^  ut 

quadragclimo  untum  die  4  flore  matnreiciit,  poftquam  enim  deBoruir  (epctmanis  quinqtie  matura-  \ 
tur.  At  fpica  cum  florct  cro<aa  cft,  quarc  rubtgini  cum  imbrcs  rerinuciTt  opporr.in.t;  inc  vcio  * 
pracgnansprocumbit  fic  doorium  propcndet  quia  ionxior.  GiMnumcftobkwig^jm,  >Trii'o'- 1  ,  t.-tnEus  i 
&  nigriusTntico,  glumij  oon  opcrnim  Icd  nudufti,  idco  cuiucuni  &  (ipaiuir.ern  (poiiic  c:c?hwi.  ^  ,  ' 

Duas  hu(as  Ipccics  conllituit  C.  Bauhinus,  h)ber»Mm  fci.  leu  nwfW,  8c  vcmtim  lcuallivum  5c  nii-  Speciei  fia 
nus:  quas  latwnis  dunf.txat  tcinpore,  &  accidcntibus  indcortisdiflcrrc  putamus.  VMietiiieu  , 

,  In  Germania,  Gallia.  Anglia,  aliiiine  resionibiis^  pptiffimum  Septentnoni  £ih}e&is  naicinir  qoa-  t«nt- 
Kcmiqae  (bb,  etiam  gracili,iiiacn»K  ari£  Careixmlab^ 
Isniore  melius&pralEuKiis. 

Apud  Anglos  (emur  Autimino.  nunquam  (quod  (ciam)  Vere,  etiam  ameaeqdnoAium ;  qiio 
matunus  eo  mclius  &  uberius  evadit.  * 

Proximuni  mtcr  frumcnta  a  Tritico  locum  vcndicat.  P.inis  cx  co  faifiiTS  .itcr  &  jx)Oik'rulus  c(l,  ^'irtttS 
lcntoris  .itqus  obftrucncis  natura:  noiinilul  lu'r>ons,  concc>cti:  dlfficilis  &  vcnniculo  gravs,  pr.r(errim 
li  hu  turunicxpcrsfucnc;  quiii  us  qui  non  airucti  funt  alvum  pleninquc  jtiovet  non  iine  torininibus. 
Agricdis  {wlu.ifuiii  cl^  liii)ui  panis  u(u  corpoi.i  validiora  fkri.  Bruycnnus  aflciit  in  Lugduncnfi 
tradhi  &  vicinia  niulicres  (jux  pinc  Scctlino  uruntur  validas,  Sc  bcnc  curatas,  formiquc  egrc|pa 
COnQlkif  qui  tamen  admodum  (pemcndum  alimentum  homimbus  piarltarc  ccniet. 

Pank  (ecallnus  ck>  humidiutem  (iiam  a  nonnuHts  prxfertur  ci  qui  vel  cx  Tntico  vel  fla.Z<BI  VHh 
fidmr,  cum  non  ita  fadl^  Sc  kibito  ab  acre  exluccus  &  aridus  rodoamr. 

Solentnaftri  tantundem  Triciccx  vel  exZeaconfcdx  farinc  adiDifor&  IC  pants  tencrir.Tdinem 
fiuun  dtutiiis  retineat,  leviormie  &  gratior  endat:  s(oqa«  pafaiuseriam  memcoram  conifilio  ad  alvum 
emoUiendam  etiam  Mign.^nbus  in  u(ii  eft,  maximi;  .Tlfate.  C. 

Apud  nosin  Anglu,  uc  RucUius  rcfcrr,  apud  Gallos  ctum,.  Secale  non  tantiun  (olum  &  ftn- 
plex  (cruur,  (cd  cum  Tntico  mixcum,  a-quis  fcrc  partibu.  Mi(rTllMMlHl  lnillll  ff  J|  ll  illLjlimHM 
minc  Mfcellane  appellanius,  &  aiicubi  SD^imS-'CO|n. 

Q11.1:  dc  Sccilis  epifqu?  partium  viribus  &  ulibus  in  mcdicina  traduntur  vide  apud  C.  Bauhinum 
Thcac  Botan.  Lib.  i.  Sed.4.  cap.  17.  Quibus  adde  c  Sim.  Panli  Qpadrifortie.  t.   lilud  rcndi- 
niam  &  eip«ientii  conlicnunim»  quod  fanna  Sccalina  coofiifanea  diimuiiiaref  capitis  dolores  lo- 
niat,  in  Knteocapici  cirGiiml^tai  qus  etiam  deliranBbuc  pr^^ 
remif^  (^ierim  abfinthfl  corymbt  Sbm.  F««Aw. 

Vr.Igiis  dn^^iiin  cft  itbi  Ervlipcl.trc  infcl^atur  ficcam' ririnam  Secalinam  indere  niundo  lintco,  atf* 
ioco  atfefio  .-ippiiciTj,  iiitjuc  (ucccllu  (atisfclici  di(ci:ccre.  iJefn.  H.ibui  cx  exccrptis  D.  Hulje. 

Pcr  frcqucnrcs  pluvi.is  gr.tna  (pic.iniiii  laiciioia  in  Sccali  pji  inacjiicAtcni  in  gr.iiu  ;itj-o-pi)rpurea 
cxcrcfcunt  QCBiuhiiio  (cmina  quxdam  longiuscx  utnculb  luis  (cugliiinis  protruJuntur,  ac  inmo  ;  .  *  , 
diocrcmcriam  craffitiem  excnelcunt,  quorom  quzdam  incorniaili  niodum  curvantur,  qar  omim 
nigram  colorcm  fons  contrahunt,  intus  vero  candida  farina  dcnlioris  niacei  iar  contincnt,  J  qiia;  tub- 
ftantts  &nnacex,  (aporis  M .ii:i,  Noricis  2(^UtICtbo^,  1.  e.  Secalis  mater  dicuncur,  &  f inguLire  pr» 
fidiom ad compdlcen^um lochwnire flaxum habentar.  SoDalo|;pc  nodo degcnaans §eiale  bixn- 
rians  C  Bapbnoapfielbnir,  Chvi  SdiKitBi  Imktifi.  Anmwiw^afti  ^ieti|i|s  puoiftnnB  otigiasn 
^kbeamliniufmai&  eicrelbeaiise  inqdimdiitn.' 

c.p.  • 

Cultiii  exurgit  c.indicaiu;bus,  rocundi<i,  nri.itis,  quibus  JJ^ica  palmum  longa,  crafla,  ariAis  longifli- 
niis,&c  ut  in  vuigan,  tcnuiQimis  dtioticulis  alperis  armau,  mlidec :  FtUa  habet  oiiumm  longa,unaam 
hta,  &  per  m^rgjnem  feviier  eu^eraa :  grana  oott  vidii;,  ^icam  &  ftlia  haboit  i  Goi^ 
neti  Sen.  hona 

V/ilaio  Segecum  (ive  frugnm,  prx(eftim  (picataiimi«  Secale^Tncici,  Hordei,  atque  etiam  Ave> 
iiKnnuiiefti  Ipt»aatem  ascideroliriGCfanteqiiaindgFamioeis.vag^nii  penkmleto 

Nnnnn  3  in  ■  . 


Digilized  by  Google 


41 


A  R  U  M. 


1 1±%  HiAtORIA  PlANT 

t^:   ~ —  —  —  

i»T  in  ciiimuni  attolUtu,  i.ltiuu  cxli  coiilVicutions  crcbro  inconftante.   Qiundo  cnini  Aprili  &.  Mjo 

mcnfibxs  y>ol\  Sulcni  arJcntcm  (ubitx  pluvix  fiicccvliint.  &  fol  continuo  ardentcs  radios  foarti; 
fpip  ndhuc  tcnci  x  .ic  l.uentcs,  humorc  mxduix  .i  Solis  fer\-orc  correptx,  Ik  adurumHT.  ut  oJn^ 
pnmuni  e  v.igin.1  prodaint,  nigrx  &  vduti  •.-ulvcrc  fufco  aut  acrooWitj:  apparcant 
■  .  hS°^9n^  (docenubiaThsophrafto  &  Phnio;  &  a  flatu  filentibus  prxcipa^  fegctes  xruirint? 

III.*»  uifcftantur:  motu  cnmi  excuntur  8c  decidit  humiditas  xruginis  caufi.  A^ 
oum  fjua:  ftant  non  erca» ledimJoocacumine.   Qjamobrem  fpici.n  incl.nan  utilc  cl>  ut  .mbrcc 
dccidanr,  ncc  ror«  exapi  poffor.  Hine  aerugo.  quam%4s  frumcntorum  omn.un.  con,m'une  vru,n 
flt,  HURK  rimen  .nfeftat  JVttwwi.  q;.^.i  tunic.s  i.ncg.uur  plur.bus,  &  folium  fpiat  gerat  prox.n 
onde  fr..gcm  fu.im  effiindit:  refidct  cn.m  i,.  co  luin.or  piitretactus  nu.  arruginem  acat  '  Addc 
quoci  fpicam  gerct  crca.im  dcnfK)rcnu]uc  umlc  h-.inio,  >„inus  potcft  dcfluere.    Hi  foite  ca'ulk 
cat.»rdhci  &c  cxtcrnx  uft.l.iginis  cflb  pofFant :  ciuad  ii  non  adltt  interna  cl. Ipofitio  in  gaao  iBta&l 
fcminc    caufa:  cxtcmx  cfflcluni  fuun»  non  lortiumar.   Htnc  agpicolx  nollri  nia^  caVent  i 

^SSS^Sa  SST      ^  *>««»."*fi»fi«  Mk»  wva  af  pergunt,  adc6quc  firmini  dfiaunt 


•         gap,  nr. 

'  De  ZU.  ■ 

ZEa  Tritici  qubddam  eenns  eft,  duinisaded  aiai&aiUutrentibus  uteas  rrirurandn  nnn  J  po- 
nat       aut  didmfdtmt/quU  ea  ance  mventum  frumentmn  homiLs 

vnamtokrabanL  Antiquifltmis  autcm  Romams  ( teftelMmiffiii  H<Ba>n^4Mi  >  Zw  Bg 
ibccoatur.  Farns  tamen  vox  ambigua  &  xquiToca. 

I.  ZeaJiieSftUaJ.  B.  Ztajicoccesfive  Sftha  imlg»  ParL  Zta  ditaecu  vd  Zumm»  C  K 
Zm  fiaeSfHt»  Ger».  •  ^ 

7.  B.  C.  B. 

j  Tritico  haudaMjmiliscft,  multiplici  (-«.W  teouioribus,  nnmcron;.  Rcnic  iUtis  fi-mis  Hor- 
doataonbus,  at  Tnaco  brevioribiB.  Sf,ca,  qux  circa  feftum  S  Joann.i  Bapt.  tlorct.  p.ilma,  ,s  .rjt 
WffffMIMaiis,  imxindtca,  oomprcflii,  plerunquc mucica,  intcrdum  anftis  c.rcumvalLna,  hmsi<irihi:s 
brenonbOnre,  geminograoonim  vcrKvelitadifpofitisgrantsut  alternaam  unius  principio  mcdmra 
^tcnus  id;x:.nd^.it.  multiphci  folliculo  ardc  incluhs.  &  geminis  utriculis  gcminis  granis|unafii,diw 
1  ntic.  lcininc  lon.p,K>r,i.  dorfo  acito,  colwe  niiib,  pertinaciter  hxrentia,  nec  trtbali  iftd  firaeii  ra» 
Jincjuenti.i.  quonominc  ( inquit  J.  Bauhiom)  i IMdOOTUlgari  dilUqgMasiiGtt^  fle 
tunicis  cxuta  grana  vix  mtcmoicas. 

In  multis  Italiae^  Gallk&GennaiiiB  ioeis  pnveiiit;,  qiialicnaqii6  filo  etiam  fmmidiore.  hto  ca* 
Ihen  pinguiqtie  meuus  proncit.  .  *        "  •  ■ 

Eo.jcin  cuiii  Tritioo  tempore  lerimr,  flopeefcdemedtiir.  Zea,  fi  pift.i  ac  purgata  fcnitur  anno 
tertio  in  Tnticum  mutatur,  *  Thcophrafto autorc.  EtPlinius,  TTmlur,:  inqr.it,  Zr.-.m  .u  Tititn,  cum 
Jint  Mtneres,  redire  adfnantmim,  Ji  fi^a  ferantur,  nee  fretims,  [td  tertto  anm.  Nos  non'ncgamus 
acciiicre  interdum  poifc  ut  Zca  m  frumcntum  tr.mfcat,  veTUm  nthocfimper  eiiBrfat  fi  rffta 

tur  nobis  non  v,ilctiir  vcrilimile  ;  pencs  autorcm  lidcsefta 


i 


2:ea  mcHocMcot,  Br^^H^itm^  J.  B.^a  Mnui  ^Sa  fm  ImmitmGtrmmuea  C  B-  Zm 


f>m»ttim;fivtfimfiU,j6Kin»»  rtA:  Bm»  mmttuu  G6r.  M,  9ett«f«Qlk 

Culmis  eft  &  fpicis  dicocco  brevioribus,  anguftioribas,  tenuioribns  &  depreflis :  fpicis  duplici  or- 
ane  Hordeinuxtodigpftis,  arifti$fuba(perisarmatis:  feminibus  duplo  ininonbus,  Imguli-.  utriculis 
(qui  Utves,  candicantes  &  modici  dcprcffi)  inclufe,  i  quibus  in  nioLi,  non  in  arca  cxuuntur. 
_  #Wm  angufta  (unt :  riiV.x  fibroLL 
JUWlfll    '     Nafarur  alpcris  &  montolis  pIcrilTiiic  Gcrmani.v  Iocis,'fbIum  tcnuc  &  a.ndu,n  amans.  Autunmo 
'        eum  rcliquis^f  rug.hus  l^.  iu:r,  lcr.us  t.iuicn,  a.;  liib.ndc  Scpcembri  dcmum  mcnlc  matureidt 

Pancs  cx  Zea  Gcrnuni  conriciunt,  non  m.nus  albos  qu.im  cx  Tritico,  leviores  umen,  minulqoe 
notricntcs.   Rccens  liiavis  cft  8c  concoftu  facilis,  anoquus  non  ita  gracus  8c  OMicodu  diflicilis. 

£x  eadem  pultes  cum  ladei,  vd  Amygdalato,  vei  vino,  Td  ccievi/ia  &  QxAm  femr  fam  8e 
a^ri?  utiks.  Pulticulx  cx  farina  a4ftringum,Qnde  ad  eadem  tiloit  ad  qu«  pdineiOiyza>-  hnno» 
pcylio,  dyjenteriam,  dianiiaam,8cc.  fnedpiS  cum pedibasVemGiitii  & Tioiliiiii  deeodc:  exteiius 
qnoque  afl  cadem  Bdlii  efl'. 

Not  Vctercs  uno  qu.tn  'brc  pancm  cx  Zca  damn.ire.  Quare  manifcftc  ('  inquit  C  Bauhinus) 
patet  ZttmiUara  aliani  elle  ab  ca,  quara  Pluiius  lemen  Romanis  Tocan  tradidit,  ex  quo  tam  prx< 
daiw  cdwf  AlieeiiGiNK.      •      *       •     .  .  .     .  *^ 


Cap. 


Digitized  by  Google 


Lib.  X?QL       7}e  Htrhis  graminifoltts  sHbmftnf,        *  iz^^ 


Cap.  IV. 

s 

t.  Zt4  vtnu  J.  B.  Zta  4mj[Ua  ftm  Ofyr*  C  B.  theatr.  OijrM  £ark  Traieim  jhiyUm  Oer. 

7'B. 

CIImHs  habet  trc$  oubkM  aMm,  qnatoor,  qtdnqoe  aut  nucplkdaixiioi,  &  plani  triticeos, 
A/m  plulquatn  ^eiQunciam  hmu  Spka  dnoniin  eft  vttiaiiim  £bi  mmb  zqualttor  rclpon- 
(ientium,  ariftis  mnhis  tratlhM,  uceatemis  adHbnleaniaccedat:  In  (ingulu  .lutcm  \-aihv.s 
ordinci  duo  retniniun  m.ijufculorum,  «IKglumi  involvunt  va|itLc,  ali.is  .ilbk„incc-;,  ali.is  i],  fa:- 
niginclnfcelr  vel  rj!>3ntcs,  biriar  qaraem  undique,  exama  veroextcrna  t.uiti~:ni  parrc.  Gr.iniglu- 
mis  cxut.i  Ti icid  grani»  htuilii  lunt,  unJc  nobis  lcmcn  cjui  Londino  miliiini  clt  hih  tic;:!o  fntiei  ■ 
Jptcd  Hcrda.  Scmini»  nondum  planc  n».ituii  avicula;  appacnufltnia  liint,  ut  diflicilc  lic  iilud  ih  ca- 
rum  rapinis  dcfcndere. 

In  Germania  locis  aliquibus  (ciicur,  &  qaidem  verno  tompore  circa  fclhim  S.  Georgii.  Tai^i 
metitur  falicct  priniumScptenibn.  • 

HccgJanu  kiier  HoKUum 
mnnTndci. 

1.  Ztoeritim  five  Orjz^  Ctmuauca  C.  B. 

•  C.B. 

Cum  Orjv.i  nihil  aliniiads  hnbct,  lod  [xxius  meili.r  iiiter  Zsam  &  I lordciim  natura:  eft :  radici- 
bus,  fbtiii,  culmis  geniailMI»  Zcx  limilibus :  Ipicis  1  lordci  niodo  jQ>ens  &  acutis  arillis  annad^  fi|> 
gulis  umoi  niajonDus:  girantfcaadidiore,  uonculis  uc  AniyUcum  inclulbj  quud  Zcx  tnodd  4  corticc 
Ui  mola  rcpurgari  pofmUt 

£fteK«itirynmfii:i|umg|en^  qnatopudMBdiomaitriQM  cnm  alii»  iriindhilwa  icinimbiii  in 
optiiBisqpitlennir.  -     '  V 

SiluKpbna  ACB.  red^  Jeferihanir  noftnim  jRmttjgatfef  eflenan  poiefe 


Cap.  V. 

Dtt  HerJet. 

HOrdeum  Vdio  tefte,  priiis  fiik  FtrJtim,  unde  per  adlbirationein  (aibendam  li^ier.  Vi? 
deri  po<Et  Hofdeum  diAum  ab  btrrto,  eft  cnim  horridum  ob  ariftas  hifpidas  &  mordaoes, 
Scd nialini fl.-ituenj  fjrJium  S<.Un'j-i  f;;ri',/.-wj  clfj  oni;im>,  njmp:  .\  rrwfrjj,  unde 

ffCt  alimentum  i  quo  /o>if.j,  icJ  m  [■iriiaim  i>  m  ./ ^on.  jTticiu.  l^o{jiut  £r/ijwiii;.  ubi  plu.a  vid<j. 

Ilordcum  a  rcliquis  culmifcm  ipiuttu  >'.i.iiio,  coictcc  cuiiiiorc  undiqueaiA^aavBMn»  nec  bIBc  . 
przteFea  gluniis,  tacto  dirfcrt ;  .ib  Diyya  Ipica  liniplici  tonipactiore. 

A.   I.  HWfw^»  Ger.  J.  B.  Parlc.  C  B.  €oramon  SSacltp.  • 

Brenore  cHbno  cfV  qu.im  vel^  Tnticum,  vel  Secal&  fefijniciibiuli  utnen  interdum,  &  iii  betiori 
fbb  bicubitaii,  qiiinquc  plurimijm,  interaiun  lex  gMJcnlb  interoepto,  ad  qux  ilngda  feH»  culmum 
.iltquoiifquc  obvolventia,  ima  Tridoeis  anguftiora,  (apcriora  nonnunquam,  iquc  lata,  i?c  tiuoufquc: 
ctilmos  obveftiunr  glauco  quodam  polline  plcrunquc  obduda.  Spic»  longis  afpcrifque  lior.  anllis, 
qui-  finKt:l.v  lingulorum  granorum  capitibus  excruntur:  grana  vcno  gluma  tcnui,  limplici  claudun- 
tur,  quam  null.i  tiituii  dcponunt,  nih  vcl  niolariiim  contmiu,  .nit  l.icci;!i  .ifpcnoni,  cilidi  prius 
m.iccr.tta,  autdeniijui:  pi!.»-  [)illiLl)On  nominatur  hiK  j^iiiius  quud  duos  li. 100.1:  Kr.moruni  ormne^ 
(]iiibu<.  camcn  intcriccti  £c  aLoriim  ruiiimenca,  icd  qusnihil  aliud  lint  quam  inutiiCi  gluma^ 

Snpulx  per  macurKatem  molliorcs  liint,  minuiquc  fragiles  quini  cnticcar,  unde  &  fucculentiorcs 
fiint,  &  pamtkim  bobus  8c  vaccis  aleodis  oommodius  Sc  pinguius  (iippcdicant  Spicat  ob  longiiudi- 
nem  Scgraritaiempleninmie  notam  &deor(um  incurirantur,  &  vcl  viginci  interaumgrana  m  fio- 
gMbvedibmooniiiieac  Itadim  miAieUquiscubm^nsfibidc.  Abeodcm 


SarlDirhocgmuaV^n!,  necenimIi]i«nMinolb»aJpeiM(miol^  * 

A.    1-   Uordtum  Ji^Kbum  fpica  brei-icrc  c-  l.iniwc,  jrranii  confertit.  An  HerJ.  MjHchum  mmut 
Paik.  H»td.dtiiitm  Gtrmmi*  Orjx^  J.  B?  ZtKrulm  fntt  Orpui  Gtrmmmi  CB? 

•  *  ... 

Hbc  k  ijratoedente  Sfktt  ftamri  plerimque  breviore;  ipica  breviore  lattoreque,  gjanismagis  oon» 
fimii^  &  a  lcapo  mediocxtanabos,  ariftisquoqiie  brevioniiiisnonnihil:  quin  8e  abavtnm  injornc 
tmius  elle  credttur,  quia  grana  ejns  ante  peneftam  matmitatem  a  Ipicadimcilini  avelbmmr. 

,  Hxc  dno  gcncra  apud  nos  in  Anelia  hycmcin  non  fcrunt,  idc6qQe  fennllir  Vcre.  Tim/mt, 
Intcr  gcminos  granorum  vcriiis  duo  aiii  utrinque,  i.  c  quacer  gemilU  imetceduiic,  paleacci,  nul- 
ium  granum  coiwmenccs,  molUcclhs  &  btevibnt  «ittif  dooAi.  jF.  A  IB&i»  BirJt»  «wjpv»  kdm 
tur,  JeJ  etnfftSitrti  fmt  1»  Int  gtntrt. 

K  h 


.  Digitized  by  Google 


124-4- 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


A.    5.  HorJiui»  ftlyfiicbim  J.  B.  &  nt  mihi  viJttnr  bexafiitbum  fukbrm»  cjuftlem.  foljfiithm 
bybtrmim  C  B.  forti  ttiam  vtiifum  c|ii(tlcni.  fehfitcbum  vtl  bjbernum  Park.  WtO» 
'  tCC  0?  fqimtC  ISaflcp,  OJ  SJcat  25arlcp,  &  «  momofi,  feftentricmMm  Anglue 

Hujus  fi^id  plcninque  tetr.iftrchos  eft,  ahqj.-^miopluresgranorum  ordinesobdnct,  untleHorxie- 
cm  he\aftidu;m  pukhmm  J.  B.  al>  hoc  non  diHTerrc  pucamui.  Qum  &c  polyftichon  vemum  Bc 
hyhernum  lolo  fanonis  tcmporc  8c  .iccideiitibus  indc  ortis  diltarc. 

llanc  fjxjcicm,  quia  fngoris  paticnseft.  &  .ifpcriores  hyemes  tolerat,  in  SeprentrionaLbus  Aflgjix 
niontolis  rcgionibus  (crunt;  ubi  Hordcum  diftichum  ad  frugcm  non  pcrvenirct. 

Koundum  hic  Vetcrcs  colquc  (ccutos  Rccentiorcs  nonnullos  crrallc  plurimum  cum  Hordcum  & 
rcliqua  frumcnta  cxtremo  utiocjue  pullul.u-e  lcnbcrcnt,  ex  altera  gram  paitc  dcodum  gcrminante 
rachabus  cxeuntibus,  ex  altera  lurfum  tendcnrc  herba :  Ab  eadem  eniin  grani  e^tremitate,  tam  iq 
Hordco  quam  in  aliis  frumcntis,  tuiti  Gilmus  Icu  foha,  tum  r.-uiicei  cxcunt,  ut  in  Tnrico  manife- 
ftiim  cft :  m  Hordco  8c  Avena,  qui  glumas  non  exeunc,  folium  gluma  craffiore  rcptans  c  liun- 
micatc  gi  ani  egreditur ;  quod  crrori  occalioiiem  pnbuit :  Quam  rem  ita  fe  haberc  faciJe  aninud- 
vcrtcs,  h  granum  pofttjuam  gcrmmavenc  corticcexuas. 
tlrts  C3  Ilordco  quomodocimque  paracoco  uraris  nunqiam  corptis  calcfadt,  (ed  vaiic  pro  modo  prxpa- 
rationis  tum  huuicrftac,  tum  liccat,  axSiim  vcluti  in  Pulana  hume^t,  coftum  vcluci  in  polcnta  lio- 
cat.  Diftcrc  a  Tncico  quod  fuccum  mitem  &  dctcrlbriam  gcncrct,  cum  Triticuin  crallum  ac  lcn- 
lum  (it,  &:  nonnihil  obftnientis  natur.T;  obcineat. 

Ex  Hordei  farina  ohm  apud  potcncifSmos  populos  ut  v.  gr.  Athenieoyes,  panes  fiebant  8c  hoc 
eciam  leculo  hunt,  vcriim  in  annonjc  caiicace  6c  ad  liiblevandam  cntici  inopiam  a  cenuioi  ibus  prz- 
•  Paaem  ex  dpuc.  Apud  nos  oerti,  non  mmiit  quam  apud  *  Romanos  olim,  nullam  habet  autontaccm,  aa  pa- 
Uardeo  Anii-  njj^Q^  inccUiee,  nam  ad  conRacniLiiii  cereviliam  valde  cxncciciu-,  &  quotidiano  ufu  frcqucntatur* 
iita  dmm*-  neccllanum  populis  be])tentrioiiaJibus  pro  potu  przparando,  ac  Triaami  pro  pianc. 
tit,t]ui,dTuft.  Vanis  niodis  Ho.-dca  parantur  vcl  uc  Atimentum  lint,  vcl  uc  alimencum  mcdicaftientoltjm,  quos 
Jumet^didit  videfis  apud  C.  B.»uhinum  The.»t.  hb.  1.  Sc<fL  4.cap.  18. 

«vr^iiw,        Anodynum  cft  contra  omnis  gcneris  doiores  cacapl.ifnia  e  farina  Hordci  &butyro  paracum. 
^  Si  Polenra  Hordei  decoquatur  in  accto,  ac  id  percoletur  per  Imteum,  e6que  os  proluatur,  aut  po- 

tiiis  aliquandiu  m  orc  rccincacur,  (xpe  id  intolerabilcs  dolores  dentium  mitJgat.  Stm.  PauUiit. 

Aifinis  quidam  mcus  vclicnicntiftimis  calcuh  doIoribus,&  intolerabili  iliiturii  laborans,poft  uJIuu 
remedi.a  incifrum  u(urp.ita,  ei  quod  icquicur  applicui ;  Rcdpiebam  arbicrariam  quantiratem  probd 
coatuGc  polentx,  ex  ahcnocahda;,  &  uncundem  Lupuh,  qiiziTigebam  addica  bcne  magna  quanti- 
ticc  butyri  ( commcndarc  quoq,  eum  in  fincm  olcum  poilumus )  cx  quibus  parabam  cataplalmaj 
quod  can>  calide  pechni  &  perinzo  apphcabat  implicatam  hntco  quam  ferre  poftet :  &  vir  hic  mtra 
qiiadrantcni  horx  ad  votum  (amilixa  rcccnlitis  lymptomacis  hbcracur;  cui  limile  cataplaiim  poft 
pluribus  dain  xgris  calculo  &  dyfuni  laboraiitibus  fclia  (uccelTu  iraperavi.  iJtm, 

Pleuritides  poputantcr  graiDmces  (blo  dccoch)  Hordei  ianaviC  Th.  Ikrcholinus,  Epbemer.  Ger- 
man.  An.  z.  Olerv.  \. 

Ptiflana  timain,  di<^  eft  Ina  n  WjUwr  tundendo  deglubere  ieu  dccorticare,  quod  quamvis  om- 
nium  frugum  decotticatarum^cnerale  nomen  lic,  camcn  ciim  limpliaccr  &  fine  adjedione  pomcur, 
ptillanani  Hordeaceam  lignihcat,  tjua:  i|oxW  Pcillaiu  diaciu- :  rum  cum  pro  aliorum  fru- 
mento:  i;m  Pnllinis  accipitur,  h-umcnn  nomcn  (cnipcr  adjicitur,  ut  Pollana  Tntici,  Zcx,  6iC 
Ptillana  Vctcruni  dccantatilhma,  vaiiis  in  locis  dcicnbcntc  Galcno,  hoc  modo  par.ibatur.  Hor- 
ilcum  in  .iqua  maccMnun  dum  exn-.mcliat  in  Sole  liccatur ;  mox  m  pila  piftillo  hgnco  untilpcr 
ttinditur  doncc  cnrcicci))  cxu.ir.  Hoc  in  aqua  lento  igne  decoquitur  doncc  liicculciituin  reddatur- 
[  Ahqui  tlccorticit.iin  molcbant  5c  farinam  in  lacculo  coad.im  aiutHlimc  dili;o<]iicbaiit  atquc  rclic- 
catam  &  in  oftas  convoiuuni  ad  forbiiionum  uiiim  lerv.ibant,  &c  datn  uius  exigerct  dccoqucbant^ 
Uni  parti  Hordd  dcccm  |).irtes  aquz  adntifcct  Oribaluis,  i  f  Paulus.  C^z  intcr  coqucndum  acii- 
{m\c  ampiillima:uc  incumcidc  optima  centccur.  Cum  in  chylum  lcu  crcmorem  rcdada  eft  Accti 
momentiui)  iftfiuidcndum,  dcm  olci  (  vel  butyri)  cxiguuni,  quod  tatiien  etiam  pcr  initia  inlid 
|iotc(L    i^olfqium  ad  cxaciam  aKtioiicm  vcntuin  cft,  lub  cdctuli  tcmpus  (al  fnatu!.  in(]>ergcndas. 

Egregit^  huiiieclat,rcfrit;erat,  &  detcrget,  cduliuni<}uc  clt  m  acutis  niorbis  omtiibub  trumentaccis 
prxfcrcndum.    Dacui  ctiam  comnioihlliiiK-  cibidis  &  hcctica  aut  iiiaialiiio  laborantibus. 

Anciquoium  Ptillan.i  hodic  non  uiuntur  .Vlcdici,  lcd  e)us  vice  Hojdcum  fii(pcns.i  moli  dccortjca. 
tum,  quod  munduni  vocant,  tantilpcr  in  .iqua  dccotjuunt  doncc  piJti!.  (peciem  rcfcrat,  deindc  tun- 
dunc  tcnu^iiicctniculopcrcolant,  lacch.irum  addcnccs,  ahaque  dcmde  admilcenc  pio  vana  mc- 
dcncis  intcnaonc  aut  lcopu. 

l'it  &  hodic  a  Plianiiacopccis,  Gallids  pixcipui.  potio,  quani  PtilTanam  v»Xf"«^  vocmt,  ciim 
necPcilana  In,  ncc  l'tilan.v crcmor,  (ed  cantuni  liordci  tcnuius  decoctuni,  ipmis  lubftancix pamm 
aut  nihtl  rctincns.  i"it  cnim  cx  Hordco  mimdato,  GlycyTrhiz-i  rafa,  &  uvis  paflis,  quandtxjuc  Pnj. 
na  &dady!i  &  ]Uiubz  aliatjuc  linnlia  addimcur.  Hzc  potio  ui  Galliaficqucnuilim.i  cft  xftivocem- 
porc,  ubi  iii  omiiibas  fcre  pharnia.opoliis  vcnalis  pjollat,  vix  biduum  lcrvan  potdl  antc<]i.;am  acc- 
lcat  cC  corrumjjacur.  Uliiscjascli  adrcfrigerandum  fic  humcctandum.  iis  qui  iiiHammaaonc  pul- 
moiiis  parauniquc  rerpirationi  iiilcrviencium  vd  rcnum  vdicxquc  csulceiauonc  auc  inriammacionfi 
laboianc  i>roiiaius  ccnlctur. 

Polcnra,  Grxcis  'aa^to,  Hordci  cofti  fcu  frixi  faiina  e(f.  Prxparandi  plurcs  modos  docuit  Pli- 
nius  iib  1 H.  cjp. «  Gr.xa  iicrfulum  aciua  Hordeum  noctc  una  (iccant,  ac  poltcjo  dic  (ngunt,  diin 
"'f  ^"^"frint,  reli»)ua  apii<i  ipliim  vi<ic-  Euftathhis  c  Pherccratc  pra-parandi  mcxlum  brcvibus  ab- 
lon  it.  Ti«  nfi^f  Jd^i^f^  K<)}«i',  ii3f£(gniitt,  awt,  «Mnu»  t*J^iu,m^htMn/,  Oporcci  Hordcum pmicrc, 

'  fngcrc, 


LitxXXIL       l}e  Hnrhu  gramittifiSit  culm^erui 

(nfnue,  torrcre,  in  osnikub  cnEnFe,  afpergere,  molere,  mana  lubigerc,  nundendum  appo  '  .  ' 


RuAicos  pro  pane  aliciAi  ei  uibcoKin  leB^otit.  Veteres  ecum  Grjcci  milicibus  polenum  prxbe- 
bant.  Komani  tamen  miiitcs  ipGst  ntbeaQdatn»  ilaiiinlnat  Maaeft  Fokancumaqua  GA, 

aut  cuni  aqua  &;  olco  pcrniixt.L 

EvsN  Accti')  ITordeuin  cl(  mav.lehuluni,  quoi  gcrnicn  cmific,  &  ilcindcuii  GDOI  ttudl  Jqpifif  °R>* 
ftum  eft.    Mjlcum  rccentionwi  cx  quo  tic  Ccreviiia  (icia  ibcrc  vidccur. 

Milcum  apud  nos  inAil||iaex  Hordeo  diflicho  godlTimuin  conticuur,  quanquam  apud  Scpteq* 
ttionale$>  ubi  diftichum  non  prarenir,  i  polyAicho  nac  Mudum  coniicieiidi  bceniier  '^'^^••^  Lo* 
beliuf,  cujusiddrco  verfaa  adreremus. 

Hctfdcum  biduo  8c  tribus  noiftiius  aqui  niaceratur,  dcinde  ejfufii  aqui  inhorrcuni  .iccrvatur,  loco 
%'cntli  minus  pcnrio,  qiioad  perpufillos  radicum  cirros  8c  pullulitiones  (  hycnic  quidem  tardius.vcrc 
aiitcin  S:  a-ll.ite_biJuo  .iiit  triiiuo  )  cnitrsr;:.  Mox  pnufquam  nimium  inc.ilcluit  in  Arca  compknat.i 
fulcatim  difpcrrum  lclqctailnuri  dcniit.uc,  tcr  qiutcrvc  dic  ac  no<fte  aperto  acic  fubvcrtitur:  odo 
vcl  cicccm  [imoplLucsJ  diis  continuos  vc-lando  pcilK;:i:r.  T.mdsm  m  '.-iLniluu  pcnulo  ignc 
liibdico/  vcl  calatho  viminco  acuminaco  ccxco  fornaa  apuco,  &c  Hordco  fiipci  ihato,  ijjnc  lcnco  6 
palea,  cremiis  Tcl  arido  ligno,  [palea  feu  ftramenhuic  ufiii  aptiorcft,  nam  lignum  odorem  6c(a- 
poremfuligioettmMalto  &  Cerevifuc  mde  confe&e  ooaunniiicat  J  fbmacis  oftioloadmaa]^  M^m- 
pelmari  intervaflo  ab  imo  incerpoiico,  exlKxatar  quoad  inolisfrangi  queac  Hyerae  &  Vere  kuda- 
tiffinium  effidmr.  Qui  vero  Malti  racaendi  nwdum  «ocuntnm  (are  deiiderat  rci  mfticx  fcnptorcs 
confulat.  Nam  de  his  prolixias  agere  infthuti  noAri  fUSo  DOn  permictic ;  8c  confulat  Tranlact.  Phi- 
lolophicis  N.  l  yz.  p.  IC69. 

Bicra  live  Ccr(;viii.i  cx  M.ilto  CcLupuh  S.i!iclarii  rionbtii  lcu  potii::,  taii  hbu;;,  niodo  pio;«rtid- 
nijqucccrtis  3<iiudulci  pcrniixcis  coquuur.  Lc  liinpliafiima  quidcm  .ic  pLopiiilsini.x  r,iliM:ll ;  Pro« 
xima  qiue  Tntiaim,Zcam  alulque  fruges  un.i  cum  Malco  hordcaceo  admittit.  Q^uc  vcro  praecertriw 
gB^heri)as,iemina,tk>rcs,  aromacaauc  aiia  hu)uIinodi  pa  mixta  habcnc. compofieit qmi^iii  llera> fiiq» 
acmedicaczab  Hordeacea  Tricicclvc  5c  Ctporc  8c  qualicatc  diffidentcs.  J.  B. 

Vcccrcs  cx.hcM-deo  pocum  variis  nonnnibus  appelianint,  Qtudam,  ucnerodotus,  Sirw  «itfftr:  Ali» 
ftoteles,  Achcim>  teftc  ducit ;  alii  j£gvocn  agm  aa»  dim  in  ulit  fiut^lionieaceam  po> 
tionem  Z<l>r  appcIlanmr,TheophrallD  SeFlinbteiabas:  H^wrf;  antarePlinb,MjMm8c  r«ri«m, 
Galli  ctrrvi/iam.  Ex  ufdtm  [frugibus]  fiunt  &  ptut,  zythum  in  ty£g  ypto,^  cttUa  df  ceria  in  Htfp4h 
ms,  ccTcvif.a  &  fiura  ^tntra  m  Galiia  aliifque  fTo-vinciii,  Lii.  f.  aj.  Diolcoridcs  unum  HorduaOM 
pociii  gcnus  Zjthttm,  altcrum  Curmi  nomiiuc. 

Hxc  autem  omnu,  inquic  J.  Bauhinus,  /ive  fimilu  Imc  gcnera  divedis  appcllaca  nominibus,  fivo 
propiicuce  aUqua  diwrqantia,  cum  Bera  five  Cerevifia  nofba  in  co  convcnire  pof&nt,  quod  ex 
noroeo  Sc  fnigibus  componanmr,  pfa^aratioius  tamcii  modo,  vel  alia  qualiuce  aliqua  ila  ca  fbrtaflb 
diftnint» 

Diokorides  &  Galcnus  Zycfaum  Aotignorum  mulcis  notnuiibns  daiananc  8c  improbant :  veruni 
iufpicamnr  non  (atts  perfbcdumilGa  fuifle  zychi  j^paraodi  modmi.  Qiiicquid  fit  de  zytho,  nos 
fldenter  aCrm-amus  non  dari  pocum  falubriorem  Biera  iive  Cerevifti  hodiem.i,  fi  modo  cx  bonts 

frugifaus  riti  prxparau,  6c  prob^  dcccxaa  tand^mque  idone^  femienuta  fuenc :  Copiolum  boniquo 
lucci  alimencum  prarbsc  Nos  vero  gcncrodorcm  fortiorcmquc  Ccrcviliam  m  quofidiano  u(ii  im- 
probamui ;  uc  8c  nimis  ttinuem  &c  aqucam,  mcdiam  mter  has  cligimus,  6c  falubctTimam  exilli- 
mamus.       '  _  • 

Modum  conhaendj  Bieram  fcu  Ccrevitum  brcviter  dcfcribit  LobsJius  in  Adv.  part  uk.  his 
vcrbis. 

Uc  Malclu  moUis,  leviter  oontrici  modios  Britannioos  odo :  cui  iiipeifiinide  aqiue  fliivialis  limp!< 
dioiis  lervaid^  in  qua  aliqnoc  manipuii  f urfiiris  tritioei  Incodi  iuerint,  quancum  iitis  iit  implendo 
dolio  Aureliano  aut  Aquitanico  8c  iemiffi.  EvtSbt  mim,  infuia  calid^  perftent  ttes  horas ;  deind^ 
forammulo  palea  operto  autduplicato  fundo  apto  iiifateTnuant  Id  quod  tranimiiTinn  cfl  [  Belgis 

&  .\nglis  .IDojt  vocanim'!  rccoquitiu  loniihor.im,  felquihor.iin,  aut  aliquochoras  ucmclius  confcr- 
vccur,  adicctis  unc  lUiodccim  Horum  Lupuli  Saiidarii  :  moiiongo  lacoquc  lacu,  dcpieiTis  labiisvis 
pedem  alco  [>j;ii  igor,uut;:  .  Lc  hufus  dcco<fl:i  tngefacii  libns  oclo  vel  dcccm,  termcnn  hvc  fx-- 
dsfiiera:  vcl  Al.c  ixicentions  libra  auc  letquilibra  .idduntur  exa<Jl<;  agitando,  loco  tepidiore  pcrmifcen» 
tur,  ibrangulis  opcricndo,  fensimquo  rellquum  liquorem  affiindendOf  utoommodius  fermento- 
icant.  Qiiibus  j^iolucis  ttanfcolancur ;  vala  adimplcntur«  demiimquc  fcrmenutione  abfbluu,  cx-  ° 
a&ifBmiooelndanturt  eidem  Malco  novamaffundunt(erwidam,crantbolanc,  e6que  cetuwmCeie* 
viliam  ooncinnant.  N.  Qoodiudus  liquor  Malto  impregnani^  MBa^  diAns  deoaquicur,  e6  duni- 
bilior  eft  Cerevilia,  8c  xucem  meiitis  fert,  cztens  paribus. 

1.  Quo  Malcum  masi^  c\(ic^.iii.1o  toft  im  5;  adulhim fticric  eo  Ccrcvifia  ind^  con(a5lacolor,"itior 
&  nibicundior  cv.idic,  p.irticuLii  cnir.i  ,uujri.i-'  hunc  colorcm  communicant,  Cercvitia  d  Malto  lcnto 
ignc  cxlicc.ito  paiiidior  eft  lcu  candidior. 

3.  Lupulus  Cercvilix  mco&us  cidcm  diutius  alfcryandus  8c  ab  addicace  tucndx  infcrvic,  qood 
eWGiiamarOieinitgni  qua  pollec,  quin  Sccandcm  fapidiorcm  falubriordmque  reddit,  nimilim  Als 
lentorem  atKnuando,  apenaido,aUl6rgend6quei  Ala,  Mciertim  figenonilior  .iB,  oorpus  nmns 
obelam  $c  pgnim  reddit,  Oaoenfia  bpulaca  calafe  liio  diaipac  pingaedmem,  ootptlq»  Wnpriui 

ad motum  apdus efficic.  ^  .  • 

-4.  Lofaelius,  quamvis  natiobe  Belga,  fatctnr  CeieviltasBiitimiicas  quafhba  Septentribaaks  boK 
nicateloaflefiiperare;  idoiMniteih^q^inpbnlquerqgioaMiAiindueftCei^^ 
ilierat.  «'  . 


Digiiizea  by  Google 


1  2^6  Hl  STORIA  PlAKTARUM* 


4.  tf«n/aM»  exitkm  tm^tiam  C&  CtvtM»  Jht  a^iimau^HeimAmeiieamm  Park 

Planta  cft  a  Nicol.io  Monaidc  propoftta,  qji,r  in  Hifpania  nova  CevaJiHa,  M  cft,  Hordcoliim  vo- 
catur,  a  limilitiuiinc  quam  cuni  noftio  Hordco  h.ibor,  in  fpica  &  vaj^inulis  quibus  fepMII  ilic]lldiQn« 
•  jeid  eo  minm  &Iini  iemme  ncuciquani  niaius;  &  longcaUisfaculcacibus  prxdin^  •* 

Hujns  («nenadeft  urente  vii>ra;iiicum  el^,  ut  io  gangrxnisj  putridis  8c  impuris  uloerSmi  eolBeffi' 
qnos  Itiblim  uv.m  ?£  cauterium  ignitum  efleSus  pr.rbcac;  piuvis  (enfim  infperfus  vermcs  in  ulccri- 
busnec.u,  ulcci.i  patrida  expnrgat,  pit>ulceris  mngnitudinc,  majori  minorivc  quanticate  infpcrfus, 
modo  pri(ors'ari\ qwx  in  honim  remcdionxm  u(u  ufurpari  folent,  acihibeantur.  Ad  hujus  bculta- 
tem  iniringcndam  pulveron  aqua  roianim  aut  Rlamaginis  exdpiunf ,  &  Linum  intin^hun  ulceribus 
fcgaogBMiismiponnnt,  dcinnic&MneiittlaiODdcaadhihent;  Hac  amnia  Mbniidei. 


Caf.  Yl. 

De  'ihytM.  * 

ORv/.x  ut  fcmcn  ex  India  primum  fuit  allatum^  fic  &  indidem  nomcn  Lobclio  afcitum  vi- 
decur. 
Oyza  gluma  teu  cortice  crafEore  9xdk  adlnaaiie  gnuiiSi  ifica  laxa,  k  pluribus  ooinpo> 
iita  a  rebquis  ftumentaceis  diftingoitur. 

•        Or)r^  J.  R  C  E  Ger.  Park.  &  aUonm  entmum.  0Uf . 

C.B. 

RaJiaim  cft  triticeist  ailms  bicubitalibus  &  tricubicalibu^  ftriatis,  tritioeis  &  hordeaccis,  cr.ifno- 
ribus  ac  robuftioribuss,  geniculatis :  foliis  longis,  'arundinaccis,  carnofis,  Porraceis  haod  abdmilibus : 
in  culmi  cacuminc  non  (pita  IhA  jul\i,  Milii  aur  Panici  inodoj  in  ramulos  divifi,  in  quibus  lcmen 
Utrinquc  impari  ortu  &  altcmatim  provcnit,  corticc  lubBavo,  afpcro,  &  anguiofis  ftriis  in  longitu- 
dinemdonato,  fupcm^  villofo,  ovi  nguri,  taftum,  &  afoeri  anfta  arnurum  cft,  quoexuto  C^aniun 

?uovis  przftanciiurao  Tricico  candidius,  pcllucidum,  durum, A,ven.i  brovios  lc  craflil»  oon^icitor. 
lorcs  ut  in  Milio  purpurcos  efle,  &  eodem  temporcflores  8c  fcuicn  proferrc  dicoilt 
t^tt^  OTyiA  prscipua  omnium  Indii  Oncntalis  rcgionum  annona  eft,  indcque  pnmumallata  inCrx- 

ciam  &  Italiam.  Hoc  edam  iecub  in  univerfa  India  frequcnnftimus  ejus  ulus  el\,  r.t  m  omnibus 
fcrecjus  rcgnis,  provinciis,  hlfdlis  OOpiofiffini^  feratur  &colatur,  ut  Btngalt,  Ptj^u,  Cambtta,  Cejr- 
fc»,8fc.  Quincti.im  in  j^gypto  magno  provenni  fentirr,  .ilicubi  cciam  in  Syria,&  Forcunaosuilidis: 
inque  Hilpama  &  Italia,  ubi  nos  in  Ferrancnlis  ditionis  locis  paluftribus  lacam  obferravimus. 

Humidis  lods  dcicaacur,  &  ui  ipfis  aquis  crcfat.  In  inliila  Ztihn  aquas  in  ftagms  ro/ervanc  ad 
Oryzciatairriganda:  &ibidemj  (aiunt^  terra  pinsuis  perpecuis  cxundaciombus  tta  mollelcit,  ut 
Oryzxineflem^dari  ad  dmidiom  genu  in  aqoa  Teirientur.  Sic,  auftorc  Porta,  in  Salemiuno  agro, 
d»-patenti,  uda  planirie  m.v:imo  provcntu  feritur,  curipis  &  ilicibus  &  fiuviis  duAis  quoties  opus  eft 
.  rigint*  alias  nullam  auc  caii.un  lcgetem  latur^ :  ita  ut  nurum  fit  umficcura  &  ex(uccum  granum 
Mmhumiduni  rcquircrc  (blum;  terramqitchoinidim8ciili||$iiolmtampwftannslap^ 
nntrimentt  tam^iiccum  frumcntum  pFOcreare.  , 
'  Maturciot  amA  Sohbui,  ejufque  mcflis  firadnaeft  dm  aegnino^nm  Aunimnale :  qiure  Sep> 
tencrionales  ic^ooes,  lioee  faaoMntes  nMgb;,  tanen  oc  ii6o&  tdptk,  nec  ibi  ad  fiiigem  per- 
venit.  ■  .  _ 

^         In  tiliiiOryza  admodum  cft  familiaris,  apud  omnes  nationes  Orientalcs  pricipux  apiid  Indos{ 


concochiquc  faciliorcvadit&ori  watior,  ubi  ex  ladebubulo  aut  Am^dalarum  cremore,  aut  caik 
nium  pingui  jure  decoda  fuerit.  Datnr  utilieer  in  dbis  dyfenterids,  coeliads  9c  dianhvei  a(fe&is, 
pracferrim  ubi  prius  torrcrrcli,  in  Ia<fh:,  in  quoignici  cilculi  fiicrint  extinfti,  deoo<piattr.  Mtuk  • 

Orj-za  Irlilis  panis  loco  cft,  variii  n;odis  pr.vparaca  j  Prxparandi  modos  vide  ajHid  CBaumnnm 
77;eat.  Bot.  Ith.  r.  Std.  4.  Potum  quoque  in  multis  Indix  locis  cx  Oiyza  conficiunc.  Vido 

C-  B.  loco  cit.  Turcat  ^uoque  ex  Oryza  jailtes  cfidant,  &  roulta  cx  ca  fercuia  paranc.  V  arios  Ory- 
^ftn  ad  cibum  pnraanmdi  modos  in  Europa,  uM  Trinenm  in  ponem  vwat,  «ido  apod  pnBdidnm 
autorcm  loco  fauciato.  *  ■  « 

Vulgi  anin;os  opinio  pcrv.ific  Oiy/i  frcqnentcr  vcfccntcs  obcfiores  reddi ;  quarc  in  quiboldani 
lodsfaminx  graciliorcs  &  macdcnnorcs  ei  fiequentius  utuntur  cx  ladc  &  largiore  laccluro  alTii- 
mehtcs.  StidVeterum  me<tic(Wiundententiacpntradidt:  ut  qui  intcr  it^v^u^  icu  Icvitcr  aienoa, 
&  fimdk.  fire  quafffiffl^3fe&t^1{ciomur  eam  itmleie  N*t»/  aUter  viJetmr,  &  HT'  ff'"  "/«^fj 

eccedimus,  ntc  ntidemiu  Jermare  cJulium  tot  gentium,  Tet  feculcrum  uf»  affnktttm  :  yfwMMi  nudici 
a/hm^ere  ccnceJimtrt :  unJe  &  in  hefattco  fiuore  &  mtcJione  fargutnea,  in^it*  ti^  wtUt  effi  Miii  Mj0rim- 
t^entibui  rJdius  r.cn  abnuimttt.  Farina  eriam  cataplafitMCis  rcpcllentibus  adniifcetur  &  iis  mix 
mamniarum  inctpiemem  inflammarioncm  atcem  iloribi»  Chamameli  &  ro&J»'"  ^"^^^  ^ 
mopcyfi  laudac  Hehnonrios  Or^-zara  Aq.  vel  lnBts  dubheaeo  ooOam.  IM.  1. 9.  C  8.  S.16. 
D.SMme. 

Oryzj:  tcnuius  dcOTLtuui,  m  aqr.a,  ufitatiiliniurn  cft  apud  Indos  mukoOMIinodicailieWOnim  W 
niculum. 

Ijquorccn  viaoliiira  ex  Oo^za  cxtraaum  Arak  aliqui  vtfcant 

CAP. 


uiyui^ca  by  Google 


Lib.  XXIL         1^2  Herbis  gramimfoliU  culmiferis. 


IH7 


Caf.  VIL  • 

P .\maim,  Grxds  'tonf^-igllMiw,  Etymon  F&iins  adfeit,  Uh.  t8.ca't>.r  ^mkm,  inquir,  i 
pmiculis  iliHum.    Acp.iiilo  pofl  ,Tit,  tnieddam  Panid  ^rnm  ejfe  a  pano  p.irzws  racemaittm  pani- 
c«/»..At  Panicara  non  *««™<  a  p.iriicula  dicitur;  'Ani*^t.  eiiim  rcpuguat,  lcd  a  fanm  ai- 
fot  dinnnuci?um  taniaila,  uc  panicum  &c  panicuU  ejuBem  lint  originis.  Paoiti  aoteat  k  aM*  pro 

Paniatro  fpicl  lisni^  ic  vdnt  i  taeaak  comjNifita,  iniis  niiioribiis  i  leligmi  fiumencis  fj^ 
cadsdiffeiT*  .  .  • 

.  ,  •  *  •  •  . 

I.  Tmemti  Gtrmamcum  Jhe  VmticuU  mam  CBL  Tmkm  VU^tn  J.  B.  G^r.  Paniam  ^kmm 
vulgart  Park.  I^anttk.  ht  GermrtU  tmaetigt,  iamt  Jnm  mltima  Jtmt  trmtj^ofitm,  . 

C.B. 

RtJKt  nitimr  valida  &  fibroCi,  c  qua  plures  erigit  culmos,  Arundinaccos,  duomm  plerunqi:;; 
cubitorum  ((blo  tamen  faonndo  procenorcsy*  rocundos,  folidos,  geniculis  cumennbus,  deccm  non- 
nunquam,  prscindos,  ac  lcnlim  extenuatos,  cacuminc  languido  &  nutance :  quibus  adnata  JoUa 


tntndinacca,  Milii  aiperiora  &:  acuaora.  tritici  iatiora,  uncialic^  latitudine,  Amndinaoeis  non  mul- 
dkm  diflimilia,  h  getuculis  exeuntia,  pferano,  cubitalia.   In  caulis  ftunmo 


,    „  -  •    is  ^***  ^'''"^^  dodra»> 

t.dis.  rarius  pcdalis,  terQj,  crafla,  non  uc  in  Milio  diyulQ.  fed  racemi  inftar  compada,  ex  granis 
Miiio  numerofioribus  &  minonbus,  rotundioribus,  fplendcmibus,  folliculis  ^uibufdam  kbluteis  ob- 
volutos.  In  eo  differentia  (iu6d  quodd.im  flavis,  .iltenun  pnipandmnigpii  ^pitanwn  £lftigiil 
enuca^  &  hoc  quoque  avicularum  injunis  obno^dum  dl.     '  < 

bciefbence  (pica  a  doobus  geniculis  inferionbus  culmi  undiq,  in  ocbem  ^■crelhmifj  in  ter* 
ram  fibra:  ^^toidnnc,  qinfau» ciiliiiiis  iolcitar  ae  poodera  ^icc  noBaittii  waaamctt  linnupco* 
cumbat.  ^  *  ■ 

Scritur  in  .igris  in  Germania,G.illia,  Italia.   Solum  &  terram  qualem  Miliuni  dcfidcrat,  nam- Lxtit 
rum  levem  folutaaxk»  arenolaM  uem  &  labuldjun,  modo  humencenk  J.  Bauhinus  huius  variecaiei 
dattaefalbft8c4lqpn9t;iiimM      '  . 

[  I.  PmuctmpuHieeumvtlruirmn  •  ' 

QtJMid»  uti  provenicin  JKKto^  radicei  habet  fibrofas,  (ed  validas,  fubnibences:  vcra  duilm 
ant  trium  cubitorum  akkndiiie  looo  fcecundoj  finnos,  ex  viridi  mbefcentes,  crebris  geniculis  intcr- 
ceptos,ran9o(b$  &  LeTespeKntqnam  iiib  Ipicau  qox  loiquipalmum  longa,  ipiculb  compluribus  dens^ 
congelhs  componicur  {mniinoribus  plantis  ipica  non  apparet  ita  ex  Tpiculis  componta^  ii*  quibus 
lenicn  P.inici  vulearisOOpiofum  ;  glum.i  ctiam  noh  alu,  fed  .iriftis  qux  incer  gr.in.i  pkinm.i  cmi- 
caoc  purpuralbeawai.  fwia  Arundinacea,  frequenaa^  Taginis  longis  caulem  invoivtuic,  adcbqoe 
9e  infeiiarv^BjulqNaaiemeKBlpi^  «'  ' 

t,  TmlkmM  J^  ii^SpMtir  iitmbi.  j  '  *- 

%.  VmtitmmbuUaim  fmuatU  viStU  Park.  FmHoim  bidKtim  Ger.  Tmiitm»  ItJitimt  S.v*  t«kkulA 


Hoc  radioer cufoits,  foHis  Friori.  uc  8e  Kffio  per  omnia  iiimle,  foJ  omfiibas  fui  partilsus  fiwDn-' 
dius  exirtit,  maxim^q,  panioda  oifFcrt,  fiquidem  in  hoc  pedalis  longiruJinis  eft,  &ducfrum  digi- 
torum  crafla,  adtcrram  verfa,  granis numeroiis  hirfurifq,:  color  patuculx  etiam  variat,  in  quibuP 
damcandicat,  in  aliis rufefcit,  inpluribus  verb  flavefcu  :  fic  ficlenuniscolor  variat. 
.  Egp  hanc  fpeciem  potilis Ipdicam qnim  balicam  diceadampnn>{  fiouidem  ^  quodamcfainifn 
Btiftoliam  Angliz,  dmi Lobdlw  ibi  annmoiaraatf*  «c  iwfo  abe  Mnaiefl;  &  ipfe eam  id 
boito  colntiwmmepfoFuiiooIiKlioo  ndffi»  octam. 

%.  Tmnfm  cxrultumQex.  tmriam  W  hibam\»  R  Jidlifaw  tmitSnm  Pwfc  hAktm^  jjieiifs 

C.B.  ^  "  - '.^    ■  * 

7((i(/;;;iW  efl  validis,  (tbroiis,  amplioribus  qu^finc  vulgaris :  r«/OTar hanndillMets,  rc<^i;,  crS- 
brb  gcnicuUcis,  6c  veluti  araculis  prcdiQs,  lanugine  obfias,  vulgari  Panioo  long^  8c  quidem  digito 
crallioi  i1v.i^,  firmioribus,  altioribus,  nnmanan)  altitudinem  uepe  fuperantibus,  8c  juxu  radioem  ooe» 
raleo  eieganci  6c  nirido  paipaiaKeiicflxi^  medaU4fiing{osd,  pallente  fiu-ais,  &  vehic  in  rambs  di- 
vife;  {laiiidem  fiicer  fblb  i  genicab  alfi  bltmreietdim  prodeant :  fiiUi  veftiuntur  aiundinaceis, 
IRC  fingaus  gcniculis  prodcimtibus,  magnis,  longis,  latis  ac  duris,  medio  nerv  o  diviiis,  Bc  pcrambi- 
tom  kviffimc  inflar  Miiu  Indiu  (us  non  valdc  diffimiJibus)  dcnutis:  cuilibec  cuJmo  fpica  crafLi  m- 
fidet, 
cuhMni 
con!,-I 

ris,  flquklcni  iT.imina  florum- cx  cceruleo  diluto  nirent :  Stmitta  pctiolis  oblongiufculis  &  gracilibus 
innix.i,  cauiiLi  -i^  utnculis,  qux  ipfzm  Ipicam  hiriuta&i  cffiaunc,  inciufL  qu«  cxtima  parte  c  giu. 
mis  prominciirc  vulgaris  crafliora  magifq,  rocunda,  lcviaSC  OlboanilM  nmb  :fiMmt 
£Pcriivuixi£uropamprklemfiiicailaiaio.  j^TmiUimt 


Digitized  by  Google 


HlSTORlA  PlAHTARUII. 

IC  BL  fwiiiimw  ffki  bi^0»^  Ger.  eaac  Ammimmm 


w  bikmmffiaimgfimli 


S»ic«m habecfifquipede  lonRiorcni,  craflam,  firmam  8ccompaft-im,  no:i  i,t  in  piioi  j  .rqi;.i!eni, 
CiArianlawio»  jma  partc  RrAcilcfcentem :  feraina  prscedcntis  Pania  limilu,  ncc  mulr.ijn  niajoi  j, 
fid  pimfenil  junatr&  ^umi  hifpidl  indufa,  breviq,  p«licujp  «nnbu. 
CtcMk  Londmo  M^coboGaretoprimumaccepitaafius,  pottaa  UiWlCiex^^^ 

Tres  Pariici  ladici  (pecies  dcpingit  ParbnCmus,  quonwilC^^  _ 
Guftu,  qiuljt.itc  6c  vinbus  Milio  refjxMidet,  quare  in  cibo,  panc  &:  mcdicina  uc  Milium  ufur- 
paripotdft;  undcmagm  pcr  uniyerGim  GcmMnuai,  Ungariam  &.  Bohcnuam,  perhibcntcClufio, 
wOsdl:  «cnim  in  alimentum  cedit  ac  pult»  ex  tfJt  ieniinc  da^uinato  hunt  non  ingrati  Uporis. 
Ar,  iriquitC.  Bauhinus  cx  Veterum  fententia,  mali  Cicci  cft,  diJficulter  m  ventre  conficitur,  ftu 
tus  par»,  alvum  aftringit,  ficcat  atque  rcfrigprat :  idc6que  Miliuin  Panioo  «d  oitania  pr;:ftaiu 
tios.  ijceiailiailMce  [in  ptd»}  fiUuMie  ianaam  Suk,  umnmk  $m  Gkam  mam  — J--'^ 


mala. 

yuls  cum  U&e  in  capttit  dolor^  k  bilc  caufatis,  hxmoptcMcis  &  polludonc  noauma  oom- 
roendacur.  Vencns  Aoxui,  oeu  ipium  ttiani  Miliuini»  nooiUM  fiftic  Qaleooi  ia  laAe  capnna 
eoaum&bis  diehauftnni,  PUnio,  cmli  ficprodeftadconniDa.  Fvji  in  cataphfiiuHB  ilbaat 

fcdiccat  &  refrigerar.  ,    .  i  ,  i 

Apud  Itak»  ad  Gallinarum,  columoarunitj.  laginam  pocius  qu  im  ad  hominuni  alimentum  letu 
tnr*   NdS  cdMD'non  dico  cum  C  Bauhino,  ulud  rultids  foGbribus  &  ineftxibus,  lcd  lumcnts 


•     .      cap/  vhl 

De  Fhakridt* 

SP^^^fqpMMi  oaApaAili,  cdin>  ttni^  ffad*  looA  k  nlignii  fiwiMlKii  ipieaMi 
Phdaadia  nonMiaooepit  k»4>|tni4h  «mA  ftMn  ffilm^nm  eandiJomquc  icddat.  . 
Spicam  Iponl  eie oUnftun  cw  noa  fmAtkSsntiA»       / SttfAi^  Tlieoplir.  Inft, 'libb& 
cap. 

1.  thtlmm  l  B.  Ger.  vwigam  Parie. 


.    .  CMbw  edobicit  lctquicobitali,  Hordcaccy  [C  &  ZeKMM)  difini^ jnaciliarc  tamen]  quaroav 

«iicqtdi]^  g^nioulis  nodolb; /«/m  Hordeaoes, 

Jioe  liaMRMeCpam,  AddfiSa  lc  Orau  C  &]  Unicniqne  cnlno  (qm  fx  una  ndioe  plures  pn>* 
nafcuntur)  fpica  (TnKulz Jnfidcnt,  (efquiunciam  aut  undam  longae,  turbbatx,  foliaceis  elumis  Ilri- 
«tis  Iquaniatim  icandularum  hmcoo^e^let,  iquaruBi  fiou  tranuk  flnioiionim  paUi&Tum  &a> 
menta  promunnir,  ii(ci6nq,  poibiioQilii  )SNNnreooflidiM(lHManaiiBn  M8i^e«HUnn«fifaM 
IJm,  iedmagnimdine  iuopar. 

gjtfi^  Spoiittorimr  noninGinaras  tantto  inii&,  Fortonadsolimd^^ 

•       Ancuillara.  imer(egetes,  8c  inHifpanta,  Scin  Gallia  Narboncnfi  arca  Monfpeluim. 

Vmt.  Jnwiatidb  fimeq,  &  hci4nr  fuccum»  £c  ftiBa  pou  ad  veitcx  doiores  &.  cniciacus  commendaac 

Vcteres. 

.  uciEperhibetLoibaGaii 

S.  PiUtnir        jtmm*  mipo  C  B.  J.  &  Pitf^»         a^  Parlc  <anarl^<gtafjf ,  tntt^  llUuil 

E  ndidbus  fibro{>$,  majufculis,  fibdlisrtenaibas  nAentibas  cifratii,  tini  qiutufirve  aot  pktes  pro 
ratione  (bli  culTnei  crit^it,  bicubitale^,  quiiK),  vcl  (ex  geniculu  incerccptos,  ad  quorum  nagula  lin- 
^la  /«/m,  feiuuncum  iata  obkuiia,  Tiiticcis  fere  paria,  nec  blu  cancum,  icd  ex  mienonbus  ar> 
ocuhs  rarai  ^u  culmi  &atfdaril  exeont.  S()icc  quun  pnoedenti  bi»iores  &  ^raciliores  nonnihii, 

i &jalliiidii  Ihiaiis  a)mpai%les :  alb^ 


WldiorH^  ^  IfiemttJittMI  nrentlbltt  W^amni»  miri  «juiu^A«bui«*  .  ywysvf*  ^  w^nnw.»  — 

mentiipeMttfia  JSawMf  mioora,  per  nncnricaieBinica;(eu  mgncancia,  ima  painabionnm  quan. 

dam  hir(utiem  haberc  videmur. 
CircaMedanam  m Stoiu,  Baias  &  Ncapolm  m  Italia,  &  Mooi^eiium  io  GaUu  Narbonenfi 

*  • 

9.  Gnnaw  TitknHtt  hftmAmm.  • 

Bx  (emine  Londino  mi^  (uccrevic  nobit  lioc  fems  Gramtnis,  annui  &  fupini,  culmis  vix  do- 
Jrancdibttb  «l  nmun  leclinadac.cui  ^  facevev  eraffir,  Bhaleiidi^  «  Mlioulem  exeuntes. 

*  4  (rrjMf)* 


Lib.XXIL  l>e  Qramimlfus,  li^^' 

*  4.  Grtme»  PhsIareiJes 

A/w  eft  oblongts,  angulbs,  viridibos,  quorum  unum  vel  alrciflm  culmos  cubital«  tenues  tul^i 
inftarqngit:  In  oiUjMnim  fimimQ  Phahridi  fimilii,  tedangufbor,  trium  uncurum  mildct. 
Nk  niikeakaMmimnataBk^  MtarCBaaaiflus. 


5.  Piabr»  Mir^fmkH  «tf»  Puls. 
P-r*.  .       .  ^  , 

Crelbeiidi  modo  Phahridi  vulgari  finiliieft,  o»W  tamen  tenrioribastenajoribus,  cUti oiibus, 

Folis  tam  qwf  adcilmorura  gemcula,  tum  qux  ad  radiccfti  mollior.i  lenio.  ique:  Spict  mmorci 
lunt  &  nonnihil  longiores,  nec  perinde  corapadat,  ad  raduni  aum  inolliores,  ftmma  mmma  /ed 
candidinra  producentes.  Pro  radicibus  bulbuli  fubfunc  mulci,  coacerrari.  flns  bngM  in  tenatQ 
proFund^  d^ictences,  guilMis  firmicer  ci  inhsrenc,  nec  quotanoisaliarum  y?fflmimmmbfliiMkiutt- 
tor,  fed  m  Inukos  aniM»  dnianc  in  magpdt  AriflM^  rriptrtH  e^ft^Bfimfi»' 
In  Hi^nnia  inrancam  attalicBoditts. 

.    &  QNmmfUdnAij^  Pmiicid  jScifaM;  * 

Culm»  eft  pTOceio,  firmo :  filSt  hn^  8c  liwdic^  latis,  fpica  palmari  PluiioNb  tioc  eA,  i  miai 
brcvibus  &  confertis  ^cis  coagnienCaea>  glumis  acerofis  i  viridi  albicantibus,  liullisomninio  ariRii 
dofiatu.  Scmen  nondum  maQuumefac^  oijm  oUenravimus:  InSidlia. 


H 


Cap.  DC 

■ 

Dt  Frmeuf  hJU»  Majt  dtS»» 

£c  planta  inngnibas  ootis  ab  aliis  omnibus  finmentaceis  differt :  £ft  enim  pankulataK 
fimul  lcl|iicata.  BMtoik  loUicet  cafl^  acarataliiniiiio  oili^ 
quatn6rve  4  C 


I.  TrUtam  InAUum  J.  B.  Frumentum  Indicum  Mays  JiSfitm  C  B.  If«*t  Ftumtntitm  hJKum  Mays 
JiHum  alttrtmi  eju(3em.    Mtlium  InJicwm  Miys  Ji&Hm,  fm  AmMMMV  tt', 

C-A  .    r,     r     /.       •  • 

RaJicihm  nititur  numerofis  c^uris,  nbrofis,  fed  minimJ  cr.iflfis,  &  albis:  quibiis  -ib  imo  caulisge»' 
niculo  fiilcra  qoaxiam  m  tcrram  d^mittumur,  quibus  culmi  a  vcnto  .igicaci  fulhncantm-,  qiu  A- 
rundiinci,  fcptem  vcl  o<aopcdcs  alti,  ronmdi,  pollicctn  crafli,  ngidi,  muUii  geniculis  aiticulati, in-  " 
fenu  poite  purpurafcentcs,  <]ui  paulatim  exteauaniur«  iblidi,  demi  £c  alba  niedulla,  ii^br  Aiua-» 
dinis  Siacclianne,  farai,  qui  dum  adhuc  yiridei  6e  hxxSeui  Infic^  dolcedine  func  Sacdiari;  R. 
liii  cfl  Arundineis,  cubicopIenmq,k»ngioribus,  cres  auC  quamorundas  latis,  venolis,  margtnibus 
aliquantumalperis  :  fanicuSu  (immu>  (:aule  dodrancalibus,  gracilibus,  rans,  |ub.i;  modo  multjplicibus, 
aliquando  iji  i^,  lo,  &:  etiam  ;o  (picas  procumbentes  divilis,  anftis  carentibus,  &.  Hori  tantuirt 
emittendo  natis.  Ecenim  dores  (ummO  culmo  nucamj  non  iceturae  deflinati,  non  umbrx,  (cd  oi^ 
nam  fpeftacores  obleAantes,  nacura:tk1unmolleniaMn{(mndnr6inaliis  con(picimr:  namcjkm 
deflomerint  cxare(cunc,  &  nuUum  lemen  producunc  Rorec  autem  Secales  inft,ir.  Horc  nunc 
candidi,  nunc  lutei,  nunc  purpurei  coknis,  prout  videlicet  frudlui  fire  frugih;r,c  \\^icx  ci>Ioracx 
crunt.  Et  quod  (ingiilare  huic  pl.intx  vidctur  clTe,  quod  .^lia  parte  rioiemj  alii  fructum  tcrat,  Sc 
non  reliquarum  iVugum  more  m  panicuia  (emen  frudhimve  profirrac,  ied  i  iatere  ex  colmoiuni 

Eniculis,  mcdio  foliomm  &  genicalorum  fina  fpicc  arifbi  carentes,  kmgi^  craffic,  iotuiidijf«y^ 
dracea  cffigic,  frui^lum  ferentes,  &  ab  uno  culmo  tres  quani6rre  alterno  ordine  exeunt ;  .it  k 
Rulis  nodis  iingulx,  qua;  multis  foliaceis  tnnids  vaginz  in(tar  obvolvuntur,.  in  (ummo  tam  ar<fti 
tonvolutx  Lt  nc  aquim  quidem  tranfraittant,  qux  fpicas  corrumpcic  poffit :  &(picxdim  ad|u(Lim° 
magnitudincm  pervencrinc  Picc2  arboris  conos  tum  longiaidiae,  tum  ciaffitudine  atquant,  &  ^  va- 
^ularum  vercicdHtf  filamenta  capillacca  eodemcnm  gmnic  colore  dependflK,  qno  ab  avium 
vermium  iajurns  taxx  efTe  po(fim.  Vaginis  cum  exaraerint  dcnudatis  grana  apparent  Pifi  mag> 
nimdine,  omnino  nuda,  nulloq,  follictno  inclufa,  btvia,  (iibrocunda,  &  qwe  mediaftino  fuliginofo 
undit},  hxrent;  proptcr  comprcilioncm  .ingulofa,  frequenna,  qux  fxpe  iu  uno  racemo  apud  In- 
dos  700  (apud  quos  (jepe  ex  uno  grano  ;oo  modta  colhguntuTy)  coacerrata,  ac  an^Uime  junda^, 
aciaoAatt  awdecem,  rariCis  duodecmi  ordines,  in  longitiidmemieditluwicdiBefta:  quk  jraiioniB' 
ooloris  varianc,  modo  caodida,  imerdum  lutea,  naodo  purparea«  nniyonfiiam  fnfo  ifuc  ntbcai 
^inedulli  umencandidi,  flcflporecaeteris  fi  umenuceis  dulcitMi  ac  (iiamri 

Litcrdum  p.iniculx,  Camerano  nionente,  etiain  gr.ina  adnatcuiitur,  ubinohdiim  plenc  («t(ec$E> 
plicavit,  potifiimum  circa  imam  partcm,  qtu  tunicis  veftimr,  quaii  fcecunditas  nuditatc  cvajlefcens' 
pereat,  cadcmq,  a  cempellatum  in|unis  opcnmcncb  inccgra  cMldeivetur. 

•   ^J  pamcKiar  fioriferat  mfKomdar  d  ftmmftm  fimtti$  rtnmmg^  tmiditfnulMN  fnffuimtfi 
fid  &  LadnTjmit        JaSimtmmmH*  • 

<feU veri  fmumUiet  tmnmimlgatrmimm inu:iU<  fnt.  &§if^9mdmfi»  Mb  ilmitf-4  t/m'- 
\  Oooo<l  tatitmid 


Digitized  by  Google 


12  50  HistorIa  Plantarum. 


,       mmtmimttout  comfaratj:,  Baubino  mn  «jjtntm  :  yerifimtU  emm  efi  apices  ftambl ^«rmtim  mt^mimi 
vicem  fr^efim*,  &  femen  fxcumiMm  nddtrt,  nt  in  Tarte  Gentrali  itamnir. 

Fnijfra  GersrJm  nofira.',  TabyifMKmmmm  feoitm,  jiro  tn-oHtrmm  cdtrs  fttks  maltiflicat,  emm  tx 
ttJem  femine  pler^q^      varraaies  hahert  pal/int. 

Tritmtntum  lioc  InAixOccidentalu  mdtgenam  ejje  (in  cujuf  omnthiis  fere  regionibm  rtpcntur)  inJc^  im 
jifrtcam,  yifiam,  &  Eurofam  lUUtam,  MattbiolA  confentimui ;  ^uic^iiid  contraJicenJi  puJio  refugnm» 
JUvirfmienm  auterei:  Milinm  aMem  InJieum  Plmii,  quoJ  Ncronif  frmc^m  im  babsm  fim  tmvtSimt 
MtUenm  ftu  Sorgum  ejf*  mmmie  Jnhitamm. 
Ten^iit  13  Seritur  M.imo,  in  jingubs  (crohc;i,  inter  fc  pa(Ium  unum  iliftantcs,  (juaternis  qninif\'e  granis 
LocHu  conjetStis.  N.ilcirin  pauas  dicbus,  Cc  qu-xrto  in  India  menli;  demeciti.r.  Apuil  Germanos  lcri  in 
agris  oblcrvavimus ;  ubi  tcrramprob- ftcrcoratam,  pingncm  &  finniiJ.am  cxpctir.  Frigoris  &  pnii- 
narum  impanens  eft.  Tempus  (crendi  pro  rcgionis  qialiucc  Sc  tcmperamsiico  varut :  altbi  (eriu^ 
«Hbi  citii»  lercndum.  Alibi  ctiam  breviori  tcmporis  fpatio  femcn  perhcit  &  ad  maturitatcni  per. 
dudc,  alibi  longius  rcquirit.  Eft  genus  trimeftrc ;  eft  quod  duobus  tancum  mjnftbu:,  5i  lciitur  5c 
mecitur.  Quuietiam  aliud  e(l  quod  40  untum  diebus  a  latiooe  inatureici: ;  ii  Aucorii>u»  fides. 
Quod  in  alnoidiiiwai  excrafo^    piiim'lpieM  productf»  vel  Jo&  fiKciHtad,  vel  odt  ttmpeiidi 

4cbetur.  ■     i'  *- 

fi&tf  (9  Qjridnam  hoc  fhiineatiim  ia  MMidiii^  poffic  nonaam  utis  confbt  (\tvcmc}.  Banhinus )  qnia  aa' 
TjjSu;  cem dnlcedinem  &  lentoreraquendam  granapnefe  (enin^  hauddubie  idemctimTrKJco  kijcbic 
tcmperamcntum,  ac  proinde  eaflem  ctiam  faailtates  obtineat  nccede  eft.  Grana  it.tq,  tci  imtur  m 
canadi(iinj,'.m  f.innam,  qux  in  panifici.t  ftihindc  cogitur.  Panii  t.rmen  illc  kiv..:ivi^  tjiiidj.iin  &c 
obltnientiinaturzhabcc  Hinc  ei^,  quod  in  Alia  8c  TurciaiUius  nullum  in  ubo  uliun  ctfcj  niii 
cam  aimonz  premic  inopia^  dicQDb  nnisex  eopantitt  (aucors  DodomEo)  mediocntcr  quidera 
candtdaseft,  ab(q,fiirftinbas  OOBciniinH»  ied  doius  ac  ficcas,  vdtn  bilboaas,  nibitq,  Icntorislu. 
.bens;  concoftu  eas  ob  caufis  difficilis,  corporiq,  nullum  aut  omninoexignum  aluncncumpr.Tbcns^ 
Cardd  delccndcns  ac  alvum  conftringcns,  vekiti  cx  Milio  aut  Panico  fadui. 

Fcanalcus  llernajidez  irumcncum  hoc  vakid  cclebrat: .  Tempcracum  cft  (inquicj  auc  ad  caJt- 
Jiacem  humidicattoi,  pauliiper  dedi*^  lubftantia  mediocii  ceacoftn  &alc,  prxcipuc  his 
\       co  viau  ud  con(ueverc,  non  craffii,  auCj  vdutt  quidam  opinaiicar,  obftruenti  &  vilcoLi,  qnod  vcl 
1  Indis  ipfis,  qui  cx  co  pane  in  pUcentiitas  fbmiato  vivunt,  nec  tamcn  obftrucli,  aut  decoloi  cs  con- 

ipiduntur,  pcriclitaii  licct:  iildem  affiini.intibus,  tinllimin  ventciculogr.^viLicein  lentircpr^ll^yu- 
las,  imo  poft  paucas  lK>ra&  rurfus  ac  li  nibii  uigcflilicnt  elunre>  &  magaa  aviditats,  ii  atttra)^ 
rcpetere  nutrimentum,  ncc  vel  de  nomtne  Iblo  ad  adrentiHi  itfqiie  HB^panunnu  lirhiitfriiMwliw^ 
quin  qu6d  nullus  eft  apud  Mexicanos  cdebrior  xgritudintim  acutaram  &  commodior  viftus^  qui 
ctiam  Ptilans  praifcrtur,  quod  mille  experimencis  oomprobatom  oonfirmatuniq,  ell :  Cclciitcr 
utiquc  (  aiunt)  ccxSiim  ilclccndcro,  coipoi.i  qu.uitum  lat  d\  nurri:Cj  nuUura  intcnc  gr.ivicuis 
ienlumj  moliirc  veatrcm  &pei^us4  calorem  lubtiicm  demulcere^  (przlertim  ii  pulvis  e|us  ex  aqua 
penniicatur  brumali  temporc  gelare)  urinam  evocar^  vii(a  omncs  extei]gere.  ReKqna  apudtpfom 
vide,  ut  &  vanos  modos  ilUus  parandi  tum  fanis.  tum  moroo  aliqoo  afimis. 

C  Bauhinus,  neicio  a  quo  edodus,  lcribit  Inoos  Cx  nimiijm  utantnr  hoc  frumcnto  in  dbis,  ni- 
midos  &icabiolos  reddi.  Imo  (mquit^  pueri  GuinccnJuini,  qui  hoc  frumemo  (kwe  panii  loco 
4Mtotur«  videlioet  granis  c  ipicis  excuflis,  iiique  nonniiui  toilis  £c  ^rxuftis,  ii  pauto  irequentios 
^aincnr,  i  fcabie  wfe  vindicMB  nea  peftttr,  orim  fingiiincm  iiiai»  qdidiun  Sc  qBafi  adnfhim 


Panis  &  Vini  ex  hoc  fltunento  conBdendi  apud  Indos  modnm  vide  in  Htftor.  C.  B.  lib.  i. 
Sftft.  4.  cap.  j  I . 

Fannz  ulus  eft  ad  cataplalmata  moilientu  &  tiippurantiaj  nam  fuo  lencore  meacus  obftnieos 
apoaeiaaabus  fiyppurandts  peridoaea  cft  FohontmaMD  reoencaun jaonis  la&iBManiliftcidatem 

limaffmbiiiwim  M91  iOmmmimCB.  Ja&wa  alwwiiijgiif  ihavBirfc. 

Quod  mediam  pfascedentis  alticudmcm  vtx  actiMat,  cujufqoe  ^ice  fmgiferx  imM  ad  onlmo* 
ninilatcra  prodeunt,  fcdpaniculis  ciim  defloruerinc  lucoedunt  ccten  ei  fimuiis,  dxmiavalidotifa^ 
one  lohus  Tabcrnamontani  fide  &  autoriute  nitam^  nobis  quidem  duhium  &  fidpeAumeft. 

Procukoii  UvSxbmtaauJMi^Mvi  diOI  owafiilaanirTaafift. Philalopli.  Kjt^a. p.  1065. 


C  A  p.  X. 


MBiom,  Grads  Myx©-.  iit  Varroni  plaoee  i  Graxo  derivanim  eft,  nam  illud  pnus  ««w. 
po(l  tiUi*  diceb.uur  (eu  Miin  communi  cum  Panico  nomenclaturl  Verum  prohac» 
Vodius  Mxirtu»  voccm  apud  Diofcondemj  Galenum  ajio^ue  veteres  pio  Panioo  duti. 
taxac  acapi.  Pi  obabiiior  crgo  quibujdam  videcnr  ^rfti  opinio^  Milium  diftom  a.€Opia  fioBiaain, 

^''jSibim  nSm  di5ttifSii!1ir*ng™"W^  liibcenndii,  Jnddia  ab  «Gis  fiumeatis  paaiinihifi 


oiyui^uu  Ly  Google 


LibiXXIL  T>e  Cjramimbus.  1251 


t.  Mibm  J.  B.  Ger.  Mlmmfcmmi  Imt»  C  B.  Mdimm  tm^mt  *HmH  Park.  jQH^iUet  %Htj| 

RmJu(s  crcbri,  fibrofx,  vaHdx,  albicantes.  Plunhus  cvlmif,  craffiu(culis  (clquicabitahbus,  brcvi- 
bus  internodiis  geniqiUcis  furgit.  fi>/<^  Arundinacca,  una.i  htiora,  hirliua,  prxfertiin  qua  parto 
culmiim  obvolvunc  denia  bnugine  obfiu  iiinc,  &  evidcncius  ftriata,  poftquam  a  culmo  abrcewrijtt 
Ixvia  8c  glafli^  paulatim  evadunt.  In  fummis  ftii>ulis)ubaexpticatur  ampla^  atro-purpurea,  doai&n 
reflj>:i,  nd  lon?.i  tcnui.i(|,  Oarnina  incrmibus  g^unis  OOdipieheilla  gcaittj  lubnoolxvorc  locld^ 
parv.i,  colore  fulvo  aurcoveappcnl.i  obtincns.  " 

Levcni  IbKjt.imquc  tcrram  dciider.ic,  ncc  in  fakilofb  Iblum,  fcd  in  arenofe  quoqoe  provenic^ 
modovel  humidofolo,  vcl  nguo,  nam  iiccum  crecofijmquc  refomiidat.  Aiue  ver  oonunodi  foi 
non  poteft,  quoniam  teporibus  maximc  Iztatur.  Uldma  parte  menfis  Maitii  obitimodifl&ni 
terrx  commitntur.  Nec  impenla  gravi  lationcm  cultoris  oncrat,  quippc  Scxtariis  fcrc  quatuor 
(quinquc  PalLAJio)  lugcrum  implcc  Columellar.  Si  dcniuis  feminetur  noccbic  Terao  poft  la- 
tioncin  mcnlc  peihLiuir:  eft  autcm  ad  annonz  cant.item  &  famcm  remedium  perrriaximum. 
Contra  ccmpcftatcs  cium  univerfas  aerifque  maligniratcs  jcfilti^  &juiUo  lempoicdeficcre  potcft, 
licct  frugum  cxccrai-um  ftcrilitas  invalcfcac.  .  , 

Habtunuis  aliqiMii4o  hu)"»  tratietatein  iemiiiB  «iito^ 

Xiaimmf0^0»li 

.■  •     •      •   -  .  ' 

Hoc  (luamvis  ab  omnSbw  Botamds  com  pnroedente  ad  idem  capot  radDcaair»  ejfilqnecauttuih 

variccxs  habc.xtur,  cft  tamcn  revcra  (pedes  diftin^a:  fiquidemnon  t.inmmg|rai]Oram  colore  ab 
co  diffcrt,  lcd  ibcura  &  magnitudine,  &  florcndi  temporc,  &  jub.l  fcu  paniculi :  illo  etenim 
miilto elacius  cff ,  ut  quod  .id  bicubitalem  .lUC  tncubitalcm  alcitudtncm  afiurg.K,  ailmo  craffiorCj  go 
niculis  pluribus  inccrccpco,  folin  lacionbus  longioribulq,  mulc6>  palbdius  vuxntibus,  coma  ma-  ^ 
gis  inflcxa,  albicantc. 

Scnijs  (ieniqipaniailam  explicat,  ncc  ferein  hortis  noftris  ante  exhamJllliL  . 

llxc  tp-icics  ctlc  vidcmr  quam  defcnbunt  Joan.  &  Cafpar  Bauhini. 

).  Mdtu^cmme  tupe  CE  fmmK  mgro  f^adietiyt  J.  B.  Ablimm  mgnmt  Qct.  Park.  S^Iaclt 

C.B. 

CauU  eft  akiorc,  tenuiorc,  non  hirfuto  fed  glabro ;  juba  litiore;  fmm»  nigro  oblon^re,  medutU 
(luam  in  priorc  alMore,  il]i6quo4ew)riu^  non  winiii  tamen  awcnliii,  ooMiPte  flc  gallinitmTien» 
flis,  cxpcdtum.  .  ^ 

Ih  Arigovia  Helvetiorum  fre^enter  (eritur  Milium  nignim«  quod  (blns  eft  nilgari  Litioribus«-  ■ 
caulc  non  adeo  alto,  juba^wia  &minorc>  lemine  aUquannmi  ina}onfiC  loomdiareb  &  adpnlm 
conficiendas  altero  longi  nalbre.   An  a  pratcedcnte  diveriuffl  ? 

Miiium  rcfriRCr.irc  5c  ficcarc  Vctercs  &  Rcccntiores  conli::uiunt.  M.ili  fiicci  cft,  diSIcuItcr  con-  Vtrcs  (3 
COquitur>  alvuin  cohibcc,  6c  Hatus  generat.  Attamen  hoc  multis  gcntibui  in  cibis  gratillimum  fu-  ^{•^. 
tfl^  ic  faodie  qooqae  effe,  inter  onjncs  conftat.  Mehonim  frugum  inopii  in  pamhcia  olim  co^ 
barar,  uQtefbnturpalenus,  Plinins,Dio(coridcsaliiqucc  Vctcribusw  AfaAiukiiQofj/utC.BMia- 
hinus^  vidimus  frcquenter  panesez  Afifio  oonftci,  qui  flavent,  quiq^  calid  dsvond  fna  duloedine 
placci!t,  &:  amultis,  etiani  non  urgentc  ncccffitacc,  cxpetuntur.  Cum  \  crb  panis  c\  Milio  obdu* 
ruic  pl.inc  nigratus  cft.  Exfarina  quoq,  ejus  Sc  kiflc  icah  lagana  5c  placcnus  paranc;  qu«  nifi 
mox  cum  codzfuennt  cdancur,  in  mandbndo  ff—^fnfOr  8e  k^ratx  fimc  Pulrcm  candidam  ex 
Miho  olun  faOam  fuiils  teftacur  Pliniuk  .Sarmatanimquoqi  «qwhacmaidm^  pubealuntur,  it 
cnida  bAim  farina  cqutho  lade>  Tel  fangdne  ^  crtiris  venis,  uxiAMttt.  HKc  nils  edM»  Gennanii 
Kodic  in  ufii-cft,  curn  ladc  co^:.!,  bticyro  addico,  &  faccharo  pkninck  a(pego:  Hiijnfinodl  edam 
pulcesin  Angham  pridcrn  incroductx  Sc  m  uiiimrcceptx  funt. 

Cxccrum  MiUi  fannac  olim  uliis  fuit  in  fbmentis  aa  torminat  capitis  qnt^,  &  nervorum  doloreb 
Foris  impo£tum  fuic  in  facculis  s  nam.  ki  CBWflafinatis  ob  friabilintem  dimcilis  ejus  ufus  eft. 
plttra  de  ejiis  facnhatibus  flCntdius  deliderat,  C  Bauhid  cheacram  Bocan.  &  J.  B.  hilkdlun  - ' 
adeac-  ' 

Si  mcmbrana  ccrcbri  fucric  vulnerata,  cgrcgic  ipfam  conghicin.ic  i  inquic  Archigcncs j  Calainin- 
.chx  iiiccus  infufus,  &  farina  Milii  anda  inipcrl^i. 

Adiudoremprovocanduro,  KcDecoft.  Mdii  cum  paiTuhs  Scficubus.  Nobile  (iidorificum  &dia> 
recicum  vocat  OdioHeurnius.  Vel  K^Decodt Milii  ad  aepamiam oodi  |uij.  Vinialbi  &dube 
calidi&aqpnianti  .Vo6aaic^iiq^SbAmbio&  Ct^ 


4.  JififiiMisSafcaweCBb  AiMmt»igHmtmrimem»exC*fr»  B? 

C.B. 

Granum  eft  pacvumj  rotnndum,  Milio  nc  notnioe,  iA  tc  fbrml  non  .aUmiile,  ied  goftu 

.  dulcius. 

Hoc  m  Guinea,  in  regno  Sabo  AIilU  vocicant,  &  hoc  fmmcnto  incolx  prxcipni  vefcunnir, 
cx  Ikk  pancm  conficicnces :  granum  probe  maceratum  lapidiplano  feu  lateri  iinp>wunr,  li.iciiua 
aliolapide  mambus  fuisailidueterunt,  non  iccus  ac  pidorcs  coloramenu  lua  cumminuci-e  iulcnt, 
comminucum  aqul  fitbigunc,  &  exeo  nxtmda  bba  auc  ^obos  oonfidont,  quos  hnceis  aiiilvc  icrucis, 
paniiifteiavoluK»  ooquonc,  quanoun  ipfit  liiflScerc  videtui.  Panislucipff^  goftds  noo  eft.  £x 
t  Ooooo  i  eodem 


125^  HlSTORtA  PLANTARail. 

eodcm  grano  potum  effidimt  ooqneadoanc  alimr  mStBaio,  ffdti  cnriffimuiii  8c  fiUbeiRnMinu 
AdJit.0dCli^tmr.feJt. 

Milium  ftmm  argenteam  cx  CayroJ.B.  fic  delcnbtt,  Vulgari  Milio  magmnidine  cedic,  magif- 
quc  roninJum  in  acutum  umbiliaim  terminatur :  tcnui,  argeiueoj  valdcq,  lucido  cortice  &  k  Me- 
duUa  levi  attaAu  feparabili.  MeduUa  Mibi  vulgaris,  alba,  mlipuia  ferc^  demiks  irudidis.  Roma 
imtoacpeptMtt  attulkCherlann,  iwiiMiicMmtCTCaim. 


C  A  F.  XL 

w  Leebryma  Jiin  J.  B.  Ucbry$m  JM  Qtt.  Ptek  litioCptnmm 

Cll  ^hii'J  irwriyi  m  MfrhiniiHit 


c 


J.B. 

^Ulmi  doittta  eft  cutitum  imum  aut  alterutn  altis,  gcniculatis:  felia  autem  habct  Tunid 
ltrumcnii«  cubito  Inbiiidc  longiora,  iindai  duas  faia»  qcSam  imnora  funt  iila  qux  in  nnds 
liafcuntur^  ex  quorum  ahs  pctioli  ietnicaiitj  quibus  tranfadiguntur  fingulis  grana  utpluri- 
mum  fingula,  rariusbtna.  Ixvoris  politiffinii^  nitida,  ante  niaturiutem  flavdccntia,  matura  ex  ni- 
Hao mbclcencia,  auntie  hpidea,  Gioer'iaqBaKb,  Mperiove  paitetatbinata,  in^ciiieiBaaiiiiii^ 
jliai-um  fpica  mueica. 

XmK  In  iiortis  colitur.  Parlanfbnus  in  Creta  infula,  Rhodo,  Syna  a]iifi|,  OrieiltaKlj»  ngnnjfaOsfponte 

provenii«ait.  In  Angtia  flc  fiipdionbus  lemen  «gr^  miturat. 

Semine  matuio  &  aqua  ftrmui  intindo  globulas  parant  quaxis  funiculo  trajeclis  utuntur  ad 

numcrandis  preces. 
Vh^  £ft  etunuum,  iiexpertushaecitnbatLobdius,  ad  calodi^ 

8e  «teooAD  pcKfioium  TnlgfMiiii.  «. 


Oc  genus  Italis  Seree  veI<S«0v«  dicitur  QuiAoreCBaohiJiq^  4  proceritatej  qua.inter  flias 
cognaias  finges,  AffiKuin  Ja.  6c  taaan,  liAbiAiB  Jfrfyw»,  Moiica  di> 


H 


 .   citur. 

Culmi  crafCtic  8c  alcitudine,  granorumque  magnitudine  inter  &uraenta  paniculata  eminet.  Dc- 
fcnptio  Miln  Indici  Plinuni  not.is  ejus  char.icicrifh^.u  t.;onnncr.  Milmm  (huiun)  im$ra  bos  Je- 
cim  atmes  txlndia  m  haitsm  mvtSum  ijt^  n^nm  Miertt  amphm  graitOf  jinmdmacemm  etJmt :  aJ». 
iifiit  itdfidit  tbitBd0tf^^Bf$f  ^ii^pMadbfaa         likait  ^iMKitf  aMHMMi  fiifim  'firtJffiMKit 


Toca  danta  Arundmem  um  formi,  quam  procentate  refert,  itil  ut  agri  in  qmbos  ad  matori- 
tatem  ufque  adolevit  pnxail  dtftaonbas  Amndinflca  cfle  videaniur.  Manh.  Hoc  radidbus  fibrafii 
tnulti*.  ac  v.ilidis  nitittu* :  cnlmls  eft  quatuor,  quinque,  aut  duribus  ex  uno  grano  aAiirgencibuSj 
octo,  litxom,  nonnuiiquam  trededmpedcsaltis,  digirum  craffis,  fufasj  utplunmum  novem  geni- 
culbtubcroli&  intercwcis^  picdolU  caaididajrubdula,  Sambuci  roodo,  fardis,  &  maturcfcente  (e- 
mine  rubenobus,  fqlBt  AnindinBoeii  d  finplv  geniculis  cubito  longioribus,  tres,  quatuorve  dig. 
latis,  (upenorib«fi  mocronatis,  per  amUtum  nunutiffimis  led  acubs  doiiibos  armatis,  ica  ut  li  de- 
orfum  mulceancor,  teneros  etiam  digkos  vulnerent  In  (iunmieate  juba  ereAa  dodrante  plerunq, 
longior,  latiradine  quatuor  auc  quinque  unciarum,  plui  imis  pmicutis  confl.ms ;  qujc  Junio  Juliove 
menle  c  graminea  va«na  emei^ens  flores  luteos,  exiguos,  oWongos  &  penduios  pfofert,  quibus 
deAientibus  fpicx  rubeTcere  indpiunc  Succedunt  grana  numero^^  Milu  aupCannabis  leminedu- 
pln  mapra,  oWngx  rotundicatii.  ooloie.aqilwinium  fiifanibii^  Teliatufonigricamia,  rarius  ftib- 
albicantu  &  lutca,  dupUd  tnincB  imoloet,qdlioieiaiftpeMi,  qQalici«fi  filamenta,  exquibi» 
lcopas  conann.ant,  rcmanent  At  increfcentibus  cauUbus  &  fpids  turgenciljus,  radix  cx  infenori-  , 
bus  geoicolis  undiq,  quafi  fiilcra  demittit,  qua:  in  tcrram  figuncur  fibralq,  agunc,  quo  culaios  lulXW 
neanc,  utfadliosvento  refiftant.  •      •  *. 

Solum  .imac  pingue  &:  humiduao*  unde  i  nonnnlltsinqulDaodilobadagrorum  lincunani  caffa- 
g.ind.im  (eritur.  Ex Lidia  primum  «ddoAiini  «ft  ito  Htlpaniini,  ittliani,  alialque  calidiores  regio- 
nes.   Nosin  FOioJdii  ItalircopiosiiannnohleiTavinHH.  EKsdism  fimencMNttcft.  Annuitno 

"^  Semen  Panioo  (aporc  &  teraperamento  (Tmiic  e(l.   Italix  infima  plebs  &  Patavini  ruftid  ex  gn^ 
nnin  &rinam  molittf^ne»  oonfidunt,  qui  fnabiles  (imt,  &  parum  atiaMnrifidNniniftnnt,  mgft* 
dnne  «oneoAioniis  tc  «mun  conftringemes :  ex  &rina  cum  la^e  pukm  eodidnnt  fieqneiiridi.  Ac 
.tn  Hetiiim-gaMnMMW»*^"*»^''"^^"^^  adjieniiHBmalimemum.  Suum&: 

boum 


uiLjUi^ua  by  Google 


Lib.  XXII.         l)e  Herbis grdfiiimfoltis  CHlmiferis.  1^5; 


boum  &  eqtiorutn  [ubuto  ctum  fcrvir.  Si  bovcs^  aucore  Cdalpinoi,  herbMn  virenisin  dqMlcuKitr, ' 
tntMfnefiaint  &  pereuru>  ii  culinos  exiiccatos  proHdunc.  ... 

Ex  culmorum  mediills  medicamentum  ad  (Vrumas  prjeftamiffimiun  fit:  ai|Oi  oaafidentU  inodum  f';r«h 
Tide  npiKl.A/<«i;&.  ?.  Jl.  &  CA  Idcm  Mttthioiut  flores  ad  fluorem  raoliebrem  8c  d^(emnum 
commeiidat.  Vjdeiocum.        ^  ^  - 

Ex  liimmis  Sorgh»  vincuiii  rigiiiioribus  areucii.  Icop.is  Itali  Oonfidunt,  veftibusSi  capiti  deter^en-  " 
db,quibus  in  variis  Gallis  &  luli«,  nunc  fic  Gernunij:,  ioas  unmtur  C.  B,  Uujuihiodi  icopas  Vo- 
neoB  Te&aies  oUervairinnBcibninlealit  peregrinaremur. 

a.    Mdmm  ttrundinactim  ftmmt  fUmo  &  d\n  C  B.  ^er^i/  album,  Mtltum  InJKum.  Dar* 

C.A 

•  HoCT»&«rfibro£a$&durashabeet  terram  i  uimmo  pecentcs,  eique  infixas,  quo  plantz  moles 
firmius  contra  vcntomm  impecuni  firmecur  :  qu.ire  qiiiinicnisdiehi..  jir-giilai  radicss  c  g:'niculispio- 
fcrt,  c  teiT.r  proximionbus  incipicndoRijidatiin  luriiim  .ni  qn.iitum  tciidcn.s :  luimn  .\lar/.;o  vcl  po- 
tius  Caniur  baccli.trm.r  Im  ilibus,  (  qui  lcx  vcl  g.to  cubitonim  )  n]cduil,i  .libi,  dulcij  Ai  umiinuin 
Sacchanferarum  modo,  hrdis:  quoruni  liimmitati  tanuula  (pcciola,Milio  prxdido  major,  .dba,  fa- 
mipedalis  longimdinis  iniidec:  ex  qua  poft  florcs  deUpfosc  hlamenm  capillaccis  cxiguis  &  ngidis 

£an.t  dcpcndcnt,  folliculo  albo  inclu(.\,  candididima,  Lends  modo  comprcfla,  (  Orobi  magnitu- 
nc  in  Arabia  )  fractu  dunlGma,  nigio  pundo,  quo  Ipicx  vcl  pctiolo,  c  quo  .Tgre  divcUuntur, 
hsrent. 

In  Arabia  arca  urbem  Arum,  cum  Babyioiii.am  vctercm  fluminc  pctcrct,  utrinq,  ad  fluminis  n- 
pas  agros  coniitOI  Raaivdfius  obfertravit ;  &  quidem  iblo  arenofb,  tenui  Sc  latis  profundo,  quod 
oanbri  mcnfe  jam  mamrum  Sc  partim  coUeaum  erac  £c  JkUoniusin  Ciliida&  Epiro^ttbi  loftid  • 
map.nos  fucctis  i-cfertos  Corcyram  in  forum  dcvehunt,  notavit. 

ti.rc  pLuuj  [Kr.i  'Vriibum  cenlctur;  qii.r  licc.i  cll:,  paruni  nutrit,  &  ventrcm  ftiingit.  Granat^ 
candidillima  hrinam  panihciis  aptam  proniunr,  ex  qua,  uc  Rauwoihus  liabet,  panem  benc  iapidum 
«inericeum  conficiunt,  placcntarum  form.i,  circa  digitatqnatnor  tnutfverlbs  latos,  (ex  lonRos,  &  duoi  ' 
craikis :  &  ut  ficllonius,  molas  habenc  domi«  quibus  gtana  conterunt,  &  ex  farini  maflam  i-.wim 
pinfunt,  quam  tenuitcr  admoduni  complanatam  radiis  SolarUHU  coquunt :  auc  vctcri  Rom.iiioi  urti 
milituni  nwirc,  qui  ccgul.T:  ab  igne  cdcMiar,  &:  l.ipidibus  utiinquc  luftcnutar,  m.iflam  pill.un  coni- 
planaum  imnoncntct  coqudnnc :  ^eadem  rationc  ruitici  paneiu  coquunt;  at  urbani  in  diiuna 
Inools  ex  culmis«  «oqaoexCuuusSacdurmis  modo^  mafticans,  fuocuni  fiiavem  8c  ^iloem  eli> 
dunc,  qui  ia  fais  nuflps  in  fi^efiaR  parte.  in  Saochariois  autem  in  inferiore  continetur.  Corcyi-x 
inlulie  inoobc  hoc  oonimbasaluttt;  inGiudaobli|Bnonim  cenivrttat  ierunt^  cu)us  calamos  poUican 


u 


c  A  p.  xiir. 

De  Avena,  feu  Bromo* 

r  ab  habeo  eft  habena,  iic  ab  «ow  Cinquic  Voffius)  videmr  efle  Avtn»,  Hvc  ab  occupandi 
avidttate,  quod  Agrztius  fcripfit:  nvc  potHk  qwod  aveanc  lllnd  edere  pecudes  ac  equi. 
^      Avcn.i  p.iniculi  fparsi,  lcminc  .m^uflo  oblongo.nuniQ  nudD^  nunc  gloiwt  oaffiora 
II,  inlocuftis  bhdis,  ii  rcliquisfrumentaccisdilhnguirur.  '  . 

Jt  !•  AvomM»  J.]}.  vi^mu  fi»  aikt  CB»  vc/m  Ldx  Ger.'  Parlc.  $B^itt  4BmI^ 

C.B.  '  .  .  # 

XMJmkfs  copiofts  nititur ;  ex  quibus  culmi  aiiquot  ex  graminels  va^is  prorumpcntcs  ailtu  gimc, 
«Bniculis  diftiiiAi>actridods.nO{Miore»  Cquatuor  aucqumq,  amculis  in  codem  culmo :  J  foim  i  n- 
odaot  Tjsx.  In  cicumine  panicula  feexplicat  ceu  juba  AxundiixiSjex  qua  fbllKuh  velun  pafvx  io» 
cuftsbipedcs,  longis  ac  temubiis  pediculis  dependcnt,  fiore  candicante,  in  quibus  femm  Hordeo 
longius,  tcnuiulque,  acutum  &  liibalbicans  concinetur,  quod  gsmir.um  (altero  t.iincn  fcmpcrgran- 
diore) 'sc  liiperiori  paitcexiguis  capiilii  hirlutum  eft,  glumis  crailis  acduns  involucuin,  6c  mclu- 
fiim:  at  in  maturiute  mcmbrarudchifcentcs  maximc  nudum  fcmcnoflendunt:  niOdullieft  OMllli» 
candida  &  diild.  Anfbs  habeoc  grana  lacerales»  incerdum  tamen  iis  carenc 

Qiix  fata  nafijcnr  (  mquit  C  Bauhinas)  culmo  eft  craflfore  8c  prooeriore :  quz  fponte  .teom  fti* 
puLi  oc  fpici  jc)unl  flcrihs  efl. 

in  ommbus  regiOnibus  uni  calidis  qoim  higidis  lci  itur :  apud  Germanos  ctiam  Angbs  j  I«iiv(y 
«ommuniter  initio  Martii»  aut  ecian  FcbruarioeMantft  Virgiliui  Averae  i^jetem  campom  nivo  t^v^ 
8c  emadare  adnotavic 

Urjr  C|H»  Lko  «mtfmm  fig/it,  mit  Av€w4. 

A.  %,  AmMmgnyAC'B.1SfMli'0tX$t 

Hxc  ipfa  ( inquit  C  Bauhinus)  alba  alpeftnfylveflriorefl,  ftipula  quinetlam  crafliorB  flc  fblio 
nigriorc  :  granum  huic  flrigoiius,  longnis  &  pilofinscft  quim  pnCOedeati,  ghimi  pikni  tt  Oigri 
tectun^  c  cu)Ui  dorlo  anfta  mtoita  luicicur. 

Ooooo  i  Faildnlmna 


1X54*      HlSTOKlA  .FLANTARtllft 

PArkinfonus  &  Gerardus  vcl  hujus  noii  mcnitneref  vcl  cum  prsoedente  tmlcent;  a  qua  J.  euairi 
Bauhiiuseamieociedi\rcr£un  noafuac.  JUi  Aiq^lu  mulio  ireqaencius  &  GopMfiu» 
Aven^Mu 

A.   3.  Jivenamda  J.  B.  CB.  Gcr.  Park.  J^atUtl  ^OXfi,  &  MCwiiAia,  uii  cmoK  [tn^ 

Hajat  lenwii  domm  ooidoem  don  habet  ut  Avenx  ▼ulgaris,  fed  plures  glunias  tunicilre  cemieii 
palcaceas;  ponp  ■utem  gnoum  ^&m  habicias  eft  Sc  ex  albo  ralvdbenb  qaodaamKNib  fimila 

Avenx. 


Qiod  J.  Bauhinus  Avena;  nudx  granum  nuous  pertintdier  glumii  \mm  ei&mtt  noUi  aoii 
probatur,  quin  podus  Gontrarium  videair. 

In  extreoia  Coraubia  prope  Bokdiun  prooKiatorinmcopaift  firitor  uhi  ma  niiaari  pndoTren* 
ditur  quira  TriCkom  ipmm. 


A.    4-  ty£frtUps  (juibufJam  ar;j?ii  Jjve  Jven.j  fi.ofa  J.  B.   Fe^ttca  Ktrkultt  lamigmi 

firvefctmikm  C.  fir  £giitft  kroBKukt  Ger.  oniau  «/%.  knmndtt  Bei^anm  PtfJ& 

ifunt  Avenarfuliis  jtiuilA,  ffUavtvb  fiquxali.i  ejus  gcncris  Cerealium,  admoduin  fpedoia 
pedalis^  rarius  tamcn,  ^\v.m\s  ftipau :  hx  quippc  alia^  bin.r,  .ili  .3  ccrnar,  longts  &  trium  undanm 
{wdiculisluerent  perquam  elcgantes^  glumu  utrinq,  rtiunica;  ublongis^  lucentibusjbriatis,  pailide  jar* 
tim  virentibus,  paTtirn  virefcentibus,  latioribus  qu^m  in  vulgari  Avena,  cui  (imilia  grana,  mtus 
communiter,  ranus  iTngulana,  fulvo  ac  pen^  runb  colore  pra:dita,  pdis  rtavcfccnubus,  ac  pulchre  BylG 
inftar  lucentibus,  obfcpra,  qux  ferd  Avenae  granis  lon^ora  (unt:  lecus  qiias  arilta:  cxcunt  gemelbej 
kmgx^  duaruni  auc  rnuin  ui;curum,  atquc  mcur\'i,  uri  trur.i  Locuftarum  lylvclVnum,  ngiaiufctiJA 
Spica  Avenx  IjDicam  pulchi^  xmulatur :  nam  ad  ejusnxtdum,  cx  granorum,  ua  coajioere  eft,  pmv 
dere^  pecUcillonjmc),  lubtilitate  \A  penoak  atq6e  a«iind«  hmencghimc;  ut  nee  pcndnlasnec  laF- 
rcAas  quis  fimpliciter  dicere  quea& 

Inter  fegetcs  nimis  frequens  eft  ;  ncc  agri  qui  ea  fcmcl  infijdi  funt  fadlc  iiacp^fte  iiberaiitur: 
etcnim  ante  medcm  m.irarcfccns,  lcmen  in  cei  r.uri  cHiuutit,  r\'^r-u\      hyonwmimMn  wf^"^  fvr 
•  pcr  mtcgnunannumii  latiointcrmittatur,  cum  lc^ctedcnuo  lugyclcit. 
Vhn^      ^  Aycna  inqualitaribus  primis  temper.itaeft;  deiiccat,  mediocnterdigerit,  &  adfirif^  iMmi3^ 
Vfiti         in  nlu  frequentifltmo  eft  apud  nos  tum  in  cibo,  tum  in  mcdidna.  Scritur  quidem  pro  eqjorum 
pabulo,  quin  &  anfcrcs  ea  fagfnantur,  &  gallmaj  aluntur:  Ex  ca  taraen  non  Iblum  pvo  mlhcts,  icd 
etiam  pro  magnacibus  tarina  optuiur  &  v.iri.r  pulccs  &  (brbttiones  fconikiuncur :  Ex  e)us  fannai 
(jjpnisdcoorticatis)  intcrdum  lota  cum  lale  &  paiiuUs  aqux  inco(^,(ed  fTcquentiinme  una  cum  car> 
nian^  jnfcula  &  (brbiciones  paramus :  nec  alia  fcr6  jufcuuiapad  nos  in  Anglia  in  u(ii  (um  quom  av»> 
C)un  apudnobilcs  quim  plebcios,  qux  (anc  tam  .rgrotis  qu.im  Gms  (akiberrima  funt,  hciK-  con- 


00qnnntur,8coptimumalimcntuni  corpori  fubminiltrant.  In  amion  v  cancatc  tenuioris  conditionis 
)io:ninc5  lulcc  luldihs  prxcipuc  vidtit.int:  f<.  t.an;c-ii  ineliore  valctatliiic  fruuntur,  quim  qui  delics^ 
dl^nus  variaquc  artc  contc<5hs  cibis  ucuntur :  bcnc  numunc,  Hondumque  lans  oolorem  iniandbus  e^ 
lichmt  Oribaib  quoquc  Avena  maxim^  omnium  leguminum  ad  conooqoendiim  aooommodam 
eft,  &  cjus  oprima  ibrbicio.  Rcdc  crgo  Plinius  ( inquit  O  Bauhinus)  Gcmiailis  pojprios  A* 
vcnam  (crcre  (cnbit,  quibas  frumcnti  infbr  iic,  cuius  ctiam  pultc  vivunt. 

Solent  &  Saxoncs  t.innam  Avcn.v  craffiorcm,  quam  ipli  Grote  vocinc  omnibv^  ferc  obloniis  una 
cum  Mc  alpergcre  &  lic  (imul  coquerc.  Nos  quoquc  in  Aosba  Avcnx  grana  dcglubiu  mc^Ara 
tfMtt#  vocaraus,  ii(que  utimur  ad  farcimina  &  bonuos  cniore  oiftemos  parandos. 

In  momofis  Scptcnrrionalibus  Angli.v,  inquc  Cambria,  ex  Avena  dccorticata  Sc  molica  p.3nc;  & 
placcntas  vani  gencns  conficiuiit,  ncc  .ilio  pane  ucuntur  rulhci,  Sc  tamenopdma  valetudiue  fruun- 
rur,  &  m.ixim(i  funt  longxvi.  Ec  f.inc  mintm&daiiiam.e^qaiapaa6shi  lilobemmiii^^ 
non  aiructis  ob  amarorem  minus  grati. 

Cerevi(iam  quoque  ex  Avena  noo  lecusiniimex  aliis  frugibu  Angli  non  minus  qu^Uthaam 
.ConfictTint :  qux  hordcicca:  borutatc  non  multum  oedit,  aliquo  etiani  refueciu  ei  prxfercur. 

Walli  ex  Amylo  Avenx  m  aqua  ad  gelarinae  crafiicicm  dccoiio  ferculun\  paranc  LLummery  co- 
rum  lingua  did.mi,  quodmagno,  non  m  Wallta  tantum,  icd  pcr  tolam  Angliam  in  prctio  clt.  Gc- 
laiinam  Banc  Amyieam  Avenaceara  ieu  Flmmmtry,  caiidam  in  taleolas  ditle<ttam  cum  ladC|  vel 
cura  eererifit  Mt  vino  albo  (accharo  ednloorjeo  mixcam  comcdunt. 

Crcmor  Avcn.r  non  mintjs  utilis  eft  xgrotantibt»  quam  l*iilanx  ex  hordeo.  Mcdici  noftratcs  in 
morbis  acutis  non  alits  fcre  fbrbicionibus  xgrotos  aknt  quam  Avcnatis.  Farina  Avcnx  extrinlccus 
ad  cataplalmata  iion  minijsutilis  cll  quam  Hordei,  deficcat  £>:  <'.igc:  ic  n;cdiocriter,  ac  lincmor(u. 

Avemlj  dumcohca  nos  aitiigit,  ccu  mcdidmcnto  potiliimum  utmiur,  qiuc  coulpcrla  ^ugiiitsall' 
qnecSelis  arnimanis  tofreCBr  in  (art.\gine,  tofta  verb  iaxea  tenmoristBhe  indita  abdomim  d^rotan-, 
tis  .^pphcirur,  pleitinque  niii  coion  &  intefiinDip  reAamcxcMaaeniis  iinc  refetta,  ingens  lev»- 
mcn  ab  illius  uiu  percipi  (blet.  S.  Pauti,  ■ 

Qui  cdculo  rcnum  l.ibo:  .mt  liscommendainlum  b.^Ineum  c  \  po!:nta  trita,  Lupulo  &:Avcnx  ftr.v 
minc^  quod  mfigmter  riitigat  dolorc^s  nephrtricos,  calculum  cc  urmam  ita  pcUens  lumbis,  (tranune 
calenee  8c  ptobi  percoao  arcumdato,  tn  vamio  ooniidentcs  nuthiriaiu :  fic  Ixpicul^  linc  dolore^al- 
ailnm excemnn^  ^iod Euporifton lubemp^bct jurisfacio,  quod jam  per  ;a  & ampliwannas 
compluiibu»  caramenaatnsgns,  tniikis  aJiis  rcmetffis  incsflam  adhibicis.  Simm  Tmdiu, 

SECTIO 


S  E  C  T  t  6  S  E  C  U  N  D  A 

Vi  Qdmifaris  Oram  minore  fm  De  Gramaubus, 

GRamen  i  Rradicndo  feu  progrftlicndo,  ferpendove,  quM  Reniculatis  viricuiis  per  tsrnun  mi- 
nficc  rcpat,  nomcfi  hilKt ;  vcl  agignondi  fipcundiLuc,  liquiJcni  crcbro  a  Ib  nOiVtt 
cLiccs  (jxirgjtj  idque  non  tam  ut  temm  amtcno  virore  ornct,  qaim  uc      perenni  pro» 
TCBlfi bobus & luniencis  pabulum  (uppedkec  C.B.  Verum  non  omne  gramen vidcamferpit^  CcA 
aniiiDm  prrcipue,  quod  ob  id  Gramen  fimpliciter  _&  «r'  iSojtW  dichim. 

Grzcis  'Aypwf  diatur  quafi  Agredis  *ytSt^  ch  quod  in  agrii  ubiquc  fponte,  qiiovis 

aut\o,  fic  folo  coam  non  &tum,  ncc  cultum  luxunct. 
Gmniasi  in  duo  gBnera  (iividemus»  Ipicaa  nimirum  &  paniculata. 

Rriiniuii  Gema 

Gramiua  fficafj  ccstincHS. 

Il.rc  1  nmilitadinecumFnimentisaliilqucrebu&iBoanidf  inpluraiubalGer^ 
No6  a  Gramuubus  caninis.<li^  pifcim  ob  Ipicam  Tnaatm  fimimn,  pMiim  iiuia  Graroinis  noroen 
'  i  ipadieiido  1m  npABdodidam  lispixcipiw  &  maxinie  pn^^ 

 \  

C  A  P.     1.  • 

De  GfMUMC  tamm. 

A.   I*  Grmmn  rtpms,  Offidn^tntm  forti,  ^ica  iriticeM  idi^uMimts  JJmslt  }.B.  ^  Grsmm  «fc  * 

rmiim  Gcr  ?  cavinum  vulgatins  Park?  CfrAnun}  ervriCe,  feuGrammSMifilriMtCI^ 

Common  £)O0^-gcaf^,  0?  (Ctuicl^  jirafist,  02  «Coutt)  graf«r. 

J.B. 

PRocerom  eft  gramen^  tnterdum  tribus  culMtis  altius;  Fabit  k  JoQg^  TasuUj  pknifliqne  atpens, 
rarius  gjlabris,  fjuatuor  vel  quinquc  in  eodem  culmo,  d  toddem  jpnicnlis  exeontm».  SfU» 
fummo  culmo  inlTdet  duorum  verluum,  codcm  cuni  Triticcis  firu,  CcA  omnibus  niodii  ftngo- 
liofj  cum  anilis  pcfbrovibus  fubrubeos,  icmine  oblongo  fulco.  RaJtccs  pro  Graniiiium  raaooe  craf^ 
ItufcuLE,  longe  Lu^uB  veptame^  onemis  fBrmidbai  «oon^  dndi  8c  pnngciirihns  ii^Qfc  ddci 
p»dits(imt. 

In  agris  &  hortis  reptam  (uo  8e  impoftana  luxurie  odiofom,  mole(hwi>  8c  exdipami  ditfcik  Lem: 
Hujus  alijm  fcu  fpecicm,  feu  v,inct,uetn  obferv.ivimus  cum  ariftis  niulli6  Ipogiionbiii^drea  Smlt  yiruiM, 

oppidulum  in  agro  Eboraccnfij  &  .liibj  m  Septentnonalibus  iVnglir. 

Si  C  Bauhinus  eandem  nobiicum  plant.im  intcUigat,  fpica  minus  kAc  pidla  &  dclcript.»  elt 
Gnunen  vihdctjnon  untum  vr  <i«xM  Oiicmb  di^urai  ied  quodcunquc>  diiCiIvit  calGnios  prx-  nm. 

iotimbiBi^:  Ovcsfic  boves cakulis  vexati  in  hyeme  Verno  tempnre  Qbmmnir  k  Grainine  ro- 

oen^  ex  OUerr.       4^  X*     5/M>  P^  }oo. 

deAnatoauabepatis. 

A*       Grtumm  emmmmmunmm  Ger»  emuummimtaumim  fjpcatuM  CB.  C4iiiimm gamidmiim  m». 

ritpmimf^etmmi  VlA.  Grimi.  nfmt  mmimmi  jficJ  cxi^ud  J.&    ^a^tlif^  groC^, 

C.E. 

Ex  raJ.nihu-i  oblongii,  tcnuibus,  .^lbic.intibus,  lignofis,  lcvifllmc  capiilacis  vitictUt  plures,  repcntes, 
rotuntii,  Lrvcs,  pedalcs,  cubito  etiam  longiores,  Trcqucntcr  geiiiculati,  unde  ramuli  plurcs  fdiolk 
arundinacciSf  bievibus  £c  anKuItis  cindi«  prodeuntj  quonun  lupcfioiibus  iptca  tnuncialn»  excinereo 
n^ricans  inuder.  '  • 

•■  In  toto  litorepropc  MonJpelium  Frcqucns  invenit  D.Mi?ml. 

Ha.'C  dclcriptio  nunimc  convcnic  Gi.iniini  nollro  caninu  niaritinio  (jjic.i  ti  iricci,  idcoquc  alte-  £«Mr« 
riuj,  8c  nobis  inoblcrvacx  planra:  iic  oportct :  nihil  tamcn  hdcncer  affinno.   Nam  Johnlbnus  Gc* 
fanU  amaculator  Gramen  geniculacum  caninum  roarinum  Lth.  L  c  Gramen  canuium  mlricinium 
IpicammleuS.  C.B.  ideoi  efle ooniedatur  Groinni nofiio caiii» iiianKim 
Moanunijsprabaiic. 

Ak   ].  Gramm  tMtmim  Ua^U  fa&atum  mdrtmna  alttrum  Lob.  Gr.  can.  mmriiMuim  fpmfi' 
litutd  C  B.  ettti,  mmrm.  Jbtmim  Ger.  cm.  mmu.  tUt.  imgim  rndtctmtm  Park. 

. 

Ex  fingults  l  aiiicib.is  oblongis  CApillatis,  priori  fimilibus  culmus  unus  &  altcrtsnuis  breviltjue  intc* 
foUa  lemipalnuna  allurgit,  qui  m  Ipicam  crailanij  fbbaceam,  velut  iquaniolam  &  durani  abit,  &: 
taporecniif  priore  oonveait  CCBatihiiiiiiinThekBocaii.Gapk».  duashabet  IpedcsGramtnis  ca- 

niiii 


L>iyiu.iuu  Ly  Google 


IX5d  H  I  S  T  O  .R  I  A    P-  L  A  N  T  A  R  O  M.  . 

■  nim  codcin  ntulo  Grammu  canini  maritimi  fficuti  donacas,  nimirum  VIIF,  &XL  0<9a?an)  Ipedeni 
(  vx  d: Ainius )  Johnlonus  pro  GrAnii ne  non m  canino  maiicilno^ca  Thdoea,  habec  ;  cuius opHiio. 
^  nem  Botanicorum  pentiorun»  judicio  rcliiiquimus.] 

Hanc  fpedem  in  iiuiidmi^.Morieiz  wSaht  pnpd  Cokefttiam  naper  inmeiik  nobflaiB  «ftMy^fr 
D,Ddu 


4.  CrMmen  cmmm  maritimtmt  fpicA  echmatii  C.  B.  cantnmm  WUOimm  ^fmtm  Sarlc 

tdnnatian  J.  B.  Ilougti  carcb  4>ca  |Do8!G^-srafjtf. 

Longis,  albicanribus  fibris  radicarur,  culmts  plufculis  donatuin  palniaribus  aut  paulo  longiQtibiM 
[dodrantilibus  C  B.]  duris,  mbentibus,  crcbro  nodorum  intcrccptu  diftinchs,  quos  foJia Srt  tD> 
tos  obvolvunt,  vix  untiam  ab  iis  recedenciaj  hirds  pcr  mari^ncs  pilis  donata,  alioqui  glabra  spcte 
undalcs  &  longiores  [interdum  eam  lonomdinem  ndi^me  attingunc]  denlo  glumarum  pulchris 
denciculis  muricamnim  ftipamcoatenxi,  imm  ecninnu  mediroliioconrinemiiun  pQfiUQm,  oUoib 
gum,  ruffum. 

In  arcnofii  circa  Monfpelium  copios^  proremL  Vidimus  etiam  Florenoe  in  Ami  fliminii 
vea   C.  Bauhiniis  in  litoic  Veneto  &  maritimis  aica  Anconam. 
Seritis  8c  poft  Solftitinm  zftinon  fpicam  prodndc. 

A.    5.  Cramcn  cammm  mariitmwn  ffici  tritucd  mfirm,   An  Gr.  ean.  8.  ftu  mtritwmm  friah 


Fibris  plnrinm  et  irais  feliorum  agminnlis  emifSt  rsJknt»;  obhquif  etiam  feitranfvcifis  genicu. 

latis  Rcrminibus  Graminis  cinini  in  moduai  (i:b  cerra  rcptans.    Folia  modice  lata,  ftruta,  gLiuca 
lateribus  cocuncibus  pcr  vctuftaccm  convoluta."  Culmi  (elquicubitalcs,  bicubicales&alciorcsjtenuics' 
tribus  qiucuorve  geniculis  intcrcepti,  &  toadem  foliis  amidi,  fpicam  in  (iiniaio  ff^»m  Tkitici  mih 
tid4imUem  longinidme  ctiampari,  Terimimintiscompaftnm&^^ 
]n  folfis  palultnbos  tnaridnus  fregoentiffimDm  eft. 

*    6.  Gramen  birfutttwrttent  ffica /impliei  moUi  ).  B.  ^tttlttJtai^miA  UCB!^,tB^  A  iiXUllt 
m^B^  Jtt.Qr,mimmmvkie0l€CBi  »  «i» 

Tmportona  limirieseftr«finnii  albentnnn,  nitidanun,  genicnlatarum,  (apore  (iibduki,  quibus  in 
.  inimenftini  ic  prop.if;.it.    Felia  long.i,  hirfutj,  mollin,  vagina  longifGma  culmum  nodofum,  tenuem, 

cubicalcm  obvoivunc :  panicula  moUis,  concrachor,  palmuinarcitcr  longa,  cx  viridi  purpurafccns. 
•    Abundat  in  vincis  Montbclgardi  florcns  Junio  &  fulia  Nos  habanus  in  arvis  pra»pae  Gntni- 

nkcanini fpedem  Grainini  Janato  DalechuDpii  adoo  fimils  ncfroeofalla^  quod  huic  idem  dle 

fii^icamnr. 

*    7.  Gramcn  carutrtum  longtm  raJtcatitm  latiorc  fnnicuJa  majia  Lob.  Adv.  part.  alt.    , ' " 

Nobis  nondum  innotuit.  Abi  Botanid  qux  dc  co  htbent  i  Lobelio  mutuandir.  Vide  fi^aoet  ht- 
fioram  cjus  apud  iplum:  ut  & 

*   8.  Graminis  cannrii  latiore  famcuU  minortt  eiuQem  eodem  in  loco. 

Qiod  C  Bauhinus  Grmi$.eMiimmiii^ittrmUemimtnmm  vocac,  ud  pcaecedens  Grtm,  em,  lei^, 
rtidie.mnfm.  ■  ^  ' 

GMincn  caninum  f.ipinum  pinicuhtum  dulce  c.  R  Idemvidetnr  Gramiid  noftiD  MiUaeeoai' 
quatico  iiuvis  iaporis.  Color  albus  paniculx  non  rcfpondet. 


9.  Gramen  cminmB  fi^mm  Ixh.  G».  emmmtt fifiimm  mmm  C.JL  rmiiimm  fi^mm  «rcMe/i 


P-irk. 


Nobis  oondum  obfcrvacum  eil.  Qua:  dc  co  habenc^  ii  placet  apud  Lobeliam  &  C  Bauhi- 
nnm  yiie.  .  * 


J       ^^S^Ift^ftf^  ^^99Ut999^  ^^^^^^ffH^t  ^^^H^f^^^^fift^^^^^  ^^^^^^  ^B^^nB^W^  ^^^e  ^^k^ 


•  Xhalii  cft,  apadqoem  defcriptio  ejus  rcquirenda,  vel  apud  CR  in  Theatio.  • 
fi^'  Graminis  r.niiccs  pr.i.cipua:  Oflicinb  in uiu  funt,  rarius  foli.a,  ranfltm^  femcn.    Rcfligerant  &  fic- 

cant  maderacoii  apcriunc  (paicium  cmm  tenuium  func)  &  iiibaftruigunc.  IIuic  cgrcgic  condu- 
'cant  in  obftruAioiubus  vHccmm,  i<^ero,  calculit  lennm  8c  vdic2,6cc.  pamm  quud  linc  ctJcfaclione 
ag.int  hoc  opUs  (tium,  quod  profe&o  rariffimum  eft,  nam  dioredca  &  Ixhontripdca  medicamcnta 
plcraquc  calida  funt,  partim  quod  ob  adfbidionem  fuam  tonum  reddanc  pattibm.  C.  Htfin.  Ad 
iumbricos  intanti  n)  iKcandos8C  expcilcndos  commcnd.Tincur  :  nccnon  .id  expuitionem  fanguinis. 

Non  miniis  tacuuK  comrafebrcs  malignas  vi  iai  exiiccatorii,  uc  6i  concra  iiuxus  alvinos,  pra:ler> 
dm  puerorum.  In  hoi  Hncs  utimur  fcrc  aqui  cx  teta  pJana deftiUadi,  (inquic  CHofinannm). 
nonquidcmnoftratis,  icdf.^fcutubcroli. 

Extrin((sc5sin  dowiire  capios  lcnicndo,  in  oaUonim  infiammaoonibus  ac  dcfluxionibus  compe- 
/ccndi^  in  naiibw  punikiids,  in  odontalgie*  in  tuuoiifam  pod 

Adhibetnr 


Diyiiized  by  Google 


Lib.  XXII.  T>€  gramimhis,  i  ^  5^ 


Aidhibetur  auccm  vel  aqua  {lillatitia  cx  tadkibQS  MaJo  vel  Sepcembii  ooUeAis  diLgenter  mundads 
&  concins  NB.  dkiai  TddcGoftum  «aran mviao:  v«l  InfiiiGun  ih  mufto.  ILdiqiiai  ad  afiini 
przparandimodosTUteaindC.BaiitiimimiaTlieat.Bot. 

Radices  Graminis  ad  obftru(^ones  hepatiSj  lieiiis,  nuxinie  fi  fcbrcsex  iis  fcaturiunt,  iteni  aJ  caj- 
cuk»  renum  pcilcndos  valcnt,  &  ubi  cft  inlienis  dyicralia  viiccrum  c^lidaj  cun)  eorundem  obflru- 
Akmet  vix  exaptatius  medicamen  quam  radices  Graminis  ars  noftra  nobis  itnpedkaty  atq,  ut  Hofl 
numnos  abfimt  fiM  cak&^one  opus  innm  perfidunt,  quod  profedo  randmuiii  &  iimul 
com  adftnaknie  tnmmi  addtmt  paitilns,  Simm  Pmdm:  Ex  excerptis  D.  Hntfi. 

Aqua  radicum  Graminis  flillatitia  commodiffima  omnii.m  cfl  aquarum  qu.i  pulveres  contra  ium- 
brioos  verminantibospiieris  diluimus,  pra^ertim  ii  una  vei  alcera  guua  ip.  Vicnoli  cum  canollo  ly- 
wigi  touBC  ckA  inMlflHii» 

QrmiMM  ffisdm  Tritice»  ^  Ct  Baubiai  TietfriJ^aMiuk 


y.  <5r«iw»  UtifdiimffkiTfititii  mifHti  C  &  Ittlb  Jm  Qnmm  tmkm  fHmm  aa> 

Jhrmf 

CaW  ell  {cfquicubitali,  uno  altcrove  genicnlo  diffillAn:  /Ulnr  fiiiliiniiHiiiii^  p0dalfcai{  Jfiti 
Triticed  palmarijiau>  gltunis  ariftis  caraitibus. 

Baniez  ad  agRnam  maisiBeB:  9UrinbaqgBf«&  ^kl  coBattkimgi&mt,  nuffs  fylA,9c  tkd' 
«uiis  ariftatis. 

NM  bsc  Jtfaiftiont  i^mimm  mvmfmiSimim  mifim  umim  ttpimi  vul^tri  ^ki  Tritietig 

fnm$  m  hm  ii^itifMt 

%.€mmlMf^J^%mmii0miiiC.K9oile. 

C,  Et,  '        •     - '■•         •  '■ 

Hoci  priorerpidpodfltmjtmdiflati  fpg  in  ^ica$  dM&^ jfe  jwgufcw  dwuMk  ^  Haefibi 
invioem  in  culmo  .ikL-m anm  (uUofBHMrj  iai^iMpit iMicili hcrtiiiiih  aittf  ttnnMnr» 
In  ItaUa  «d  agrorum  margines. 

i,  Grsmm  mie^dmm  ^TiiM  mfiRi    A  fhtSk, 

C.B. 

Hoc  folus  efb  anguflioribus,  {efquipalnuribos,  rigidts,  acominaris  &  .ilbicantibus .-  culmolamii  fff»' 
tundo,  ftriato,  lelquicubttali :  ^ids  palmaribus,  compa^iSi  utnculis  nig^iis  Sc  acununaas.  -  • 
Ba&s  ad  icpeb  loGiiaddianhis  eimpocim  Blafi^ 


4.  Gnmim  angujtifolitim  ffiesTriMmmiiifim&.  C.K  ViA. 

C.  B. 

Radtctbus  oUongis^  geniadaQSj  nodoiis,  cjtndMtU  (erpic:  admii  eft  &iquicubitalibus,  cotundis^^^&ir 
liincei^.oblongp^  diins«in.aGaniBa  USiiifiimi  .^itivubi^ 
carcntdjus-  .  ' 

Aienafii  dtcaBafibra,  ueatl  CHMn  ptora^ 


C  ap.  IL 
.  0»  Gimiite  tm  ffia  ftiuk  . 

Riza  Germanis  dida  Zex  ipecies  eft. 

'    I.  GrMMMi)^MMiM9avC&  J.&Ga.einac.Fari(. 


B 


C.B. 

Kaiicthm  8c  culmis  eft  frumentaccis,  foliis  angufiis,  /fif»  palmaribus,  miilc]f)lidbus,  utricuLi  ari- 
Ais  brcvibus  armatis,  iioiculis  ut  in  Tricico  lutoolis.   Toca  planta  ad  viri  alatudmeiji  aiiuigitj  &  . 
apud  nos  locis  aixlivibus  ad  Rhem  riparo  &  ad  monds  Crentzaoen&  a(oennun  provetiir. 

la  fatorum  mai^inihiwdrca  Saleaovam  MoD(pclio  aoo  loogfe  inveait  f.  ALigml,  LmA 

a.  '€mm  ffki<BiiKm  mkm  C IL  i»&  fiMk 

J..  B. 

Toca  planta  palmo  minor  eft>  raJice  exili,  (ibrofa ;  feliolti  iA  radioam  Imevihl^mallibab  6an0> 
ieeadbus;  ffied  unciali,  qua:  nwdu  nmpkg^wdo-sBoiaa^fcMnUi  niriQylii«iiljsamH0i.  - 
1d  agris  MQoipelienlibus  isveniQiK  .    .  ,^ 


X^S  H  I  S  T  O  R  lA  PlAHTAKUM. 


c  AP.  m. 

.      •  De  Gramine  Setal/M, 

SUb  hoctiniiocompdMndinnttGfaneiiiM^  IId^^  Qnoi  Secft-  * 

lis  jKitt  HoidM  ipteun  rafot 

Am    I*  Gnmm  S§tslimm  &  Sec»h  fjlvtfire  }Q)\n{om  afud  GtrarJitm.    HerJcum  ffursumvttl- 

«Wt  Viak.  ww  iiiww  L  &  Gramc»  hcrdtactum  minus  &  vulgttrt  C.  fi.  An  Hirkm 
Cnnmw  ermmmm  I^udo      ii.  cap.  if  ^  I0iiti  fiie,    ^it  maX^.  WtXi^ 
Mrbp.  irnimJ^fr9^  mmibmlSuskf0dmmlMirdmm.m0^^^ 

C.B. 

.  .  Jt«Ali»eft  capilhtaj  parva,  candida :  /«6«  gramincis,  2;  quidem  primis  palmaribus,  angnftis  non- 
tuinmiam  .irticulatis:  mtmii  frequentibu».  fefquijMlxnanbus,  £c  ioterdum  cubiuiibus,  gemculatis: 
Akii  bngi;,  Hordeo  lindKbtis^  {.  aut  pocius  Secali]     wairiorihiis,  mollionbus,  jteqoeniilns 
llOTiiiis,  giumi(queiiianibu6.  .         .      .     •  , 

,  Ad  muros,  maccrias  8c  fcmitas  pleninquc  oritur. 
i  •  H«C  foedes  dificrt  a  piioximc  icqueiite  brevitate  fiia,  ut  qux  dodr.uujkin  a!ciriui'incm  raro  cx- 
oedat:  Ipicanun  aiiftanunque  Jongitudui^  qiue  tn  hac  mumun  iuperatu:  loco  deaique  ninunun 
iaficc^l9H4MlBHiios  macnbi&lcpiiwi,  cnmilbinpns^  ft^ 
diiiituactiiQrain^ 


A.  &.  Grama  Suslmnm  Ger.  emac  lib.  i .  cap.  it.  ft  4  (MSsMfiM*  «Ngnr  «m  iMirMr  Firik? 
mfWt«l^$*A»Qr.SfiaStetlmiCJi, 
•  .  , 

C«/»n>  aflurgit  tenui,  bicubirali,  tribus  quatuorvc  nodis  diftinfto  ad  quos  Hngula  cubnum  ut 
in  alik  ima  iiu  parte  mvolventia,  k  quo  ubi  reccdunt,  in  polmarem  loqgitudinem,  extcnduntur. 
Onfisfiftiq^  fftca occBpjtt MinimcMlis  Socalini «nri^  aiite  panbbenocihnqniUnin  gra^ 
cedente^  pnrpuraicendN»,  drcontvdlfa..  . 

Flafadtt  exieric  oblongps,  luteoi» 

In  pratis frequemoMnr.  A'iaMliai8 ptoocritttelal IpBunn «liftniimqne  BceviBMs  pm^ 

A.    j.  Gramen  Setalmum  falufirt  &  marithmm. 

A  vulgari  Gramine  Secabno  feu  Hordeo  fpurio  diffcrt  /picii  brcvioribus,  pyramicialibus,  c  latiore 
ici.  bafi  m  anguftum  apicera  (enfim  tenuadsi,  fquamis  CTcbnoribus  &  magis  confertis  compontis,  iiP 
dcm  &  anfits  magis  extantibus,  imis  loti^nbos,  iiycriorihMS  otdinc  brevionbus  omnibi^  purpuia- 
loentibus,  Radictj  quinetiaro  velquod  mnub  &niicei  luiHU  jpprehendanc,  rei  quod  m  iainSe 

ipongiofn  fb!o  plcniriqiicontiir,  facillOtesCBirpatofint 

In  paluiiribui  frequeoDiiunum  eit 


Ex  olivaribus,  multis  laccris  tunicis  vcftitis,  W*»  pendent  fibrac  robaffae.  CMbm  pedal«,  CTaflj- 
iifajli,  foliu  miignes  .ingriiHs,  p.ilin.ii  ibus.  Summo  icapo  gerit  Jpicam  Hordeo  munno  limilem/  pal- 
raari  nuoopem^^anut  deniis,longB,  calamo  apprciEs,  iiiritim  ipe^aantibus,  m  brevera  anitam  luigM- 
lisdefinenQhig.  ' 


Cap.  IV. 

«        ,  ■ 
...  •  • 

De.  Sforto  &  Gramine  Sforteo. 

QUoniam  horum  plcraque  fiieim  bebent  Seceliiue  fieaileai»  i4iB6giie  pnnimnffl  Seoliiiii 
gramlnibus  iliis iocum dedimus,  1  /ja 

Spartutn  i  'Wreo  •«»l<w  dSdmr,  quod  non  tantum  tcrrac  lemcn  mandarc,  ied  6c  tcxcre 

aliquid  vcl  iiucr  ic  iieaerc  fignificic,  Xarff-m  &  ifWfTW  funiculi  vel  linex  lunt,  lic  di<^  non  cuoA 
ex  nerbis  fanvis  ii^^iUnrur,  fcd  quodad  vinaenduni  idone.t  (int  i  ankm  nederc,  compucara  HUIC 
Hecbas  qtuc  fumculii,  recibus,  iioreis,  abilque  rcbus  tcxenoia  .iliqucni  ulum  «xUben^  mier  quas 
principem  locuoa  obcinet  de  qua  nuncagMuusj  boc  nooane  donarunc  Veteresi 

■       .  •  I,  Qrmmm 


Digitlzed  by  Google 


Lib.  XXIL  T>e  CframmihM.  1259 


I.  Onam»  ffrttim  Flmiif  fivt  ffortMisrum  fcuum  J.  B.  Jjartium  frimum  fsnieuU  cmoi4  C,B. 
SpMTtum  bt^  TBmi  Claf.  Sfortum  PliniiCk(fbGer.^mmmFli^fiift  Jtmeitt  Ai/U. 
»£i»I>tek<!^tCll(flett]Mt»t(Flms; 

dbtf, 

NuineiO&i  tcnuU,  viridia,  juncciquc  habet  /i/w,  cnbicalis  longlnulinis,  cx  e.u^cin  nitiicc  proilc- 
nntUy  Qnc  vwi  noTclkt  (unc  laauicula  confpidunttu',  &  inccriore  parcc  canclccntijy  lucccliu  ver6 
temporBdnRtrahnntnrfle  conTdTunnir,  fiiinique  juncea,<iura,  6exibilia  tamen,  &  nt.irginibus  ica 
coniiinclis  ut  vix  x\mx  .ipp.ircat,  nifi  diiigentius  oWcrves.  Intcr  hxc  culmi  cxiliiint,  iplis  iolns 
paullA  longiores,  qui  vcre  &  xftate  parvatn,  Ajimclinace,ini  panicuUni  fenint,  limili  pi  opcnioiiuni 
cumilla  racionc florentcm  :  deindc  oblongum  [tmtn,  ut  noniiuUa  Gi.iininb  gcncra.  RadicJfw  m- 
mur  fibfofe&  per«nnibas«  i  guibus  mulue  Hvnal  ciuicuncar  plaiitxconciguo:,  Junci  inodoj,  ucin- 
t»iam  nna  planta,  five  mnbuimi  fininl  ooageftamm  ciimuu^  duamm  pedum  Ipatinm,  vd  illo* 
cn.im  ampUus,  in  ambitu  occttpet.  _^  ^ 

Frequcns  nafcitur  coliibus  arenolts  inter  ^innM  &  .<</<r«/4-rM/.  atque  aliis  Batticat  locis,  led  omnium 
abundantiflinic  ab  mitio  Gr.inatcnlis  rcgni  iivc  Bartica:  limitibus  uiquc  .id  Murgui  uibcm,  vulgo 
Mnrci*  diftam,  ut  non  linc  caula  totus  ille  tradus  Veteribus  appeliatus  lit  Spartaruts  campra ;  quo 
etnm  Nora  Carthsgo,  vulgo  Csrtagtna,  urbs  maricbna  cnnrinWir :  lucc  etjam  a  nonnuUis  Spartariai 
cognominata  efl,  ob  Sparti  (ut  credibile  cft)  eo  agronafaniB  abiWiiMntiam.  jtidatur  &  Valenr 
uno  regno,  atque  iUud  quidcm  lupcriore  longc  ubcrius  8C  betnis. 

Eft  vero  Spartumhoc,  quod  riifpanis,  apud  quos  nafcitur,  etiam  nunc  S/>ar<o  didtur,il!ud  ipfum 
quod  P/iwi*»,  lib.  ig.cap.  ii.  defcnbit.  Eodcm  enim  in  ulii  nunc  efl  apud  Hilpanos,  quo  fuit  tiilif. 
raiH  tempore.  Nam  ex  crudo  Scexficcato  tapetes  feu  aul.in,  ilorc  is,  corbcs,  rudcntcs  aliofqne 
fimes  conhciunt :  Coi  bes  etiam  illi  in  quibus  ficus  &  i/vx  |^  advebuntur,  cx  Spaito  coiitextt 
£int.  Sed  ex  illo  aqui  inftar  Lint  macerato,  detnde  fiocatO  9t  XaSa  cdceanenti  gcnus,  auod  tpfi 
jl^sta  appelUnc,p«ttnofiiiMcaem«c«liiliidiiaiQnQpon.  'MeRnrantMaidquodVakii. 
dno  lesnocrddc. 

t.  Gfmm  fpmrteum  a  C/«/f.  J  B.  Gr.ffm;titm  fi^^J^^^^^^^tl 

Sfmtum  slttnm  Fimk  Gk.  Sftrum  rmit  «Mr^  «MMir  nik.  vtWff  »?ttt* 

Superiore  tcoerin^  ejulquey*iai«n»  eftufus,  ut  quod  ftoreis  ant  hujufniodi  operi^uscoilfiGi» 
dis  minus  fit  idoncum,  plurimus  aotem  ejus  ofis  *il  Mnroaiio  logno  ub»  nalatur,  ad  Imeoi  ii30m; 
quos  lcaisfiibfternunt,  implendos,  ut  nos  flbnibe-ntiialnius,  quomam  'H'*^'^"^'!*"^^» 
iunco  quim  priinum  genus,  paniculam  fertbrevebi,  8c  peiicarpio  qtudam,  UVO nefllbraOaGBO  fi]ltt>  * 
culo  inclulam,  xit  Narcilibrutn  fi(  finuiium  fere  flores.        ^   '  ,  ■ .  •  ■'  j. 

NardmreodemquofuDetinsiiiodOf  p«i]16cnnaa  iaiitliriAs  >fkiito  ptodUGtt  t  nn  Mm' iu^ 
floriinoauftimiconipiciaiam  .  *:  ■ 

•  ■      »  •  •  . 

J^    3.  Grsmtn  fparteum  fpicalutn  fJm  mucrovatis,  fel  ffkA  Sectlmi  G.B.  Sp.irtjim  fficatum  fungm 
Octameum  J.  B.  marinum  nolhas  Park.  Angltcsnum  Ger.  jMa-d^OttlKCb, 

fl9a»«lk  .Ehndnr  liM. 

Culmis  afTurgit  cuhita1Slx»K  aWoribcs,  duobus  tribufve  ^emculis  ioMM^,  tocidanqoe  feliii  -  • 
veftitis,  qu.T  cos  aliorum  Graminum  in  modiim  aliquoufquc  mvolvniit.  5^ic«  in  furamo  tcrenuf- 
cuia  quatuor  aut  quinque  unaas  longa,  crailirie  in  nicdio  digiti  minimi  ferc  utraquc  cxtrenutacc 
minore,  lcu  tenuiore.  Scmcn  Canaruio non  majiis,  verum  tcres,  altcra  c\c  cmit.uc  ;i:utiu(cula. 
Socaiinam  quadantenus  c^isr^  i  dumis  camen  non  aiifiatis  compooioir.  FoUsaoa  raro  cuimos 
ipfoslongitudine  oqnane  wi  «ice£nt,  mmrl  qnidom  phna  &  snniin^»  jemm  ob  ficdutem 
contraai.  1  iccnbus  adoo  oowrolnta  ut  junoea  Tideanmr,  m  nuicrMies  aoiMt  Bungentesddiaav 

''^Aiatttui&nranlis  8e  afiganbos ad  maris  Iitus  copioflffime oritur,  ubi latc  fcrpit  Gi .miinL.  modo, 
craribus  eorum,  ^juibusper  «osaffiQres  fine  ocros  itcrdl  pcrmoieftum,  pungunc  enim  &  cutim 

^lJlSqurcft, ut  btis  fuis  cefpitibus & valdc  confertis,  ato,  obUquc  fpargenciUis  (^e  radidbus  aro-  ^/«t 
nam  fimiiorem  reddat  &  colligetinaggcribus,  ivtam  facilc  manms  undis& Bu<ari>us  eluatur,  &uc 
ficiiiiis  refilhmt  tempcftatibus,  qua:  Oceano  crcbrx :  ut  redc  Clulius. 

H«c  fpedcs  dfe  videnir  dc  qna  loquinir  J,  CargiUus  apud J.  Bauhmum,  Tom.i.  p.47.^Gramcn 
maritimum  pungens  vulgo  *»entvocanir,  ficcopios^  in  arcnofo  mans  Ltore  nafcitur,  eoq,  Anrii 
conciavibus  ftratis  .rftatc  quidcm  vircnti  conciiiant  h  igus,  hvcmc  liccato  calorem  tovent,  AUa 
res  crt  qu«  apud  iios  ^ast^sceift  nunc  vulgo  vocatur,  nimirum  Gramen  capUlatura  J.  Bs$t 

•  4.  Grmim»sMjH«Mfilitttmtmmmkn^^  Cft  Gr.  ffrnmm  trimmtTshrmt' 
■J-B. 


RsJict  nitimr  fibcofa,  longa:  fi&iriffda,tenuia,  pedaUa  ncrvomcdium  percurrentc.  Culmi  cu- 
faitales  8c  altiores,  ceR!Ces,la^»ioiiis  fflukis  amidl  Spica  diptali  iongitudme,  mtcrdmn  longiorcs, 
oolore  fulco  obfcuriorc.  .   ,_rf  rL-.i^  *-  Lttu/. 

Uberi  provcntu,  T.ibcm.annoiani^naibin«  in<qMi4»l««!««W 
riilquc  alusBrabancu;  iods. 


lyiu^uu  i_y 


Google 


i i6g  Hi  sTORiA  Plantarum. 


AHrum  mnAk  ftr toat  jB»  fingnmmAm,  m  tHimfHmfrMrTiAem.  ite  gmm  Sfmd  alfirwh 

tumfm^ 

5.  Crmim  Sfmtmm  f^emmm  U$^tlmm  .C  B.  Sfmtmm  mmHmnm  fivt  Qemmtm  latifolium  ],  R 

Sfmrtmm  mttmm  mfhm  tittrm  Pttk  SjnrtM*  htrhs  4.  Bttmmm  ClaC  Sftrtum  4. 
fivt  AmUimmm  titmm  Ger.  cnufe 

Cluf.  • 

A  Sparto  loco  penultimo  defcripto  minime  difFcrt  toti  planta:  fonnl,  ra(lic£(cL  (ub  temcoQdeiiA 
lat^L  Ipumidi  Jiceotiij  ejui  tanm  (picse  bceviorcs  vidcntur,  &.  l^halaridis  poous  qnain  Sccalis  p*> 

IdBnavii»  quibai  nWfinibr^  iil2bniqi  nfibo»  fisnic  qiiibw  jam^AiHQ»  edam  ^flini  a» 

pdhtur. 

J.  B.iuliintis  Spartun\iio{fav  altwum  Loh.  uo.  huic  idcm  putat,  quod  in  (abulofis  coUibus  Walla. 
chnx  fic  HoUaodiaB  i«MfioVr-$Mj  radice,  magoitudine,  femine  acera(b  «d  Spaitum  %,  CM.  no- 
xifn^  acoedens,  fiiHislalit  diflaeni^  qus  ptddna,  RameiKaceb &GFuninislb1ari folia^ rafiBk- 

dora,  coIoHs  glnicT. 

Qu.imvii  Pai  ktnlonus  hoc  genus  Sp.irti  nofh-as,  &  Gcrardus  Anglicanum  vucat^  nos  tamen 
nonJ.uiii  .iclcu  fclices  fuiinus,  ucin  liconbus  Anglix-  uLintas  indagamei  in iilnd iarfilawMni^  flf  nec 
ab  aho  quoijuam  (idc  digno  iaveatum  vuiinius  auc  audivimus. 

6.  Sfmtm  mmmmmmVmmm  SMmiikm  ffk4  Stetlmi,         fmttdl  HoUaiia 

IIoc  dui^  majus  eft  &  clatius  Sparto  maiitimo  Anglico  (ptca  Sccalini  ^nalgan.  Spica  lay^ 
eft,  &  glumis  mtnut  conferns. 
1n  arenofis  ad  ricum  Schevetingam  uno  ab  Hagi  Comltum  miUiaa  «■wyiimfti  8C  «|»w««»^m  fliB' 

ab  aliis  prodicuro  putavimus^  defcribere  negleximus. 

*  7.  Crmm  ftmtstmm,  hUm  furttmm}.  R  Sfsrtm  Aiiftrisem  ftmmtmm  Oa£,  Sfmtm  ^Mnth 
tmGtx.  QnmmlfmHmfimHmmC.^9i9t^n*9nlS$*  iSnmmfbmmimVxAL 

Chf. 

F«ti«obtinet  pedalis  longimdinis,  gradliaj  viridia,  numero(a,  planainitio,  (ed  quonimlimbi  tan- 
demcoeunr  uiwcjunci  modo  Ixvia,  teretiaque  (iunr,  Sparti  Hifpanici  foliorum  inftar,  quibusnon 
molnjm  aUjmilia  iunt,  (ed  minora  &  graciliciia.  InMr  ea  evlmi  exeunt  graciles,  foliorum  faili^um 
non  (uperantes,  qtii  (picam  fenmt  ami  diffimikm»  ifidtnbus  autquatuor  oblongiufculis  granis^ 
longi  contortlque  caudi  infigniris  duntaxat  ctmftantem,  quz  in  dodrantalem^  iroo  pcd.ilcm  in» 
ceranm  velud  pennulam,  tenuioribus  alarum  Avb  illius  MmmttJimm  {xft  TmmM  vulgo  nuncupatac 
peonulis  fcrme  rcfpondcnccm  ddinic.   Jbidbc  filfaaft  ^  mulni  ^g^^n^Wffillie fihiji  com. 

polica:  Hifpania  Sparti  radicts  inftar. 

Stmen  matamm  joido  Telle^mo  aura»  flatu  cxcutitar,  XK^  cum  iba  pennnU}  paalulim  voIan»j 
nhidecidit,  ibtim  per  granien  arrepit  &  terri  fe  condit; 

Abundi^  provenit  in  monte  Badenltbus  thermis  iiiuiiliiaiie  mcAqne  illi  cateai  mondum,  qui 
indc  ufquc  ad  Danubium  procurrunt,  practerca  ad  f>-lvulam  Lacbiy  .iliifque  apcrtis  &  gramincis 
locis  Aultrii  &  Ungani,  icd  omnium  ubcrrimc  in  vivario  iUo  Neapoh  Auftriacx  urbi  cont^guo^ 
inquoubenus  latiiilquc  provemt.  Cb^. 

Habcoir  &  m  Iiaiia  apud  Taurioaifa  6c  Gcririonfrs  ininf»  ookiie.  iottr  Vitabum  8c  i 
FtalcMieman»  ookire  reperitur.  C  B.hift; 


A.     8.  Gramim  fparttmm  pmtdtlimm  C  B.  Sfmtmm  fmrvmm  Loitlio J.  B.  Sftrtmm  mfirm  /»■  H— 
Lobtlu  Ger.  enuc  Afp.  ^mmm  ftnmm  Mmvkm  &  At^Btim  Park  /tmiSL 


Duras  cr.iri  iftf,  fibras  demittit  ('inquit  J.Bauhinus,  qui  ex  (icco  de(crjp(it)  [JonfbnLis  tcnue^  S» 
broias  repenccs  radiccs  ci  accnbuiL^  QMEMnumero  plures,  imi  paite  fbJiorum  circumjedorum  TO- 
kminSMis  craiTefcimt,  altoqui  fili  inftar,  tenttes,  «wda,  dodrantakib  qiAis  imedio  adliunmum 
n(que  con(cendunt,  altera  dunuxat  parte  erumpenca,  eoddmq,  vei^entes  duro»,  dune/  tenuOj 
longiulculat.  Folui  ubi  ftipulani  non  .unplius  involvjmt  admodum  tcnuia  &  fcrc  rotunda,  trium  qua- 
tuorve  unci.irum  longitLniinc. 

Folia  (annotante  Johnlono  m  Appcnd.  ad  Gerard.cmacJ  dradice  erumpunt,  tria  quatu6rve 
limul  membranuli  aibicante  involuta,  inienusaafnora,  &  furlum  verstis  paulatim  graambeRtiaj 
tit  in  Schoenantho,  donec  alntudinem  iemuncialcm  adcpta  c  membranula  involvei^c  emerganc«8e 
interram  reclinentur :  Sunt  autemviridia,  jimoea,  eoi  umq,  bngtQuna^vix  duas  imdas  e]ccedum« 
interqux  culmns  gracilis,  palmarisauc  akior  oxlLrgit,  iuinma  paimrefiem^  duplioeni  loiem^b* 
inarom  accroiiirum  liillmens.  Circa  iiuctumAugulb  perhotur. 

In  palullnbus  prxfertim  montolis  freguens  e^i. 

Parkin£mm  aliam  (^ecaem  produdt,  fnm  Sfmtm  mmHmm  Att^lkm  Tocat»  Entia  (utmihi 
Tidemr)  ffinetteoeflicamnniltipljcans. « 

Gramen  fpartetim  Bafileenft,  five  capiHtceo  folio  C.  B.  Sfartum  Bafil.  cap.foli»  ParL 

Ciun  impcriisai  dtfcribatur,  ouUa  nec  enlmi  ncc  ^icat  (ada  inentioneu  omicdmai^ 

•9.  C^- 


•igm^ca  Ly  Google 


C.B.  -  t     ■  -• 

R^Ktm  habet  cx  fibris  albis,  oblongrs,  capillaceis  compofium,  cipil!,icea,  ufldalja  •  eulmo, 
tcnuifliriios  nudos,  rriuni  quatuorve  iinciarum,  pankula/  paivas,  ^  locuftjs  minimis  compo^M.  & 

permaturicatcni  nitcfccntcs.  Ti  ■ 

Crarntn  fparleum  HoUandkum  capiBaceo  fottommus  C  B. 

•  ,SQ(peor&  iiociioa  <ii&rre,4  Spaito  noftrMB  puroiupttiiiiddaspco.  Vidafii (kfiMAitinii 
apBttCtBBiIiiBOBi.  •j^T^^^ 

.  Ou  pan  una  folu  viretj  dtera  ruba  aitamcin],  cdm  Ma  ^i«M^it|      qilimnrMFfihw  ' 

•    •  lo^  armmffmtmmfmmtfrimtrf^^  C»  J.  B. 

Hocalbum  eft,  &  ex  radlce  alba,  fcurum  inftar,  folia  cubitorum  quatuor  longa  producit,  qax 
£oasa,  8ctcnuiute  &  robore  caudam  equmain  e)ufq  fctas  referunt,  exquibus  Jav.v  mfiilc  inoolje 
ttpeaa  teximt.  Hujus  Tidenir  faAa  mcnuo  apud  Clufium,  ex  defcriptione  n.n  iR.uumis  Steptiani 
vm  dtr  Hipn  yersus  Gaineaoi  his  verl»s.  Ambonenfe  ruiiium  gcnus  torqucre  lolent  ex  herba  qua- 
dain  Spano  Hifpanico  non  abfimili,  q|^uam  alioqm  lctas  equuias  quis  dTc  judicaiet:  qui  funes 
multo  meliorcs  (unt  quim  quos  ex  Cnect  fera  IShrnm  Im^^^nT  <Winfici' Wj  fiC  IIIMOi  «qns 

uijurus  &  putr^a&iom  reliitunb  •- 


.    .  ..      Dt  Gramae  Ftnieu.  .    '  ;  :  .. 

•"  A>     i-  Gramtn  pankeum  fftca  JlhtflUi  /rfv».  An  Gramen  paniceum  foUtt  fmtUci  Q.  B.  Gir*it6)£*  '• 

Panicumjjflvefire  fftcJjimpliciPitki  J>anuU'0raCpr,  kmt|)  A  Oinpic  friHf^i'.' 

Flbris  non  aamodum  multis,  tenuibus  &  brevibus  capiUanientis  cirratis  raJicatur.  r«.'wi  mM 
cxeunt,  nunc  finguli,  nunc  binl  teraive  aut  plures  pro  Ibli  fecunditate,  (efquicubLules  aut 
altions.  plunbus  geniailis,  ad  fcx  ufque,  mterccptj,  ramofi,  r.miulis  ck  Lnferiorum  folioram 
fiiiubiis  egrcftis,  jn  Ipicas  tcrminatis ;  tres  quatuorvc  in  eodem  culmo  ramulos  fpicatos  feu  culmos 
fccundarios  oblervavimus.  Sunt  autem  culmi  graciles,  ad  nodos  mfcriores  ncmnihil  reflcxi.  Fflia 
»t  in  aliis  culjnifcris,  ad  genicula  fineularia,  culmnmaliquoulquc  obvolventu,  a  quo  poftquam  ab^ 
fceffennt  aa  fefqmpalmarcm  aut  bipalmiran  lOBgitadinem  porriguntur,  latitudinc  dimUi  diRiti  aut 
inaiore,  luiari  vindia,  mlongum  &  anguftum  mueronem  knfim  o^ardata,  ii  deorfum  ftiuig.inmr 
ad  taftum  afpcra.  Cuimus  undcm  m  Ipicamexit  anguftam,  tres  unaaslongam,  eodem  modod 
feminuni  r.iccmulis  Iquamatini  incumbentibus  compofium  quo  in  PMWCff  vulgari  btivo  aril^  bre- 
vibuspurpurajcendbusuna^  foli  expifitis  purpu- 

rafcitnonnihil,  alias  vindiBdt  Gnuu  I^ima  fitmfinttBa  (ed  imnora,  per  mamritatem- c  viridi 
albcntia,  interdum  etiam  purpurafcunt  ab  extremo  /bli  expofico,  minimc  autcm  flavcnt.  Spica 
compataior  cft  qu^m  in  laavo  Panico.  NuUa  in  ariftH  aut  elumis  nobis  ttaftancibus  ieatitut 
afperitas,  atiieqiio-v«ftiiNtt  adlwiefcuiit;  praiiKb  divcrfitm  eft  iGmmim  paaiceo  fm»  Sof 
pua  CB.  ^  ^ 

lacattw»  rpponibte  jfannwilifliiiinm  cft t  in  Aflglia  mriik  inweniBirj  m  anrit<l^nifl|6  fi^c.  ^«q,^ 


.  A.   t.  Cramtnfsntctum  /}>ici  Ji  visa  C,B.  Cranumt  gam  ^udmfdAmfialUi  Dems  cmu  ftamJm.Jve 

J.B.  • 
CSlamo8  ir**fefibriscompluribus  craffiufcolis'  conftaiite'locis  humidis  emittit  duostr^e  cu- 
biws  altitudine  iquantes.   Fo!ia  Arundinacea  in  acutum  muatuiBfn  ddSnunt :  'jMtm  TfrJi^ 
palmarcm  Sc  icfquipalmarem,  iiibrubenceaa  aut  i  niwo  aigricaaian^  ath»  frnk  ^'•Tf^ifh'^ 
denfiigraiuiloriim  Paniceorum/glumismocranads  iubhirrutis,  mmc  mutnk  »iniig«i4fiff&^ 
bMrdommimdcm  plam^.  i^idiiimiim        owifari»  Jibeto  nmen  tplb  <fafeae^irS>3w 

Variat  interdura  ludcntc  n.imra,  fpicl  nudi  &  ariftis  carcnte,  aut  ariftis  JooiBt  «OMnL  tB  In 
dcIctijKione  innuimus;  undeC.  RiiihinrK  A^taA  tj^fi^  ^t^^ 

.  I^paluftnbu5dde(W.kq.Geraunia,  Icaliafcfi^  Jn  Aza&iTmUim 

tnxeHfiir.  In  aiitemcum  liiUequaimiociioUerTavir  D.NgM  " 

•  PPPPP  A.  }.  Grdmm 


ll6Z  H  I  S  T  a  k  i  A    P  l.  A  N  T  A  R  MsU." 


J. 


ItdJieei  habet  tenues»  (reqianidflimas,  eoq,  nomine  emUu  diffidles:  C«&m  plare^  palittaai  attL 
cdam  dodrantales,  gefikQlis  paiids  articulici,  oUiqpftengaittun^autpe^tairamrepaQdi  r^ 
deiiu6q,aais  radiculis  atndlantur.  Singulis  eabniist«i»ifaeinlidcnt />w,r,  Paniq  mioores,  iTperx', 
veftibus  adhacrentes.  per  maturitatem  ruffcfcentcs,  brcvibus,  pungentibus  ariftis  chfepcx ;  intcr  qua$ 
fenina  parva  Panico  imnora.  ItUs  g^aminca,  albicanaaj  KirfuUj  alpera,  parteoi  aikii  ceu  v^ni 
ampledentia.  .  n       r  7j2 

lavila  iietfaa,  amma  qoidBm:  oiimr  ntate;  lemen  maturat  ^"gfftff^  poit  An> 

tumno.  ■■  .        j  r  •      '  ■  . 

In  agro  quodam  intcr  Rapas  ulrra  Putneiam  vlcum,  ad  icmit.am  qui  indc  Rawbamftm  dudte 
item  ultra  a:diHcia  l^tatbmfu,  id  eft,  boum  ftabula  didla,  )uxta  Tame(in  fluviuni  eurido  a  TraiodiD 
equorum  ultra  WeftnionMtainm  adChelfeiam  pagum  copiofiun  obfcrvavit  D.  Newtm. 

C  Badiinus  huius  (ynonymum  fackCbninen  genicuUtuni  Tabemaroontam,  &  Geraitii.  Parlda- 
ibnus  Panicum(yhref&e  Dalechampfi  «osat  j.  Bauhinus  delcnbtt  lub  amb  PaJlid  fylve/lris  & 
Dentiscanis  i.didi:  venini  Gramcn  geniculatum  A  lioc  d)ftin(5um  facit,  &  Graminis  pa- 
aioet  vulgans  Ixris  fynonyma  huic  accoounodat:  erroncc  nollro  judKio:  delcripcio  enim  (quatn 
aAidbeO  non  convenit  Graraini  paniceo  rulgan  fbica  \x\-\. :  lcd  (peciei  illiquam  mtelle^um  vdB«> 
I,  gBKcftQdcaafpcn,  TeftibMpertiaaawadbiaefccate;  pn»9wc3ipn«eamii(iiipavinuL  ' 


Cap.  VJL 

I.  €hsmen  ulvenMetwm  Jimetmm  ffktttum.  Am  F^ue*  gnmnM  mmmMi  bviAKtf  miii 


R 


Mix  huic  fibrofa  :  Culmiu  ciibitalis  &  aldon  ^adlis,  gcniculatus,  infeiifiiaoimihil  pilodiSj 


fupenus  Uvis.  FoJta  ku,  pailidc  viridia,  ftnata,  piiola,  traaandbus  afpen  8c  ariAitf^jjt 
Spica  trkun  quaai6rve  digitorum,'ex  {Jttribus  fpicis  prtialdNis  altematim  Ime  peificalo 
mcdio  (capo  adnatis  conftans.  Suntautem  hx  p.irti.iles  ouas  oixi  (pica:  totalem  componcntes  ob- 
longz,  (bigoli,  i  plurimisglumli  fquaraauni  iQcunibcntibus,  &  in  ariilam  longiulculam  delincn- 
cibus  coa^mentacc 

jmamfS       Taiidius  &  poft  SoIfHtium  ferc  zftivum  ipicaai  produdc  &  fimeapctficic;  £Aque  ialqiiin  ^ 
aggeribos  inter  vc^ires  ic  in  dumecis  &equ6ntilEniinB. 

a.  EffmM iwmiwwiC BL  Theafc  . 

Cir.  •  * 

lU/fM  eft  (ibris  caoilkceB  ni|^icant2Mtt  compolita,  cxqua«Mliiii  plures,  genica]{tdffliaA^pn>" 
cUEnmi^aiperiis.auorum,  triumvccubitorum,  foliis  oblongis  anguftiscindi  cxlurgunt;  laquo» 
rum  fumino^M  oblonga,  locuftis  rarisoblongis,  cauli  proximis  &  anifas  armatis  conftans. 

B.xUlix  otcaffiirfiranidanieriiJalioiMdSfepflnnr:  veinmeiiam  in  ninbmlodifioGidiibni 
provenit.  0 
]noauubniievft«  «aae^  felioRni  anguftii,  cum  noftni  vandnB  AveniceodnnieiaimnceiH. 


C  A  p.  vo. 

DeLeih. 

Olium  "^i&GnedSt  wfi ^KMVt faoceft,  adulterinom.   Fieri  enim  creditur  c  cormptilTii- 
tici  Sc  Hordd  feadiimuSi  Danteai  in  L  alHt,  ut  ab>£oUco  'OMmut  C/M»,  i  L*- 
cbrjma,  veldicimr  ***a^ta*,  ideft,  fegetem  ferJere ;  (ive  quafi  id«ft,/ix« 
noxia.   Ita  Martmias  &  cx  co  Frfrsm. 

Laliurojtftem  ipica  ftrigosa,  oompreisa,  granis  cum  glumis  utrm^  ad  fcapum  ia  codem  plaoo 
ficis  &  leuqmigremlpnm  gBneribnaaftioiBnir. 


L 


I.  LtBmmAmmQa.  ViA.J[jJmm  pmmmum  fpicatum  cafut  temam  J.    ChBMW  Mi*- 
tmmJfiM  /MgjjwvCBb  JDnnidiinaqr  GeJkt^  fnmmmmAnm. 


Ly  Google 


Lib.  XXII.  T>e  ^ranuniljHs,  ■  \  i^jjj 

iq^peculiari,  liquidem  ex  culmi  Luedbus  akenMni»  0«na  Kmaaut  quatcrn<i  &  guin.i,  inio  nun 
rar6  fina  tutfeprcna,  pufiUx  Ipic*  fonni  pedicniis  mirar  exbnnr.  SinRulis  (picis  folioluin  ohlon- 
gum  cts  nnu  (uo  cxapiens,  extcii^is  ndjun^itr.r.  Grir.  i  Triclccis  muior.i  fi;n:^  kI;i,:iii->  to,t:LC 
hifco  &  limplici  iDcluia,  qux  in  icuuin  &  tenucrn  ariihim,  qui  t.imen  aligu.inclo  ilcliimuntur, 
definunc.  ./-11 

Incer  (cgetes,  prxfertim  Tridceas  niaus  trcqucns  habetur.  Qtue  ded^j^Mrarione  (cu  tranfma*  Lttnu 
tanone  Trttici  in  Loliutn,  aliordmch  (rumencorum  &  legninlliuai  in  Inaviii^^i  V«ea:^ii$  &  Recen- 
tbrilwi  diAa  (uii^&penib  ia  RmeGenenUcoafiikcav^^ 

.  C.A 


'Be  raMe»  alba,  anindinacea,  '&n/k  «dmi  aBqnoc  cnUnltt  exiurgunr,  f^ik  paudt.  Uciufailis,  db- 
i,  quorum  futnmo  j^aoffifia*  ancfasqutnorvel^Hiiii  lo^,  Pinenici  vd  Honieo 


longis  ciniJti, 
niarino  limilis  mfiJct. 

B.irilea:  clrci  Ciibcn,  ubi  longioiibus  &:  brevioribus  foliis  variat. 

Loiium  cilcfadc  &  cxiiccat,  actenuat,  relblvk,  abfta-||e(^  Fni{(ifaus  ex  quibus  C«revi(ia  paratnC  Vha. 
permixtum  ebrietatera  promovet:  Qpoa  (i  pani  oo^ioihus  addatur  ftuporem  &  velnii  temulen. 
ham  efitaotibiis  parib  Hinc  nonnBMi»  Ttioaiai  B6niilpnB«n «  Qalb  •/vrigr  qna^  dMib&  & 

cicur. 

Tricicum  inLoIiuni  degenerarc  Vetcribus  plerifu,  &  Rcccntiorum  nuiltis  VKiccur:  quoil  tamen 
k  curio(ioribus  8c  naturali  luenda  perucius  imbuas  mcrico  m  dubium  vocatur :  qua  do  ro  lii^ius 
lib.prinio>  cap.de  (pederum  tranmiuutione  egionts.  .  "  » 

duamvts  autero  Loluun  intro  afluroptum  celenimi  vertigincm  inducat^  fbris  tamen  cum  anmgja 
(adipe  anferino Plinio)  admotum  idero  inoommodnm  ts^  Thtofh.  . ->  '  • 

Oculis  officit,  caliginem  adferendo  propcer  Vapores  acres  in  ccrcbrumelnatQls.iiiide  LafioviAl^ 
tare  dicuncur  provcrbio,  qut  viiu  lunc  iinDedllo,  ut  lu(dofi.fi(  Myopes. 

Lldii  faiina  aliis  medicamcntis  idoneis  admixtaj  ad  ulceia  pntrefccncia,  impetigines,  lepras,  ftnl' 
tatSf  gangnenaiii  dolofcmifchiadicBm,  &&  i  Veieiibus  oomnieadatur.  CoiJuIe  Dio^idnn  fle 
Ptiniuia 

A.     2.  CrMnn  hUaetKm  Mgmfiwre  /Ui»  ^f^fX  E  Ltbwm  nAnm  Ger.  LaliHm  tiArim  fivt 

Planta  eft  perennis,  raJieihM  geniculads  i  geniculis  fiiins  delAiftetuilias  (c  propagans :  eulmit  cu- 
bitumaut  (efquicubicum  interdum  .tltis,  pcrquam  tcnuibu.s,  rarifq,  gcniculis,  [duobus  cnbufvc  & 
etiam  quatuorj  donatis  feliit  anguIUs,  obioagisj  ftnatis.  ptngaibuSf  oblcur^  vscntibus  cxn^is.  £x 
ttifetMnlnis  gqncnfis  ramolos  aon  rard  emitrit  hcc  fpecies.  Spicc  kiliaoei^  l^tlumani  lonsx, 
ntiiiiaiyfr  poniceo  oJore  rubences,  non  raro  tamen  alu^  mindiea.&:  VeiHiioies.  qu^  Lblii aUiif 
eooem  modoex  fpicis  partialibus,  ftrigo^iotibus,  pluribmiamen  ghtmis*  ccnftandbus  eompofipe. 

Dupliccmhujus  v.irietatem  obtervavimus ;  alten  fpicT  p.irnalcs  ffi  ita  loquiliccat)  totalcm  com-  Varitim$k 
poncnccs  crebnorcsicudciiliorci  lunt  aut  propius  .id  ie  mviceni  .■ulmocx,  paacioribus  glunus  coco- 
poiiUj  &  fcapo  iiiCLiio  .ipprcllx  :  altcn  r.irius  &  a  fc  mviccm  rcmotius  fit.r,  plui  ibus  glUBliscOin' 
ttxcz.    latiore  baii  m  mucronem  acucum  (albgiatXj  &  a  icapo  medio  extaatcs.  : 

AAVias  8c  fenttas  tnque  paicuis  pmguioribus  fieqnencif&muin  eftlipcgpnifi.  Lods  moBiilis^iMk 
'fio iuinenidcnm  paiwbieaair*  cftenuniingpe  fie  pQndcrafiim  adedqne  jnnNMsjfigiaaadk i^ 


4.  Graimn  fbxniteidei  foliii  cmwlutii  jimceit  ac  fmgen^AiK  J.  &  .  ■ 

:  Cubito  alnorcrrr  fj/jr»«w  .irtollit,  internodiis  longis  geniail.itum,  fohn  amichim  fclqnipalrturi- 
bus  circitcr,  durts,  rigidis,  .icuns,  inediocriterlatis:  (ummo  culnio  ffic»  inlidct,  lciquipalmumlonga, 
altcmantc  glumarum  niiincataru:!!  It]--; unmacim  compadanim  polKiij.iJ  eum fere  modum qucm  Itt  . 
Pha'nice  animadvcrcimus,  (cd  majorcm  multo.  colorccx  viruii  in  Havum  vergeote:  rAficnn  appa- 
let  eilo  perenn»n,  obliquc  adam,  iibrolam,  duram,  albam.   Ita  cx  liSca  planta, 

In  maritimis  Naibonendbus  oblervavit  Cherlenis.  Duplicemdifoendam  notaC  ?,;Afiqpii/,  alie*  Ut»h 
raro  foliis  viridibus,  alteram  qua(i  argenceis. 

A.     5.  Cramcn  pervum  marimim  ffied  lalitetit  Ger.emac.  lih.  l.cap.ia.  n.  8.      Grmne»  U- 

liaceum  mmm  ffica  fimfHti  CB?  IDlMCf  iit»|DiniCi«MQr.  J»  Vkmfm  0Ur^0  * 
aeuleatu  Park  ? 

Ftlms  plurimis, (ubluteis,  tenuibus  raJicatur,  unde  exeunt  cM/ie»/inumero(i[plures  vigintitntina 
platita  numciavimus]  felqmpalmares  mterdum,  plerunq,  breviores,  &  quod  nocabile  eft  in  hoc  ge- 
nere,  &  Fere  (ingulare,  valdc  ramoii,  tribus  quatwrve  geiuculis  nodoii;  totid6mq,/«//«r  vcftici,  qux 
djm  i  caule  ablcederint,  vix  producunmr  inlonginKymia  tncialem.  Cadiculi  aucem  fumma  parte 
ia  Aicjr  dc^nunt»  duas  trefins  undas  longas,  teretes»  nec  ipfi>  cide  aajfiores  utxgr^  diihngui 
noffint,  articnlatas,  recurvas :  ad  (ingulos  fcapi  articulos  alteniatim  ntmc  ot  ha&,  mmc  ex  lila  pancj 
Diaxglum.>:  caulicuh  (capo  ita  coapuri  &  appicfli)  vK  nifi ciwn efewiiTlir  inwr florawdnmj  xoaindi- 
taaeius  iuhiloi£ciant,  (emeaconunent,       '  '  ,  . 

Ad  maris  liniSf       palnfhiTwiinariMiitflurimnm  oiiair«  utlocaindicaieneaftopQs. 


Ppppp  »  4  Cn—i 


Digitized  by  Google 


ii6/^         HiSTORiA  Flantarum. 

€.  Ortwm  LiStmm.wimm ffka JtmfUa  C B. 

C.B. 

£x  rsdic»  cipiUacea  cMlitnJi  plures  raoindv  (lun,  duanim  uiidaram  &  etiiiu  fiBnalpiaie^  Ab» 
paucis,  angnflis &  bievilasdna^ «dhigiinfi  qpiMs(iict  «hunmandanuiki^  tig^xtammi 
lisinhdet  „  «  r 

i,«cw.  In  apis  MonlpdieanbDs  frequens  dt. 

7.  Gramen  Uiactum  minm  fufimm  fpca  mmlfifliei  C  E  Pimnix  mnkifliei  &icmd  tnrifuH 

■  CmAiJ»  eft:  ainkis,  majon  narte  recGnans.  uncurum  qiucuor:  folki  paneis  8c  ffica  muItipUci, 
caiaintriculis  ftmtn  parvum  ooloagiufculum  induditur. 

Apad,MonIpeUenIes  rcpericur ;  ubi  m  niaricimis  herbidis  fc  frpius  legine  rcFett  P.  Aitfntl.  gtb 

Gnmm  mmtimmm  famtaU  UUactJ,  ramatdcjaQaa, 

Quod  inWisnjnBiT*mAimka§j^Uoafyi&»itg^  TidMCMi 

je&acur. 

8.  Grmitm  fkakuiiu  mBit^hmm ffmfmm  nmkmt  Lohdii  Gr.  I4immm [mmmm  CB> 


•  Ad  Gramina  Loliacca  refert  C.  Bauhinus,    Pufiiium  cft,  hunuie,  homique  Iparliim,  rtitcc 
fuica,  cirrola,  ailrais  quamphirimis,  duarum  cnumve  ondarum,  tomlis  fptctbi,  afiRai  f  ' 
8c  e3alibusapicttlispi»lios;^fatohrinl?iifa  Too  JiQriMper  " 


Cap.  VilL 
mOrnim  Abfimniit, 

Spica  caudam  vulpinam  rdcnnte  nomenacccpic. 


A.  .  I.  Qnmm  jOtfmmtfimh  tUknmit  «mm  fiUt  kmgmfetim  h  fik»,  Ometrim  mHi  Jaomi. 
Dalicmn  C  B.  &forti  tUmm  Phalaniim Jfka  ■wt^  fim  Qwmwimm  Cft  VA.  €|r 

tnoa  camnmiipiBj^tatiiirali^ 

,  Jtmb*  Imic  fibn>ia:  ci^i—>  cubito  altior,  non  lard  faicufaiulis,  intemodiis  bnRis  diftlnaus, 
qiwra  tnoffoiift  fi^qne  deq^oonniaftsBlioet,  duobot  crSidive  fbliisdonanis,  fpcam  faftinens  fcfam- 
dalem  aut  duaruoi  nnciarum,  rooUem,  cinericeo  oolore  fplendentem,  brcvibus  &  mollicellis  pilofa' 
l^nis  compaftileni,  aiiftis  moUibitf  lonmiicalis  dnericeis  iingalanbus  dooatis.  FoUm  nan  adr 
inodnmloagi,|^afanb8lbiooqpodmpolun«,  pnMvnepnte^ibdaA^,  nue  fidli  dotari 
poceft.  •  * 

In  ioone  Gerardi  &  Lobelii  ipica  juAo  brevior  8e  craiBor  pin^tor. 

Miror  Gerardum  8e  Parkinfbnura  noibatet  de  planu  adeucj,  ubiq,  obvia  8c  vulgart,  in  pratis 
^~ '  pvtecam  Angtiam  frequsatiifiaia,  cam  aofcur^  6c  coniiisd  imrfiifi^t  ucoam  adayidc 


At     ft.  Oramm  aquaticmm  f^tmculMtmii  ffii 
Paric  JtJlikt^flaU'SICA(^ 

Spicapcrfimiliseft  pfaeoededtiil|icc^  inoUis  paiittr,  onico  ex itngiibi  foHflUS  oaB  Mwr«H«r 
*  tibusexeuncc  pilo  iea  ariibi  hasvi;  nec  bioomes  iunt  iquamube  uc  m-typnno  diAo.  Sdea  dnn- 
lixit  gracilior  clt  &  minus  lanufrinofa  quiin  m  pra:ccdcnte.  CauUt  infirmi  funt,  crebro  geni- 
cuUd,  &c  adgemcula£iritunreflexi,  procumbentes,  Scad  nodos»  ubi  ccnam  aoigBiinC;  radu»  a- 
Ipnces,  quibus  iocuni  «ttineuni  naaum  immensiun  ie  propagat :  ifBOicalis  nnnnDtaniMnSi  JUit 
modicclaca^  paln^manc  fHqiiipaiawn% inda,  £190110»^ ^bnca. 

In  aquolis  rrequeo»  odoir.   -  -"V 

Hiftorix  Ebioduncnfis  aucSorts  Grimcn  cum  parvacamla  muris,  radicenodoia  [mal^  irapri- 
nucuraoanodoCa]  repens  J.  H.  huic  n\an  faciunc,  8cC  Bauhinuni  nocatu,  quail  exunafpecaa 

qUOii  hoc  ab  illo  lcpar.lVCr.ir,  ip<i"  pr»m'i<  n'pr>4wmflwfy^i^  GranWI^  aqt^^fimtn^ft- 

^      S^SiJs^  diftmctum  iit  i  Gtainine  aan«Mim  CMida  nutis  xadiceaodota 

A»  3.%!niiNM 


Digitized  by  Google 


Lib.XXIL  T>e  ^omimhHS.  ^2.^5 


A.    %   Grammi  cauda  mura  fwr^vrafcmi  aUftstttUK 

rs^  i^  aafikm  iatis,  tenmbu5  fibris  donatani,  veter,-  pmcrirorum  foliorum  c-cfpite 
«maam;  ex  qid  i  tma  ftatim  plufcuU  prodeunt /Wi-,  graaunw,  vix  tnuncuUa,  rans  pila  ad V 
fern  obhta,  ftn.iti,  C«/f»;  furnRimturaliquotpcdales,  cubltalcs  aut  cciam  altiorcs,  teretes.  nEaiafcnli 
paucis  mternodus  versus  ima  potiffimum,  donati:  cuorum  Imgulos  oblongo  intemlte  fcjonftl 
amiciunt  foliok  fefcuncialia,  aut  ad  famnnm  dius  uncias  longa,  mfemis  aU^ui  fimiUa.  Summf- 
^J^^^^"P  quaepiiinuhimpforampentes  Ctudjc  muns  purpuralanns  fpicam  aliquatcnus 
'  «nuaittnr,  tum  hgurai  mni  oolore,  prarterquam  quod  anftis  nullis  fit  (cpta.  Mox  divulfa  &  aoer 
ta  clcgantcm  Rlanurum  purpurcaruni  aut  xcrampeiinarum  &  pulchrc  Ipiendcntium  thvrlum  cxhi- 
^\,^\^^'\^}^^  M^o^tyd  potius  apicuh  utrinquc  bihdi  (  dura  nuniram  floret )  depcndent  duI- 
dielli,  obfcurc  purpurafccntci,  trcmuh :  gluniar  cartcrum         imdleb   SaporGiamSib  vulelrk 

.  ^^Si«SJ^?  "^*  h^iah^  &  iaxolk  vianim  inaiginbi»  amidmqM  orii  mol. 

ab  Jitmolioicb  .  -  ^ 

A.   4-  Gramtn  Al4ttitrtv,<m  mmu,  Ger.  Alofetimtdti  f^i  Imginujm  &  miiim  Park.  |Mifc»> 

baftarli  f  optail  gcafiU  ■  ^      j  »• 

Ex  denft>foUorum  gramineori.m,£;hbron!magmineaIiquotemergunt  culmi,  quorimialii  pecla. 
lcs,  ahi  cubitalcs  aut  lelquicubitalcs,  intcraum  purpurei,  fol,u  infernis  iationbus  vclbti,  paaasatqno 
cxiguis  artiaihsdiftmai:  in  lummo /^««wgeftant  purpuralcentem,  Ddmawm  aw  brewore^ 
tero,  caudac  muns  torroS,  led  cpnhilo  glumamm  ftci  ilium  ordme  refcrtam,  cx  quibut  brevcs  &  te- 
•  flielte  profihunt  anlte.  JSKgMrcps  funt  ^fiee,  lutcdi  polhdi,  cx  tenuiiBmis  filamcntis  penduk  tu- 
wx  triers  uint  hbi-f .  . 

Itxer  fegeces  plerunquc  apud  nos  provenit. 

•     A.    5.  Gramin  fumiium  birfiUmm  ffied  fmfHttt-mgmki  mOi,  K^uti 

Hoc  geiius  graminis  obfcrvavit  nobifque  communicivit  D.  Dale.    RaJuis  el  pro  more  fibroCc 
Jo<M  ad  radicem  longitudmedigitum  aut  duos  digitos  longitudme  raro  fuperant,  funtqueperaomto 
&  hu-futa.   Culm,  tcnucs,  cra;l;i,  uno  altcrovc  folio  cindti  &  gcniculo  nodoh,  alnaxliiioislSmpal. 
man  interdumlemioedah  aut  majorc,  colore  purpurafcencei,  in  fiimmo  y>»c4w  gcftantes  unaafan 
ant  fclaiiiaalcm  &  longiorem,  i jxirpura  ai^gffiteani,  molkm,  8c  tooorcm,  nuUis  anftis  donatam 

fainonm&Sc  campefttiboBtedratins.  tnar. 

4.  Hrmttn  Alcfecuns  fpica  Irevi  J.  B.  Gr.  AlopecuroiJe,  ffiti  rttmlMin  CE  ifftfftTW  Gcf 
Aloftc.  genumn  Pork.  ^t^OJC-CareH  fVt-tMl  tttOg, 

HeiUroolUffima  eft,  brevi ^,utnwe  dui3m  pins  miniis  unciamm,  fcJ  rotundiorc,  propuis  ad 
♦dpmamcaudamaccedente,  coIorB  albi  &  ra>.,  giumis  tomcntofis  vix  apparcntibus  propter  S 
mentidenfitatcm,  anftis  longiulcuhs,  molhcclhs  circuiucirca  railjacis.  C»W  gemculatus  oibitalk 
&  (elquicubitahs,  jolim  araiiitus  gramincis,  parvis  molhflimis  pilis  albis  hirfiidi.  Jtitiliit  aam.  ^ 
cajrillaris.  i*»^ 

InSi^ia^lia  v.g.  dtca^Baias,&(MiaNarboncnfiprop6Frontinianamoppiaum,  prxfertim 


7.  Cr^tn  Alcftcuroidt,  fpicj  afftra  C  B.  Alof.  ffUd  aff.  knvi  Park  Qr*.  emm  umis  Umk 

Jkmmm  (ier.emac  »  « 

Plulculos  furngic  fa/tfww,  grac^lcs,  ngidulos,  paiales  aut  fcfquipcdales,  in  quoram  fudlfflitatt 
ffu.r  (unt  brcvcs,  niagnitudinc  &  figura  caudx  vulpina:  haud  diffimiJes,  fcd  cnftis  a/peiis,  atiinoue 
quoquc  muricatis  cura  anftis  longiufculis  leviccr  recurv»,  &-quz  cx  brcvi  rcflcxu  in  fummitare 
•  cu  mi  nutam:  in  quaram  luiu  glunwe  latent  par^af,  imidleL  racdiocris  Joofftudmis.  riadiuii 
CUla,  glabra.    Radix  dcnla  latis  numciolam  hirlucamm  fibrarum  piokmderoittiL 

Ctrca  Monlpelium  in  nur^nibus  ficas  latoi-um  copios^  proTenii; 
viif  ^"'^'"^8°"°"'°^  ddcnhit  caiifepalonii  fiinmiiai  pedali;  noc  eaim  aldoitt  nol» 

8.  Grtmt»  AUfeairts  fficJ  longd  temtntosd  candicante  J.  B  .  //  rf-//rM  w.ij.r  ff,ca  loni-we  C  B 
.    •         AUfuKrmde,  aUermmradictTtfcnte,  ftu  PJtudoJciiatnantinm^MmJpelien/um  Puk. 

StimmMbmmmUttrmmGet.  iOljHanfefQ]^^  000^.  ^  ^ 

Culmo  c(i  bicubitali  fbr^,  gracUi,  gpniaJato;  gramineis,  glabris,  ad  udlum  non  afperu. 
fquahdaSchanaidn  tobaquoian^  Sfica  palman.  mol]icc!I.>,  tomcntohV  dmdi^ 

cannbUS  com  nitore  veiJens  hololericei  glumis  cmicantibus  tremulis;  radue  fibrola  infinna. 

In  ipaiitiinis  Monfpclio  vicims  obfcrvavimus  &  coUcgimus.  Ro  Schaamhoi  Fhaniiaainnh 
Venedi  &  Monlpchenlibus  libi  obcruliun  tudle  Pcna  i^ibit.  »  rnarmaoopoai 

PPPPP}  A.9.Akfe^ 


Digltized  by  Google 


Z(,6  H  I  S  T  O  R  l  A    P  L  A  N  T  A  R  U  M. 


9.  AU^tcurai  maxiTHA  AnftVit*  Park.  mktr*  m*xsm*  jii^lita  faJMkfa  Gcr.  cnuc  Alttr* 
maxim.i  Atil'i:c.i  ^--.'"-'VT:,        Crr.mtn  A'ffciirudt$m0ldmimj.  E  Lobb  Air^JttL 

alc.  <&;cat  €110111^  '^jaxc^  fox  tsai  gurfjf. 

Cu/wK»  cubtcilts,  (cfquicubitalis,  bi^dalis  &  quAn<k)qiic  proceriorj  geniculatus,  Scfbiia  iUi  Granu^ 
nts  aut  Tncjci ;  fed  qiiinquc  unciaJis  (xpe  fpcciofiflitna,  habitior,  fcricca,  fpicata,  caodataquc  pani-' 
oiU  Monrpeliciiiium  PkudolLliccnanchi. 
LMm.  In  nguis  faerbidis  Conncatus  Soutliampronix  proximc  f.iLnas  Sc  antu|Has  atdes  DrMftm  voGatas,  ci& 

flure,duobus  mill.  AnglicisiBprf/MMtf^,  ex  adverfb  Vedis  infulx  purilDa;  Mn^iaa&MiSB 
iacuftribuiEfexienfaCgnaMt^  matta  Tiiameiit  ainmiifftnu  fluenn.  .  ■ 

*  JO,  Cramtn  AlofecuroUi  acetJtns  ac  VhaUiJt,  fpti  Imgft^dii  jUk  Imiglmfi  ^BL 

Jts  moUt  C  fib  AUfecuntJes  mmm  Ger. 

Coras  6e  froquentes  iiatis  ab  infimo  culmo  pendentes  habee  firm,  eitnie  candicajites.  Culnnt , 
autem  cubitalis,  propter  tarnm  rabdoens,  folus  pra  eenicolonim  nvMra  obiepcus,  palmo  longio- 

nbus,  fiordeaceorum  laticuilinc  totis  molli  cuiaquc  fanuginc  tcdis.  Sfka  (ingulans,  uncialis  aut 
ctiam  lextanulis,  aigentco  nitore  micans,  ttubixuta^  glurais  accroiis,  graciiibus,  moUibus,  tomcn- 
toiis,  denfb  ftipiBI  OOQCcrvaris  conftans. 

CBauliuiutancppdmLobeliuiijwffimadftnB^  SidjfiwK^Gianine  Onocordo, 

ioIni  lM»|pnmm  m.  Et  figjsn  Se  defcripc»  CBinmniOiaooorte  fpndid  conTCDiont,  przto^ 
aianqpMfolia  anguflaci  .ittnbuat.  J.  Bauhinus  tamen,  qui  8c  hoC  vidk  i  fiam  Gupi  ciEea' 
ftioinfpqlinm  coUcdum  &  allatum,  dis-crlum  facit,  cui  ioblcribmius. 

•  • 

*  II.  Grmitm  am  rmiiMwmnt       Imfmtm  J.&  tjfb$ultt  tmlmo  ndmm»  C  B.  Jl^ttmi' 
mmi  mmm  Ger. ' 

J.  n. 

Cdmi  oliquot  cubitum  cxcedeotec^  mtecnodiis  drcaiauunnonnihilrubefccntes,  denfis:  ranoribus 
&feri  nuUis  lupcrius,  tblioram  ragmilmnli&m  mvobtis,  qux  ubr^  culmis  reoefienint  brevia  laiii 
li^,  &  ai^lU,  hirliica.  Sfka  trfaim  uiici«nm«  niiiida>.4kiiuflimis  teanifaai  ^aam oomjM^ hiOB- 
la  ferc ;  iinguLv  glumx  Dunx«  ansuft»  in  acomea  anicnni  lUmnaKi  «M»  aiMn  fya^  inafljfail 
dlrulfa  coni picitur.  JU*» cafilltfi^  aBia»tenMifc  «k oapi» cnAifiab{  m  np>t  aoii  ohfimv^ 
miisMonl{x:iii. 
C  fiaoliinm  in  cnlds  lecwTias  repewi  aflbrib 


*  'la.  Gntmtn  jB^ttmu  tittr»,  LA^  J.  B.  CBmJmmiim  im  fmk  Qtmmm  Mtftum 

fpica  rtnmiim,  ftn  Grmn.  Abftim  Jpit»  krm  J.  ll  XiWv.MMn  Hvirfimtfi 

JuaJet. 

Altud  (inquitLobelius)  genwquoddam  eftcaudx  vulptn«Tfaeopbrafii.ibicbcameonunori^ 
ac  breriorilAs,  necitalannmiiofiEucKfonQelienln.  ConnosqDoquenwlloiiirr^  akiores,  biour 

bitalcs:  fc/w  graminc.i ;  rjJi.v  fibrola. 
^iuuimiliari  Brugis  «iiibntibus  campeftnbus  juua  Merktrch  coptotc  provenireut  Lobelkis. 
CBauhmm  UCAominaooaMeievidetnri  aucint&Chi^cm^ad  J.Baahioninu 

*  GiwnM».^lll^ffaMiaiMr/^4A»^^ 


Lob.C.B. 

Tota  planta  pedcm  aka  eft,  raJUe  fiiMv(a,  tulmu  tnultis,  geniculaci^  recanris  :  foliis  ouim  Alo- 
pecuri  ipi<A  rotundiore  longioribas,  angufHoribus :  fpicd  crium  uiidarum«rariijs  minon^  aJfaidia,Gra- 
minis  panicci  cffigic,  (cd  lanuginolaj  quae  compada  eft  iti  ut  fimplex  iideatnr«  cum  cameaex ' 
multis  fpias  fic  oompoficab  ^  in  le  pociBiniikn  pndida  ^flmc»  «  qn&dol  min&s  l|cGiaid 

moIU  ht. 

I  i  cqucns  cft  locis  maritimis  Monfpelio  vicinis  atl  Magallonara  &  Aquas  Marianas.  Copiosi 
,  oriou-j  inquit  P.MagOol,  infoffiscucaftagnum,  quarxiUcecaioce  ibb  NosinSialui 
circaMeflanaminvenum&  SpicanmiariftKqasnMleafiinrlennmevQfiflfoiaeflaTicanc. 

14.  Grame»  tjfbtijtt  maximamfficJ  Itigf^ima  C  B.  tjfbmdtt  imaxwum  Paik.  tjfhmam  tcr- 
tmm  cSer.emac. 

CA 

Ex  rmtktftrvi,  nodofa,  cui  Hbraeexjgax  tc  ptnrimc  adnacc,  cdknr  r^tas,  iefqoicQUtalB,  in- 
tenioiUiaranqnbus  dtftin^aus  exliirgit:  qui  in  fftcam  roftam,  tcretem,  palmarent,  virefccntcm,  ir» 
matttricate  albicantem,  tithi  mollcm  deunit:  cujus  utriculi  copiofis  Hc  oblonguilculis  ariltis  .1:  m.\n- 
tur.   Foliu  cl\  grainmcis,  paucis  oblongilquc  majori  criani  parte  caulcm  vcilicntibui. 

Hoc  copio&c  inta  fruteta  ad  acidulas  Gapingenlcs  Winembergia  ducattls  Julio  mcn(e  primum 
oUervavicCPauhinas:  dein  imn  loag&  Bafiba  in  lepihasagixinmi,  9t  in  monAt  MkhelfUdae 

l^BC. 

/Non  naihi^  difiSn  k  prima  ipccic  (cu  Gcaimno  Onocordo,  viz.  imae  hici^tiidine  &  loco  mtor 
"wwa,  uc  egp  idem  eflBfiiip<cer«  non  caniGnaflerereauiim  ideme^ 

Cap. 


uiyiu^cu  Ly  GoOgle 


    ■  -  t  I  I  , 

Lib.  XXIT.  T>e  Cfraniinilms.  I 

Ramen  Tvphinum  ditoiiibAhpociiidildifet  tfiai  alpaiarilius,  «Mnpo- 


t.  Qimmtm  tmvittmUmritt  nito  Mjft  wyaw  J. B.  Gr,mi$fiim,fiu»  ftrv  CR 

'   C  ri«fiw  ffiRpGi  &  veKd  bulMil  fl0ik>fa  aUquot  ciibit.iles  aiit  (efquiciibttales^ 

tenues,  !xves,6c  ab  intemodiisreflexi,  quos  ab  imodatim  plulcub  comitantur  /Wm^  giuui^  tinmij 
mni^.  Ex  fmculo  ccterum  inccnuxho  fingulum  prorainet  ibliolum ;  funmnitati  /ipta*  toMet  ]Mr> 

^hifpiduia,  IjODclii  lyphini  graminis  fJguni,  bicornibus  fquamulis  ilcniiffimc  rirda. 
In  tfuractis  propd  Benordiam  dici  intincrc  a  Bafilea  clift.mtem  rcpcric  J.  Eiuiiinus  Atigufto  aim  Locm. 

|£u6  Qnotqrnnmi  &dum  Hiftarix  £DfodiineniB  antere^  fed  erronee,  Gcamen  aqituicuni  ffi- 
bifiini  iMt  iit  iopcildtiMMioiiiiiUL 

A>    l^.  (''''C^  tjfbpotm  majm  feu  frimum  Gcr.  emac  mtiatm  Jiw  indMiffmmm  Paik.  ctam 
cauia  mttrts  majoris  Imga  majits 

RaJicti  tcnues ;  fw/iwt  habent  piindpium  tulbo  oblon^o  fimilc,  cubkales  alrior^fqfie  interdum, 
quatuur  aut  qiunquc  geniculis  intercepti ;  ad  quos  folia  a(p;r.i  [  afperitas  vix  (cnfibilis  cft]ladu(cu- 
U,  cancfccntia,  palmaria,  [  quz  c  raaicc  cxamt  longiora  (i!mtj  vagin.i  lon,i;ioi  c  Aipul.im  drctim- 
plexa.  Summum  cacumoi  i>xlmarem,  Ixpe  etum  longiorcm  /fietm  iiiftinet,  cercteni;  caudcma^ 
Maris  (nrtilem,  mollem  li  liirfiim  vcriia  mana  demulceasi»  aipaam  R  oofttra,  colom  daericek  XI-  . 
nunieris  (quamulis  in  binas  bieres  aiiftas  dcfincoribiq,  diwiHiaco»  loletev^  kieritias  caiitHiwBw 
fcandulas  imiutiSj  coofbuuem.  '  - 

In  pafodi  fiiQ^pm  ttt  9c  agiuiuiu  mir^iiibiit,  ad  fidiiftn  teii  fit  6ipcst  filo  pnrfeitfan  hoiiri- 
dioce. 


A.       OmKm^ifUmmwmm  Ger.  Park.  Gramtn  cum  eauJa  mnm  96mu  J.  &  tjfhiiiu  #• 
IftmmAtrmt        Cfje  leflln: €at^  tail  grafjBf. 

VarKUs  potius  pnccedentis  efle  ndemr  quam  fpodes  diftin^.  Diffet  t  ab  eo  ftatura  minore^  & 
fpica  breviore,  angulbordquc.  DefcripQOiiein  «j»  videfis  apud  J.  Batihinum  nxn.  1.  p^  471. 
C.  BauMnns  fib-as  quafi  ex  bulfaiGolispraimiuntes  ei  adfcribit  &  appingjc.  *    ^      .  * 

Bi  filbalofBieperimr,  mquit  O  Bauiinus,  quod  potius  feqoenti  ipedei  oomrenit 

A.   4.  Grg^^gfOTMtw  msaritimiim  mttm.  An  Gr.  tjfluiuim  Dtnttctim  mutut  Park?  J&CA€at0* 

Hkc  fpeeies  oft  vidatur  quam  Lobelius  labnkris  8e  marfainis  fMsdibib  gauilere  faalbk.  Venbn 
nollntm  pcdalcm  quam  illi  attribuic  alcitudinem  raru  afTequitur,  fo) palnutfe ctt  AUt  id^uipal- 
mare.  Spica  uncults  cureidula,  ima  parte  plerumque  anguftior.  , 

Ih  fihwiofii  limitiiaii  nwpmiBlliniiini  efc 

(hmntm  tjfboiJei  ffica  mukifUcl 
Gnuninls  c^^pcriKlis  fpccies  nobis  vidaur.  F.u  kuifonus  Cyperum  c^^phinum  hoc  gcnus  jppallat. 
f.  Cnmm ^^^^  mukmim  J.  Bi.  sadmim  luMam  ParL  Mim  t^^ulk  tuuUmii  Jtati' 

Brcvibus  fibris  raJuatur:  ramos  vero  terrx  apprimir  in  oi  bcm,  multos,  palniarcs  &  (cKiaipalma- 
rcs,  aliqiundo  ped.ilcs,  aliquos  vero  dunuxac  unci.ilcs,  rigiJL;Iib.    Ad  qucjrum  g.'niciil.i  utiiculi  in- 
ftar  foiutm  ftnatum  glumas  numeroias,  conglomeratas  Iquamamm  foliaceamm  complexu  conipro- 
Imns  daudic,  deinceps  in  muCtonem  ri^um  8c  acutum,  unaalem  tc  breviorcm,  rofta  in  utus  • 
protcnfum  delTnit.  ExrremO  ver6  cauIiJuijas  genecii  *  pluia  fbUa,  8c  tairicdighimis  grava^  edhj.  •  c.  Bdtibina 
nan  aliquid  oftcntant.  tria  fiha 

Icinere  uucr  Liburnjm  tc  PSfi^  deinde  cfcca  MoofpeBnm  oopioJum  oUerminM&  Graminis 
^pliini  (pcdes  videcur. 


Cap. 


Digitized  by  Google 


ii68     HiSTORiA  Plantarum. 


De  Grmhe  ecbiiuit». 


tekMtte  etfituU  Park.  eehtttdtiua  4.  Gcr.  aiuc. 


Rjfi&M  e(l  gcniailis  nodoia,  capiOaoea,  alfaft :  fJm  paucis,  anguflis,  primis  <]upb  miiionbus 
5k  qua:  medii  iui  parte  felhicam  dngiintj  qii.T  tanieii  vix  unaas  tres  fupcranc,  8c  per  aux 
linex  rccundum  longmidinem  cxcurmnt,  eaiuqui;  lubalpeiim  reddunt;  mter  hzc  auau 
ftftucanun  inftar  tenucs,  Ln-cs,  genicul.ui,  uno  altcrovc  tolio  cgcnicuL  ncxlo  mcipiente  dn^.tc 
qiadefntres  vel  quaniort  altituainc  inzquales,  duarum,  trium,  quatuor«  enun  (inaanini.e^ 
vmat  i  quibus  mgnlk  t*fin$ltm  unictm),  fubrotundum  (quod  ficcamm  pallot)  ioftar  Trftd!  ecla> 
natum,  fpinofum  ac  pungens  infidct,  quodfrudibusdenliscompontum,  quorum  corpus  in  ftelLini 
/pin<^m  inarqualem,  radus  quinque  vel  (epcem  przdicum  AcGna,  quorum  mcdius  iupenor  obJon» 
gus,  lateralcs  minores  funt  1'Iora  ut  in  alns  il;.iniinibus  paJIentibus  trcraulis  d^ood* 
menfe anicQL  Simm paxvumt duphanum, cnoceum Melampyri vukLOoncolor. 
LoaulMSAmQmUeii^fd^         iaqiiBiEqnaoaknim  calliliQi:  Wgmafi 


Gramev  terme  Junufculum  &  ttuA  jnncetim  J.Bb  CnW—  fiBdi  j^ent^kvfMhu  Mfipr  C.Bk 

MiMMr  eUTtufculim  Ger.  esale  dterim  Lob. 
JB.  ' 

In  rupibus  8c  muris  hzrct  ita  firmiter  raJiabus  tenuibus,  capiUaribus,  njgncantibus,  ut  vlx  cvclli 
poflit;  colixpcncibus  fimul  multis  plantis.  Foliorum  marddorimi  veftigia  demonftrant  non  aimuani 
plantam.  Foli.i  .liioqui  vegeta  funt,IongitQtiinii  quinquc  vcl  fcx  unciarum,  quardam  etiam  brcviora, 
ooovoluitjonn»  ergo  Jund  uiftar  tdrecia,  nonnihil  rigida,  cinerei  ^ere  cobris,  reftantiUis  Odobns 
fiiecaLmHS  vald?  tenuibus,  dodrantalibus  &  pedalilnis,  cum  vcftigiis  parvx  ^ee.  .  MontbelgatYli 
idcm  aut  valdc  limileobrervavic,  cmf»lia  virencia,  tenuia,  compreiu^  viridia,  glabta;  culmt  plurinii, 
tcnuesj  pcdales  vel  cubitales,  Ix^  cs,  in  quibus  unum  gcniculum,  practer  ilJud  quod  ad  railicem,  Sc  fb- 
holuin  cx  longa  vaemul.1 :  jub.i  unciali^,  Ipicr  terc  (inuhs,  virens,  vel  nonninil  purpuralccns,  inqta 
quxdam  partesad  phcEniccm  normihil  accodunt,  &.  m  parvas  ariftas  ddinunt :  in  us  fiefeMh  vel  apices 
mimmi,  albi,  toci  plantx  fapor  iubdukis;  in  cateris  limilis  pr.rcedtinri. 

Lobeiius  Gramen  (uumcxilc  dt:riu<.  otin  fabulctis  ScfqujIiKlu  aridiordque  agro  Gallix^  AngKarj 
Germanix  6c  Belgii  aflent.  Qiuin  pLuuani  intelhgat  nons  noudum  iaus  conuat. 


Cap.  XL 

CrmtM  ffneUa  nufteBmea  emfkSem. 

A.   I .  Grmtn  vtmumt  J^ta  krtxti  laxa,  a»  mboxmbm  ?  Gramt»  emtbtxmbe»  ffimm  J.  B? 
Qr.ffkmmfrmmfe  %.f«mffieB  /emfmt«C.hi 


R 


Mix  tenuibus,  albis  Hbris  conftac.  Felis  brevia,  modicd  lata,  htrfaht,  prxiertim  ibpinu  parte. 
Ceults  dodrantaliSj  mterdum  pedalis,  tcnuis,  geniculacus,  qucm  folia  ampleduntur  avcri^ 
partc  nonnunquam  puipuralccntia.   Spica  brevis,  dig^m  aut  iummum  feii^idigimm  Ioq- 
gpi»  fiibrocunda,  rarioribus  t^misnonnihi]  extantibus,  in  acum  apices  faftigiam.  non  ariuatis  ooai- 
pauta.  FUfetdi /eu  apiculipurporalcentcs  c  tenuibus filamentis tremuU depeaMnt,  bifidli utrixx^ 
Ltem.  Ftoite  Tere  ititer  prinia  fui  generis,  &  m  pracis  ac  pa(ous  obiqM 

Icon  Graminis  Anthoxanchi  (picati  htiic  bcne  conveniti  NcMDBn  einin  CB.  ki  (in.  nindniin 
Gramen  Ipicatum  pracenfc  ILL  iivc  Ipica  flavcicence. 

Hoc  gQms  pro  Giamine  cum  cauda  mnni  pnrpurafcente  aiiquatenm BbM  y.  BmAim  alin^tattfe 
tubuimus:  verum  deloifdoet  «inbeneoonvepimvidcturj  ide6qtienuncini^^ 
lun  o^nanuir. 

1.  Gramm  frstaft  ffui  uarfure*,  tx  mriciilo  freJtume,  vtl  Gr.  folit  fficam  amfltxmte  C  B. 
Gr.  ff^tOKt  fiite  a^efft&i9t 

,  '  CB.  • 

tUdiadu  eft  prkiris  (imilibus,  aJmm  miiltis,  dodrantaSiiis,  eriam  pcdalibus,  pediculis  nigrieandbu 
diftmdis  •  foliis  niulco  quam  in  illo  anguftioribus  8c  viridioi  ibi.s :  /p.i-J  qumeoam  breviorc  &  ctei- 
iiore^  purpureis  Huribus  omatai  fbhoquod  ex  ulcimo  gcniculo  prodit,  lic  caulem  obvolvente  uc 
aoa  «peaanr  (quod  in  piieie  non  m).8e  feiice  i^eciem  ofteodac.  Sapor  dok»  eft  tc  v 
quolni. 

.      .  lo Imnddis  pcatiiiionloofsModpdk»  ScLngduao^  &dici  Madicoium  proveiilb 

A.  ].  Grmtm 


I 


Lib.  XXIL  (jramimkfs,  12,6^ 


A.  V  QrMm»  <r{fNnB»       ei»thm  Atiglutm  Park,  crAtuum  Btt#lam  Ger.  mn»c  p.  2d. 

J.Bauhiiinid  ddcribic,  Sefquicubicalibus  aflurfiic  c«£nMr,  pcrqaam  tentubus,  genicuhtii,  nod 
w»  yUMr«  qti«  Tasinae  inltar  £itis  longo  tnKrvallo  cobniiai  con^plexa,  palrouih  loaga  ab  eo  re- 
OBdont,  angufta.  Sfica  quadramaUs  aut  paidi  longior,  <hubiB  Tcrfibus  in  unam  pai  tcm  vergcntibus, 
Blumarr.m  pallid.irum,  cnftatatum  fimbriatarumvc,  ficfculorum  bteorum  fulconimve trcmuus  fibnl- 
hi  explicat,  dorib  ipica:  ^lumit  ▼acoo.  KmUcu  tenues  &  orratx.  C.  Bauhino  Radicum  ^fPiPymCD- 
01  («rimiidUoiigps  aUncuidhii^  ^ibiiiidai^      bi  mnim  fdnd  CD^iMi  axanm  dpoiwip 

Pkrkidbnis  Grajnen  criffattnn  AngHdU»  I  crilbBO  C.  ft  dBvtvAt»  fiuab  Verum  dcfcripcio  J.  B. 

Gramini  criflato  Anglico  bcnc  convetiit,  excepra  lon^rudinc  (picx:  icon  eqmdem  fpicam  niniis  la- 
xam  rcpra:lenLat,  &  qiuc  de  radicibus  habet  C.  Bauhinus  cnltato  nollro  Anglico  non  rbipondenc 
Venim  cuni  quod  defcriUt  C  Bauhinus,  kkm  fic  quod  Lobdins  miijCi^  quodque  m  pracis  circa 
Had^neam  prqpi  Loiidinnro  provenire  icnbif  ^v.  ftn.  «iir.  minimi  dubiam  eft,  Gramcn  crifta- 
tum  C  a.    criftatum  Angjicom  ftnt-iinaln  <c  oaadbm  fpeae  plajiaBi  «fle.  Nec  cnim  aluid 
(ODBS  drca  Hackneuni  fi-equcns  eft. 
In  pratis  8c  paicuis  ubiq,  pcr  toctm  Angliam  abundat,  &  qrca  SoUHtum  ajilivum  r^yicas  promic 
Hu)us  aliam  feu  ibedem,  icu  vacietatem  proponit  C  Bauhinus  titulo  Gramw*!  jhcJ  ei^tU  ftA- 
iirfmi,  ndicom  capillamentis  rdeidendbas^  culmj»  ceauionbus,  parte  inieriori  levi  knuginti  arpeT&  Spmiu  Asrx 
9e  lilniffiocibqf  S  niHis  looeiaribus,  ^ica  candicanw^  fninw  compada,  imc  ita  d^aoter  cnftam 
^jtpnmO|iiqi»y»cpiwiiii  <M^etL 


lUJix  ex  phtfflmdiris  compofica  mijwipwteiidiniodofetfen  aiiiaalaiqi;  «nfawASl  div  ^g^ndff 
divifbs ;  folia  longa,  angui^a,  aaiminar.i,  nsrvo  pcr  medium  tkKntf^^  jfmmhiama\  mwio^ 
loiam,  glumis  albis  conuantem,  m  qmbus  Jcmen  parvum.  *  •> 

C  Bauhip»  liac|BMin»odGnaiei|  pm^^ 

lonioeo.  •        •  '  

'  .  *  ". 

f,  Ormae»  Jlvenactum  mmtMitam  l^mipMpfim  C  B.  meiaamm  Avtnactum  Clujti  Park.  Gramtlt 
cmm  hcufiu  par^zu  camdiJit,  fmtim  Avcnacf  J.  Bl  maUMaiim  AvtvactM»  Gcr.eiiia;. 

C.B. 

RdJice  eft  ex  mulas  fibris  duxis,  ruFcfcencibus  compoiita^  lingulis  amus  antcriiis  ferpente :  undo 
c»/m>cubttalest  tenues,  kves,  geniculaci  exlnfgunc  i  qwx^/aH^-.-ahbngii,  ;|ngufta,  palmaria  8e  aoh  , 
minataGtngunt.  In culmorum faftjgio obbnga & nucam,  cxgUmiis  breviilinu  HUmeiiroin- 
fidentibus  oompofita,  quae  exterius  catroscant,  aec  laDugmoiac ;  at  uDtcnorcs  urricuii  lauugmoii 
^unt,  grana  nudx  Avena:  iimilu  condnentes. 

Monfpeiiuli  iponte  provenit.  Ciuiius  iecundiun  viast  i*  sKmtanis  qmfaroiU^ei  ^vis  JfiuapiVSh  ^^***  ^ 
/iiiftiii  nrniihdnii  iiiri  iiiiliii  nrlriiirnjiilioinnnffi  roiiiiiinmitfiinii 
J.  BinlHmt  ftmwi  fiirida  laimpne  oMjBwi  fati^  qndi  CaidiMnMi  6u9»im 


6,  Qhmrn  JhmmimmUm/ft^ 

C.B. 


Ex  raJict  (ibro(a  fit»  jmo»»  «Mmsflf  culmi<ftu  juncd  plmci^  cdhinn  flqioniMe^  ^uaakfifim 
iiiquebrevibus,  culinnnciicagp|iiealam  veftientibiKex^iigum  inguorum'&nHaoa|uii)f  MtfQics, 
ali»>  lanuginoGc,  utiieidnm  oontinentes,  cni  ftmm  tugirmi  iplenddiique  indufum  elL 

In  arpsns  orca  Monipelium  proveoit|  <K  mill  faiitaiin  roDjiMdi  llooMiL  |||-i!||lD|DI  fil 
moncis  JLupsizpius  ridic  i>.  ii«^{w/. 


t|MWg(«P  Cfi. 

CM.ihm» 

KjiJictm  habet  fibroiam,  undc  caulu  unus  vel  alter,  cubitalis,  geniculis  midtis  diftindus  prodit: 
fUiM  eftmult6  qu4m  in  prioribus  iatioribus:  fjfuJ  palman  alba,  nonnunquam  ilavci^te,  ramoi^ 
I^Oinis  Avenaceis  compadis  8c  laniiginafis;  cujps  utnculis  ftmtn  paryum  obloiwim,  ^  ' 
iiiiiiainro.idendensj  pulids  IraienniiisPmlii^ol^    forodi,  iedmianib  indu^qir* 

C5|C>MiwfpcliumadradicemtnomtiCdcariskgit  CBaahitw 

A.   8.  Cramt»  ffica  graciii,  tr^^iiktvikm  uatrvii. 


CdbMrtenuis,  dodraneera aleas,  nno  Aaim  articaloinnnei^,  ftMfiotodo  caiumvcioftis. 

Sfica  parva,  uncialis  aut  major,  terctiuicula,  glumis  rubentibus  m  anftf~  -  ■  — ~—  — 
exeuntibus  compoiica.  FoUa  ad  radioem  panca,  ang^itt^brevia. 
JummMw».militVhTi^  i^llfitiioicai^ddGiiptiQaemi 


Google 


1270       H  I  S  T  O  R  I   A     P  L  A  N   T   A  R   U  !!• 


\  mvtKft  fMiaiU  eri^a  C  B.  Bnfc  mkomm  hdnmfivf  xtnamftlaum  Get.  Gr4 
J.B.  * 

Confibratis  capill.intms  rat^iculis  (iib  cefpitc  foliorum  inia  pro^^cunt,  tuniccis  involucris  coinpida* 
inter  qui  bul»u!t  oblongi  cxpiculum  c^rniant,  qux  a  radicibus  lUtini  multj  pronaicantur^quadraiv 
talia  &  tncntali.i,  peranguAa^  imttii  glabra^  in  culinis  pauaora^  minora,  in  fiogolis  camen  gein> 
caiOtGBgpk.  Cnimmt  floialB,  minor  ioModiiiD,  iubuuie  ouior,  «ouis  pankuJamgerituncialem  & 
fefamaalem>^ul(amei  viridi  purtnraMOtnem,  glumiscroins  exilibos,  in  breves  intcrduni  tora- 
lcs  ariftas,  mollcs  &  <;uah  (bnccas  dclmcntibus  ;  [potiiis  viriiiL;5  njliacc.is  fcu gramineas.] 
L«cm.  Gcncvx-  inrer  iegetcs  copiose  proveiut^  quin  fic  in  murjs  iplius  mbis,  alibi  etiam  in  Gennaaia  8c 
Gallia.  Similc edhoc Gramen GiiiBitttiwfbD'.iBoat|npJpK4 ^|HHq|.paminci^  nifi qnU  puu. 
culairafltor &inaB»ooiiifera£t.   ,i'  .  * 

-  -  loi  Gnmmtmmmum 

H«cfpecic$fpicam  prxccdLiiti  (;  n'Ijni  hal>ctftd  Uxiorcra. 
Um,  In  fummis  akiffiinoium  Cambnx  mondum  Smu/Jmt  Oukridrm^  icc  Vtttidbus  incsr  fi*^  bIm 

indb  Aic  alU  plaou  pnter  iniilm 

*  it.  Grsmim  Csmtrarit  rtptnj  J.  ]i. 

JLHbrff»  Adipifdturlonfam^  ruberolam^  (edaequaiem^articulisprxcmclaro»  &hill&  imd^rcflexti 
non  tamen  protundiifenfflcacam,  filamends  conftantem  pluribus.  Suum  protmdic  hxc  ab  uno^ 
quoque  .irticulo  f«iw>«w»,  continu6iblll09Tans  &  miilnplicans.  i^o/i#  lonea,  acurainata,  dura,  A- 
runainis  inllarparvi-  Lit,i.  CMhm  duammrer^  fpichamarura  alnu,  admooum  anguftus,  &  tcnois 
niore  ilaminis,  cnbus  quatuorve  nonnunquam  arncQlls  prsditus,  (picun  lupcnori  parte  proferc 
patulamjqux  parvumcoaaaecy«wi«.  f<4>A.cum  radieibus  ^porem  habciudultieii)^  cumadftn^ooe 
qitadain 8c Mrodine;  r   .       :  .. 

*  IX.  Grmmm  frimi  DirfttriJm  fftcits  mimmm  ThtlHj.  &  Grgmtmeminiim  f^fmum  faiuMlatum 

*  '   '  ■       •  '  .. 

Nobb  incofpiitum.  nec  alii  piactcr  Thalium  Bocatapo  4eCB%ttab  HBe  ioaae-iDiiftnanii  dbi  Gl 
LeAonmqiu  pJuiaM  00  fdit  ed  Xluluunieinin^^ 


Reptantifcas  flrMninibas  accenfendum,  rsdiett  mmsr  goaiculatas,  kmge  lat&i,  (pargtt,  libris  pro- 

fiindc  denuflis,latis  craflis,  vixcvcili  potcft  i  rupium  rimis:  CmJmi  fclim  crcbns  ve/fiti,  dodranta- 
lcs,  fpicam  (inguli  geftant  graminis  anthoxanthi,  paulo  breviorem,  modd  purpuream,  qux  c^lore 
ad  objcchim  iucisvariame  placet  :  par%'um,/rm«»  longiufculum,  adiemca  Grmninm  M*.1inir  tPCB- 
<iens,  ruteicens  cxteme^  mtcm^  albeiccnsi,  involutum  parvis  gliunk 
Ande  ex  C  Bauhino  ladicem  alba  nigosi  mcmbrana  integi,  «iiifaMiM  frajileaiStleraneda 
Genevz  m  colJo  Im  Affiih  <c  cuca  &  Hvpoljviun  J|i^3padi»  Sokc  mier  iqpei  pnwenbc 

loco  loli  cxpofito. 

14.  Grmmtn  famtnU  smJJ.  B.  Gr.  fmmeM  ftmddd  Mnti  &  B.  i.  e.  ftmcidatitm  mrvmft  l. 

Tenoem  (iirrigitdodranto  majorem  culmum,  per  cups  faftigium  confcendunt  quinque  velfez 
emicolores  fsmaa^e  (plcndidz,  (cmtmciales,  graoles^  tcrctes,  accrofis  glumis  conccxcz.   Folia  peran- 
gufta  vix  ciilmo  cedunc  loneitudine. 
I.«€im;  Aiggitioa  habuic  J.Bauhinut;  in  licciainhB  &  liauabdii  locu  provenig  at  tdlatur  Hift.  Lug» 

nttneuBk 

^       I  f .  Grtmm  mimm»m  DaltchAmfu  J.  &  miiamim  famadu  tlegansijfimii  C  B. 

^  £it  veluti  gleba  ampliuicula,  rocunda,  rA/ic«/w  plurimis  brevibusj  candidis:  ibliis  digito  nonkKh 
^kuibui»  cerecibus,  (pici  vald^  graoli,  parva:  flolculis  rubris. 
7-^  Fmario  ftatim  ad  primam  aeris  temperiem  cxorientibu^  ^poie  innio  dulp,  deiadeamaro.  ■ 

'         Nalcicur  in  arvis,  circa  Monlpelium  frequcns. 

O  Bauhino  Rsdix  planinis  arris  oblongis  albicantibus  componlmr :  Folia  undami»  raiiib  doet 
tSm  longa^  capiliana,  cxiia^  teretia  oopioia ;  Cnbmi  muld,  uno  aUero  va  oodo  diftindii  duninij  ttl; 


l^.  Grmmtm  minfmum  j.  B. 

Capiilorum  mftar  tanues  radicube  cacipitem  mordicos  oblidcnt:  cuJm  numeroiij  plus  miniis  un- 
dalcs,  enodes,  moUes,  ceniiilfimi  in  ^icam  ifefinum^  akemis  ghtnuicriniiniipnteafiiobfitani. 
FtJuia  ftiouiasa  radico  aliquoDlcb  oomnantur,  tenellaj  perpufiUa. 

Propifoaaeni  innminagnuni  ceinpliDianxpropc  NcnMii^coillGglcCSiedeniSinecahVi  ufpiam 

A.  l^.Gramt» 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXIL 


Fibellis  plarimis  capillaeds  terw  aAwrdcit,  i  quooim  capite  plurei  emeigunc  cmmUcuU,  kknn- 
cialesanc  duarum  unciarum,  tcntieSj  iigii^i  uman,  duobus  pturinium  gcniculis,  (imcrdum  tribus)  m-  , 
teKepd,  &  foUolis  c  iiogulis  gnis  Imgulis  aliqiiourc),  obvoluti,  (ptcam  in  faftiRio  liilhneaces  perbra- 
■«em  babiciorem,  i  localHtt^  lobus  iicb,  ^iMois  oudcentibus  breviffiraii  anRis  doiuu  oompc^ 
tam.  F«/i«  noaadnudnmiUmMMoftilMiMaaMW 
plerunq,  porparafcuiic: 


6r*mad  fMuadaU. 


I 


DtGrMHiHe  DaQjUide  fsu  ifcham». 

HOcgBnni  grarainisinter  ipicaca  8c  paniculat.i  ambigcrc  videtur:  panicula  cnim  c  pluri- 
but  oompofita  cft,  undc  &  Gnuneninulciplici  (eu  compbliti  (pica,  lcupolyftadiyon 
^pan&  .  .  . 

Dai5h'lon  appeUacur  eo  quod  panicula  in  quatoilii^apinas,  lenas  &  plures  parees  dinfi,  qiuifidi> 
gitos  nuniis  cxpanfbs  rcferat  'ijifujMr  vcro  k  {iftendounguinenomen  invenic. 

A;     !•  Grmm»  rtfent  oim  fimictiU  Gramam  MMms  J.B.  daUyhiJes  radict  rtfottt  Gcr. 
9im  j^ffcwM  fmmaUm  Parlc  iaSjlm  falio  ormklifMcte  majm  C.  B.  fiKiJ  mmm  M( 

mftttmimrib-fvfm  trimmk  mynwt.  €ttefin€aA$^  VCtSg, 


J.B. 

Diiuni  genemm  folia  8c  culmos  profert  Prinium  enim  lencb  longifcjne  ad  aibitum  unum  aut 
alcerum  ««/(cm/wj  ibbdis,  crebrd geniculans,  Lzribus,  caducis  nalcicur,  qiii  ubi  ccrrnni  .nrtigerint,  fta- 
tim  periibras  d  nodisoemiflas  comprehendit.  radicatdiqiie;  atqtie  ex  eilBem  geniculis  folu  mutvo 
«mplexu  fttptta  itirgunt,  brevia,  angufta,  hiruMi :  ddnoq^  adoMiis  cubnos  produat  erediores,  vd^ 
utilupeiioramnunos,  pedalesjtenuiores,  folHs  amiAbs  loni^brflns,  hirfiitis,  &  rarioribus  genicnu 
interceptos,  quorum  uimmitasin  ipicas  hnditur,  quatuor,  quinq,,  fex,  fpicis  Graminia  M.innx  fi- 
nules,  ied  nunoret,  conanniores,  imbncatos,  non  tamcn  circunicirca,  pennde  uc  jam  dicto  Gra- 
mine,  cuipan^icaeinceriornuda,  hoc  diicrimine  inccrim,  qu6d  ea  paisGcuiunisMaiUHe^GaCa 
^^^^jKN^nd  in  oiftamelata.  HtfaiUi  £en  atro-nibeiiBca.  EaJie$  nitimrgBnalac^ispiiu^ 

Hoc  Graminc  (quod  Icgirimum  vocat  Cluiius)  nihil  viilgatius  Cou  Hifpania  &  Galiid  [addc 
eciam  Italia]  in  arvis,  vmctis,  atq,  atam  m  mantunis^  in  quibus  mulc6  lamtjs  6c  ulxniis  creicic: 
toam  eius  cadices  interdum  digiti  cra{{itudiiiHtt  w^puiM  tBun  iinit  Gkfioi»  C-  Baoliiniiieiiaiii 
lioclJieti^^iraftiGramen  e£  credic. 

HinnijDinor  ^edaleo  pocitjs  pncoedeniiiTaikiai  Inlienir  apod  C  Baoliinum  cajns  delcriptio> 
nnnnTbeM.Bocan.fk  II).  vidc  Hmvafiettieedtnintenr  naUiTi&inGalliafclcaln. 
.1.  i 

Gramtn  JtHylen  Sieitlmii  nndtiflici  fsmcula,JpicM  ahtulfm  txcriu  ^emfnif.  An  Gramen  btcome, 
ftm  difiacbpfbortn  Bocc?  An  Qramtn  J^sttjmhmm  CoU  €)3»t9XtU  €9dU(*im* 
gCOf^.  An FtftHca jmKto  felie,j^ic4genmiC.af 

Kadtx  hiiic  ci^  pcrennis,  innumcris  fibrij  quafi  reticulato  texm  implicitis  oompadU.  Calamus 
pcdalisjongiorcj,,  gpniculatis, paucis  fbliis  dn^Cus,  ex  quo  ad  inftar  juli  redi  triunculi»  longirudinis 
ciit  i  foUiailoMM.  nibente  colore  pradita,  qoae  va  manntaiem  Gnuninis  da^li  modo,  m  fiir* 
cam  cKvidknr.  l^DMem  (picat  glun»  in  aittm  tenufl&nai 

Floret  vere,  flcofque  ad  fincm  ariLuis 

Haec  eft  ddcriptio  Graminii  bicornis  Bocconi.inij  qu.r  noftro  Gramini  da^lo  Siculo  diiJachy- 
ojilioro  non  convenit,  utnoihum  ab  illo  ipeaedivcrlum  arbitremur:  nam  in  noftro  (pic.x- vix  un- 
«Mlaf  litnt,  &  hirfiiCK.  Qiun  &  noftrum  muka  m  eodcm  culmo  habec  ipicarum  pana  c  ibliorum 
A  peculian  modoexeontia.  Nam  i  foliorum  inpreinoram  finubus  exeunt  pediculi  ien  nuno^ 
tonncs,  longi,  nunc  unus,  nunc  duo  tr^iVe  fimul,  qnorum  unuiquiique  media  aut  inferiorc  partc  ge- 
nicukun  ieu  articoium  habct,  c  quo  exit  folium  pediculum  obvolvcns  ad  tpicam  uiquc  Atquc  hoc 
^nodo  duplici  vcl  triplici  gradu  panicula  alfurgit. 

■  Feibca  |unceo  folio  ipici  gennnaC./;.  ailmo  eft  ieiquicubitali,  rotundo,  geniculato  2c  raroo&: 

Cojus  iiimmican  fpie/e  ?ix  unciam  longz,  mollc«,  niflsicences,  ariilis  obbngis  armatc^  jJHmnogph 

mmi  villoio  fimiics,  iniidenc;  iempcr  d  n.T  ii  nnl  ini  ohlongjori  tenui  peoicuio  adhnwnw  inagpM*' 

tur,  FWm  habet  junceaylonga*  inordiuatc  potiu. 

HMdefciiptbin  oniniiiai  pnceiqnamf^ 

■■  Grtmtn 


Digltized  by  Google 


1  xyx  H  I  S  T  «•«  f  «^VJ^-^  A  N  T  A  R  U  US.!^y     .'J; J: 


Gramenquocldam  narcinir  c-silc,  r*Jscibm  repcntibufj  nlbi^,  (^aiiCDbtis,  Ailcibus  cum  aliqua  dci> 
momaj  conununi  Granuni  proxiauBj  diglCi  altjtudinCi  goniatlittis  ramulu  aiFurgens»  folik  comimai 
Gramini  &mlifaus>  fed  iiAwnliiW  ^'lUiilfli  habent  qoMaor  Tpicat,  Ifchienni  vtf  Gnariadi  ing^^ 
rii  (imiles,  perfeaani  «aon  C|«'lltfW|i  tftajn  mBfiiH  «MAat  uno  fnodo  fiMmsim;  ex  qwi  lafiaK 
.^gyptu  Nrif  M  tl  fal^  vocaiir«  qoafi  dixerint  Gramen  crods,  in  quibus  Hunt  ftmmd  minati^^^ 
feminibus  communis  Graminis  (unilia- 
Vln$ft  Maxxmuni  ulum  ienima  apud  omnes  habent>  Ad  eos  fci.  qui  tum  renmn,  tum  vcncx  ^^l''"!'»  b< 

boranr,  atque  ad  (rangendos  lapides  in  vefica  concretos :  quod  genus  morbi  ibi  eA  familiariflblMtni 
&  quaii  endemiuni.  Mtilieres  tadids  decoduin  tvjii  ad  pueros  varidii  aiqtie  morbiUis  oorrepw 
maximc  (equuntur^  tom  ad  feipfas,  ubi  cupiunt  inrerdeptat  roenftnias  purgationes  rurfbm  evocai» 
Surn  .iliqui  qui  pro  fecrcro  .inxilio  habcnt  dccfW^um  ex  feminibus  modicc  conti:)]s  p.t'.itumad  ju- 
vanda  cxantheniau  in  icbnbus  pelblcntibus,  quas  pcticulas  nofin  appellant.  Ail  ulum  quoq,  vubie- 
xam  8c  nkanim  nonparvtnn  apudeos  toca  herba,  praxipu^  radioes  habent  u(um.  Aiunt  radiccm  fi^ 
gjdam  atqueficcam  dle,  rBniuffiinartant^  paitium;  Qeamnhgem  non  ddbut  rouli^  qui  ad  movc»* 
*        daip  fuAixem  ejus  decoAo  &iii]iariffime  ixnnmr. 

iiTimc  in  mfula  JavacKfik  flon  fecqf  ipiy  j^ypinkJac.BDndoaniop^nfaificifiqaeaf 
ftcUatum  Vcllmgii  rcpcricur. 


4.  Grmim  fitSstim  t/^g^iftmit  Vcflingii.  DtiSfhit  vCgjftmmm  Parlc.  fw  m  dtfa 
Jntnhi^m  MMMMMf  • 

rr/7a»jr.  •  j 
•  Aflurgit  alcirjdme  p^ih,  culmo  rotu||^o^eniculorum  aliquut  incernodii&  di/lindojcirca  < 
g;ufta  (atis,  &  in  acumcn  attcnuaca  foli»  produciL  Fulcitur  rMditt  firma,  candicante,  jp^ 
adb  aliquotnodoia;  (iibdulci  quadana  acmnatiia  gu(him  peiftiingit.  Calamt  inouinasx 
{■oiailasdtnmuntur.  loogitudine  diipares^  lidumio  granun*  brem^ 
lei:  Averiafaacin  longum  excurrcncc  v.i!ii,l.i  cjiin.i,  &  porre3is  a  latcrc  ftaminibiis  mnniuntur, 
qtubus  Iquamatim  corapa^^lis  (picea  (iorum  congtfici»  viroFeiiayelbente  renklcns>  (upenus  uiAra- 
ca  eft.  Congenera  iMqno  hnlB  |raniinft  innb'  Nbc ffinan  nOum  in  flaUai  aliqaid  abire  pnda 
quumcnicem  tulic.      ,  .•    i.    ■  .   

Vim.  Uibm  xrem  medicnin  eundem  obrinent,  quamvis  calamsimra  vefibMn  dmatii  frangendts  vires  pa- 

rcs  non  pnlTTclcant.  Qui  lapidofum  alias  veficr  fynagnia  citra  (edionem  cduxent,  ut  aiibiProlp. 
Alpinui  iciipnt  in  magna  /Kgyptiorum  Memphi>  quamvis  curiose  inquiiiverunj  ncminem  depTs- 
hend'u  Hominem  tamcn  religiufum  4  monte  Smai»  caloolos  cxtra  vcficam  in  urethra  (iiUiften- 
les,  oomDreisi  fuppoiitodigito  vciicij  &  meatu  urinario  per  imroi^um  pemue  An(erime  tubalum 
Taliddinflato,  eoldei^ extror(um.propiJi(Ic^  ab  acgris  ip(is  accepouii  iatntc cognitum habeA  . 

Irm        .  QrcaHcrackaa.OHiidjiim  #folM^.griBi5mcon<pea«  V<<^^  . 

.  €kmmmJ0^j^ifmmM: 


.  Brnoedente  mJ6  ahifla'  eamnfe  patiicnlitiantilo  kwffDrib»    aafliorihab  gianii  or^nate  di^ 

pofiui^  CSttttt  fllQHCv  t  *    •    •  *  • 


5.  Qrmntm  VxP*faaii>  CtL  Gr^/fk4imimi  Jtffcfatt  fimU  C  BL  jgml{— im 

ParJt. 

J?d</i«  admodum  tcnui,  arqualiter  (ibrofa,  capiil.3ri,  ex  albo- pallcntcnitkur :  ex  qua  phiresnir^' 
cxcunt,  iupini,  tlcnsc  genicuUci, grammcis  pai"V'is,  in  (iimmo  binas  lcmper  profcrentes  (picas, 
ex  una  partc  clor{b  per  medium  ai£:uFrence  utrinque  pinnatas>  ex  alia  vero  quatuor  angulis  pcr  lon* 
gum*  &  in  medio  canabculus  tribus  aiu  quanior  (bliaoril  itoAunm  ocdiiubus  emicaotibtis  conmuAi^ 
mquibus  parnim  femen,  dilvum,  angulo^uni,  mimn  anagallide  fiiig^  ooopnccur.  Spicc  verft  e 
doni  panc  Millepedam  (eu  Scolopendram  fcrc  xmulari  viTcrur. 
Ittuj:,  ■  CatDpeftris  c(t  j   «^wat-a^sfli»  appcUavimus,  quia  binas  lempcr  in  culminc  ii>icas  (peciofts  pro- 

.  ftrc 

6.  Gr»mt»  JaSjUn  laurtfth»  C  &  Grmmmt  ntim^  Dmt  Ommm  2.  Ovi  Grmm  jnmmm  vtl 

GaUi  crut  |,  B.  tdkmm^m^  Gec.lfek  ff>mfn  Imim  filk  M.  ^wM^iW»' 

7.  B.  *  • 

CuMot  cx  radice  filiio.Q  plurcs  promit,  tribus  quatuorvc  articulis  nodofinj  fubinde  cdaffl  ramo(os, 
^brubcnMs.  Fiiia  Tiiticcis  brevtora,  latiora,  hir^tua^  culmos longio(aili  vagioa  iovolruoc  Juh» 
IfiHnfii  imidet  cubms,  palmum  aut  ielquipalmum  longa,  quatuor,  quiiupie  ant  pbnibus  MCis  o»- 
mata,qucMiim  ahcri  parti  (ecundum  longitudinem  ^  bifon  gluma  |?oj^i«fi purpufffewMy^^dtiatjtaTiMdit 
parrcnuda,  fulcata;  yiwfwnfdemglumisconcluliim,  P.inici  gr.iiiislongius. 

Annu.icil  planta,  ctiam  hortis  valdc  odioia  Dcns  canmus  lyjvcilns  tercius,  qui  julio  .ipparero 
incipK.  Abhoc  (aavum,  quod  privatlm^r<rwB  Mmm^e  vocant;,  non  niii  culturi  dirfcrrc  videcur, 
inquu  J.  AadiiiMis.  Qnodva  ad  hoc  caput  (ub  ui)o  6c  eodcm  titob  refert  Graroen  echioanini 
&  aailmum  five  aUwmcapitulis  aculeatis  lti\|icuaa  C.  JS.  qu4m  tefti  iidiiicip&. 
daAyloa  fobolaciore  ^ffiaii»  it6nque  Gramen  dadjkn  dculenturo  tft^km  C  A 


Digitized  by  Google 


I 


Cacumina  piieti  nani^s  inlcrunt,  cxcrahunrqnc,  uc  fangitinem  eliciant,  &hincab  cffcdu  Hs-Vfiit. 
Crdci  SmtgM^eilum  vocanc.    In  Gcrmani^  iocis  teri  ac  coli  audio  (inquit  Matthiolus^  oon  minorc 
cnra  qaiim  cctiera  frfigum  8c  Jeguminum  g^crf,  {i^uidem  qus  leinine  troqpenter  vcfcuntiir  i  n  cibis, 
gudd  m  jare  cirnium  pinguium  deco^m-  non  nunorem  cum  poiato  ineae  graciani  qu^m  Oi-^-za^ 
cui  ego  &cilie  pnepoluerim.  In  piiaauten^  iplum  timdefe  opowBt  ut4iuofdiiiatputanmie. 

A.     1.  Gramen  dtgitatum  birfuriim]  \\    .'.^         m^ujU^vlium  fjiicii  viStfy  C.^' ^(iiamM 

vtjtrt  ffie^  vJbfa  Park.  j|^(cp  (arcinual  CocM^iaot-gKol^. 
J.n.  .  .     '  .' 

Pcrcnni  raJire  &:  firm,i  nitimr,  cx  qn.i  ciilmos  cmittic  cubitJes  &  bicubitalcs,  tenucs,  rubcntibus 
gcniculis  nodolbs,  frcfjucntiiis  fingiil.ircs,  alias  ramolbs :  feiia  tics  quatuorvc  uncias  long.i,  .ingufta, 
&  rarisbn^s  pihshirluta,  fubmde  rubelcentia,  ftatim  a  jadicc  partim,  partim  ieii  nuiiora  fcx- 

 "  ^ntpn^  cs  oilnus  oriuncurj  paaicola  fubata,  quatuor  aut  qumqiie  ^pidt  comata,  Gramini 

uenmdftosj  minoribui,  purpuralcentini,  molli  l.inugioe  viUoMi,  ex  gluniinm  nmcraae: 


Olifta  mrili  mfFi  promirienre.  Flo(cu!orum  ft.inun'il.i  (aturatioic  pUipuiA)  _ 

Ih eiteris  regionibus  trcqueas  c[\  locis  luxis  &  Iquaiidis.  4#cik 
Ab  hoc  non  diverfum  fpeeie  cfib  fu^iiiamiir  Gramen  Ildunni  panicnb  Galliaiin  iMSt  oins  ' 

delcriptioaem  litbjiciemus. 


Ora—  iU  Hylon  feoparium  C.  B. 

(SaUicum  Gcr.  emac 

Fignra  ei  giaminea  llc^umii  vulgahs  ;  macilis  tulMm,  rigidus,  geniculacus,  cubicaliS;,  in  quatemas« 
quinas,  interaom  fefias  8c  phm  d^pnoflunas,  lnddas  fpicatas  caudicdlas  Ifchzmo  gramini  lmii> 

lcs,  faliigiatus :  Foliis  iren!  noft  dilfinilibus,  guftu  Graminis, duldo»bus. 

Copiosc  provcnu  luGaihxfabulofis  vicinis  caftri  Inliilam  lods  vodtati  fvulgb  Chafitju  del  IJle)  Ltcm. 
prmpe  Aurdiam. 

£x  knos  pncloiUEOj  pnctenuibus  rigidifque  cubitabbus  &  longioribus  radicum  di  hs  condnnantur  Vfm. 
fenpMl»iha>  ndgaomiue,  nite&cis  oumx  condliatrices,  &idioDibus  capitis  accommodiaifBmr  tc 
ufftatiffima:.  Crcm,r  in  Lombardn  It.ili.r  huiufiiiodi  fcopulx  laudatilfimje  fiunt.  Gramen  ex  cujus 
radiabus  IcopuLis  Faciunt  ibidcm  Cafrwiam  vcx,ant,  quo  nomme  in  Hetruria  Gramen  Mannx  vo- 
ciuri  ibnfaic  Matthiohis.  Fott^  C<i^Wi«  nomen  commune  cH  omnibushujusgcnens  Grammibus; 
.▼lUpB  eoim  noa  «iiftiii^pat.  .Gcamen  autem  quod  nobit  prp  OyrioU  ofteodttutu  noa  videbatur 
di^neiGraniinedigitaco  lucfiito:  idem  tamen  proiios  oi&iiaiiandeinaf  ttenter  aiKrore.  • 


A.     8.  (jrameu  exiU  durtfu  Narv^icMm  Mut  Damcttm^  Gramm  fetftrio  ceputtim  J.  B.  Crtm^ 
•        /Miifa pmem,  mdKvjnM*  OE. 

.  Saxomm  intcrvcniis,  Icvi  terra,  fierilis  VfiBoex  Norvegix,  imifque  marctdis  rimoiu  caudicibufj 
fylvanim  Dani.T  iioc  gramen  viget,  detutffimo,  fparfbque  rigidorum,  junceomm,  fefquhincialis 
altitudinis,  cenuiflGmorum  folioi-um  ftipatu,  (elquipalmaribus,  numerofe,  cirratis,  gcnicul.uis, 
Itamineis  calamnlu,  quorum  liunma  folia  latiHfcuM  /a^nulae  inftar  fpicacas,  unaaks  paniculas 
daudunc  auc  amplcanntuf.  Juliaa  dnciniMcSgpie  dDdrantaliB  vudG»  bmn  paffidi  CQlaiis,  cotjqui 
'  rplant^  uti Gramiiiii feopBriiiii  cajui oognata  videtnr. 


9.  Crtmen  JaBylon  u^mMicum  C.  B.  atjudticum  ^tmculatum  Tabcm.  ijpiMfai^  am  furfmwm 

J.  6.  getttcuUtmn  aquaticum  Ger.  gtmculatum  majus  Pai  k. 

SsMce  eft  hbrofa,  cx  qua  plulcuU  nafcuntur  teretes,  geniculad^  fe^uipedales  ctrdter  calamij 
fJih  ad  articulos  gramineis,  brevibus,  latis,  acuminatis  ami^,  calamorum  faftigiis  Ipioe  inna- 
Ibintur  longXjtcnues,  ciiRlt.ilis  Ifchxnu  fpicis  limiles,  breviorcs,  atro.purpurearT.ibcrn. 

Paffim  in  lacuftribus  &L  paluftribusnaldtur.  Q^bd  li  ica  lir,  mirum  alios  fiocanioo»  iui^enus  la- 
ttre,  qui  qoio^iidde  ep  habent  Tabenumonuno  debcnt. 

Ab bocnoo^verltim,  aat£dtem  d vaUe itmik  dferulpi^^ 

10.  OrmKmfmuctum  Jficit  nlgru  C.  B.  Vanici  effg  'ie  Gramen      Ijob.  Gfi 

Jkfuifa  tenumem  mgram  fftcitm J.  fi.  Gr.famctim  Tab. 

Defcnptio  f inquic^  mihi  convenire^rideturj  nec  ^|Dia  multum  dilcreMt.  Culmis  dl 
tus  [Gramine  Doitis  canis  primo  &  fecundo]  gcniciilai»{  fblii*  aiiaoims :  ^■«ds  Ifcbmio  vnl; 
gvi  fimybiBfBigtis;  fcminegtomi  enEo  albo.  « 


pigitizoa  by  CoOgle 


HlSTOR.lA  PLANTARlJil. 


.  Cap.  n. 

.  .  De  GramiHe  treml», 

HUjiis  rpics  ^  auibus  panicuU  componirur  pulchenimi',  tgaamolSj  i 
dent,  uc  vel  leviffimo  Ratu  agitac^  crenulcanL 

I,  fewMHiiiMM/iiiwtMMr  J.B.  trpmAm mmg,  fimaiU  fsrv*  CE  Park. 

5F.J». 

Ex  r«<//«  mfefcente  &  qi:.iquavcrf;irn  rept.inte  cuUn/^s  fiirrigi:  pedales  plus  minuSj  graciles,  vlx 
.  uno  vel  altero  tlilUndos  arciculis,  jubas  luihncmes  parvas  e  folio  vaginaccoj  fuperna  parte  acutOp 
8e  julMUn  ipibun  ficpe  (uperancej  medu  parte  lui  prominentes^  qux  cx  iquaniults  delicatulis,  roton- 
ias^  paUiiHiautilndbemibusQclplcadaitib^  exbiaribas  pe<iiGuli&paidulis>,ni^ 
tamtjm  latus  phniniuin  notanribas  conflant;  fMw  caetenim  'inienu  gnHuuioa»  paludi  vireiitia, 

angllfta,  .-icr.niin.ua. 
Ixk  pratu  momolis  Balilicniibus  provemt  j  6c  vulgo  Tti  Uforiiw^dtuT. 


%,  Gmm» mmalmmmmm  umtnlimtgU  C  E  I.  E  Cr.  Jmmrfttt$ ^unm  Clu£cur.poa; 
•      ■      •      Paric  *^ 


In  caaiminc  aUquando  trcs  aut  quatuor  ramulos  exiles  iundic^  leindique  trungulum  habet 
in  luco  Crammuntio  frequens  nafc&in',  auKM  F.Mi^ml,  qpiodniiaor  Sgpn  Gmidllil  mBafi 
BMoris  C  B.  optim^  repcKktcac. 
C  Badunns  ui  Tbeab  Bot.  ^  deCriUt : 

IIoc  radice  eft  minori  [quam  proxim^  fequens]  "»^'»9  palmari,  teniiiffimo,  uno  alcerfve  gent- 
culo  diftindo :  folw  ti  ib.is  vcl  quatuof  anguftiflimis :  in  culmi  iaftigio  duo  triave  quo. 
laro  fineula  pam cuUm  fquamacam  fuflbeat^  jqiniiw  infisnoiSbiH  aCFtHrabentibii^  idiqnk  palHi% 
qQiain^  qtum  praecedeaas  majorihiBii 

At    3*  Cramm  tremulum  J.  B.  trmutum  majus  C.  B.  PlutUrit  fratmfis  Gcr.  Gr.  tremulum  feu 
Tbalaris  medw  AnglKa,prtma  an  ftcimia  ParL'  ^fltljltg  gKafj^,  CotD^UaftCjf» 

in  Coine  9Uuif ,  Mic^  lirii; 

J.A  .  . 

JtMk  fibris  tenuibas,  non  vald^  numer^,  oUani  cinerelsj  aoc  fiilcistemffl  apprehendit :  non 
mulrum  fc  diffundit,  (ed  uno  alterove  prater  culmum  gcrminc  cmiflb  perennem  plantam  {c  eile 
prodit.   Culmm  auccm  cenuis,  cubitalis,  duobus  plcrunque  geniculis  interceptus.   Felis  magna  iiii 
,  patte  culmum  ceu  vagina  complc<^unmr,  reliquam  (iirngunc  breviorcni,  rigidani:  i  fummo  culma 
multi^  tenoiflimique  rubentcs  petioli  glumas  uiftment  lubelcentes,  d  /quamulis  pulchro  ordine  di* 
.    gedis  compa^les>  leTilltmo  attadu  ctemulos,  minores  qulm  tremuli  majoris,  ionai  conoide,  com» 
prelsa.  tolaa,  qiiB  ad  ladioeni  modioi  lata,  4c  palmum  interdum  loi^  pleniaqiie*cameikbirc^ 
viora.  * 
iMm,  *    •  Hoc  gcnus  in  palcuis  per  totam  Atudiam  vulgatiffimum  cft,  nec  aliud  (  quod  fdam  )  apud  noi 
invenitur.  Maio  meniepanicdam  ei^ttcat  In  omnibns  quas  unquam  binravicCkifiitt : — '—^— 
prau  miiUt  bcisveftic; 
•    InhoreoMeifidtlxfdeitfifaabetarqiKiddamGFametttieinnlampereaiie  n. 


4i  Qrmmntremulum  maxim  <m  J.  B.  C  B.  trem.  max.mmm  B^ftdam  Vv^ik  FUmm  fnttmifi 
dif0  Gcr.eniac.  CJie  flccatcft  quotung  gcaf^. 

'  RaA-cs  nt  m  plcrifquc  graniinibus  fibrorr,  fibris  albis.   Feti*  qux  a  radic;.-  rxcunt,  femunciam 

lataj  paln.uni  6c  dimidium,  vcl  duos  palnios  long.i,  giabra,  glauca,  &  plcruiique  intorta.  Culmi  cu- 
.■  bitalcs  aot  lelquicubualcs,  non  admodum  tcnucs,  cjuatuor  vel  quuique  gcniculis  nodoli,  totidcmque 
foUn  eos  aliquouiquc  obvolvennbus  amidij  in  (uinrao  paniculam  geftant  fpariam,  ^  pulcliemmis 
aliquot  ffka  i(]uamolis  compreflis,  pendnlis,  ^  binofqtumaram  ONuneoompolitis^  dimidium  digi- 
tain  longis  .lut  enam  longionbus,  latitudine  iubduplaj  contextam.  Squamx  ad  balin  fpicarum  fpa- 
dicea,  rcliqui  a  vindi  albicant,  larurationbub  lincis  viridibus  ilriac.v,  pcr  liccitatcm  albicant  auc  ru- 
fciiainc. 

In  liorcis  noftris  Vcre  Cttum  non  ancc  Angufluiu  menlem  paniuiUm  fuam  explicuit.  Ac  quod 
Aocon^  exiic  Vere  ilonuc 
imm.  PropeMeOanamSkaiixiapafauslpootaneaminvenunns. 

5.  Gramtn  faniculatum  tUg.tns  Ger.  Cramen  amorit  isBum  J.  B.  Gr,  famculu  tUgantiJJimif, 
fivt  EragrefiM  majcr  CB>  Vbalmm  frattnfis  majtr,  ftvc  Uramm  tramikm  maxammt  Paik. 


J.B. 

FibnenuineroGr,  lacisciMlLc  m  unum  ciput  cocur.c:  ili  quo  (urgunt  pedales  euJmi,  graciles,  Isvi- 
bus  vcftiti  ^ir,  Calamorum  f.iftigia  occapant  fitmcuU  longc  pulcnerrimx,  albicintcs,  c  Ipicis,  plu- 
i  iniis  unoalibuscii-dtcr,  culmi  latitudinc,  compreilis,  genuno  verk  Iquamularum  conccxtis^  ariiU 
omni  piioquecarentibus,  nootamea  pendnlB»  quamam  noscbfewaw  potuimns. 

Primo 


Digitized  by  Goo<?lc 


Xjh.Xm  Degrammlnu.  it^^ 

Calliam  Narbonenfem. 


Hujus  vanet.atcm  circa  Florcnnam  &  Monfpebum  oblcrvavimus  paniculis  miilco  minoribus  rrta- 
giique  fpaiifiis.  Gramcn  treraulum  poprii  diaiim  non  eft,  nec  entm  fpic*  falamsntis  tcnuibus  ap- 
penfz  htni  flacu  «gicannir.  cum  pocius  ereftx  lim,  &  p&iiculis  rigidis  iniideam ;  Vetum  ob  (oictt 
IquAmolaselceaiHBmnnMMb^  «  w  imweriaiaiiBntfair. 


Cap.  ffl. 

Dr  AnmMm,  •  -  « 

•  • 

ARundoj  Grarcis  IdixM^i©-,  ab  srto  diAa  eft,  eo  quod  dto  arclcat,  ut  volnnt  Gt  ammaticL 
Arundoplmtt  tft  iMBr  ODbnifetas  maxima,  panicula  Unaginosi,  aouods  goudens. 
His  adiungimiii  plaricai  noniwlht  Indicav  i  liManirit  AiUDdluies  m6tn  ob£aaliaidl- 
oeni  abquam,  quibus  aa  nocc  pnB^ftc  conyeniant  neicmiut.  * 

A.    1.  Arundo  vaBateri*  Lob.  Ger.  vt^arit  fsli^it  ].  B.  'otdgfru  five  fbr^mmttt  Ditfc*- 

Conunan  ficttt. 

Oliliquc  p,jnlcul.u.ini  nftit  r.ulscf»'.,  novos  fubinde  furculos  oculofquc  contini»  nu^tii  procnul--ns, 
ex  quibus  (ulmt  lurgjunc,  lx>minis  aicituduicm  xquames,  aut  altero  canco  ma|ores,  mmuno  digico 
tcnuiores,  genicidati,  inanes :  ex  quorum  nodis  unsulis  fer^  culmum  involvenm yUw  exeonc,  hguU 
0c  a&era  nonnihil*  nndat  «luat  laca  circicer,  cofaiiD  kngiora,  vcnoia.  Scanif  iaamut  in  cooiacam» 


a^a  nonnihil*  nndat  «duat  laca  circicer,  cofaiiD  longiora,  vcnoia.  Sca^nt  i\ 
naBem,  purpuralcentem tanidem  tnlloiiorem,  molliorfaiqup,  coloni  cinBOBBiiiiiiiiirain«  nu» 
Cabuodant  emjndimr ;  quo;  vcntts  ludibruim  debcns  niic  fcminis  fpe  aUjpiUUj  g|liaiit  tidetictt  caiSl 
COlittxta.  [Redius  C  fiauhinusieminaiioncoafpicuadixit.  j  ' 
NaCanrin  aquis  refedSMii  vdnd  iafiiiBs,  (innit  dpoa  ftnmitimn  biianan  JSe  ]aoiiamripM«  Uatu 


foomtiibmannoprimofflldabtlor,  oorpusgradlhB»ooacraleqDetoiibaanaii:namiiiei«fc0nM 

COrpore  anguftior  fiftula  redtlitur.  C.  B. 

Otiiiseft  ad  tuguaorum  tccla,  itcmque  ad  v.ill.i     fcpimcnta,  unde  &  vallatona  dicicur.  t/ylf/. 

De  Arundinis  dibusclegantcrMarcclhis^  cuius  idcirco  *  vcrb.i  adtcrcmas,  Si  Arundo  juxta  uliis  *  ub.  i.  in 
bonordmqtie  ruonim  «ftimadonem  etiam  nmimis  arboribas  comparetur,  nuJlibi  quam  m  ea  nacura  Biafitr. 
Bberdior  fniflevidebimr:  nec  aBnn^major  illi  meritj^  laos  eric,  qu^  Ter6  hoc  fragili  &  inani  99- 
frucice  orancs  feri  COto  orbegentes  ad  omnem  fortunam  &:  vitam  inftruxilTc :  q.uado  una  hic  Ct- 
crificiis,  cpulis,  theatris,  funenbo/que  nbias  mukipliccs  dcdent:  Una  hxc  lidiuidc  liunoan.u  voces 
pcreunccs  retinec,     .id  .ilio^  coniili.i  &:  cogitationesnoftr.ii  t[.in:f;;rc  :  hxc  una  ad  propuliaud.is  laju- 
n^fic  ionge  arccndos  lioftes  milicenr  eci.un  nunc  in  Onence  armac :  &  in  ruHico  opereinvemcur,  ia 
qBoniod6  niKoria  tcgit,  modd  ftorcis  maceriam  pncbet,  modo  riteni  fuldt,  taoA  hornun  daufum  i 
pecorc  tucrur,  &  ne  yoluptari  eciamde&,  aucupio  per  hyemem  inil-n  it.    Qiiac  omnes  parcntis  om- 
nium  n.uurat  in  (rucice  noc  non  oofncemnendz  laudes  limt.   Kca^  ci  go  rljniLis,  Arundines  bciU 
paaiquc  expcnmcntis  neceflarias  atque  etiamdelicns  gr.it,i5  lcn;:iic. 

Anmdines  eciam  iiiiz  &  tolu  earaodem  rinculorum  quoaue  vicem  rubcunt.  Ucontur  Sc  tcxtores 
caonis,  cxUb  inftnioMattfaf&lqpeoaafidaittt  profib  flc  diirarBl  offifaat  froftis 

CoUigandis  adhibenc 

'  Unnam  menftlquc  movere  8e  ifchuriz  fuccurrere  radids  tam  (ylvcftris  qu.im  (ativi  in  vino  vel  Wri». 
aijua  decodum  propinatuni  fcribit  Macthiolus.  E]ui.lcm  m  vino  dccoLlum  i^uifures  auferc,  li  eo  ca- 
puc  abluamr.  Erylipelati  aliif^ue  inflamnutionibus  (caam  ceilium  )  (oha  virentia  tuia  Sc  unpoiica 
medencur.  £ftivo  tempore  hic  pcr  febridtantisconckve  refrigcrandi  gratii  ipargaqw^ 
ex  Tariobs  reliAas  fuccus  radicis  cum  (ero  hirdno  &  melle  pari  oofi  ddec  Suoorcs  pocenter  movec 
medulU  contuU  lyncipiti  &  pedibus  adpoiica  (iquis  in  ieftom  &  oontpoaac  6c  cooperut.  Spicuk 
aoikofquc  corpore  excrahic  r.idix  contrita  tum  per  ie,  Oimcanibulbitmipafita.  Q^fnitBrea  iia* 
faenc  Vcccres  dc  Arun:linis  viribus  apiid  ipfbs  vide. 

S,   Anmd»  fttivA  feu  Denax  Diofcoriilit  C  B.  HarunJo  Donax  Park.  Ar.  maxima  &  hartaffii 
'}.  B.  AriPide  Cjfria  6cr.  jfTeat  jftpanif^,  0]  <pp?U$i  ^tXi,  0!  CaOc. 

Ejaiut  nicitur  duri,  longi,  craUa,  contoiti,  nodosa,  gcmculis  mulris,  radicis  Ciunx  xmula,  qui 
camen  alfaior,  bt£  boeft  ulne.inbim  hmmn  poire&a,  bbriique  audi,  qux  quotannis  nova  ger* 
mlaapBOCradit,  oujiifque  ceheri  turiones  cum  grata  dulccdine  elicari  poflinc.  CmlmUst^  duris,  fir- 
mis,  ▼aoob,  dexm  cubicomra,  miltcaris  haftae  crafficudine,  8e  non  rard  eciam  proocricate,  denfs 
nodls  diftinftis,  coiticc  fquamo(o,  qui  facile  decrahitur,  alpero  &  fiavefccnto  veftitis:  circa  qucH 
ftk*  longa,  iata,  cralTa,  (uperiicic  ob  hbras  copiolas  afpcra,  &  drcumferentti  acuta,  qux  membra- 
noQ  cortice  ufque  ad  nicdium  intemodium  cal»num  veftium.  />«aim£iw  fin  inbam  aw^Mmai  ha< 
faec,  denfam,  Milii  raodo  (parfam,  inoUem«  fic  lanofa  cztarie  nutatuem,  &  purpuratcencem,  qux 
fafnnefineidb(emtnum.Te(tigio  mauras  dbk.  [fo  fr^idiirHiii  ftrtajjt  regitmhm,  aut  heo  mtimmtdt 
fsta,  Nam  hco  natali  frofrit,       ffomt  tritur,  jjam  femtn  froducat  ^  tttam  perfiaai  mintnti  dtUmit 

(/.  j  Cilaini  quocannit  hamotenuslecanmr,  ied  illico  regerminac  i  radtcum  getucubs.  < 


Digitized  by  Google 


1  HlSTORlA  P-LANTARUM. 

■  Hilpaiucadicinirm&tcxHifeanUad  no»  pr^   delata  Gt,  Sentur  in  Italia  ad  colos  nnilie* 

rum.  K  Vineanim  ndictt:  in  Galiia  ad  iepes.  NoAnto  dus  calamis  ttnininr  pro  faaciU»  ti  vi». 
gis  pilcatonn» 

igfib  ExulUhnjniiidioeAcdieifFoahunpaiani^  cai^ 

nxxkx 

'    -     Aiflkm  fiUkm  fimmkM  d^fiam  C.B.  mHh^Umm  fuk. 


Pro  prims  fpcdei  variettte  &  Iiiltt  lutarc  babeo,  non  pro  fpecie  diftinAa. 

Armub  feriften»  J.E  Gsx.  fcrtftoru  «ro-rMbtni  C  B.  llarundo  mmr  pvt  Ekgia  Park. 

]t«fidlw8efiKscft  Dooad  noo  ab(imilil>us:  ealamu  ooncavis,  cradiHe  indicem  digimm,  vel 
potius  calamum  Cygni  arquantibus,  o<ao  fcu  dcccm  pcdes  nlcis,  Iivibiis,  fpletidentibus,  prx-duris,  co- 
lorc  fons  atro-rubcntc,  intus  albo,  geniculis  diftindis,  .ilrero  ab  altero  plus  doilrante  diftancibus, 
quibus  drculi albi  falciolis  inr.ilcs  circ-um)icu;ntur ;  in  aiTul.is  fiililcs  ubi  rumpuntiir. 

Pnwenil  (ansore  C.  fiauhino)  locis  humidis  &  pinguibus  in  Provuicia  Galliz  {  in  Carnra  infiila 
8e  Gneda.  Reperititr  etiam,  nfcmente  Amato,  apud  Htfpanos  8e  Italos,  pirzdpud  apud  Faventi> 
nos,  circ.i  c.im  v  illcm  quam  Ammonis  appeilant,  quibus  hterati  procalaniis  cKaraderibus  pingen- 
«Us,  &  adhuc  hodic  Arabcs,  Perlx,  Armeni,  Grarci  &  rurac  (  quibis  pennx  Anfenna:  m  ulii  non 
fimt )  «MMnr,  nnide8ccalao»no»riapennisAniainisant<Hann9 


4.  ^nHsdl»  fcrBm  Um  Btmnumfit  FtaU  ZanonL 

RaMctbm  longc  latcquc  fiib  tcrra  rcptat,  navjcantilxjs,  caLini  ipiius  craffitic,  foiammc  lcucavi- 
tJBftimnedio  admodum  parva  pcrtulis,  frcquentioribus  umcn  nodis  interccptis,  (  e  quibus  fibrasde- 
miminCfBaaes,  loQBis,  li£nola&,  Hellebori  albi  limtlcs)  dulabus  &  lucculcnas.  £  pr«didis  oodis 
gemmas  pit>traait,^iiri  oonkas,  i  mulds  (quamis  compaftiles,  qua:  exfiirgente  calanio  in  fblta  ab* 
eunt.  CJami  multi,  tcretcs,  gricilcs,  Icnti  &  plicaales  viminum  modo  (  Propr  tcrram,  tamen,  ubi 
magisfarcti  &c  plcni  lunt,f.ici]ciunipuntur)  crcbris  nodts  difttndi :  c  qunii:ni  unoquoque  oiiuntur 
ab  imo  ad  fiimmum  toram  Icapum  contegcnti.',  clcg.inter  fiiJcata,  nervis  lubtilibus  elevad^ 
aaiaaieddant  viiii  pulchra,  tadu  alpera ;  mteriore  partc  glabra,  colore  argenteout  aliarum  Amn*' 
mnnif  mali6  tamen  illis  anguftiora,  dnos  cirdter  palmos  longa.  Calami  iftt  cavintiem  intos  har 
bent  anguftam,  ima  parte  ftni^orcm,  fumma  ampriorem,  funtque  tntus  candidi,  cortice,  qi;i  facile 
i  lignoia  parte  abfccdit,  te<fli,  qui  poft{]uam  delibratur  omnino  viridis  manet.  Summi  calami 
MenieAugufto  in  jubjm  icu  p.uu.ulam  terinmatur  ex  multts  parvis  gc  pluniofisipiicis  oaropofitao^ 
dodnntalis  loingyiidinis,  coioris  vanij  b.  e.  viridn^  albi  &  purpurok 

LxiuntitalasiiidiGa;  ... 

5.  AnmJ»  fm9M  Vtdliim  Sjtvaeue  Zononi.  An  Armdo  fmU* gtntfulM»  ftvt  ft^itttJv  C  B?' 


E  radficb  capite  magnnm  feliemm  cefpitem  emlttit,  doas  drciter  ubias  |[ir«((j»3  longontm, 

cuftorum,  ut  vix  duos  digitos  cranfverlos  latirudine  adarquent,  nervo  mctiium  pcrcn:rrcntc  albo,  in- 
lenils  elevato,  (upernc  Iiilcato,  rcliquo  folio  Ixtc  vindi.  CaUmt  in  quamor,  qumquc,  imo  lcx  mter- 
dum  aut  plurium  ulnarum  alticudinem  alTurgunt,  k&.\^  teretes,  Iblidi,  &.  mcdulla  Lntus  alba,  fpon» 
gjosirepIct^flaiaut  oomplicatiiieqaerumpantur.iKqueiind^^  nodts^Yipetcinunimapane 
crdbrknbns,  iinnma  raiionbns  8c  longijk  diftaacibas,  ad  dinlidiam  nlque  nlnun:  Ad  qnomni . 
i:numqucmc]ue  foUitm  (capum  circundans,  non  tanicn  coufque  ut  margines  ooeant  .lut  uniantur,  ' 

J>artc  intcrna  Ijevc,  iffcivoliim,  vLidc,  in  ccrvinum  poftea  colorem  Cranliens :  rcliqua  pars  f olii  a. 
capo  disjunda,  ubi  nodo  ad)ungitur  lanuginem  mulcan\  argenteam  obtinct :  Extema  cjus  tacfcs 
alpcra  eft,  notiilis  mbencibus  puodata:  nervo  crailb,  infernc  viridi,  longitudincm  adapicem  uique 
peraurente. .  Sunt  autem  hu|as  fefia  longiora  8e  anguftiora  multo  quam  reliquarum  Anmdintmi 
vulgarium.  Summum  cilamnni  occupat  Juba  aliarum  Amndtnum  Itmilis,  plumis  albis  cum  purpura- 
lccncibus  mixcis,  &  in  iuminitatc,  proHoribub  apiccs  ikvicantcs  obtincns.  Htf^xcraffiuloila  eicj  ta> 
beiofaj  cortice  cxteriore  aipcro,  tcnui  tcAa,  lignola,  dai^,  4qna  ( 
ulculz,  Jongy*  undulacc,  nbellis  (iibtilifliinis  capilLafy. 
In  ^lvis  8c  vaUflx»  Ravcnnenfihns  invenjtJaobbutZanoiit 


6.  Antfidt,  farBMmMmmmHfniim  CB.  Ar.  mtfimJhtfmSs,  trttfft & mtjif  J.R  Anm- 

CB. 

Cktnw  eft  reao,  craflb& robnAc^aio^  ki^  fpleodencp,  ati^^ 

JL\  India  &  Syria  adfctrtr.       .     „  ... 
tyiib  Uius ejus  cft  pro  (cipionMMi  ftnacaw:  quos  Architriaini eciam  in  aulisPrindpum  argenio 

s 


7.  Anmib  fmB»  gmkAmfrotft^tuHu        Ar.  m\f»$fiv  fma*,  fmcm,  fiffm  J.  B. 

CBauhino  prioris  Ipedes  eft,  cnlnwcadiQribwSeGrdm  Keniodii  dnlto,  aBibfiuBi:  ei  tj^. 
bwSqrtbo^ AIm^  ficSfrii  iciacoofici«w>  aliquiSc  pioScipMieiitaniw. 

.  •        ■        ■  H«c 


Digitized  by  Google 


Hioe jgenus  in  Icalia,  ctum  in  Rheno  Bononicnfi  provcmre  aUtor  eftPlinius:  ibidetn  8c  Ama- 
tDS  oMaravit  CxtcrCim  fi  hxc  pricedsntis  fpecics  leu  Tarictaseft,  ab  Arundine  Rhcn!  Bononi- 
enlii  (aperius  i  Zaaoai  hiftona  dclcripUj  coco  genere  diirert :  quaal?»  litraq,  eidein  ufiii  «nferviri 
potuit.  .  .  .  ■  ; 

Aninclinis  iiT^x^  toxicx,  figuratx  bacillus  quem  vldit  J.  B.ujhlnus  enodis  erat,  craffitudine  vitij  ' 
furculi  mediocris,  ferratis  imorcflionibus  elegancer  donatus,  qux  lcrrx  einincntiores  reiiqpja  parte^ 
iaturatiorcs  ac  ferc  fpadicca:,  Uves,  fuperficie  tenus  luccntes:  reiiqtia  pars  pallidior  eft;  maquocL 
zooaUs  nigris  denio  ontiae  polias  cin^  eft.  Lignoia  alioqui  qus  eft  iub&uitia,  arca  med^ 
nlBa  ficnwttffl  longMinffin  penfiL  Odoim  nnlliini  mliooo  8e  evmido  fiuOo  depiebea- 
dimus.  •• 

Qiis  Rauwolfius  habetde  quarta  fpcde  Anindinum  vide  apud  *  C  Baulilnum*  i  ,  -^j^, 

&  AnmJ$  fMr3sfis9»  CB-      tu^v  fmfgra»,  fa$  tuufs,  pmUm &  tkettai},^ ^bimi»  ^*^' 

fMiiQtr*  *  ..  • 

C.B. 

CmImu  eft  Ixvibus,  /plendentibus,  flavis,  mednlU  &rto,  qui  fi  parvl  &  graalcs  fint,  flc^ai 
plicari  piiirint. 

Adde  e  Lobclio,  rei^is,  lignofis,  duris,  fardis,  craffinvdine  calami  aromatid,  aut  Amndiais  Cai- 
ptorix,  [imo  multo  craifiores  vidimusl  gcaiaiia  daodehiji,  cerdenis  6c  quato^eois  pdOiBiNii  bt- 
vicem  dillaau  SnBflfficiei  iqMAinattlape^cinni  dor^  Nec  odoieaai,  nec 'JttoieiB  • 

habecuUum. 

Qliid  Lobelius  intelligat  per  fquamaram  fiiperficiem  ncfcimus :  necdum  vidimus  ejufmodi  can- 
nas.  Redius  Rauwolfius  Cannas  Indicas  apud  nos  frcquenaifimas  defcribic  Anindo  (mquit)  i 
nereatoribns  ex  Udie  adfeMWv;Tild^  longa,  flexilis,  intus  farda,  fbris  Izvis  &  fkvefcens,  cpfHenl 
po-  tonun  patnecralSiieii,  pMO»  geaicul^JiOQgi  diftannbus  &  vix  coolpicuis.  cujus  A<ix  p<itifli. 
miim  (bedcst  maiorle  nmerl-  I&tmaiotiiairabiiffiioces tn  fenom  &  imbecilimm fuicra  cedunt: 
nnnonbus^  quxcanNa  jUiiiAcini  pbai  finjlei  pro 

lorum  mvolvunt      '  *  * 

£x  India  Orieatali  deiertur.  i«nur 
MmocklpeciriniincdienimfieqiieiiidnseftaAc^^  . 


CS.  .  '  ^ 

.  GiadBns  eft  8eiiicrinflins  Arundine  Indica  vcrficolore  fimplidter  dS£t*  fia  ^^yffnT^  edVo> 
dtim  viminis  flexile,  exqnocalaciii  8c  aliamulcapuldiecciiiucoci^ciiiiKiira 
.  laQeagalaceperiau;,  ubiXiMTocant 

lo.  Armdo  Indtca  vnficdor].  JJ,  C  B^ParlL 

C.B. 

H«c  Arundioibus.  Hi^anicis  cmffitie  fimiles,  paQl6  umen  teaaSor,  meduM  plena,  foris  piin^ 
verfiooloribas  nocata,  luudfecusacfianeicapiftafiMC^  qme  adhucvitidis  adftaniii  modura  aui 

Sahcis  inn.ir  lcnt^  inflcAi  potefL  .  '.  , 

In  regno  Ikugak  crclut,  6c  vetulis  profdpkae  Inletm 

It.  jirmJt  rt^au-vdChMmMc^lammaiL 
mof»  flvief^tm  LngAmmfit  Fanb 

Lll£d. 

Olamus  eft,  autore  Lugdunenfi,  humi  fparfusGraminis  modo,  corticc  fulvo  coatedo^  linea 
fquamatim  angentibus  diRindris,  cauliculosaliosmulcns  utrinque  producen^,  doola  CQ^pM  ftipa* 
tos,  iinuli  oortice,  iimiliterq,  iquamo(o  vugatos,  qui  rurliun  &  alios  mggtiitfj  pnaiinencium  vel* 
uti  nodorum,  anc ocolorum  modo  exe:cos,  plures  iuperiore  parte,  qoacemm non  attingit,  paud* 
orcs  inferiorc  qai  tcrr.r  infternitur,  afpcdlu  pukheinmadcnfiillma  illa  tcnuium  cauIictJorum,  fur.' 
cul6rum(},  congerie,  cam  citcri  arundines  foli.i  tantum  hincindc  mitunt, -011110$  autcm  pr«6' 
rc.i  vel  liircjlos,  vel  calanioj:  foiiuni  noffrs  Arundini  fimilc  k  nodis  exoricuTj  lied  mM«*t"»fMif 
magliq,  mulciplex»  6c  plures  complexu  involucrorum  per  amlMCam  tunicas  indaicib 
■  H«c  Anaido  paniila  ia  fic»  nufBii  Oofto  AsAka  9t  Ziivbem  plen  flliTwn^l^ 
ta  eft> 


is. 

CA         ,  ^ 

AnindQ,  fdSdcpi  potujsgenns,  panicdcoloris  &  mollis,  quam  parunipercMtdttuA  iitui pid 


Anuidineu  fluicantia  five  Tremiat  in  Bali  iniulaLinitjioccas  ofaficfwnki  tc  fmrimab^ddeal  <il» 
bbenu^  uc  vidcie  cft  tn  Ind.  Ofi«K.Iiiftoria  libk  i».«apiS. 


Q.qqqq }  14.  jinmJs 


•Digili^ca  Ly  doOgle 


H  I  S  T  O  H  r  A  J  t  A  N  T  A  R  U  M. 


i^i  Armdo  Inika  tnluhWit  C.  B.  J.  B.  « 

Anmclinis  Indicae  adnwduni  mirabile  genus,  vari^  fe  drairn  arbore»  vinciens  &  contoMjUflrtS 
jn  inlnia  Sumatra  rcpcntur^  ccntum,  diiccntum  rmfe  trcccntiim  &  pliirium  orgyiaruin  Jongku- 
clinc,  iti  ut  eiiisongo  ac  ftnb  vtx  deprchcnA  polfic;  quod  cifculb  va(dnisconhciend»vili6  ao- 
commodum  eft. 

Hxc  ad  Clulu  curas  pofl-criorcs  admta  lonf. 

l^.  JritnJo  Saccharina  J.B.  Gcr.  Arundt  Stcebsrifera  C. B.  Harunjo  S4C(h»rifrr»  ParL 

>iccKus  inter  Miliaccas  atque  ATtmdinaccas  pfcrttas  viJehir  Sacdttrattn  cafamns^  f  n  qnJnque,' 
fcx,  feptemvc  pedum  altitudinem  .-liTuigit  ordinarie,  exccptis  foliis  (quamvis  vidcnm  cioccm  pedcs 
longara,  &  lcx  liipra  quinquaginu  junduris  conilantcm  AfcrgJ  craflitie  quatuor  digitorum  htplu- 
rinTum :  multas  habtt  jandloras  (cn  nbA>s,  quontm  qiulibct  dirater  qi«tuor  ^itonim  ijiMr^ytio 
diftat  .ib  altcro :  fi£  ^uo  magis  diftant  nodi,  ieu  intcmodia  longiora  fiint,  eo  meliof  fiidieihir  k* 
rundo.  Foha  fupcrius  multa  gprit,  fonea,  aoiminata  [bkubrtalta  ac  IntCrAnn  tMmbti,  tepfimi 
ercda,  Arundinis  lativx  anguftiora,  paTuftri  Ttpf«  tam  figrfr3,  qiiam  poftft  ftftife,  fcabra  H 
fecundiitn  longirucRncfti  ftrtata,  ftoloncs  amptciftentia  G.  Aj  Panknbm  jwtjdiidt/  peft^m)or>go 
tcmpoie  fttftit,  aliquo  niodo  Mdicx  fimilem  [Marggravio  inftar  r«i<f,  i.e.  ArunduMt /agitftttiiji 
Cofor  Arundints  cx  viridi  vcrg?t  ad  flavctiiiicm  :  ad  nodos  nttma  partt  atedcrt,  ot  alter»  flsvefot, 
qi;afiduo  annuli,  alter  fl.Tvus,  a?tcr  sBus  circundarem  nodunl  <^  tefc  dev3<u4  6ft,  &  CRndcit 
vel  nigrcfcit.  Mcdulla  Arundinis  ^qM^,  fccculcnta,  diifds^  afba.  Riuhx  crafla,  gentcuUta,  db- 
Jiqnaj,  &  pcr  tranlvcrfcm  k  propagalrs,  ad  Donacfs  radiccnt  accedihj,  fcd  dnlaer,  fiiecolontior, 
niihiifq,  lignofa. 

LstM.  Arundo  StitcharTn»  fponte  on'ttif  m  utraq,  liiA»,  tam  OrichtaK  qt&n  C5od<tefttaJt  Seritut 

Ctiam  alibi  multis  in  locb,  ut  in  infulis  Canariis,  Lulitama,  Hifpania,  Sidlia,  CrCta,  Cypto. 

Solum  amatpinguc  &  humidum :  cu)ufiiiodi  obcineot  plaiu  campi  ad  fluviOrHtji  oiajOram  ripas, 
qui  hyemeiimndanttir. 

O  jpmum  tempus  plantandi  [in  Brafilial  eft  menfe  }u{\iuio  rel  Augufto,  aut  circiter.  PJan- 
tatur  autcmhoc  modo,  Interta  dahbrata  luld  fiuht  pandicB  ^/peti  bgonis;  in  Iws  lulcos  ordine 
re^  ponuntur  Arandincs,  iti  utimnum  fequentis  attingat  finem  antccedcntis ;  liocfa&o  blte  h« 
inMmantur.  Ad  fiiigtila  intemodia  gemihia  iiia  protrudit  h*c  eanna  pUntataj  \ik  ut  ^uodVis  mtec- 
nodium  liot  novam  Aiiindinem. 

Poftquam  fic  progcrminavcrit  Anindo,  fingulis  tribus  v«l  quatuw  mehlibu»,  j/rt  rAtkti*  (cA\t  ab 
hccbaiuxuriantc  purg.inda  eft,  n^  illaplus  iocrementi  capiat  quam  cznna  ipfa;  ifq,  labor  tandju  rc- 
petcndus  donec  Arundo  in  ahquam  nugnitudinem  adolevcrit. 

Sp.icio  odo,  dcccm  vcl  duodcdm  meniuim  a  plantatione  Arundo  Jtarc  mflam  adguiric  lBd^rtt< 
dincm,  pro  radone  fbli,  ita  ut  tunc  apta  fit  ad  lacchjrum  cx  illa  amficfitldum. 

Sactiari  (tmfititHdi  mJHtn  Tifo  fic  dtfcrSnt, 

Stcchari  ctr^    Cannx  mamrx  faelt  drca  fundum,  ac  in  ipfo  getticulo  abfcinduntur,  qiiod  in  eo  aqucus  qiu- 
fiiicttJiuiodut.  ^sni  humor  contineatur.   Mox  ampntatx,  frondibutquc  qmbus  maxitmtn  parttm  rcftiunair  rc- 
fc^^iis,  in  fafcioilos  coguntur,  &  currui  imponuntur. 

Molcndiiia  ti  ibus  graviffimis  asibus,  [crcftis]  cx  loliJtflinio  Lgno  confe^s,  drculifq,  firrcis  ob- 
duc?bs  nicunmr ;  intcr  quos  ai-undo  contincntcr  infert.t,  &  Axmm  fe  cjonttngentium  angufli^ 
coinprcda,  liquorcm  fiindit  dijdflimutn.  Molz  vd  aqtta,  vcl  jumcntts  verfantur.  !llx  aqux 
longiflimo  canalc  dedudb:,  Uplii  impctuofb  ex  alto  m  fupernos  cximiz  mignitudjnis  Jtntres  deci- 
dcntis  vi  circmnagantur,  hx  boum  aut  equoruin  opcra,  quorum  contenaoiM  cxa<ajus  &  fidelaus 
Ca'nn.t  cxpiiniitur. 

Cxtcnim  liquor  frfc,  qui  in  Saccharum  ipfum  poftea  abit,  ad  14  dnntaxat  horas  Airat,  moxq, 
ateldf,  &  ad  conftaendum  Sacch.trum  prorfus  fit  inicfoncus,  fcd  li  «hiiinis  fervccar  bonum  iiK-k; 
nafcitur  acetuni. 

Axcs  aflerclq,  per  qnos  f uccns  fKiit,  tnm  8£  alvers  pcr  qncm  dccidit  tns  fpatio  44  horanim,  vcl 
una  Tarefla  (Tareffa  eft  fpatiunt  tcrrx  cujus  quadra  viginfi  arcitcr  cft  paHuum,  &  tot  canDas 
profei  t  quot  pcr  dicm  natuialem  mcti  poflunt)  lavari  debcnt. 

.  Canna  pnmb  k  tergo  axiuifi  etcepct  vicino  denuo  immttntar,  ut^iquid  fucd  in  ea  fic  retiguatn 
pcnitus  exprimatur,  tunc  Bagafjo  vocatum,  quod  unqoam  utucilc  excrcmentum  igne  abfii- 
ntitur. 

Succus,  quem  CulJo  vbcant  Hifpafii,  per  canales  &  doftas  tigneos  in  ampHfiunos  arrcos  caca- 
bos  denvatur,  in  quibus  contincnicr,  nunc  vchcmcntius,  nunc  lenius,  toto  quo  molx  agitaiuur 
tempore  fervefcit,  fngidxque  afpcrfione  irltenfror  ebuUitio  cocrcetur,  ut  liibftantia  rrunCis  confu- 
matur.  Ab  hoc  iucco  in  primo  aheno  confiftentc,  modicoquc  fubftrado  ignc,  paulo  farcdentior  &c 
copiofior  fpuma  aufcrtur,  voctturci,  Ctjraffuj  qux  fblis  pccoribus  cfcam  potiimq,  fuppcditat. 

Sublati  Cagojja  liquor  fcu  Caldo  m  proximum  ahenum,  CaUer»  de  metUr  Lulitanis,  efRindirur,  in 
quo  coquitur  &  prxgrandi  cochlcari,  crcbns  forammibus  pertufb  a  fbrdibus  Uberatur.  Ut  cxquiti- 
ous  immunditics  fcccrnatur,  fortc  quoddam  lixivium  alfunditur.  H»nc  pcr  lintcum  percc^tur,  ac 
tandcm  fuccus  co  padlo  iioviflimum  excremcntum,  liquod  habct,  dcponit.  Hx  fices  maiicipiis 
vidum  fuSiciunt.  Vinum  quoc(,  cxinde,  vulgb  Garapa  di^um,  cosiici^nt,  mterauic&ado  aquant, 
cjiiod  avidilliitic  appccuitt  incolx.  Rum  aliqui  vocant. 

Porro 


L-- 1  I .  I c  o  L:  y 


Google 


Lib.XXIL  qrathimBus.  -  i 


cequenaam  ^rati :  in  qnuus  foccus  jam  SGais  tannlper  cion()en(awis  doncc  SsNii^ij,  ^  moi 
Sjcch.iri  conlillentianiijeqBbat  AtUvrc  vehcineori  8t  affiduo  kborc,  primiiw  ia  n)ajo>ibu5,  tym 
ininojibiis  aluiiis  intuc  aoqnenihmi  capaciffiniis  coclilcaiibiis  agitatur  quatjcurq,,  &  «4  AUitudjncin 

Vjgmd  pliis  minus  pc.iuni  .ittollitur,  uiiiii:  ra  lus  iii  v.^i.i  probbatur.  • 


aaenti  cipiat. 

Oblcrvafu  digniim  eft,  Si^cnra  majotSbltl.Mara(lu:  «benii^  in  quib»»  lirjuor,  pnmo  CaUoAl- 
6h)s,  punficituf,  S.iccharo  coiificicndo  pl.inc  foict  incpcus.  Victflim  ii  minonbui  lixiviuni  ficut 
t^ioniMU  loiiffid^r,  xqpc  impoifibdc  Saccharum  coaficsrft.  ^  dsmq,  ojtpm^um  iii^  Lioio> 
n&vd  acyiilBidtniKiatur,  SAGcharicQnfil^ia^  nuaauaauiflfweti  .. .:  . 

Formr  pocro  fi^les  innumcra;,  quando  iuocum  fluiduoii  «gMIWUpt,  Of^fVi,  Wi«ribus  porfor4r 
tnampullimi6  2<&bus  (Cafa  Jo  fMr^ar  rul^o)  iraponuncur,  QWK  fupctin^o(K^  luto  hwiM^^^Q, 
vala  a  nicUc,  quod  liihfiifco  aniea  colorc  Saccharum  ting<^at,  reptii x-incur.  E  fornus  cxcuf- 
liuD  Gafl4idum  a  nigricanrej  Mafcinuuit  dit^,  kparacur,  &inti:uft4  rifjatttuin  btoU  l^r^np  ^Bmh 
ti|r*  prab&t^  exficcatur  donec  cifti&  rccondatMf.  ■  m  •  ■ 

Xbrggraetiis  Sacdnd  coqfiri»n(te  Mhodtvn  MMiS|pM*.QH*^m.ftl  4(  ^mmi»  M- 
f^ribtf,  quem  li  pboer  cmlm^XK,M  Fiaaft.HMiuMV»  «d^  inmw  fnimi  m.  Vwmbsl 
etiini  D.  ihqrffii  Aa^  titftAmha^  i  iiiiigiii  Ittifiiii  iAwBliiwn  A4M.iiiM^ 

■Ittm^^qaa  macar  ki  kof^  ad  Me^SaaaariMim  Mtlaffit.  diAur»  pntei(MNi^nni,  v<I  idem 
im  ei  quo  ad  fiilulas  Nicodaiue  fiuna  hanrieodo  deftioatas  conBdendas  ocunnir,  MfiisiQiqivrak. 
Utnm  aqai  ttm{«ntum  Skdiaio  in  fiinim  iiM  (iMMmppininr  oinpO^II  tnodo.  Aqua  e  - 

luto  deflucns  8c  per  maflam  tranfiens  Siccfi.irum  in  graniila  coet  8£  c<nida»fat,  iikI  uni  lcuuri 
derehens  duit  &  expurgat,  ut  in  Saccharo  ccxjucndo  &  purgando  cxercitaci  quidani  opinancur. 
BflAbieluaii  ieGDS  laiciaiitjnihifloa  copi^ac :  illud  autem  experientil  certum  affirmac  MMg^^ 
grsubu,  aoc  «qaam  Jblam,  nac  limBm  ieu  lumm  iolum  Saocharuro  purgarciled  ucramaue jua-' 
2bim;  lumforiimqa^pQiecmateiia  iOud  .corru  Citentm  Ditum  ad  Sacchaito  deamuv 

dum  uctle  efle  G.nllinirum  indicio  compsmaii  aiuat,  q.i.r  cuni  lutofis  pedibus  fortc  Sacchanim 
calcdOentj  &  argilii  infedflcnt,  dcprchenliim  fuu  pancs  iilas  kcius  candicare  quas'contigerat 
w&Ua. 

Saodiari  facultates  Ac  u(u8  in  dbo  &  medidnaj  quin  &  prteparadonum  IncKli  adeo  numerofi  FiMt  (t 
£inc  oc  lingulos  recenlere  6e  aocondjb  espendere  tm  jufinm  tolumen  requtrsitc.  Sic  bferitertjm 

C.  B.iuhinus, 

■•  Uii;sc)us  ad  condimenra,  obfonia,  &  alifneneofum  frpdras  edulooraodos,  ingratos,  ctiam  in- 
iipidos  (iiaviores  rcddcndos ;  imo  nullum  nunc  e^Hilum  tiiaKniliciimy  vix  quotidianus  vidtus,  iine 
&ICGhai«  placec  Acna  iiquidem  lenic,  acida  retundit,  auftera  ^oihxo  0-atiora  effidt,  Sf,  kpori» 
bi»  «NMniis  matorem  graoam  condliat  Equidem  cUm  alihWI  -IWMra^  rwifptiiai  wslwP 
dabtlc  alimcntum  rubmimib-at:  cokHCm  floiidum  reddir,  urifiain  pr<yrocat,  €c  alvum  movet  lc 
id  lua  duiccdmc  ac  lcntoce  prardat :  in  nonnullis  conco<Stionem  promovct,  fi  poft  largjius  aiiuaif 
ftom dbum  parum  ejus  m  nne  oomecUnt :  icd  fi  brgms  (umatur,  capim  dolorem  excwa|»qnis 
(bffiailter,  6c  quidem  melle  diffidhu^  conooquitur.  Verum  piftorei  6t,  coqw  ifi  fiiailWiyifllB^ 
tt(a bdiaic;  placentas  inde  &  ma^  pMMi  Qk  vocam^  itfiipatfC  fQrreilS  omw  fftiik  «nK 
inalia  &  avei  tc  pifces  &  iMadnipedei  cx  eo  fcice  efiornuat,  vel  integra,  vd  corum  partes,  it^ 
coloribus  fiicances,  uc  vera  dlB  videantpc :  fic  &  (sn&ui  oum  eiaerts>  nicurai^  iimiiw^fL  fofnil 
6ccoloreoondiiiutic:  in  luiiimoSaodianimiiaa  alit«qiito£numn  in  onmm  tonnam  coiiu 


pomuic  _  ■  ^ 

Sic  &  Aromacarii  ipu  aromata  ot  Cinnahiomum,  dv&.us  (eu  nudeot  Pineotj  Amygdal^,  /Ltd' 
lanas,  Piftada!  fetninum  varia  genera,Coriandrum,  AjDifum,  Fdrniculum,  Camnij  iiq^ver  al» 
buiTi,  illoi  moao  cortids  craifitudine,  modo  CBCis  tenuicacii,  contegont  &  uic^udiuu. 

Quin  5c  innumcra  bcllaria,  dulciaria,  lcitamenta  .ui  mcniaj  iecundas  inibiieildtt  tiXOmildglMitf  - 
fhi^i^  oim  Saaiuro  i»iiditis  i^oida  &  iioca  fiv 

miniW  fi-gqiiens     .Sacchari  iifiis  in  DffidiAj  aA  SympMiiinj  CniHfi«#*ini/Tlaiii»li»imtKj 

leAuariorum,  Tabellarum  6c  aliorum  ooniedionem. 

.luteiii  Sacchari  in  mediomencis  ooraponenditfatftMeljis  cripiex  n{us,i.'ficdtatc  &  lentore 
fuo  confcrvare  ;  iino  Saccharum  Salis  quoddam  geniis  cft,  unde  a  nonnuiljs  Sal  Indicus  dicitur,  co- 
d^mquc  modo  quo  Sal  corpora  conferrat :  i.  iicatate  eadem  abftcrg^:  ).  iapore  dulcicondue; 
Cc  hoBolHn  &miB  €t  mak,  coudimentt  gratu  Izpe  addicort  ndnninnirpi[an'qBibngaair  if(Mcl« 
jnencis  pnater6aochaniin,&Mbl,  uc  magis  abftergac,  admiicecor. 

Notandum,  rofbi  a  multis  fieri  dum  Sacdwura  meili  in  medicamcnus  qujc  mulicribiis  elchibea- 
tur,  (  tbUituunt ;  l;quidem  rod  utcro  valdc  minncum  eft. 

Tandem  c  Saccharo  oum  aqoa  faontana,  ctun  poipa  variorom  fmduum,  Pruiiorum>  CaaSxaai^ 
CirriorMi,  Qra$Uacan)>  ftmni»ta.  vana  fDimmnflBnmi.fenntttv  4pini  «tairmtiraiiiuifle  ^ 
loribeadiiniaiomri  operKOBoinmiiab  ductnai& 

Antiquiores  roedid  qui  luperibre  icculo  vixerortt  tillanimi  fere  confenfu  Saccharntrf  al  peifcris 
Sc  pulniouni  vitia,  rauardioemj  tuSiiiif  gutcuns  alperitacem,  lacens  Sc  choracis  ulceia  coniiucndanr. 
Qccerum  apud  nos  ui  Anglia  non  icii  pridero  in  cnrocn  addud,  &  niagna  infaroii  laborare  ca*pic, 
medicis  mm  '*  noAratibus,  com  e«ia»eis  Sottbad  ft  Tabis  popdaiinm-nknbbvunif  prccer  (blimro  «'  tfiai/hii  ^ 
^railanti^m  nnperas  fiuias,  immoderaco  in  abis  &  pot\i  Sacchan  udii  tmputantibus.   £t  nd  quis  lltt-  Simm  toMk 
stidtui  i  psnius  aeris  caofticutiom  eas  peft«s  debcri  lulpicecur  j  in  i.fafi^«««  (  aiunt>  rogioi»  calidi 

•  .  *  '  t/S 


I  zSo  HistoriaPiamtarum. 


ob  eanckm  rationem^  Tabes  epidcmica  fat^  eft.   Luncani  cnim  plus  Sacchan  coaruaiam 
quxvis  alia  gpns  pmer  Anglas 

De  SoQCDiBO  aucem  iideta  antiquiores  quoi  dixiiiras  niodia  cuoi  rcoflmioriboi  OQnientnint,  eoin 
h  Sacchari  idnionlu  pradadj  ct^m  dentibus  vMi  nocmim,  neeemugiroi  dunttuc  reddere  ki 
&  putrefccrc  &  vacillare  &  excidere  faccrc  Saccharum  fcribant,  quae  certa  Scotfcuti  Ggna.  &  (yinpto. 
fnara  (aot.  Saccharum  enim  ialcm  acidum  &c  maume  corrofivum  ooniinere  ex  de&Uatiooe  miet, 
ScorittM  «wm  Sali  fi»  iofingBiiie  grinndanri  iAcm,  smindB  iii  9»  Sds  vobdli  obaodttt* 


In  Creta  infula,  locis  pirac(ertim  huniitlis,  nafcitur,  fupra  terram  lerpftns,  mirac  longitudinis, 
[rius  quinque  cubitisl  multis  rtmti  calamos  xmulannbus,  ab  una  radice  cxeuntibus,  digiti  craP 
tade,  rotundis,  anuMUiaocil,  gquculaas,  inttt  quos  modius,  cxtcris  tanquam  cau^lex,  cra^Iioreft 
Sc  longior,  qui  Ut»  btii  vmatpt  loopB  inmaUis  i  fii^rulb  gcniculjs  eaults  producit  longos, 
PTacil«.  aeniculatos.  auorum  manres  ex  una  partc  a  uneulis  ttinis  ecniculis  cT,i!ici:!n<;  m,^.-^ 


s  genicuiis 
ad^genicii>= 


Cutnnque  eimtiunc,  micnus  lai*  vqua  jaiuuumc  uiiiuqut  L<ii.imurn  a  gcnicuio  ad  genicii» 
vdbendo  oceulunt;  fic  fuperiiis  graalia,  parra,  grammea,  dura,  ipmarum  inodo  in  duras 
aculeos  definentta;  ezquo  hxo  planca  tota  aculeis  muitis  mftar  fpuiaium  horret.  Caules  etiam 
Slii  omnes  h.  radicc  prolilientes  eodcm  modo  &  iorcuios  prockicnAt,  &  ad  (blia  fe  habent.  Planta 
{lcrilii  ex  toto  cil,  ncqucibrem,  nequefrudum^  neauelemina  produoem.  Hae  mhiva  ftrfiu^. 
ftrit  Alfitm.  Nitinir  (nrindipe^  diinpoUidi  CBtSa^  i  qiDt  finCHkfadiaili^  kidQnfinah 


iibro&,  exeanc  ■  .  ~. 

Cattnnidaris  ad  Arondinaceam  poti&s  fcb<hnri>mq;toattQiaiiiitiieOT«CBriitliBC  fe» 
Jii  i  coim  iDigpi  ad  GnMnca  qMn  ad  AniodinMii. 


Clw,  lY.  ' 

A.  1.  Growwl  n  — linaH—  tfudmm  Fark.  a^iiaric—  mgar  Ger.  cnM&Miicai£if«m  «^a^. 


ln— linaH—  efMtfaMt  Farlc  a^iiaric—  Mugar  Ger.  caMC^jMwa/^f  iw»  «^a^ 

INter  gramina  vulgarii  flmirivflft  iftud  (  mqnit  tobdiai)  ooiltoiiqoe  repakvT  ad  aquas  8c  li- 
VO6  inGallia,  .^nKlia,  Germania,  Itilla  & Itelgio,  poriffimum  vcrd  in  B.itavia,  ubi  eaahi  fec*- 
tur  optimo  pabulo  vaccarum.   FoltA  habec  polhcem  iata,  (efquicubitum  aut  cubitos  duos  ionga : 
culmls  quatuor  aut  quinque  pedum  alhtudine  dl :  pHUcuU  miliacea:  rarfni  fibtnfib  SxidierionMM 
culmi  genica|is  intra  aquas  nbras  frequentes  emittere  animadyeitimus. 
Vere  fcribit  Lobelius,  in  Anglia  copios^  reperiri  ad  aqnat  8c  rivos: ' 

Huic  idcm  efTe  fafpicarur  J.  Bauhinus  Gramcn  .iquaticum  harundinaceofll  rflffnV*"'*  TA,  i,tm 
Gnunenpalultre  paniculacum  akiflimuni  C.  iS.  cumquoficnoslcntimus.  , 

pkm^nmtlhm  CBauhmi  J.B. 

y.s. 

ReJiee  &  /i/Mr  eft  aiundinaceis,  Jk  in  anindinis  alrimdincm  cxcrefcit:  caule  angulolb,  albo  fMti' 
eultm  arundinaceam.  ramo&m,  painurcm,  albam,  mollcm,  fplcndcntem  inftar  Scrid  albi  fu- 
^KiiMt' 

Non bmoi  MoolpcUo  circa  Ftrmilt  fic  Magakmam  repcriQg  (ioquic  CBaufaiaus)  ubi  ic  nos 
quoqoe  iltaddbfef  wlmn 

A.   3.  Grr«tMm«n0h£fWc<MM«MrMlx2^ 


genicnlaris,  c  «niculis  fibras  albas,  innumeris  (ibrillis  capillataa  emkfenhbwf,^  in  liino 

reptat  &:  fc  prop.ieat.   Cx/wW  exfiireit  Arundinaceis.  homanam  altitudmem  non  rard  "  ' 


bus,  crebris  gcnicuris,  [  fex  fept6nvc  inrcrcepcis,  adquos /i/w,  poftquam  4  culmo>  qaemiinalui 
p.irte  involvunt,  rccellcnnc  unci.im  auc  refcunciam  I,ita,  dodr.intem  longa,  gliuca,  fupina  parteglan 
bra  Sc  plana,  prona  ii  deoriura  digitos  ducas  afperiutem  aJiquam  fcntics,  lumroi  Arundineorura 
plan6  xmula.  Faftigium  occupat  Spiea  feu  potius  panicula  non  multum  (paria,  plenui^e  aurpu- 
rafcens,  intondum  al&cani»  ielqaipainiaris  auc  loQBnr,  gbiaiis  aflera&  afperi  leie  umllfi» 

bus  con/lans.  ■         *  ' 

Ad  flufioniniipeciMJIIiinQiiebriBiiiell^  fi&pelnfkrifaaifiti^MQik 


Digitlzed  by  Google 


LilxXm        '     Tkgramimhu.  il8i 

^  Cramen  arvnJiatUtutn  CaUmogro^is  tUSnm,         mnltiplui  C.B.  Gramen  Calame^r»lf  i,  l^. 
ielit  1.  B.  Caltamgrtfiu  fnt  gramm  hmwiJmaeiam  majm  Park.  harunJmaceum  paniru. 

la. 

■  Babylonio  apprim^  refpondec,  ac  qaitn  canlnum  Gramen  abefO  tuititf  majns  efl,  eaJamis  & 
fsliii  rigidioribus,  (cabib,  quibus  ad  harundinem  rallatoriam  non  parum  acceJir ;  raihc  g  ■ii  calrU.^, 
alba,  promitliore  &  longo  reptacu  vagata, compreffiorc  tamcn  &  craffiore,  Cuuriu  grammi  iiip.iii, 
iiBd  vallaton.im  A-quante :  fpicaca  Panici  aut  Sorghi  comof.i  I.xinigine. 

IcoH  Lobelii  (  ut  rcd^  J.  B.iuhinus )  non  relpondec  defcripcioni ;  at  opttmL"  pknt-r  ^  nobis  oblcr- 
▼atx,  in  arenofis  maris  litoribus,  drca  Magallonarti,  non  longe  a  Moolpcliocopioscnarcciui. 

Pabdo  haud  cedit  (inquit  Lobelius)  nili  mulciim  efiuriao^  &  penuni  ineliorts  admoji  in  l.ibo-  Virt% 
rcnt  veterina,  nec  eo  gr^es  velcuntur,  quippc  quibus  non  fnocl&  tngradffimJln,  veriim  ctiam  ni.i- 
dem,  fitiin  &  tabem  conaliarc  credlciirj  linguam  Sc  crfbphagiim  vulncr.irc  &  .\rct.iri;,  (.ingi  inein 
in  vcncriculum  chccrc  unde  cumefa^o  8c  iniiammacio  &  mon  pleruugue  lublec^uicur.  l^od 
fi  Babylone  fuit  natum,  ubi  id  malefidum  adferre  prodttur,  ficciia     rigiaim  grex  ver&imbedt-  * 
lior  &  tlvo  doriore,  minus  miium  iUiuseib  jtunent»  illic  eneAum  irL 

C.Bauhinas  hoc  refert  Gramen  harandinaoeiun  mdus  7X.  G«r.  'J.  Banhimit  fittiemr  delmpci- 
jooBs.ambas  convenire^  quam^lviicaB  finc  divtt^i  Lobdii  autem  iooa  non  refpondec  defct^Kieai^ 
U(  niodo  diximus.* 

!  Gramen  Amndinaniwm  ^icatam  C.  B.  hamndin.  minus  7^  (kr,  non  aliMr!  k  {nqpedntB  dif*  ^''"'^ 
jat  g.9am  qupd  perpauua  mtmis  fic  & ^ica  (implici oblong^  nammtmam. 


J.  Qramtn  harundinactum  enoJe  J.  B.  aruii.lsH  ice;tm  enoJe  rnajits  montanum  C  B.  S^rft  ^ 

genm  Trag.  Calamagropts  menta»j  enoJn^  /i  ve  Scirv;a  prtmuf  TrJgt  Park. 
7-B. 

loter  folia  bicidMcaliat  femuncii  aoguftiora,  rig^>  ex  raJue  fibris  vabdis  aaisifque,  fundata  cmU 
mm  fiu-gic  ccrcs,  bomine  procerior,  cavos,  enodi^  nudus:  In  fafhgio  fummo  panicnU  palmo  lungi- 
orcs,  incenuci  fptcas  cicilncnteSj  nihentus  \  fe  invijcm  inreniiini  loiig,:  didit.is. 

Copiosc  provcnit  propc  pagum  CiUmbur  javaurcux  ii:  in  lylvis  inccr  Lure  &  Laumunt :   iccm  i.^"*- 
mmoncc  pro^c  Krentz^cb  &  LAurofh,  ac  in  moncc  Salcvxj  inoumccis  &  huniidis.  J.  B.  In  altil* 
fimiiaiperis  &  hunieftis  ^ln^  oecnon  rubjuniperorum  fnKidbiis  apud  Medioinacrioes  iia(cicur.  ' 
Tnm. 

Junio  mcnfc  c.iules  emittic,  qiil  Augufto  f].icccrcere  incipiunt,  .ic  firmi  plani  8c  rugofi  evadonc.  ikafw, 
Oji  de  cauia  a  rutbds  raulieroilis  l^uuurj  quibus  caicos  rcccnces  £c  pr«bum>dos  in  aore  ficoan- 
dos  impoinuat;  led  fic  «s  ns  naiSe  piKatorumoonficiuntDr. 


Gmmm  immfynKmm  mtJlt mimn  J.E  mmtfymtmm moJU  tmma  Sjhatitmm  CBb  G^Amw* 
mmttm mtiu  fivt  Sdrfiiktntm gjmm  Tn^  ParJc 


Mulco  cenuius,  brevius  &  m.igi$  exiguum  efl  pricedence:  Thalio  Junci  Lychnanthomi  fpeciei 


Ex  noc  nonnulli  pilcos  quibus  xflacc  aiivcrfiis  Solis  radios  &  calorcm  utuncur,  conti^cic  folent  .  tj(S». 

m 

A.   7>  .Grame»  a^Mtuum  eum  lamiffims  jmuaUa  J.  ^  Bmnmtle  Ger.  emau  Park.  emmtiemi» 

fimtmumidtiftkiftimCh  fim»giuit, 

J.B. 

Caiami  crafliufcuH,  bicubicales,  fibris  ^  geniculis  demifnsradicantur,  a  chm  geiiiculis  noilod",  & 
ad  nodos  folus  amich  l.iciulculis,  dodranralibus  &c  longionbus,  mollibus,  v.if;in.i  long.i  cilamiim  com- 
plexis;  amedioyero  liimnio  tenus  graalefcunc  culmi,  paniculani  cubitalcm  &c  nunores  nuineroias 
nwferentesj  quaram  Q^igulares  undam  auc  (elcundarazquanc  graciles,  altemo  glomaram  noQ  ari- 
ibcaram  wd  oontestx:  ungulaE  glumx  circa  marrincs  dnerc^  fimt  auc  pocius  argentec,  nc  l^icc 
VurfioolarasexnridiSeincanoouoreappareant  Radix  pbuimis  fibris  albis  oonAac. 

Ubiquein  livnlisfcfiifGsaqoo&ceriiimr.  lam, 

A>    8;  Cramen  paniculatum  afuaticum  minmi.   Gr.  ii^iaetum  fluitmu  fikKI^  fiuorii'  D.  MenCt; 

*  kOicc  leatn:  graf^,  toitll  fine  ytlillf;^.  olmGrmmm  pmmmfMfimmt  pif 

niculatum  Julce  Ch.  J.h? 

C  Bauhinus  hcdcfcnbic,  £x  raMce  oblonga,  capillaca  fic  nigra,  /olts  pauca«lxvLa,  viridia,  angu* 
fta,  unciarurA  crium  vcl  quacuor  longa,  prodeunc :  inter  <pz  calamttt  caanl^  iaternodiis  diilindus, 
fdiis  pauas,  oblongis  andos,  parte  inferiorc  fupinoi,  mox  pdmum  longiu^  erigjair,  &  panicalam 
ceauem^  albaro,  glumis  ei^uis  donacam  fuftinet. 
.  AgnsLondinmfibusodiigaudfi^undeUibdiiKiidCBai^^ 

'  9.  GrmneH  firiaturn  Ger.  Park.  firik  fi8mm  |.&  fmrimUmm  fiUf  vmi^ti»  CBL  JMgH^ 

In  hortos  ut  de.l.icerccur  fecic  fbfioram  gratafarierai,  q.ix*  Arundinaceis  minora,  rigore  camin 
non  ccdcntia«  ittus  albis  &  d  viridigbaicis  dteraaom  virgau  ruatk^  PmkhA»  iufflino  culnio  fufti- 


Diflitized  by  Google 


-Hl  4  T  0'R  I  A  P  L  A  N  T  A  H  U 

■rjTudnurci  niii^f'^***j*"*^''- '^^'^'""'^  divulfii  Pw>  fwiioe  Kbrit  nitittir.  Jn  ftliit  Iniioioe 


wmifmmumifmm  CB. 


Hoc  raaice  eft  fibris  capillata,  cmU  cul>itali,  Araadmb  ondo  virHii,  geno^  ft  towo :  fcliti 
altcrn.uimut  in  Anmame  prodcuntibus,  undas  qliiiiqilBjp«nillAu»«  ^fixAotimi^S. 
aireatcr  gunga»wn»  apiccnlfiru^^ 

Jh  nMnanm  Monftelu  jnwcwfc 

it.  Cdmmp^Ht  iktrm  Ibmigie»  Fark 

PriBccclcntis  [Graniinis  Aruntlinacei  majoris]  magnitudinem  non-afle^uitur,  danOBttnena: 
arpcrius  eft  tum  culmo,  tum  roliis,  Juba  in  fiinimn  aniplior  cft  m.-i^lqil6  Vgam,-  Mm  COme^th 
rior.  iUdixfiniiJiterpluriroisoblotigistibris  feu  Hljmcnus  conftat. 


Caii'c  &  foIiisGramcn  tomcntofum  nonnihil  refert:  culmi  tamen  Juob::?  triSufvc  articulis  inter- 
oecdlunt  duOitrdVecubltosalti;  fclns  anguftionbus  acutionbus,  «luosp:opeHioJumcubicoslongis, 
&nonnil&  '■«^aw»  ItriUis.  fmtcula  pcilcni  aiit  anjfli.is  longa,  m  multas  oblongas  (picas divila,  fo- 
rici  mftar  molleii,  9c|iirpuieoobfi)leio coloiei^iauiooces.  Ji«iw«lba,  fibris  cnflis*  iub  minnr' 
aumrcptans.  .  ^^,  cJ^^umit^M^ 


Folia  enBtdtlongsi,«ngnfta,praoedentibus  nonnihil  leniora  &  tiaamolliora^quac  tamen  jiimenta 
«on  attmRimc.  Panicula  romndior,  torofior  brevionbw  &  denfionbus  maeilve  coinpattii  &  wn, 
ftioatis  capitulis  feu  ipicis  compofita,  ab  uno  tamen  lateie  Maniliil  comprelU,  tiOKulK  ieu  apidbus 
^Wpiirpnin.  Jti.fa<ii£fiiptpafwe,ftrofi^  PSwiiailatiaierfomisop^ 

■  lervaiinir.  ^    .i.  ■   /■- 

14.  Grmmn  Ahwuumtiimmuiumm  B^fmegt  iran. 


CmltnH  craftls,  robuftis  ad  hum.anam  altinidinem  affurgit,  ad  fomraum  nfque  articulatis,  /•/»«  dn- 
Ait  loneis  laiiulculis,  duris,  alberis,  ftnatis,  infenonbus  camen  minonbus.    Vcrsus  lummos  cauics  uni 

]m6^teeMmS,ymmmdtlmetMitotm 

15.  Grmmt  AmAmttmmfmim  mtmtijie»  Plrk. 

pftecedend  r<3r.  Anmd.  aceiwt  gluma  noftrati  ]  nonniha  fimile  cft,  fcd  minus,  anguftloribus 
&  brcvionbas  fJiu'  ailmis humilionbus, ardculis  & ioliit  yuicadonans^  ?*°fe^^!!A^W..t 
dulterini  nonnilul  fimilc,  m  papoum  abeuni;,  qui  venn  * 
Iw^  loiigjii!»  «d  apoi  jniim  ooatbnb 


C  A  P.  V. 
tkGrmmm  i^iUttu, 

1.  Crtmai  mlttctum  Lob.Gcr.J.B.  jjhtticum,  ftnicM  mOmti'^  C  E 
p«>^4n  Ptek.  flQObt^Mltt. 


AGroram  wiii  fpia  iiroile  eft  admodam  odn»  8c  m&e  Ooqpk  Lobdint)  <ed  piBvnM 
'cl&inusuidefcnbit,  R-»*«eft  fatis aafG,  rafeicaite,  "iJ^sf^t***"^ 
ezquaM2«riplDf«tlMundi,  bves,ftriari,  gcnieilKi,  bicubitalcs,  cum  folns  v,rid,bus,oblong|%ftri- 
aiit  onimutt  r^nkolam  liabet  Mi]uce.im.  pedalcm,  ranorcm,  gl"»";!  «j"g"'^  rm^^t,nico  & 
Oft^nofeD. Ttmcr. iMtnfi"  Gram.n.s  miliaoei fpedem  a D. ZWjr,  Fnofi-n^^  Bo^'^''?^ 
Pharmacopocolxjndinenfi  obfc  vAtam  in  fylvofi»  adlatcra  nwunum  orca  1^"*^"^^^' ^""^ 
.  fortc  cadem  eft  :  Airurg.t  ad  ..Ititudincm  tricubitalem,  ciJm  lans  g""'''Jl'""^°i.-'^'Jfi'i^^^ 
nicdis  mtcrcepto,  longis  ,ntemod..s.   Ad  fingula  genicula,  ut  .n  omnibus  tcrc  P=>«^"*> 
jr«i!«iculmura  abquoulq,  obvolvunt,  d  quo  poftquam  rcccflcnnc  ad  fefc|u,palnurem  « 
longiradinom  «Smdu^mr,  Ut.tudine  femundali.  ^*-^^  i".  lin»'^"'''^ '^^''^"'^. 
ci.rtLi:,.  plurinm  nnn,mL-  (o.uamofis  compofita.  5iimM  ad  Milii lcu  PhaiandK  accodunt,  longjui. 

cula,  -c  viridi  albicaiiua,  luada,  Miliaccis  minora. ' 


Digitizea  L7  Googlc 


Ljb.XXIL  7)e  qrmmmM.  iiS^ 

.    1.  Qrmm mmtmmftrimli  mSliattiiant  CE  pwklte  dwat.  USiaitmm  durm?»^ 

» 

C.B.fnd. 

Ev  rdi^/«  fibroni,  nife(bentc  faUsjpaxKA,  anpAfl.ij  uncusqiiirnorvt;!  quinq,  longa,  un.i  cnm  r(/.'wj 
cenuiiliino  cubicali^  uno  alterove  fobo  T^ito  cxurguiit^  m  cujus  iuniiuo  panicula  ip^f ia^  ex  lociJtis 
Hliauilffinus  compohci. 

&1  nMnie  Crenr/jccnfi  pioreaic  * 


|.  Gwmw  mmuHKmm  fmuttU  mUimd  C  totorfJ.R  Park 

CJ». 

Ex  ndiaiitt  fibroiis  albis  unus  &  altcr  culmus  asbicalis  cxurziCj  quem  parte  infcriore  folid  AmH»' 
ikaeui  unoarum  trium  dngimt^  ad  partcm  (upernam,  (iuobus  nodis  oiftin^m,  foIiaduoaqfDr 
lliaim  kmgiodt^  vcftiunc :  in  cujus  fiimmo  pamcula  cnum  uncunim,  Milii  panicuij^  nmilis. 

Jaaffo  PMafinoieperiair,  iBc  4 Giaiiiiiieniiiiaoeoa.Lobdio pco(AMfim plm&  HimSm eft. 

Caf.  VI 

Dc  GramtMe  SerghiM.  . 

I.  Gnmm  StiiU  ^ffftlM&J.  E  Qr.  Strgkkmm  Gee.VaA.  Gr,  Sm£iifmwM  «rtSm  C.  B. 

C.B.Tbtm. 

AD  (l-fqinpciiilcm  furgit  altitndincm,  /(/;;;  parvis,  latis.   Scmen  &  fpioeSoi]^  fimiles.  Lo-' 
bclius  Gramen  lonorum  Flandrorum  appcUat,  quu  puen  cx  cjus  Calamis  iidulas  cffi-  • 
dunc. 

C  iSauhmus  lic  ddiccibic,  Ez  rA&c<  parra  fibrofa  admm  exuttKic  cufaicalis,  genicuLuiut,  fiim 
nmcis,  acadffii9isveftitai:  fmmmlm  habetSor^effigic,  ex  uaicufis  pludbu^  aliquilbos  in  antbni 

hnientibus,  compoiitam,  quikis  femtn  album»  vghen\iMSi^  tnduditar. 
In  agns  fiGClonbus  fic  mculcis  repcncur.  ^ 

s.  atmm»  m  imMnmim  Swgfc  fsmtmU  ^arfm  CB.Thsa£.  Gr.  Smgtamm  «Ittrm  ParL 

• 

C.  n.  thtat. 

Hoc  culmu  cft  civis,  magna  partc  incllnatis,  iti  ut  capillaribus  radicibus  terrx  affigantutj  qui 
per  folia  fqua:  lon^iin.i  6c  .nigufliora  quam  in  prioic/  veluti  pei  tubum  Cnilfinil^  8ci  " 
fm^sdm  fesi  palmarem,  iparlamj  parvis  uCriculis  doiiatam  iiiftinciu. 


vn. 

A.     Grmm»  fq[ttm  fMHetJd  fftuud  Park.  ftf^ttmm  ab^imim  famieuld  fftrU  C  B.  Grtmtn 
etfiittmmj.B^  ftgttakGw.  ^fyt  fait pantcteH Co^  graT^,  o?  ^mt  grofjsr. 

PLurcs  ex  fibrofis  radiculis  collic  culmos  cubitaleSj  bicubicales  Sc  altiores,  alias  ex  viridi  in  lu- 
tenm  languentes,  alias  rubcntes^  duobus  plenmqp  interdum  cribus,  geniculis  inrerceptos,  ad 
qOK/Uulongiifimi  vagina  ftipulam  involvenoa^  &  poftquam  4  culmo  abfcd&unc  in  d> 
drantalem  auc  pedakm  longitudinem  produAa.  Siunraum  cacumen  in        explicacur  pedateni 

cirdter,  atquc  Arundinaccam :  p.anicu!x  cx  intk:r.Ml!i?  radiatim  difponiintur,  nunc  flavefcentcs, 
.nnnc  viridanccs,  fipius  rubenccs,  (crici  inllar  Iplcndciitcij  iji  tciiuiuiii  pcdiccUorum  ftaminuIiSj 
thecnUs  pufillis  icmcn  claudentes  mmucum,  l.ib!ulvL[in,  accrc  molli,  capiUan  Sc  obtutum  fcri 
fiie^eniO  dooacum.  LocuftcUa:  paiucuias  componcnccs  pcrexigux  func,  ^fe$ili  purpurei  utrinqi  bi* 
Sm.  Fo/jc^radicc  dcnfis  telpiribDsoriantur,  funcq,  in  hermre  folo  culnnim  longa,  angufta,  ob> 
lcurc  viriili.1,  pulclirO  lirri.ira  fhiis  plunmis,  tenuibus,  fecundiim  longitudinem  decurrentibus,  afpc- 
riora  quam  quovivis  aliud  gi  .inKn  nobis  oblci  vacum,  quod  tadli  pcrcipitur,  fi  digiti  dcorlum  du- 
cantur. 

Inter  (cgetes,  locis  prxlcrtim  humidioribus  invenicur,  nec  raro  in  (ylvis  &  palcuis  iocis  aquoits.  /•'f*' 
Ex  Imins  culmis  cum  panicolis  (criaciui  funiciilo  vd  iunco  connexit  mftlct  cndcnlas  qnaidara  cgfiK 

conficiimtj  AnsliccjOcntjEf  dift.is,  quibiis  .rftivo  tcrapore  caminos  omarc  Colent.  Huic  ufiii  ad- 
lubccur  ctiam  Gramen  agrorum  venci  fpica  Lek.  tefte JoWbno  apud  Gerarduni,  &  Graui.  ailtacuni, 
tdb  Lobdio  in^.  fMT.  «Ir. 

Cap. 


1284- 


HlSTOR^A  FtANTARUIf. 


,  c  A  p.  vm. 

A.     I .  Cramtgemmim  MoJefm»  Ger.  muUfmm  J.  &      mMm  kujkfm  vnlgsn  Park  mdt- 
fmm  i.7!».A>w«irf^«|j«*WCE  IUl«U|Nltallb  r  " 

FOUa  hutc  lat.i,  pilis  deftitutaj  nonnihil  tamcn  afpera  fentiuntur>  fi  in  contruiam  partetn. 
(cu  lieorfuin  i  iummo  adUnumiUnddticanair.  Qi»  ad  caiilw  noifawflriunwr,  ailinwi  liid 
alccrum  fa^  nodnm  mvolvtmr,  onnde  dilkaca  aUcedunt,  (elamdam  ftri  bia,  fdfflBra 

iong.i.  Ci»/»wi  bicubitales  &  altiores  ^amcHlam  in  rummo  eoftant  bipalmarcm,  nonnihiJ  Iparfam, 
non  raroeri.im  deorfiim  nutantcm,  ycl  laltcrn  ad  unum  Litus  flexam,  locuftis  avcnaccis  minuf- 
CnfeconipoiKam,  clutnis  argcnteo  nitorc  rpicndcunbus  cura  mixtura  quadam  purpurs-  Sil^hB 
autem  locuflx  Imguis  ariftis  piupurcis,  brevibus,  moIJiceUis  praxlitx  fuab  sjiteu  buIUf  catettt- 
tis  tubcrolx,  crdiminusfibris  Jongis  capillatx,  (apore  pamm  iubaddok 
Natdnn'  ini^gedhM!»  noonri^etiamm  iiunpnil»ad%es;  b.dnmetisqpoque  fio' 


quens. 

Saporis  amari  &  acerbi  (unt  radiccs>  ouare  valentius  obdruifHones  expedire,  8c  tuinam  ciere  aiunt 
nnjitp  Tulgare.  Herba,  inquit  Marodiasj-  mix  Gramen  didnir^  nodoram  xt»  es  ^no  ad  medias 
decofta&  expreda,  atque  colata,  pomiqne  flnmgDriofo  ex  yini  q^thonnonuxca  dtta,  adeo  po- 
tentcr  fiaccurrit,  ut  ubi  finc  torincnco  uritiam  facere  coepcrit,  dari  non  oportcat :  led  mndiCanCH 
bus  ex  aqua  (bla  dabitur.  £x  quibus  verbisapparet  nodoliim  iflud  Gramcn  apud  Veteres  pro  Gr>- 
ffiine  ofopnc  dido  fitt  Aflpofti  haiiicam»  8c  MTenus  caknlam  8c  VeficcnioAaa  oonuHadaaii» 
quoqi  ludK.  jF-A  '  ^ 

a,  <i\wmBgmmimmfmmiifmmiiunmQ.'^y^  'MmmwSp  Cdalgi 

Q.  B. 

Pr.Tci'.(fli  fi^cies  cfV,  radidbus  gemmex  rotunditati^,  umonum  inftar  candidas,  qyatuor  aut  Qmn<^ 
iim^,  ac  fi  ft>'lo  diaitccamiu{.^imdit :  admu  cubitalib(is« 0aucnlatifc/Ui«r  Tntid^pamaiU iea 


jubd  Mihi,  fendmbus  Avenar;  Kd  brenor&os  U. temiioiibus  afiftil ncGlfSb  GnOMdiiBodor»- 

ditL;  p,<Ji).i^,itur.  •     '     •  . 

Circa  Pataviuni  m  raontibui  Eugaiids  kgit  C  Bauliious. 


Cap.  IX. 

De  GramtHe  fatticulato  frateHji  >ArvtHfi. 
I.  Qr»mtn  ^venactttm  ^ratfnfe  tUtm^  fmnilf  fi^femttt  Imi^  fmw.  djfttlnfllipirfilf,' 

tpttli  a  peSatntij^sanuIe. 

,  Uorum  nonnunquam  pednm  alritudincni  .-i/Tcquirur.   Culmi  gradlc?;  genicul.iti,  {ubhiriud  : 
Folia  angtifta,  cx  utraqnc  iiarte  hirfuta.    Vamcula  m  fummo  caule  Iparla,  non  tamen  de- 
_         orilim  nutans,  tnum  digicorum  longirudmc,  paliid^  viridis  ieu  flavicans  i  locnft»  panH 
compofi».  Sinmlxautemlocunxdtiasiiabem  ariUas,  itiutbifiirccappareanc.  ' 
Ltcm,         in  pratisSc  pdcuis  ficitfieq^iaisoaiiinb  9c  «ftace panicalam  cxplicat.  An  dMeivtnm nc  fb 
 tnon  cooftat. 


D 


A,     %,  Gramtn  agrorum  LebeUi  J.  B.  agrbrnin  "jtnti  fpi  cj  Park.  yirunimmmmGee.f^am»  fa^ 
mcmU  AnmimatUCh.  ^^fUttt^BXm,  o^^cnt. 

Agrorum  venti  fpiciin  cliximus  finqiiit  Lobelius)  quod  fpkant  habcat  latam, COinoCam,  panfaim 
&  a  vcntis  communiter  m  altcnim  agitacam  latus.  J-chu  .ilioqai  &  radicc  magnitudine  fcre  «quale 
oft  (egetum  gramuii.  Juba  cssterum  Miliacci  graminis  )ub.v  li.iud  abhnnlib  clt. 

Into-  fegetes  aliquocies  obfervavimu^  t.  g^  m  agris  brope  Nodnghamiam  eundo  ab  jl&kia  op- 
pido«  necnon  prop^  Banm^nt  m  SnffidGia.  AtailitThWillilelbis  coUeAnm  dio  Londnam. 


'  A»      ?•  Grain:»  frr.itnjt  7r.in:4s  (cu  ■vu[^atijjmitm,  Aa  Grtm.fOHiaiatimt  mimi  ^  

j.  B.^  i^r  frjtenfc  panicuiMum  minimQ.hi  frm,mmmm  o&mm&iiAtmmVmit  Cpt 
tnDftcomnun  a^a)Hi)D=0CA(ji; 

F;br;s  albcntibus,  tcnuibus,  innumcris  terram  firmitcr  apprehendit,  &  novas  alfidui  tn  aipbin 
aggencrans,  gcrmin.ici,cmittcnspaullatim  lc  dilatat,  &  dcnlb  celpitc  Iduni  occnpat;  nMeinal» 
mum  longa,  ariguft.i,  i>ilaic  vuidia,  glabra,  tcncr.i  &  iucculcnta.  Culmt  fcmipcd.ilcs aut  dodrantales, 
kcniies,  trihusautquatuor  geniculismterceptij  nooere^  &  firmi,  led  plcrunq,  cerram  versus  pau<. 
lalom  rcdinari,  &adgpnacula  recurTi«  iMmtcnlam  in  fiinin»  geftaac  iparfatn,  non  camen  pro> 
peodeniem,  uoam  p)r«apiiipai^ipceUni6m«ai|uspoRim^^ 

fflnnafiim 


LibLXXIL  grandnAki.  i^g^ 


}|lumarutii  iqiuniatim  jncumbentium,  non  ariftatamm  verfii  compofiuf,  non  multum  diflimiles 
unt  pankubs  Graminis  tremuli  niinoris.  Tcnerum  &  (uccalorKum  cft:  hoB yma j ■  gF»riffini»nm, 
U)bltt&  jumeiitis  pabulum^  quoimpens^  cieledantur  &  pinguefcunc. 

SiilgaeiblninttDaCj  necqtMiBinsconculocum  .arpcrn.irur3  ide6qne  ad  lemicas  8e  agtYXum  IImi>£,MM; 
lei  poibept  tepttimr.  Voe  in  culauui  ahk,  it  ptuucnJaiii  ttplicar,  8c  ddnoqps  per  miai 

4.  Crgmem  j^aiji^^M^di^Mi  majm  C  B.  fratenft  Ger.  fratttife  vtdgatum  Park. 

Hbrisinnumeris,  tcnuiffimts  fflamends  capillatis,  8e  vari^  implexis  rtfiirtfrtir.  Cn/w;"  pedales  aut 
(cfquipcdales,  tcnues,  quatuor  vel  quinqiie  genioiljs  intcrccpd, toticiein'vcllKi,  a[jgulH>&: 
tadu  nonnihii  aiperis,  in  fummo  panicuiani  gdtant  f^rfam  &  in  omneni  partcni  cxtenlam,  we- 
^m  tajnen /lec  nutanrem  autdcpcndcnteni.  liBinirum  in  mu  ex  uno  cmA\<,  l.uerequinq,  rel 
iex  fimui  pedicali  loGDAas  fen  fpicas  fuftinentei  cienKjdeinde  paulo  iupenus  ex  adverfa  fi^  oppofita 
fcapi  parte  toridem  pandores,  adeuque  pari  modo  ez  tiac  6c  nla  (urte  akeroatiin  oriuntur,  fed 
pauciores  (empcr  doncc  .id  fiimniam  paniculam  ventiim  eft,  qu.r  inlpicam  fimplioem  temiinatur. 
Octo  intcrdum  pediculoi-um  gradibusleu  ordinibus  panicula  airurgic  LocuftcUae  lcu  fpicK  muiinve 
iunc,  breviotx»  quim  in  prarcedente,  fqaamofie  tanen  pMiter,  non  aiiftaUBi 

InpaiaiisuhicbfreqDaiiDffinnnnoocnine.  Uent, 


5*  Gmmmm  frtt^h  fmnoJ^hKKt  wmjm  emff^tmn  fJUt  £«  RmAnu  J«  t, 

Ex  raiiee  capillacea  rufe&ence  fJU  capillacea,  qua:d.im  brcvia,  quxdam  palmum  fuperantiaj 
prodeunt:  inter  quae  enhm  tenu»,  gaiicolatij  cubinim  iupeFaotes,  uno  a]cn6ve  foUo  brevi  dndi. 
MgDomm  iuriono  panicnla  leviterexpahla,  ondas  qaamor  hag»,  qux  taiioneJoci  ftrigofiorra 

IzCior.  .  . 

In  pratu  &  dumecis  ad  npani  Wiciz  flumiius  Bafilex  rcperitur. 

6,  Gtmmtit  frmm^e  fmnedmm»  mtAim  C  B. 

Ex  raJkibft!  .ilbis,  fibrofis,  duas  uncias  iongis  culrmi  profcrt  plurcs,  internodits  aliqiiot  diflinclos, 
dodraiitem  fix  (u^crantes :  faliu  oblongis,  anguibs,  nervo  elaco  per  niedium  diviiu,  uiimque 
acutis.  Culmorum  \\.\mmi%  ffu^  plures,  binicfibi  rci^oadimcibus,  iiifideac«  inqiiiibnsfioiea 

Variac  .foliis  aoguAioabus  &  Jatioribus. 

Li  aridioiibaa  pcatii^  eoUibai  ioBm  ficdocifaosprovenie.  > ' 

A.     7.  Gramtn  frmtnfe  fanK»latim  meiie  C  B.  Park.  lanatam  Daleehamfu  Lugd.  J.  B.  Grtf- 

mm ^eilfitmvx.  Uk  i.Ger.  emac  ^Mt  tnfittfe  fl9MB«l»gw* 

Tocnm  moOiodlam  eft«  comencoo,  obHca  noft  tanidm  folia  longiufcula,  (ed  8c  calami  eorumq, 
genicula ;  fanicala!  mediocriter  divuluc  fiMcam  mentnmtur  fefcuncialem  [cum  primb  6  theds  pr(»> 
deunc]  Izpc  palmarcm  6e  longiorem,  colore  plcmmq,  purpuralcence  vel  ex  purpurafbente  &  d- 

ncreo  mixto,  intcrdum  cinenceo,  vix  ullis  donatx  pius,  niolles  tamen  iion  nunus  qu.tni  folia, 
giumis  laxionbus,  brevibus,  anilanini  experabuSj  plurimiim  ilria  unica  oblcunorc  donacis,  flonun 
apiculis  luceis. 

Culnio  eft  pedaU  auc  akioiie^  qnatnnr  pibnngue  geniculii  iniAoQt^ 


Ciica  finem  Maii  anc  Jnnif  iiiiriBm  «pnJ  twn  pOT«q»Iani  fmm^,  «"y  pagaAahiindttarkiir.  Temfatff 


,  Hoc  prxcedentiadeftfiiiuleeftacdiaproeodemludwerim,  ▼erum  in  multis  maidftfti  diilett, 

iiquidcm  longc  majus  cft&  elatius;  c*f/wi  qu.icuor  aur  c^ainquL-  j;eniculis  intcrccpci ;  fanicula  mi- 
nus  pulchr^  coIoimu  :  fed  praedpi{a«  fic  raaxunc  conlpicua  diitcrcncia  ell  in  glumis,  quar  &l  tiuic 
majorcs  mulco,  &  in  bievei  enllas  termiaacjb  <^a  8C  i  radiabus  Aucumnali  prxapui^  tcmpore 
geiininaemiai^^  &  fi]|>tem  rqpansGtaniiniscaniat  vnlguis  owdo  infiaitum  le  propoga^  &  cx,- 
wifpetapBrdiiKcile  efti 
In  arrisiniBr  i^BiBs  niaik  fteqnitt  Jnaio  taedepeaiailam  pe^^ 

A.    9-  Gramenpratinfe,  fanicuU  diirkn,lmiitmmm  fmrtmfftffmiu^  9ljt9MktSt^  iBtti^ 
qMtGrdpamcldt. 

/?<«J/x  fibris  nii;ric:Tntibu5  c0nfl.1t.  Fc/i*  ad  radicem ,  Glzzm  iri  fteHlioribus,  anguila  &  fcrc  ca* 
pillacca,  vix  p.ilniumionga.  C'«.'to<  tlodrantales  &.  pcdalc^,  tcnucs,  duobus  fcri  geniculis  intcrccpti, 
/a//«*  obvoluti  lanoribus  iisquz  ad  radiccm,  paniculas  in  rumino  gcflaiu  Lixas,  unam  parteni  ipc- 
aances,  ^  Ipicis  obbogis,  ^aamolis  fquanus  in  anftas  breviilimasdclincacibusconlpoiicasj  colore 
pleromq,  obiair&  parpuraloeiite,  interdum  i  viiidi  albicante. 

In  pakuis  frec^uencidimum  eft,  &  fi;b  finem  Maii  paniculam  cxplicat.  Lyar  y. 

Hoc  genus  cum  iniepibus  vd  frutctis  oricur  tuiaa  cdic  loogiOcinu,  (podaiu  auc  cubicalia)  anguflii^  Ta^m. 
&m  9cm6  capillaoeaa  lanifatiiii  nridia* 

Rrxrr  .  A-  io.Gr4- 


j28^  H  I  STORIA  PlANTARUM. 

X,    10.  Grtmen  pmkmUtmm  tlMtm  ff>kts  oblimgu,  mittKh  fynmmfii.  |>tlli||lf<ll  9^tMBf 

grafi^,  tant^  obiong  fpiftrj^t  tanr^out  atsii^. 


Pneoedeiib  finuleefl,  fed  majus  &  clatius  n\ultu,  Ifkx  eoam  (quamo/x  ex  guibus  panicula  cofi« 


ftinquc  , 

cnUs  inteiccptus,gr.idli5  :        ctiamangufta,  gbllia.  "  An&r  fifatil 
la  palcuis  lod&  humidioiibus  plerunque  oritur. 

A.  li*  <hmm$  «mimm  wmtimmm  fmtmlMmm,  S^tsmdt^  JbUfSittHfUit*  • 

In  arenofis  maris  litoribus  denfis  cefpitiW  nafcitur.  Fibnc  quibus  tcrram  apprchendit  &  alitnen» 
tum  cxugit,  brem  dnerec:  prxter  qujs  emutu  etiom  germina  leu  iiagelia  iLib  teiTj,  quibus  loogii 
lat^que  repcat  &  fepropagat,  auorumque  ut  m  Gramine  officinamm  extrema  dura  funt  &  punjgBOp 
tia.  F«A«  pio  na^icudine  8c  auicudine  culmi  iatii  lata,  ob(cure  viridi^  iemipaiiDania  &  JongMni« 
•  *  carinata^uriulcuk  &  ngida,  in  acotos  apiccs  definentia,imi  parte  fe  mnitnj^  afflpledentia,uc  tocum 
^^f"^  gcnnen  ad  cxortum  planum  &  comprclTum  fic.  Culmi  fcfquipalmares  aut  femipcdalcs,  in  culto 
akioies  una  altcrove  nodo  intercepci,  fmudam  la  lumnx)  ^ctiant  breretn,  nec  mulcumpleraa- 
que  l^ariaiii,  i  locuftk  paii^  l^uamo&,  antidsiiooiiMi^^ 
pnuml»  fiDuKN»  «orapouaiB. 


A.  IXiGmwm  fmmimmmmmkmmm wOfftifimmk  €|t  IIH<ll»BWB<it>tlrtrlf>jN<«ytfjy. 

* 

Jtaiwfi!briia]l»iemiibasoonftac,  unde  plurae  F«/i«  bievialonBjkiicliQOfbpd. 

mari, peiaiignfta, carinaca,  laieribus iia  addudis & qoanoDmpUcacis uc  cerotia, IIbu fiinoea videai^ 
tur.  OdiiAGxR firmi, pedales.  duobni  trilidlra geniailii  ima^^ipii m fiunmo  fmmtnl«m gefiam: pal- 
marem,  nnn  nr  .ln  m  difHlfiuq,  pdipuiialBeniemj  ^  Inenftk  fai  Ifigk  flMo«|p«  «igpftis  %Mm>fi^ 

non  arillatis  compolitam. 

>    1  n  p.il LiRnbus  maritimis  ubique  rrequentifl&mim  eft. 

Uu)usaliai(»ciesooQuiritiinior^daaorino^  hicnhitalem  aldnidioem  afiuimn^  ftipdi^ 
crifiiietiam  cridccasimjonlns^qaaffliiobisoftiendic  D.  J^lbii^  * 

A.    I }.  Gramtn  fratenje  famcuJa  fere  anminuKea  J.  E.  ^iaXK6Si^9S$^  taatj^  A  ACCil^iUtt 
^gmm*  A»Grmii.mm<mmm  fmiimii^aM  Mimun  CB? 


'  EMJlUAivfibR>lB,albistitnrim»fiecx)n(e^ 

tcrdum  ciibit.ilcs,  tcnues,  interram  plcninquc  recliriar.T,  tnbus  quatunrve  gcniculis  intcrccptx,  & 
.  ad  nodos  lurfiiin  incurvatae.  Fcha  angulta,  pro  tenuit.ice  ramcn  iiipiii.v  l.uisiata,  longitudme  poft- 
quam  t  caule  abfcefeint,  (aucn)  ut  in  czteris  ^raminibus  aJiquuufque  involvunt)  vix  paltnari.- 
^miioilM  palmaris  auC  ^iquipaunans,  purpurea,  cum  primo  cgreditur  mmus  fparfa,  (ummitate  in* 
flexi  Amndinaceam  amiuJatur,  poftquam  explicatur,  non  amplius  outat^  fcd  crigitur,  fic  in  orancna 
partem  ditfunditur,  numerofifiimis  ficeKbemmis  kicufteiiis  non  ftjmnoin^  fed  Aiabot  dnntaw  gjp» 
mis  compolitis  coniians.  ^  ^ 

Jb  palcuis  ubique  vulgatiflimum  Juiw  initio  paniGubm  praaiit. 

Nack>  aa  huc  rcicrcndam  lit 

GrMmmfmvmmnfmfnrfmtiffiaiK  Qrgmm  utmmm  fitfiium  loi>.fifbmmmmm  CR' 

DefciiptiofitiB  < 


A.    14.  Gramen  famcuUtum  Ua^ii  fMrvit  fnrfmrcnrgemtit mmmm^  .JtuM  flMUdVMriaU 

Fibrs  raJtcu  albx  funt :  Felia  perangufta  8c  ferc  capiUacd.  Cauln  femipedalis  aut  dodrant.i]is, 
mcerdum  alnorj  geoiculatus,  graciiis :  Ifmneidii  fparla  locuftis  parvts,  purpuro-argieafeis  bina  ftmma 
totidem  ariftu  pereaqpiis  &  brei^nsannata;  contmcntibus.  Summiutes  cauUum  gc  locuftanun  pe- 
dituli  pcr  m.uuiitatem  purpuralcunt.  Scapus  culmi  ubi  primus  paniculas  cmitticWMI  lOdiddnoeps 
aiiurgit  lcd  redciliitur  nonnihiL  £val(u  facile  eft  hoc  genus,  6c  annuutn. 

li|  ftMtlioiifau  pkningoe!  occnirit 


A   lf<  Gramenmurorum  fpica  Imgijfmd  Ger.  emac.  y^ims  aitfafi  Imgjffmm  Ptfkp 
€dVtlUf4ati«cra(ii(,Lo.  Qrmim  'MmtAmm- 

.  JtdySiir pAIKis  fibris,  tcnuibus,  iuhciuib.;>  conftat,  undc  exeunt  fdm  Wevja,  angufta,  inter  quJB 
cMr/tc»//plures  eenues  ^intirmi,  duobuspicnuique,  ranus  tribus.  gcniculjs  inccrccpti,  tociddn(||/0/Mr« 
alionun  Grafflinnro  in  inodum,  obvoluQ,  J^cmm  in  fiimmo  fuftinent  ierquipabnarcmaac  fanqpedar 
lcro,  ftrigolam,  anguftam  nuonmn,  ^  ftMcis  pnetenuibus  Iquamo^,  glumis  m  obloagas,  tetMMf^fnr- 
puraicentes,ariftas  definentibascompontam.  Planta  videmr  elle  ftmua  &  (eminead  matoritatem 

perducto  rAilicitus  cxaicfcere. 

in  rnuru  ^  iierilioribus  piovenit  Junii  initiolbicam  produccos.  cujus  aiiftac  vcrsus  unum  pIcTUtUL 
laniiileAnQtBr.  *-      r         *   1  A.  i^w  " 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXH     S        fDegrMMnt.    1187 

A,         Cramem  tMticmLfiim  IromtiJtt  W»»,  fmueuii  m^mm  mmm  MttM  3tlfmuAm, 

Jbmm  ganitkti  Oat*gjc$S$t  triift  atnn^. 

*    Hxc  fpedes  cum  prfcedente  in  multis  coovenit,  nimitum  rsdicAm  QatdCvi,  cnlmij  tcnuibus,  pa- 
nicula  arillita  unam  partem  fpedante,  felnt  anguHis,  al^itudine  pari.  .DiHert  fpits  leu  panicuia 
breviorc  Uciorcque,  locuftis  iquamo(i$  um  componentilNit  malio  iiM|nibai  8c  iwirlrihllt  ~~*' 
piuribus  gcniculis,  tribusniioirum  aut^uatutM:,  iaccroepta  ,      . . 
fifaemopmlapaiQraialKifiimiinir:  &imcdmiha\MAodSM3£EufL 


A.  17.  Grmmm  aalt  JmiifetJsm,  w  mmk  &  miMi  fmvemtM,  miam  Jmmfaikm  Ger.  mmt- 
mmm  Menffelicnfe  J.  B.  <^ued  Menfpelii  Gr.  exilt  durtm  sfflimi  firiiit,  Gir.  InMmA 
.  fsmtuU  mHbiflui  C.  B.  Park.  ^i^mail  tfatO  BtofiBf. 

J.k  • 

nueSbaa,  amlo  aldaraHi  naiealc  in  neiaiii  nft^gumur^  tc  veniB  iniani  dnmaxat  latDs  flo' 


b  muris  &  ariflioril>us  provenit.  Rsdiemm  fibrae  t^nuat,  aRitincetj  cidmi  tenues,  duobus  fer^  g^ni-  Lmm, 
culis  nodofl,         paniculam  compoiiaini  aoiidli^f obkiiii^  <9MiBnfr,po<taiBi  iofidQMCi^^ 
i  fcapo  medio  aiiqpaiinilwm  gyaot  .  ,  *  - 

JL  1%,  Gmm  t$A  Jmk^m  mmkimm.  jfcmfl  jfca  gwQfc 

Alrimts  ptaikMi^  f^^i  tamiwiiMS  damcntis  capillacis,  &  vari^  implexis  radicatur :  k  quibut 
flnld  eieant  edmi  leiquipaunaret  aut  majoresj^  cralB  latis  6c  riguli,  uno  iSmfyi^feli»  ai^ufto  cin^f 
K  genicubloteroeptt^  fiiguli  in  fal^po  y/UMiM  (ufttnentes  dtus  undas  lonitam,  ^  pJunmis  degan*  . 

tibus  f(]aarnofts,  oblongiS:,  non  ariftatb  paniculis,  hmc  inde  altematim,  duabus  tribuTve  fimiil,  nullo 
ici  c  pcdicuio  icapo  adaalcenabusoompolitam.  Fo&tangMila,  modio^  k>aga.  Plama  eft  aanua. 


Culmti  efl  (efqtucubitali,  intcrc)um  ctiam  bicubitali  &  altiore ;  tnbus  rcr&  odnicalis  interoeutOji  .  . 
afpcrq,  poolGmum  (iib  nodis,  ic  in  fiiftigio.   Felis  longi  vagini  culnium  invotTait,  (ut  alus  Gr;i-  ' 
inniibus )  in  acutum  pungetit6nque  mucnmem  definenda,  a  guo  deorfum  fi  digitis  ibingas  afpera 
ientiuntur:  Pmucmlm  itid^m  afpCRi^  ri^ida  &  crafla,  albicans  vel  rubens,  &pe  minijs  (parfa,  ali^. 
euam  niagis,  cum  panris  pi.fuculis,  ^  pediculis  longis  afperis,  antrodiim  auntaxat  vergit,  ex  latiuf 
culis  ceu  mufcanis  compofiu,  Hokiilos  luteos  vi]}rantibu&   Aliorum  Graminum  modo  denfis  ce- 
fpicibus  terram  occupat^  &  mnumcns  fibris  tenuiBusoblofigis  radicatur.  Folia  quc  ad  radioemaoa 
mulrum  laciora  iimt  ibuis  eranums  ^ratenfis,  Inngjfadinis  palmttiii,  fcmirymit,  aot  «jm*^ 

laprara&paiaiiilabnoemMaiifieJuliiiaitiamflo^  '  ggg^ 

A>  a*  IkmmB  ^mifmm  mm$mKm  ^^rnmtL  iifflH^MMMliK  fMI^BBififCr 

B  fnpium  fifluristn  monte  hmUhtrtiigh  exit  deofiioefiiafaai.  Folia  ei  IonBi«  modiod  lata, 
linata,  nurginibus  alperis  fi  decKium  digki  duaMnan  <Mafo  acnuifccrihiiali»  ^gkam  iacaoairi^ 
ferens  brevem,  femiui  \oa%^  n^a. 

A*   il.  Crmmem  dmmttamm  fmucmld  sctreid,  ftmimt  fsffife-   ^  Grmmtm  fbumofmm  Lob?  m- 
rmmdimmttmm  famieuld  ffmdietd  tmeSi  muqm  C.  B?  fiied  esmJiJm,  O"  ftrici  mieJe  lmtmt 
J.  B  ?  Gr.  timiemofim  snmdmaceum  Ger.  CeJmmip4^  fm  Grimti  imm«fmm  fmit 
99ii$>gTaf^,  taittl)  o  pappoCt  ponidc* 

.  Fflft»  eft  dori^  rigidis  &  arkiis,  ad  SchcenaiitlnlaJia  iKm  panm 

fti^HknUiamaut  duos  cubitos  alti,  ffie^hBgi^daB£e,  4k  ^anpareifabeois^  gelaicni/fir  * 

flMNtMkanm  candidaf«  8c  feria  inftar  micantes. 
LoQB  nalcitur  rentioofis  iylvaium  quarundam  FlandriaB  &  Angliz,  junMiltil  I'**?^^ 

■    Huic  finiile,  ii  noa  idem,  coUegmius  m  duroetis  quibuidaoi  t 
ft:  Ad  baiin  Idniait  laoi^  pappoU  io  cuxuiu  adoaiacur. 


A.  M,  Qtmm»  MmiM  J.  &  fmiiaimmm  nmmmum  1.  fm  fmkiUtim  «imlm  CE  <lni> 
mtm  fmicmlmmm  Gnmimmimm  oJirmmm  Park> 

C.B.  •  ). 

JUi(a^caadidiK^genu3ilatis,fibriscraabdemiifisi^M  rw/W  eft  bicobitalL  geniculis  pandl 
iliHiofloi  /Mia  Mggftis.  loi^ffimis,  paniculain  faperantibus  [  coeunnbus  inaripnifaiis  iti  coovoldQi^ 
OC  teretcm  junceum  /•nlmiiyi^ 

rip^  finaiiivaiigindbai  J.      iiiMedi  odorem  ^iraui> 
dbus,  cujus culmo  fmauJ» panra, levk^rque ipaHa inodeL  *' 

A  Regiomoncanis  (undc  c  Boruflia  niinum  )  GraMi  ilin««  dUmTa  4M     BWMlUk  Wm, 
^bun  prepcttodons  frag^aaoam  voftibai  adjiciant. 

»  *.    .Jlrrrri        j  A»%l.Grmmti 


Digitized  by  Google 


,l88       H  1  S  T  O  R  I  A     y  L  A  W  T  A  R   U  M;  ♦ 

Denfis  cefpiobus  agglonaerafis  QAom  oocupat,  pro  radicibus  fibras  tenaitfimas  in  tenam  demir»  , 

Cens.   Fv!''*  crebeninia,  cMpiHaccA,  fcfcunciam  aut  du.as  imcias  longa.  Cu!mi  tcnues  ftfquipalmarcs 
^  bioalmarcs  unico  aiticulo,  coquc  non  long^  a  raiiice,  diftjndi,  Sc  folio  indc  enalcence  obvo- 
luti  MtticuUm  m  faHigio  gcftantcs  parvam  non  multiim  iprf.im,  piirDur.ilcentcm,  ^  locuftelb 
oanrtAns  hoc  cft,  e  glurois  ad  naodum  pennie  villorum  diipdias,  non  anftatis  compplitam. 
ObferVavit  8c  ad  me  attolk  ©.  Dtlt,  ln  ficcioiiteco»Ba«n.  •    r  .  l 

04.  Crtmnkitgijftmiim  J.  B.  p,lv»ticum  panuulatum  altijfnmm  C.  B. 

ri,K*i  i 'm  ffiiitwM  ailMlonlimlotttdincm  nonnunquam  (uperat,/e/«V  &  cW/^w  teauifaoSj  trian- 
eulviba,  pUirilMi!,CXwJir«ecraffitircula,pcrenni,nigr«cante,  fibrofa:  paniculx  parve, m undafcl, 

alifi.o:  vch  ti  p.ii  v.is  fpjc.is  t'.ivif.v.    rlolculi  ex  aoicibus  lutcolis :  fti^or  niill.is  infignis. 
Jn  inontibus  circa  Gcncvani  cubituni  cxccJit:  Monthclgardi  in  fylvis  duos  &:  trcs  cubitos. 
Monl^deH^  unmtur  hoc  Graminc  luftic:  atl  ccnio-  um  tor(^ues,  quibjs  ar.itra  trahBHC.  Effi» 
""     nnnir        esc  eoChlamydes  paftoratcs,  qiiibus  opiliones  advcrsus  pluviam  utuntur. 

Ji,  %f,  ORnwM  ftrttitm  mvtMftf^iat  Um  ffiMmJak 

Radfx  hbris  non  admodura  multis  c  caftaneo  albentibus,  conftat,  unde  cuhm  emeigunt  plures  ad 
fcx  fept^mvc,  dodrantales«rariijs  pcdales.  tribusquatuo.  vc  Bcmculisti»ftin^,gracilc|,>/r«  vcftiii  Ja- 
tiufculis,  brcvibus,  palBdius  Tirentibus,  ad  tachini  afpens  fi  ueorfont flringas.  Faftigmin  occupat  p«- 
nicula  mollis,  anguft.i,  pyramidalib,  trcs  quatuorve  uncias  longa,  non  multum  (parla  feu  cxplicita 
antcquam  florct,  poftquam  macuruit  adco  contrafta,  ut  Ipica  potiijs  qu.im  panicula  vidc.uur,  tt 
conum  valdc  acunim  rcprjefentet,  in  quam  formani  Cupreffi  ab  Hoi  ti;Ianis  cunipiiigi  &  detondcri 
fblent.  Locuftx  fiogilares  inininic  Iquamolr  iiint,  venjm  fingula  granula  contmcnt^  glunus  in  rool- 

'l"^»*'       ef&planta.  ' 

Rinlitu  fibrx  crafEores  funt,  albx,  lapore  fatuo.  Fvha  modici  lata,  raris  pilis  prardita.  CauUs 
;  auccubltales,  unicum  tantiun  geniailum  habcnt  a  radice  non  longc,  ad  quod  duo  aut  tria 


blia  oniit^';  caulcm  aliquoulquc  ample<aentia,  quod  huic  Ipcaei  pcculiarc  cflc  videnir.  Ex  his 
auteinftSis  eitenus  &  caulcm  &  reliqua  fblia  ad»  fefquidigitum  feni  ample<aitur,  medium  (fi  ad> 

fic )  intcriiis  ad  alterum  fcfquidigitum,  &  iir.-riub  cjiil-  n  ad ideni  Ipatium.  Paniculain fummo  non 
.  nuUtim  Iparla,  tres  aut  quatuor  digitos  long.i,  purpurafcciM.  ..Fjplc^  utnnque  bifidi  ourpurei.  ' 

Ltatt 

^****'  .       '•    ..ji;,.'.^      ••;  i.u.::     .:i|,.        ..  •  '.•vj  ^   •  ■  ■   •  ■>         ^  ' 

.''.I  Mil-....    .«•':•  I  !>•  ■    '  ^  Y  '    ^  '  .    •  •■  1  •  '•:,  ],  I-    ;     •  7 

De  Grmime  Aveiueet.  ' '  ' '  • 

ttmaiM^tutir  nait  tmfmii.  itmsSi  fnflu  #lt» 


.  '  ■  ,>    :  ..,  jM>i^  ,    .,17;    .;  <.U<C 

FOha  ci  pilola,  ni.iximc  infcnora  &  propi  tef^:  C«/«  tenue,  non  furrcai,  fi^  f*™" 
.V  cdi; u.ti,  ci(H!iantalc5  &  ped.tlcs,  incadit!0fl8*^iiiktdam  jReftaht  pai^     locuftis  tur- 
Siduli,,  nulli.  anlH,  donatiscompolitam.  lUkwItt fi  airio«'<&BtoMn^ 
^.^.  ^na  du.ibusglunib  obvclata  contincretkprehCQiktt^.  ''^^^    ."  '"'.^^^  ;!^ 


A.   *.  Gramtn  avenacewm  capiBac^um 
y    ^      Danico  ■nemerali  ftmile  Lob. 

■   nemerale  t3^'()iiic:!um  .liieriiifi^  (•%• ,  , 

.  ctum  xeramtelinnm  Damctim  ParL  f|irtf^Pfl*^0rafjJ  Of  tfjt  llkttWf. 

■'  Iii  fylvig: :  is  Danla:  calHbus  £c  monribiB  ( inquitLeliAdT.  j^i.)  perelegjms  exileque  Gramcn 
ftnumium  l-bhol^^rcbcrnmis,  rigidis  cirratilmic  uria9lk'^8i'h»afilm't«ieteiim  alWnta 
Pcdak',     I;!;;uipc;:alc?,k'!L-s,  lucidk&  nitidi,  afp«idrt' jucundi  ^«rftoi  ex  hifco  xerampclini,  m  qui- 
basc  Ipngiulculis  r^«««/tf  Avenacca.l^mina.   Hi  Anglix  locis  umtirohs,  lylvolis,  pr.tlcrtim  pc- 
tia^       -       ■  '  1'  »         ■  '   ■  "    "  ^  v':".' '      ,    '  , 

Qramen  hocaLobebo  de£xiptum  diverfum  videtiiri^-Gramtn^iiaftiPoavenacco  nemorftnfi  glu* 
mis  nfioi^  ex  (iiloD  wnmpclinis,  quodjiropiii^  aoceditaKl  Gtamen  momanum  aveivi»:uni  lo- 
cuftifinibife  i^AfnJL'  Saliwanuir  taiderti  oinniilHftGraminft  nnMnfceandemJpeaemeitc. 

Gramen 


uiyui^ca  L-y  Google 


Gnineii  aveoaceum  rarioregluma  ncmoi-ente  Oaniouu  ia  fyivis  noa  procul  Croneburao  caftra 
Re^  SdAmficIXuicmim  coUegjc  Lobdhis,  andoiok^ 


3.  Ornmm  tmnhmm  avtnaenm  kemJHt  nhis  C  E 

C.  /Te</. 

£x  rtfJWe  tcnuij  repentej  alba,  fibris  capillanbus  utrinaue  donata,  culmm  iimpiex,  laivis^ pzne  co* 
fcitalis,,  (  rarijjs  ex  ima  radioe  ptores  exfainiiic)  drca  radioeai  purpiiraloens,  qoi  qiiajt  iit  (picun  te. 
nuem  deftu^  cujus  gtumt  u^lttrinium  «b  una  parte  Hti  funt,  &/oiis  ex  nigro  purpurafoint,  in- 
in  quonim  medio  utfimAx  parvus,  candidus,  pcdioello  donatus  (ittitB  minutum  con- 
tinct:  /o/<tf  donatus  p.iu:is  angiifVis,  na:min.\tis  circ.i  r.idiccm  btevjbM^  ec  GUCa  GQliwin^  ^Mll 
duo  triave  angunt,  longioribus^communitcr  fpicam  luperantibus. 

Julio  5c  Augufto  hinc  inde  in  montofis  &  umbrofiii,  W  oiauoanSMu^hk,  ht  mone  MBWto  L»e>u  9 
Balili6afiam«  £c  nuMue  Crenaaoenli«  repennir.  .  Tmfn. 


_  CiJmi  (emipedalesaut  dodrantalcs,  tcnucs,  duobiis  tribufve  filiii,  femunciam  propemodum  latt^ 
dimidtum  Deoem  aut  fpithamam  interdum  longis,  tadu  aridis,  ^perUf  fi^.Graminis  Avcmcei  du. 
metomm  bmilibus,  (picam  ipfam  lon^cndine  axiuannbos ;  Pmnieim  tn  ilimmci  igaftuic  raram,  fe- 

fqulpalm.ircm  &  longioreni,  ^  locuftis  nn  ;  compolitAm.    Sii^mhe  aureni  Incuftar  glumis  liiubuSj 
CXtcrius  cx  rubro  iiiRncintibiii  (cue\  Kii.  >  xji  inipclmis  (  ut  cumLobeliolotjuar)  intcrius  iinu  luo 
ntriculiim  unum  coiuiiicntibas,  in  q  o    ».  ;,  11  ki  .inftatis  conitant.  Radicc ell  rcptatnce. 
Invcoitur  hoc  genus  in  aggcnbus  kpium  umbiolts  ;uxca  iylvas^  vcrum  non  ici  frequens  apod 


A.    f.  Feftuea  Avtvdcen  ffcriJ:;  e'.-i;ior  C.  B.  Brorms  btrha  f.-ve  A^ven.i  jltrilis  Park.  ""fimij 
fitrths  Gcr.  ^'T^giLp  M.i::h,oh  fsrtk  J.  B.  <J5?ftlt  tUlltJ  «Dat-gtdfifif,  0?  fi^HaSL 

RaJtcei  Hbrofx,  iiuplexa: :  Culrru  plures,  cubitales  aut  iongiorcs,  getiiculati  plunbus  genioUis 
[quinrjue  nonraro]  tenues;  faniculam  ferunt  lingnli  multifanam  diviljtn,  cujus  ponioncuEe  d  lon- 
&  tcnuibus  velut  fiUmonns  pendulx,  fquamatim  0  pluribus  gluniis  compadilcs  (ptcam  parvam 
n.cncijntui,  lociiflis  Avcnx  non  muit6m  dininiiles^  ariitis  donatx  moilibus  longis,  interdum  purpu* 
rafccntibiis^  K  /  j  moJice  laca,  \a^az,  8cad  marpiies  piloA.-  Ciita^plaiiiifritf  eidiiHimabieiguB  ad 
radicem  iunt  cxarelcunt. 

Maio  mcnfc  ad  (epe^  leoUBTias  fic  in  agronim  maipnibus  reperitur.   

Adversiis  inFannun  vermes  canquam  (ingulare  aireiTinm  cadios  ia  yino  albo  deoodaiii  dSefaOs  ali>  fjfgf^ 
qnoccontiauispotumoommendacTragus.  '  .  ■" :    ■  '- 

•  •■  .•     •    -=  , 

Fefiuca  Az/enacea  Jferilis  Inmtlstr  C.B.  ■   ,  ■    ■  : 

A  priorc  dt^flort,  quod  humilior  iit»  Gulniis  fln.ins,  molli  l*t»i^iie  tncani^  fbliis  bceribia»  ai^^ 
llts^  ionuginoiis :  juba  minore^  tnoUiore  minulquc  (parfa,,  6c  tc  anftas  noa  nnltisiiec  el^eiiittm^ 
ta;  Aiiipixiediveriafitaliis  jndicandiim  idtnqutmBs. 

•  • 

A.  6.  Rfiimi  Avenacta  ImfMts  fmnnim.  mmk  ftr^h  Qrmmm  mtttU  Didicimfii  /Smlt  fi 

$m  iJam  J.B. 

RijJicihrn  fibrofis  tcrram  npprchcndit :  e  qui%$  culmi  mulci,  cdNCales  &  altiores  pro  rationc  foli 
in  quo  crdcit,  geniculis  pluxiin  iin  quinquc  intcrccpci,  fclim  lufiutis  &  ferc  canciccntibus  veftiti.  ■ 

diitichon  Itibcc  p.irtrjm  texturam,  (picas  brevcs  itiutacam«  iml  paite  laciores,  in  acatumddi- 
nentes,  ariftis  inoiiibus  brevibus  glumas  etiam  ntoLles,  ftriaca^  plmimumhirfiitas  £  noo  raro  cameo 
bcml  armandbus.  Arillx  purpurex  funt,  glumxcircum  orascandcumancdtierafcuiic. 

Spicar  p.irtialcs  in  hac  fpcae  crcdx  plcrunquc  (unt,  non  pcndul.v  .lut  nutantcs,  utinGramimJb 
Cros  Montliclgardcnli  /.  B.  cum  quo  plcrique  Botanici  iioc  gcnus  contimdere  videncor. 

In  muris  &:  aggenbiis  inquc  .!grc>:'tini  ni.u  gimbus  &  tumulil  fioaonbus  paffim  pCOVCniC»  fic  dKft 
fincm  Api^ihs  aut  imaum  Maii  panicuiam  prtMlucit.  1 

A>    7.  Fl^imt  grarrtirea  fpirit  hahitiorihm,  glumis  glthrii.  GrMMS  Girill  Mm^t^mJnfi  J.  Bb 
Ftjfuea  grainmea  gltsmis  frlalnis  variani  C.  B. 

A  prxcalcntc  dilFert  culmis  ciationbus,  (picis  habitionbus  fic  iacioribus,  magis  ipariis  &  dependen- 
tibus  glumis  gtabiis  1  looo  tdaia  inier  (^getes :  cxceni  SiaaSm.  Deleripdaiies  GL  JBanhini  nnc  noa 
inepi^  quadranc,  quos  fi  plaoec  confule. 

A*    8»  Gramtn  Avtnaaum  Jumttorum  fanicuhl  /panJ.    An  Ftjluca  ^aminea  ntmoralit  /'^^ 

iiinB» 


Plaribus  JArii  cra(Bu(ailis,  atbentibus  radicanir.   Odmi  (elqniaifaitales  ancbicnbieales,  tribus  ple- 
nmquc  nodis  articul.ittj  toridcniquc  fohis  mi.i  intcrmKlia  aiiquoulque  obfolventibiis  vcllir:;  qux 
3uitcnusitipul.t5  obvolvunt  longuilcults  pilis  cicons  hirluta,  &  ftnata,  (iuit,  poftquam  a  culmo  ab- 
ceilcnnt,  in  iongituclinem  icinij)ai,iicni  cxtenduntur,  latitudine  femunciali>  h  vicidi  flancanda» 
llriata,  rarioribus  .&  brevionbus  piin,  lifque  ad  itiargines  Sc  mediam  ooftam  pnKVne*  doaata,  oc 

R.rrrr.?  fiimin» 


I  ipo  Hf  8TOR.lA  PtAKTARUM. 


jiimma:  folioruni  panes  glabrx  (mt.  Suramum  caulcm  occupat  famcula  Ipaiia,  inflcxa  laiis  {ptcis, 
lenuibus  pcdicellis  appiivlis,  co:n;x:)iua.  SinguLr  Ipi^r  lon^u  JcuI.r  liint  &;  llrigQfaf,  c  plunbuig)ll« 
mis  ^uammaam  incumbentibus,  6c  ia  breves  purpuralcenccs  uiila^  ddinentibus  CQnfiantes. 

In  lylvc^  &  dum«ci$  ubiqoe  B^oqucas  e(i  Pemnule  eft  Gnuniai  Axmnoeo  domeconim  /picatOj 
liifi  quoi  fiifdislk  inaiati^ 

•   *  9.  JBfan» fTiwwiin ftiw»  wtf  CftJ.B. 

C.B.  .  . 

Ex  r*Mcil»tt  (ibFofis  fimul  )un&s  cJaiilaUqplot^fleQlGnLd,  pedales^ad  radicem  lanuginc  pubcfccn- 
tes,  fohi  anguftis,  paucis  doiuu  exfurgunt,  aoi  gramos  plurinios,  Ixves  fic  racuci^  iilaineiui&  tenuii^ 
(imis  adpenoentcs,  partim  virides,  parriin  (badiceos,  anftu  oblongis  donatos  (uftinet. 

HjcC  apud  not  in  te^s  &  muris  crclcit  (  mquic  C.  Bauhinus  )  Zl  im  gliimi  longi(Timi5  filaments 
app^iiiiat^  fadle  a  quovis  vento  agiuti  tremunc.   HtncMonipc  icnltbus  Giamcn  ucmulumdi* 


ln\meianmimB§9it  juxufipesBi^iqpeaiiv  (ioqukP.MagooL)  Nobisinoognitaeft. 

C.B.  '  ...... 

Altius  exurjnt  «mU  \^ridi  &  rotundo,  qui  in  juham  pedalis  longitudinis  ^RinditWj  cafBi  glumi 
anpiftkn»  fclongioies,  brevibus  anfbs  cindi,  pediculis  capiilaceis  ohlong|$  infidenc  qoi  per  ni«aici- 
Catem  albicant.  Interiqgetes  reperitiir.  ■  - 

Dcfcriptio  h.rc  bencconvcnit  Fcftuc.r  cuid:\m  j  nobii  .obfcr^Mti  Gcnev.-c  intcr  f^fj^^r^s,  nillquod 
,  juba  non  adcu  longa  erat  m  pLuuii  a  noaii  \  ais.    i  ortc  in  Lruon  Iblo  longiorem  piniculam  fto- 
ducit. 

laaoftTolocufljt  feu  ^c»  jwrtaje»  ex  quibus  jubaqwnpoMtttr,  oblQngg  iquamofi^  iqnuui  in 
"*  1  dofinenobus,  ierius  ptniculam  proout; 

A.    II.  Orsmm  Avtwttmm  mentanBm,  ffua  Jimflui,  ari/ltr  recurvh. 

t oUiqiB^  «SaflNas crebras demittic ;  Feli*  vix  palmaria. [in  Letiofe  iblo  cam  longjitudineiQ 

 jr]  tMn  admoqam  angufta«  carinata,  (ads  dara  8c  rigicla.  Cn&nir  iemtpedalls,  tenu»,  thuv 

purafbens,  imo  duntaxat  nodo  in  is  quas  obfcrvavi  plantis  propi  terram  interceptus,  unoque  h)!io 
eum  aliquoufque  obvoiventc  donatus,  caxera  nudus;  ipicam  m  fummo  iiiftinct  duas  bcivc  uncus 
longam,  raA  tfiairiialteni«liw<iBi4gpwidiig«M  erife 


In  fummis  tumulis  fen  odUcolisBaithmenfilNis  manu  qoondem  aggeftis,  in  ipfb  limite  agri  EC- 

lexienfi^  verfus  Cint.ihnji^i.im  mvcnnim  ad  nos  .ittulir  D.  Dak  mcdicus  &  pharm.icop<Eus  Brantnen- 
.  fis :  idem.mter  Novum  Mcrcatumdictum  uppidum  &i.  £.xm»g  vtcunij  in  agioruni  lioucibu»,  mvcnic 
ifinccruirfneoidumcftedGiainina/piiGatif  • 

%%,  Qrtmm  AmfKmm  mmmmmt  mmBt  tm  Imt^  tih,  &  mifu  b,^0mk  Bocaii. 

RaJteei  fibrolx  fuot,  6  quibus  plures  culmf  bicubit.des,  nodis  diflmdi  oriuntur,  )U«r  anguftis  ve- 
ftid :  Sfiea  Avenaoca  eft,  cuias  utriculi  obloogis  pediculis  mlidcntes  lannginiem  aQnm  habent,  8c 
longiffimis  ariftisdoiieiiini^  qm  fefqiiipalmaieB  ^jft  &  dum  fiocaaair  in  modBm  %ii«  oonmil* 

vimtur.  ■       1   ■  •<*• 

Maio  nicnfc  invenit  cum  ipids  in  fylnr  Vakas  loeii  heKbidis  Ih  UiipMl,  pnra^drcaC^ 
vmu.  HuicnoaJQnBedilfimiliseft 

19.  t^tms  U^gfim  mittit  CB.  t^£ffitfttnmtHti  Tabk*Ger. 

Qux  cx  radice  pluiibus  tcnuibus  cirris  prfJlu  tuulta  p.wa,  anguila  Sc  obloiig.i  fdij  promit :  in- 
ler  auaetres  quatuorve  cn/mmj  tenucs»  cubicales,  qutbusi, Avcnaceae  ulidenc,  giumis  vacub,  ijp*- 
dicaooloris,  ariftii  koi^ffiai»  armacaj  qw  ex  ftillioufo  niliaoeo  prodeanies  in  onnm  ittui  recli* 
nantur. 

Nos  in  Germai^  faanib  oUenra^mus  non  IcmeL  Tabemamontanus  inter  Wocmatiam  6c  Franc- 
IwnthaBumnota-rifc  AnftKtenneiciiKiaiioniminflKidamiionraidinmtgiiwnw^ 

A.  .  14.  %/££iiaf*  Nai^boHtnfu  Lob.  Ftjluca  ftvt  K/£gikfs  Narhontnfis   Park.  F^m0  U^dk» 
Ger.  GrmiH»  Fejtuc»  JOK  fivt  F^m»  mitamet^ttdH  imit  C  B. 

C.A 

Railut  cft  fibrofa,  alki,  piifilla  :  culmui  tenues,  brcvcs,  communiccr  pcd.ilcs  profcrt;  fliis  paiicis 
Tntict  &.  Hor  Jei  xtpyiis.  ied  mollioribus  miuoribulque  per  latera  pilolis.  _  in  culinorum  taftigio 
^u^e  parvx  ex  duobm  fiUllftimc^itftmclufa;»  ntrioilirque  ftriatis  compolitx,  quibus  ftmma  tlor- 
dei  iitnUia  (cd  paul^  minora  at  latiora,  eaqoe  iema«  glumo  tenuiorira  inoluduiuar.  Ab  uciicobit,(non 
niniii  a  iemtniiKis)  teaues,  oblongx,  &  acu»  arHfae  oaxi&iat  eminenb 

In  Sicllia,  &;  G.illia  Narboncnfi  vulKanffiin.t  eft,  xftiiolls  &:  gl.ircofis  locis  [in.igris  intcr 
iq^etcs  tnticcai  6c  hori.icaccas  Lch.  C.  A.]  iu  hortis  culta  clador  &.  nujor  cvadjt,  Ipicis  ex  quinis 
linifvc  capitibus  conipolicis.  In  Stdlia  aliud  genus  candidum,  aiiud  njgiCUinf  &arifns  fflagis  furro- 
dis  habemr,  Cttf,  Ntktt  Mtm  m»  tSftrvM*  ifi  ttilit  difftrtmim» 

Aplopt 


uiyui^uu  Ly  GoOgle 


JLib. XXIL  'De  (jrammibui.  ~"  il^A 

_  itgilopi  morbo  V?^^^  oepto  quam  lam  longius  progjdto,  non  lemel  peridiuti  femus  pro^«. — 
SS^>j3S?^^*^  ?^v^^^  atra  caleaiftnnem  mukan.  Itea  GttMlt  eeiUQ  adJiu  fe.  • 


15.  RJhttjtmem  filk  CR 

C.B. 

Ex  rf£i*  pwra,  fibro&,  alba/M*  paoca^  juncea,  fcmicabitum  longa,  &  enbim  tatandas,  cnK- 
*rP^T??^  «iw  «f-*»'^'^**'  aTenaccam,  foi  anguftiorcm,  albam  dcfinit;  qui  cx  oblongo  folli- 
ODlo  (ifobooonitttuto)  pamculam  longi  ruperantc  ,pro<Ut,  cujus  glumi  rari  anftis  JougiUimis8c 
aigenccis  donancur.  • 

In  Valleiia  ad  urbis  Sedunenfls  paiudera  copiosc  provcnit.  Lttm: 


Caulicuhs  c(l  tenulkis,  ftriatis, /"tf/iM  brevioribus:  in  caulicuIon:m  (ummo  r;c«/<  quidam  parvi, 
membranacci  &  pakacei,  paJmi  longicudme,  raoematim  dependem  ex  tenui£mis  &  vix  vi^pen»> 
ptiUlibiii  podiaiyi^  qaavm  «Mrioni  membniiMik  niben^  qinbw  ^'^^/'"rrh^  fiu 


BtftoiaigitHMcynwSftOMO^Tharmgicx  provenit  7M.  1«««/. 

*    17.  Ftfluc»  frattnjif  lanvgmofa  C  B. 

Ex  r«Jm  capiUacea,  rufefccnte  folia  mulea,  angdb,  pedalia,  na^  com  euhmi  tenuibus,  bipcdali- 
ba^  RMiaoeis,  moUi  &  paoca  lanugmc  (  cubms  potifliinnm)  a^>er^  exCugimt.  Sfks  eft  oblooga, 

angufh,  ex  glumis  ohlQngii  Jfiflk  ^tm^  tam^Aa^  »r  ijMfi  4»  yiw»^iU«w  f  ptfnft^ 
ikiilcx  pailim  m  pratis.  itfgi 

*   |8.  FtfimeadumttormtKif^t^Mi&f&fis  fdm  CB>  * 

C.B, 

RaJix  cfl  albicans,  ex  durioribus  fibris  compofita  :  cx  qua  fi»im»i  aliquot  tenue^j  uno  altcrova 
geniculo  diftinai,  &  pinc  nudi,  exfiirgunt.   FnU  iunt  brevia,  anguftiffinM,  Izn  moUique  lanu- 

E'ne  hu-futa.  Culmorum  fummiuti  famcmla,  ex  fptcis  plurimii  ooropc&ait  ^iiriB  ly^^mt  CMpit 
ceo  pediculo  ioiidet^  mul»  dumis  ariftacis  fiCGandicaiwfaw  ooaftux. 
BaQttmanBdiGuciOybenreperitm-. 

19.  Gramen  Axfenactttm  ftmicuU  lot^ijjima, 

In  Sicilia  obicrvavimus  hoc  genns.  Panicula  erat  longiffima,  btpdmart  nimfaum  aut  dodrantali, 
modicdiparfi,  c pluriirusIoailGs trifaa» qium6rve glurois oblongis, acoti^ aon aiiftads conftaotibus 
odnvofita^colrmnibenn:  necfiriknec'-^^^'^'*':"^^^ 


Dc  GramiHC  »em»nf9  birpd^ 


A   Mbigcrc  viactur  hoc  gcnus  intcr  Culmiieras,  &  GraminifcliasnooQJmiferas  •  culmo 

lUiwe  eft  nifi,  oblonga,  rcpcnte,  phuibus  fibris  capillaKJ:  ex  oua  foUa  pluni  femidodranMK, 
modolatiora,  modoanguftiora,  acuu,  v.llofa  prodeunt :  uucr  qu,^L/ JSa^  J«kS2' 
v.nd«  exlurgK :  brc«„  ex  plunbus  floribus  corapaaam.  nSiSmSSw' 

st£^s:y';rLtL!2i3i£^^^  ^ 

«i"SSS J^nm  "^uf" «««^«'««^««fcnl»"* cxquibusfoha  duo,  undasduas longa cmeiw 
Fbretitd»  finom  ApriGi  8c  initio  Maii  in  pratis &p^ 

A.   *.  Or^mmhirfutmm  elatim  fanicalJ  fHncedcamfaaJ.  An  nemercfmn  birfutm,  W  reubirrm. 

tjm  angMUufnrn,i;u<  C  H?  r.nriornmLjutum  rnaj,»  anguMelLm  MimS^ 

^        ^7'^°' •  ^«dupjo tri^l6ve  loogionbtis, duobus  etiam  tnb '.fvc  in  cul  ^  ■ 

»eriim nolKXrlSSor  ™~ ***** pwcedentts,  «BdnKionelociduntaxatvariarB: 

A.  ).  CnniHi 


Digitized  by  Google 


ll^Z  HlSTORlA    pLANTAaail>  ^ 

A.  ».  Ortanennamreftim  btrfwtvm  tmlg^re.  An  Gramm  ntmarofum  btrfuttm  Lob '  Gcr?  nt- 
marefum  birftttmn  latifelium  majm  Park  i  merr.m  fum  harfutum  mmjm  Intifolmm  C  B? 
€onimon  ^airp  IBOOD  grafjjst.  Si  ttt  imdiigent  ftrperam  majm  Meitnr. 

liantali 

J^ifculis  tnbus  plunbiilve  interoepn,  adquot/«<M  orevu.  cuinium  auquaujquc  amnMwcrowi  m  w- 
Kigio  paniculam  geftat  rparfim,  meoi Gramme  cxili  hirfuto diveriam,  quod floleaii  elfqae InooB* 
tlcruia  valcuU  lci^iinalia  non  plura  fimul  congefta  iinicum  capitulum  (eu  globulum  componanr, fed 
lineula  fcorium  naliantur,  aUa  ieffilia,  alia  pcdicuiis  longis  tenmbus  appenla,  qui  non  tarp  dcorTum 
n£asumir.  ffoiexilUtfex  falioliB,  quae  cilyd»  loco  Tdciihim  feminab  awpkQBnnir,  ^  todikm 
intnsapicibasoonftac.  .  ^ 

Item,  In  lylvis  admodum  n  equcns  eft,  prxfertim  montofis. 

4.  Grmnen  rort  InctdHm  ntmerenft  ftve  Lttzid<e  J.  B.  ntm.  btrfutnm  majm  UtifoUmm  CK  km 


Diffcrt  a  defcripto,  l.  magna,  fibrofa,  geoicalata  niffa  J.  B.  ciuamvis  CBnnbiiu»  cx 

pluribus  fibris  nigncantibus  compoluani  ei  attnbuat.  i.  Culmu  lefquicubitaiis  C.  B.  cum  J.Baum> 
nus  dodrantidcm  altitudinein  cis  ittnbuat.  Fohis  cubitalibus  C.B.  I.  Bauhiuo  quaatanCMia jMt 
nalmaria,rigidiuraila,  acuta,funcct.i,  cxtrorluni  Ini  ua,  gUbra,  .it  in  Utcnbus  longS,  cani,  wn«- 
^ue  lanueine,  in  folium  etiam  totum  utrmque  mcurrentc,  obfita :  Ifta  lanugo  vd  pili,  qm  nctie 
«iecidunt  tafti  coUigant  rorem,  qui  fplendet  nodu,  irradiantibus  ftellis  vd  Luna,  ut  admira* 
rioni  videntibus.  Herbam  ^wi  quircntcs  decidentc  rore  inventre  non  polTunt.  Defcnptio  Gramms 
hirfuti  lanfoln  majoris  apiui  C  H.  in  ihfl.  m  omnibus  ftreexcepta  magmtudinc,  qua  cxceilit,  Gra- 
ndmnoftro  hirfuto  nemoicnii  vulg.m  tonvcnit.  ,.   ,r     ■  i  -j. 

Graroen  tjufdtm  hirliitura  iatifolium  minus  convenit  mclius  defcnptiom  Granunts  rore  lucidi  ne* 
morenfi  apud  J.  Badunum.  Haec  autem  duo  Gramma  (  ncmorenfc  hirfiKnm  L  8c  //.  C.  S.  mtd* 
Keo)  fpccie  convenire,  fcu  unum  &  idem  fpccic  Graroen  cfle  ChabcM  nuhi  pcrlualoin  nec 
emm  magnitudinc  fola  differunt,  /cd  &  folns»  8c  cuhno,  &  paniculifc«  ddcnptionn  OMferanu 
jBmjkrt-.  Minw  ^eacs rigidiulcuUs,  acuai^ ioiie^  ex  wdifle Miiar  CMpi»  pwdeunnwB  aun 
ipmine         maximo  noftratc  convcoit. 

A.   5.  Grsmennemorofumbirfuium  latifoliumnuiximnm.  MGr.mmtnftMkirfutiimat^^m 
minm  jmtctd  pauuuld  Park  ?  /f  hoc  fnteBtgit,  mM  mmm  afpam.   Am  w.  aw- 

tnm  Im^elium  mnus  C  H  L>,7j.U  mjs.mum  J.  H    ran:a>!a  emvmit  1  fiU» 

mtihit*  fii%maur.       gttattQ  6;oaD  icabcii  tjairp  H^ooti^aijC, 


FoUa  hy\c  gramini  qualia  Gramini  rorc  luddonemorcnfi.attribuii  J.  Baujunu^  mmirura  pal- 
mana  aut  feiqmpalmaria,  rigidiulaila,  acuta,  furreaa,  l&roniiaam  Uta,  extrorfum  ftriata,  gUbra,  at 
in  latcribus  pilisloiigis,  canis  moUicellis  donata.  Juba  amphfliraa  &  luc  diffl.U  q u.ilein  Gramini 
Luzabmaidmo  apmcit  Ja  Bauhinus,  juncca:  Ssmina  ut  in  alus  gcnenbus  Ip.idi.ca,  triquetra. 

In  Gram.  LuroSenSaimo  J.  B.  fi>Iia  unciara  latinidme  fer^  axjuant,  longitudme  aibitah :  no- 
ftio,  quantum  haacniis  obfervavimus,  folia  breviora  fiuK,  ?cni^  tamcn  mtcrdum  iata. 

In  cmbrofis  faxofis  fxpius  oblervavimus.  Rcpcrimr  «nam  Hunpltsda  nott  lOOBB  4  UMdmo 

^''^nmriiS^Luzukmaximo  J.  B.  Radixcralii,  obhqua,  nigra,  numcrofis  fibris  capillata. 

6.  Grarrten  mmrrc(um  btrfutum  amguftifoUum  minm fmuenlm  Mk  C  ^ .iit^h}''^!^ ?!!^!^ 

Park.  maie.  Gramim  luxmU  affine  flen  Mt  j.  o.  m^m^peaneumwomgftmw* 

Pferennis  vitx  gramen  foUu  eft  ad  Graminis  Lurulx  five  ncmorofi  foha  accedentibos,  oonljmUitcr 
pilol» :  at  cuUni  majorcs,  cubitales;  floium  manifcftum  dilcnmen:  Ii  liquidcm  in  fummo  hiltigio 
albi funt,  feftiicacei,  cum  ui altcro non in fcftucifc  lcd m capituUdefinant, If-Pff^^^^^ 
mina  claudentes,  etifque  nigricantcs,  ciim  huju»  feftaae  albelcani;  Usnfac  modo  quoHam  halMe 

pilos,  cui  cn.im  facilL-decidunt.  n    /  d  «•  ....^ 

Plantam  htnc  qu.^m  dclcnbit  J.  Rtuhinus,  ad  Utcra  niontis  iMleva-  &  m  coWt  laBaft*'  Prop* 
Cencvam  oblea  avmiu..  An  idcm  iJt  quod  C  Bauhmo  dclcnbitur  lub  titulo  .illuo  d^bmjmus,  aira 
iUe  flolGulmtuiguios  expanibs  icms  dociatasfoliiolis  luo  attnbuat,  undenxukm  ftammuUprodcuiit, 


F  ARS 


^  kj-  ^  d  by  Google 


Lib.XXII.  "Dt  qramimbtu:'     ••  •  - '  npj 


PARS  SECUNQA.. 

IV  J%rto  ^mmmfftai  tm  ciAm/ms  flore  ftmmeo» 

•  • " 


t  ri 


HUius  notx  (unt  pra:ter  folia  graminct  &  il.iniineo$  Bora  toti  genen  communes^  •caulfi» 
triquetri  in  omnibus,  &ia  plerifq,e(tam  femina.  - 
Plonim  rpkac  (cu  paniculx  m  nonniillb  alii  fiipra  dlias  t  fbljorum  fipubus  exeunt,  qua: 
Graniina  q'peroulea  polyftadna  dicimus;  in  aliu  (umthtK  catittt  terminant^  qiue  vel  ipicata',  vpl 
paniculata.  In'  utrogitt  gBnerSBMilriintj  MxU^nKkdbaa  Hilklwii  4oitttK*fiblf«  ^^ypen  fiaiiyibiifer 


1  •-  


Qnelitoi  OrastuiKAwi^'  ndlcji  elEgiS  pfddidein  «1»  tdbAin  ^ufiUiibi  Hnitata  dicibir. 

■   .   .  ■        ..  .    .r.  .         '    .' ' 

r      Ji^     I,  Grsmfn  cyftroiJes  ctm  f^mMu  figrtf  J.  R.  s.)jeroiJes  vtajia  latsfolium  Park.  cjptroiJfi 
Ger.  C//).  Uttfolum  /<vc.mm<  iri<);««;»  /C  .1wt]ial^ppmi^^ 

traf#. 

Geniculatim  incedunt  Sc  prorfum  r«iheri  craJSt^nW  nidiq^^a^es,  i  qBflPifs 

pendeot  fibr.v  c.-afIiu(culT.  Fa.^w  cubicalia  5c  lc/ijuiciibir.ilu,  uta_,  cafinat.1  S£  ftri.\t,i,  Cypsri  parid. 
C«M/tf  duobus  cubiti»  iQtcriiuni  alctor,  concit^n^  trtqotif ru^,  iuji^s,;)pia  pajr{|uiiu  vci  alcero  fg)io  6(fi 
vagiiudnaub  mppiin axidm,  per  (aftigUfftlij»  JtliqucK,  ipi^^6ip|M)|  baii4.  Enultuai  filpViioCh 
I>usdonaair{  i qnonim fibu  quaxlam emicant,  duum  tnumve  iincannn^ ^wUjurlayycBprit 
initio  nigricantn;  delndie^lquamarum  /uigpUm^t^t^us  iiQgp^e^irafit  a(ri€M&  evindi  niiYican-  ^ 
tes,.icuminati,  fini;u!.i  intus  lemina  tnquetra  nitlda  pcr  m.itiint.itcm  niKr.i,  coritincntes.  Summum 
£aiiilis  falligium  (K;cu(Km(  tres^  quatuorvc.fpio^  c  fpjidi.C£(;(,i)|g^«^otC&^  con(4gu;i:  tercj  iinlJiciores, 
Itmine^ai&j  c  nM>llibus  glumis  (^piuexu-.   C^uin     i(iWiaRiMlV  P^  non 

Tar6'paleaceaefl  bc  feniinc  vidua  ad  inodum  iupfemarum  mox  di^aruBU'  -Caniip.ciperaeiiodi^  «d  - 
eirortumfeltoromi  qubrum  iimibus  fpicc  exeant  nodo(tis  efl. 

In  jqr.olis,  inque  atjuis  ipiis  .i.l  lliivionmi  ri;vis  rion  rat^.pnctir;  Sc  Maio  menfe,  auf  cti,im  , 
AprUi  iioret,£c  ipicos  producit,  iiique  ni^ico»  aiWQ»  durau  .  J'((Hi,iCMai^i,  AdsIuui  kieqfiaats^ 
JIMimeit  ,         ,..„:.        *  •  .    '     '>»•.»  irr.'»  «  i  *•  n- «i        •  •-  *.  ■  i  '. 

.  .  1.  .    .   .•  -  '1-         :  .'    r    ..«  t/O  1 1'.!  .-l  t;i:i'!.'lt  tL..  .  ■         •■  1 

A.     GfMun  €fftroidts mi^m  Mtgnfi^iim Park.  ^ramhult i^;r»-Mmvvtm  ^miUmm^LA 

-..  ,  0M|t.ii)rr»l»it<fl^ ^ffm^^vntnm^tmu-i y^iiJHzii..: .. " ■r.'.. ... 

Hoc  gcnus  prxccdenti  pcriimile  e(V,  feJ  pcromai^minuftj  in^pareaifimtt 
eauk  conanni:  crulu^cio,  fo4dq,^uuiDarte  ati||)Kxpp^  a4gMilion^:^'|}r$rionbus  &ininijs 
Artacisi  cxcera&  nu^  &  en^ot.ad  nftigium  Gact  abi«d  ihivrvajlia  4uO  t<ii4vo  iYilia,  i  quoram 
{)nv.hu:j}>ic<e  cxciint  angulliores 8c gracibores  mulcoqu.mi  in  illd:  utricalt  ^pffirjlfiniina  conrincntes 
minus  curgidi  eranc,  verum  compreiQi  m  plantis  nobis  defcripcb,  (forcc  cx  matura:  non  er^nti^  Sura- 
mum  cBiiSa^fqja^ptnt.^iimM  #aam  cai{^j  veiiiai,p4)[$fBWjKt^MgQfiM«i 


.itanc  planca^'i^c|ni  cum  j^cxoe^pBtt  hs&  .Tiif^'jiffrnTrp|"p^^ 
diftiaiaamefli;  OMiianedhliiiuiiiiis.''     "       '    *"  ...vCft-J..  ..i:  •  i  ; '»  il:  .      -  .  ::p  a 

R4<Ax  ftbris  magnls  rubcncibus  conAac,  aliis  cciim  minoribus  rubencibus  inccrmixtis.  Caulcs 
iad^  attoliuncur  lous  Jiumi(l]s,&,  LLtiori  1010- iton  dicn  dodtaiitaies,'fed  pedalet  &  iefquipciUlcSj 
g-iqucc.  i  qui/.cni  nnnumcnail<x>.^ck^annc  &.  majjiit^eftcj  rolu6.'9rca  infimiink  t^^obus  tribufve  ccu 
toadem  vaginis^  altcia  alcci  am  excipicntc^  obvoluci,  dcindc  nudi  a^  fafti^um  ferc.,  ubi  duo  aut  tna 
.Jiabqnrdr,  c  quorum  fimibus  toci^em  ipicx  l^adi.co-vmiks  an)v>li|4i!0diQu)j»  l^iiBiukailis  't)!!^^ 
anjljnix,  primi  generis  iimilcs  icil  minorcs.  *^ui>itnum  cauleni  -uiiruiaBC  jp|{3c')giiKiks>  dsgatiieB 
i^quauiis  obruils,  c  (q.uainis  ici^  gluiiiis  c(£ruleo  rpadiccts,  &is$f^  per  mcdi^is-:too)t>^udinem'lnk£ 
Ih^iatis  margyiulis  cinerarctntibus,  cotnpa<±i-.  Folu  Quyopliylicislanruuinc  &  coiore  ^UBOp.i- 
ria  wC  luDilia,  longiora>  rcti  orlunt  flcxa.  N.  Spiux  Jcxiiine  calij:  ,m  iiimmo  ciulc  ^noM  ipedie  A- 
ciustcoocinnx  iunr,  e'Iqaaniilin  acucosculpidci^^nobus  cp{»poiIcx.       •.  t.  T.  h!a(i:-'i-t  . 

.•{«.gratishuaiidlsmjiotemtipre &adavulo»ciH^^  .'Jin  .  - 


L>iyiu.iuu  Ly  Google 


« 


119+ 


HlSTORIA  PlANTARUM, 


Lnm. 


L*em> 


L*m. 


A.      4-  Gnmtn  cyftrcUti  foTj^iKbim  lampMfum.  fl^anp  fpilwtl  ^Orp  CpptrU grflf^.  Am 
Gr. cjf.  Nmvegicum  f^^rttm Untfmm  Park  i  ftg.ill^. 

Huius  nim  folia,  tum  cauks,  tum  ctiam  fpicx  in  apiicis  bnuginora  funt :  Nonnunq.iam  tamen 
fo/w  ad  gcmcula  duntaxar  quacaulcm  ampleauntur  UnuginoU  lum.  Magmtudo  a  Grimmis  Ca- 


"^Wummo  caulc  duasaut  tns  fpicas Jiabitiores  geftat  fcininc  caffas:  Sc  infcnus  *d  magnam  di- 
ftjmam  ?7oliorum  fmubus  duas  aut  tres  alias,  in  quibus  lcmca  IIis  duabus  notis  ab  alrn  congcnc 
tibus  abunde  diftmguitur. 

In  pafcuis  locis  humjdionbus  ontur.         ,    -     r      i«i    r        i-       i.  j 
_       r-Jira  Graminis  cypcroidis  Norwegid  Oimto  lanofi  apud  Parkmfonum  aLam  plaijtam  demon- 
■   ftrarc  vidctur,  quam  Botamcis  Undineniiljus  arca  alum  Portam  inqmrencUm  relmqua    Ut  & 
Gramen  cyperoidcs  Norwegicura  alterum  tjufdem  m  udis  Sylvis  apud  nos  naicens. 

A.     <  Crsmen  cjfertUet  fdySacbjm fismetm,  ffieu  hrevikm  frtfi  fmmttaem  caultt.  StnatD' 

i^Cppttu^ijtoIjJ,  fcwt^f^ozt  tpiiwir, 

Altitudinceft  dodrantali  &  interdum  pedali :  anff^^  futfe  intcr. 

dumDilofis.  caulc  brcvioribus:        triquetro,  duobus  tnbufvc  foliis  mferiusanao,  dcmdc  aliquo- 
ufquc  nud^.  prop^fummitatcra  duastr^lVc  fpicas  pronKnte.  cx  (mgults  fa.  foUorumalis  fmgulas. 
breves.  halMtiorerflavicantes,^pluribusgranU  rigid.ufculis,  non  excunnbus  in  acutum  raucra-. 
ncm  ut  m  Grwninc  paluftn  echinato,  coropoTius,  umca  in  fuprcmo  majulcula,  accrofa,  flavi- 

cante(pica.  ,  ... 

I.OC*/.  In  pritis  8c  palcuis  frtquens  onturper  lottm  Angliara. 

A.      6.  Gramtn  ejfercOes  ftid,  tefetiim  ertaie.  Cjf.  mfgnJHfolUim  ffUit  hmgk  ntSi  C  & 

.   «ppmi^^gutf^,  iDitl^  maitp  mct  tfmit. 

Scfquicubitalcm  altitudincm  afliquitur.  Folia  angufta,  concava,  glauca,  caulemi  aliquoufquc  am- 
oleauntur,  longitudme  lupcrant.  Cmdh  triquetrus  quidcm,  fed  iti  ut  vix  poffit  diiccrni ;  in  cacu- 
minc  fiHci  gcric  tres  vcl  quatuor.  abquoufq,  disiunaas,  tenucs,  longiufculas.  fcmme  cartas,  ad  qua- 
rum  infimam  apponitur  foliolum.  Infisnus  c  foliorum  fmubus  cxeunt  dux  aut  tres  (picx,  habitiorcs, 
teretcs,  eroaa:,  duas  uncias  longx,  6  mcmbranacci»  lubrotundis  utncubs,  palUde  nrcnobu»,  raucrgn» 

donatis  compofitjc         .  ^    ,  ^  „,   r 

In  aquofis  6c  ftagdis  vadofis  obfcnravimus  tn  agro  Wanncenii. 

A.     7.  Grmm»  tjfmUe,  ffiuumm  Gcr.  emac  fpicstmn  f*lim  ^^^JSI^f^^iL^J^ii^f^ 
fiUt,,  ffKi  i^hi  CB.  Gramtn  cjftrnJt,  vtmmm  mmmtmm,   €De  Ualt  Iwnial  Cp» 

JtJi^etkitiga,  fibtoCa:  F^anpifta.  glabra. viridJa :  C*«/r,  tmnguli.  foUis  nudi,  palmum  8c 
^imidium  nonlxccdunt,  in  furamitate  lpK:as  tres  quaw6rve  geftanttt,  breviufculas^  |uxcira  polius 
&  fcre  conriguas,  non  e  foUorura  aUs  egreflas  ut  in  prxccdentibus.  fquamvis  uitcrdum  obfcivave- 
nm  unami  folii  infenoris  finu  cxcuntem)  luperiorem  acetolam  ficfcmme  vaoiara,  rcbquas  fcmi- 

***^picam  pttxlucit  8c  floret  pHroo  vei«,  ante  rcbqua  gencra.  in  pafoiis  fteriHoribus  paflSm. 

A.     8.  Gramm  cyferoiJe,  ffud  fenduU  hrtviort  G  B.  Crferm  fiw  PfetuU  eyferm  ffitd  hevi  ft»- 
JMPuk.  GramtnmcyferotdMttnm,  TfeHdo-cjferm  LoMio.  ffuu  ■uel  fMitmlujendfnu- 

huttxUmvsfedHulHi^  PftuJo.<jf*rm Gov.  25«nar6 «ppetujf imt(H?>o?t pcnlni' 
\mxfi  fvmf» 

Rj,ctc(i  candida,  nonnunquam  nigricantc,  craffa,  f«Muenribus  fibm  capillacds  obfepta,  &  ve- 
nim  Cyperum  gcmcuUs  armulantc.  (aporc  hcrbACCO.  inodora :  M«  Cypen  :  cubitali.  incu 
po  fummo  Ipic*  plures  oblonei:  [cylindraccac]  (mgulac  cx  fingulanbus  pedicuUs  oblongis  depcn- 
dentes,  oux  fquamo(.T  «c  flavcteentes.  .  ^     .     ,  .  ,  •  r_ 

In  paUiftribus  &  aquaticis,  ftagnis  vadofis,  nvorumquc  margmibus  rcpcncur,  non  tamcn  iti  trp- 

^lhijSbi^non  exeuntomnes  cx  eodcm  caulispunao,  fcdex  fingulisfoliorumfinubusfuiguLt; 
cadc  in  fpicam  ftrigotm,  acerolam.  femine  callam  tcmunato,  ut  ui  alus  hujus  gcnens. 

A      q  Grtmtn  cyfermdtt  fj>ui  fenduU  hnzicrt  Parlc  S>icd  fenduU  lon^tcre  &  ungujliore  J.B.  C.R 

«9anp=fjimc6  «pperu^.grafitf,  toit^  tongpent>ulou*f  fpiftci^. 

Maenitudinc  8c  ftamra  iqiut  vcl  etiam  fuperat  Gjramen  c>'peroides  aim  panicults  wgr»-  Spica 
in  fummo  caule  feminc  calfa  fingulans  Sc  habmor.  Quc  fecundujn  caulis  longitudinem  e  linubu* 
foHonun  lingulis  finguk  excunt  Tonga:  funt.  anguftac,  pcndulx,  flavicmtcs :  qumq,  plunmum  in 
eodcm  caule  fcmine  pratenantes  pniter  cam  qui  in  faftigio  eft  acerofam  8c  vacuam.  bpicx  hatpcn- 
dlilr  funt  non  tam  ob  kmgitudincm  8c  tcnuiutcm  pediculorum  quam  ob  iplaruin  Ipicarum  loi^- 
tudmem  8c  gracditatcm  &  fummam  partcm  ob  crafficicm  luam  ponderoliorem;  cx  innumens  au- 
tem  vdkulu  feminalibus  •xiews,  acuminatis  compolKi.   Caulis  mfra  (picifcra  folu,  qiumor  vci 

qumt^ 


L  i.i^co  1  y  Coogle 


Lib.  XXIL  T>e  ^raminihus,  ^  j 

quinq,  non  Ipiafcris  ciim  obvolvendbus  vcltxtur,  ut  cxiguaadaiodiimpaBcaulis4feUin*i!rin«L- 
ad  lupenora  nuda  lit  •  ,  .  ""«"noui 

In  fbific  Noddx  proiid  fiiaiitnara  iaEflexii  copk^ 

s  ad  longiffiiiu  in. 
Iliniis  unciaJibus  ailC 

jciTiine  vacua,  linguUns  cauiis  t.iltigium  occupac.  l  oJia  ad  radiccm  raulta^iilS  ^SttSA^f^ 
ftant,  modicclata,  cannata  fdquipalmaru  aut  femipcdalu,  qaocHJii  duo  tmve  miu^  c"l^Jr^ 
faginaamplc(aumar,  deindead  Iong>tudmem  pedakm  cad»  fere  nudus  eft  Si  ir  ,. 

Hanc  IpeGMni  pnmiis  milii  oAmdit  D.  Maranus  Lifter,  poftea  iDie  obfcrvavi    -i 

Rad.x  fatis  craiFa  obliquc  mcedit  demiffis  fibns  albentibus  tcrram  firmiter  anmhendens  ecrmina 
«kitcr  protmdens  multa.  ui^  planta  fc  dilaut,  &  commodum  loaimlSSda^^Sb^ 
Krrxfciperfiaemoccapat.  JW»qta  modic^lua,  Rhb  a.  p.ll  S 

ndia,  in  mediocannati,  «C  mnnq,  Uterftos  ficund^m  longitudincmreflexis.duobus  mfcmc 
fupeme  cmmcntibus  porcisexarau,  ut  m  Cypcro  Offianarum.  CauUs  cubitalcs  &  lonBiores  vS 
tcrram  p^rimque  reclmati,  tcnues,  twquctri,  ima  p.irte  uno  altct^ve  folio  cindij  deinde  loneis;^ 
eeirallis  duobus  tnbulve  alm.  *  qnoium  fonibus  rmRulis  fmguk  cxcunt  fpicx  longiufaiU  S« 
ac  ftngofc,  cvindi  utefcentes  Fnmmi^  C&infoiores  etiam  prrlont^i.)  p-dicSb  wnk£  £ 
pwmo  caule  m  fimpltoem,  tenrnii  Imihm  cairam  xerampelinam  Ipicam  excunte.  ^f""^ 

IaQrlnsoopMfiflSni&  orinib  • 


II.  Grmm»  cffmtHt$  ^«Ijw»  aiMmw^  ffkisfir  mmmtmm  Mkm»m. 

.  »sJix  «AUqui  incedit.  fibra  ibbbide  demiffis,  per  ficdtatem  nibentibui  Fclu.  ad  radicem  dIu- 
nma  confcrta  palmans  longttudmis,  anguft.fEm  i,  .n  ficco  ob  convolutionera  kri  iuncea  cll 
Ua^  plunmi,  fem.pedal«,  tenues,  rccun  i,  ima  parte  velutvagina  quidam  cinai,catcranudi  5 
fiftigtum  fer^,  ub,  c  foLolomm  fcu  vaginularam  quanmdam  fmubus  W  mplorimum  fpi«  fh^ 
t^^lJt^^i^l^JZJ^  tuigidis&  Ibbrotundis  femina  tnqu«r?i„ti: 

^SdS&r^  «n«mocanIe«fp«.m«™«nacerpIim,  (emme  caUim, ^0^0^^^ 

Sub  monte  Salevx  propc  Gcncvam  invenimus, 
^    '^'^'TTn.?^'^'         ^fx-^.  J^mmmm  bmmmhmmm  Gor.  enua  i. 


nt 

cco 


fe  pabilribm  putridi^  / 
it  fubfincm  Julu  p..mcul..:n  pron.cns  pcdaUaltimdine  autpaul^  majorc;  caulc^dimSrRin: 
co,  rp.Nemon  obJervante  tnquetroj  mbus  circte  artifliib  diftindo,  Liquonun  unnmaXT 
X  m  .lus  grammibus  appomtur  fobum.   E  fopeiionm.  amem  doorum  foliorum  £  ub3S 
1»  fcu  i>e^us.t«»ms,  duas  tr^fve  unci.15  lonR  i.,  cu,us  fumm.nri  mnafdmr  qu^dam  Stotf 
beUula,  eflofadisieupotius|Iumisacerolis,  clcgantulis,  albis  compofita:  m  LimMoSmciE 
mE«  "'^^'^"  «j3iiiodiwiJ«llpko£fatt  b«vibu5&?3!S5^ 

ui^1"Sg'S^^^  JunceopolyftadiyoCA 


A.      14.  Gramen  ejfemiJtt  an^iijlifdnm  fpuis  ftjjiliius 


i»Sfe^^SSil^!S"  radicatur,  &  m  denfis  plerunquc  cefpitibus  nafcitur.  Caulkuli  tcnues, 
podales  mterdam  8e  ataores,  tnquetn,  mfcnore  parce  toliis  tribus quatuorve  angultis,  lonms,  caulem 
ip  um  longmidmc  non  va.o  aq..nribus,  reliquorum  hupgcwAlamodum,  obvoIuti"^«SeS 
quot.ajue  nudi,  lupcnorc  parce  folia  icemm  vcftiti  mtus^pumi^  iafima  caulcm  cxcd^SS  in 
quoram  ahs/;.c*  parvar,  fquam»Gt,  cujormodi  etiam  nollii  VbulbSibiii  fbliolis  fumSn  <2!£:S 
occupam  dii.e  ogve,  proxunc,  admotar,  ic  vciut  rpicim  compofittm  dEGklllSfc 
In  aggcribw  raflaiuro  plerunque  oricur,  pijclertun  umbroiis. 


^9 


uiyuiLuU  Ly  GoOgle 


I  Z9^  •  HlSTO.llIAPLANTAR.Ulf. 

Ai      15«  Grsmm  falufire  tebmatum  J.  R  Ger.  cm.ic.  falufire  «euleaium  vel 
C&  itaduaim  Gertiumtam  Pirk.  fl^W^  j|Ctgc4im  fKitt» 

Palm.iri  &  intcrdum  {efqnipalnuri  eft  akitudine.  CauIicuJi  ima  parte  prop^  tcrram  tribus  quatu- 
orve  fbiiis  non  adinoduni  aneuftis,  breviulculis,  oblcurc  vircnabus,  reliquorum  hujus  gcneris  in 
moAwilj  obfolndif  dcinde  ad  htfti^um  prop^  nudi,  {iimma  iterum  parte  duobus  tdbufv-e  foliis  vo- 
ft^  qmnmfinittoccapant  fpicx  fcfTiles,  to-etes,  echinatz,  fetnuncil  breviore^  i  niuiSMlariiw 
loca&ininoriblis,  fimen quoq, triguetrum continentibus  compofitx,  quibus  rupaadMeiummiiiB 
•  (anllin  finicri5  imperfe^  fpica  nifcfccns,  longior  ferc  liuplo,  vix  quaitam  canflinAnil  punm  fe> 
qtians,  moUis^merislquamulucontexta. /iWicfiproflumagit  nigricantes. 
Parvitatc  fua  &  QncisawipiAii  haUtioiAas  muiktt»  in  fononiffl  ala  fiflQSbus  i  conBeneittai 

MK,  In  filnaofiimquensoccomt 

&.  GMimi  (^fftTMdes  enm  Jfiw  snf  ftmei^  injHmmitstecmdif. 

At     ftCtMmtn  cyftroidet  faJujlre  famcula  /pjjn*  Park.  cypernJu  fmneula  fparsJ  majm  CB. 

Ex  radice  longa,  nigra,  digituni  cnxffa,  Cypcri  lonei  fbrma,  geniculata,  huc  illuc  fe  ditTuiidcntc, 
multijm  fibrara  cjM.M  lclquiaibiulis,  tribus  angulis  alpcr  cxfiirgit ;  qucm  foiia  Cyperi  vcl  Arundinjs 
exndioeprodeuniia  vefliunt.  C^uliuni  lunimts  i^ks  cu-ris  brcvibus  viiloQ;,  ex  aliquoc  panigntif 
oompolliB^  fuUntBB,  &  pcr  matuncatcm  iTiTcfceaiKt,  kifidetv,  quibus  folia  tema  ancqaatenu  fiib. 
ilduntur;  quorum  qurdam  lata  &  palmum  longa,  quxdamwevu  &  angufta. 
Ltcm  Infbffispaluftribus  liiicniibus,  inq,  fluviis  maionbiB.  ut  Thamefi :  J.  Bauhino  ubiq,  m  aquo^* 

]p«hftril)ittftibBnaiinlm  iq^oinr.  VenmnondbofioqasmlttbeatrinAnglia 

Ap    1.  Gramen  cyfmiJm  ftbjht  Jfkt  tmgfm  imJt  ili$ia^  €t9mif*tUtlf  tBitgi  M 

Caulu  huic  fcfquicubitalis,  triquetras,  angulis  ad  taSum  afperis,  fi  .leorfLm  digiti  ducantur,  in- 
£rtnus,  nudus,  cnodis,  in  cacumine  fpicam  laxam  (eu  potius  panicuiam  long^  uiinijs  (parlamj  la« 
ciiamgeftans,  c  plunbus  fpicb  (ecundariis  oompofitam,  cjuc  ex  alib  adhuc  cnenis,  fubronuidis, 
fquamolis  conftant.  Dcnfis,  firmis  &  anftc  compaAis  oelpitibus  nafcinir  hoc  BCnus,  radicibus  ade6 
implexisjunconim  in  modum,  ut  eifdem  tuto  imiftere  poffis.  Ad  initium  lpic£  aut  nuilum  ap- 
ponimr  foluim,  aut  perexjgpaoi.  Qpc  i  rtdioftCBaint  felia  pon admodHm  Mttfimi;,  cnlefianM 
nonnunquam  longtora.  *  -      -  ^ 

In  palaftribus  putridis  &aqtiofiiontur. 

Huius  aham  fpeciem  per  omnia  fimilem  fed  minorem,  fpidi  anBujUonUNit  &  gracilioribii^  IpK^ 
nm  nalcentemj  non  in  ejufmodi  denfk  cefpitibus,  iildem  in  locii  oofervafimus. 

A.     i.  CramfBefferetJtiJ^ud  i  flmkmffKts  moMibu  eet^ud.  €Tf9ttUpSfCaUft  tnt^* 

Cmilieuli  huic  dodrantales  aut  pedales  atque  etiam  altiores,  triquetri,  concavi,  enodes,  iml  parte 
qu.ituoj  vcl  quinquc  foliis,  cos  vaj^n.T  inilar  aliquoufquc  nbvolverttibus  anSd,  cztera  nudi,  fpi- 
cam  in  faitigiogeftantes  quatuor,  quinque,  vel  iex  fpicis  brevibub  fubrotundis,  ad  udum  moUibus^ 
oz  inriculit  coniprefl&  iquanftnatim  incumbentibus  compofids  coagmencatam,  JMit  bievia  vac 
quartam  canlis  partemlpncini£ne  «quant,  latimdine  Gramnii  pratemi  minoi» 
In  pafcuis  locis  hamidisco[Moseprovcnic 

An  hoc  idcm  lit  Gramini  c>'p.  ex  inontc  Ballon  J.  B.  dubitanius,  ob  altimdinem  minorem, 
£}Iia  nimis  brevja,  nuilum  fpicc  fubjeduni  folium.  Verum  hujus  gencris  plantar  pro  loci  genio 
nmltum  variant. 

£x  quo  hzc  kripfimascfiendit  nofait  MavM  a^^ 

musipfiflimum.  * 


4.  Gramtn  cjferoidit  «r  MMl»  B*Um  fftcd  dtvuUd  J.  B.  ejfir.  fsk^  m^jm  Jftai  dtv^m 
C  B.^fti^nmmi  Pu-Jb  ^fmvKmQeck», 


C^od  a  prxceJMm  ^flot  drioidine  maiori,  cdikiG  fH.  aut  (efq^ 

cilioribus,  neq,  adeo  manifcft^  concnvi; ;  fpicis  partialibus  minoribqsj  non  tamcn  minus  crcbraiC 
confems;  corngiato  fbliolo  oblongo  Ipicx  lubje^j  quo  uitcrdum  reda  fupra  pamcuLun  airurgOKO 
caulis  Junci  Ipedem  refcrt ;  folus  longioribus,  an^iftioribus. 

In  pnos  |«opi  Uicham  Colodlnafe^  Alibi  etiim  ftfids  idem  obftnnivic  B> 

^eirton. 


m 


Digitized  by  Google 


Ub.  XXIL  De^amhuhu, 


1^97 


J.  Gramini  c)ferciJi  tx  monte  B.iUon  [Imile ,  (pic.i  tot<i'i  e  pliK-i!!-.-'  fpicis  i:->mp;  f::A.  ylnGr.  op. 

tlwMs  nmhfftra  jftca  parJc  C^cuji  gcof ji,  b)it||  a  fofc  uiQjc  compounH 


Pr.i-cjJciite  niaius  cft  &  cl.it)us,  ut  quo<i  cubitalem  altltiuiincin  alTcqii.uiir.  Spicini  li,ik-t  c  fpids 
mulco  pluribiis  &;  lioniius  iti' .in^  coinpofit.ini,  nec  e)ul;^em  maK.ut;Kiiiiis  omnibiis,  ut  i;i  i for,), 
icxl  (iirluni  tcpsu»  caaimcn  nuaonbus,  doncc  tandem  in  uoam  limpliccm  tnajuiculam  l^um  tcr» 
minetttur. 

In  paluftiibui  Sc  aquolTs  Maio  floret^  ^ 

Spica  111  hac  ipecio  ooloriseft  fcrruginei»  fictliido  ad  Ui^um  roollis.  Cauli:.  concavui  c%  nii- 
nus.iaiDea  qu^iiipfvcedeive. 


A.     6.  GramM  ejfcroiJi  tx  mtmtt  BaSm  fimle,  hmilm^  i»  mtritimm  &  mmfis  lufiait.  jSeft* 

lUl4k*i  craffx,  crcbris  geniculis  artioil.uxj  &},  geniculis  fibras  tcnucs  capillacas  emict.i.t.%j  luic 
llluc  vagajitim  Feha  ingai\A,  (entipcdalia,  cannata^  inu  parte^  leu  vagin.i  c4«</m  amplcauinur, 
alioniinMi|as g^neris in  modum, femiptfdalemj  tennem>  nuduin,  enodcm,  tnqiietruni,  in  iummo 
Qicam  fiiftmentcm  c  multislbicis  compolitam,  paudoribas  tamenqu^niln  fupcriorc.  Singulis  ie-  . 
minibas  fqui-  veliit  tocidcin  Iquama:  fpicas  partiales  componuiit^  duos  plerunq,  tcnucs  fic  GOtKoctai 
pilos  cmitrunt,  unoc  coc.i  Ibic.i  vcluc  ferruginco  quodani  capillitlO  htliiia  Tidemr.  Ob  tCHMtraWgm 
GUilisii&grAVitatem  ieminum  Ipica  plcruniq,  deorliun  nutat. 

In  ttcnoiSs  matkimis  fitquens  occurrit  i^t^ 

RacBoes  huic  alba%  libi  ofx :  Ti  lia  anguila  &  vix  i  digtti  paitem  hta*  poUidd  viridi^»  cankm  ali- 
qooalo,  ampled(»tia«  dodrantcm  ionga.  CMdk  pedalis,  trtquetrus,  nndus,  enodis,  in  cacumine^ 
ViMr  gettans  colore  heri>9ceo  leit  te  vsnfi  fttvkaiiKe,  ^  fpicis  parvis  qumquc  vcl  (ex,  vcl  pionbas 
pauLioribufvc,  conipodr.vt;,  hrevfl»?,  tcrctibus,  (quamolis,  fqr.amis  {cpx  nihil  aliud  funt  qtiini  utri- 
culi  icimna  co.itincnccs)  coniprcfSs  &  acumiiutis.   Ad  fDicam  autem  nulium^ppoiuturtblium. 

In  (lagno  quodam  non  long^  a  MMUto»  i\m  n»us  CduM,  m  agni  Warwioenfi«  propi 
liF}«M&MinWailu>  &alibivarminloca  . 

A>      8.  Gramen  ryferoiJes p^nlu^re  majrts  _ff>icJ  compaf!'!  C.  B.  r  -'«,^^'  ryper.vJfi  aijnaticum  ffncA  , 
•■•  ••      •        imegrd         Patujire  (jperoUesGcc.  cjp.faiujire  majuj  L*iik.   <C|ic  gCCatCSCpttobCy. 

Triquctmm  Cyperi  tollit  mm/cot,  dAitalem  &  (e(quicabitaiem,  foliddm,  enodem,  ima  paite 

qiViti;or  aut  qumq,  foliis,  ciiiii  vagin*  inflar  includcnribus,  cinAum,  cxijr.i  nu3um  ;  c-ujus  falhgi- 
um  ornu  fpici,  [P.ini^s  qi-.Oiianiinodo  limilis  J.  B.j  lclcuncialis  &  ri,i|Oi,  c  'qiumis  comprcfus, 
acumin.icib  iv.  (luus^siucjdo  aculeatis  compoiita  :  Siintautem  fquamx  lu  mjul  «iiud  qu.;m  loculi 
jptangiilareiij  y<Mffl>iVntmentes,  Milio  fcrc  acqoale,  compreffius.  RaJicet  (ibroisj  ex  dcciduonim 
ftHaram  fmns  como(x,  Folia  mediocriier  laa  caulem  reri^  longitudiiie  xquanc  Ad  bafin  fpicB 
plcrunq.  appoiiitur  foliolum  anguftum obloagam,  aliii|| cdam leaMenon  ad  bdes  ^icanun  par> 
ticularium  totalem  componcntium. 
-  Inaqaofiifiegaeiiitialcitni; 

A.    9.  GramtM  gftnUei  ffkshm  numit.  Gr,  m.  ffkA  miiikt'MiMlH  Paric  qy.  «wrwwp  Ger. 
dcfcr.  9f.}^ar«M«vfavawi^rft  C&  JL  B.  «p  lOBKtgSiko  Wmi^. 

gtafjtf. 

A^ecedenti  fimillimum  cft  hoc  gcnus,  (ed  multis  numens  minus.  RadiM  oUiquaj  fSxis  craffini^ 
colis  rufefcencibus  donara.  Canlkult  oodalcs,  terram  versus  plfhmq,  redinati,  ima.paite  (otits  afi* 
•qtiot  [icx,  fcptcmvc]  eum  vaginx  mftar  obvolvennbus  aIiquo.ifr|,  Linfti,  carrer.i  nudi  .id  (picitn 
u(a  qux  nnnus  coiiipaAa  eftquam  in  prxccdenti,  c  (picis  mmus  arctc  lhp.itis  compolica.  i/trt- 
culi  £cyfMMM  illius  nmilia.  ^«6«  anigiifb«  carinata,  modici  laaiff^  tamb  tamcn  canKbttS  bre* 
viora.        "  , 

Sxtn  aqus]4eitui(|,odinir,  in  pafcuislnmidiailbus.  . 

A.    .10.  Gramtn  cjferpiJet  fficatitm  mitmj  ffiei'  Itiigd,  JtvuliS  fcu  tnterrupJ.  C^C  IclGtC. 

QpUuft  Cncni^^aljft,  lnit||  aIoiis  iiitcuiivic^  fsiitti 

KaJix  obliqoa  fibris  crdBuiciults  demilSs  terrac  finniter  adhzrefcic  '  Cmliaili  dodnmtales  aut  p^ 

dales,  tcnues,  tri[]uetri8c  ftriati,  tcrr.un  versus  plcruin},  reclin.ui,  mup.i-.  cc  iex '..K^  rivc  fJif  ^tX' 
guftis,  carinacis  cincti,  enodcstamcn.   Folia  ctcnim  omma  caukin  ad  tcciam  J:cri:  longicuduiis 
partem  ceu  theca  obvolvuntfic  inc^idunt,  &  inferiora  etiafn  lupeifora,  omnisttpiC  e  ra>iice  uni 
Gum  caolecxeunt,  adeo  ut  imapars  caulis  1«  fejpt6iive  wlut  vMpnis  .integatur :  mod  Sc  alinr 
MamluqusgeneriiGivnlit^iaooannDMcA.  %ica in fimino  4;aiiiuinb longa,  divulu  leuinter* 

•Sfffl  nipt». 


Digitized  by  Google 


1 2p8'  HistoriaPlantarum. 


rapca,  c  lcx  nimirum  fcptdrove  fpias  panris,  fquamofis,  lclEljbus,  cx  utrioilis  aculcatij  ooiii]po(ui^ 
,  longtus  di(lanbbiistinf<Bnoresincelligej  coagi^         Fo/m  inKrdum  felquipaltiMru  fiint  &  k)n- 

.  giora,  caules  ip(os  lonEitudine  vel  xquantia,  vd  edam  excedentia,  quo  k  idiqms  hujus  goteris  ^ 
catis  dUTeit.  b{>icz  inrerioi  cs  ad  exfNtum  ioUuin  vitide»  onfpuAiflinMim  cafaboeiiin  «Mnem. 
.  in  palcub  locis  humuiioribus  na(a  amat  - 


Ai      II.  Grmm»  ejfinides  fficMmmmmnmmyCyei  dnmlti  acmltati.   Gr.  Jjh/ttiamt  j.Tabb 
,  farvmm  tamtfMmm  cum  ffics  Mulut*  J.  &  wtmtrefttm  gUkmm  4.  fivt  Jfiat  ttrvn  ffftrm 
C  B.  Zf^t  leaftnicilip  fgilu!^€fgmig*gtti^*  Am  Gr.  «jtmJu  nimnnm  mm- 

lafium  Park. 

Radicumfibntcnffiu(culx,  fto  pUntuLe  modulo,  nova  in  ambitu^nuna  emittences  herbam 
pn>p.ngaiib  AA*  angpfta,  breria,  imoscanliculofi  ut  in  praoedentibis  oi^unr,  fimt  autem  A  pal* 

mircs  &  intcrdum  telquipalmares,  ccniics,  triqucrri^  rpicim  in  fummo  fu/lincnrcs  tribus  plerunq, 
giomeruli»  folhculorum  aculeatorum  lcmina  inciudencium  a>rapolium.  Utriculi  per  matunta- 
tem  extrwCun  mtip  lefledtantur  qoim  .in  pnBcedenribiii^  nnde  itfjgM 


lisioG»paUlribus,  Ibb  putiido  8e  Ipon^olb  ptenuM^  orimr. 

A.     II.  Gramtn  cjferoiJci  femintbm  JUorfum  rtJUxit  fulicifirmihm.  flc&^at^. 

Uiqni  palmans  m  lummo  Ipicam  geftat  brevem,  raram  ^  fcminibus  paucts,  pulictlbr- 

inibnsdeorAmreflexis,  (padicds  compolium. 

In  paluftribus  putridis  oritur.  Parvitate  (ua,  figura,  colore  &  (itu  (eminum  a  reliquis  hujus  go- 
nens  £uak  diltmguuur.  Senuiu  qiMntum  mcmini  tnquetra  lunt :  Plantubm  accuratc  deUaribcre 
^iaadocfvoopie  fiiAa  ent  negleipiis  { tn  pifailfato 

*  1%.  <htm«»tf^mtmT3h.ffk0tiiiikifticiiugr0  J.% 

MoUs  cum  J.  B.  ad  Gramen  cvperoidcs  acccdere  videtur,  verum  quodnam  genus  iit  nondum 
eonlbt  Confulcfiplacet  J.Bauhinum  lib.  16.  cap.181.  8cCBnlin»imTb(HbLi.s>f.  frll. 
11,7.  caiGiamca  tyjhoidtt^ic»  multiplici  digtur.  - 

*  14.  Criwmqysretffj<i>afifaw  & 

Quod  in  huiDidis  ad  Sellam  novam  Mon(pe(TuU  priroum  vidit,  auoAc^  TMfpiol  abundare  juxin 

"  a  i  ~ 


Isidum  ainiiem  foSii^  annova  (jBcdtslk&aboauiibQsiiiiperius  iinobis  dela^ds  diveiiA__„ 
—  SiXMyw/accniM&deKtvaim  iwUsdediflk,  mk  ienipalnm  euouflec;  'HKam^ 

*     (de , ' 


*  15.  Otmim  ^fftMbhmfiii^^J^^^ktHmriJi  nmm$tpiSkai 
*  xi.  GrtnmB  ijfunmm  mnmtftm  ITakJ.B.  mmmfmm  fpcipAUt^inciirviC^ 


XAliejliMr  (ibrofis,  ftliii  angultis,  dodrantalibus,  acnnunatis,  cadAm  rq|Mdis,  pedalibus  fpcm 
duas  tr£(ve  ex  luteo  purpon&eniss,  trium  undarum  fu(Hnendliii^  noUi  iiyngp^iBiBVCitai  liiwi- 
(pdium  pntoium  &  lamnmiiq«|^ 

ftnter  has  &  alias  adhuc  quati:or  Gramims  q'peroiJis  fpecies  novas,  &  \  HBIIlinB  eole  fepndt 
ttl  pnqionit  &  delcribu  Parkinlonus  in  Theacro  fuo  Bocanio).   £z  iunc 

I.  Gnilllcn.Gyperoides  Danicumglabrum  foliis  caryophyilds.  ^ 
*  1.  Gnniene)rperoides(picati(iiladegantiajmipanKuUBe]p^^ 

3.  Grttnen  cyperoides  paluftre  Bayonenfe. 

4.  Gramen  cyperoides  Bayonenfe  Ifchrmi  paniailis  fiifcis. 
C^HM  ad  (Ingula  gemcula  c  fbUorum  Imubus  duas  crcive  plerunque  fpicas  promir :  quod  fi  ve- 


rumlk,  huicgeneri  pccuhareelTogridetiu-^quantumha^enusobrervavimus. 
HofumdelmpcionesiFM^Idnlbailuffaampetas:  nam  q 


I.  Granmcttyopli)p]litBmiiemoiolum  Ipicl  mulciplid  C& 

Itcm,  ^ 

%»  GnmencaiTeflijdhnpm  montanum  ^idi  varia,9ijfaimr.* 

Item,  ,  ' 

).  Gramen  fpicaoim  anmiAilblnm  monanum  ^dm, 
Gnminbciperaidisl^edcseaendenmr:  qnanundetoipdoiiBs  in C  RpiodfoinolMbentBr. 


17.  Grsmtntnjr,:,Km  ijperoiJei  J.  B.  cyftrmiu mtrilmim  C&  ymm  'tfpimiit mtyimm  IxAk 

msrittmus  Narbentnjii  Park. 

CB. 

^Rftiict  nititur  lignola,  longa,  rufi»  nigrive,  gcniculat.i,  prolixius  fcrpcnte,  fibrif^,  cjpilhtaj  mul- 
dsvillofisams  addicis,  (apore  grato:  feliii  longts,  pallidis,  craflis,  porraceiSj  lentis,  Ipariis  8c  indcxis 
«««io»  pcdalem,  rcxundum,  livera  nudum  fupcrantibus,  aijus  fummitan  capuc  globofum,  Ampcio- 
prafi  magninidine  &  figMia  iuitdet.  cortKoluiDt  (qiuunilque  f<tfftum«  ex  lateo  ru^ccn»  6au- 
-  .  "  ^  hino 


t 


uiyiii^ca  by 


Lib.  XXIL  T)e  (jraminihns.  ^^99 

haao  rodius  ex  nigro  rubelccns]  IplendcntqQe :  «u  folu  plerunqiw  terjDU^  t^^^utrinque  Dale- 
dumpio]  aliquanoo  quatema,  crtancialia  8c  vdnti  oomna  prooiinente  iub|tciumur.  Stmimbut  ell 
nifcfcentibus,  trianeuHs,  mediocribus. 

In  BrenoHs  litonbus  propc  Neapolin  copiose  pfovenic  Habetur  etiam  ad  mare  iMonfpelii. 

,*        •  Cypen  BMmimt  MSt. 

Hi  majores  funt  plerifquc  aliis  hujus  gencj  js,  radicibus  tucxjrofii.  His  umen  ob  oonvenientiam  tn 
paniculis  jqpamaiii  rpeciw  nomiiill»^  minoribmaocenfema». 

A.    I.  Cjperus  longml  Ger.  Qihntn  Adc.  mbmm  raikt  lo»ga,  fiv€  Cjperyi  OScaid. 

rum  C  B.  fnniculd  ^mi  ftOtld  }.  &   <||e  tltillttCp  €VOm$t  M 

(engliff)  ilSflliJigalc. 

EMdidlms  eft  oblongis,  geniculatisj  mulcis  intcrnodtis,  Hbi  implicicis,  ut  funt  radtces  ArundinuQ, 
fltGramiliiiinodofammo  ce^te (erpentibus,  fibris  mulcis  capillatis,  e  punicco  nigricannbus,  luccu- 

lcncis,  carne  vero  in  fiibluteoalbtcantc,  odoratis,  fubamans,  cimi  ob  ni:;ii.im  Itvcorum  humidiuccin 
amantudo  non  tc&c  perfendatur,  vcl  (iib.icnbus  cun\  qu.id.ini  adilneboin;.  J<.adicube  quinccum  in 
Olivares  poitioncs  cxcnberant  atque  ica  tontinuatar  limc  ut  in  l-ilipcndula.  Foha  habet  Anindmacej, 
porraccis  iongiora,  graaliora,  diu^iora,  dorlb  eminenie  Sc  acuco,  uc  tanquam  acies  manus  evciien- 
COtn  fcindac.  eft  aibimi,  nonnunquam  eciam  altiore,  eredo,  enodi,  glabro,  ftriato,  tdque> 

tro,  mcdulli  alba,  ut  in  Junco,  refei  to ;  In  cujus  cacuminc  folia  minora,  quadantcnus  floILitim  di- 
Ipoiita,  comx,  quani  eciain  fuperant,  fub)ccJta.    Panuula  (cujuba  (  Junio,Julio,  &.  Anguilo  (ubruf- 
ti,  &  diim  riorct  Agallochuni  icrc  olcntc)  lata  laxique  ex  cacuminc  dep;;ndccj  in  cujus glunus cxi- 
ipmro  J**'>"*  durum,  oortice  mgro  veftttimt  &  trtanguium  tncluditur.    Quod  lcmen  (  ait  tallupius  J  \ 
mfi^ffimum  in  noftra  Oriza,  in  noftris  regionibus,  &  (i  comedatiu-  inebriac  ut  Lolium. 

In  pratis  circa  Monfpcliuni,  inquc  Sialia  &  Italia  oblervavimus  locis  culns  &  p.ikiflnbtis.  D.  Lcau. 
Newton  in  inliila  Vurbeck  dicta  Dorteftrii' Anglix  cum  mvenit  piopc  S.icciluui  quoddam,  .1  latcre 
Paitlandiam  inlulam  Ipiitantc. 

SnMiiachica  eftj  &  uceniu  hujus  radix :  Usus  prxcip.  m  urina    mentibus  cicndis,  crudttate  ven-  Vtrei  & 
tricQli  ooA&mcnda,  hydropc  inchoato  pnefovatido>  odUca  ac  vemginc  diicutienda,  iiitelleau  robo- 
rando:  madicita  ons  fo^roicm  cmetular.    Codz  vel'lliaoentataoleo>  OOiltda&illipofiui«ilii>aB 
ac  poSbni  calculuin  depeliit      □rinam  pioncac. 

Si  radicibus  pulverilacis  laccharum  &  mcl  addatur,  &  aim  pa.ico  vino  (imnl  COquanllir,  ddoin 
taieolas  dilicccncur,  &:  julculum  afiundacurGingiber  condicuiu  xmulabtcur. 

St^iitcs  cura  radicibus  (ble  exliccacos  &c  aceto  conlperfos  fruftatim  cundunt,  &c  vcHibus  intCi^pCH 
nuncuc  liia  odoris  gratii  commendenc  Galb.  Ruell.  Sic  Sc  Htlpani*  &  Ir.ilit  nuihercuLc  radices 
accto  paratas  pro  odoramenco  ac  fiuvi  liiffitu  recocidunt :  aliqux  etiam  exmde  pulvcres  confidunt. 

R.idix  pulvcut.ua  ad  5).  cimi^iicaIaT«ndulxpptiiniifbe(TOexpdfit>  ut& iec!^^  JXPa^- 
mer  etc  dictatis  D.  tricrmanni.  • 


a.  Cffenii  ftmeula  eraj^e  mmus  ffarfj  J.  B.  ji»  Cjfmtt  nMaJSw  miim  Gtrmtriau  C  B? 

Cjtp.  ret.  littcrtui  modurus  AuglttHs  alter  Park  ?  . ' 


„     I  toliit  triangularem  ad  cubiti  &  (efquicubitt  alntudmem,  qucm  ftipant  fMa  ^amineaj 

 i,  carinata,  acuto  dorib,  gibba:  in  cuJmi  fummitate  Mia  duo  auc  cria  breviora,  anguitiota 

onuntur,  quorum  iinu  pantcu&le  explicant  fufcz,  flofculis  pallentibus.  Radix  c  pluribus  oHvan- 
bus  glandiDus  conftat,  colore  (bris  fiilcOj  intus  albo,  (iibftancia  duri,  dulci. ,  Hiice  adiuta  comphira 
filamcnta,  glandiumqoe  initer  fe  connexat  per  filanwiica  fic colmnm  cidfiaidiniB  «qwuKia.  Vifens 
odore  defticuimr. 

-  Fkcet  Joiuo  &  Julto  luo  nimio  reptatu  molcfta.  Ttmfm. 
.  Pianitam  cujus  defcripttonem  c  J.  Bauhini  hiftoria  mutuatam  dcdimus  eandem  efte  quam  C.  Bau- 
Itinas  Cyferum  rotunJum  tnoderum  Germamcum  appellac,  minitnc  dublcamus.    Nam  &  delcriptinnes 
pcr  omnia  conveniunc,  &c  C.  Bauhinus  (e  cam  vidilTe  ajc  copioic  in  horco  Montbclgardcnfi  i 
joannc  f  acrc  cultam:  cui  eciam  uicin  cft  cum  eo  qui  m  icrobibus  &  rivuiis  ad  Scaldx  atiueniifima 
tlucnta  provenit>  LobeLo  monentc,  cui  Cypttusaquanciis  Sqiiientrionalii;  at  Ceiflenrio  Cfpenia 
rocuntlus,  nigras  inodoras  racUces  habens  dicicur.  * 
Ciiabrarus  apud  J.  E  hunc  Cyperum  rotundum  odoratum  vulgarem  C.B.  fadt.  Venjmfirei^d 
pidlus  fic,  nec  panicula,  nec  radicci  tonveniunt.    Notaiidutn  tamcn  P.  Magmi  obfervarc  m  Planta 
^  ^propc  Monipclium  naioente,  quaip  pro  Cypcro  rotundo  vulgart  C.  B.  habet,  cauJcs  cx  radicibus  ro- 
'  'cundis  exire,  uc  in  icone  Cypen  rocimdt  modohGennanici  cjuldem  C.  R.  pin^mmr^  non  aucem  ra- 
dicibus  iibroiis  appendi  rocundas,  ut  in  ioone  Cyperi  rotundi  odorati  volgans.  Nos  cerce  in  plantis 
noftrisiiccis  Monlpcht  coUcAis  inveramos  Cypcri  paniculi  crafGore  miniis  iparla  culmum  &  pani- 
culam.   Fortc  igtcur  Cypsrus  rocundus  odoratus  vulgaris  t.  B.  ii  Cypents  rotundus  inodo^|per> 
matucusuna  &  eadempianca  funt;  dequo  tamen  ob  iconas  cantopcrc  diverlasdubitamus. 


*       Cyferui  rttimJHi  Oritntslir  nu^mr  C  &  Cyf.  Sfrista  &  Gnfiea  rttmJkir  J.  &  Cjf.  f 
tunJmi  odtr»tmt  Sjnaemi  Parit.  rttmmlmi  Sjrimtmi  Ger.  enuc. 

Mf'm. 

Rinliakmi  eft  iptundis,  Olivat  craificie.  mulcis,  medii  quadam  fibri  canquam  iilo,  FiiipeoduU:  mo- 


ddb  connexii^  Taiiis 


ndis,  Oimt  crautcie,  muicis,  media  quaaam  nora  canquam  nio,  f  tiipeoduU:  mo- 
ftriisafperfiSf  ferisftibru^,  ali^uando^rubentibo^  aliqnando crfam  nlgi^|to^ 


I  ^oo  Hi  sto'ria  Plamtarum. 


Lttnt. 


albidis,  aromJtici  odoris,  &  acuci  iaporis.  Feiw  elt  porraceis^  loiisKiribus  tamon  atque  aoguftiori- 
bus;  cttiU  cubitali,  angulofo,  in  oijas  caaifnine  fo£a  aBqno^  ftdlc  mnodtim  iB^oflMT^qiiiW 
fpica:  aliquot  herbacci  colorisj  iemina  continentes>  prodeant 

In  i^'pto  ctrca  uibcm  BiffJet  in  muiicofii  humjii&  oopiote  Rau«rolfiiss  vidic:  in  Niio  fiumioe 
Sc  pluribus  jEcypti  Ucubnsveiiods  paluftribus  oopidiffimi  provoitt  Alpbomoinnie. 


4.  Cjpertis  rotimdiu  Orimttlts  mmor  CE  Cff,  ftmAtt  mkm  JUr.  fir.  •ftMMr  Sfri0m 
imw  Paric.  MwiwCWrmu  Ger.enia& 
'  C.3?. 

IIic  illo  duplo  minor  efl:;  comce  fuIcOj  villolo,  priori  fapore  &  fxlore  fimilis^  qui  non  mad&  h 
Syrue  montolis  u<iis,  led  cciam  Ulyrix  &i  Apulix,  ubi  fponte  provemt  m  Italum  <kfertur. 

nunorts 

amank* 

5.  Cjfmnrc.tifJui  minimtu  HiffanicHi  C.  B.  rc:.  oJor,i;i/i  alur  biimilu  Hifpanicuj  Park.  Cyptrut 
•   n/tmidiu  fimiiM  tl^mi^tmi  ftdt  imaulur  Ciul  oxc.  poft.  <jitm  m  Jffmidm  Guiielmu  MmIu 


A.   6.  Cjffenu  rtumiba  Utnrtnimimu  Lolx  J.K  mmiJm  imdtnu  jb^Uetu  CB.  nhmim,, 
ktnrm  Ger.  rtt.  Umrmt  mtibntt  AKgUmi  Parfc, 

In  Anglix  Borealis  8c  Beigii  fluminum  littorcbj  lencque  fluentium  rivulomm,  &  nuris  alluvioni- 
bus  Cypen  genus  non  inelegans,  radicum  bng^  lat^uc  (paria  (bbole,  multis  &b4culntalibus  imple- 
xanini  tilamenns  Cypero  rotundo  parium  oritur.  Faiis  aiwulioia,  cmIm  cubitalis  &  ie^uicubkalisi 
nicidus,  tnquccrus,  in  quo  racemoia  fobacoospfta.  Gnftu  uiMftnngik.  JUrAwfiigpda  Ccnoc^  odarii 
'        &  iaporis  expers.  Lol>el. 

Feiidor  nobisfiut  Lobdius  qui  hninlniodi  Cyperum  InAii^BotgAliMwisliw^oeik*  Nobii 
enim  plantas  ibi  indagantibus  non  oompar^,  abalib  tamen  oblervatum  andiviniiH. 

AJias  adhuchujus  {^eneris  plantas  delcribit  &  depingic  Parkinlbnus ;  nimlnim 

I.  Cyperum  rotundum  licoreum  moddiuni  An^Iicum  alctiruni.     A  luperiQre  ^ff"'"^  fHifJIKt 
(quamoiis  nigricancibusj  cnbus  vcl  qiucuor  luiiul  )unctis  dit^ert^  cxiera  limiiis. 

1.  (^perum  rocundum  inodomm  aquaticum.   Radidbus  nigncanriba^  nmidisj  fibras  inter  rep> 
tandum  emicrencibus ;  paniculis  oUon^  ietfipicit  i  fiimmirawcanlinm  tma  gimfiltts 
a  rcliquis  diftinguiciu'. 

j.  Cyperuju  rociuivir.m  inodomm  aqu.rticum  .ilrerum.     }l.idicibus  oblongis  Olivaribiis  fibras 
cas  cmittcntibus  cum  praxxdente  convcnit ;  foliis  muito  iongionbu^  caulious  elatsonbus,  capt- 
lalfe  bievioiib»  eminencioiibas  fiilik  loni^  iimrndl^  ab  eodam  diA^ 

.  A*    7.  CjftTHs  Imgttt  iweJorui  fjlvtjiru  Ger.  longus  inoJorm  tmlfsrjii  Parlc.  Jmgns  imtdenu.JjU, 

vcfhis  Lcl'ii!o  J.  R  Unem,  tmdiirus  Ccrmanicus  C  B.  Gramen  cjftrmdet  titijmKII^ 

/o/jii  ^  MriM  ymdful^  Bocconc.  Song  rootc&  iiaftacfe<ivimt^* 

Bect. 

.  Cidfmtu  hujus  anindimceus,,  rnnindus,  gcniculACus,  homlius  quandoque  procericatem  zquans. 
fWw  in  iingulis  geniailb  Cyftrt  vulgjrb  tnoic  cinnjca,  pede  longtora,  (enuundam  lata,  (iipcrnc  an- 
guftiora^  Utroquc  m.irginc  5c  mcili.i  co(hi  Scrraculi  tolioram  moia  cxarperata&:  (err.aci :  In  cacu- 
idtie  &  foborum  alisjubx  Miiii  vd  Junci  panicula  (parsi  concraciioixs,  lucoedcncibus  etiam  iemi« 
subusnmioribus&nigricanciba&  IUr£x&M^longai  fibratt4peiaini$*GniiUniicanidleadaA|li 
modo  fcrpens. 

In  palulhibus  provcnic  v.  g.  ad  pagum  Hmton  propc  Cantabrigiam;  inloco  quodam  paludofo 
'  ad  marislicusincer  Penlantum  &:  Markitteu  uppuU  in  Coimibu;  &  in  locis  paluftnbus  adfluvium 

Tame  lub  DerjibiS  vico  non  longc  a  Tamworth  oppido  aeri  Warwiceniis.  Oblervavimus  eaam 
'  in  Lado  amnc  |uxca  Monlbejium.  Monfpetienfcs  pro  w»  «ncripm  habait :  oobb  ddcripaiavid»» 
mr  gcdepiaus  iub  rinikuila»  qnamvisingecfiaAfc 

.    €^imHtIiifmimittm^mitmm  C.9.Pulc 

.  OmiiCjBtuihinoinRradrainoinipcrfefti  dGfii^^ 

•  rat^omitm.  .  • 

'  8.  Grajmn  i  if<:r,u'rs  tamtida  nigrtcanli  V.uV.   cyp.  rmrM,pmitM  ffmfm  mgrium  CJL  Ot* 

far-zum  puLbrnm  faiuciild  eamfri£.i  mgricanse  j.  b. 

_  y.B.  , 

Proxim^  delcnbenda:  fpeciei  p.-uiI6  major  cft^  dodrantem  intcrdum  excodem,  coti  habitior ;  folis 
lanora,  longiora :  eidmi  crungidi  crafliorcs,  (imilicer  enodes ;  pamculx  Iiaud  (ecus  dididia:,  (qua^ 
ni^mguc  nuHicro  fcre  lu^rioies  iu  magnitudiiic  )nfcriorcs,  colorc  nigricantc.    l'oIia  panicuiisliil^ 
l<i^^|Pndcm  habenc  potnum,  eandcmque  mter  ie  proporoonem)  led  majora  qu^  alcerius. 
^**''  InpaluftribusnofiprocttlMQnipelbcoOegunaSjnemial^ 


uiLjiii^ca  by  Google 


Lib.  XXII.  De  (jramMiiS.  i  ^  o  i 


9.  Gramen  cjftraides  pofuetiU  fp.*ria  fuifisvtfcenie  Park.  e)P.  minui  panicula  fp^trfa  fuhfiavefeevte 
O  B.  Gr.  puUbrum  farvum  pgmculA  Utd  cornpcfia  j.  B. 

.7-«- 

Puloelli  hujus  graminis  radiccs  capillarcs  lunt,  colore  rufF.c,  palmum  tongae :  Folia  parva,  unciani 
uium,  duas  trcfvc  longa,  tenuia:  Culmt  tnquecri,  enoilej,  frcqucntcs,  pabnares  &  ((:fijuipalnurcs: 
quorum  extrcmb  fcffiles,  finccjuc  pcdicults  utplurmKini  (licct  ctiani  interdum  ^  medio  produiftus 
pcdiculusbrcvis  plurcs  alias  luuineac  paniculas)  impofiti-  pantcuU,  umbdlam  quodammodo  meri- 
ticntcs,  rpeciol.v,  Graniinis  amoris  didi  non  iti  diffimilcs,  coniprcflx,  lemunciam  circitcr  longjc,  cul- 
miim  laci,  binis  verfibus  iquamamcompadx,  colorc  ex  vicidi  rufetccnte  nitido:  Semen  minutiun, 
nigruni.  Sub|eda  (unt  tern.i  folu  graminea,  quorun>  unura  reliquis  multo  brcviiis  fcmpcr  confpt- 

In  humidioribus  &  ubi  pcr  hyemcm  aquar  ft.ign<3rant  per  Gcrmamam,  Italtam  8c  Galliam  Nar-  Loeui. 
bonenlcm  abunde  provcmc. 

A.    I  o.  Cjperui  gramineus  J.  B.  gramineus  MiJmccui  Ger.  VfeuJo  cjperus  miliactnt  Park.  Cra- 
men  cyperosdtf  mthactttm  C  B.  jaBlllCf  CppCrU^f  grijfjJ. 

Triquecrum  cubitalts  altitiidinis  caultm  fiirrigit,  queni  folta  comiuntur,  ejus  imum  medio  tenus 
fcrc  complcv^,  ubi  .1  caule  receffcrinc  ciuscacumen  fuperantia,  carmact,  duplo  Grammeis  latiora, 
.ilioqut  non  it.t  dilHmilia.  Summo  caulb  faftigio  Miluccar  in  latum  dirfunduntur  panicub,  granis 
confcrtis  Junct  gravids,  quor um  cxorcui  folia  liibjiciuncui-,  infcrioribus  niii  niinora  cilcnt  fimilia. 
Radtx  fibrola. 

Variis  in  locis  obfcrvavunus :  v.  g.  ad  ripas  fluvii  Tame  propc  Tamvorth  oppidum  in  .igro  War-  Lociu. 
wiccnli,  in  amne  non  longe  ab  HaverforA  lVefi  m  Pcnbrochia  WaHix  ;  in  mivio  Hlaciwattr  ad 
ntolcndiniun  paulo  infra  Bockin^  vicum,  iti  Eflexia  i  D.  Dale  oftcnlum,  &  alibi.  J.  Bauhino  Gc- 
ncvx,  Baltlcje  Sc  Montbclgardi  ^requcnter  8£  copioic  .Maio  Mcnfe  florencem  oblcrvavit. 

Gramtn  ejftroidtt  fparfa  panicula  Alta  Pertte  Park. 

Quxnam  piantifit  Botaiucis  Londinenfibus  inquircndum  rclinquo:  an  C>'perus  (upra  defcriptus, 
An  Cyperus  VLI.  (cu  longus  inodorus  lylvcftris.  An  fort^Graminis  juncci  quotidam  gcnus.  An 
nova  &  non  dclcripta  Cyperi  fpccies :  qux  tot  curiolos  veftigatorcs  hadenus  etfiigit,  &  fbli  Par- 
ktnfbno  Ic  conlpicicndam  prxbuit  ? 

Jk.  II.  Cjtaui  tfculensui  C.  B.  Trafi  J.E  CjttriH  dukit  rotunjits  eftdtntms  Traft  duhe  voeatut 
T  Park.  Cjptrui  efcultntHi  five  Trafi  Italorum  Ger.  cmac.  Jb\>KCt  «CppcrU^f,  02  &nt^ 

nut. 

CB.Col. 

Rndttibns  eft  teniiibus,  fibrofis,  i  quibus  globuh  rotundi,  velut  exigui  bulbuh,  ut  in  Cypcro,  dc- 
pcndcnt,  quiexaiiqua  parte  magis  cxcubcrant,  excremum  divifum  habentes,  utMah  Punici  rrudus, 
Mclpili  coronam  arniulantcs,  paucis  iincis  pcr  obliquuni  circumduclis  ac  ti  pluribus  partibus  conjun- 
<fh.s  conltarcnt:  aliquando  cicerum,  ahquando  fab,»runi  niagnitudmc :  vel  uc  Columna,  m.tgratu- 
dinc  &  formi  ad  hiiaum  mirtons  Mctpili,  cx  gcnere  Sctancar  accedentes,  oortice  tcabro  &:  rugoto, 
ctuti  cxiiccacur  pcr  trantvcriiim  ut  Arundinum  radiccs  ftriato,  cstcnias  rufctccntc,  qui  cxconarine- 
quit,  idco  linc  corticc  dici  polluiit :  carnc  cindida,  (blida,  nec  odora,  nec  mcdicata,  lcd  lapore 
erato,  alimcntofo,  dulciquc  &  Caftancis  proxmio  :  foliis  Cypero  annuiis,  arundtnaccis,  oblongis, 
dortb  eminentc  tnangulis  &  aaimin.itis  cauhbus  cubitaUbus,  angubfis,  m  quorum  cacumine  aha  • 
foli.i  minora,  ftcll.mmi  mododifpoiiu  :  interqux  florcs  Julio  excunt  tpiciti,  livc  panicula  Cypcri 
tiibriavefceiis.  Oinnia  vcrb  quam  in  Cypcro  nxuado  breviora  ac  minora. 

Kjfcicur  in  .tgro  Veronenli;  &  alibi  ctiam,  quicqmd  dicat  J.  Poiu  :  in  Sidhat  cxtrcmis  areno-  fm, 
litquc  oris  Auftro  cspofitis,  autoic  Columna.    Nos  ctiani  in  Sicilia  coUegiraui  &  afiei  vamus  hu|us 


pedioilo  commuiu :  coloro  c.uncn  rton  dift.dic.  Radicci  ob  fcftinacionem  non  eiuiiyus. 

Hanc  Ipccicm  caulem  iiunquani  proferrc  aut  llorcrc  ncc  Jo.  Pona,  ncque  Geincnis  fplc  niihi  per- 
fuatcrinc :  alicubi  fbrtc,  uc  in  Vcronenli  agro,  rarius  profert.  Nullum  planum  perfeaaro  Hore  U 
fcnUnc  carerc  concdlcriia 

•    II.  Cjperm  Indicta  BontlL 

Hcrki  luc  in  fumma  qu.mticacc  cirda  flucnca  Javx  crctcir.   Radices  cjus  tubcrofa:  (unt  non  fecns  r,rei. 
ac  Clum.rKilani,  odoiis  pl.uic  aromatici  &  Caryophyllos  i-cfcrcntis.   Undc  «rum  dccoda  per 
ahquot  ilics  lumpt.i  ivcrvoium  friijidis  affcdibus  liimmc  conducunt,  inprimis  mnltum  adferunt  Iwa- 
ir.itiis  1(1  CiOmorii  lcu  P.ualyfcos  ifto  goncrc  qu()d  Bertlttru  Indis  dicicur,    Indz  muliacs  hanc  plan- 
laui  ctiAiu  LicnJ.ii  nicniibui>  adjiibenc,  nam  diucccici  admodum  cft.   Idco  hydropicis  quoquc  con-  ' 

veiut.  r  •     L  4  ■ 

Sal  ex  cineribus  milc  cft  confumendis  excrclccntiib  in  ulccnbus  prxkitim  ^ttburum  8c  pedum. 

Cypcn  cincres  pjrnioiubus  ctiani  infpergi  folcnc  " '.  .   »  * 

jin  &  i^ud  di^trat  a  fupritfcnptii  Cjptrit  nefut  ex  dtfcrtttionc,  ncjut  tx  ^urA  tirti  cMtgtrt  po[- 

Sfffr  ;  CAP. 


HlSTORIA      PlANT  ARUM. 


p 


c  A  >.  n.  .  , 

De  ?t^jt9..  •    .  . 

Apyrus  rifi  nomfeB  peoilttre  fertitt  eflet,  ob  caulem  rriqattnim  Cyjpera  potniflec  KoseSsk 


Tmrui  UtUus  Ger.  J.  R  AmifMnm  J^ttk»  PMfc'  M&r«M  pvt  uEgypiMa  CB.  Item 

■ 

Hanc  iti  defcnbit  enjdirifT  VedinRiiis :  AiTut^  ab  Aruridincis  fibrofilque  raJkibui  [Cafalpinus 
ra^es  hgfwlas,  craflas,  Hariindinis  modo  genioulatas,  nomcrofa  fobolc  in  obliquum  tendentes,  fa- 
pore  &  odorcCyperuni  .xmubntcs,  ied  infii  muis,  (ijbrufiis  Papyro  SiciLinx  atrnbuirj  circa  Nili 
j^pi^ntk  ripas  cMilt  numcrolb,  triquaro,  non  raro  |eptem  cubitorum  menfuram  fpcdofa  proc&> 
rirtte  otbn  xquante,tum  fuperante.  FtUs  drcft  atnuiiqub  fiapi  exti  cnuun,  mkrub  ampliora  Spar- 
R.inii  Cyperive  inftar  repanda,  liiDernc  minora,  qu«  rastattpn  vebti  calycem  mnalcenti  juha-  fubji^ 
aunt.  Denlb  ibminum"ordmc  ftiparum  caulis  raftiglufn  carfaricm  exprirait,  &  arc.i  (ujiiniuni  hu- 
IW.inimilliili  florci  apiccs  oblig.uuni  cii  CLimphcit.i  hedeia  thyrfum  cffingunt.  J.  Bauhinus  /ic  |Id> 
team  oanttlD  ^chbit.  Floribus.clt  pe[(]u.im  ipccioiis  &  luculcntam  in  ambitu  cxlaricm  effi«jn- 
ribos,  nmiieiufe  gracilibus  chyrfiiiis,  denfo  &  xquabili  comarum  llipatu,  &  apicibus  prorninennbu^ 
Fcrul  r  m  mrnluni  ooUc^tis,  non  ut  Cvpcri  fparfis:  nimis  omatc  &  minus  clart  Cxfalpinus  co- 
mam  latam,  cx  numerofis  p.\rvis  juncis  t;  ianguhb  conflantcm,  in  quorum  fufnmo  flocci  rufii,  ei 

-  aiGrftit;4M^i/  ftrfftcue.. 

'  Fkpynis«  quam  Cx(ai(Mnus  in  horco  Piuno  almt,  cx  Sicilix  palufiribus'(klatamj  quam,  codern 

atil|>re,m  Sidlia  vtilgo  Piperum  vocant;  quam  J.  Bauhinus  in  hoi  to  diAo  Odialpini  bencvolentia 
vidit,  nobis  non  ilitcr  ^ltflcrre  vidctar  a  Papyro  Niiotica  Vcterum  qu.^m  ni;igmtudinealijlquc  .-jcci- 
dentibus  a  loci  tiivci  lic.iru  ortis :  ncquc  J.  Bauhinus  aucetiam  Cilalpiiuu  iple  diibnguunt ;  alitcr 
quam  magnitudine 

Virti  9         £x  Paf^ro  olim  chartz  hcbant  ad  la  ibcndi  ufum,  conficiendi  inodum  vide  at>u«l  Plinium  Ui.if. 

1 1  >  1 1.  Hxc  ante  repertas  fhigcs  v^gyptiis  alimenmm  [  omnes  enim  £gypti  jncoLc  &  cnuiam 

&ehxam  &  aflam  ni.mt^uc.ib.int,  Js:  f.iccum  c!evomb.int,  manducamentum  autem  cspuebant  ]  flra- 
gulas,  navium  contcxtuin,  valbnun  uteniili.i,  tloi  cm  ad  coronandos  Dcos,  &  calccos  horum  laccr- 
ODcibus  prxbebat.   Radix  in  ufum  ligni  ccJcb.it.   Cl)iii;rsi,  icterente  Alpmo,  foliorum  mcduUi 

-  wantur  ad  nloerum  ora  dilatanda.  £x  icapiquc  combuiiu  cmerc  rccentia  uloera  curaot,  qui  eciam 
maligna  angeri  (  fxpe  a(|>ergatur  )  non  (uiit.  Ex  fcapis  recentibus  aqnam  deftfllam  ad  ocalp. 
rum  !i;lf.ilionc5,  c.ilij^ines  ,ic  obkunt.itc-;  m,iximc  proficuam. 

Chartx  cx  I'.tpyro  in  dcluaudmcm  obierunt ;  novo  clurtarum  .irtihcio  circa  Annum  1470.  (quo 
tempore  ex  Galuda  duo  viri  Antonius  8c  Michacl  in  Germaniam  &;  Balilcam  vcncnjnt,  &  fccura 
artemtlkun  antea  Gernianis  ignocam  anulcrunc)  inycnto ;  Lintea  fcilicet  ufii  detnu  &  Hacckia 
candm  miiikuxmacrhinis  aqud  motis  donec  in  iuccum  diflblvanmr :  hunc  opcimi  aqul  dfflohitun^naii 
fine  Rlutinc,  iSc  conrurli.r.  ini,  cribri!.  excipiunt,  qui  fucci  cra(iiticm  retincntcs,  pagtnam  reddunt  fu- 
pcr  fti  amenta  ad  uluin  parata,  qux  ad  priorb  imitauoncin  Papyrus  quoque  noramatur,  eo  quod  eun- 


C  A  p.  III.      .  .  .  • 

Dejm*^  Qrmme^mte$. 

JUncus  caubbiis  tcrctibtis,  fungofis,  panicula  vcl  in  lummo  caule  cxiftcnte,  vel  ex  ejus  latere  inf*. 
nus  cxcu^ite,  tc  multis  fcmimbus  majufculis  conip<)fiti  i  reliquii  grammiroliis  diflinguitur. 
Gramin^  |uncea  a  Juncts  diftiimiuncur  caulibus  foliofts  articulatis.    Foha  aiam  in  his  noa 
icmper  teretia  liinCj  led  in  nbnnnllis  fpcciebus  comprefTa,  in  umnibus  tamen  fungofa. 

Notandum  etiam  nos  communem  Bocanicumm  fcntentiam  fecutos  nonnuUas  Ipccies  Juncis  ad- 
mifcuifle,  qua:  ad  hoc  genus  prtjpric  non  pertincnt,  ut  v.  g.  Juncum  acutum  maritimum  Carribro- 
britannicum,  Gr.inicn  tniiicnrolnni,  &c.  • 
ybnCQsauccffl  a  jun^cndo  dicicur,  quod  cum  flexiIi&iiCj  rcs  eo  jungi  poftinc 

•   •■  i'  •  .  ■ 

•^.    ■!•  '.JHKttt 

A.    I .  Jnncm  acmtui  cafitulu  Sergbi  C  B*  maritimut  cafttulu  Sergbi  BarJc.  fmigtni,  ftu  Jut- 
cm  tuutm.  «fiuilit  Strgii  JlK  9^IM»9Uatlt  Jtta^Sttl^.  ' 

J,  B,.^  ■  ■'  '  .       •.  ' 

Denift  fttpatio$  tdHit  fcfqn^cubitales,  craflSufculos,  ngidos,  corttce  fpiffo,  medultl  foKcli- 

Ul.ula,  .nlba,  quos  ftatini  r  i  iJice,  ci-.jflis  fibris  context.i,  mvolvunt /f/wtr.f  vagina:,  rubcntcs,  dodran- 
tem  ciruici  longe,  couiKancibus  puuutis  cfiftis,  Sparti  Auftruci  f^ima  non  autcm  coloieni,  qui 

'    •  ■;-'*-•-  me 


'^hitizea  L7  Gopgle 


Ljb.XXIU  Tk  gramimkif.  ^ 


hic  ruiTas,  xmulantibus.  Inira  inucroneni  AUtem  culmorum  pungcncem  tnbus  qu<uuoi've  poiiicibiB 
exilkint  florum  {bminumqua  glomeria  capituta,  (tibromoda,  /ple«|dentia,  fiifca,  Sorf^!»  xinuUyi. 
ftun  roioutKCmum,  oblongum,  &  fubfuTcumcoaanentia]  quofum  examu  fubfe^^m  dlioiiuni,  m. 
didem  erumpens,  cx  latiore  pnncipio  va^^inam  imitata,  in  acumcn  definens. 

In  arenolis  cumulii     OccKknt.ile  Canibri.v  llnis  Merionctlienrc  copiolifllmc  d-^icur.    C.  B.iiil»i-  Ltem. 
nos  circa  chermas  Aponianas  fiequem  dle  aic,  ut  &  noa  ioog^  Moo^lio  ad  piguin  PtrmtU,  uno  in 
tott  ilk  on  nafidma  p«ffim  irafenit; 


•        A.   ».  Jtmmt  sentmt  mmHmmt  t^ifitidi  ittmuki  G  &  utum  mmritimiu  Jtcr      k.  ' 
C.B. 

Hicmulto  procci  ioreft  tprarcedente]  inqiur  C  B^uhinus,  [imb  nobb  oblervancibus  niliilo  pro» 
oenor:}  radice  cralla,  lu;nola  &  nodol«j  -fibns  capillata,  ruffi^ooitice  obduOa :  eaUmjg  iivc  lctipis 
permulos,  duos  cubitos  kipcranabiis,  adexoitum  rufitunicaopsnlis^iungpsa  moduUi  (ar«bs,  in  ver- 
tice  mucrpne  pungcnte  dupjict,  «lcero  frpe  imais  quatuor  capitula  (iiperincei  alcero  breviore,  du- 
oifum  rclicxo  :  inter  quos  fcapus  didllic,  pediculi  proJcuiu,  Inns  iwe^  .i>-  t;icces,  incus  vcluti  cana- 
liculati :  ciffitiila  pitva,  rotuiuii^  aipera,  Spargami  ^orma  iuliiiienccs:  nuiiiiLnquani  vero  cafumia 
plara,  afpeia,  conglobata  iinc  poliailoproKii)^  «M^om  «mple^ntur;  quibui  niailejumo  /Zm  cA- 
piUaccus  8c  canthons  iniidcc,  ieu  laaugp  moUis,  mvea&  tomentoia  uiftar  barbula;  propendet. 

In  StciOa,  Itatia  8c  Gallia  Narbonenb  ad  marls  litus  valde  frequens  eft.   Kuper  ctiam  in  Anglia  Lcem: 
detexit,  in  comit  uu  Soincrfcci  D.  Sccphens. 

£x  mcdulla  &  eilychnia  &c  alia  4  arculatoribus  (iunt,  onde  columbas  corameqiptias.  volitantss^  "^J"*'  \ 

...  "      _    •   -  .  '  .  I 

A.    V  Jumui  Mcmittmaritmmt  tmthtrim^iib  CB.  2ixk.  J.B.  \ 

•   C.B.  '  '  ■  I 

tlmlice  c(l  repencc,  fibrofa :  a  qua  alix  radicuLc  prioribus  odiccatis  naicuacur :  hinc  culmi,  quos  ! 

ad  radicem  bievi.i  fcha  cingunc,  {xxlales,  crianguli  exfurgunc,  &  ineitiiemitatem  pungentcm  deli»  •  1 

man^  &  pauio  infi^ataibgHima  Jatcre  fkwous  xaoemolwmlefe^  eK.piimUt  irlliM  liiwibn  ihwt'  1 

^  oonftans.exit  ^  i 

In  m.intiniis  propl'  Fr^-.nn^anjm  ^  Peraicli  or\tuT.    Apud  nos      np.is  Th.iincfi5  tla.  ii  ram  fiipra, *  i 
qu^  iuiVa  Ijonduiuraj  ut  a  iidc  dignis  milii  relatum  cll :  quaiuvis  ipic  nec  lU,  ncc  aUbi  euin  Ju- 
AennsTiderim.         ,  .                 .    .   •      *  • 

%•   4-  7-iem  mutm  mm^iimu  Anglitut  Piark.  diBUltl  Jbta  l^ar^  ilUif^.  . .      ,  * 

Eoiicin  modo  radicibus  (e  propagat  quo  alii  Junci.   Sunt  autem  icapi  leu  caiarai  iciquiciibitiki  ' 
auc  alnorcs,  ccrctes,  l.vves  ofajcuruk  vindet,  durioies  tt  (blidiores  mulm  qaimJoiKi  lcna  wiijpfk, 
in».4*j^.»it»ritj)tr  irA^i  ferAi  al^nr^iw  ii«.ji[^irii/i;n<<  iliK.irt«i  miilw\^  i^iAwi» «  ad  imam  iiibiaB  qua<' 

tnorve  thecis  fquamolii  ex  mbro  niKficantibas  dnAL  E  lcapo  in  fimim  enivaco«  6c  in  duo  oonraa, 

altci  o  .idmo  lurn  brevi,  (^uluito,  (elquipalni.iri  nut  ilodrantali  ab  .ipicc  diftanda,  crumpic /i«iff«cMib' 
ampla,  in  pliii  cs  pai  tialcs  paniculas  divil^,  unu  pra:  aliis  longo  pcaiculoinfidentc  &  iuprarcliquas  ' 
emtneiite  ac  ii  (oparata  cilet.    Panicula  in  latituilincm  minils  diifuia  eft  qilini Jimci  Jattt  wilg,  qo» 
lore  albi  (padicd  taniiUd  utennixtOj  valcuhs  triangularibus  compofita. 

In  mannmis  pabiftrlbiit  oopiofeoritiir«  nt«  r.g.  dtaa  Gmi^^ 
tak  Ombcui  Iftus. 


A.  f.'  7«MM  acntus  Gcr.  acutm  vulj^aris  P.trk.  mMu  fmiimU*ffm-ti  GB,  ^  Jmnmfk 
'.  *  Imeaii  J.Qi  Cmnmon  i)iic&  iftut^. 

R.idix  prop^  tcrrain  fuperficiem  obliquc  iiicodit,  fibrrs  frequcntibus  fului  d^miffis  (iimiter  depa- 
£U  i  Plunmi  indc  coniern  junci  c  capitulis  fcu  gemnm  cr.illis  U  vcluc  hulDolis  iquamis  memb.-aneis 
fi>adioeb  (plendennbus  obvoluti  cxcunc.  Hujutinodi  membraiioli  foliicuh,  ipadicco  colore  fplen- 
nentoi»  ac  ll  poha  cUent.  intiroo  rehquis  mulco  long^orej  imum  iuacum  ad  palmi  &  amplH»  lon- 
gitiK^biem  involvtmt  6c()b«cftianc.  ymiei  (eiquicumtales  funt  &  aItiores>^t  acilcSj  teretes,  (biarij. 
cnrtice  ci,iflf>,  medulli  intus  p  iuc  i,  non  t.iiiieii  in.uiCb,  c  r.idicibus  omnes  ormndi,  nulh  (  qLiaiiru.n 
nosoblcrvaicpotuimus)  cx  alioruni  liiKibus,  uc  lcribicDodona:us,  ciimque  fccuti  abi  plenquc  iioca- 
nk;i.  Force  alium  &  ^  noilrate  vulgari  Junco  acuto  (eu  duro  dik'eriura  delcnbit :  m  acutos  mucro- 
.  ncs  excunc;  ihfr.i  quos  ad  dimidu  pUis  mmus*pcdis  diftantiam  crumptc  paniaiia  ipariaj  Tofeioen^ 
fenen  in  vafculis. 

In  paicuis  &  ad  vias  publicas  (blo  humidiorc  p.rdim  provcnit. 
.  Jonci  panicula  aruiidinacca  delcriptio  apud  J.  ikuiunum  in  raulcis  ad  Jancym  nobis  delci  iptum 
aooedUt. 


A.  6.  ymitm  mmtaHMi  falmfirii.  .An  Oxjfebttmt  fivi  Jmum  aeutm  Alfktm 

*  Fibris  maiufculis  rubentibus  radicacur.  FoAtf  numcrola,  non  ere&4,  (ed  plecunqoe  (upm  cemm 
expanla  ftelb  iii  modum,  brevu,  dura,  acuminataj  non  cxadd  rotundaj  ied  iiiperna  aanocanaUa» 
laa»  unde  reftius  fortafle  ad  Gramina  quim  ad  Juhoot  referendara  hoc 

rumexuigtc  r^jtf/..  dodr.inc.ins  .-lucpcd.ilis  firnnis  mjdulla  faiitus,  uno  tantum  lolio  prop;^  tcrranl 
cinAll^  qcccra  nudus,  |unccaiu  iii  lummo  pimcnLm  gcllajiSj  c  pluhbus  paruaiiis  compolKain,  qua^ 
&Vabe  i  iinu  fioliis»  qood ip  canb  ad  eararii  bafin  coo^it  «nMixnoc  tlm  Giaminis  hiriutt  exiiis, 

hexapccaios, 


Digitizdd  by  Google 


1304.  HlSTORlA  FlKKTAILUM. 


lieiuipatakK,  cumtoddem  in  medio  ttanunnlis  fimbnads  lutcis.  Succcdunt  capiiiU  nia)u(cuJar,  (ubro- 

^montohs  palurtnbus  folofponpdb  fcpiyriibjer  Wttm  Aflglum  copios^  nafatur;  uc  hmi 
indicare  non  fit  opus.  Prop^  Londinnni  m  encm^im^Oedlaifi.   ,       ,  ^ 

Fieura  &;  dclcriptio  Graminis  luncci  mannmi  m^Oini^d  Parkinronum  hnic  noltro  convenic 
Parldnfonus  rpecian  hujus  muiorem  habct^  ^uam  root  Oxyfchaenum  live  Juncum  acutum  mi- 
norena,  f.  1191.  •  . 


4  <T.  'hmm  tmisHau  mMthmu  Gflr.  m«mmw  FarL  tmac  iflcfibmm  J.B.  Ji 
Ilic'nMg|riQidine  it  craffitie  reliquos  rupent,  fie  procetieateTyphx  aeqoalis  eft :  cx  rtHti 


cumirubus  farpis  reclulis  pcooiimtiiscAnalicuJaci,foristerote$cxtenduntur,quilijmmo  apice  Hocpos 
'  ieu  paniculu  ruf&s,  ituequaksj  iquamatim  oompiAu  metx  figura,  infvrnc  lanorcs,  fupcme  acu- 
'    mmatiorcs  Minent.  Smm»  Milii  iwgninMline,  OMinmlum,  alterA  paite cooiprcfitiiq,  aiterado^ 

diaik  vuJcais  aguanir.  _      .  .  .     ••  • 

&i  ftuMiibus,  pifiinis  Sc  ftagnis  majoribus,  aauas  iemper  habenabas  mvemtur. 
Xje^  Jimoiman  mulnplex  ufuseft,  ad  leg^k^ielbpedum^adailieikanimibdes^pocta^  Inttr 

Inioiadttpeta,  ftragula,pikos,8cc 

J$mau  fat  Scirfmt  tmdmt  C.  B.  Park.  fyhatKtii  Taienuemmtani  J.  R 

-  ApcMedentemagnimdinepodffimamdifim^&infylvislcdk^ 
^^va£mTabemaeroaatanodictnir.  Heriorem defci iptionem  yidefii  apwl  JL  BanMnum. 

A.   8.  Ju»cui  Uiwt  VtJgmt  fmiKidd  f/mfa  mSrm.  An  Jmiau  ftmcuU  arundtMactd  J,  B  ?  • 

Blltt»  ^ 

Ad  biciibir.ilcm  aut  majorcm  .ilcituJ.inem  afliirRit,  fcapis  teretibus,  creftls,^  minimc  nodofls,  cul- 
roo  craifioribu^  vindibus,  glabns  &:  nitentibus,  maiiilla  Iblidiorc  &  denliore  quam  m  lequenci 
fiecie,  HldeM  eUychnia  apciores  fimt,  in mucroncs  acutos  dclinentibus.   l>3drantaii  Micem 
^adoerumpit panicula  ((>ar(a & lat^ dmula,  laltcm  in  loos ubi  humor afaondat,  alikendlD/^uuIo 
'  -  comPKfiior  e(l :  in  petiotis  tenuibos  yaicaU  propcndcnt,  muko  quj^m  in  Kquead  Jhaioo  ninora, 

palliaiora,  qu.mn  ib  plant.i  ip(a  major  fit  •  -  .  , 

,  lIiiyiSlifBtnli Ji  liiii f  ExoQdk«iippjiii^  . 
.        A.  9.  JmKviUvuimJimrit  fmiiaJs^m^M^*.  Am^mimt  Utvit  vulim-it  Patk!  A  jime, 


cti  Auft). 

Hic  aprxcedente  di^  cauKbus  ftria^  medulU  rariore  8c  fpottgjbfipie^  uode  ad  ellychnia  * 
inutilis  elt,  paniculi  compaftiore  &  vafetds  ^ninal^Nis  majanbus,  fiipenasko  cacanihi  propius 
#rumpcnntxis,  temporc  dcnique  florci>di  nuturiore.  -  \     /      ■  1 

In  palcuis  &  fyWis  loas  humKboribus  copiosc  non  raro  orinir,  cum  lupdrior  plerunque  ia  aquis 
ttnium  aut  [uxu  aquas:  locis  ccrtt^  humidioribus  quam  hoc  loco  de(cripti^^  .  .•  • 

Juooo  Ma***«Mi^  figfw  vpp^  J.  BankinM'"      mnvanir,  ixKi  item  deicriptio. 

jiiflndifiRijiiaookfini]g«ripanicldfirpRrfa,^^  *' 

•     •  •     -        •  •     » . 
ti.  ^Mfju  cmaiiMw  iv/frM  iM|/ir  C &  X B.  Plrib 


RaMtt  nititur  ca^>itata,  8c  qua  parte  alia  aliis  adh.vrcnt  8c  incumbunt,  lc\iter  comprcfsa,  corticc 
nigro  obdudti,  (ibruplunniisaeorium  &  ad  latera  cmiiris.,&  inunum  ccfpirein  coaccrv.«tis:  Scirpis 
cft  ieiquicubitaiibus,  ad^brtnm  tnnici  atro-mbcnte  &  iplendeme  te^fas,  qui  mfta  cacuroen  incur- 
▼atum,  pedis  fer^  ipoiio^  lA  htus  (cirgo  iiflb,  plurcs  pcdiculos  dntt6t,  qui  fbbacte>  iBembr!Uio(a  ' 
&  oblonga  vaicula,  in  quinque  apices  hlli  (ixftinen; .  qu,r  fn:<aum  .ingulofum,  nigrum  mmuto  fe- 
mir.e,  eoque  flavo,  lefeftum  contment.  Vel,  ut  Kucliius,  Melancranis  (eu  Atnceps  dicitur:  (ru- 
etam  eenc  ttvarutar iBoUferentium  mbdot.  iil  qoifaus  cafeidatum  lcmen  dauditur.  Aqoei^jBci^n- 
fteii^laMMk  .  .  *'  '  ■> 

>  ki  aquoiis  6c  iHnguibe$kicis>.]i^^S|^^^^ 


!  I»* 


Digitizca  by  Gc^v.f-^n^ 


LibiXXIL  ^omAut. 


*   I».  Jimm  owwiw  nfiu»  slttr  QR  J,R  ParL 

CWe  e(l  rcfquicubicali,  rotitndo,  Izvi,  aphyilo :  paniculi  iiiiilie]l«firoili,acro(piendcncCj  podicuJo 
carcnte,  Hl.tmcnris  ca^n.lL-is,  (i:t  in  Aphyllancc  ccerulca)  diQlua:  T^m  f-iv  *fittmye 
unoarum,  acucus  ied  moilis,  parumque  reliexi^uperac.  .  - 

In  FkofioGtt  Gallic  praraik; 

A.    i;.  Jiaaii  tTtfidui  J.  R  MMMvr  rtfitxa  iri/ubu  C  R*Park 

'  £x  r<M/«c«  nigra,  gcntcuiau  &  Hbro[.t,  iongiuicula  fcirpi  producuncur  piuresj  dodiantaletj  vald^ 
tenues,  qaorum  finguli  per  exnema  m  tres  ftjwtpilmares;  cenoifinimi  MUim  findnnnir:  int£ique 
hos  ad  cxomim  (edenceBjMnkukpauae,  exigjaiii^tt 
In  monte  FraAo  Luoonatum,  1  nque  Pyrends  8c  montifais  Vbxvfiat  provemc 

A.   14*  JinKelliif  Mmmm  nummut^  Cbam^cfcbtsmt  Ad.  Lob.  ImutUm  Ltlttiu  Park.  An  Jim, 
tm  bmmt  J.  B?  Am  Jwmtm  imilmjhf  CkmitfAtm  CB?  CfK  leill  «K^» 

.TVanjlTerfain  ag^  radicem,  in  (uperfide  ternr  repentem,  c  qua  obiter  hinc  fibnt  albences  demit- 

tuncurj  indc  (Iirriguncur  Juna  crebri,  c]ui  [uniculis  producunt,  trcs  unciasaucintcrdum  p.ilmuin  al« 
ti,  enodesj  unico  vei  aitcro  ad  balm  Iroliolo  cinc^i,  lecx  equinx  craliicudme  auc  eoam  cenuiorcs, 
erum^enbbus,  prope  apicem  ad  Litus,  uc  ih  aiiis  juncis,  panicuiis  l>revibus  ccili^ilflil  habicioribus 
(utmiUviddMCur)  &uaniolis,  abfque  pedtculis,  pleninque  duabus,  interdnm  oniCQ^  nriiis  cnbus, 
oolort  primilbnvirentibos,  candemiugricantibuiincan^  Iniiiuncifct»nftciii»iiz  (padiccs 
lunt 

In  arenoiis  &  glareoik  iiumidioribus  oritur. 


Locm, 


£1 


1$.  Jiuitm  txiftm  mmmm^  mncrmt  cmm  CB.  PariLj.  B.  A»Jiimm  Iftbmmlmm 
•  Thalii? 

RdUutiiii  puiilla,  nigra,  capillaoea:  caniicule  quacuor  vcl  <iuiiiquc  uncurumj  cujus  {iunnK>  Mfi- 
tMlnm  parvnni,  c\  fulco  purpiu-arcens,  quadriBdumj  in  exiguuni,  rig^diukahim  filailMlinim  ahiCII» 
infidec: /«/««ila adcauliculi  windpittm  cna^  junoea* unciamlonga. 

In  Taurero  Raftadietifi  Auftraerooiiteproverak^  - 

A.    16.  Juntuj  UvM  fmiicid^  ^«mtrat»  JUffrHoMt  C  H.  lnboj^trmi  femme  Hort.  reg,  BlacL 

«cP^  Botm.  Moiap^  Sbvm  UnclMlnttcfe  WEllMKii^j  n  V^t^bnS^ 

Magn, 

Rmlicem  liabet  ex  multis  fibris  nigricantibns,  in  unum  cefmtem  ooaccrvacis,  compofitam,  onde 

pli:ritn.i  faliii  palnuriaj  trunguliria  producunrur,  iiucr  qux  plurcs  oni.iif.:;-  lcirpi  cubitJic^,  (jiiDrutii 
unufcjuilqiic  CApitulu!!!  Ipadiceiim  proxiiicit,  lcirpo  adiuerens,  exvarus  tyliiculis  conipolicuni,  m  qui- 
bus  {cmiii.i  Aji,  jpljiidcntia,  Lithoipcrmi  nia)ons  leminibni  mino»  coocineanir.  Folla  ficiarpi 
veriitt  radjcem  colorcm  habent  acro-rubenteni. 

Pravenic  apud  nos  lods  pabifiribm^  pncrido  8C  fpongiolb  ibio  ut  v.  g.  HinMiic  tc  Tevcdham  Lum, 
mArifcis  propc  C.intabngiam.  Repedtiir  ctiam  drca  MoB^Kum :  iuMe  4  P.  Mfpnljm  nondnm 
edito  depuigitur  6i  dclcnbitiu". 

A.    1 7.  Juntus  ptrvuf  calamc  fupra  fanuuljm  compaifam  Ioh^iiu  preJnSa. 

S-^mipedaii  aldtudine  ailurgic,  feirf»  tenui,  gracili,  ponicula  oompoAli  certiA  circiier  lodas  JaQg»- 
tndmis  parte  a  fummo  fcapi  mucrone  enunpente.  '  .  • 

Tribus  hilcc  notis,  i.  p.irvicatc  fiiaj  i.  paniciilil.  oompaftiy  %•  lcapo  4upia  paiucnUm  lon^* 
fime  n-odu&Oj  ab  aiiis  Juncu  faaic  diiccmimr. 

In  wcftmorfaadia  non  pwcnl  ab  oppido  :ifinto|Midiap  inveiMt  JX  l^twm^  imm> 


A.   18.  Jimem  tsfititlii  Eftiftti  C  B.  tmmtkm  mmr  tgfkiim  Efmftti  Ger.  ParL  tdifittJiii 

Ungju,  fiut  tUnmm  j.  R  ^iilNciil^  «|  )lgjn»|tateii 

.    C. «. 

ll*/<<;e  eft  gpucuiat2j  Grarainis  auc  Aruadmis  modo  ficpeoCB^  8k  inaiimec»  fibds  impiexa :  lciiw 
^  ^-iAtfalitni»,  aByulMip  tamen  ad  radicem  duaiiim  &  Irium  aacianim,  ad  exornun  (ubrubro  oor- 
Cne  tls^,  teimi  &  fiingosi  niedoila  planis,  quorum  yertidbus  cafitala  exigua,  ruieibentia,  aiiquan- 
do  loninda,  .iliquando  oblong.i,  A(paragorum  Equifeti  vd  clavx  inftar  inlidjiit :  flores  cvndicantes 
&  viI]DlL>&,  in  laai&  cxporrcdos  Maio  fic  Junio  nwiUibos  emittu.  Sepcerabn  mcnte  in  hoc,.  <^em- 
adiuoiiura  in  Secali  tuxLu^iance  grana,  oblonga,  nigpCMtia,  dura,  incria(ccu6  alba  vidimob 

Variettt  oUeiVaiur  ■  ia  %Jjs  vel  liwpii^  a&ii  emm  cnpb  lacioratj  akcti  angmftior»  Aiu. 

la^vnBi  fieqpieBttfliinucefrt  repentareciamioaquis  llagnanrihni  Imm; 


iL    \<jfi  Jmtm  titfindit  Eipiifa^mimr     Jimiiam  C.  B^bini  J.      Jnmtiim  aifitiilu  EfK^tti 
/b»ir«»»  Cp.  Park.  ftotilig  CllB^I^ 

C.A 

Ex  rtf(/ic«/»  capiiiacds  junciis  ccnuiffinuis  rccurvus  Drodic,  quiinpuresjunceiios  duarumtritimve 
uncunim  (iibdividitur,  quotuin  .iliqui  crcdi,  aliqui  rcneiroipttuhim-iiiiniimmiinflitientjfc  Juncel- 
lis  fingjttUs  foliolum  ceouej  capillacciun  adponkur.  In 


Digitized  by  Google 


,j06  HlSTOKlA  PtANTARail. 


Om  ^  radidbas  capillorum  mft.ir  tenmbus  en«#t  fctx  cquinx  crafiuie,  altitudinc  tres  uncias  non 
«cSens,  davam  in  apicc  parvam  al.oruiil  ln|iB  gene»  mx  nwdum,  luthncns.    Notandum  auteni 


Tir  niftliiT  h**arig  peAjginim  P.  JMSwirtl 

A.  »1    ^fiwrt»  Jliimm  am  eW«  /fjw»'"»  J-  B.  jilfmm  ufitiJ*  Ltutginofo  ftve  Schtvolagu- 
'      rot  C  Kiei^hJt  batid  muUmm  lepmm  emuU  Ji^mib.   Grmm  jmuudei  Immtmm 
akerttm  Dmttemm  Park.  j[^art!«»tail«tttl$. 

Crebmex  parvis  radkabus  furrigit  culmoi,  dodrantalcs,  inrcraum  cubitales,  ftnatos,  /'o/m  prop- 
ter  terram  ftitatos.  quac  &  ipfes  culmos  aliquoulquc  mvolvant,  alioqui  )uncea  fol.a  inftylum  cxe- 
unt  .ncutum,  paulnTie  fuF»  '«^^«1»  nifefiwttia  Ikpe  tn  fabras  coroo&s  tatikunt.  Orterum  ixn- 
euU  cuim,  m  cclunatam  caudam.  canefcenobas,  «miefrtofc  (quamK  compadilera  faftigiantur, 
^loUide  hololericum  piX)V0C.uitcm.    R.ulicntur  acniquc  fibns  aliquanimultis  tragihbus. 

4n  DalDftiibas  pumdis  &  coenofis  quas  a^oflc^  vocamus,  ut  v  g.  in  ^UInnnoT^  in  Lancaftna, 
^S^lm  mnST in  jcoraut;  Intoe  nioadbas  Iblo  ipoogpofo^  aq^  bibdo  «ccoe- 

II0& 

A     «*.  **ryiw  tah(^n<  cum  parvis  captulis  E^iafeti.    An  luncm  mmntanus  fmvm 

^TumpIrVs  cafitd,:  iHU.  J.6?  JDWrf  fiufl),  toitfi  fmall  31lfflet  Ijcaftitf. 

PlurimU  fibris  crafciufculU  (ublutcis,  altc  in  terram  dcmiOis,  cnfpB^Bc  velut  undulatis  radicatur. 
Imam  juncotum.  partcm  (quamx  crcbrx  pelluddx,  mgricantes  ohwjlvunt,  ut  in  alns  hr  Siyb  paU 
nMmtenues.  firis  firmi  &  rigidi  m  ip(a  lummitate  capitulum  cxiguum  gcltant  cx  Ipdicco  nign- 
unde  ftamba  feu  filaraenu  numcfola  ibrdid^  flavicantu  cxcunc  FoUum  in  Imguliscau- 


BbnsnniaKnpattew. 

Maio  m^le  florec.        ^      ^        ..,.*>  » 

•       Jmuui  Alfimu  hmijeimisKj.  B. 

C.B. 

Ex  r«ice  aliorum  Juncorum  fimib  foha  juncea  cxurgunt  mter  qux  culmt  plurcs  tcnuiifimi,  palmo 
iiunoies>  qui  capioiinm  parvum  lanugine  albl  omatum  (uftmenr. 
iMm.  InnwHrh-»  M""?«* »  QrinMmM  Bcrnanua 

'  14.  Jtmem  farvm  faluftris  cum  farois  cafisuUs  E^uifoi,    Jmm  fSWM  mmtmmt  «mm 

LonRifTimis  f^Sris  Juncus  hic  montanus  iifque  cwbcii  demiffis  radicacur.   Sijlos  emiitit  palraares , 
'   aut  dodi .Hu.ilcs,  rcnucs,  inultis  folionim  propiertefiam  imoncns  oMiia,  qui ca»era  xquabikseoo. 
ddq.  in  liimnio  faftigio  c^pitulur»  gcftant  dupbtriplAw  bcevms       Jnnais  ciavatns,iocertqua^ 
mas longiores  cmicancibus  flofculis  lutcis.  ^        r        <  r 

Dd^ptio  hx  &  figura  J.  Bauhini  Citis  apti  refpoodct  JuncoiMbis  fxpms  obfbrvato  in  pratis 
ndb  &  locis  xMnhvs  circa  MuUIeton  in  agro  Warwiccnfi,  &  alibi  m  i^igha.  Fibrar  duntaxac 
radicum  vetuihorcs  non  rcdi  lunt,  lcd  huc  iJluc  reflcxae,  &  vefcitl  undaUtati  Imam  Janoaum 
punm  iqwunc  cidm,  pdloddat,  nigi^^ 


Jmitm  fiJimitt  inmInmi  J.  & 

Cum  mihidubium  lit  quo  rcfem  debcat,  omiiio  cjus  defcriptioaam  aind  J.BnAiiiam  icqni; 
lendam. 

•         A.  t.GrammframfttomtmofmilumiMJftNia^tmm^^ 

Park.  Cotten  graria^. 

lUto  nititur  craffa,  fibrofa,  rufa :  fcliis  eft  graminei^»  inter  qiii  csulu  tcrcs,  enodis,  junciformis 
cnbitalis  &  bicubiralis  exiirgit.  [Eara  altitudincm  apud  nos  in  Anglia  nunquam  quOd  cgo  vidcnni 
a/Tcquitur,  atnc  dimidiam  quidem]  ex  cujns  fiunmitafe  panicuJa  tomentofa,  GofEpio  mollior  SC 
tencrior,  nivco  candorc  lucens  cx  pedicnli^  aliquando  brevibus,  aliquando  oblongis,  qm  «t  pe- 
ncarpio  quodam  livc  mcmbraneo  toUicolo^  cx  rufo  nigricantc,  eoq,  bihdo  vel  tnhdo  i»odcun^ 
Junio  &  julio  oienfibus  d^endenc  iMer  lomaiaan  ad  pedieuliun  fimma  oblonga,  tnangula, 
acnta,  ran  lnlieiimr*  «  _  ■ 

.        in  paludofii  ioqiw^amids  6c nll|g|na&  piads oritnr,  &  lanngme  cmiNiUola i  ktng&conl^icna 
icpioilit. 

'  ■  ■  .  Vi 


uiyui^uu  Ly  Google 


Vi  poUet  adftrmgcntc  ik  con.icnlantc.  quarc  in  vino  npnnulh  deuxjuunt  propuiAntq,  alyi  pro-l^irM^ 
ftino  ac  oolica  ab  cadem  ciul  i  cxorto  labonittibai.  tiaiiBgiyii  copia  fi  haberi  pofleri  nnorio^iK 
Opori fixtj^  non  incommoda  forec. 

lAuidt  linuginem  pappiimve  nere  aut  in  eUychnia  contorquere  ndnant,  fiiper  quod  dunrliqae^ 

fa^bim(y>umconcrcfc.K,  autidlcbctur,  conficiunt  liSi  Homefticos  in  ufus  candelas  prxcipux  cla- 

ricatiSj  qux  ellychnusgolHpmis  &  candehsccrcis  antctcicaiij:  lunt:  inio  tomcntmn  hujus  graminil  a 
in  ellychniurn  contortum  hoc  ijcculiarc  habet  prx  Godipmo,  ut  cum  quis  bipartico  auc  tripaitiKf  -  '  ■ 
fandfl^f  injndifj»;  cum  iocta  paftin  geftat.  non  Qpus  eft  cultro  ad  illj<  in  fmftj  C^jiA*^^^  Q^^T* 

iDK  ittftar  fiuno  into^Aamm  LDcanicarum  Lubeoenfium  auc  Bninrwicennum  iapidioniin  duTviit 

rnbus,  vel  caulis  auc  rapanim  BunfeUenfiiun  in  modom  £wile  di^iafli  mt  decerpi  mieaitt» 
Pauii  Q.Bocan.gan  ?.  pw;as. 

Ji,     X.  Grsmtn  jmKtumfelu  mtiaUat»  tfmuiam  C  B.  imtetmm  smiuuiemm  JI«w(mt  Parlc  <m«- 
tiemit 

Magnitudine  non  parum  van.u,  ahis  palmaribus,  aliiis  pbdqOjUn  cubitalibus  culmiif,  nodods, 
oompreflis  ahquanculum,  fungoiis,  ramolis,  Ih  latis.  Ftlis  8c  a  radlce  lUtim,  &  ad  geniciiU  colinoa 
aIiquou(()|  amplcdcncu  graminea,  acuci^  arciadatt ;  fiu-cuUs,  e  culmo  divi^  munBtat  ft  ad  difari- 

tationcm  infident  caplcT 


quinque,  fcx,  piures  paudor^fve  (imul  juifftar,  criquetrae,  oblonga:,  mu- 
 ^   cances,  nitidae,  ^..nu.  -.cc    p.j       i     ,  9- 

birvibus,  oblongis  alias  fpicz  guxdam 


cronatjc,  cx  rufo  nigncantes,  nitidae,  femins  claudcntes  pcrpu/iUa,  niffa.   Sed  Sc  ailmuhs  aUas  pcr- 

'  n  vclut  cxcrcmentitix,  &  cx  roliaceo  quodam  generc  fquaraatz 


nbencdq,  inlldent :  udts  praeiertim  fic  apncis  hoc  crebro  evenit  lodj»,  ut  dn^a  MoQtbelgar^ium  £c 
Bilileam  in  paluftribus  Michelfeldennbus:  [apud  nos  etiam  dtci  Cntafangiam  8c  alibi]  RaJix 
quahs  Junds,  fibris  admodum  capiUatt,  iil^ue  loi^  .&  jaxta  teme  (adem  coeundbus  ic;rpir, 
ade6que  Ci  culmi  tecram  attiaenm  ex  aidculis  fibtas  denittant  cerram  denuo  coropreheadentcs. 
fn  «di»  paluftribiitiMiickwieieperiinri 

Aa     X.  Grmnt»  jmKtimittffulis  trimvulis  mmmum.  Graminii  jtmtdvtrittMWd^ 
mtm  if  jjft  ttwHi  triaitmmlme  jfcf f 

pkaecedenn  fimilis  cft  panicula  paritcr  fparsa,  c^pfulis  triangulis  fpadiceis,  fed  multis  numCris  mi- 
ipt  ur  quod  palmarem  altituduiem  vix  aflequicur.  ^iAbc  juncea,  capiUaru^  an  vero  artioilata 
in  anca  parHnne  dileonMra  noa  pomi  Fnris  pio  phntnk  modnb  maioaiBi  albaidbas  i»^ 
dicatur.  j 

la  lods  ]uluftribus  udisj  &  ad  rivuk»  frequeni  lepentUTj  ut  in  aquofis  Ericeci  Uamftcdiaai  Ltmf. 
|cop6  LDtwinnm 

4>  Grmmn  jjmttm» s^uaticum  nugit  /UrtJpmiitiJJVttk..JB  Gr.pmceum  JjivaticumGa^  ' 
jnHtamihlit  mtieuUo  fjhmicum  C.  B.'  ISatK&fiuQMgUlfjft  lBSt||  A  tjfesgS^lfS^ 

nicleanoiointcb  leatir jf,  tf)e  grratdf. 

Eradioetran6wrla«  in  (umnu  ceUure  jacente  ^  repente,  tum  deorfum  multas  emittit  Hbras  alias 
(raffiores,  atiasmuiiores :  tum  fiiHiun  multos  erigit  cauleii  ielqiiicubitales.  {bhdos,  cribus  plerunq, 
g^tucuIisincercepto&  todKfna&liis  dnftos»  qax  lafima  paite  vagiiue  inftar  eum  includunt,  de- 
mde  cum  ab  eo  abfcedont  ad  lemipedalem  loi^;itadinem  extenduntur,  funtque  intus  concavi,  8c 
cr^ris  articulis  intercepti.  E  caule  paulo  cis  apicem  erumpit  panicula,  cum  planta  in  aquolL.  &:  hu- 
midioribus  naicitur  magis  Ibarla  fic  plurifaus  capliilarum  aaniiubus  compoliu  quim  m  praecedcate. 
Qnamvis  autem  planta  ipu  major  ebiior  ttfit  qnlbi  Jm,  capfidc  temeii  fimioibimnarei  Inftbi 
tiec  ade^  obfcuri  nigricant 

In  aquofis  provemt,  non  raro  etiam  in  lylvii  Iuin]i<&.  Liemi 

A.     5.  Grmmt»  jtmumt^ij^^  trimigiilis  tsiilitiihi  ttm^m^  fo^  ml  tutUi  &  fmiiaiUintiil  <A> . 


R/Uuitm  eft  tenuibus  fibris  cajnllatis,  obliqu^  i&a.  Foiis  &  emiieiih  non  ade6  denGi  8c  coh- 
feita  oriuntur  ut  in  plerilq,  juncis.  Caulieuli  tenues  8c  infirmi,  longitudme  femipedali,  ad  ncKlos 
iiipenores  foUa  prxlonga  emittunc.  Pamcula  rzrit  (duU,  capicults  lon£ius  i  le  inviccm  remocis: 
d  mediis  panicuus  (eu  capfiifis eeenni.-i.int  fohola  malcacapiOaeeai  alianmplicia« alia  capfobilemi; 
nales  (ufbnentia  feu  ftnailares,uti  mukas  fimUl,^  qoonun  medio,iieram  emmpit  dia  fblioloram  000.' 
gcnes,  pan  modofe  habens.  Capfular  (efhinales,  quantmnintanta  parvitdtc  difccmere  porui^  trt- 
quetra  iunt  An  foliola  articulati  lint  ndcne  nic  fi  git. 

Obfervavu  D.  Dale  loco  paludofb  prop^  Braxted  nlagnam  in  &riceco  de  Tifire  in  Edodi :  iteni' 
iooo  confinailiin  erioetoptiope  Jawea^oppidnin; 

K,    6.  Qrmnt»  jmiuiim  aMrSAMMii  LokQer.ioi  Ormmmjimetimi  ftliit  &  fyiei  Jjiad  C  & 
junctum  mmttimum  majui  Park  Jmim  fSTvp»  mmi,  ptikmfni  rtnmti§Sk 
tmt|)  rounH  Cteti.beCDel^. 

Pa^res  fcpe,  aliquando  cubiro  nequaquani  liiinotei,  (irQfert  eulmu  iiinoeos,  fbliis  drci  tmani 
nmlcisgramineis»  ftatuQir«ikicobliqua,  juodKai  fibraBai  exoms  dctaacos;  quiBniai  fcapusin  '""^^ 


Digitized  by  Gopgle 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


f  . 


]m  inoondium  l-ilipcnuiila:  incxio  cxpiicacur,  cu]us  capituk  lingulana  poliu^  rotunda  ioUiculis 
tlijrricantibus  imen  obvolutum  gcftanc,  tand^iwb  in  tics  exiks  carinas  dehilcam. 
In  pratis  huniiciloribus  &  p.ilullnlN»pco<raut,  noa  nuricimis  tauturo»  yamvii  flii  oopnfilB^^ 

fedctiam  i  niari  procul  remotis.  ,  ' 

A.     7.  Gramtn  jmtccim  fficatum  fm  trij^hm  C  B.  trigkchm  ),  B.  tri^kebm  Daluh^mfii  Park, 
murimm  (fkaitm  Gcr.  Ciiuc.  ftrftrMtt  e>m  fnadi  mni  r^mmm,  HmiHPllffallctf 

J.B.  ■         '  '  . 

Ex  cipitc  p^niiulis  fibrofis  tenuibus  com^liCAth  raJ.cib.n  niticur,  .tollcns  nudoSj  cnodei 

)iinceoSj  cubitales  8c  fefquicubualcs  [rccdiis  C  Bauhinus  pcdnlcs,  ranus  cubitales,  quin  pociik  jmnj 
fiocdodranules]  interdum  in  lods  luualidis  palm.ircs  ferd;  (picam  .1  uicdio  gerunt  (ummo  cmSi 

*  iferie  fiofeuli  turfaitutij  fonn.i  ferc  cap::ulorum  Pyrola:  delapiis  piimulum  Honbus,  non  itcqi 

'itudine,  [ex  albo  (nblutei  C.  W  ]  quos  cxapit  fcrics  mucronatoruni  frw^umj  qui  acutninc  cqq» 
inrerius  in  triplicem  barbulnm  a\.x:\,  inflar  tridcntii  lagitta:Te  difitliont. •  AA»  ab  ladiGeOftl 
colnios  oomicantur  palouru  &  dodrantalia,  perangufta^  plana. 
In  pabiftnbus  ficqoent  hibetar. 

A.  •      fljachnhi  fann  facie  Gramen  triglccbin  J.  B. 

Oblongum  haba  comatumo,  bulbum  Allii  Alpini  tn  morem,  limpliccm  alias,  aUas  maltiplicem 
-i  cujtis  imo  demidSs  iibris  raoicatur.  Feltd  tenuiflSma,  glabra,  palmaria,  imerdum  ma|ora,  tria  auc 
f;uinr;ucflarim  a  radicc  oriuntur.  Cauliculus  dui iufculus,  teres,  gracilis,  nuiiu?,  cno.iis  intcr  folia 
fuiRit,  p.ilmaris  &  (ciquipalmaris,  long.im  gerens  (picim,  flofculorum  lurconmi  (nifi  hillic  m  ficca 
plant.i  colorj  cxiguorum,  c  quorum  niidio  protruditur  %lus  longiufculijs,  iti  ut  cum  co  flos  re- 
terat  rudimcncuTn  capituli  P\to1x  dcLi^iis  Boribus :  Hinc  ftvlus  ille  iatis  longo  nixus  pcdicuioctiaa.' 
guIiB apparet :  inque  tria  rpicuKi  lupcrius  cohxrentia  fobciisadufeitj  ut  in  pnecedcnte  graniiiift,  ■ 

Ego  nihil  fcrc  video  in  hac  defcriptionc  quod  noo  QClOTeiliaCg^aniilutrigjocfaillt. 

In  (guatidis  maridmis  Gallix  Narbonenlis. 


iHagnitii" 
cinitt»  inf 


9.  Grmmm  mgrimmffitstium  CluC  Muaticum  ffusfm»  Gcr.  fpetUm  Bhtmm  C.&  wmi- 
mm  ffkmm  tkmm  Park.  ^ir«q;itkf  1»  HaSf, 

Fibris plurimis  majufculis,  curaprilliocrumpunt  albcntibus  dcinde  lutcis  radicitur.  Folia  utin  ro- 
liquis  gramiiubus  agmrnarim  nafcuntur,  junccij  lupcrnc  plana,  uiferac  rotunda,  (efquipahnarnflc 
lottgiwa.  Inter  foha  exeunt  (picz  palmares  intcrdum  &  longjioresi  fiolculis  oiebris  porpurafcenti- 
bus  compofitar,  luiguli  brevibus  pedicuUs  fulti ;  quibos  liiccedaiiC  c^yMdila  breria,  firiaca,  per  ma- 
turitatcni  in  fcx  p.irrcs  feu  (cmina  diffilicntia.  CaulicnllB  ^Cam  InflineiU  duiucilliiSj  CBie^  gl». 
fcilisj  nuiiiiSiCiioilb,  paliiuris,8c  ie(quip.ilmans. 
In  falfis  maritimis  ubiquc  tcrc  invcnitur. 

Mal^  inibilMCar  hocGramen  a  J.,fiautuiio  Gramen  (bieacttni  cam  pencarpos  parvis  rocundis. 
 «nimnonexaAi  ronimu  (ant,  fedQbbngialaiia  8c  Ariata. 


*  ro.  Qrmitn  mMtamtm  Avetuceiun  ffieatum  C  B.  mmmmm  ^tcatum  Cliifu  Park.  marfmm  ffi' 
Ouf, 

Exriukt  digttali,  bifida,  interdum  criHda,  raukis  tenui&ns  fifarii  iapanb  dbnaca  capiea  mnlicc 

pnxleunt,  quorum  fingula/c/w  fcx,  aliquando  decem  &  pluraiObIon£i,cra(&  &  nonnihil  carinata, 
inftma  fedc  fclpinviccm  compledentia,  guRu  amariufculo  &  calidiulculo  proferunt :  Ex  quonun 
tnedio  cauliculm  p.iliTMris,  aliquando  pediaiis,  Hrmus,  rotutKlus,  Ixvis,  nudus  5c  cnodis  prodit :  qai 
in  (iimmo  faftigio  multos  fiofculoi»,  oraine  ab  una  cuilis  partedifpolitoSj  lierbaceo  colare  przdiRi^ 
6c  in  capitula  conglobatos  proferc 

In  pr.itis  montolis  Aultriat  8C  Harc>'ni.T  rcpcritur.   .Similcm  .intom  in  Flandrii  maricilim  fio» 
guentcr  lcgillc  lc  mcminic  CluHus.    Ego  martlimum  ab  htc  dcjcripto  dtverfum  fuijje  fufpicer, 

' ,    '  JL    '  'I.  Grmmjmtmmmmmmi  fiiemmltdffied  CmiMritmimm»  Parlti 

Nobile  hoc  Gi  aniinis  genus  plurima  tenuia,  dclic.ua,  juncca  folia,  cublcnm  paulo  imnus  longa" 
cmittit :  inter  qux  ^\xo  trclvc  cauliculf  graciles  dodratueni  drciter  longi,  folils  mxitb  humiliorp^ 
exfungunt,  in  fafligiis  gefUntes  paniculam  (eu  capimlum  pamim  ipicanunj  ^umofui^  pnldtofi^ 
■  oaenuelcensj  in  (inu  (eu  medb  duorum  (bliolomm  mcmbranaCQornni,  imapaite  latonuilj  veisn* 
.  apioes  tenuium,  uno  tamcn  fcmper  altero  longiorc,  litum. 

Iri  .ilnffinio  qufxi.im  montc  Cambrix  Berwin  ditci,  qui  caput  intcr  nubilaooildit,  imbrlbus  fcre 

rrpetuis  rieuus,  etiam  cum  vallcs  &  deprcfliora  marcuituierenofrutmtur  oalo«Solcillucelcente^ 
.Lpbdb  oUervatum,  qui  Cuc  rcferc  Parldaiaaai,^  Nnnfr^an^  ipuii«  fim^  capillaris  plam» 
ei  ioiponere  iaanimo  habuit; 


Digitlzed  by  Google 


is.  QMmmpmumJmtMm  mmm  V!wk 


Bwrieiri  porfiraifceft,  fcrft^  nwioribas,  tres  qu*m6^c  uncias  longimdine  non 

ilpenlitaxis,  c  duro  lcucophro  foHiculo  leu  v.igina  ndicis  capiti  innafcentc  cxcantibus-  intei  qux 
CMMKwfi  aliquot  exfui^iint,  aiticulati,  conlinulibus  fbUisveftiti,  capitulum  parvuni,  Caftanei  oolons 
luddi,  quam  praecedeads minus,  promodo  pbata;,  duotxB,  edm  ei  ac  uillo  appo&is ibliis  se. 
ftamn.  Ao  Jaiicm  feminf.  IJtfaolpenni  i  rr~««      «  « 

Gn|M»  jimmm^ammm  mhm  mtknkffiibt  Parlc. 
Itenij 

QnmmsmktUhtJmm ffmfsfmMd^^dSmu  ' 

Et  «11«  qam  hsixt  varietatesGnuninis  Joncei  fea  Holoftei  Maitlmrft  epud  ipTum  requirendas 
omitta  Cnm  enim  (ylvas  &  prata  drca  jlltsmPerrtm  plcra(que  eas  v.irietates  alcre  (cr^t;  alii 
aotem  pcriti  Bounid  &  curiofi  Plantarum  indagatores  Londinenles  us  m  iocis  Graroinjs  ^uncd  nul- 
las  pro^^ter  fupenus  a  nobis  J.cfa  ipt.u  fpedes  mvenerunt ;  ParkinfaHmii  deeymii  pnp^  pfo 
novis  graiumibus  liabuilFc  quz  jamjam  ao  aliis  defdipca  fucrant. 

A.     i].  Grmitmjimtfm  ftnmmfiv*  Hd^am  MmtUtli,  &  Gr.  Mmmm  Bmirmim  Pxrk; 
Gr.  /wweMwGer.  Qr.  mnm^mm  tdtadk  faUmtk  C  B.  HMmm  Mmti^  imttmm 

l^^Mbigtttg*  ■  '  ^ 

J.B. 

Matthiolus  HoIoHeum  vocavit  plantulam,  in  paludribus  obviam,  palmum  au(  leiquipalmam  al« 
tam,  ciifi«iilir.ficqucnabus,  tenuious,  noniului rubetitibus,  &  in  ramulos  pIuriinQt  dhri&.  feim 
9000,  doas  anc  nei  mcias  longa,  angufta,  flofibiic  lecatidum  ramukM  aisoqi  &  in  exnemitaiibac 
crdxis.  Snocofanr  TaicuU  puuliim  fimm  nSm»  pdbddiun  cjaudettib»  Smiku  Si^mtt 
pillacex.  ...  . 

Angiici  ^MfciflMfil^  Le.  QianKn  bnfiimnni  dicitur,  qua  pmvodr  in  lod»  ubi  bafaMftfi»- 
hibntur. 

*'l4.  Ormmtfilm  jmitJ^aUmgm,rmlkt  tMd  Olt.  Qr.jmMmmD^imi^Fadc. 

lUkUee  eft  cx  pluribus  tcmiitTtmis  fibrisalbicantlbus  contcxca  :  cx  qua  folut  mulu  virentiajunci 
inodoromnda,  longa,  ccum  lciquipalniana  prodcunt :  uc  Sc  tulm  tenues  gcmcukci :  Juba  anm- 
^fpar^^  c  parvis  ucriculis  conftua. 

In  ftndii  &  andis  repetioir,  nnnnnnqmm  inier  iaxa  ad  mfluua  Bafileenfia.  Simile  eft  gramini 
ionceo  iMlKhampii,  qui  iuo  florero  AmnitifMWum  in  paniculis  purpura£»nctbas«  aiftunuLrub. 
dHlQGmtribuit; 


IJ.  GrmmB  filmjmmtmmmikm  mtjm,  rmbeimgra  C  R 

•  Cum  delciipcio  faDjus  brens  fit,  noc  icone  Uluftretur,  nec  pluiu  aliunde  noUs  coieaica,  qtuc 
CB«tthinnsdB  «o  faabecapod^piimLBaarcaridu^irite  ^ 

i6.  Qrmmmjmmmm  ftljjtmHm  C  R  yiwn«mi  mimmm  apmfiim  etfttuU  jimmfi  Fark  jmh 


C.H. 

Radica/^  habet  digitalis  craffirieij  ner  tr.?n(vc-(i,ni  hu\Uj  multis  fibfis capiMatam :  cmlmes  tenuc^ 
Gubitales*  aoaraor  am  qainq,/«/!iJKoUoi»i^  angoite,  oc  intemodiis  prodeamibus  reftitas:  lonr 
caulemfic  raium  fpioe  paiw,  ex  aoD  naTClbeates,  quatemz,  quinx  8c  pluies,  fibi  iovioem  iiiO> 

cedence|,  prodcunr. 

Humidis  8c  pahidibus  gaudet.   Forte  Gr.  cypcroidcs  ieucanthem,  (iipenus  dcfcript, 

♦  . 

V    *  17..  Grifmm  jmntmii  imamm  immfiifttml.  %  Fark.  Lob.  jmMmJtUt  ^ffkm  Jmiti  a» 
mmC^  jimeemmmtimmK^.  '       '  ■ 

Lcl. 

RaJtce  iSc  ioliis  cft  Graminis  marmi  Ipicati  Zclandid  iimilibus,  daris&  rigidis^  cujus  culmi  fpicas 
gerunt  Jundaquatid:  alioqm  maririmo  Gramlne  handmdhseft  auc  nciBus. 

CBauhino  RaJice  cum  Graminejanceo  pericarpiil  «mndiacbn?enit;  CiJmm  eftpedabbus,  fb* 
Bolis  anguftifnmis,  |unccis,  duris,  iutnis,  qaatuor  nadiniiiL  Cnhnorom  (tunmis  ipilac  parrx  uc 

injunas  infident.  .  •  . 

Ad  iittui  Middclburg^m  repehri  refert  Lobelius. 


*  18.. qtmm» jmmm mmdamm  ttfkt  ffimrft  CA  PtalujammkitmmmittBdJti^B, 


C.B. 

Imum  culmiim  amiciunt  folia  pauca,  dura,  cxteroqui  nudum,  cnodem,  dodraatalcra,  glomera- 
tum  c  glumis  candidis  c/tpitulum  lummo  cacumine  gcfla.nteni ;  cjli  ;;d  balin  fubjaaa  bina  ftlnla 
teutay  adirerla,  aitenim  alcero  loi^u^-  parum  tamea  iemuodAm  iiipaaas.  Hacc  JL  Henhiniii  «s 
UOCA.  Ot^fiacer  ficdefoibir» 

Tretr 


lyu.^uo  L.y 


Google 


H  I  S  .T  O  R  I  A  •  P  L'  A  N  T  A  R  U  M. 


RaJtct  cft  parv.i,  fibrola,  circa  quam  folia  hinatemave,  (emipaliTiaria  t  etdmy$  ninccui^  Ixvis, 
cncxiii,  nudus,  pedem  ruper.in5 ;  cu)us  fummo  cjpirulum  inftar  Plialaridii  ((numorum,  m  apicem 
ddinens,  ex  albo  leviccr  ruFeiccns  iniidct:  cuiucrinque  fblium  ngidum  lubjicuurquorum  kuig^us 
onciani  fuperam  dcoHunpvergjt;  alteium  (Quod  ojpo  breftts)  nm  flfieRur. '      '  '  ' 

GramenjuMcttm  mmmum  cMifulo  fjujmofa  C.  B.  J,  B» 
Itan,  Grm»tnjmue$mminimKiii  Mtrum  CjutkmJ.B. 
GrmmtjmKimmmmmmmmmtmmmtfs^ 


Oumnec  nobuL  oee^  euiquam  Bounico  guod  fcimus jpoft  C  Banlttoiimimiotnere,  omittimus. 
nm  liiAoiuinguii  aina6orfimdkfidcjcu,  CBauhimFradro^ 

GramenjmMmm  wmritimm»  exilt  Plimtfiii  Park.  ' 
Grmnin  jnncmm  mtfft  mii*t  fm$t^olinm  ejuOcm. 
Grmnen  jnnctnm  mmmnm  Hm/ttQ  Aiattbieli  fongtntr  ejolSQitt. 


Horum  icones  &  dclcriptiones  apud  Parkinlbnum  vidcancur. 


A>    I9^<&www  ^Migww  J0omnm  mmmmif  ftn  Ud^tnm  fdnfirt  mfm$  filim,  a^»lM  & 

Cauiiculis  tcnuibus,  ijiftnim,  in  tcrr.im  rcfupinis,  crcbris  articulis  mterccptis,  md6^  raraukjs 
emittBntibus  olterius  adhuc  diviios  &  fubdivilb^,  le  prop.igAC.  Ad  amculos  foliola  freqaentiajPryiUi 
ienroer.  vireQtit  fbliorum  zmula,  (ed  breviora,  uc  qux  iefcundam  aut  duas  uncias  vix  ezoDdm; 
Unl  <!iim  fidiis  exeunt  etiam  pediculi  nudi  pan  cum  foliis  longitudine  vel  edam  maioie,  ^ican  fin 
capitulum  p.irvum,  lrfu.)morum,  P^jfUii  «mnlum  faftinciiiei>  RadioeB  iinmera&  capiljaoae  eenni^ 
tatis  c  getuculis  deniictuiuur. 

Ad  nos  tranimiik  D.DoJfworth:  Invenio  etlam  inter  Gramina  licca  D.  Philippi  Skippoa  hujua 
Jpeciininaj  i  nobis  colleda  in  Cambna  prop^  AdMdim  U  alibi,  quamvis  per  obbvioacmin  Catap 
lofo  FlaiKarom  Anglix  ilfaid  onrifi.  •  ^  • 

'  A.     to.  Cfameninnctnm,  Jive  HoUfitnm  nanimnm  fnlmfnt  ca^Uulu  ImgijfmiufilamentMJmmis» 

I  i:il  r      €|efliMdicft  tifm^iflmtuixu 

Filins  albb  majoribas  8e  plnnbus  qu^m  pro  plantulx  modulo  radicaoir.  1>Um  inoibemlpaigie 

craila,  (uccuIenM,  angufl:.!,  in  tcnam  reclinaca,  duos  vcl  trcs  digitos  longa.   C.aulti  ex  eadcm  radice 
piures  vixdigituni  aici  c.-ipituluni  fcu  fioiculum  in  lunmio  gellanc  cxij^uum,  comprcirujn^  undc 
exeunt  quatuor  longiflima  6iamcnta  apiabub  <ion.u.i. 
In  poluibibos  &  uligjinofiiicpius  inveni,  propd  Canubngiam,Glaiconian^Pen(antiaro«  &c 

*.  ...  4,1  •  •  ■  " 


I  1' 


C  A  P.  IV. 

!  '       ■•  .*    •     '  •     •  .     De  SchenaHtbo» 

SAnmitloi  Jive  'Jancui  cJcrttms  J.  B.  ScbmMitbum  Ger.  Junciit  cilorntut  aromnticm  C-BL 

«^«^^^^^M^f^MMorPark.  «Cj^Onee^fnuIUng  ilu[0,  o^Cameljtf^itp.  . 


RAdtcAus  niticur '  albicanti^,  parVis,  lentis  duris^  lignoltf^  mulds  fibris  exilibus 
ccipitc  fpM-fis  [Interdum  adfunt  radices  paulb  craiGoreSj  dienix,  geniculatx,  guM  tilea' 
tiors  rcliquis]  F.  /;tf  cfl  palnium  cxccdcntibus,  triticcis,  robuftis,  craflis,  ad  rjdicem  latis, 
convoluns,  &  lqu.iinatim  intcrlitis,  qux  in  tenuem  rotundicatero,  mucronataro,  firinanK|,deiinun^ 
colore  ad  radiceifi  albidtorc  vel  iubHavOj  propi  vertkemviridi,  aot  poipaijUbeote,  q|IBB  odnm  if 
in  Arundinc  muliis  veluti  ouiifi»  ai&it  cingunt  Culmi  mulci  tx  uno  ladiGDm  oelpii^  ntondi,  no- 
dis  bnge  abinvioemdiftaiilibiB  dtftinai,  aliquandorlignoii;  noncavi  inmsj  led  medalU  fungosi 
luncea  farSi,  &  in  fummo  graciles  ailurgimt  ^  quibus  fccundum  caiJem  gemina  (cric  Lolii  modo 
/Vw  Ipicarim  h«ren$,  dccidiii.  m  i^orum  glumis  auc  cabculis  foiis  rubeUis  pappofi  teuuclc^«/<w/( 
o3o^&  laipreeqai^  cnm  totiii^inGtieiit..  H».1e^n&ia  qoibuslzpe  apv»  Gennanos  pbott 
BiGi«vit>  iuc^pdune. 

Ubi  reoens  eftlwc  plantaj  manibat  ooofHcata,  jacondi*  eft  odorii  6c  fipotii  non  ii^icati,  lioet 

vidc.irui  .iliqua  adcdc  amaritudo  cum  acrimonia,  luculenter  linguam  mordicantc;  qux  tamen  Ib- 
lct  effipicior  eife /n  qvii>uidam  fbliisj-eniiftisGranuneis,  valdd  tenuibus  &  carmacis.  J.B.  Parkin» 
ibnui  ebtai  oblervavM:  fbfia  iila  eetuua«  junoeaj  qux  in  Q&inis  nunc  paOim  habcnturj  mulob  acri« 
ora  eHe  magiiq,  aromatica,  quim  cauiet,  flora^aiic  ndioei:  (foMc*  cuni  in  deiiietudinem  aliio- 
riint  \ixc  .1  pud  pradioos,  l  mercatocibis  rarius  adierri. 

Qi  1  A\  vA  nns  tnc  fcminc  fiiCcrcvir  niultos  prorulit  vclut  ccfpites  lcu  capita  h  longis  junceis  fblils 
ilaii>^  llmatis^  ic  uiutub  uua  paitc  amplo^cnubus,  oompoiiu,  exterioribus  majoribus  &  crallionbuSf 
inccnoribus  pedalibmt,  tenmbas,  rotiBidiii»  Airii,  liipdii^  pauld  ibpra  ntom  ^bov^  naf 


uiyiii^ca  by  Google 


Lib.  XXII.  De  (jramimhm,  i  j  1 1 


oence  Junco  graalionbusj  flipoi  c  acri  &  aromacico  non  uijucaiuio,  odore  liiaTi  looi  £c  '^^v^nt 
Tmk. 

Nafcitur,  autorc  Dioko:       in  I  ibya  &  Anibia,  budaaffimus  CX  NdMclueaj  pKmnmi  AmMffllli ■^*»"' ■ 
Adfertur  &  ex  ^gi,*pto.    In  Catiipania  &  Apulia  repsrin  aiunt. 

In  ArabiJc  prdvlnciis,  refcrcntc  Ganua,  Maz^au  &:  Caligate  tanti*oopii  IMftwirt  quanti  in 
HifpaniaGramen  vulg^re  quo  Ammalu  pafcuntur.  *  Sicii  qui  ttrrxSaodsvifudxgratid  in  Oi-*  ferJmin 
XUBBm  prafidfinmar  isftanntrnegodatoires  ex  Syria  Alexandriam  duoere  OmibbrBm  f^reffs,  quos 
Caravamas  vocant,  mcrces  impoJitas  ferentes  :  cum  aatem  m  folimdines  inter  Syriam  &  /Fgypcum 
ad  Arabiam  litas  pcr^xnermt,  neq,  pabuli,  neq,  aqixi  copi.im  mvemrc :  atta-ncn  lccus  vus  ubiq, 
arjdas  vcluti  ftjpulas,  eafquc  numerofas,  dcnl.i5  &  (tipac.is,  c\  um  )  i  adicum  cclpite  admodum  odo- 
ratas  nafdj  quas  imcr  auiduni  aut  alias  qmefcendura  *  Camcli  depalcant :  co  cdam  pabuto  came-  *  ^^"{'^''^^^ 
lostmerare,  ah  m  fterilioribus  locis  jumcnu  dcfidant:  quod  vcro  fiiperfit  Alexandn»  8c  Alcain  lc-anieiB^ba» 
viliadmodum  vcndsre.    *  Apud  uicolas lioet  in  nullo  lit  prctio,  ciim  gctis  lic  rudis  &:  {\\\'c\iv\,,  ^.c.  Fa-n,m 
quam  uc  co  &     iSc  lua  jumcnu  Livenr,  attamen  a  nautis  in  Indi.im  dct^crtur:  hi  cnim  aliquot  Cj/w/«r«m 
f.i(ciculos  lccuni  d-vchentes  ibi  in  ulumMcdicuni  vcndunt,  ann  cu  Medici  Ar.jbc<  &Perlxqui  ui*^"'"^: 
Indiadcgunc  utantur,  Adcbtr  vocaiues.    Sic&  mercatores  oijuani  maxima  copii  iafi^ciculos.ool**^'"*^ 
Ugunt,  Seinnayes  alGunanc,  oc  equis  fubftemant,     fteroons  Cciulnae  foNBr»  oAadauitnr,:  tuun 
umulatq,  maduericin  mareabjiciunt,  Screcentcm  (ubilemunc. 

Monachiin  MeTuen  &  Anguillara  SqmoaiKhum  officinarum  non  ellc  Vecciura  Schanantimm 
(eujuncumodoranimoonceiidanc:  qjoonim  cacionibas  relpowleac  nimjoannes,  com  Galptf  .fiau'» 
him;  quos  adL 

Tenuium  eft  partium :  calFadt,  {ubafirin^  dilcutit.   Ufus  przcip.  in  oblli-uclis  mcnlibus,  epate^Kr* 
liene  ;  tn  Vencncult  inflatione,  vomitu  ac  linguku ;  in  urmx  difiiculcate,  Reni^,  Veficz  ac  Uten 
dolore.   Extrinfecus  corrigitfoetorcmoris,  roboratcapuc  (locione)  dilcutic  uvulxtumorcni,  robo- 

rat  ventriculum,  &c  ScLrul.  Exhibctm  .u.tcm  vcl  pulveriiatus  J).  pondcrc  in  vinocaiido;  vcl  in 
aquadecof^us  aut  jure  Gallmaceo.    Vim  S(jum.inthini  ad  prxdida  utibs ;  duplicem  prxparaaonem  * 
^eapud  C.  Bauhinum  in  hiftoria:  ibidcm  &  aqux  ftillariti.Tr. 

'  Memmi  (inquic  Sim.  Paul  in  Quadrip.  Boc.)  Henricura  Meibomium,  ceu  Ipeciiicum  ad  velicx 
uIcera..Sch(snanthum  hsrbam  &  Cyperi  radices  adhibere ;  4  quorum  ufii  cophns  nucis  Juglandb  ferd 
nugnitudinc  cx  honcftiGSms  matron.v  n.itur.ilihus  locis  pcr  urinas  fiiic  encrGdiSj  qqidiiiudiaegFaiii 
ulcere  velicx  vidnarumq,  paitium  confe&aiu  iedo  a£x6tac 


Cap.  V. 
De  Sftrganit, 


iParganiom  ■•'^  ts^^v»*,  Le.  fafdls  didcur.  qu6d  foliis  ejus  latis  &  vicilium  modolendi 
k  pro  falciis  nntrices  utebantur  C.  B.  potnis  muM  £udas 


Spro  falciis  nntrices  utebantur  C.  B,  potnis  naod  faldas  ktitudine  fiia  &  dexibilicaiie  refemncs 
unde  4  Rulbdi  adftoroas&cenmceiealitt  in  tt&AtflBaianL 
Pilolis  fini  ednmcb»  ^hnkii,,  Punuii  piliilaK  aonnlamibat  i  refiquiships  ^^mhs  alMiid&  di- 
ftingiuicar. 

A.     I.  Sftrgimmm  ramtpam   Park.  Gcr.  CB.  S%m,smum  •whmfiam  J.  E  BKtmut  iijJdU 
•mnaii  v«//»  Plstsi$£m^jiaa  f$Uilm  Ukf  rkkm  plulm  fmiUs.  Ja  Bod.  ia  TheopiS. 

c.B.j.sr 

RaifcihMJ  eft  nigricantibus,  iibFofisj  adnatis  radiculis  fcrpen^O  knKc  lac6a  le  difiiuidentilius : 
JbSif  i  radice  ^ucreftis,  atnii%  gladii  inftar  acumihacis,  Qpai  latnnbas.  cufainni  iSipeiandbiis, 
dorib  Itc  pronUnente'  8e  alato  uc  criangahTideaniar,  flringencis  mannm  imefto  vahiete  fdndence : 
atquxincaule  altemacim  difpofita,  pauca,  mulco  liinc  anguftiora  &  rcflsxM.  Cauks  t  foliomm 
mcdto  prodeunt,  Ixves,  lubrocundi,  alKjuando  obculis  angutis  prxdiu.  pallid^  virences,  albi  meduL 
14»  qasciateiiniifiroa  filamenu  dedua  poceft,  far<5H,  bicubitaies>  aoqnaiido  alciaceSj  cortuofi,  in 
lamulos,  ^namm  fingplis  folium  HibjiGiau'  diviii.  Fkm  cuberculis  ramoram  nuUoneifiailo  adnaf 
cuncur,  aipeigfllumimicati,  ra&tis  m  ocfiem  AaminuBs  albidis  apiculos  fiifias,  iiifeiiBiit8wsc~ 
ftaoc^  Qullo  relii^o  frudtu  rcmincve  ciducis ;  alibi  enim  naftaotur  pilub  odrilMMv^PlaCttll^ 
conubs  imeubs  fingulos  acinos  contincntibus  glomcracx. 

Ubique  fer^  in  aquis  ad  fluviorum  ripas,  &  in  paluftribus  nafcitur. 
Gramen  bulboliun  aquaacom  C.  B.  luhil  aliudeiie  qibm  hejus  planti^radicBmftftfo» 
quam  injaulem  abeat  enica  &  depida,  nas  docnit  D.  J3lsJ!r;  6c  plan^am  ipfam  oi  hoc  m 
.  fisahim  iooni  pet&nilnu 

# 

1.  Sfarganmm  non  rtim^fum  Q  6.  Parlc  MS  nmkfm^  fm  Imifibm  Qftt,  Sft^^tiU* 

ij.&  ^DuK^creH,  not  iijanc^* 


JJ.j  .'  t  ■  cft  priori  fiinili,  foliit  paucioribus,  caule  fimpliciorc  non  ramnlo,  minori  Non  tantum 
pamcu^i^  hxrentes  pilulas  hsrt^  icd  8c  caulis  alias  earum  rouum  urcumpolicu  cranladjgic.,  quibus 
nnllitiei  initinmbnibiitiiiim  coooeAabilior  muricatis  SpaiBaoii  piiaii  «chinis:  A  qnibai  &  Ulud 

.Tcctc  %   .  dl^ddo 


Digitized  by  Google 


Ijli  HlSTORlA  PlANTARUM. 

^btSck»  qaod  in  ocfaan  nBd  flmt  glomerati  (ubiequetKibu.s  capituljs  aequaies,  cremulas  ftanunam 
|^Z«!nMPffliMTi»raiiti  epiniunm»  feiqpoocdine,  ut  vemdlkgpmfctietiq^areat. 


VfkK 


CB.J.B.F!ttlL 


Planttdt  «ft  nndtnun  quatuor  :  h  nJkwis  ex  flbdfis  abbngis  componu  caulicuhu  uncianan 
duan:m  efTermr,  qui  m  cafitulum  exiguum  (iibrotundum,  cui  abpd  minus  inHdct,  hert>ac^  ooloris 
ac  formar,  ut  in  Sparganio  minore  dcainic :  drca  quem  rolia  utrinqi  quatema  vel  quina,  attguila, 
«idiculum  (uperantia.  '  . 

Norduifii  in  lacutui  quibuOam  coendis,  quamm  parte&  uipetiores  per  «Itatem  eKliccantur. 

Sparganium  guftu  cft  adfhnngente  &  exficranw. 

Quzdeviiibus  c|ushabent  Veteres Sc RflOCtkta^ qBBBkm nohll iiligp<aa fonl^Oniiri lllMI  0»' 


fule  fi  placct  C  Bauhini  hiftoriani.  ^  .    ••  • 

Exhujusfoliis  rcgetcs  &  ftorcas  olim  ruftici  texcb.int,  quo  &  Ruelliusrefpcxit  &  Geliierus, 
dum  ftiwmiH™  hcH»nis  &  Offidois  hodii  Juocum  cabaunuro  vocaa  traduot :  namq|COtbuUsqitt- 

■  e  —  — -i*^-  — -  ^J,^  i«Mi»HMia Ininiii 


T 


CAf.  YL 

Yphi  florum  cffigies  tuvbinata  5c  in  clavam  compofna  (qu,T  &:  pUnr.i:  nota  charac^lcriftica 
eft)  qnaii  Typhonii  iele  gyrantis  curbinem,  aut  gig^uitis  itaturam  mmacem  iigoaret«  im>- 
menodBfle  ndcnir.  CA 

A.    I.  Tfpha  Gcr.  paJufiru  msjor  J.  E  C  &  fiAyfrv  mmm  ParL  ^BifUt  CfltK^tatl»  ttf 


Atetodine  procenim  homincm  xquat  vel  edam  fuperat,  caule  (zpe  nngularij  eft  ula  ploiftai; 
re^,  rigidis,  terecibus^  kvibus  jfic  velut  perpo|itis>  «quaiibus,  (c^idis,  Jongis  geniculis  articdaiii, 
FoUa  cubitos  aliquot  longa,  undam  lata,  andpiti  ade  ftringentem  Tulncrant,  triangula,  craffiuf 
cula,  fubflantia  ipoflgiola,  longiffinii  vagina  caulem  involvcntia,  lapore  fubdulci,  quorum  alia 
ftatim  a  radice  oriuDtur^  aJiac  caulium  genicults.  Catenim  caulis  fuUgium  tomcnto  in  cjluicki 
formam  rufefcenM^  in  pappos  tandem  abeunte  obvoKrinirj  morionil  cbvam  imitatus^  mdcrooo 
palmari  aut  londore  prspilatus  rcaubs  cacumini  ffici  pcimibi  tenuis,  muicoios  flocei  proferensj 
m^iet>  qoA  ari£  8c  deddentejufio  &  Augufto  panicoFa  davariiniilis,  ex  denft  Imoginecompa^j 
punicci  &  oblcuri  coloris,  polTias  craffitiidinc,  palmari  aliqiiando  &  podali  longitudine  (iiooedir, 
qux  tandem  m  pappum  anereum  ventis  abrcpca  cvanclcic  C.  Aj  Radtx  obliquo  aAu  ferpit,  ttoro 
lobolis  pulhlita  w  propagans,  cx  albo  rufelcens  extrinfecus,  mtus  veif^  nivet  candoris,  vduti  ex 
fiuiiculis  intdtitcompaAi^  k  iqua  fieguentei  dneodenc fibnK  oQaookirei»  iiMiedeoi^  EmMtSL 
Ctoitiver6eKfa£ia»|Rimiibmenia^^  V.t^ 


In  ftagni  Sc  piibiaii  mejorihif «  mqoe  atfaiam  fofflii  tc  ad  ?fti»ioiiini  "leBrii  iinenriBm  p§m 

dhcur.  '  * 


A.  2.  Tj^  fidi^  nHJit  1.  R  pdmfirit  eUvi patib  Cfib  TjfhMwmtr  P«ib  Ger. 

CUf. 

P»lw  eft  mi^  anguitionbus  quam  Typlue  vuljnris  &  gradUore  dava.  Alioqui  i  majore  oon 
diiRn  paOo  iUomroento  indevamoompaao^  Bemmmohkwslipiai.taimi&iopolllnorGlpeF' 
ia,  fipra  dafttnenaloente^ 

Cuffl  priore  iwc  mitios  fteqoens  oritar.  Utiamque  fpedem  fiAn!  aefeeneem  vidi  &i  rivrio  qoo- 
dam  fUXta  xdcs  nnbililT?  Comitis  Warwicenfjs  Ltex.  htufe  dirtas  in  EfTcxia.  Priori  folia  latiora^ 
riauoa,  ^ica  major,  nigrior ;  ienus  aiani  iiorec  Pofteriori  huic  iblia  anzuftiora,  pailidius  vireo- 
ttij  )^  gradlior,  miimiqiieoBlarata»  maouiibqimqimeHeant^plccieiidiTc:  Alilfiiiiiingjmcu 
ei  non  cedit. 

Supra  clavam  Junb  menfe  CoUervafitt  C  laiAk|0)  fiarnml^icaoUongaj  clavapaidftbcvkr 

«nai  flavo  poliine  rdperfa  enalciftir- 
Gerardus  iuijus  ineniimc  m  loco  Typha-. 


E  raJn-i  obliqua,  gemculatim  incedcnte  ftlia  promic  gramuiea,  longa,  ftriau,  angufta,  acumi- 
naca,  abquantuluni  rigida  ;  &  inter  hxc  cmltm  (efquicubiti  aut  duorum  cubitorum  aldtndiae,  lac^ 
vara^  juoQenK  r{Bdum,  enodeoi,  cnim  fitnmms  icapus  ciMMwpatvam,  anfoilam.  iiqiedapiioem, 
d  inMr  m  mmmm  j«Mcapodi»6ftioiet,  quamn  ioAnQr  ninBr,  mndior  (aMndma 


Digiti^ca  by  Google 


Lib.XXIL  *De  ^raminibm,  ♦  j 

AdvalariaoWavardiit)  (upenor  vefo  major,  duaUis  unciis  ab  inferiorc  diftam  &  longior.  ad  io^ 
linin  Tridceum,  aliquantum  intomim  uibjkitur. 

Hanc  noseodem  in  loGO  ubi  olim  Lobelku  &  l  Bauhinus  cAfervavimns,  nimirrm  fluvuim 
Arvt  qaS  RhodAno  oonfluir.  prop^  Genei^m.  Cum  c.im  primum  vidimus  pcrcxigua  fuit,  ciava 
gracih  ?c  fl:iso!<,  nt  non  cliibitavenmus  diltimaam  (pccicm  crtc  :  poftca  voro  ciput  cylindraccum 
davamni  m  tantaui  intumuit  crallitiem  ut  (iifpican  cojpenrous  paprjtarcm  loco  pottus  (tiquidem 
«tn  aqnas  aevk)  quam  plantaE  naturx  debcn.  Quod  vert»  cbrat  geminas  in  codem  fbpo  mo. 
fe^ic  perpetiuiin  non  eft«  8c  aocidenarium  efle  tridetur:  nec  n^nusquMcUvAloperkirinfcriocv»' 
major  (it,  vel  minor. 


De  Am9, 


ACorts  quia  ?  »*ePl  »d  efl,  pupillis  fivc  aaei  oculpfum  caligjnorx  medeaturj  dicttur. 
Spica  quamproi-ort  nmphcem,  eleuntemlnli  ipeci^  eam  ab  dmnibaB  aliis  Jiujus  gsnd* 
ris£ittt  dilcriminaii  lialtBnocxdeeUenc 

Jlk,      Acortts  'vtru!  fvt  Calamtt!  Of^clnjrum  Park.  veriit  five  Calamiii  aromMkut  0[ji^inariim 
C.  B.  wrus,  Oficutif  falti  CaUmrn  Ger.  Calamus  aromatKus  VHl^arUf  muUts  Aconmt 

JUJU*  longa  [quinconcsalis  C.       nnltis  genicalb  inxqiulis,  fnmml  terrl  obtiqua  (cu  tranf 

vcrla  hrrcns  ;  ofterni  partc  candicaiis  cum  rub  tcrra  l  ucc,  liipra  tciTam  cxcans  virefcens,  intcrna 
parte  candidilllma,  hrma  atque  amara,  innunieris  inierna  parte  adnatis  hbni  craffis  &  albicanti» 
bus^  etiam  odoratis  donati.  SoiMe  autem  6c  fimmu  tellure  (e(e  difEmdit,  e  laterflnis  6c  luigB& 
fer^  articnlis  ieu  geniculis  ptopagpnieiakernatim  in  obli^fium  fpaigeni,  ucbcencempore  magnum 
fpatium  occiipcnt :  folia  (urgunc  cubicalia  &  (efquicubicalia  aliquatenns  Spamlae  (ntiox,  anguftiora, 
colore  herb.tcuoj  niarginc  lubmdc  rubcntc,  &  propter  tcrram  penitus  rnbentu,  niedii  cofta  ebtiore 
[Clulio  Iriiiis  tcnuitolix  majoris  fcrc,  (ed  multo  longior.^,  (aporc  lub.iniaro,  acri  6c  aromatico,  tri- 
caque  juamdo  8c  .oromatico  (pirant  odore,  quem  etiam  relTccata  &:  cxli.cci  vel  po{t  mulios  annot 
retm«it.3Subhyemi$imtiu];)  maroBfcunc  6c  liccantur,  incunteautem  vere  nova  getminant,  ut  in 
Iride  anguftifbUa.  Pro  flore  iuhim  ieaniieamemam  proferr,  ngidum,  8e  obtique  (nrreAum,  terc$> 
(cnlim  m  acumcn  defincns,  Iquaniulisimbricatis  virentibuscompadilc,  .ipiciSus  cxcrtis  muhis  lurcis: 
prodicns  c  finii  mcdii  folii,  ILitim  3.  i.uiicc  cum  .ilus  cxorti,  ut  icliqius  aiigulhorii  brcviorilque  . 
it-i  &  cr.ili-oi  i>.  Ii.Ius  unicii-.,  (aliquaiulo  tellc  Clufio)  led  rariffinic  geminus:  flolailis  dum  (c.  * 
cxpkcat  pallidtSj  muicolis  inodons  quadnfolus  plcnus:  tspaulatim  demde  incrementuin  (umit^  do- 
nec  hnmiani  fen^digiti  longitudinem  craQinidincmque  aoquirac,  freqnenttbus  mberculis  vlrentibus 
wa  eleganti  (erie  difpofitis  ut  recentem  Pina^tri  conum  xmulari  videamr. 

P!ant.in\  lunc  non  cKe  verum  Calamum  aromaacum  (cu  odoratum  Antiquorum  Botanici  erudi- 
tlorC5  c.iiilc;u;i.nr,  icd  Acoruni  vcrum  Diolcoridis,  tjuibi.Icuni  fc  nos  lcntinius.  Eonun  argunienta, 
&  rejponlioncs  .\d  i.uioncs  contra  (cnticntium  videapudj.  I}.mhinuin  I-Iift. plant. lib.  1 9.  cap.  iS. 

In  riuvio  l  licra  live  T<m  Nordvicum  uibem  alliiiente>  non  iongi  abij^  ui^,  k  CiarifU  Viro 
jy.TLoma  Rrown  Equite  ancato  fic^^M. D.  obfervatus,  nobilque  antc  vigtnti  annos  oftcndis  elK 
Alibi  ctiam  in  Anglia  fponce  orimr,  nimiram  circa  Hedly  vicum  in  Surreia,  k  D.  Brown  S.  T.  B. 
Collcgii  \Ligd.iIcnenlis,  in  Academia  Oxonicnli  Ibcio  mvcncus.  Quin  &  D.  Kctdbam  M.  D.  irt 
agro  Celhienii  eum  copiosc  provcnirc  nobis  retulit :  ut  non  opus  (it  nobts  ciun  a  Mxotide,  l'ar- 
cariaj  Liraania,  RulCa,  Bithynia  arcedere :  tlumidis  locis  gaudec  &  fecundum  fliiBnt»  longc  fcli- 
cius  provenit.  Jonio^ Julio  &  Aognfto  hJuaa,  prodacii.  Su  giMwriijplanta  eft,  necoperola  dcllri. 
ptione  indiget  djmab  afiisomnftus  nobiscogiutis  <kiabiu  (ham  nocn  diftmguatur  fbliis  Lidi^  Isu 
5(jphii  &  nucamcnto  (eu  lulo  Pinaftri  coni  rccanrts  xmulo. 

Vim  tiabet  Acori  r.idix  cxcalchidonam  &:  licc.intfnijp.irriuni  cft  tcnuium.Ufus  praecip.  inobftru-  Viits  Si 
Aione  mu£imi,  in  Jolorc  colico,  m  luptis  £c  coiul;:!..  Ad  uimx  dedudionem  cominendat  Fallo-  VPut 
pias  in  vixMtimu  decodam  radicem  cum  (iicco  Ik>iaginis,  £('^r0</. 

Radioes  conditx  guihu  funt  jucundje  &  vehtricub  gratx,  ciique  Turcae  manc  jejtani  advernis  oor* 
rupti  acrts  oonca^a  manducarc  lolcnt.   Qyin  &  ratliccs  Acon  Antidotis  utilitcr  admifccn  (cribit 
Diofcondes.   Tartaros  quoque  eas  circumicne  lohtos,  &  aquam  non  bibcrc  quin  prius  Auon  la- 
.  dix  in  ea  fucrir  maccrata  Ciuiio  referebat  Bernhardus  Paludanus. 

ituiioes  iiodtae  gruiorem  (pirant  odorem j  nam  (  ut  re^  Plmius  )  recendum  virus  maius. 

1n  catan-lus  exliocandisj  pra»Hpui  convttllivis,  (nque  Apoplexta  ipi'a  magnam  habct  laudcmoon- 

dita  r.t.li\'. 

Ad  .inorexi.im,  Radix  Acon  quo  acrior  co  mclior,  five  rcccns  uliirpetur  minutim  inciili  cum 
cocli!'-:.!--!  Junipcj  i,  vei  cadcm  m  loco  unibrolo  hccata,  (ed  non  prxpai  aca  in  pulvcrcin  rcdigitUTi  b* 
iigciidoiubibntiamintermediamactenv  fic  cum  dimidtoexcradi  Tormentiiiae  milcendo  cgregiiun 
iiiggcnt  pulvciem  ftomachalem  ctMitra  anorexiam.  J>.  fli»//<  ex  Etmulmeri  praxi.  Aliquocics  (in- 
t;uic )  nblr.-i  v.v. :  CLiin  in  ileclin  uiom;  morborum  occalionc  laliv.r  vifciJx  acglutino(x  [  malc  habc- 
icnt  .Lgn  J  quoJ  cx  iiituliunc  radius  Acon  &c  l^elenti  rccentiuiu  m  vLno  opcun^  brevi  habusrinl^ 
duro  lic  latira  oorreftaficappecitusqgtegidpravocant  fueric^  ' 

.  •  • 

Ttttt  I  CAf. 


I^I^  HlSTORlA  PLAWTAHail. 


Cap.  VUL 

De  Zh%ikire» 

Zliwiber,  afjrftf  Gtari»fi6hlIii,lKmjenacccpit  ab  I^  Onmibitf 
Sjtanicis  eodem  noinine  dkinir.  C  Bauhmus  hc  delccdMt:  RAdice  eft  ad  ternos  vcl  quatcr- 
nos  palmos,  AnmJinum  moi^.o,  In  profiindum  ada,  inaMuali,  modiciplana,  frcqucntib»» 
aaticiilts  inlacerales  partcs  divita,  <;uoqi,ovci  lum  reptantc,  longitudme  (cfqmunciali,  nomiunqtjam 
mnrt  poUids  crdEtudine  acminore  tbrii  albicante  aut  in  candido  iLibltilci,  carne  alba,  fnabili,  te- 
ne^percuius  loafliudionn  ncrvola:  fcruntur,  guftu  Pipcris  modo,  fervida,  acernma,  odore. 
aronwtico,  qux  telfe  Aoofta,  etiamnum  viridis  levitwadurit,  minufque  quam  Cflm  ficca  eft  mMV 
dicat  &  quo  loca  in  q  iil^-i'^  nafcitur  magis  hutnida  funt,  eo  minus  acrunoiuxiaiMt.  '  .    .  _ 

Foliis  d\  (  ut  Garcias  lcnbit )  limUibus  Iridiaquatic*  aut  GUdiolo  [  non  Aftmdmi  J  At  Acoft» 
folia  Lalhrvmr  Jobi  ft^is  f innlia  ci  attnbuit ;  alii  Amndinacea,  ut  Unfchotanus  &:  Ruellius  quod 
nobis  vcrifimilius  videtur;  cum  Lobclius  &  Jo.  Bodatus  i  Supel,  qui  plamara  iplam  virentcin  «<b. 
runt  foliis  &  calamo  novellam  five  nuper  enatam  arundm«m  piae  te  ferredicam:  «e  G.  Pilo  foha 
admJxium  fimilia  efTe  folus  Anmdinum  teftetur,  ut  qui  nunquam  vident  crefoeacem  hanc  (dancant. 
Arundinetum  vcrc  dixcrit  quod  pnmum  *  terra  furgit.  Unde  fcum  Marggravnii  tt  Fr.  Hemandee 
feb*  Mdiaut  Gladiolo  fimilia  faci.mr,  nmms  cxafta  comparacione  uh  videntur.  Caulis  ct  haud 
enHSas  in  pedalem  aut  ctiam  iclquipeiiaicm  alomdmcm  allurgit,  Arundini  fimilis,  in  ialligio  capi- 
tdumStojchadiquadameniisfimdcgcftam.  HbwW.    ,  .     .  ...        •  j  r  „• 

Duplcx  cft,  famina,  quam  defcripfimus,  &mas,  Ancboof  Mencaimdl^:  cm,  defcnbemc  Ph 
Ibne  folia  non  ultra  trcs  pedes  in  altinidmcraexcrefcunt,afpcnoralin«86aaffiBM^«n  Zingib^^ 
umco  nen-o  rculo  in  longitudincm  cxcurrcntc  confpicua,  cauhbus  hmc  wetae  pediculo,  infenus 
fobtari^  fiiocriiis  frequention  coma,  adnata  Radice  raajorc  &  amuxc,  Ul^  acriore  cum  qua- 
dam  amarimiKiie.  HenumJ.  Radices  diverfi  fimc  ponderis  6e  ampIiaidiiiB^  omiMS  omea  imbelles 
&tuber<)far,atqucinfuperficieten«ficutAlWldilieae»peiite.  .  jr   •  • 

Naicitur  in  omnikn  Indii  provincits,  excoitom  uturaoae  lemme  ant  noioe:  nam  quoa  ipomio 
DTOvenitflocci  pcnnicur.  Anuinci  non  videtur  naturalLs,  fcd  ex  India  Oncnah  aut  inlr.Jis  Phihppi- 
^ in  Brafiliam  &.  Novam  I Iifpaniam  tranllata.  Malabancum  autem  habecur  lauiiatillimum :  Pm- 
Sm  feb,  ftereoratoque  probd  exculto  (erimr  (mfioeait  luperfitunum  altenimvc  intemodMim  in 
fcrobem  depaaa  )  &  ftaum  .\  (amaqua  duld  plusminBpiO  tmas  ficdtajie  ngatur.  Proximo  anna 
k  latu  radix  eruitur  denuo^  ipfiim  lci.  Gingiber.  Vindemia  ejus  fit  arefcennbus  foHis,  quoi  )i.  aa 
iiudum  Januahi  accidere  lolet.  Paulo  exliccata:  limo  obducuntur,  rn^  evanelcenre  nativa  humidi- 
timtetedine,  cui  alisffi  maximi  obnoxix  lunt,  afliciantur.  At  Lmfchocus  alicrit  evuliamni  radicum 
cemm  molem  aigilld  fignlina  tegi,  8c  mmulum  exquifit^  contra  omncm  aens  &  vcntoi  um  viai 
obliniri :  fic  onira  8c  leocmiores  radices  fcrvari,  8c  ivcnninm  crojbne  promptiusd^d^  .  Apud 
Aromatanos  radiccs  rcperiunmr  aHHC  &  mbenKs;  ied  dtveria  fpnan  Boa  nmc :  nSbrica  tnnftz 
'    ,        -  font  rubentcs.  crcta  alba-.quo  a  tcredinibus  prarferventur.  Stafiel. 

g^liqiia  i  Lobebo  depicia  &  delcnpta  non  vidctur  eile  Zingibcns,  falccra  ilhus  ipeciei,  qux  1 
Fiano;  Ifemaiidez  pro  iamina  delcribitur,  cui  capimlum  fcu  ipica  Stoechadi  fimilis. 

Ut  condianturradiccs, prius dccorticantur,  ni6x^neinmurumTdaoetumoon|jduntur,  6cmaoe> 
rantur  per  horam  unara  atquc  aiteram,  dcin  xquali  tcre  temporit  momento  fiibdio  probe  inlblantur, 
ac  dcnuo  ftragula  fub  tedo  coopenunnir,  donec  oranis  humidicas  cxhal.werir.  Si  aliunde  transfc- 
■  lendc  finiradices,  tunc  thcdsinclulx  &  aqua  imgatx  noctu  tena  openuntui,  incerdiu  ca-lo  patent. 
'  Ifii  omiAus  nti  inftituHs  ab  exercitaco  agncola,  poftea  Saccharo  non  Iblum,  fed  muria  vcl  aceto 
condiuntur,  nulloquc  mnc  infigm  calorc  palatum  ^kiom,  nec  fiiaracnu  ulla  ingrau  m  orc  reluu 
quunt.   Si  mmio  umcn  mangonio,  mraiifquc  lotiombas  Mtigentur,  pars  quoque  aroroancae  e^ 

aaimomi  cvaneicit.  ,     ^        ,    ,     „  r      r-    i   o  i. 

Kmti  Virkle  conditum  (aocharo  cx  India  afFcrtur,  lcnibus  &  pinutolis  ac  fngidis  8c  malc  concoquenu- 

Vfiih        (mis  ftonuchis  accommodaoimj  pnfeRmiqaodieoemoondici^ 

iHiImoaibus  pimitam.  .    .    -  '     .  '     ,  ' 

Indi  fohis  Zingiberis  in  jufoilis  8c  coqamano  ufi  acque  acetanD  umneur.  Radwes  etum  vindei 

ci:m  iliis  hc.bii  minutim  concifi  c\  olco,  falc  &  aceto  acctarii  loco  illis  funt.  Pi  rr-  ca  Zingiber 
recensctiam  icmalio  illiseft  prxllaiiciihmo  ad  Colicos  dolorcs,  Cceliacam  &  I.Kiiccricam  paffio- 
nem  DiarrhceasdmturnasA  frigore  nacas,  flatus  vencril^uctormiru,  Scgravia  his  iiuiili,!  accidentia, 
ut  nuiltories  tn  Lidia  fidbdter  oompiobifie  teftatur  fioatius.  £a  tamen  perpecuo  adhibcnda  cau- 
tela,  ut  qui  ianguinc  fimt  fcividiqre,  five  fini,  fife  atgri,  pardffimi  eo  ntantar,-  qninZingiiier  ftrft 
Omne  (anguincmacccndit  &  onficM  vcnirum  apcrit.  P<ya.         -  ,  .  . 

Ziiigibcns  ut  8c  Pipcris  niajor  in  c.ihius  i}ii-!m  in  mcdicina  uuis  eft,  cvim  harc  duointcr  omma 
'  aromataplurimuroacnmooije  8c  pai  ^'111  aronutica-q.ialicatis  lubcant.  Cft.  Galciv.ibZingiber  miuLis 
•  •  wamiwm  gfe  oaidudi  quAm  Piper  indc  coliigit,  quod  calor  eius,  guamvis  acqudfortis,  non  primo  ita- 
tim  occdr&  (endrar.  Caliditas  autem  qux  profidfdtur  a  Zmrabere  diutius  perfwerat,  quam  qux  k 
Piperc,  undc  mfert  fubftannam  cjus  &  craffiorcra  elTc  &  humidam  lcu  aqueam.  Nam  ut  ab 
.mdis  calamis  Hamma  cclcberrimc  acccnditur.  atque  edam  undcquaque  dilpergitur;  quaeautem 
ah  hmni<ftnrib<i«,  eealigHa  fiintTiridia,  8ctardiusaco6nditur8c  daiat  diiitiils;  edam  tn  mediGiR 
nicntisfit;' 

BiolboridesGingiberalvam  leniter  emoUirc  (cribit,  fed  inteltigendum,  fitenerx  8c  adhnc  reoea> 
«i  radioea  edancuo  oxaiu  m  eis  adhuc  hiimidirarc  alvum  lubnGante  4c  «moUiGnic  re&laa :  uc 

videmi» 


i_.kjiu^uu  Ly  Google 


Lib.  XXH  !De  (jrM/MM,  i  ^  i  ^ 

viJcmus*!  Intic,  aam  vctuftiores  ficcant  potius  &  (Tftunt  alvum,  fact.i  iu.  prd)a  concoctione. 

Adili  (ul  -iK  intcidum  hx  radices  medicam^nD^  cuh  irci^ii  ad  eorum  vim  augcndam.  Datx«ilem  ■ 
cum  purjgruuibus  vehemencioribus  corum  maliuam  corngunt.  Zingiber  Veamoub  dPpulmoiiiiQ 
firftns  abftcraic  &  diOtpac,  itipcrvacuo  humore  abruin^coi  cerebrum  &  roemodam  robonndo  ia- 
vac.  Hcbctudini  etiam  visiis  qux  ab  humidicace  provcnic  prodeft.  Venercm  ftimuLic  &  flarus  Jif- 
cucit.  Qyocunque  modo  iiunpcum,  five  recens,  five  ficcumj  vcntriculum  roborat,  &  concodiO' 
lumpcomovecj  Amidods«dnHlbenir. 

•  '  * 

.^ii^  yii/Uw  a  E  2Mfifcrir  y^j^^ 

A  vulgari  Ziiigibcrc  differt  non  canttim  cuod  immarurius  auc  improbitis  ftt,  fed  quotl  coniiilcn* 
ti.i  (It  comp,idiore,  duriorc  8c  p.iucionbus  fioi  is  incertexca,  coloreex  cinerco  nigricance,  acrioce  gpi- 
ftu,  ncv  tcrcdme  exedi  loiiu,  quod  etiam  condimr  &  m  quibu(dam  Officinis  proibt. 

^Uag^m  i^lm$  etnkt  ffimmt*  C  B>  ZagHtrit  Ahebmi  r4»M  tmktnt  |,  fi» 

Radjx  eft  Zingibcr  VLi!g  ui:iii  aut  Mcchinum  rcfcrcns  M  clegandorc  .ifpe<ftu,  niultis  nodis  di- 
ifanda,  &  fcrc  vduti  Doronicum  artiailaca.  Coracem  habec  Gmgiberi  fiiiuiem,  coioris  fiibdoi- 
nibfQUican  craflidi^fibrtfqiiecarec:  gravis  eft  ac  folida^fiaaaTeoasalbas  oAMkBt:  fipiMeftaorij 
«raiMnca,  8c  (t  cane  non  enla  St,  giuftu  Zingifaere  mulc6  acnore  &  ficctore. 

JVma  Doronicom  Ariabum  nominat,  &  pro  Doronico  legitimo  agnoidr,  irquidem  nocaei  Sera- 
pjonc  S:  Ar.ibibus  Doronico  adfcript^  convoniant,  quo  etiam  pro  Doronico  utcndum  cenfet :  cujus 
loco  mula  hadeuiis  Acoiuco  Patdaitandie  minorej  quod  iacultaabus  Doromco  plam.'  comrariis  lu« 
ttfirnnc. 


Caf.  IX. 
Jnmdhes  fiMdm         fiit  i§eis  df^tgOktiK* ' 

I.  ArimJo  Mattibu  P'dbtL  Armdo  arhor  i»  ^u*  bMmer  laileus  f^tgmtMr^  ^uiT^baxtr  Avtt  &  Ar»- 
Mmt  iiatmr.  C  B.  Tttbaxir  five  MsnAu  arb^  J.  B.  CdsM  «f  «fa  MmA»  vd  Btuah  diSm 

Park.  ilj  H.  M.  P.  i.  T.  i6.  €^  S0ainfeaiHranr. 

H.M.  . 

Adiccs  gcniculatx  cgcniculis  firir.i';  :if;,'rntcs,  &  prxterci  germmibus  multis  cmifTis  reptantcs 


R 


&  fiibindc  furculos  cngciiccs,  h.mc  aLntam  ad  Arundines  retcrri  dcbcic  dcmonltranc. 

tpmn 


Redius  .^utem  At  undo  .uborelcens  (pffm  Arundo  arbor  dicitur. 
CMiti  iii  exceKain  altitudinem  accolluncur,  ip(am  Ttng.t  fiipcrantcs,  iiint  autem  cereces,  cortios 
viridi,  durius  gemctilaci,  c  geniculis  novos  raroos  (urculolquc  cmittcntcs,  &  ad  gcniculos  ipinis  olv 
longis  rigidis.unn,  duobus,  plunbulvc  muniti,  intus  fifhdoli  fiftulis  lubtilibus,  .id  dunruni  triiimve 
hominum  altitudmcm  allurgunt  priufqu.im  ramos  cmittiint ;  cuin  tenen  ac  novelli  fiint,  icrmc  ibli- 
il?,  ficunotancflhi  angufto  tubulo  pcrvii,  v«uftiores  intuscivi,  &  ad  gcnicul«s  interlepimento  lig- 
no(o  cUufi,  &  incenus  niembran.i  tenui  albicantc  obducti,  conilancquc  lieaofis,  duris,  albicancibus 
lilanKntis.  Cum  ceneriorcs  ex  fu(co  viridcs  fimt,  nullo  cortice  i  UffMini  filamencis  dilKndo  vo- 
ftiii,  cum  vetuliiores  ex  albo  ilavi  &  niteods  oolairis;  iwus  quodam  oJds  genece  in  caviuCe  obdii- 
cuntiir,  qiix  ufiii  mcdlcoreferv.icur. 

Ttfo  Arimflines  iiil  !<!cc7il(i  rnrJuH.I  !(vi,  fpMjpofa  Cy"  ^i^jaiJa  (ncnaJcii  fvr^a  ut  vu?^,tres  camut 
Saccbjriferie  )  refert,ss  tjje  foibit,  tfMtn  ■vulj^trs,  jrrati  faptru  gratiJ  aviJe  txagit.  Njvijjimt  OMttm  •  > 
foknes  fjui  maxime  fuccultnti  fmt  fafnrqi,  magm  fiuni  m  Indii,  afud  Advenat  <efi»i  ac  btdigemit, 
Mod  bafet  fint  celtkrit  ifiittt  comfl^imi  3>Cl)at  dtcise,  tju^  m  Emrofam  iiiveSm  im  ddiait  babetur  ^stnm 
do9it,  d  mt  ifuc^iie  tten  ftmd  tmit  tnluftate  gufiata  <*/.  At  vtrh  ubi  b/e  Armt£liet  preeir^  (^mf 
nef^  fael^  fneTmij  li^ioru  ccntenti  fubjiantia,  coier,  fafcr  (ffc.iaj  niutantur,  altjue  faulatim  pro- 
trnditKr  forai,  juxta  tntcrnodium  vi  Sclii  coagulatur,  ac  inj}ar  pumicts  albt  indurefcit,  mox  nattVie 
fiumUtii  ixftri  faSa,  peculiarem  faforcm  cum  farva  adjtriclicne,  tbiiris  nfi  omulum  tefnh-it,  voci^ 

tmfH  0gHdmdigjimm  &Kar  Munbu  *  fni  fiw  kvitr,  dktmitr  M  gUimr  w  fr^^wfam  fni  mi^ii »  rabjur 
hu^md»  mfM$  emmii  tcbrii  tV0t&,  datritr  kAetiir.  Gareu  b 

Fi,'ia  ad  getuciJa  brcvifliiiiis  pctiohs  infidcnt,  (pitliamam  longa,  latirudine  nd  petblum  digitali,  /ic^nk 
vcrius  apiccin  iciifim  liru^ra,  vcnisinlongum  itnata,  ncrvo  inicnus  conipicuo  raeditun  pcrcur- 
rence ;  oris  fi  infcriora  versus  ftringancur,  aipera,  viridia. 

FUrti  in  (pias  iqinaiuBfi^  cridd  (fimilibus,  nifi  Quod  minorcs  fan^  mriMdnlit  onlinmaHigwg»' 
tNniafideftc,ibmindfillamendsteiiuiffimis,dcpendienc.  Sexagefimo^udaaaanmifiiclefuiij^ 
ftiit  per  unum  fcrm.  nienfcm.   Proxime  ante  florum  cxorturn  primiimoailubusroliiB  ^oUamTf  6C 
poftquam  dctioruic  cnuxitur.  Hxc  nobtsnunus  vcnlimilia  videntur. 

.  His  addc  c  Garcia,  ramot  ei  cdos  cife,  nifi  qo&d  Dukhertfaios  qpolqne  iflterdam  inciuTniit  ed 
SCtiMlas  &  deanibulaa«,apud  Indos  fireqneniiatCmincienda. 
Klbni  Ligni  ieu  maftric  craiBdes  ttientem  vaiaat  (xpe  fuperac,  cirCDmferencia  iexdecim,  diame- 

ter  aliquando  quinqiic  cft  unciarum.  E  Clufio  hauf! ;  qui  aliud  fragmenturn  dcict  ibic  17;  pcdis  lon- 
gum,  cuius  u-aificuiio  infiiA  parce  viginci  tmcus  ambicu  aNuprehcadd)ac ;  iinguiuruin  uucrnodiorum 
Mf^Mo  dicuinfottnds  paiips  infe^^ 

Dnra 


L>iyiu.iuu  Ly  Google 


H  I  S  T  O  R  I   A    P  LANTARUM. 


 nnm  idhuc  tciieUx  8c  vjrides  fiint  Aniiviines  ablndjs  infleai  ^  incurvari  fblent,  uc  mp>i5  aptae 

evadamgeftm^  kaicis  penlilibus,  Palankini  ipfisi^ais,  quibus  inlident  tuni  vui,  tum  foeniinae 
dum  aliquoWansftrricupiunt.  ...  „  j     -n  rj 

E  truiKis  a  mb.;5  f.iciunt  Indi,  qui  brnos  nmcm  poffunt,  noo  quideiiv  illas  cxaTaiu^  ied 
relkais  folum  ckiobah  utrinque  intcmodiis  per  raedinm  fecsmtes,  quas  conrcendunt  bininadi,  fiden. 
mluMBlliin  oiriim  cKtremitatibus  junais  crunbus,  tcnentekiuc  linRiilis  manibus  -enios  tres  aut 
oaanmiMlmotloiiBiSi  quibus  eas  cymbas  jmpelluiu  tanu (kxteritace,  ut  ouin  adverio«pjdoque 
luminejuromiceli^  AsqBcmliutwaw  fcfaaiiweflaaibWMitnriC^ 

dilis  /!co^a:  apud  quemreHquawda    .  —  - 

Qum  8c  ex  hifcc  Arundmibos  Indi  nbnnaUB  m  vxs  domos  fiias  »111101»,  at  m  Tirmttt,  quas 
findunt&fingulan  mJuaiia  intorqucnt.  r-T>i/-,-.  *- 

Tabaxir  Perfis  lnc  Ufidejcmi  lignihcat.   Gcruid.h  Cicmoncnds  in  Rhali  labaxir  Ai.ibum  eno- 
nec  perSpodium  reddif,eaniSpodium  fitTutu  AuiLH.m,  cunh  in  cxtcmis  [cmcdiis  fblnm  uluseA: 
Tab«drTer6in  Arabumcompotitionibus  intracorpus  (umatur.  C.  B.  Vcrum  J.  Dauhinus  '  Gcrar- 
dum  excufat,  namillc,  inquit,  rchquitnomen  Pcrficum,  &  Bclluncnfis  Ipovlium  vcrrit:  Sed  quid 
«M,'lG^c";>altcruter      u.ibo  pccciiunt  fi  (poiimm  cfle  putirunt,  cum  Avicenna  iple  dicat  Ipcdium  cflc  cinc- 
b^.  *fHd    lem  cannarum,vi  venti  intcr  fe  confncuanim;8c  ignem  ex  eo  concipicncmm,  Sc  proinde  cx  illo  igne 
Cliill  M  Bsttt  emfVarum 

V&t  Tabaxir  ad  ufus medicinx  apdffima,  ab  ./Vrabibus 8c  Perfis  furamo  ftudio  qua:fir.^„  au; o  &  argen* 

*  to  ponderatur.  Indi  advalneraiefticnfcnim  &TiH(«  utunmr.  Valcre  etiam  dicitur  contra  chote. 
ricis  pafGoncs  8c  dylentcrias ;  Garcias  intcrnis  &  extemis  ardoiibus  convcnirc  faibit,  coquc  ctiam 
in  bil^is  felN-ibusSc  dyfcnccnis,  prariertim  .lurcm  in  biliofis  fluxionibns  umrimr :  inque  ftrangu^n 
Cc  uriHa  cruenca.  Oorncis  &;  foliorum  ccciKHum  cporum  fcrvit  ad  languincm  in  corpoi  e  ex  vul- 
ncre  retentum  exparnndum>  confcrtquc  etiam  puerpciis,  ad  matcria;  ianguinotentz  poft  paraun 
rcte  .  tx  excrctionem.  A  M.  ArondiDes  hx  ampotatc  &  igne  cremabc  ftrn^mim  prabent  dne- 
rci  1  •  crim  .u  tcm  crcniantur  ingentem  edunt  (bnitum,  &  fragpre  cennim  anqaocfdopetorum  cx- 
ploliojics  scmulantur.  Acr  emm  mtra  cancellos  mcernodiorum  ope  cpndnlu^  dun  rarcfit  ampli- 
u%e  Ipatinai  defiden^  panem  quaqaaveiinm  difmmpit,  «c  tn  fibi  exioim  qumt  D.  Am. 

Lkik.  Naiaiur  in  aienoQs  mai»  Umribos. 

1,  Betp>a  H.\f^  part.^.Tah.  66.  Sm^M^^eiettktrM. 

Arbufculahumiliseft,  lcupotiusfrutcx  aiborcfccm,  (cdeam  circitcr  pcdcs  ahus,  ramulifquc  tere- 
'  tihns,Rlabns,  nodofismeddlafarftbdonacus.  j   .      ,     r-  •  - 

I%I;a  aiuadinacca,  ///  foliis  fimilia,  at  glabra.  Ad  lamuloruro  nodosmtecdumipicx  proveniunt 
conitormci,  acuininata:,  quibus  inlidcnt  riolciili  albicantes,  ftaminci,  mediam  OCCupante  globulo  ob- 
loneo,  cquoftilubcxit  viridiulcuius.  .     _  .        ,          „ .  r  ■ 

FlofiaJis  iiioxdunt  Frmiim  oblongo-  plano  rotundi||Scumuuti,  came  mtus  dcnla,  aibtcanie  refem. 
Provenit  Tariis  Regni  MAlabarid  in  lods  ^lTcftribus,  pcaefertim  in  BtfiyW,  CwTmwfar,  &  Tfcfcw 

Ktru  &  **?xhocfiTiticeIndig-:  (aRnusconHcium&cofbes,  Ex  ramoBsarandinacdscaliumJftmtlcri* 
ptoi-ii.  Folia  fi  in  aqua  J.ccociu.uicur,  c  ique  dccodio  cxhibe.uur  menftruaohftlttftapnWKat;  eo» 
dem  deooao  iiosooytutur  crolos  {jingivas  lanat,  5c  odontalguun  tolUt.  ^  '  •  ^ 

3.  Nek-Ilj  U.M.  ArMMdo  Indtcs B*mim  JiSm  tvtia. 

Eft  infupcr  tertia  BamhH  fcu  ih  fpecies,  Mal.iba  enlibai  MhVf  di^,  pmnwfanrihm  perfimffii^  ' 
pr>terquam^u6d  internodu.tcnuiora  fum  &  longiora. 

4  Anmdt  RttMng  JRSm  PSfon. 

Hujus  ftolones,  grato  ut  Mmht  fiiooo  turgidi,  vcl  crudi  manducamur,  vel  condimento  Achitt 
induntur.  H«  mmiis  ooncava  (unt  quam  Afiniifo,  fed  fubftamii  fponposi  inftar  herb»  ferulaoec 
fardz.  Baculi  exficcati  attrim  mntao  fea  ooUifiaoemukas  fiindunc  igneas  laocillas.  Fruaum  feit 
hxc  Arimdo  edulem  &  (aporificum,  cum  aditate  quadara  mtt,  rotendnm,  parv*  pilas  magni- 
tadinc,  tcdum  Ipadicci  coloribpuc.ir.iinc,  tlnn-.i(L.uIo,  fragili,  Itriis  pcrpetuis  cancellatim  ornatum. 
Ex  lingulis  Arundiais  nod»  ad  lummiutcm  ulque  larmciua  hinium  modo  intorta  &  tenacia,  fblio- 
rum  quafi  loco,  emergunt,  hflqoe  fioAas  slobulares,  rar6  fohtari^,  ix^  copulatim  adnalcuntur. 
Nucleum  porro  incus  teruht  durum,  ex  quo  conmlb  esprinunir  okum,  non  edulc  fblum,  led  in  mc- 
dicamcntistojMCis,  prarftrtim  in  ungcndisnerv»5,HtiBfflrouni.  ^  _^ 

Cixlcit  paffim,  in  (ylvis  circa  flucnta  hzc  fpccies,  m  omnem  partem  flcxilis,  eoquc  ad  omnia  U- 
ganda  utilis.  Nam  incolac  [  W/<f]  Kinium  loco  ea  utunrur,  &  adcs  (iias  ex  magnis  Arundinibus 
coiiltm<aas  clavorum  ferrcorum  bco  ligant ;  &.  mircns  rcnacitatcm  hu)us  Arunduus,  qux  craflitie 
digiti  humani  fismk  c&m  ix«  camen  in  quacuor  panes  diliccatur,  unde  &  .coi^  &  cunx  rnfan- 
cium  ex  ea  con&rduntor;  anchonrum  eaam  {hto  tuvibus  fiines  tn  Uvanki  8c  lane  longius  do- 
ram  inaqua  quamfiine^  imo  defidemifaus  fiioibm  nm  ii»  andions  qouiniinlibet  itaTes  i» 
gamus.  • 

5. 


>_.kju,^uo  Ly  Google 


Lib.  XXIL  ^  7)e  ^ramimhM,  M  i'7 


Ff » HflfiMmncg.  '  ' 

TabawsvocantArandinum  cava  perfbrataqae  fragmenta,  ielquidodnuieetn  longa,  piilverc  car- 
bonuni  cxtrinfecus  Ulit.i,  intiinrccus  vero  Ttlt,  i.  e.  Tabaco,  Liquidambra,  Xtcitccz^i,  &  Jtiter- 
dum  aliis  Quibufdam  calcncibus  pl.uiris  acquc  odonbus  refert.i.  Ilonan  mcenionun  ca  partc  qua  Kirw. 
plenifimthimoejc  altcratraao  devoi.Koqvie,  veliit  qiioii.im  luffimcnto,  fenuiBI  indiioiear,  &  ofR-  * 
idi  labotis  ai^  laffimdinis  hebecatur  icniiis.  Qjiineciam  doloret  omoei,  ac  umapai  capitis  («■ 
datMnr,  pkain  flnens  ad  peAos  ezpoitur,  jiivaiitar  affluiiadoi,  8e  cORolwttar^cMikndwTcaVet)- 
«Im  aQcem  ell  nimius  coroffl  ufus,  aluxpt  jecur  iiueinpefjem  OBBdamooncraliee.-  faque  «^<>iifi^m 
&  alios  aAcdus  inadicur  incuralnles. 

Qvat  de  tiAiib  liifce  lubec  Mmardei  op.  15.  cdem  firi  fioc,  eoniiii  tameii  mfnp/vfirV%|y^ 
jgnonifici 

6.  Anmb  J^nM/brv»,  HmmiBi  ktv06m»,  fimlu  mJW  JMUHm  lii^mtiim, 

Eminorum  generefuntj  crAfHtie  pollicari  a-.ic  p.mlo  ni  iiorc,  colorc  flavo,  iawrnodiis  Irevtbuf 
palnuribtts  aot  Klquipalnianbus,  m  medio  |^aciiibus  aci  nodos  aaOis  8c  pioiubCmiitibiB.  UAum- 
quemqi  autem  nodum  Tugy  fiu  forcnlS  mnin  iMlatim  amnkim. 


Ca».  X. 

Qr«MMt  fuidm  Br^Uet^a  a  Mjrcgravio  tfefiriptd,  &fer  «MMMiew 
mi^a,  fm  Ltcm  mferatJa. 


I.  OraiNiB  fmvmmtoi^iftniiu  meeimt,  pmmBt  Anmmw.  AiiGrtm.mmirtfi  HtfiH /fiaet  f 

EX  radicula  capillata  multi  prodeatlt  cauhs,  teretei,  teniMk  fpiliunuDi  aln,  ad  ccrram  uno 
fbliolo  acuto  vcftiu,    quo  tanqiiani  vagina  prodic  Caulis.   Summir.ucm  autem  caulis  in 
orbem  arcumHant  ieptcm  fbiiou  angu/la,-  aoita,  duos  cirdtcr  digitos  longa,  riridia  Oiii* 
dea^..fedadpar^mab  exortu  interim  eftifEina.  In  horum  foliolorum  medio  alidaotgranala  iollMr 
Avciu^  iib  inviccm  fiuit  appofic^  inqneis  lemen  lacBt;  Caulis&fblUpilisalUi  &  mollibos  ve» 
ffiuntnr.  ....  .  ,  • 

Folils  multis  fi11v.1I  in  fummitare  caulis  unde  panicnila  cxit  cum  0'peris  convcni^  Ciulis  IQmiliK- 
tate  fic  folionun  piiis  .^b  iildem  diifert,  Sc  ad  Gr.  nemoroium  hirlutum  accedit.  ' 

%  OrammgfKmdtt  »afiia^a^ah  fiairatigfih.  Grmmmt fimaia §tum Mmipmt^ 

Caulcm  !i.il>ct  triangularcm,  i^,  \(>,  aut  10  quoq,  digit  longum,  fiipra  rerram  longis, anguftis 
fic  veooiis  fbliis  prxditum.   In  iummicace  caulis  capiculum  eft  qiudran|^ULlare.  quaii  e^uinqigian- 
dibosctMnpofttum,  majgnitudine  pafltiiae  majorb,  ad  cujus  laceca  fuamor  fitiMa  frainmiBa  eaottt» ' 
daocnr.  j^m  capinium  odorcm  babet  quaa  Chamzmeii. 

%,  Cnmmatffvtiiu  MffUmit  mdrittafbaRia^  Cimmaiiunhjfidu  iimtgmt, 

Kdem  diuleni  habet  trjangularem,  dtcicef  pedalem,  ai^  pBa  hnmum  duobus  aac«ilMiifblii 
mtneis  vcftimni.  In  fummitate  autem  in  brevibw  omom  aoieMu^  teit  iepiem»  «uc  oAo 
tulaalbaj  joxa  iepofita;  quorum  quodlibec  drcnmitiitt  fec  (bliokfiridiajacaca. 

4,  Gramtn  cjftreidts  Brafiliinft,  pantcula  nmiitliata,  grgnulu  acultatit.    Gramhui  ^uinta  ^cut 

Inftfiik  triangularem  habetcaalem,  qinad  quacuor  cirdter  peduffl  alrinntinBm  iffiq^;  Folai 
4mem^quanior  auc  qumq,  (elquidigitum  ter(}  bwgi^  AmndiiMMea:  lopeii&s  uariidhs  iqucisacniis 

quafi  Ediuwrum  aculcis  onuflas. 

5.  Gramm  Bn^lietft^ifiraiiufamailii J^mimfii  ki  mmMam  etmft^ 


Exiles  radiculxi  (cu  rc<fHijs  filamenca,  cmittunt  qi.imnr  auc  quincj,  caules  graminjos,  anguftos, 
circicer  tres  aut  quatuur  pedes  altos.  Qjiilibet  autcm  cauiis  luperius  dividicur  m  umbellamj  uc  Gor 
nuncyperoidescapinik  iqnamaca  oommeiKem. 

d.  Onmmjmiitmm  Bn^ffimfi  Jacapi MBmm.  Crammi  itaimmrHa  fitmiMucgitw. 

E  radicula  gcniculata,  |uncea,  alba,  longc  Lucquc  lub  ccrra  (erpente  cxfurgit  caulis  ad  tnuni  po 
dum  .ilcicudmcin,  pnmiun  limplcx,  mdar  culmi  liliginls,  ccrcs,  qui  portca  in  aliquoc  folu  hndicui' 
graminea,  anguiUj  in  medio  album  nervuni  fecanniim  longuudioeni  habentia.  Nullius  eil  odo- 
ns,  nec  fkxem  geikaiBofiaiettCieftididiBflcc  ncuinnnai  obfinMnm.]  Soboc^ndnHun  ciToetai 
tUftiKur.  *  Valonf 


uiyiu^LU  Ly  Google 


  ■  m  .   

18         Histori  a    P  l  a  n  t  a  r  u  m. 


fSff^  Valei«  dicitiir  ooatn  iopeatuin  morfus,  &  membra  eo  iigencur  fupra  vulnus  infiiAum.  Filb  cxpe- 

liHliril  fMll  tWminW^  raAmtnfmeeainm  Janafla     «nena. » 

7.  Gramtn  Ji^itatum  flumefum  Braplict^. 

Caoits  I 
Hodnin,  8 

GCtlons  atsentei«  a  qtuDus  parvuii  c  cmereo  ad  puipuio-coeiuleum  coloiein  vcrgcntCi  tiocculi  depen- 

Jitmf  •HMmilt      fliM  «amn  alirhiiiMimr. 


ir. 

8.  Gnmm  tltgmt  ftiaaim  ftmeam  mt  AfiKiMMR 

btrlam>  quatuor,  aut  ctiani  quinq,  pcdum  altitudmcm  aflurgit,  ex  raciiculis  filamentofts  Anindi- 
nismodo.  Folu  draterunum  pedcm  Ionga,  cIcganter  plicata,  vindia,  hsiiri  pxneut  Paimacnu- 
Cafeiae  maioris,  in  cauk  plura.   CauUs  fuperius  fei  t  Ipicam,  refquipcdcm  longam  Miiii  /picse  vel 
Paabd  fylv.  figurl&magnimdmc. 
f^n^  EmoUiendi  vim  obtinet  interne  &  externc,  malvxq,  vices  iupplet:  in  fiMpaiv^ oiam *<"iT/ny> con> 

ducit.   Pift .-  qui  Gramen  hoc  Am<m£tatje  nomine  pingi^ 

• 

9.  Gramtn  fiortni  cafitnlo  fjmmofo,  Juplcai  Br^ditnfiinu  Pfjba 

E  pitofis  radicalis  caules  protrudit  perqoam  multos,  tenuet,  junceos,  pcdem  atit  lelquipcdem 
longoi,  qui  infcriorc  parte  gramincis  roliis  veftummr.   Quilibet  caults  g-tudct  capimlo  ovali,  Iqua- 
niofo,  Iplcndcnc),  coloris  iLiblutelcentis  &:  cx  pallit-lo  Vincp.in :  his  (npciius  fl^jculus  infidst  Qum 
quatupi vc  fblijs  compo^itus.    St  bitfit  vtrumf  jflane  mtmalum  tji  bocgtnm  Grtmmu. 
Litm.  in  pnfeiis  rigois.  neDjGlnB  pnElertim  plonis  luxuriat 

fj^  Ad  curandam  impet^nem  (nnildict  cutaneos  aiiedas,  a  colore  &  acnmonia  natos  fucco  refrige- 

rance  quo  lcatet,  paiti  aSiidam  ooodocit;  multumc^  iolatii  Sc  levaminis  adfert  pruiimm  iiuolerabi* 
lemnwisradA  .fls/io>  ^ 

£x  una  radice  quatoor  aul  ^nquc  folia  ciiafi;untur«  &  a(Iur»mt  in  lex  pedum  altitudtnem,  fi> 
nilic  (Snunini  H^aaiooftiiaia^  paeKiqaaro  qnodin  nnioo  lolb  nnataiitumflmfitabk 


Addooram  aut  trtum  pedum  alcicudinem  a/Iurglt,  caute  tereti,  gerucnlato,  foliis  ad  genicula  pliis 
fcfquipcd.  loneis  :  qui in  fiimmitate inio,  14,      irucrdum      tcnuiorcs  caulcs  dividitur,  quorurn 
quitibet  versus  liimnutacem>  ad  duonun,  tnum  quacuorve  digitorum  iongKudmem  aigentci  vciUtur 
panicnUb  qu2  in  roedio  mMagnniiiNini  QontmGiit.  Caules  egregii  niftlcnM; 
Vini.  Radkxin  «d  qoodvii  venenum  ia  qnoris  ooaTauend  fiquoie  prppinatam  conimeadanc  firafiJi' 

eab.  F^M.        .  ^ 

11.  Gramtn  tldil^lau  ahtjfmMm  Bra/tlunfi. 

fiicuinakmval  cnciibicalem  iortitur  altimdinem,  caule  8c  fiilus  CBunineis.  Panicula  fupeiiik 
in  dnodbeiitt,  qiBndedm  aot  plures  divi^,  quorum  quilibet  oAo  aot  noven  di^cos  ionga,  coloiii 
obfcurc  rufefancis. 

Duodeama  Gtaminis  fpecies  Mtrcerav.  hu|us  variecas  cAe  videtur j  pamcula  longioie  &  pamd  pc- 
dafi  iiibdi(U9ie  compofita»  atqoe  conni  vi^ 


msTORi£ 


Digitized  by  Coogle 


H  I  S  T  O  R  I  JE 

PL  A  N  T  A  R  U  M 

LIBER  VIGESiMUS  TERTIUS, 

QJJl  EST 

De Herbis  aaomalis  Scinccnx  fedi&  % 

» 

E  R  B  A  S  ancmalof  vooo  quz  ob  nngMlarem  paitium  ftnidnnni  ieucoQior 
mitionem  ab  aliarum  norroa  abludunCj  ncc  notis  charaderiflicscam  prcoe- 
(iencium  Genenun  aliquoconveniunt.  Incertac  fcdi;,  (unt  f;i:.iriim  mti  Clfu- 
raAeriftiae  ade6que  Genera  quo  referenda  fixnt  ob  impci  icdKjnem  delcri- 
[  tionum  ignorancur. 

Has  ad  confulionem  viundam>  &  mcn^oriz  juvanda:  cau$4  in  quatuor 
Softiofies  diArifaaaniiSyiuniiiam  in  i. Anooialas  aqiiatic4&  «.  Aoom.  hliquo» 
  fjs.  1.  Anom.  qug  ob  conwywiriam^ajffl^  iftpinitiuspwtclpuii  iiippri» 

orum  gcncrum  aliquod  reoua  podunt.  4.  * 


S  E  C  T  I  O   P  R  I  M  A. 

Hgrb^  jbmnaU  aquaticd. 


.    Cap.  I.    .    .        •  ' 

"  /\  Nymphis  diAa  putatur.  Amh  5  inmSi  NififNfaiMrf  W^ir  ^oJh  wnr,  juia  a/jmfa  amat  leea. 
.  Plmius  deduati  Nvmph.i  zclot\'pa  crga  Hcrculcm  moi  tnn,  r^ua  iti  eamtransfannarafui:  • 

JlJL  undeinquit  Heraciipn  vocanc  aliqui,  alti  Ropaiou  ^Tadiccclavaelinuii;  idooque  cos  qui 
jifaarintcamAiodecim  diei  ooim  gcnimilqBe  phrwi  m  »5.  capi?. 


A.     I.  I^jwyfcy       Ger.  J.  &  «Mf>r  /«tm  C  B.  Pari&  Nem^  bNmm  Bnin£  fl^OtCC 

-  ■  y.B,  ■  .  ■ 

Hiuid  tanere  herbam  aquaticam  inTcniaSj  qu«  majore  ndioe  nitatur  qu^m  Nympliara^  quippc 
qme  ImmMii  cinHs  craffimdi  nem  nonnunquam  aflequatur.  Hinin  qoae.lucea  eil  nJiMm  iabtt  &f 
n  iiiremein, '  intas  alhain,  fungofam  &  porofam.  lapore  Ittbamaro  prs^m  cam  qoadara  adftri* 

<2:icmc,  cui  niulta  appcnl.i  adnacaj  craffitudmc  digitali,  foris  nigricantla,  ffliiif^,  mulcis  cipillata ; 
Folia  aqux  mnarant,  lpKh,imam  aut  iefquipalrnum  longa,  iatitudine  palman,  ibi  ma  folea:  ecjuinxj 
propemioclum  rocunda,  p.iull6  c^iongiora  quam  candidz,  pinpuia,  lentoq,  virore  Iplendcntia.  lu* 
penoreaafteglabca  ficlanriaj  iofenore  verc)  Hbris  aliquoc  aiihD^«  pediculis  diptdi^aadScvimiC^ 
n&tdbs  duos  nrcres  longis,  aut  eciatoi  loneioi  ibus,  teredbus,  meanlu  fungosa,  drdierrimis  r6ftts 
Canaliculis  porvid  :  (i-uS.;b  ad  exortom  interdum  concui  rcntibus  pluribus  pcdiculis  lanugo  candidifli- 
na,  qv.x  Sc  Fa\\.\  riondum  cxplicata>  IiaAat  mucronem  xmulantia  extcnorc  partc  obvcAit.  F!<irts 
pediculi:>cQnUnulibii!i  iniident,  (apore  cum  dulcedmc  aliqua  Ibqnui  adftringence,  odore  Sif^mbrii 
Cardammos,  quitxh  foliii  yalBMlcab  coaftaiMes,  colore  Iweo  pnBditip  exoeptii  uDgmbus.  qui  ct> 
terna  parte  virefcimc :  intravero  fepcumfttiomm  quinq.  duplex  eft  oorona,  pnor  minucifltmdiiDm 
foliomm,  qui  cxTcrnis  apprcifi  nigoC^  cnnrpiciuncur,  £c  Inrulitcr  lutea,  quo  eti.im  cnlorc  prardita 
eft  inrunnr,  lcd  dilutiore,cxcompluribu5iigali3  rccroadiis,  &c  apicibus  pnorcm  coronam  cohtingen- 
ribus ;  medium  occupat  peiicarpti  mdimentum  ex  luteo  viride ;  qucxi  delaplis  coronis,  foliilqud 
fIorum«  cocis  )am  viridantibus,  latuixMrtrqre  fed  nicence  ciiiginu-^  papayeracea  capitis  magnimdin^ 
m  wkti  urceiim  ai&bre  exprimom|.cuiigido  veiitrB  in  angaftanioervioem  definente,  quie  lenlnii 
dilatar3marginv'>urccic(fin.?it,  ftiiis  extantiirjs  .ifpcritos,  &  orificii  loco  aliqaoulquc  pCttulost  ia 
liij /fw.-?j  coatinccur,  Iplcn.lens,  majusquaui  albi,  Tnticeo graiio  minus. 

-  Flosltuias  fpi.icum  illum  ardcncem  leaiiqaontn  deftiUaium,  quem  Afmm^nu  Tult&foeeoti 
odorc rcfcrrc uobti vtfus 


Digitized  by  Google 


j  ^zo  HlST01llAPLANTARmi> 

in  Buvus  &  foffis  paluftribus  nujofibus,  inque  aquis  flagaaacilg»  iittjQdbtB  crebio  fCfO» 

t  ' 

•  Radiiu!u  multis  uliginofb  coeno  infixa  «ft,  capillaceiSj  c  caulium  nodis  procleuntibi:s ;  fsliu  mul- 

ttf»  longo  rotund^qae  pcdiculo  nixis,  guftu  amans,  aqui-  innatantibus,  denftt,  ceulibus  teretibus  ge- 
nicaihcis;  6oitelDlds  flori  Cucm-bitx  pcrquam  limilibus,  quinquc  tantimi  foHoIis  conftannbus, 
aonoC  'm  btM  iiM|oie  munerob  ftipaoi  oongeftu^auc  amhot  agicct  intus  gigneotiiius,  per  amb»^ 
ttunTenolfifl&nifiinliriaris :  calyculo obloneo,  lA  ttaoKttfnSh,  finunibas  puaoaUoi^  latis^ 
in  ambitu  pilofis.  Atriplicis  fere  modo,  gulhis  qooque  aman. 
L»m.  In  fiuviis  &  ftagnis  ma^oribus  naidtur,  oan  umen  adtnodum  frequens.   In  InTula  Elienfi. 


A.    %.  Nymfhas M» Ger.  ].&  «0»  mtgtr  C ft  IH^^  HktttmOi. 

y.  B. 

Lutwe  antc  fioris  produdionem  fimilBina  eft,  romndioribus  tamen  foliis,  [DoJ.  &  foborum  fic 
floniro  pediculis  rocun^]  Radix  crafUilima,  cortKe  t^mr  nignore,  inrus  candida  &  fungoia. 
wffim  ^mip»  exeunc  iibne,  quibus  in  fondo  haret :  fltrei  autcm  longiilua]^  aquas  trajidcntibai 
pediomilMmntet,  candoris  anaculati,  nonnilul  odonui,  Liliaoeis  flonboaunfles,  mtiltiplia  foli». 
rum  agmine  ftipati ;  vcriim  exnma  foUa  cxtcriore  partc  cx  albo  virefcunt,  ut  Omithogab:  me. 
dium  ocoupant  fiam$ma  numcrofk.  Dodon.  autorc  poft  florem  ctfitulmm  prodic  rotundum,  ^  qoo 
fmen  nigncans,  ipiendens,  Milio  m.i)us. 

Nympha»  Brafilienns  fiore  aibo^  ^ffu^  indigenis  dida,  non  videtur  Ipecie  divcrla.  FUt  (ob- 
lerrante  Marggravio)  dnodedm  oonfttt  nUh  fflwongi»  aniti^  «goftii^  alfai^  ftqinniQr  fblibffi. 
•    ridibos  fiibtui,  uiavi^  Oilori^.  ^ 
Ltiu.         •  In-flaviisoritu^  icJ  ranu:>  apu<i  nos  in  Anglia.  ■ 

A.     ^  ItfmiM*  alba miftmt  CB.  ^4  mmmufivt  Aitrfm  r»M  Park.  tipnfbM  mmor  fivt 

• 

In  .iqn  i  n.iuMns  mukiplicitfc  flagcUis  fiiis  tcnuibus,  inquibus  vduti  parva  capica,  unde foliorum 
cxortu^,  6c  i.iiiiccs  fc^iilTimx,  fniuliun  vci^;ls  tcntk-ntes.  Foltif  drcinata;  rocunditatis,  tcneris,  un-' 
cuhbus,  interdumduplomajoritKis.  Alari  fobis  fore  iimilibus,  iedminonbus,  pedicobs  nixispabaa- 
ribus.  FUm  vduti  t  v«fict  pradeiuit,  iiiijnlaifi  ftlialii  niaiialhii  ««aftiai^,  Do^  rnidh 

lutci.  •  ,  ' 

Imm.  In  aqub  piKnoi  ibu5  &  cflenofis  tard^  flusntibus.  ^  ^  ^ 

Vmiitm>         Ilujus  varietatem  flore  pleno  odoratiflimo  obfcrv  jviiyi^is  in  fofia  quadam  pduftll  tdJ^Un 
ieacaloedjimJrey  taujjty  a\&x,  propc  pontera  ligncum,  in  mfiila  ElienE 

ifiiaddit  LomGui,  Sc  cx  eo  Gcrardus,  Parkinfbnus,  5c  Bauhinus  uterq,  Nym^baam  Imtmm 
rtm^  fluam  juxca  amoenidima  Thamclis  flueiua  inudisrcrobifaus  fiegMencem fisibic :  Icem  Njfmfba- 
mm  Mltam  minartm,  qium  in  Anglia,  v\A  qux  Londtno,  OxQainm«ac  BriAcdlim  dudc  (ecus  fic  crans 
aquas  viaram  p;g  lorc^  nunul ij,  prorundas  repcriri  .^lTcrit.  £gO  8c  atnid  diu  utramc^  quarlivimusj 
necdum  invemtnus  in  Angiia,  auC  ab  aiiis  Hde  lii^us  invencas  andiviinus,  tancum  ^ft  uc  g». 
quences  (incapudi^  ^  cnti  Lobdyo  iMW  multum  fido :  nam  «liat  ali^piot  phaOK 
in  Anglia  oriri  tradit,  quas  poft  ipfum  nemoqiiilqiMm  ImfteiiB»  iuvenire  potuic,  iiec  puto  inven- 
tanKeit  Nymph^alutea  minor  nore  fimbriaco  in  Ani^  ialii  fi«queiis  eft ;  ratti bancintelligic 
I^elius,  Njmpl}.tiC  Imett  mmertt  Siftevtrionalium  tituJo.  Nymfbtea  alha  mtnor  nobis  hadenus  in- 
cogmta  eft.  D.  Magnol  Monfpelienlis  in  ftagoantibus  aquis  circa  Latcram  cam  xftatc  jGrpius  oc- 
currere  icri|it :  utinam  acctuvtnk  defi:riptam  nobis  dediflec 
Virtt,  ^jrmphsae  utridq,  albx  &  lotte  ndac*  fiiJiai  fl?***  ftmen  in  ufii  iunt  advenijs  flunb 

Ter6goiu>rrhceam  8c  ponutionei  noftunits,  Rminis  aaimoniam,  ianguims  aAniii  Hc 
,  £zcnnfedis  l.Vpc  .idhihcntur  folia  &  florcb  ad  fcbrilcs  .xftus  8c  vigilias  Ibpiendas  pnVn 

dbm.  inimpolmone  fobomm  Idl.  lutnbK,  ccmponbus,  piantis  peaum.^  Stbrod.  .  ..lu  jf  l 
V  liwiiablii^plaflliwttfiicavent.  «oti  iisooauiditamviMi^iamdifiMnnniminnai|r 
tiur:  compernim«||Q|Winc  ufiun  leanni  acque  radids  iioipiy jqddaBft^ajl  Yqwon  vaUi  fi^ 

^Btlxbarint  eam  '^'Mf^dni 


'JL/^^  Nymphsx  candidz  vino  ntgro  deooda  &  pou  menfium  mnliebrium  abundanciiffl  I^bt 
eptiao  r^nedio,  eriam  iis  qui  de  omni  auxilio  defperirunc  Idem  de  SeniineinBeU^ 
^  J0liiiditiiu  PiBcnrusradicem  Nymphx^aibn  tjBO  ooAun  K  pQcavi  €onuiwmi(l»tfiifiii»^|nnnfiiu> 
flmo,  <I)i)Iwlib.^&4.1eA.<8.  ^^^^"^^^  .  ^  ^ 

Turcas  perhibcnt  pcr  nodera  flores  NymphjEse  in  aqua  macerare,  qua  fiiuues  inungant,vdeil*; 
demUbant,  puunt  ic  h  mulns  gravUfimismorbisimmuncs  fiituraSj  &  fe^abiisjmdienraripoiiie.  Npi 
ex  floribus  albis  conrervam  8c  iyrupum  confidmus  quae  Pfmn'm  1i**n^iljp;^Jfitniftil  ta 


l^paver.  Simon  PauL  Quadrip.  Bocan.  Clafl^*.  01,94,  «f.^         '  *  '.  ' 

'  EuKiiBadi  (cio  in  exoonatione  paiati  vel  Uvuke  ^  un^  k  iiniriii  raliib  adnfta  An.Ifi» 
dunOflira  «Midaoare^exohfinMia^ 


Dlgltized  by  Google 


Lib.  XXIIL  DeTlamls  anomahs,  .  1^21 


•  ^^l^p»fbiti>  alir.i  iriiVOT  t/£gyftiaca  f.-ji  Lctiis  >y£^Tpia  P.U  k.  l.o:u!  ty£^yf'.iit  Alpin.  exot. 

ftliis  conftat  numanfkf  nugnkucUae  coloi  c  atqi.e  figuri  NYnipiu.-x  nlbz  ibliis  proximis.  undiqi 
cienacis,  pluribus  line»  leanemilisperfoliifiipcrrtLiemvariidifcurrentibus,  pedicQm  i  racfice  exe- 
untibus  nixisutm  illa.  Acnecfolia  tancum  Nymphxx  fimilia  habct,  fcd  &  capka,  &  raJieem,  & 
etiam nugnitu JuK,  hgu:.i,  Sc  colore  albis  Nyniplixzfloribusfimilcs,  (tngulisfiiiguloi  pct1i;uli$ 
iea  csiulibas  viruiibus  rotundisinlidentes,  aliliuantuni  otlons  lcviilimi,  ad  Violx  odorcm  iijclman- 
tik  re^ances.  Flonbus  iiicceduiu  capua  rotunda^  Mclpilo  maKno  magn6(^  fruthii  Nymphzx  aJiue 
fitiilia,  cortice  Tiridi  comcda,  inqis  yeluti  loneos  parrolq,  fefliCBloi  habentia,  qua:  femtn  continent 
minutum  Br.iflici'  rcmini  fimilc  Pediculi  tum  norum  tum  iouorum  longi  (unt,  digitum  mininium 
dicitcraalli,  tcieics,  cav  i,  (ieccm  fere  alterutrorum  ab  eadcm  radicc  Radixrotunda  inoblongum, 
magmtudinc  &  figura  ut  Tyrus  par\u,  cxcciiui  nigra,  incus  flavcfocn.s  pulpa  fini-  l.ii  iio!,i  &:c1ui  .i,' 
guflu  adftiingens  &  fubdulcis.  Piorsus  vcroau^non  lupcrat  magiucudinem  ovi  gailinacei.  lndi<  , 
genxex  jai«ooftamlibenter  Comedunt.  VidettrooAu  incus  colore  ovi  rubrum  imitaii.  Ab  hac 
radicc  cralla  8c  totaU  innumerx  fere  6oia)&»  tBnaes,  colore  albican^es  radicnlc  procedunt. 

In  locis  nonnullis  .iqui  Nili  flumlnis,  aeftate  de  more  (bUto  auAi.  inundatis,  "^c  Telut  lacunisefle- 
Ais  (quoslocos  Bircbiu  ifg^  prii  voc.intjadeo  abundat,  ut  tota  aqux  fiipcrficies  foliif  contc<ft.i  occiJ- 
letur,  planczquc  tandiu  viveni  lupra  cerram  cermnir,  quoad  cou  aaua  tcrra  fiiCnt  ablorpu,  at^iic* 
ota;  quod  fieri  fblet  Novembrimcniej  quo  fempore  Loti  plantx  bibterra  occu|Fanmr«  auicdcea* 
tibus  tum  foliis,  nun  floiibuf^  nuniiuaibu^  oom  «xis  lins  plaiids:  quo  oopfiat  LHum  aaoiuun 

eflc  pl.intam.  i  ■   i  , 

Idproprii  lircpl,int.i  (mq;.k  Alpinuv'' W^crii  videtur,  quod  qu.intacunq,  fit  .ir-nx  altitudo  ufq,  ad 
illius  uiperficiem  crelcic,  rioiclq,  nunquain  mtra  aquam  aperiac  led  iempor  iupra  lupcrficiem  cjus, 

Monmuhiuncamen,  attoll.u.   m/..,  „ 

Q11.1:  Thcophraftus  &  PUnius  habent  de  mirabiU  hu|us  plantx  ad  Solem  oomverfione,  quodUiiL  Bo-  ■ 
rcs  e|us  (olcoccidcnte  fc  comprimant,  capiitq,  intcgant,  adortum  aperiantur  8e  lupra  aqa-un  idor' 
ganc,  lo  in  Xyniphxa  .ilba  obfcrvairc  affinnai  Prolper  Alpinus,  Iplam  ncmpc  occidcnrc  Solc  flo- 
ittndauderc,  dcmdc  lc  totum  cum  foliis  lub  aqua  occularc,  eoq,  onente  florcm  primum  extra 
m  pt>mer|,  «periWf  atquflpaub  pcft  «nm  oomibus  fbliii  &FC»  iplamaffiirgete:  Ndbii  oeitft 
ioGredlbijiATideatttr. 


•  Cap.  IL 

De  Tritub  4f Mtfiw*. , 


TRibulus  Ak\""       ^  rtitfiJMtw»  quod  frudu  fuo  tria  vulnufcula  inHigac,  vel  qubd  culpidatum 
ctiGuiamfoiat.  AJLi&iiH^  .  " 

Triiulm  iHfnaticm  ).  &  C  B*  Ger.  tfiMiaiim^tr  Paric.  Mttlt  €tlStK9f0» 

J.  B.  • 

Ex  uno  capitc  h^Mi^n  /o/wmulta,  fcfcuncialia,  duobus  quadrantibus  fiipcrioribus  lerrata,  lupia 
riabra;  (ubtus  rugola,  Populneis  quodammodo  fimilia,  pcdiculo  palmari  &  felquipalmari,  fu!igola  ^ 
8c  pauUb  mfra  infertioncm  nibttoto  hatrcntia.  Fttns  paryos  albos  lequuntur  muncati  /nf*»,  *  fpi- 
nuUs  armao,  nigricantes,  Caftaneis  pares,  pulpa  nudeove  non  diffirailei,  candido,  eAili,  guftu  J^X 
liaudingrato,qui,  autore  Dod.  fic  recens  mandi,  .ucf.iaus,  molaque  contritus  m  panem  co^ 
pofle  fertur.  RdJicet  longifEmx  ex  intervaUis,  veluci  ad  gcmcula  Itaminum  utrinquc  cacfaricm 
prbmunt,  pactiminaquanacantes,  partim  limo  hacrcntei  ,        ,     ,  ,. 

NafdtttT  variB  in  lod^  ac  ferd  ftagnaatibus  iiuviorum  pambus,  iutof is  iacubus,  ec  urbtum  toa^ 
qtdbusUmofnsiitlnndas.  InterMon*elgardum&Bafik!am  oWeivawJ.Bauhinu$,uWlk^ 
Junio.  Marthiolus  in  plcpfque  Italix  flaminibus  &  lacubus  provenirc  ait,  pnflerrim  in  agro  Mintua- 
ao  8c  Fcrraricnfi :  neque  iblum  in  dulcibiis  .iquis  gigni,  led  enara  in  man,  quod  non  crcdimus. 
NosfiruAusVenccus  venalesvidimus.  .^,,,/1 

Pleniorem  hujus  pkntx  defcriptionem  viddis  apud Jo.  Bod.  a  Stapdj  Comment.  uiTneojhr.  hiit. 
ML^.  cap.  II.  • 


Imo  fpinm 
9» 


H 


Caf.  ilL   

» 

*C  planta  k  nonnttOis  Nympbsc  Ipeeii»  cepfemr  ob  coofbrmuaiem  m  folus  caule  & 
radioe.  Flos  edam  camraN;fmphmfiinyiiHlpciyoi«pai^^  ItaK^di^ 


ImniiBoftiafiii^ 

'  *•'  '  .  •  • 

. . .  Uuuuii .  .^fl^ 


1^2%         .HlSTORJA  PlAMTARUM. 

F4i>4  ^irft»»  Bod  a  StapcL  Mdu£gyfti*  DitfcM^ntoars^i^  aqm  rM^Cdoutfi» 
Jictt,at%  Fab^  '^srfi^  IHtfetridk  aSmb  CR  »»Sm  vMteitgms,  Fth  firti 
t/£gjfti*  Diefcerid»  J.  B. 

Huius  fruAum  fic  defcribit  CUifiui,  PlacgRode  Pipavcris  caput,  awu  finunum  faftigium  tnoT- 
veriHTi  fuiffct  prxafum,  rcfercbat;  matfcramced  enun  6cii«pH  omltebtt  fiibftanti^\  (uM^  ook>- 
iis  teri  admodum.  liccc  cjus  circumfcrcnria  Giprcm.)  [larcc  novTm  elfeunciaram,  fcnlini  ran>cn  t>.-- 
•aclbens  nftiae  scl  pcdiculum  qui //«r/iw  au  fiudiis  luccclTerat  fuftinuiflp  videbAtur;  apparcbant 
'enimmwdam  ubi  Hos  inhififla  veftigia:  fupcrior  porro  fruaiis  pars  piorJus  crat  plana,  14.  ]acu- 
nis  (ire  celiulisfenequadain  difpafit»fr2dlha,inftarfaTiVdj>arum  ;  m  quarum  imgulis  iiii|uUm 
ifemima,  fivc  parvenuces,  inftar  pnnulsnim  dan&m  coniinefcantur,  iwne  unciam  lonpp,  undim 
in  ambitu  cra(Ti,  quarum  liiprema  pan  fuka  crat  &  in  mucroncm  dehncbat  illi  finnleni  qui  cxt»- 
mam  glandis  paitem  occupat.  Inlinupars  ouguam  kcunam  habebat,  veftigium  vidolica  ubi  d©- 
■U.flalhU  t^mem  inluififle  wdebtiir:  nudearawtemxaiKinflb»  rencidnm  ScMi 

**HSc1prani  plairfam  in  infiila  Jeta invenic  joftiis Henriuai  M IX  &  yerbi  Divini  luinifler in 

India  Orientan;  qiii  eam  NynTOhatJt  glandifcrx  Batavioc  Javorum  nomine  dcfcrifrftt  his  fer^  verl«$. 
£ius  rfruausj  fongolui  rugows  calyx  eft,  globum  diraicfium  rcfcrens,  yiridis  coloris,  qui  duodccan, 
TClfipttndeamloculisdiftmdnieft:  loailorura  quivis^glandi  iiniilein  (ruC^um  continet,  ex  vblaceo' 
ntlicmtam  inusalbitBmWtt,  ooradQ  vindu  adftringenos  (aporis  &  iubamari  ut  Glandiura,  ficca- 
tnm  nt  Avellananim.  C«rf»  Iricubitalis  frpe,  rotiuidus,  afoer,  hingotus.  F»//«  ingentia,  Batavioe 
Nymphiez  plane  fimilia.    Fk»  ctiam  noftr.itium  hr.ulis,  oJoris  validi^ut  olei  Aiuli. 

Nafcttur  in  paliKiolis  8c  ad  ripas  Huvioruni.    Hxc  c  Jo.  Bodari  a  Stapcl  notis  in  Tiwophr.  hift.  fic 
Parkinlbni  Theat.  ubi  plura  vide.   Ilanc  plantani  veram  &  gcnuiiuun  Andguonini  Fabain 
ptiacam  efle  ncmmi  dotaum  ede  jjoieft  qui  dclcnpdones  intcr  ic  conmlerit. 
•  W.7?  N4t.      Jac  *  Bontius  planlBm  hanc  tntdo  tJjmfbtis  hHem  fitn  fvpnrto  lic  defcnbit, 

Med.  irj.      Noftr.in  Nvmphxs  in  ontnibus  tam  in  latis,  qnim  rottmdis  foliis,  caule  &  radice  planc  conve- 
Sri*»*.        nit :  tiore  vero  dHfsrt,  qui  in  noftratc  vcl  albus,  vcl  Havus  cft,  hic  autcm  pukhr^  purpureus,  odore 
•  grattffimo  millo  niodo  noftratt  cedens.  Frodu  quoque  &  calycc  longc  a  iioftratc  N^mphsadiflBits 

qui  in  fupoficie  hic  piauus  conlpidtur,  tanquam  fi  per  medium  cuitro  diiic^us  el&t :  vemxas  par- 
vas,  inorbemdiffinaas<uperoltenden»drctter  ^o.  numcro,  quxpauladmgrandefcentes  calycem 
fibi  unaquxquc  cffingit,  doneo  nuturelcens  nr.c-m  Avel!ap..'.m  dcmpto  putaminc  c-.im  fnrma,  cun» 
nuclco  valdc  referunt;  iaporem  quoque  ejusnon  malc  xnvalacui  ,  qui  tamcn  i.uuui  aliquo  modo  8c 
aqucus  eft,  naturara  redofenselemenu  in  quo  crercir. 

Vinbus  cum  Nymphca  noftcatecoiiven^  kkoque  decoao  hu)us  plantac,  i  Malaiis  edodi,  iin> 
raurincaGdisrourlM5,Fefadbi»aideMibui^Fmilide^  Hia»- 
nua  BOfitin». .  . 


C  A  IV. 

De  MiBefelio  aqnatice. 


w1vptOfTWwWrl9  P^IIPimiliP  i^MP^w  "^rfP^fw  ^^wu  •  ^^rmmm^w*  t^^^mmmwm  lOTj^aaBvaap 

LAti  ie  fiindentibds  fcapis  prxdKum  cft,qui  rotundi,  vindcs,  irequcntibiiiquc  nodii  iiitcrcepti 
ioat;  i  quib.is  ccnues,  qapillaceafque  fibras  ^argit,  quibus  telluri  inhzret :  fupcrior  icapt». 
rttm  iMft  oatmum  fanni  «qil»«iirinec/]uam  ad  linguios  nodos  qainae  tenuium,  Porvilque  fii- 
liolb  prtrfiftirtim  follttlMI  I»  frtmant,  »ll  unaam  longae,  viridei  admodum,  quc  leniim  cirai 
fcaporum  fummltatem  mimiuntitr,  lic  ut  in  pyran\idal£rm  qu.ifi  fiirm.mi  fc.ipi  ('cfinant,  qui  fi^mmo 
fklhgb  totidem  Holciiloi  quot  tuliorum  ala^  m  imguiis  nodis  fcrunt,  puliilos  valdc,  otitoois  candidis 
fbliolis  fimui  lunais,  nec  lele  cxpbcaQdbus,  piwuns,  qni  deindein  qiiBkmatavub^  qpianipr 
dolosin  cajpiieiMbiMlkindleuM;  .  ^         .  ^    _     ^  -  .      •  „ 

In  lacunttficnndnm  rivoiliM,  secprefiindis,  obietvayit Clufins,  Flon  8e  ttnune  nenle  Juni». 
anuftnn:  noiintinilis*cirGaCin«ik%iamoopklnmliKiit^ 

A.    »•  Mtf^UwMr  fah^rt  gakriculatum  Gcr.emac  a^uaticum  flort  hm.gtikrk$im  JLE  Adt 

«]M^iMM  Jb»wi«/«fiiM»  C  R  9oo&eli  IBattK  fl^^ 

Tennifnmis  filamentis  ton.m  cf^  contextumjiifque  fer^  indigeflis;  appeniishincindc  crebiis  cmble- 
matis  01  bicularibiis,  Lcnticulam  aquaticam  xn-.ulantibus.  C-iulis  tenuis,  dodrantalis,  nudus,  m  ra- 
mulosaliquotparie  liiperiwc  diviluSj/Zwogeiic  lutcoSj  m.i^ulculos,  cuadlum  rcfcrentes. 

|n  ft^  ^uftrffiu^  lincobiienfib^  £lieoid>us  repentur.  Duas  ipeocs  oi>lcrvaTic  D.  Dtm, 
inajbfMiift^ninofeitt.  -  •  .  »     » • 

Vocavi  ( inquit  C  Bauhinus  )  lenriatlamm,  quia  vcficulae  parvz  LeMkuiares  aoft  tUUUBi  un- 
mac  foliorum  parti  adhacrcnt,  fcd  infinitat  omnibus  foliorum  partibus  fubjiciuntur. 

Hancpiantam  quoni,.m  .iliis  imperfede  delcriptam  obfisrvavimub,  ipfi  plcmus  accuratius  Scdcfcri- 
bercconaci  Cunus.  £  radicc  luno  inbaaente  enSieMkt  emiititiiiiinnos^erctes»creberrimis^nKuiisdi- 
flinSioijin  aquis  Bnitania^  iinulos  fwioieidinfai.  Adfiigiili  fencolft  mgfikumiitfilitftmn- 


uiyi  i^uu  Ly  Google 


Lib.  XXIII.  2)e  T/antis  anomalis.  '  5  ^  J 


ia^aino  ad  exomim  hinc  inde  inngnion :  i  uin  ibiium  retiquum,tum  rami  di^  lamulosalccrnatim 
ab  hoc  &  ilb  btere  emictunt^in  tenuia  8c  capilJacea  (egmenta  (ubdivi(bs,quibi]S  accrefctuic  veficuiz, 
Dellucidzaqua  plenae.quacum  veiuftbres  funt  nigticanc8c  fragiles  cv.i.'.i;k  vcl-.ir  rurbinatorum  tcftx' 
\as  Itntieularet  appellat  C.Bauhinus.  E  centris  divaricationum  ranioi  uni  exeunt  fubinde 
crafnufculi  fatis,  hrmi,  i^oi^rantalcs  interduni,  aut  longiorcibrCTiorcfve  pro  aquarum  profiuiditat^ 
fbliis  nudi,  [  versus  (iimmitates  tamen  quxdam  tohorum  rudimenta  apparcnt  J  in  ^fligio  floresge- 
fiantes  quinque,  (ex,  fept^mve,  pediculis  felcuncujfliiu  aat  longionbus,  purpurantibus  inildenres, 
fnocefliv^  (c  apcrientes,  c  calycc  bifolio  (eu  bivalvi,  monopetali,  in  duo  lcgmcnta  divHi,  quorum  fii- 
perius  galeat  hguram  obtinet,  inferius  labelli  lati,  in  mcdio  vclut  fimbnam  habentis  dcnlam.  Sub 
labello  latitat  cal;.ar  fcu  a>rniculum  breve,  iucurvum  In  mcdio  Hore  tcrtia  interdum  lactnia  occbr 
dkur.  ^«/(«/«tnienuaalc  parvum,  fubrotimdum,  figura  ienunis  Licholpermi,.  unicum  mtus  inclu- 
da»femeny>oaiiKhini>  fcicum.  Foliafuniora  vitefcunt.  laeineniisramnJB^  nimc  [Juliomen/el 
gemmz  in&nes  cerauntur,  ad  caAum  admodum  viicidi. 

FloKC^afio  ficAnsuflo,  Sciemenbrevimaturar.  Tmfiu. 

1b  lilaaib  iiMIDe  toflb  palnflriiMi  oocanit, 


Cap.  V.  . 

.  De  CotykJtne  ajuatica, 

A.    I*  CltyleJon  a<fu«tica  J.  B.  atjuat.  acris  Septentritnalatm  Ij^b  fulujlris  Gcr.  Park. 
tmlm  aauJlicns  Cctjledmu  foho  C  K    ^SI^  ^tmvMOOlt,  IDljitC  llot. 

Vlticuln  rotundis,  crebrisgeiuculis  mcerceptis,  vel  Cub  cerra,  vel  in'(uperiiac  tcrrx  r^cando 
(e  propagat.  £  genicnlis  tom  fibrillx  (eu  radiculx  alluE  creberrimx,  tum  -  folia,  tum  edam 
pedtculi  nores  fulhnentes  excunt   Folia  ctrcinaca:  fcrc  rotundiutis,  crafTa,  dieimm  lata, 
pcr  margincs  leviter  crcnjta,  gUbra,pediculis  (eniipalmaribusaut  majonbus  fiinima  parte  nirliitis,  eo- 
rum  centra  (xx:up.intibus  inltdent,  Hbrisinde  in  foliorum  margines  velut  tot  radiis  duclis.    Ex  abs 
fbliorum  examt  caulicuh  iea.  poaiis  pediculi  digttalcs,  tcnucs,  inhrnii,  in  futnmitace  fk>res  aliquoc 
domeraros  fodto  ihterdum  auc  plnresj  (iiftinences.   Smguli  autem  flores  quinquc  pcrextguis,  aatt 
dihit^  rubcntibus  foliis  componuntur,  &,  fummiuti  lcminum  lingulorum,  lcu  fortc  binomm, 
etmjunAoruni,  nudorum  infident,  vclut  Thlafpeos  cuiufcl.im  o^mprclibrum.   Incerdum  in  eodem 
caule  bini  h.ibentur,  ahus  fuper  ahum,  floruni  £c  (euiuiura  t^loiiieici :  bini  quoque  non  rarb  CKfljaf 
dem  fohi  finu  cxeunt  pedicuh  floriferi.  Sapor  planu-  niihi  potiits  amarus  quam  acris  viliis  eft. 
In  paluflribus  frequentiflima  eft  hxc  planu :  poft  mcdiam  acftatem  florcc. 
Panta  eft  iinfularis  Sc  iui  geoeris :  folio  quideni  CotyJedoQein  verameufii  lefat»  vecum  canl^ 
flore  &  lemineunmanequancum  abcadcm  differt 

•    2.  Cotjledon  repenj  BrafiUcnfu,  Erva  do  Capitabn  Lufitanu  Marggr. 

Margp: 

JbHfiae  refta,tereSj  fmculatii,  alba,  (ub  terra  (erpic,  &  ad  genicula  unius  auc  duorum  digicorum 
htefrdlo  diftanria,  mtllca  agit  filamenca  cenuia,  &  ibidem  cauleih  [  redius  pcdicuhim  ]  duo  auc 
trcs,  eciam  oclo  aut  decem  digit.  altum  protrudic,  exilcra,  terctcm,  fiftulofum,  ex  .illio  purpureum, 
infeniis  in  mcdio  filum  lentum  habenceni :  quilibcc  autem  caulis  (w,  iupenjjs.iM)i$i|Un  folium  rocun- 
dum,  Ixtc  wide  nc  NymphaXj  nm  kilolidum,  in  ambku  crenanunmocefi^i  jUfnbihci  Vencrisi 
caults  moencrofeiiiaaccvGiKriiiMritur,  Seexcencro  inlettioois  tenuesvGncaa  draunferenciam^ 
ipergunair.  Radiz  oontrica  odorem  &  (aporem  habet  radids  Petroleljal 


Cap.  VL 

A.   Slif«rnl  Ofuaiea  Park.  Mdl^olmm  atjuat.  i%.Syt  Sttllaria  a^uatka  C.B.  Atfmt  aquit 

{W',„  Enticulxmodo  aaubinnatac^  longis,  renuibus,  ccrcabus,  infirmis  ctlieulit,  pcdaLbus  6c/pibi- 
M  "  talibits  ac  etiam  longioribasi  in  ramulos  rubinde  abeuncdNis :  ^  ^uorum  genicuhs  noa'  fia. 
■  mHim^  tijmdCfflittuncur  fibrx  tenuiflimx  &  albidx  qmbus  radicarur,  verum  eriam  bina  fblia  -jKr  gh- 
nSSiOT  oriuntiir,  Alfincs,  lcmuncum  tcrc  longa,  ex  anguffiorcpnncipio  fcnfim  pafum  dil.itata: 
tic;iiA  .rjtcin  r.uu  .li )i uni  lupia .iquam coronant  folia  mulia,alu  ahis  tmpolit.i,  larior.i  r.iJi,K!mque 
(jjgeiU,  dccrcla:iuibus  iempcr  interiorjbas.  Adiingulos  cauhs  amcuU»  fic/itUt  ima  oppofiti,  hinc 
iiSaetinus,  c  foliorum  finubus  cxeunt,  di.obus  foholis  albis,  ad  fe  invicem  llcacisQpmpoiiti,  cum  ^ylA 
abo  pro  ilofculi  proportione  longilCmo,  luteo  apice  iniignl  Fiolcuk»  etc3pitmc  -vafcula  (nrnnalia 
ez  rocundo  paululum  comprefla,  quatuor  lineolis  akius  tmprei&s  in  auatuor  parces  diiliO^.  In  ra- 
fiqlonirofaainiitaiilimenictinncpiiiaiiq^ 

.^a'J  Vuavu  ^  eJkPi 


I 

!_  lyiu^uu  Ly  Google 


I 


13X4  HlSTOI^lA  PlANTARUM. 

C  A  P.  vu. 


F 


IL    M^mrii  AitoiJes  Ger.  Straimes  Jive  Mdittru  Aiwdts  Park.  Alot  falufirm  C.&  jUnt 

7 

O/w  hibet  Alocsheihx  firnUU,  (ed  brevior.i&:  minor.i,  pcr  ambitum  Juris  quibuf(l.»m,  brcvt- 


bus  aculcis  fpinoia:  imerqux  vtg^in^e  qaxdam  erurapunt,  cancrorum  forcipuli»  limilcs,  qut- 

  bus  dehifbentibas  fimt  exeonc  cindidi,  trium  folionini,  Ranz  morsus  pcrliniilesj  lutcola  es.i- 

gun  flamins  in  medio  geientes.  Pro  radidbus  fibne  lonne  funt,  rotundac,candtdx,  craQioribus  ly- 
raruin  lidibus,  aut  longis  lumbricis  periimiles,  qux  ab  iplo  fblu  pronwntc  brevi  capiteddceodenics 
aqux  fundum  petunt,  quem  tamen  rarii^  «tibqaufitar.  £minc  ab  eoden  0e  aUae  obliviK  fifacK. 
qoibus  ua  Raiue  moriiis  nuiltiplicatur. 

In  flMatS  pigrioribiU>  ll^ualiuiii  aquarum  lacubus,  &  fiiflbpalui^bus  ni.i]on!)ns  non  raru  in- 
veaknv  im»aufi>lionitiipvtetui4cumflonbu»MUMfiv^  reliquslhrpispiaifibusiiibaqutt 
Oonfin&  Junfo,}u&o6c(imfideAugQltoflomtn1n(n1aElienfI 

Cstterum  fibras,  quas  pro  radicibus  haber,  (cclcrati  Agyrti,  in  aqa.r  plena  phial-i,  quo  nujorcs 
appareant,  mulicrculis  olteaatasqropudentcr  raentiuntur  vermes  eUe,  quos  niedicaiiisntjs  iius  ex 
-.laini^^ — ^nt^ceOeDodooMk 


P 


C  A  P.  VIII. 

Stmtietei  tyCfffPtia  J.  B.  Strtt.  afutiem  vir*  DicfcoriJu  &  t/££fftisc0  ParL  LaHitals  pMri^  ' 
tA.gjfti«i»  frvt  Stratietts  M^tutica  fvHii  Stit  tiujore  latierAtn.  ^ 

^Rop^  Pehiliuni,  nuncDamiaum  diclum,  JEgypti  urbcm,  in  foflSs  aqua  Nili  dccurrcntc  ple- 
nisoopiosi  provenit  hzc  herba,  aquz  Lenticulx  palullris  modo  fupernatans,  nnecaule,folik  . 
Cynogloitr,  breTioribus,  latioribi]S»deniioribus,  dunonbus.  hiriiitioribukue  ac  albidioribus,  .4 
qeibuspro  rsJiedm  exigua  &  nraqocdam  laimgo  pender.  Seoo  majori  fimiiis  eft;  NuUo  odor6 
prardita,  eo  evcepto  qnnii  ab  aqna  aoopjt;  fipcmnineaaidftciiigeiitieaclioQoJiiigtttmfttifi; 
lecus  qu.im  Acacia.  . 
*  Lit-  4-        Hanc  plantam  Antiqeeratn  Suetiutem  dfc  minim^  dubium  vidctur.  Stratiotes  eaiin,cefte  * 

o(coride,  fluvudiii  oognomenex  eotiaxit,  qu6d  in  aquis  nafcatur,  fnque  lis  {upcrnacans  fine  ra- 
dicc  vivat,  quamvis  ^in{n  habent  Ajsoo  nmilej  ac  manis.  Plioius  vero  cradic  cara  io  Mggftoua- 
«ta    miiidrtieiMMM  iiefa ; 

StnHtt^  u^fftU  DkfeirHi  VdBogiir 

Cnm  in  eodem  loco^  nempe  in  Nib  prop&  Pdnfinm  obfiivaCii  ft  ab  Autore  GL  VefliQgpo  \ 
przccdeoie  Mn  diMfiam  dle  iii$iiDor«  qoa^^ 
niant. 

•  Fdlia  iiains,  delbrftente  Veffingb,  Aizoo  quideni,  fed  majori  illi  8c  arborelbend  iimllia  diccres^ 
fli  imqora  fnult6fbrenc  paiic^rqae  laiioca.  Sorreda  pleraque  vidennir^  roieoque  oonceilu  itiauig 
fic  citra  malsc  ccatis  diipendinm  plicis  in  lotigittidinem  rugSlque  non  md^nter  crifpan.  Qrce 
OBortum,  uc  (blet,  aneufttora  fnli.i  paulacim  dcinceps  dilatanmr:  excremorum  alccronon  LnaauneB 
exeuociaj  iedreiiexislevitcroris  paulacimdidu^fimt:  cxtera  dilumis  virelcentia,  Verb.irci  infttf 
niioUiier^atrinqnBliirliita.  FUm  non  oblervavit.  Pbnta  «X»  fitflili  b.ife  Nilo  incubac  aquis  innana* 

dcipife  cerrMn  wfawnuiffiina  flKaninycliiri  filamenta 


Cap.  IX. 

,  t 

^f;  -iBmw  ftbiriti^pti»  ptmam»  firit;  ImijMftifi^lD^fiiKgMtt  C&  mtf^St^trk  P^e- 

vitut  J.  B. 

J.  B. 

D  unam  coftara  longiufbulaoiadnaicuanir  tninq,  inals  modum  folia  denlb  a^nine  lamit 
(c  pkutmun»  uogentia,  ex  oblongo  ratnnda^  farauncialia  itiperius  pun^  minatiffimii  ih- 

cic.i,  infii  ius  mulco  obdmfta.  His  OTfemecopiofi  Lentrcula-,  aliquando  iinguk,  alrqtnn- 
(io  tciiiic  qu-itcriUE,  rucolo  prstenui  coiticc  donatar  adharrenc,  quibus  iemen  copiofiflRmum  mino. 
ol£iaDm5i:  Havclccnsinciudimr.  Saporc  ei\  aqueo. 

;^,llanc  ia  ioifis  Pauvuus  aquts  iupeniatanccm  viit  C,  A      in  Sikfia  drca  Vtatiiknain 
Ijericuc. 

^  l^fjbm  «9^i<nifleediCi|HUaieMdani«^  < 

?<•  >  .  j  i' f.i"*'.  -      ■•  i  .•  •  •'• 


^  ..d  by  Google 


.Lib.XXIIL  Tlantis  Zjdnomalis.  i 

Cap.  X 

'  iL    QrmHimfilit  fdifrk  nfm  vtftnlmg^gmnm  fifiri  smdir,  9tft*t«gul^ 


PSradgua  hzcplana  per  terram  rcpic  foliis  tenuifTimis ;  in  alis  fbiionmiglobukic  fefffiw  pnleft 
gfiiiorumpipontmagoicudinerare^  («mijiibus  albu  refmos. 

Cap.  XL 
CrmMKtjgffhfKmt^riUfkm&Ckdiu^  . 

HJEc  iJanta  improprii  Gramen  nominatw  i  S.  Pado  &  Baitholino,  quu  non  «ft  ftamt- 
neo.  ]Udixgitt,cnfla,nodola.  inftarradicumfeirapanimRochFddunari  iu  Fjliilonj;i, 
acuta  inftarlridis,  Hosflavus  colore  (anirato.  Lods paludolts  &  humuiii  c.clcic  inter  alu 
diimeta  prope  omnes  villas  colonorum ;  pnraum  gramen  cfl  qnuJ  vere  prodic.  unde  avicla  I^cpe- 
(^ra  .id  deceipendum ;  «x  elii  lui|u>  pecora  male  le  habcnr^  maoe  confc^,  ipma  dodi  extr.\prD> 
tuber.inte(ttnw  rufhd  dicunt  quod  dorfum  lit  fra^m>pedibus  offifal^  debilibus,  ur  xgerriraein- 
cedcre  queant.  Pro  Anndoto  Ruftua  fcmper  habent  dSk  exiccara  in  prorapru,  in  pA7\  .i  {]  i  fl j  con- 
fraAa,  quxquotannis  maRna  copia  coUigunt,  &confenrant  ad  hunc  ufum  ;  hxc  audc  o^.  orantuc. 
abarthriticis  bovibus,V3Ccis,ovibuSjCquis,portis,  5cc.  mminim.i  v'ciicibib  comminuuntur,  Sc  deglu- 
tiuntur  unde  iahvatio  fublequitur.  ficpecoraconvalelcunt:  aliqui  pru  rcmedio  utuntur  radiccTojk 
maitinc,  Offliiafiw&taiiKnolSHisaoquiefcunt. 

An  hacphwwnwn»  pw>dncn«nr  i  indini»  ineiqirialilMi  Tel  pbmbei^  nmniqiafflBnai,  vel  i 
fuperflua  hunddiatte  fernafis  ptaMx^  oontendu»  PhilofbphL 

Notandum  eft  variarc  plantas  pro  divci  fit.ue  fulij  loci,  &:  Clini.iriij  in  quibufilam  enini  rcgioni- 
bus  hxc  herba  innoxi^  a  bcAiis  confumicui  (  adnotante  liartholino^  &  a  Chinirais  uliirpiatur.pi»  Cen- 
eaofio  minore ;  in  alib  vero  tam  permdola  pccoribus  &  odia(a  ruftidi,  iiC  me  f  '  »  -  • 

in  quibus  oopiosd  luxunac  Vide  D.  Joh.  Ffid.  Xreubkri  Obfertr. 


Sufpicanir  D.  TmertJm  Mmfm,  fqoi  omnec  has  obfifYadoaes  de  gramine  OffifragocoU^) 
hanc  plant.im  cfTc  vc!  c:cnt.nunum p'.iliu'h« lutciun miniinnm  floftnun  Ciialo^  pbnt  Al^Tellu" 
nupculi  graminei  aut  potius  Aiphodeli  Ipecicnu  ,    »   '■.•;**•  - 


'  c  A  p.  xn.  • 

' . .  •  ••• "'.  ' 

A.    Olmlklm  Imifirk  Dmmmm  CM  cur.       f.  40.  LmoUm  fdn^  fmt  fi$kcKrt$le»  C.  B. 

CMU^  mnfirk  XJifitfivt  Lmtmmm  fahifire  prt  emdm  BmAim  Park.  Watn- 


ciuf.  ■       .        ;  — 

HUjus  folia  dodrantalem  Iongit.jdmem  raro  cxcedunt,  craffiulcula  &  concava  funtj  interfti- 
d6qi  ditoctainftar  filiquarum  albz  Vlol«<&  iinulium,  viridia  alinqnini  &duldslipori$« 
anadbus  artnandbai  gramm  pabulum;  lunn  ad  aliquot  ulnanim  ahitudinem  (ub  aqua  U- 

tent,  qu.im  r.xmen  ciulis  inter  ilTa  emsrgens  fupd-.ire  confpiacur,  floribus  albis  onufhiSj  I.cucoii  fiorc 
amplionbiis,  cav.i  ilLi  uihnia  parte,  pcnolo  a  quo  dependcnt  proxiim  (ubccrrulci  coIoriSj  fornutn 
pmc  rcfercntcs  Gladioli,  non  prorlus  tamcn  iimilcs,  quinque  foiiis  conftanccs,  quorum  duoi^p». 
fiora  ad  pediculum  refle^untur,  tria  reliqua,  qux  latioraj  propcndenc.  FlodlNit  fuccedunt jp£ 
ii^fa  yateda.  mib  femine  plena.  ■         »   M  jrJt- 

Na(citur  m  ft-ignis  qnorum  flinduspuro  f.iUilo  fubfternitur,  nullam  alioqui  pfantam  prxter  hanc 
alente.  Sub  extremuni  Julium  tlorentem  li;  ob1erv.ijrc  lcribcbat  LXxtmarmus  apud  pagum  Narcb 
&  IVtflervtld  111  D,  cnna,  niifquain  aiibu  Nos  in  lacu  parvosec  fbHfpoSik^imim  diAD.lNM  ' 
i  P«r<tib  Curoberlanduc  oppidocopioiumoblcrYavimiu.  ■,'';>'.-"<-•'■<:•- 


iliiTi  1 


sBCTio  n. 

JnomaUSib^M^tt. 
•  Dejkmtkt, 


'.I 


ACanthi  pucri  in  florem  fui  nommis  verfi  fabula  nobiiis  quem  Pxderota  ^  puerili,  ndfo^ 
cacuL  Kybci  r.s  amoi-c  Gi^t  vocant.    Mclamphyllon  etiam  non  inepte  a  Grxds  didnu' 
hzc  herba,  quod  fblium  (aturato  virore  nigrelcac.  Planta  eft  fiogMlans  8c  aaQmalaj  quam 
Botanici  vuig&  ob  /olia  in  Sylveftri  gencte  fpun^  Cankw  «mmcwMfc  =  .  ■ 

Uuuntti  Oicitttr 


L>iyiu.iuu  Ly  Google 


Jgltf  HlSTORIA  PlaNTARUM, 


DKittir  vcib  Branca  uriina  a  fimilitudinc  quain  fblia  habcnt  cum  antcrioribus  urii  pctiibiis. 
Acanthi  folu  Tcteres  ArchitcAi  ob  figur*  vemiftatem  &  elegantiam  cjMftyliis  (eu  coluiDnarum 
capitulis  infcuipcrc  folcbant.   Frondibus  Acanthi  (uiquit  VitruviiuO  columnas  Corinthias  vctcres 
.  Architedi  coranibaittj  qaanim  cffigics  adhuc  hodie  noiln&  fi-cqucnter  oculu  offerunc  Veftifaot 

cnam  predoGs  figuram  Acandu  fblni^drcHmtttd^  nndfs  Vii^^Diis, 

Et  eireumtextmm  crocto  veUmtH  AcMtht. 

.  Verum  anBfancaurfina  vulgarisfit  vcrus  Antiquorum  Acanthus  mento  dubitatur.  qula  Piimos 
Acanthum  topiariam  herbam  faat,  Branca  autem  urfina  opcribus  topianis  omnino  iniaonea  eft,  nec 
enim  dudilis  &  lequax.  8c  in  Animalium  «Kninive  itnim  fofmas  &  effigies  fingi  aptj.  Ex  alrera 
tamen  partc  Acanthi  defe^no  anid  Dnloariiien  BEttiCB  vtGxit  jaedm^  quadraL  Coniuie  li 
,  l4MetJ&ioiiStiV^CaainnttaTlieoplr.ld8;lb 

1.  jkmttm  fttivm  Lob.  Ger.  Parlo  Sat$^u,  vd  moSn  Vir^  Cfi»  Cmimt  JUmtkm  fiut  Brms 

Acanthi /o/itfhnnifiila,  pcdalia,  profunde  laciAiata,  molHa,  imenfb  virore  fplendentia,  piJofa. 
Intcr  han:  furgit  caattddhn  triumve  pedum>  re<Sh]s,  firmus,  foliis  nudus/mmim^  ramofiu,  qiii^' 
medio  ad  fiimmofll  tllqne  fkftidum  tfayrfiim  gerit  fiomm  candidorum,  quorum  iblia  riAMn  inutila» 
obk>B«a,feliis  cotticCBiiir  tfirkhbut»  ^  exDcmiim  Udniatii  noanihil  &  ^iaofi^  medinmoocoptn* 
ribof  f»mitAm  cralfiafcDfe  Sntm  n  oUoi^  continetDr  poicarpiis,  bnmi,  planom,  rMundum, 
crafTIim,  fordid^  iuteum.    K»JUctt\ongi,  latcq,  v.igantur,  fons  nigrar,  intus  alb«,  faporc  glutinolb 
£e  vilcido,  ut  &  foba:  adcb  nvaces  ut  vei  mmima  patticiila  m  terra  leli^  gennuiabiti  tngofitta» 
men  minus  patiens  eft. 
In  Italiz  meiidionalAas  circa  Biiaa  &  NeapoKn;  inque  Sidtia  infiib  codot^  pRWSnic 
EA  d  quinq,  heiUs  embfllenulNK  Uftts  podfiunftm  enmioteftin  dymriMtsaliHqne  paregori* 
di,  qnarumcumque  fonr,\:hrum  8^  iitplurimum  in  citaplafiiutis.   Radiccs,  autore  Diolcondc,ara- 
bufttsSc  luxatiscommodant  incaupialinate  impoiitx.   Potz  urinam  ducunt  «Sc  alvum  iiftunt  Po> 
dagnscalidis  tntx&caie&dxmdlMrillinuntur.  PA».  ProfuntetiamcabidijLianguinemi^xiBntiba^  . 
cx  aico  delaDfis,  iftu  ahquoaui  conam  iufira  yivea  kfis  Cnipcis  atque  oonvoUB  Dio|c.j  aoa  miaw 
'^niin  Sympoiyti  tnajorfi ndioes,  tjnasiiibRaniiJf  leflcolticoo  Se^itialitaiepraatimirefot.  DmL 

2.  Aemithm  Acdtatui  C  B.  fjlvt^rm  Parlc  CtrJmH  tetmtbm  /ive  Brtnes  ttrjh»  ffia^»  J.B. 
DteU. 

MTeftli  Aoinilntcaule,  faftigio  acum&iMo,  floribufqoe  dndo,  floram  eobfe  ac  (pede,  tum 
fclttnine  fativum  rcfcrt,  fcd  tamcn  brcviorac  humiUor:  folia  fimiliter  ampla,  multis  mciiuris  la- 
\    CtiA,  fed  iuudquaquamlcvia,  Teriim  trequenabus,  aiperiSf  dunsipiois  arca  maifpnum  aepidi* 
neifeMBiiitia. 

Cap.  n. 

l.  LeomofttslmGe^i.V^xV.CQ.  Ltotaof.  ^nonmdam].'&. 

RAdtx  pugnum  implet,  rotunda,  tubcnbus  multis  inzqualis,  cortice  daereo,  pulpa  virente  in 
luteo,  lapoie  amaro.  Hinc  exeunt  pcdiculi  pedales,  tiifariam  divifi,  quomm  finguiac  di« 
viliones  bina  aut  tcrna  gcrwnt  fclia,  circiiuti  ferc  rotunditatis  alia  intcgra,  alia  laciniata  & 
,  velun  cnipa,  coloieex  glauco  iuveiceote,  venola.  Inter  folu  cWw  extu-git,  uneis  paliidd  purpu- 
leit  firianis,  in  tnultos  ramos  divifi»,  fijhis  mintNibus  minuibue  incifis  ad  genicula  dorutus.  Fhrts 
inundalibuspedicolis  foliis  oblongis  intcriedis,  in  cauhbus  Ipicatim  coagelti,  lutei,  Ranuncalifio- 
mm  raagniiudmc,  r|uinq,  {lcliatis  oblongis  foliis  coaftanCj  tpidhm  luteolis  umbilicura  circumftanri- 
bus;  quibtis  marcelcentibus  piolongantur  pedicxdi  tn  palmarcm  longuudincm,  in  extrcmo  utric"u- 
lum  veaoiiim  Halicacabi  fuitmeotes.  Sttnm  tagram,  Cannx  indicx  iemini  perfimiie.  Parlon- 
ibanfihquas  parvas  fionbus  fiioeedeielcribit,  cnwbxetfie  brewiores  qdlm FumariaE  bonioGe.  aUo- 
qnin  nonmhii  fimiles,  /«otbm  fttfa^  nunMb  canKnyrtt»  ^otnte  eotam  pianaun  Fnnaiiam  bdbo» 
um  quodammodo  zmulari.  .  " 

Circa  Halcpum  Rauwol^us  repent  Matdnolus  in  HetnitiK  aivii  i^iSi^ ludiB  lodi  lefidifleai^ 
naldquefrequentem  in  Apulia.         •••  [-  .  '      -  v  t 
^''RldBi  ofitfpamr  in  I^d^ad  itmjftdmydkaam  maoulafc 


•  4    -.•■V  - 


%.  ChyfcguumPKk.  Chyfigmm»  DiifemUm^ia^km).^  Umttfitd» i^filiu  fmnmC:^ 

.ti.t.i 

Altitudln^  Leontopetali  adfequitur,  ^ilqnelniocnilG^  floriboil»  ir^Hrfy*  rotunda  (quz  intert^a 
parte  lUra  dB0  haud  abfimilis.  Caubculi  tamen  gradliorat,  in  terram  rapandi,  &  ab  origine  fili 
Modoiahutt,  itt  «aik»  nauifat djrlfi»  ^neram  eicieniis  Mmh  adbnent  anipicui,  lutei,  denfior^ 
ftipatu  pofiti,  qoatuor  oommuniter  folioiis  oonflantcs.  Filut  colicuiorum  dorlo  adlucrent  geniina 
^y^^       fiu  in^cen  pppofiu  ut  crucii  figucan  po&u  £»  flffdanc;  atro-Tirenoa,  ta  «ztremo  la- 

CAP. 


uiyiii^ca  by  Google 


Caf.  nL 

DeSifm 


S 


Etuni  nomen  in&oih  Videtnr        «£k  quod  quandoque  «i»  denoUf  Miu«f»,  «Mfillf« 

meco,  quod  lubito  &  quafi  inip<:ru  ad  mcdcm  propcJImtnr*  'Pod^  IMMimi  CTflTT^ 

CS^j  ab  il^gypms  lumpturaj  quibus  Stmpftm  dicitur.  J.  BeJ. 

S^mmm  J.  &  C  B.  Park.  &  alumtm  Ijiptanis  Gir^elm       Gm^jhn  S^fmm  Mntmum 
mmi  &Marc0rav  i  ^ilp  purging  iSSioxsu 

J.B.VfJlmg. 

Pler««»^^  cubitalctn;  ieAnm,finniin,  cra/rum&  pineaem/wMhabet  fcmuridalibuspediculhlic- 
"  "  '  '  aiJjil  rubentu,  oblonga,  acuminata  [infcri( 


 ^  craffiuicuku  exatroviRmnonnihilrubentu,  oblonga,  acnminata  [infcrioia]adaca&pn>> 

(aBmnbas  tndfmsferrata,  iuperioira  integm  ons  angulhds  pacentu  Vejling7\  c  quomm  aBs  flKrtt 

emicantcalathi  forma,  oblongi,  •magnitudinccximia,  monopotali,  reflexis  labcllis,  intus  albidij  ex- 
tcniis  Viola:  colof em  mduti,  tcnuiq,  refperli  lanueine.  StlKfnxe  Tc&k  (ecunduoL^^caulen»  ^eiidear 
ces,  non  quatemis  tamiim  kA  etiam  quints  fcnifa,lateribusanguIoiz,  ftrll mim  hfl1ip1lit')|fflri/it  tHH 
lomramillud,  ooaiprdfom,pingne!|flave((^^  '  . 

jEgypdis  cum  in  dbo,  tum  tn  mecficamentis  nAwHEmnni  eft,  quod  cumreliquis  fru{^bas,%bA^n^ 
quam  arentescampos  fcjtebrisfiiib.  tL-mpjravic  Nilus,  celeri  provcntu  (urgcns  filicjul  mimmc  fallacj  tl^, 
cukorem  luum  locupletat.  Parkmloiius,  ncluo  quo  Aucore,SeJiinum  in  Lidu  Oricjicali  iponce  nalci       ,  . 
ait,  in  vEgypto,  Syria,  Grzaa,Cret4,  Sicilia,  m  agris  duntaxat,  feri  &  coL 

Qlenm  KminuMis  expreOum  «r'  'Jiij^2^J  taH,  i.e.  Oleum  boaum  Aiabes  nuncnpan^  quod 
ail  dlxM  ia  ftequentiffimo  nln  dl,  malorique  pretio  quam  OKvaniftt  olemn  in  Mgfpto  ytn- 
ditur. 

Marjggravius  raJicem  tencram,  rcLlani,  indci^  lilamentiiprxdicam,cstcn'.is  ruiFamjintCiius  albam  • 
linc  pumtz  actribuir,  fi  niodo  candcni  plancani  dclcnbic  '' 

FlMltam  hanc  non  e0e  vcrum  Anoquoruro  Seiamum  nobis^  cum  J.  Bauluno  &  Scapdio  videtur^ 
ye6qae  an  ^nres  i  DioicotideSefiimoadfcripcae  ei  convenianc  dubium  dL  lis  crgo  omtflii,  quas 
proponit  inlibro  dc  Plantii  y^gj-pti.icisProfjjcr  Alpinus,  adferemus.    Planr.v  fiiiquit  ilk)  deco^to 
utunmr  m  fotu  .-id  ophchalmias,  ad  tuiles,  anhelituJq,  difficultatem,  pleuncidcm,  pcripnamioniam, 
&  tumores  duros  lcirrholos:  iViuheres  pro  uteri  duntic  inlcllioncsiaciunt,  Cv.  ucuntur  ad  cipitislur- 
fiues  livor^Iqt  faad :  planu&  &minibus  oodis  com  roeUc  ad  eidiccatos  aervos,  ad  combuftas  par- 
•es,  adcafidasinflammationei:  Decodo  in  dyfteribus  ad  colicos  dolores,  &  ad  emolliendam  al>  . 
vuTTi :  Ad  moTcndas  menftruas  purgationes.    Oleum  facc^nc},  cjusbibcrc  ut  impinguelcant  muli»-  • 
res  m  b.ilneis  fiHiiliariHimum  lubcnt.    Olco  ctiam  ad  multa  alii  y5ig^'ptii  ua  coiUucverunt,  viz.  ad 
cuns  puftulas,alpentatcm,  atc{,onmcm  dcfa:dationcm  cx  humoie  mclarwhrjii^-o  tLin  epoto,  turniil  ' 
dbis  nequencacot  vetipiis  atfo^s  parcibus  inundis.   Suntm»  apud  quoliiam  ad  cutispnidtui,  dus 
qHMNr  aneias  ladcis  diebus  bibendas  exhiberi,  ad  «ilidit&  difficulcatem,  deoriiiM  deipeh|aiit, 
paipneumoniam,  admovendos  menfes,  atq^ad  veiieiiieiMBl^flaaHCfa^  intnfltafnnii^;  tiaeijb|Qdb' 
mn Gruoiatas  (kmalcendos uuns &  extra.  ' 


Cap.   iV.  ^  -  T' 


Aiitt  fibrola  &  c&ndida  nicicur :  C«v/<in  aucem  habec  enanniscrailicici,  cuni  altKui.b  cubi- 
<um  fiepevhc  zquet,  rar6  aptem  &  parura  ruperet :  eft  »ver&  oortice  auc  rutfo,  auc  n* 
beCcente  aut  heroido  tedus,  ad  genicula  nodolus,  iucco  fatuo  pnegnans,  glabcr  (crc,  cuni 
intchm  rami,  quosnulloordineemitoctomcnto  lcvi  veHiantur,  folui  densc  ftipacl  Saligois  aut  Pcr- 
ficx,  acuminatis,  pcr ambitum  Icrratis,  ii;c_i.ljiinb,  fapore  araaricantc  przditis ;  c  quorum  ali5;7flrM 
£mal  piu^  Periiiaric  iiliqtiolae  profiliunt,  cakan  ki^^.  eKCameo  colore  heibaceo,  reliquus  vero 
nosmfieibt,,  pdicnlislMevibusinfidences.  [Eft  auiem  fln  heaiapctalos,  folio  (upremolato,  infi- 
inohuicopponu>jOonGavo&  in  comiculum  incurvum  produAo,  bims  Literabbus  inferiodhiis  ob< 
longis.,  latis  &  propendentabus,  Iac6que  appcndius  vclut  geminis ;  fupcrionbus  duabus  brevibas« 
I>arvis.J  Fruitut  figuii  fcrc  Ballaminae  mans,  acurainacus,  Tcmicofus,  in  plurcs  partes  Ic  contor- 
quento  fi.digjcis  leviter  prcmatur  dchiicens,  /rn»M  cjacuLtur  ponra  rocuoda  ex  ru£R>  fuica  leu 
folli» 

De  loco  natali  nihil  certi  traditum  invenio.  Tenella  cft  plaota :  ftneil  toodt  epod  Of»  fetfidli^ 
fak  diligcns  cura  &  cultura  accedatj  quotannis^refKia. 


CAP* 


Dlgitlzed  by  Google 


X8  H  I  «  T  O  R  1  A    P  L  A  N  T  A  K  U  M. 


Unr. 


Caf.  V. 

A.     Terffc^ria  (Jllqucfa  Gcr.  N«fi  m  tMgtn  J.  R  MtreurialM  AlvtpM  NtU  mt  ««g»  ^jjf'» 
•      Ferfietrui filMmfa  Park.  Bdptmm*  lutta,  fivt  JM>     rMgnv  C  &  €»0» 


s 


Ummo  cxfpitc  rMdtcti  agit  fibro&s,  a  guibus  Cmto  Ibn^tur  cd)italis,  tcneiior,  dilutitTima 
virens,  crii  in  imo  purpurafcat,  Ijevis,inanis,traiiflocidm,copioftim  fuccum  mlipidump^^ 
V-^  rcfiuttens,  per  intciTalla  geniculis,  (]ui  top!i<i  rn  podaKncnrum  xmula  funt  tubera,  m- 
MMwnms.  Fa/M  alternatim  pofiu,  Mcrcuriali  hortenii  iunili.i.  nujora  parum,  latiora,  8c  tirca  p&- 
SmnWeioribus  acutioribusdeiitibasferrata,  magifcklunata,  bafi  iatiorc.  Ex  ling^iliifolionxm  alis 
retioliexcunt  ionei,  tenues,  in  tetrMii  inciiMri,  tribiis  vel  quatuor  rama  diviii^  ex  quibus  jiyj, 
oxm  parvi  gc  inexplicaa  viridcs,  &  Balnminxflonbus  limiliorcs  depeiidefit,  per  docnnii  bins  lolto- 
Ikviridibus  colligati,  maritimum  monftrum  magno  buns  orc  repracfcntantcs,  jwvo  COrporc,  & 
caudatenui  brevi,  recurva,  &acuta,  bubulino  cornu  fimili.ad  Fiimani  bulbol*  flores  actcdcntcs, 
quadmpbiJuiorcj&magisfanguineisguttis  rcfcerli,  in.ncs,  !>u.u^s  dr/.lui.  five  b.ubulis 
fcx  dimnfti  fc<I  inferiocibnstoBpnbo»  XBauhino  l^afturai  IndKa  aonbus  affiniilcs,  nTinores.ex 
flavo  rubenJcs,  punanfi»  foWs  lawratioribus  guttati,  in  quoraro  medio  «calbida  ftamma  His 
fucoeduntA''""'''  longi,  tcnues,  nodob:,  cx  albo  virclcenies,  lihflis  vireotibDS  ftnanr, 

in  terram  nutantes,  quarciim  pcrfici  incipiunt,  diifumpimnir,  ctiam  ante  matuntatem,  vel  venio 
imouKx  velroanu  ta&c,  & /wwtf  cjaculantur  enam  impci  rort.!,  i\v.x  ublonRa,  comprelTa,  vircn- 
tia  pnmiim,  deindednerto  &  fulco  colore  cvadunt.  Autumni  uutio Horet,  &  iJiius  fine  perhdtur. 

^mbJJfis^^humentibiis,  ulipnofislods  oritur.   In  Anglfa  rarius  occurii,  id  f^»l^ Jgi»' 

damTt  difli  propd  yfwi/*'^/*  oppidulum  in  Weftmorlandu  oblen'avimus ;  m  trafflfHannB  lymins 

&:  nmljfofisadis  ad  latcra  montiuin  lccus  Rhenum  in  Gcrmania  lipius  mvcnmmi. 

-  Mirnm  hoius iwrbxviro  incienda  unna plunbus  cxpcrimennsconhrmatGclncrus.    Aqua dcfttl- 

latainhac  oaite  adefteflicax  eft,  ut  fi  copiofius  bibatur  dtaktttn  inducat.  Hanc  Vratinavi*  in 

«lculo  rcnum  mirific^  prxdicant.   Nonnulli  hei4>am  hanc  per vomto^  «ctecdfi^^ 

Cuti  iropofita  cam  taailtate  fcrtur  paniciosa,  ac  inter  deneni  mMHdi. 


A  P. 


VI. 


Jivt  Hfftcom  ClufifGer. 

RjtJix^fmkK,  intci^um  bifida,  longa,  annua  tamcn,  extcri^  tulca  [Clujio  fubfluva] 
naiK»^bwfibrdiis camllata.  fe/w multis inafuns divila,  Fumanz br^,  pallidd vindu  8c 
nonnihil  glauca  [Cluho  figura.  colore  «C  alpfftuRut»  fol>»wWd  iimilia,  molUoratt. 
mcn  &  intcaum  longiora.  Nch„  fi^uri  &  ts^mmm  Rmmfit»  wm  am»Am  reftrrt  vukmm-,  mfi 
Rut^ntmiut  Ptgantu^ Narkontnjlurr,  Ljoh.  mull.z^}  CW/ciA  coOipiure.  nonnihil  comprcfn  abquo- 
ufquefoliisdeffituti,  ubi  flofesemcrgunt  folioli.  pedioihs  mluient  p.m,,  lurci,  ^  &  quan- 

ttim  memmi)  bifolu,  aut  Qltcm  foliisduobusadverfis,  tnangub,  grandionbu.  &  conn.ycnt.bus  do. 
nari  avCJfl^ra  ^Mos,  fl3^'t>;,iarisodor«0^to«pidose.attnbmt.lc^^ 
duopctala  h.ibentrclHiu.s  ma)or,i,  nervo  virrfl  fcrtJ  e«rema  parte  (qua:  oboifior«ft&TOhitt  ««n-- 
ord&)pr*dita.  quatuor  alia  pcrexigua  funt,  &vixnifi  florc  cxpanlo  confpicua    Cornuula  fucce- 
SSTinYmgubsrimulisqpaterna  autplura,  igny.pUna,  aitKuk 
«««fl.infinguli*  intcmSd&iiiBricans,  kiiffnfcBlun^  ^»»^ 

Kwritrir  in  Gallia  Naroonenfi.  V.  g.  non  piocd  Mbnfpelio,  ad  riwm  Ibgnt,  non  lol^ 
rhcrmis  Balknicanis  ante  (acellum,  8c  alibi:  m  Hifpania  copiose  agro  Salmanticcnli,  Granaiei^ 
fi;  fleq.  Nfl«  e«ro  in  lingaia  ilia  intcr  pottum  Mcflknenfcm  &  fraum  Sicuium  invenuiias. 

*    '^l  Sijftcamaktrum  Parlc  HjpteoiMktr»JtmmC3.l^0ktmm  DitfmUm  fiiv«fmit  Ad.  LoU 

•■;    •  ■•      ,  Omimim  fiJi^uefumGer. 

<  Hac  minisoBBiirii,  exigua  &  pulchra,  npn  procui  Aa&  Sottiis  onunda,  oomplura  geritrtr»»' 
W"  filiquofir,-3mc»i  Scorpioidis  did«  modo,  fed  craffiora,  mtns  praffep.olis  dift.nao  co- 
breffavS^Songo:  '..«/.S»  g?cil«,  tenenulok  nan^a 

Vcncrei  Fumarutvc  inulurii  prolundis  :  cxigua  «sAff  fatei  flara,  MaiD menie  UietHinnil  niatOOS 

juit  Erucaf,  ftdminores.  .  ,        i:    t  „    ■  n. 

Diofcoddi,Plinio,Gaienonatora  Hypecoi cadem  qwe P*pavcns lucco.  tlusluccus  inlUrOptt 


CAP. 


uiyui^ca  by  Google 


• 


JJx  XKIIL  T>e  Tiaatis  anomalts.  i  ^  z 


CAP.  VIL  , 

RAnlMK&peKgrinxel^antue  planta  4  RaJite  perenni^  lignofa  CMi^jpromit  plurimos» 
qaoram  qui  vetuftiorcs  ligpo(tMO%  IwK,  norelli  vero  teneriores^  prolixi>  geniculari,  ro- 
tundi,  graciles,  junds,  lyraram  tuiiunve  diOidis  pares,  quibus  tanquam  capredis  &  vittcu- 
lcKuiiiinum  Sc  bacdferarum  fcandentiuni  morej  pergul.os  aut  pciiinKiua  pt-»xi«iii^ 
jftantUi  hortens^lq,  icenas  lcandit,  quibus  faciji  negotio  inne^cur  cafq,  convcAu :  Fuliiii  qtui^ 
|lBBIfiaf,qHBfn  ^fingulis  geniculis  bini  pediculi  cnncia  lc  pofiti  oalcaiKOr,  hao^  finguli  /•//«  (u^- 
QBintloaga»  pDlchic  Tirencia»  ad  Mali  Perfica:  Hve  Hemionitidii  vidg^  exiftimatxTiciem  colore 
fno  aooMoiciaj  inter  qox  niMini  enc  t4^/«r  intortus,  quo  jufauRicobcuxque  propc  afndencia 
apprehendit.  Flores  fccundum  cauliculos  aA  foliorum  exortum  c  pcdiculo  '.inciAli  pcndent,  de- 
center  incunri,  oblongi,  cavi,  rocuiitii,  fornu  atq,  magnitudine  flojum  Digitalo  lutcc  minuris,«psr 
oras  {tmiliter  ixKifuris  quinq,  vanc  divili,  culorc  qualis  in  Avcllanx  nuds  cortioe^  V(l  CannelLaaut 
CinnanKNDO  vniiso  diOo  cofiipicitur«  quaEuor  imus fismimihm,  fingpilis  tfktt  binai8^rei)iibusfi)lu^ 
,  ceos,  nigticandbB»  macoU»  nota«M.  Stdiloqnunttir  figarj  Smilads  hortetw,  quibos  faium 
includitur. 

Hyeme  iupereft,  fiigons  (  ni  accrnmum  iucnt )  paticnciifiina.   Florcncix  vidocur  in  hortis 


,  CAP.  VHL 

CtMhflty*  Brtflienf^mybx^.  Ettfhrdji^  affinu  BrafiJunJtt  filifuofa,    ■  ' 

Msrgp^. 

ETenui  r*itcula,  alba  in  pedalcni  adurgir  alciciidincm,  canU  tjuadran^uLm,  pallui^  vindj^ 
geniculato,  tenui,  qu  partim  terne  incumbic,  parcini  crcdui  tbt,  .id  genioda  qqtr  lenam 
attingiuiic  itemm  radices  igem.  Ad  auodiibet  gemoulum  duo  ibliola  iiot  oppoaancur,  Nam> 
nmlaitKmagriaukneftfigQrl,  <ea  re6Hib  V«n»ic«ntt  ChainKiiyw,  in  anri^ 
viridia.  Aa  quodlibet  par  foliolorum  fhfculm  minimus  provcnit,  qu-ifi  galcatus,  albus,  PoH:  hun- 
nafatur  fiUqua  grani  Avenae  nugmtudine  &  Agur^,  qux  iponce  ic  apeiiens  ienieo  eiiundic  num- 
mum,rocundum,eUaM6flbnun,  minni  ftiniMpapav^  nidlin  odim«ft:|liaEa«lal 

iaporisamari.  ;  •t-  i  •  i 

hEk  planta  conttila>  oofia  tn  aqua  ac  pota  purgac  egregi^  per  fuperiora  ac  inferiora. 
Feliit  in  caule  (yppolicis,  ieriwihnonimi^gpleMn»  leiniaeva<cn]iiiodyeau~  "  ' 
quo  eaam  porerat  rcferri.  ■ 

CAP.  IX. 

t 

AStamkt  AnpUiifikm  Maiggr.  jSSiMU  Mtirtm,  tiUt^Bmmfiifm  imaptms  Aitg^afi. 
M.uggr.  * 

JN  palalem  circiter  alcitudinem  aiTurj^it  caule  ccreti,  concorto,  qucm  circundanc  fcliola  parvula, 
&  hinc  inderaaiali  dEGitsr  duos  ciiglco^  longi,  quorum  fingntt  fiiftinnic  fitfculoi  cx  aiho  iiii^ 
lucoos.  Seqaontur  itmfik^  masrfiSie»  obrotundac,  teners,  in  quibw  nuucMm^/fipMir  jdgn» 
•OCDndi,  maforis  quam  PapaverK  U/itrpacar  i  Nigrids  in  obis.  7  . 

Hu)us  pbntx,  (enica  c  Braiilla  aliquoocs  mi(lum  nomine  Mo&mbes  d'AngoIa  .7-  «^*  fcKci- 
ter  puilulavK,  nec  cancum  foUa  &  caiilcm  pruduxic,  lcd  &  iioruit  liberalicer,  fic  ienien  culic,  quod 
I  i jeviflimo  frigore,  initib  Odobns,  cum  ipiaplanta  corrupcum  fiitt.   £(l  aucem  (inquic) 
"  Mpivia,  foUis  iimihbus  PieataphyOo»  Aolcultt  fiogMUrit  wafcqafWoniSy/fed  .yuyja^ 

 t;  iiUquit CQOtortis.  .•  .  •  ij  .  •■. ,.  :  ■  « 

Ex  Aftica  in  Brafillam  ccanflaa  pncanir. 


f4- 


:i  -GAP.  X. 


HErba  h.rc,  qui  copiosc  nalcitur  in  /imi  vmniitm  San&cmm  cx  raJict  re<fta,  paucis  filamen- 
tis  pjm^lita,  arbulculx  pjcne  hf»ura  ad  umus  aut  duorum  pcdum,  alcirudinem  ailurgic, 
in  inalto»  ranuilos  expanla ;  Suntqae  cauUs  ramuti  lignoii,  acq,  hmc  uidc  acutis  fpinis 
rounici.  Irtpediciilitpfopnis  inquolibet  ramulocria  f»li*lafiA  invioefniunc  t^pofica,  more  Tri- 
fbliL  Ilinc  inrie  provcniunt  in  pcdiculis  digitum  longis, jW(C»/»  cx  vihdi  albi,  nugnimdine  flo- 
nuti  An.^i^.»l)i<iB,  kibtiha itanjMiuli  ift  madio  oabaites.  FlolcukK  iequuntur  y??jfin»/<  osrptes,  or- 
ciwr  nuos  Alvgito^  k>ngJL-,  in  (|uibus  icmcn  rotun^iuni,  refcrciis  Liniaas  conclum,  coloris  dmtici. 
Qiianfl»  ieni«n  eft  mamram  tik^MiS^  iponte  diifihunt  |4  cih^iMiaat  icmeo.  Ucrfaii  o^orem  tfAet 
«;h^F«»g»d.  .         ....  .. 


Digiti-ioa  by  Cj(.)0^1(, 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


Safpk»r  tnCblium  bocoaiiBBaer  dle  TnfoJjofiU^uofoflofC  tetr^eab»  Ub.  17«  ca{b  |.  d»> 
lcnpnx 


E 


C  A  p.  XL 

^  •  P<  EfimedM. 

•  ■  • 

Pimctlium  DiofcoriJis  ?c  Plinii  quxnam  hcrba  (it  inter  Botanicas  non  convcnit:  Difcrcpan- 
tes  fentencus  vide  apud  J.  fiodzuni  a  Scapel  Conunciu.  in  Thooph.  hift.  &  ParldiUQoiinii 
Off  il&  diAuiii  fit  prodicnin  non  iaveniok 

Efimt£mm  Ger.  Park  C  R  qmtmJnm  J.  B.  JSarrentoOjr. 

R«ifx  obiiqu^  agitur,  nec  alt^  deraerfa,  gracilis  latis,  longi^  latcquc  fub  tcrra  repcans  &  ic  propo,- 
glM.  Hinc  fiireuiit  pedicilli  dodrantales,  atqus  etiam  cubito  altiores,  cenucs,  polKi,  n^iduli,  in 
temos  {urculos  (uvifi,  quorum  nnguli  rurtum  in  alios  temos  (iividuntur,  iti  ut  unicuic;ue  fblium 
hatrea^unum,  hacderaceum,  cx  rotundo  oblongum,  ngidulum,  acuminatum,  nervofum,  avci  /a  partc 
glaucum, fupcnus  cx  vindi  pilIclcensjLim  pcdiculuni  pinnis  duabus  fubrotundis,  quaiuin  alrcra,  ai- 
ttri  longior  doiutum>circumcirca  mitibus  denticclks  crcnarum.tcnuc  £c  vdut  merabranaccum.  Pc- 
Culiaris  quidam  nmas  pttil6  infra  primam  ramoi  um  diviiioncm  exk)  pilnuns  aut  dodtantdii,  n^ 
cunuk»  divifiisi  qnaramanufquifque  plures,  [  tres  ?«ri.  ]  ^erit  flmi^  pnnraiis  pctiolis  hu^futis  nucosj 
ftniAune  fingonnsquadripartitos  iti  ut  tetrapetali  tantiim  videantur,cumrevera  o^petali  linc.  Pe- 
tlBi  ttdm  extcrionbus  quar  lanora  fiint  &  rubicunda,  cxtcrius  t.micn  cx  luteo  rubentia,  &  Imeis  albis 
ftriata,  intenora  mmora  fic  lutea  arde  lupeniKumbunt,  unde  mtenorum  peulotum  margioibus  ar- 
cumdrca  fc  oftendentibu,  fl»  n^igBairidi  Imoemi  tetrapetalos  videtur,  medio  fiavo  maminibai 
luteis.  Medium  florem  occupant  apices  etiam  luiet,  Flonlius  fiiooedunc  filifut  tenues.  oblQngaf 
[comutar]  ^minacompi^,  rubentia  continemes.  Florum  defcriptio  Parkinloni  eft,  verumii 
adhuc  curioliiisobfcivan  delidcrant,  ncc  cnim  dc  intcrionbus  pctalis  flavis  inihi  Ijtisfaetum  cft,  an" 
revera  pecala  dicendalinc,  &  an  quacema;  quancuui  cnim  meiuim,  mihi  conlpeda  iiogulacjsm- 
|aliaamfiifaftaiMmenoe»8c  imiaimcorpi»  ooaftiniebaai^  ia  qnaaior  tantoro  ofcealmlaMHwdF 
vilum. 

Cxlalpinus  in  moncibos  Uguriz  provenire  ait  Camerarius  propc  Vicenctam  in  Icalia.  B^uhinus 
uterque  iii  montibus  Euganeis  intcr  Balneam  .^poacnfe  &  Arqua,  m,  Romani.i,  locis  humcntibus 
&  umbroiis.  Nos  Ln  Alpibus  non  longc  .\  Vimtcba  oppido»  quod  territonum  Venetam  ^  Imperiale 
diftenninac  obfervavjmus,  unde  montium  incobm  efle  appaiet.-  Floiec.Apcili  aot  cdam  firiik 
ia  nfiBaibns  ftigidionbu»  In  borcoi  traaflatum  ob  imporamnm  mficum  repnnn  coetceii  i»> 
qoint 

Dc  viribus  nihil  traditum  invcnio,  nam  qua:  Vcteres  tle  EpinieJio  habent  aa  ImicberbitOOOVO.' 

niunt  non  m.igis  certum  cile  poteit,  quam  ciuod  hxx  corundcm  Epmicdium  lit. 


N 


Cap;  XIL 

^Omifie    fMntia  quafitaie  rdioaii  Timbe  fpeciebus  (imiiis,c3eterom  diffimilima  apparen^  qua; 
(bla  in  MedicoillitHrecepca  elt,  nec  frondibus  deitituta  ficut  plcra-quc  T-.mbc ;  lcd  fJoi  ibus, 
foliis  magnis,  glabris,  acuminatis  hnic  inde  vagarur,  atque  in  caulis  extrcmiucc  tcnuibus 
fili^is,  1.1'vibus,  cubitum  longiscopulatifqucornarur,  <]ua:  niento  aLuficanis  Faifaois  A'  Impige,  fivc 
jFane  impetigmis  appellancuri  quod  Camm  cottex  luccum  piiabus  quidcin  infeflum,  ficut  &  ajic 
pjlfft_        ^timh,  (oi  impetigini-6t  (werornm  feabiei;  aeteiiSqa»  hufus  genem  aflettbus  cutaneis,  proficiiunt 
conrinet.    Menfibtw  ertim  phiviis  iinmanirx,  filiqua'  Is:  vindes  fiicco  cur^ent  praeftanriflinio,  eoque 
fngido  &  acn,  cjuo  li  hicerui  cjui  impctiginc  iaborat  curabitur,  modo  aLquooei  iterctur  rcmc- 
dium. 

Qpandomacuraveruntfiliquaetcuporcxflivo,  mox  exficcanmr,  tuncquenon  ibium  cunicgmex- 
temamj  fed  tt  fiiccum  atqiaelenuna  quibus  lcatent  piaulacim  nigrefieie  oC  aroniadGam  tidorem  tgt' 


laiecompenet:  venbn  mnc  pnediftis  nulis^fdnuaep^^  p^icannir. 


•  ;         •  car  m 

Mnaan^iJiQui  Hemandee. ytgaOUt  Htfi^  ^i  vtcmmmm fimHmJtim,  v^^^^y^ 
'  kkfA.  ^      isnl^  Mexkdn  ffttktkamuti  ^  9aniila'jf,  0?  9aiitnr^. 

ffent. 

VDIubiiis  hcrba  eft,  arborcs  conlcendens  &  amplcAensHenjrfW.  Fciiir  undedm  uocku  tonaa^ 
/ex  lacis,  figur  i  Plantaginis  (ed  p{n0lionbas&  iongioribus,  virordqitt  infcdis  facurato :  &• 
'  gulis  ex  unratL  piutc  cadis  aliemima  eMorientibos:  /mhu  nipMBntibm ;  ^mit  kmgit^ 
ai^uftii  &  peme  Mieabui,  nigriv  oleonbw  ffiulbm  «tt  Belfiu^ 


Digitized  by 


Lib.  XXIII.  2)f  Tlantis  anomalu.  " 


Obdis  «^ionibus,  humcntibus  locis  piovcnit,  &  filiquas  vcrno  tcnipore  urofm   

Sdiqus  bin«  aqui  rcfoluts  &  poti  urin.im  cent,  nienfti  lu  evocdnt,  cuni  ^*^^,/ n,™  ^ 
celerant,  ac  (ecundis  mortuumquc  fa-tuni  cxpeliuiu  :  vcnuiculutn  calefiidunc  8Cr^a^mA««i  * 
difcatnuit:  huraores  audos  conooquimt,  cereLnani  confortant;  &     idus  venen  inS^"rc{P  df 
cnatiir.  HmcCW«frf  compofiiwoimingrodiuntur.  EleeaiwilooM  fiJinnim  « 


S  i:  C  T  I  O  UL 

Soma  fijemiig^ 


Cap.  I. 

« 


gDm 

cei  colons. 

Tolia  &  Ijreycs  ramuli  aeowgti  ac  parura  coai  fupcrfufo  aceto  condiuntuF,  &  edumur  cum  car- 
nibt»  auc  (urobasproaoetaria:  excmnc  «aim  apponmm.  morenc  urinam,  &  apcriunt  viE:"ro 

I^pUnc^  (Taantnm  conjicio,  «1  Gorymbiftris  affincs,  Scabiofam,  En  ngium,  &c  pcrtinofc 

Anonymos  Brafiliana  Limomo  ccngencr.  MarggT.  Ai  Zib.  «.  cap.  t.  • 

In  fefquipedalem  aiit  paulo  nujorcm  altitudincm  afluigmit  multi,  fliiiti  plun^  s  ramk 
cmiftl,  quorum  qui  ibet  eo  loco  quo «-«1116  oritur  nodttmTubct:  rami  .noia,n,u.-  politi  • '  /i/J 
«KMtum  fo!itari.i;obIonR.i,  hfl-igut.i,  venofa,  .id  t.iftiim  molIi.i,  foiii,  Oxybpjtl,,  (inulU  :  inteT 
diim  m.i^u(ctiIo  blio  nunuculuni  luiv^tuni,  dilkat  unum  ab  aitero  cituter  /ctauidiaitum  InVLim  T 
utc  ciulis  &  ramorum  extrcmic  Kc  n.ifamtur  mulc«  fpice.  parvuk,  viiiifcs,  qMtnOT  JBlt  Guinaue 
dig.  lonfft,  qua:  ieie  apenentes  McmUj  promum  minimos,  flavos,  cantxparTiadi.  uc  foliolnm  3 

•  .  •  •  ■ 

BrMfii^  lftm»  ErTa>JfeffiSe^ra,  a.:  Cipo  de  Cobras  Mar«r  Pifiia 

Marfjr. 

SCanlilij  cO  pjanta,  cWii«r  tcneris,  rotiinais,  viridibus,  admodnm  lentis.  Fo&m  onodliW 
(coslum  pofitura  in  CMile,  m  (uo  pediculo  rufcfanti,  duos  dtgitos  hn^o,  &  irTcTo  t 
lum.ncurvato,  ofbicnhre,  ve  oOftlBlanoris,  uripingitur^h^  i.u  K.hilcncii  foHo  p 
fim,  =,  fupcnus  dilutc  vircns,  mfer,65  albefccns  (  ,n  quibuui.un  -Mnn.  UAu  p.nic  on^u  fu^r^ 
ninda  ;  PedK:uh.5  autcm  foiu  aijufqae  non  inlentur  iii  Hmbnam  icu  cxtromiutemSH  fS  nh^ 
dimidKD  digtto  ab  ora  versu$  mediom  folu,  ut  fit  in  Nafturtio  Penjviana  Ad  pSSmVcSoru^ 
etum  pedK:ulus  piovenit  tefquidi™  Ipngm^  liiftinens  pal!.d<}  flavefce^Wodo  Ss 

oonftantcm  hoc  mod^:  autuor  (upcnus  adpoiita  funt  p.Kva,  obr^unda.  hh  fubeR,plm  S 
nmdum,  adhoc  m.tg,s  mfiTrius  rna  parva  altemacim  i»i,ta.    In  fumm.tate  pedicuU  inrer  ou^ 
(iipenora  folia  granum  provcn.r,  magmrudme  patvi  Pili,  Hgurc  ovalts,  interiusvSide.  liincrubmnL 
longa,  quah  contorta.  •  »-v»  mm.nwiiHil, 

Piama  hacnuUum  habec  odorein  poEttriierbeoeim.  FoHa  contufa  &  impofita  contra  mdri^ 


Digitizoa  by  CoOglC 


HiSTORiA  Plantarum. 


c  A  p.  HL 

'    D,r^*les  BraJiUana  folii  OtnHmt^  mH  rlmitt^m.  lA,  9.  tsfiH  Jtckm  pAuattU, 

rfSSkni  aucetum  majorcni  cxcrefat  alcicudinem,  cauU  nodofo,  parfim  incumbenie  ler». 
filrr^niBt  IM^  om  terrae  mcumbit  crebias  .igit  radiculas.  Diftanc  noai  circiter 
^  j^XilTnV^lntwvSol  cT anibus  proaeuat unum  aut  duo  mmimum  digit.  longa, 
TrJZri7cx^^iS^  longitiHlinem  W  to.Plantaginc,  fi.pcri^.  rindia,  inle. 
'^l^^^l^c^nS  TrSnSe  cauUs^uo  folia  parva  fibi  applical»  mvcniuntur,  fipira 
"SiiSJ^Sm  vSant  S  quovum  medm  fl..  emifdmr,  cleganwr  coruleus  fofiis  ttn- 

SSmuiS»  modoicpiadftntat.  t^^nms,  longa,  (me  fibrts,  hepatiacolons, 


Cap.  IV.  , 

rl  anatuor  aut  quinque  pedum  akiti«iinem  aflurgit,  cauU  ftnato,  genictilato.  Ad  quodlibet  ge- 
nialum  duo  rami  fibi  oppoiui  naramtiir,  5:  ir.acm  duo  folia  oppofita,  um  m  caule  quimui 
ramulit.   Folium  quodlibct  duo  aut  tres  dig.  iongum,  acummatum  &  m  ambitu  (enratum,  bian 
«.l»em  nediculo    In  lummitatc  caulis  &  ramorum  l/>ua  provcnic  duus  aut  tic.  digitos  longa  ha- 
jrmIn.mo5,  dilutc  caruleos  multo  albo  mittos.  T^planu  maxmu  odons,  nec  ante  an- 
num  quamvis  ficc*  odor  minuitur,  gratior  quam  McUlc  cnmCiciomtiaB. 


Cap.  V.  ' 
De  Mjofwe. 

J^Yoinrot  ai^  Ranim"'*"'"  ■"«^  ydico  lik  i*.  cap.  la  fiibttcdepdat 

A.  Mj4>fMru  J.  R  CauAa  muris  Gcr.  Hohlteo  afiiii  OuhU  mmu  G  &  Hil^iim  Lamem, 
Cmda  mnru  wcaium  Park-  £l90uCt-tflil. 

•  FiL* umerofaspcor-ib*-»  habct.:  undc  foUa  Berminant 
admodum,  verujse«rtmimilaii«a,  iieiqiiat^ 

alotudine  foha  excedunt,cnoa.s  terctes,  nudi,  "««""O^^Hi' »2^??^ 

finguios  mufcofos.  quinque  tol.olis  compoficos,  herbacei  oolon»,  plnnbaiiiimiftimuuilis  oimapi- 

cibus  fubiutHs  fiooedente  davJ  unius  duanimve  unciarum,  tereti,  raucronata,  jp""»*'"  mulris  com- 

waili,  caudam  marinam  affabic  mcnnence.  Ranunculis  cognau  cft  hacc  pUntula,  fapore  acrl 

Apiili  mcnfc  florct,  Maio  fcmcn  maturat  8c  exucfet  r»diacus. 

^  aii»,  hortk,  ad  via^,  &  iwa  legews  fpimie  onmr,  Ibd  ranw^ 

Caf.  •VI. 

De  AnaHos  feu  Finea  I<iJica  ad  Herhu  fmiferoi  tefereitA»,  lih.  \%.  f»it, 
I.  Usn»  BrtSiim^»  Anaiuf  Lufuan>s  ^Ur^r    Nar,a  f^e  StrMm  ^^f""^"^"'"  «^p^J»;'^ 


E^X^SdiceCarduoeiulipcrquamfimili  proveniunt  quindccim  autpIura>H  Alocs  fol.is  x- 
nmU  r  Aloesaauatict  foliisnon  valdcdiflimaia,  nunus  tartien  crafla  C*«/.  1  duo,  .uq.  cuim 
tres digitos  long5.  unum  ant  fefquidigimm  lata  ubi  htiffima,  vcnus  ext.emiuccs  angufbora 

homm  capituium  piovcnit  mltar  Cinar^  fruaus.  ejufinodl  fi^ .MnOS  '^"^^^'^'^^^ 
briioolo%  quodfucajifu  tcmpor.s- augccur,  hgura  inftar  Srrobib  unde 

Oroiia  ^ffntes  dicuotur  hi  fruaus :  &  dum  augcmr  intcr  foliola  eius  p.odcunt  fbfcoh  C«r^^ 
tribot  fbfio&finirali oonftantes.   Fruaus guando nuturuic  magnituaincnl  obtinct  majons  Mclon» 

.0-WbD.^I^rrr  Al.™=^.nS^  faciunt]  ffg"« ovalis. c^tcnus  enxincntris co«dhn^^^^ 
hu.,uni5.  qua:  .n  cocum  Havclcencis  colons,  pcr  orasaiitaii  ^''^;^',^^'^^^ 

fidrrnme^n  iioi^m  habic  tnangulatum,  fcrratum,  grlleum.   Fruftus  *  odons  eft  fuavifEmi  [  adeo  ut  pr«tereon. 

wlSfc  t^sdignofceniQUtSStxde^inquibusirt]  6??"^  i^S^^*«<nLSi±ltiS^ 


Ux  XXm       .        Tlantis  anma&s. 


nium  confcnfu  dehcariflimo  lapore  rcbquosomnesfiTkStas  longiffimefupjrnc]  apprimc  fucculentus. 
Cortex  illc  abfcinditur^  &  friiirtus  feaimium  longitudincm  in  partes  lecatur,  Sc  coTijdicur.  iMcdium 
ilUus  quod  relinquKur  incer  (ecandum,  ml^ar  piur  quaiiracx,  eciam  amb&iicur,  &  pro  opcima  parte 
habenir;  in  fm  niecliohabec.medullamdurara  &  lennntinfttt  Faftinacx,  qiu:  abjicitur.  Continee 
(niAus  iq  fe  granula  leininii.  _  FraAns  matqnis  fuperius  pbntam  juniorem.  habec,  qux  decerpitur« 
&  it^  (ine  radioe  (  nuUam  enim  habet)  terrar  imponitur,  qux  lequend  anno  fruAiun  fert,  {7n»> 
quxque  plant.i  (emcl  &c  imicum  fruclum  prnfcrtannuo  fp.\^f  Sc mifliii  namm  ImbiiI pUiytygj 
gwn  plantatur  vctus  eradicatur  8c  abjianir  ucpote  inutilis.  j.  ' 

.  Ex  fiuftu  hoc  fuccus  etprinrittg  gccBin  affi*  atifccftif,  daKlrqoe  ihiq{riakfeiibitt>  BriflBemBMt^ 
pnnitnos  Hydfomel  danm  •  -.. 

Exprovjnda  S.Crtictsni!BnifiiapiiiBAlBiaOodidencalemIn&m,  deinde  eriam  in  Orientareffl 
debtus  cft,  autorcAcofta. 

Exhibetur  frudus  ( inquit  Fr.  Hemkn^)  febrientibus  refngent  causi,  Sc  ad  exciundum  appe-  Tir»/» 
titun^  retineturque  ore,  ut  Cmm  miti^ec,  &  lineuam  humeAet  Rfo  febriciniitiibB^  tum  inilMffi> 
limanciik»iifaasinleftau3spro^  aA^eniininquit  humore$ao> 

cdhdie,  Utnon  Ibhlm  impediatreftiniriaHemxgrarum,  fed  9c  in  pejusedt dtfponat  £go  pociiiscum  ' 
Hemandez  lenlerim  etiam  m  Fcbribus  modgratr  fumpnim  rmn  inuCilem  efle. 

Jac.  Bontius  fru&um  hunc  in  takoUsdilledum  aqui  aut  vmo  paululum  macerare  necefle  cfle  ait« 
nt  erodens  vis  ij^iniita  extrahacur^  alias  calorc  fuopalatum  &  linguara  exulodral*  ^ffl^fr'?  in  m 
CfouL  Qjufroptpr  onnnibu»  tc  itnguhs  (aaierim>  ut  his  fi-uAibus  modeiaii  ntantnv  ^  <leoepd* 
k  gjraaSEmo  fipore  irwBahiem^dyfentenalnincnmiHti  - 

Mirum  eft  quod  dc  hoc  fruftu  rcfertmt  Acofta  &  Linfchotanus,  nimirum  ailtcllum  ei  infLTtum. 
fi  unius  diei  auc  nodis  ipatio  (_  horar  mctiiat  Lmlchor.]  rcltnquatur,  fcrc  conlumptiim  iri  tot.un  la- 
licet  partem  qux  in  vubeie  hnit:  Hoc  (i  verum  (it  luccum  Imjus  frudus  valde  acrcm  &  erodeamn 
eiie  oonviiu^St ;  an^ue  iddn»  non  fiae  caui»  Bontios  ab  immoderaioqus  ufii  caven^ 
linichoiano  aHennendum,  qui  frudus  holbeoomniimi  hbminibus  vix  nooere  ibftit,  nifi  hxgn 
mcxluni  Cum.intur  u(que  ad  gulam. 

Ai«ii  ma|orisortupcrfimilis  exoticapl.mta  Z^f/.  jf.fi.  nihil  aliudcft  quam  Aiunae  genniiia.  • 

Adde  cx  Pifbne,  «  qu6d  tum  reoens  midus  liquor,  tum  vutnm  indc  cxprciliim  urinz jiipp.-c(Eoni 
&  dolonbus  nephriticis  (oocunat,  tum  quoquc  venenis^  in  primis  (ucoo  Mimdiboca  advciiatur ;  quod 
iclem  ilKu»  numc  finfto  deficleine  pneftat 

Omni.i  h.TC  cfHcacius  operattir  liquor  Aill.ncicirLS  c  fiiia:u  vi  igBiseXtnftui«  fi  mo^ca  qiuUMiiatB 
exhibcaturj  largius  lumpta  ncx:et  ob  corroiivam  qualitatem. 

2.  Asumm  Mmfiru,  folio  Alott,  fruHu  CufreJJiH»  J.  E  CnrJmm  BrsfiliMm  MtHjfrit  G  B.  , 

Acoffa. 

AltiUi  aliurgic  quim  pn  cciiens,  n.imi]i;e  ttunntim  habct  haftx  m.tgnitiidmc,  Ixvcni  admodum> 
focundum,  &  Mali  aurez  craflicie,  Ipinis  hornduni.  Fotia  (pinoiis  culpidibus  prxdita,  fic  pcr  ambi- 
tum  moHibus  (pmis  (epta.  SinguU  arbores  (eouidiim  radiccm  (iinima  cellure  magnain  folionim 
cpmam  fiindont;  maforam  qu.im  qu«  in  arbore  (uiit>  qnxqDe  Drocul  inracntibus  Aloes  folOs  fiinil- 
lima  vtdcanrur,ccnuiorum  cimen.plunbiis  fpinis  homdoruni  &  dmici  vircncium :  A  ^nacis  fc  proj>agM^ 
ahiquc  flirpes  cxaliis  cnalwUiitui,  pr.rn;rtim  ir»  fepibus  &  horcorum  ambitu  quos  egregic  muniunt 
Raiui  folioruiti  (imul  glomcratonim  capica  prufcrunr,  fla\  ciinum  admodum  &  tcncrorum,  iuavif- 
linu  odoris/qux  nihii  aliud  func  quam  Hos  ipic :  £x  hoi  um  lingulis  (pica  prodit^  Arundinis  (picae 
HOn  Abfimuis,  (ed  craflior,  compadKnr  &  elqgancior,  odorc  Cedri.  E  raniis  dependenc  fru^itSj 
pmarbr0va,t.  c  (ylveftret  didi,  quia  cum  domctficis  nonnullam  habent  limilitudinem,  Melonis 
fflagrutudine;  coloris  tubri  eicg^tis,  toti  in  partes  diviii  quemadmodum  CupreiSni  (lrobih(eu 
nuces  exfiecane,  ki  tubatBlii  fiirifoUiti»  uc  pcQcul  $eAaiiiibn$  magw  Aoei  ftrabili  appi|- 
r^r.  . 

Marggravius  !ioc  modo  fruAum  delcrftit  Ovalis  e(I  (igurar,  Cianlli  itai^nitudinej  oompo(kus  i 
qoadrangularibus  cybndrisj  in  extremitate  quadratd  pyramidalibus,  per  maturiratem  (lave(cen- 
nbus,  qui  (eparari  ablnvicem  pofliint.  Cavi  ni  funt,  contmentes  granula  ovalia  innumera  pallidi 
flaventia,  p.apavcris  majoris  (eminc  niajora,  fuavia  &  dulciilinio  rorc  imbuta  inilar  mcllis.  Quod- 
hbcc  corpus  cyiindricuin  (epararum  exprimttur  Aijpf^  in  os,  Sc  granula.  tUa  rore  nielleo  imbuu  ablbr* 
bentur.   FruAns  e^bm  thu^eriira  -dildnditur  in  taleas. 

SoooisAnaiisfiMTQinoociDdeiediGituriioaiibcusacAquafixtk  Rbw, 


caiw  m 

/lerla  iatmginef»  BrtijUieiifis  Piht 

• 

HErbam  hanc a(pec>u  cgrcgiam  Lanuginotam  appeUarc olacuibqQM caulem  &  folia, eique 
exi^a,  pulchra,  longa,  &  moll]  lanugine  obduAa  Undt  FiaABfli  feit  nxundum  &  vi- 
ridem,  lanugmofum,  fatuum.  Radiccm  habct  parvum  8c  tenoem,  non  ingrati,(ed(ub*- 
mari  (aporis,  ciim  quadam  adftricftione,  in  qua  fola  parte  plants  qualitatem  raedicara  latere  cora- 
pertum  cff.  •  _ 

Contra  (iuxus  rentris  k  fi^ore  natocj  apud  nKditeiraQieos  firaiilKofes  £inuiiare  eft  icmcdium.  Kir«r. 

*Xt»i»  CAP. 


Digitized  by  Google 


HlSTORlA  PlAHTARUU. 


'jMMMmk»  BttjHitmJilm  MaiCfnv»  Piion*  C«nwlvi$Iiu  Br^ifilumm,  fore  vtntriaJ» 

'  ^r^Lantis  &  frutkibus  ricinis  fe  circumvolvit  eMmU  fuo  farmcntofo  inftar  Oematidis.   I  linc  indc 
ad  caulem enafcuntur  film  ununi  atquc  aIcerum,inquorum  medio  pedicu!u5  longus,  continens 
.  f^mn  fglkai^  pofitum.   Sunt  autem  folia  figuri  cordts,  Lu,  nervo  crallbukniedio,  &  ve- 
nil  cMiuui>JecuwM>  mlut^  leu  fcrh  pAllid^  viridia  (  quafi  paululutn  albediius  viriditaci  «flec  adau» 
tum  )  Hirtc  ind^  quoque  fert  florero  egregiz  &  pzne  miramlis  ftrudunr :  habet  enim  ftguram  ven- 
iricuii  hununi,  &  eft  magnus,  quippcTongus  abfque  proceflu  &  caule  lexdigitos  fai:  pcdiculus 
floris  curvacus  cft,  fpithamam  iongus,  v^ridis  &c  ftnofus,  reprzfenuns  dcxtrum  fcu  inici  ius  onn 
vcotriculi  hutnani  Pylorum  di^m ;  ab  alia  extremitace  proccllum  habet  quatuor  dig.  longum,  hgi- 
rl  a>lH  Cygni  devati,  fed  in  ezcremicate  retrorfum  mclmatum,  lepiaeliBacans  onhaum  GiMram 
ventriculi  feu  fuperius,  Cardiam  diftum.  Secundiim  lon^itudineoi  autem  prooenus  ilie  fuperius  aper- 
tus  feu  filTus  eft.   Ventriculo  huic  armeditur  feu  defuper  incumbit  tenuis  membrana  obrocunda  du- 
plx  iatitudmis  quam  Imperiaiis,  miiuincris  vcnulis  rubns  varic  intertexta,  haud  malc  rcferens  hcpar 
hamanam.  veatnculo  incumbens.  Tocus  Hos  coloris  eft  ex  albo  fiavelccatu  venis  nibfo-purpaieii, 
'naioribDsfecandibnlongitudinem,  miixwibasfecaiidiltanlaciadinaninMM^^ 
rubropurporeopunaulatus:  nulliuscaffleneft  odoris  manifefti 
Frudnmooa  defoibit ;  proitKie  qoo  retaoida  fic  plana  ne&imas. 


*  Cap.  IX. 


Mtftmulm  Bn^bKfii  tdmpii,  jSe  BmM  TtjmU  BnifiUmfitm  Maiggr*  PUaft.  lOi.  15. 


 .(pedehtt&feconda,  AAveftlaaefaenie.  Mim  oibiculari,  ndB  tauMB  fcoibola,  ene^ 

rijbincamadoolorit,  intariwflm,omiingnini£iieaucporri,  mnha  fibmenM  ioftdds  ob> 
tinentc,  tres  vel  quamor  dig.  longa:  Cmdmr  habec  bcunmm  ku  fa/bm,  fiH»  pme  odNoi- 

Bj  tc  nervos  Ibliorum  rurcfbente& 

Ez  iooandaeMilMr  prodcutu  cMmUt  qaatuor,  quiDqoc,  iex,  &  interdum  plures,  lotundi,  (poneklli, 
fiiocidenti,  virides,  craffi,  novcm  aut  eciam  diiodccim  dig.  lomd.  Coijibet  autem  cauli  infidet  Smm 
unicaffl,  Sa^ttanz  Hgur.i  &  magnitadtne,  qoando  iauor  adiMiceft  t^aatM,  atiibtiiBkautquadm- 

plo  majas,  &Petafmdis  I)Cib.r  fnlioRini  m.i^nini^^ine,  nerrOilnbeas O0ll(|iCUDIb  Viciaegcaiicifiim 
mollc  ut  firaffica,  ac  in  ambitu  cmdum  duabus  verus. 

RsJi*  co&z  vulgo  comcditur  ut  Battata,  ^ftquc  dulds,  fingulanlquq,  qoafi  nMlCllid  aot  floril 
violacei  (aporis.   Ucriufquc  fpedei  fblia  cum  caulibus  crafliflimis  edamtnciduanu»  ftpio  olero  n 

aqua  ooquuntur :  mollcfcunr  ftadm  &  optimd  (apiu^t. 

Tertia  folio  ert  non  ladcfccntc.  Canlt  cum  pnma  Cpeae  conyenit  ut  8c  Radia::  Felia  habct  Sa- 
einarix  ut  fecunda,  led  angi.ftiora,  pedalis cirdter  longitudmis,  fupcnus  iaturatc  viridia,  ihfcnusal» 
mcanna,  ncrvo  &  vcnis  ex  vn  idi  flavefcentibus,  &  in  ccntro  fblu  purpuraJccnabus.  In  caule  longa 
C  qualcm  quodque  iblium  habet )  flcrem  habcbat  unicum  [  qiue  Mar^gr.  floruit  3  longum  ica  lanm 
qninque  digit  monopetalon,  ca|us  fupcrior  medietas  alba  innar  corporis  cUipda  pcr  modiimi  fecnn- 
dum  longitudincm  (cAi,  &  velud  in  lcapham  excavati :  inferior  mediecas  inftar  vulvar,  viridis  colo- 
ris,  magnituLiinc  Jrglandis  &  cjufdcm  ngurr, apcrturam  habens.  Unovcrbo  totus  Hos  hjguri  cft  Cu- 
curbitz  in  medio  vini^^r  dum  crcfccirt  ■  per  alkini  .lutcm  medietatem  floris  multz  difauTunt  aibx 
ngpllait  quarum  pars  circa  extremum  tblu  quodammodo  purpurafat.  In  medio  floris  ftamen  «ft 
cramcie  peniue  anlerinz,  cylihdraceum,  in  excremttatc  faftigutum.  Iqngitudinis  pauUo  majocii  i| 
dig.  conltam  corpuiculis  dypdfbrmibus  ac  veftitum  brevibus  villis  uiceoiii^  qui  faal^  abftcrguntur. 
Ica  autem  compouulunt  hzc  oorpufiaila  (  Qoae  ieman  iuiic,)  uc  oolumiu  faa  ftamen  Isrve  &  teres 
appaioat;  FfeicaMcodom  aliquopenepaMUi^IanliBadmena^ 


Cap.  X. 

Ca4fma^a  Brafilunfiiiu  M3a,  Ltifitmui  Eroa  <U  vtna  Marggr.  CamfmmU  Brafiiimia^erthm 
immmm,  M  lAtf.atf.^» 

RAiicm  hibet  (emipedem  iNeni  longam,  lenam,  tenuem,  redam,  aliis  radiculis  tnmrdum  pncdi- 
lam,  cxteriiis  croceam  (cum  primoeruirur  )  fed  poftea  dilun  umbrx  coloris  evadic,  ia^ijs. 
candidiilimamjlubdulas  laporis :  i  qua  prodeunc  caules  tres  vcl  quaruor ;  odo  aut  novem  djjgU. 
tos  loc^»  rotundi,  nodofi,  viridcs,  ex  partc  ruffi,  partim  humi  fcrpentcs,  partim  fiuTcai.  Ad  nodM 
OURm  prodcunt  ramuli ;  in  qaibas  itideiP  ad  genicula  duo,  tria  vcl  quatuor  iolu  libi  apponuocur,  » 
Opponantur,digitumlongapnoUia,  (Jipoflusfaturati  viridia,infer«i*  mcana;-  quodlibetinf '  " 
diculo/cmidigitum  bngo,  nervis  confpicuis  noBditum.  In  fiunmicaie canjaim  rami  func, 
jS^nr/vi  parvos,  umbcUa^  pofiras,  diiuc^  rubrQ-purpareoi,  quonni 


uiyiu^ca  by  Googlc 


■■■  I      —  —       —    ^^^—  ■  -  —  —   I  — ^ —  ^  '  1  - 

lab.  XXIIL  T>e  Tlantts  nJmmdis.  1 5  j  5 


&iei  non  fOKft;  ied  adhibito  Megafcopio  apparct  hos  Holculos  clie  inl^ar  fbruin  Campuuikc  ^ 
MidsdenCaio^  hab^ntqne  in  meao  duo  ^ammula,  mbro-purpui-ea,  figura  uc  CampAnula'  fudiav 
K>lec,  paulam  extra  f!o(cu1um  prominentia  duobus  apicikis.  Erumpaat  &  conico  cylmdraceo  cor« 
pufiaob  viricU>  qood  ancequim  ic  aperiat  hiipiduni  dft  &  pingue^  ica  uc  veftibus  facil^  adhxrd^  0 

Cap.  XL  '  . 
Rtfimriwm*  SfitdtA  fttk  Alfia.  mffL  fttiit  Eitphrs/ia  StMckUit  fiek.  JU  Lii.  i  $ .  7. 

referemk  ,  ...... 

Mfm,  '  , . 

EK»iitt  lignolaj  Mnui,  nialdfida  e*uUm  emictk  prope  radicem  in  eres  aut  plures  furculbs  davi- 
iiiin«  bne»,  Cirfiun  obliqu^ados,  aui  huic  ind^  mfcriiis  ramulis  ex  adrerlb  Y^yixk.  anrfNlin- 
tnr,  k  quibus  eodem  modo  aKi  krcuii  panri  redi  exeunc;  fuperius  ver6  caules  primani  ntrinq, 
&  ipfi  &  furculii  alns,  veluti  tencris  gcrminibi:f  ex  oppolTro  o-dinatim  poficis,  &  fthu  Tcftiunfur, 
tcnnibus,  in  acutum  deluientibus,  lurculis  ablquc  pcnnlis  hxrcntibus,  crebris  utrinquc,  oppoiitis,  m 
ofa£anim  albicantibus,  odorans,  Stoechadis  maxunc  limilibus :  totiquc  planu  Scoechadiitaconipe^ 
iimilis  videtur,  ut  omnes  StoKhadem  elle  dicerent.  Florts  vero  in  lummitatibus  inter  fblia  emicanc, 
fiagoii  ex  fbhis  nngulbexeuntes,  parvi,  &  magnitiidine,  8c  hgura,  &  colore  flanbus  Rorifhurini  00- 
ronani  finiilibus,  4  luis  petiolis  pcndcntcs.  QuibusdeHorcfcentibus  fijcccdunt  fingulis  thoca:  finguljc, 
parvxj  rotundi,  Piperis  magnicudinc  &  ctiam  minorcs,  cx  viridi  albicintes,  mtus  minuu  icniina 
contincntcs.  Toci  h.rc  plantaobfct^rurn  rcl^Mrat  odorem,  folioi  iiru  Sta-ch.ikli>  proMi);ura,  lapors 
verb  afbingic,  aliquanculum  amaretcens  cum  oblcura  calidicate.  Perpetua  e|t  planca. 
'  Ex  lcmmiBW  6  Gtm  mi&AI^iotMa  e& 


cap.  m 

Dt  FtfygMU  AJ  estem  Litri  Xn  t^Mmt.  ' 

.  iygalon  dicitur  ^  copia  &  ubertate  hCta  quam  vaccis  fic  pecuJibus  depaicentibus  faoere  CR^ 
dimr.  £(l  autcm  herba  planc  anomala^  wlcatofiiimialicBmThbipi  oanvnieo^  coi  iddn» 
lubiicieoda,  AorefiaguUri  fic  (tugieacnSi 


A.   r.  Ger.  mmr  ParL  C  &  2^|afa«awlr«  J.B.  «^ivqt 

J.B.  .  . 

'  ^  Perenni  raJice  (emipahnum  aut  palraum,  interdumunciamloan«Ii|gnOii,albl,vel  nonnihil  vi. 
ri^  purpdrante,  gufhi  (ubaroaro,  nsnnihil  aromadoo^  ««i&i  pnwR  multos.  alios  fiirrcAot.  alios 
repondosy  tenncs,  pahnares  &  ^nrfumzos,  in  Tiridi  naaniUI  rabeloetues,  ftiiis  altematim  adnatH!, 

crcbris  vcflicos ;  fpicam  fuftinentes  fio fcuUrum  minutomm,  non  unavicc  fc(e  panJentium,  colore 
«Erulco,  [  alias  carneo,  albo  aut  vario  3  labcllo  cxiguo,&  in  hbt  .is  tcnuifliinas  disitato.^aici  t:  duo- 
bus  fi^olis,  altcmatim  fubcuntibus  8c  inciinibcntlbus,  latcra  ciaudunt  aU  gcnnni-j  palix,  latiulcuhe, 
in  obcufum  inuax>nera  defineiites  virelccntc  Imcola  per  longum  fignatx  ;  in  ricbi  latent  apices  mi- ' 
nuti  crocei:  balin  floriseidpinnt  fad  pediculorum  cxortiim,  (qui  breves  funt)  in  iplb  caule] 
fohola  tema  minunHtma,  unum  galeac  incumbens,  duo  labello  fubciita,  qiix  dclaplb  flbre  ddluunc 
Flores  excipiunt  vafeula  feminatia  Thlafpeos,  comprefla,  obtufa,  bifida,  m  duo  loculamcnta  divifa, 
fimina  bina  continentia.  Fclia  Imnii  fparfa  Sc  in  caulibus  numerofa,  ilia  fiibrotunda,  harc  oblonga 
&  acuca.  N.  qubd  alx  Hoami  non  deiiuant,  fed  paulacim  au^  m  qoiorera  viridera  degenereot,  9c 
Takulum  feminale  ucrinquc  obtegant. 

Polygahlutea  fcttTdgantflorelntoonooeliccrquimflorisooiDfe  diflan  yidemr  4  vt4gaui  B»' 

lygala. 

Iii  palcuis,  prxfcrrim  ficcioribus,  ubique  frequentifltma  cft ;  maximc  montofis.  L»cm, 
Si  mampulus  ejus  per  nodem  in  vino  maccretur,  idq,  bibotur^  bikin  per  alvum  oure  dcjicit  nuUo  f^w, 
pencob;  expetienni  Gdheri. 


Briyg. 
tm 


%.   TtlygaU  frtaktfuHi  Cafitit  boiue  ff>ti  BFeytUt 


RaJictm  poOidet  concortam,  &  pi  o  plantx  proportione  craflaffl,  extriofccusciaeream  vel  albam^ 
intus  candidi(£roam :  exinde  virgulta  aflurgunc  dodrantalia,  jtticee  &  viridta,  Spartii  HifpahiGl 
Ckf.  vinplis  noo  afafimilias  ftltu  raris,  anguHis  &  acuminacis,  Tixuoaam aningencihus,  nnUo  Ofw 
dine  pomsveftita.  'tl^tidu  fert  fpicotos,  Polygak  vukansplaniifiniiks,  worum  oolor  ex  viridi-  ■ 
tate  (uave  purpuraldi^  Ncc  findnm,  nec  iemin vid|,  mnd tamea  4  vdgpndtfin*  «nfiiiiiab 
quic  Breyivus. 

i.  Ft^dMvii^miimtittJ.K^if.mtitrVn^C^B. 

Ex  eadem  interdnm  rmiliei  prodeunt  qtiinq,  aot  (ex  vii^gubeduriu(culx,pedales,  gradles,  lent»  tc 

ob(e(juio(x,  foliis  niillo  ordinc  difpofitis  obfitx,  angu/lis  noris  tindorii,  auc  vulgaris  Hydopi  angu- 
fKfbui  &  minons  foliorum  xmula.  FUrei  confei^i  &  (picatim  nafcentes  fumnias  virguus  oocupant« 
Fumarix  floribus  noa  multum  dilEiaiie»(  loogiores  tamen  &  dilutiorisporpurci  colons  eleeancifluni, 
«ve  dihiDQire  nifaore  palcherrimo  niieams :  his  fcooRdiint  penduli  loculi  plani,  Burfz  pailoris  v«l- 


rvXa  poHM  fimile^'  ^iosnieidKuace*  qncdam  vdori  alc  integunc,  yiiiwMtina  plenuique  Qoiid- 

aperiencibus  fefe  w  laMN  memiitm  bnfuilis  deci- 


iMQCei^  iiigricaiiiia,1iirfutaj  kmgiiiloula,  qmt 


Digitlzed  by  Google 


jljd  H  I  S  T  O  R  1  A    P  t  A  11  T  A  K  g  M. 

dunt.  jl«iix  craffiulcula,  breviSj  diira,  bgnolj,  vivax,  aaqiiac  hbns  donata  cll.    Tata  planta  i 
fictt» 

iMvtf        IniOQlXofiiAjrfbije &perPaimoDiam  inter  Muiem  nuig^^  FiocctMaio^K 

4<    Tokg^l*  vt^tni  tcloru  lifeltti^eliu  Mtgufiijfunu  J.  B.  ^  P«^«b  t€titurihiu  feJiu  . 
ftamsCB.  ..  .... 


V^BmtSkfootaiMamt  coliculis,  aliquan<k>  etiam  (iinguUnbus,  pedahbus,  altioribus,  magna  paite 
nodis ;  drc»  ima  ^rc  roliolis  yeftitis  qu^m  in  reliquis  Polygalc  Ipecwbus  aoguftioribus,  acaminan^ 
{Hope  terram  umen  cxiftcntibus  latiufculis  &  brevioribus.  Ramomm  exiremis  quoq,  fifftmii  coloris 
obteleti,  ficpoft  hos  va(cula  nicmbranca,  binis  foliis  luccntiSu'.  obdufta,  lindrquc  vircntibds  no- 
Caiah»«Dtj  leid  ranore  ftipau,  eaque  feric  ut  altcrum  poii  alterum  ritc  policum  efTc  videatur. 
Tota  (pica  pabnoin  kti  adsquat.  R»duiiU  fimplex  duriufcula,  alba,  nullis  pzne  hbris  pnedita. 
Facics  plantuh^  fa. «.  pafQuin  fi^pira  fic  ookir  6cile  «am  k  ttiM^  Polygali  ipecMmii 

^'inGallueNarbonenfisIocis  faxofis,  co!libi.4  piafeitim  ftcrilibiis  prop^  Man^^diwn,  ffftatc  pr». 
niippentain  obferyavit  Chcrlerus :  fotalioqui  ircquem  ioco  liio  natalicio,  quicnneil  ranus  ocauric 
D.  AtoWinlndicefiio  piantarum  cirGaMon^pefiumnaloenrium  Poh^alamannaam^ereftain^aii- 
guftifoliam  fknibuscokmsoUbleti,  camelr  Undi  nrgacia  eam  appeUac:  nuamqup  eflb  icrilMC 
paaos  Docanids  nocaro. 


CAP.  xin. 

V$rkeiM fttkfim»  iTt^HUnfu  Marggr.  Tttr*fit*lM  snomsiu  ad  ftum  iik  17.  sdjiciaul*. 

EX  radict  rcAa,  haud  cralla,  multis  radiculis  praedita  ad  latera,  alba,  guftu  amaTjcante>  adfup- 
git  caulu  angulofus  ac  nodofus  in  {clquipedalem  altitudincm  ;  ad  fingulos  autem  nodos  duo 
nafcuncur /(>/m  fibi  oppofita,  Idquidigitum  longa,  pcr  latera  in  mcdietate  exteriore  ferrata, 
&  ad  eofdem  quoq,  ramuli  duo  exeunt,  lilnoppc^,  cum  limilibus  fbliis  ad  nodos  oppolit^,  (ed  noa 
folum  duobus,  (edtnbus  autquatuor  ibUis  minoribus  (emper Jundii:  fe  inhilce  ramulbadnodoc 
edam  m  ilri  pedicuh,  brevcs,  quatuor  utplurimum  ad  aoanlifiet  nodum;  quorum  quilibcthabet 
Mf>ifw/i«»  rorundu!-  ,  cum  par\'a  promincntia*  inftar  culpidis  acicular,  quod  fc  aperiens  protrudit 
/Kj/fniWiadefccmis  coloris^  tetrapetalon,  hab^ci),,  m  medio  multa  parva  /«mmm/^j  oredc  (Ui^ 
^repncfiMancplnnKmij  kiueiMeDlns  quafi  phumtt^ 


C  A  R  XIV. 

Sfks  triftlis  AJpui.  exot.  Sfug  trtftUs  ftfimatt»  «urthiu  Parlc  Ad  iik.  i  S.  ttif.  8. 
Jlfin.  ♦ 

Mlralnlis  hxc  planta  non  una  quidem,  (ed  du«  diverii  generis  fdance  fimul  eft  ,.,„,». 
Prima  ell  planu  fc(hicacea,  (picis  multis  ramorum  inftar  ab  raJict  exeuntibus,  coloreiob* 
rurtb ;  /Itrei  ublongos,  magnitudine  atque  tigur.4  Hyacuichi  fioribus  (iniiles,  albos,  inter* 
ic-.Tu,  i^e.^etitibus,  dum  rcccntCi  (iint  liiavitcrolentes;  a  quibus  fiunt  femma  alba,  rotunda,  mjiMmaT 
^  radice  verd  ex  Ipicarum  feftuascapillamenta  Cuicucz  (imilia,  (iibdliora  tainen,  albicaivkb.  iti 
.  jngnmera  (er^  exeunr,  ^Mcas  ex  totooccdemia,  deiinentiaq,  in  folia  panra,  eleganti/Gmi  Tnnfii 
■^Jnttjdisfolii  fi-Tiilia,  minora  tnmen,  &  c*ircumarca  perpulchrc  crcnata.  Tota  fijrc planta  lafa  eft, 
uioroeni  vcluti  ada,  e^etenuj  Triiolium  iiinuiat,  intenus,  nirairum  mparte  coavexa  terFamifC- 
dante,  feflucacci  coca  cdc  videnr;  fic  flavdoensmduendeEuntoipnlbfaie; 

In  CretA  i  .1  ! :  n.ifcitur. 


C  A  P.  XY. 

Mum  inBis  ImmgiitfB  BBd.i  Sttpd.  MfikZA.  i»  . 

lia  habet  oblonga,  ambitu  incKa,  in  extremo  obtusc  mucronata,  lanuginofa,  inodwa,  prop^ 
.  radicem  crehnora;  toMlm  rocoodumt  iemiabitaiena.  Cauh  aiJiu^mtfifeukfarrL  ooloni 
ohfcnrtplwfnioeij  qoinqnl  fi>lioiom,nciiHietiM  ex  cdjpcwBi  fililHWis  pwcnrfjiiBodon»  Xndix 
iibroia. 

.  Ftorec  Apnli,  id  eft,  Auumni  in  iliis  regionibas  initia 
JoftnsHonfiiin^  qdcKln&Orieiwlimificfleotettddfaripfit; 

Cap. 


^  .  Dlgitized  by  Google 


I 


Lib,  XXIIL       ^     T>e  Tlmts  anmaln'     \  ^IZJ 


C  A  p.  XVI.  • 

Cm  fmga  IL  Pifbti.  Pm-fulaca  Br^/Uia^nfmit 

CAuk  Pnmil.icr,  tcrcti,  Rcnicubto  hiuni  fl-rpit  8c  quibuOam  fibris  fe  fiiTnatin  tcrra.  ataue 
urca  nui  u.nu  luxunat  ui  inhn.turn.    Ad  quodlibet  autem  gcniculum  quiaa.  auc  lex  /^/x* 
.   ^     appolua,  hgurl  fojionim  LavcHduLr,  verum  craffa  &  fucculenta  ut  PortE.  Ihter  fol.a 

2.  ffiilL^Sim  ^^Sn^fc^  ^^^^  '"«^u^va 

«  nwras  ejntdem  colons  ftammulis  in  aitem  difpolitis,  gujc  m  meaio  adhuc  ftamcn  viride  ovale 

Cratinent.    RsJk^s  hinc         un.c.is  .i^it,  pcnnam  anrcfinam  crafT;»,  mnumcr.ihiUbus  fubdli£     •  * 

hlamcntts  circun.i.u.i^;  &:  caulclcrpcntc  hbrx  ex  illo  vaiiis  loas  prodeumci  k  tcnje 

folu  muna  &  aoeto  condiuntur,  &  in  acctanis  ufturpaatur,  Ijciit  Qitfuniiia  inariqjUBi  &  fi-^ 


C  AP.  XVtt. 

•  yiola  fpicata  Brafiliana. 

Martgr. 

1N  fclouipcdalcm  aut  rnajorem  quoq,  altinKlinem  alTurgit,  cauk  gcniculato,  tereti,  viridi.  Ad 
fingulaautemmternodia  foha  habct  quatuor,  quina,  auc  plura,  angufta,  ferrata-ft  &ft{||iatt' 
vindia,  inacqualis  magmtudinis.  In  lummitate  caulu  Ipicam  ooum  pediem  longam,  ce^Kni 
flo(culis.undiquc  elei^ter  coeruleo-vioiaccis  plenam,  colorc  VioUc  Martiae  noflratis,  quino,  pculis' 
fubrotundis  compont».  Intcger  flofculos  non  raal^  refert  Vjolam  M,irri  i  Sc  paululum  cnameius 
odorcm.  R»4uc  illius  reAa,  mediocriter  q:afla,  &  multas  parvas  raJicuLxi  adjun(aas  iMbeos  adluec 
filamentofa.  .  '  • 

RegBntur  &  alia  pnecedenti  pUnc  iimiliii,  nili  quod  ibica  iorum  lau  ell,  cubiGii  fiivw  infir 
aitau  wtkam  ic^a&aum,  vuidit:  cx  fiwds  antaa  ilus  prodenn         oamki  utio  pi» 


C  A  P.  XVffl. 

SPithamar  aldnidinem  habet;  Folia  diluti  viridis  coloris  duriufcula  &  complicata,  lonea 

C  A  P.  XIX. 

De  Galatiga,  qua  ad  Indii  genut  ^rtiHtre  ■videtnr. 

GAlanga,  recentioribus  Graeds  ^•i^^v^  Voccm  Arabicar  originis  efle  minimi  dubium  eft'ied 
corruptam  minficc,  ut  fiKlanduni  nierit  illi  qui  legitimam  enicre  vel.t.  c.  Hcfmm.  ' 
Qiiidam  raHiccm  Schcenanthi  ellcvolnnt;  ,iJn  Acoruni  Diolcoridb;  alii  Cypenmidllt 
dera  :  Ne  defit  (mquit  C.  Hofmannus)  quod  ctfutiant  diftmguunt  etiam  majorem  i  nunore  •  ero 
Jtthiivideo  gu6  roinus  ab  cadcm  planta  fit  OCRI^  Vffat  Iridts  fbrte  fit.  At  pericifltmi  Botanid  di- 
flimnnn^  &  prodiverfis  habent.  Iridis  nmen  oqnUem  radices  ede  nos  eriam  cum  Frofmanno 
Cnuie  opinamur ,  qood  pari  modo  foHonira  veftigiis ,  ccu  zonulis  circularibus  cinfta 
nnr. 

UtranK^Galangam  Vetenbus  ignoum  fiiiiie,  &Arabibus  non  faus  per<peA-^m  pnr^nifCiplieria. 
leaduni'. 

I.  G«/«v«  MMMr  Gen. J.&  C  &  Park. 

CB. 

Radiceefi  gsJiiicui.ita,  &  in  quoiaam  nodos  craffiores,  (8c  jmcta  nodulos  ex  intcr^MlIis;  nonnihil 
intorta,  inacquali,  Ixvi,  &  adnatis  m  tranfverlum  &  in  obliquum  tendentibus  brachiata,  aaffitu- 
dineminimumdi^m  aequante  [unde  lunccx  cr.iiricudinis  apophyfes  pronaicunrur,  ei  raifimnl 
qai  Cyperi  i«dii»  conlptciu^  folbrumvcftiBiis  cx  incervallo  ceu  zonb  cireularibnsdnaa, 

foris  ruffa  &  fobfiifca,  intus  autcm  flava,  [imo  tm  lans,  qnim  foris  nibens]  dura,  Iblida,  Tenoia 
cuni  f  .ingitui  n  itu  difficilis,  Lmacricc  puva  fblid^  fi^e  &  odcwie  longi  vegetiore  geoeroliiN^I,  ' 
qu.iin  major,  Sc^tcrvorc  aiomacico  tocas  fauces  alnnde  iraplentej  odore  raldeaov  arQnunm 
modo  jucundo,  &  Cypcnim  quadanccnut  tum  fimil,  tnm  odaraioMiiBB:  IHiit.  mtffW  Q^rriaj 
MyrtL  Doaruni'palnurumaltitudinefnicicac 

Spoote  iu(ci  aium  in  Chtna»  onde  jn  In^ani  defercar. 

•    Xisxxxs  i.Oefai«!f 


uiyiu^uu  Ly  Google 


"  H  I  S  T  O.  R  I  A   y  1-  A  M  T  A  R  0  M. 

•    ft.  6«b«tf  M9«r  J.&C  &  Ger.  Park. 

lC§£et  eftpoHicem,  «e  doos  intcrdum  pollices  crafla  aut  majorc,  crebiis  pollicai  jbjis  apophyfijwt 
fubinde  donau  [nodofa,  inxquali,  quafi  ramis  brackiau  C.J.jcorci«iaM«teiifo,  cifcdaiihu 
zonU  rqux  foliorum  vdtifiia  lunt)  cmao.  tulco  aot  fnbetiw, JMjftantla  fcWmf^ 
cantdve  punftulk  (qu«  cxtrcma  funt  fibiarum>otata,  venof.i.Zingibcn  fimili,  matncc  mjgisfulca, 
funROsiiueT  odme  aeri  (non  tamcn  aqu^  ut  prior  odorata  &  fragrantc)  ftcrnutaraenta  provo- 
cante :  fipOie  acenfaib,  mgraio,  ventriculuro  fuVertentc.  Caules  Arundinacei  ad  Zinnbensfem 
altitudincm  alTurgunt  [Garcix  binura  oibitomm,  JawwnfB  Woqiunq,  fpithamarum]  Fol,a  loag|» 

•  IV.*-rf.    mucronau,  fuperius  laiur^,  mferii^is  <lA«*/m5«,C)W5«f  Xynd»,  wgncamia,  anKulhomtt|. 

B^dM^nea  tw.'^  tSam  alfaicuMB,  iaodaii.  t  * Fdia  &  floies  ilofcm  Inds cmulannirjfemen  fa. 


Acefta  Mu  Orchidisei  attribmc  &  appingit,  caulem  e  foliomm  tnvolucrisoonftantera. 
In Javaft MaUbar ^on» ofiear t  foiia  JaT» oopiDfiffim&  Seriau: radioe in tenamde&li^uc 

^  fkque  Acoft*,  nequc  Gardas  ab  Hort.  Clufio  (attsfaciiint  in  Galargar  majoris^defcriptionc,  pras- 
&rtim  fi  ea  Qui  fxaoo»  offidiue  utunmr  l^tinu  lit  Galanga  maior :  etenire  ejus  radiccs  multo 
nuicnem  haSent  fimilitndinem  cum  Iridisqaim  cum  Afphodcli  aut  Zmgibcns  radiobos.  Et  ccitii 
omnino  fibi  perflnact  G  ilmgim  noftram  maiomin  InAsgenusefc.  Jo.  etiam  &ohinus  Pa- 
tavitcffet  in  hoitoCoitulu  Galangx  majonsnomme  plantam  vidit  Indtvalde  fimdem  foliis  8c 

RadizGalangK  majoris  ad  omnia  utilis  eft  ad  quac  Zmgiber,  atq,  cotlcm  modo  quoq.  condiri  Ib- 
let*  in  ofo  etiam  eft  ad  orexin  exdcandam,  non  fecus  ac  cappares  &  Olear  hruaus  apod £uropam 
Rccens  qucxi,  utnufq,  Galaiigae  ladix  in  cakolas  difleAa  curo  camjbus  pikibuk^  ofapinv.in  eondeii 
finem.  Sic  uuoq,  cruda  fale  &  ac«o  &  oleo  infperla  cnm  pitabus  8e  camibus  aflfa  oommode  edl. 
4urad  juvandam  conco<2ionem.  M.il.ibarenfes  &  Javani  non  fblum  contra  hominum  fcd  &  fu- 
menconim  mala  fn^  magni  fadunt.  Polcntas  ieu  pnes  c  farma  radias  confe<^a$  io  frequenci 
dolMbent,qua$  eamfikconacamCsfw.jprfepantt  Vlde 

Galanga  mcdicamentum  eft  cephalicum,  a&^aaun  8c  ftomadiicnffl,  ad  frigMos  affeam  magni 
ufus.  Ventriculum  roborat  &  concoftionem  promovet.  Addis  maihus  i;nnini;irii.Iucata  fuhvenir, 
flatus  difcutic,  habtum  oris  cmendat.  Colicae  opitulatur.  Renes  caltaat  &c  V  cnacm  excitat. 
SacdMn>oonditaadfti^  ceiebn«e  nervvram  afleAob  Gephakam»     armam  dolom  oon* 

Cbrfis  palpitationi  cum  fucco  Plantaginis  iicilis  eft,  8c  ad  lipothymias  fi  a  fi^igprecaoiMMnrpal. 
viscumvmogencioin  .1:  laua  MoBlla^. vdfiiooo  Bon^:  qoamfionluevemGcraiamiit  «ubw 
vena  fecta  malKcandam  priDeic.  .     .     .     _    -  ^  . 


Cap.  XX. 

lUfiK  Ninzin  FifmM  M>nci£  Arom.  ilii$la^jM$GinSaig&  Genfiog, 


F 


ICMia  Paflinacx  fativx-  Gi-r/.^caBel^diftx  fimilia  fjnt.   Radix  magnimdine  Bdlinacis  mal-* 
tum  ccdit,  iit  qux  di^icalis  tantum  fic  bngitudmis  &  craflitiei,  m  fine  filamentofi  :  colore 
_    ex  flavoalbcfccnte,  lapore  fiibduld,  noningrato,  pingui. 

Nullibi  quiro  in  SLegao  Corec  crelcic,  inqi  mcditernuids  qus  p^rtibuit,  aoo  plus  kuds  i  maii 

remotis.  ^  v  .  , 

•  fbtk  Hujus  dccant.itx  P,iri.ico.r  tiflis  cfl  non  foliim  apud  incolas  Regni  Corea,  fed&  TimkhtJe Cbinte& 

^Fi^Mptff»  adeoque  ad  lilam  tanquani  ad  facram  anchorani  conft^unt,  qui  tamen  nonfempcr  fola 
SejnHKi  Momor,  fedoKunquealiisremediis  nativbmixhl,  mancnte  Ninx.in  Compofitionis  bafi. 
'  JlIiwcSnmediGMnenca  qox  adduntur  CSr««  incolae  celuu  &  tanqdam  arcanum  fibi  refervanc 

Qiando  antemanimus  eft  expugnare  maKnos  aliquosnatane  hoftes,  atmonis  Epilepcioos,  Veitigi- 
nci,  Sp.ifiiios,  Hydropcs,  I.ipothymias,  Choleras,  &c  mnc  mcdici  robur  addum  hmc  radid  cx  va- 
Iidoalii:  uo  additamcnto  pro  vchiculo.  At  vero  nulh  altcri  mixta  ommbus  languidioribus  &  cache- 
(f-.i.ii  iion  lolum  in  ufii  e(l,  led  cam  tanquam  prafervans  contra  m.iIignos  &  venenatos  afledus 
domi  ibrilque  perpetuo  ad  manus  habcnt,  atq,  nis  t^e  de  die  exiguam  pairiculam  receotis  tadids 
maftktnt:  unde  iwrificd  vinum  rellaurationem,  oopdilqi  refi^onem  omott  ie  apenii  te|bntHr. 
'  ibfffmT^*.  C^SifflilittidinemadPaftinafiamtaforipoieft«lib.9.eqpiii9. 


Cap» 


Digiti^ca  by  CjOO^Ic 


Cap.  XXL 

Jtttfa&IMMffdLJUJL  G4j<«g^ •  J. E  Cmrm rnmJm  mimm t» FUrUs 

CR  Apqwiiadi/i»  PtwfiiMraiMaj  Cjy<w.<fiiyriB<iwwHeHiM^  •  

j,B.  ,  ...  •.•( 

EX  portu  S.HcIcn«qo*«ft  in  Florkli  raJices  q  i r,'  im  aJ  nos  importanmr  tereti^^iaUai»e^ 
no^  iiftinetx,  qmbiis<fifleftts  pertoratiique  tiunc  Iphaerolc  precatiQnrj  ^ue  SeCUKtmo^ 
tar,  ofleimgueacqiiirant<kritiein:  oirinleciis  nigrz,  inmcuidy».  Oortetttle%'tdl&eree 
mctlulla:  ut  umim  nat  connnuiim.  Saporejusaromaticm  eft  &gratas,  utGalangT  qurdam  fpcdes 
«fle  videacur:  PblHcari  runtcraffitie  autcirckcr.  Herba  ver5  janBm  habct  caulis,  &  bunu  Ipai&i: 
lamos.  Folia  fertampla  admodum  &  vindi.i.  Locis  humidis  na{citur. 

*   Si  Folia  rede  delcripa  &  depida  func  Cjrpcri  fpoaes  die  nequic,  uc  ex  deicriptiqhe  ^  fiic4|ta> 
tftos  coU^  pofle  putac  Clnfiia.  Atloon8e  <kfcnptto|lBfmiMtezCypertimefecoiwl^ 

Herbam  Indi  lapidibus  terunt,  eiq,  univerfiim  corpos  balneaturi  fricant:  aiunt  eniiTr  a(ftriligere«  tjtMi. 
membraque  roborare  odori:;  gratia:  Hooq^  ijcpius  fadunt  ob  inl^nem  ucilitatcm  qoae  md^iplB  te- 
liilcat.  Pulvercm  tcnuiiGmum  fljns  Bum  iBtii  qutei  Ifi^Mii  in  vioo  iiifiiiiim  ad  raitticuli  dolokes 

ialici  cum  (iicccilii  hauriunt. 

Cap.  XXII. 

Jhalttu  raJix  Ger.  Contrsytrva  Hi^ancrMm  fht  Draktn*  radix  Cluft  Park.  Drahna  radix  J.  B. ' 
itttm  Cmr0ftTve  raitx  ejuidcm.  Cjfertn  ltiigH$  moiana  Ttrtunim  Q.  E  ttm  Cjftrm  loȣiit 
mitrm  Ttrwnm  eyiflem.  • 


RAdicem  Hifpanico  Contrayerva;  aom'uic  in  Offidnis  notim  perid  Botanid  Tbomas  John* 
{onv.i  ?c  Joannes  Parkinfbnus  candem  efle  affirmant  <aim  radice  DrakL-n.i  Clufii ;  fiqui- 
cienirailicis  Drakcnatdcfcripdo  Cluiiana  radicibusex  Hifpaniaad  nos  alLuib  Contraycrvs 
nonunc  cxamullim  convcnit.    Fj  autero  eft  hujulinodi  : 

Semundah  nugoa  ex  parte  crat  cralStudine  &  praclonga,  (iibiade  n\  nodos  &  inxquaha  capita 
extuberans,  atqtie  in  lurorais  capitibus  relut  h  craflis  (quamii  ooncexra.  Dentariz  \nuiit*m  fe[iin> 
ftar,  fori»  rugricans,  rugofa  &  dura,  quia  rdiccata,  imcriorc  parte  alba:  tcnues  (ibras  hmc  inde 
adnaicentes  nabcbat,  quafdam  craffiufculas  &  majuliuilas,  duras  &  lentas,  ^quibusaiii  nodi  depen- 
debant.  Nullomaniicfio  oiloic  pi.rJitam  ^1^;  obfcrvabam,  ied  faporem  haberc  dcprchendcbam 
nonnilul  addringentcm,  diutius  vero  nunducat.iin  tcnucm  (uav^mc^  acrimoniam  relmqueie;  J.Bau- 

uiue 


liinus  in  radicibus  Drakenis  diuQus  nunducati:,  acicdincm  moleftam  adhuc  lendebat:  uw 
deeft  ladicibus  hiice  caloris  gradus  quem  Clulius  deiiderabat^  qu6  inii)i!be&  pa&oc  ramceii 
idHlentes  feo  Cmrt^erva  Monardi,  qiubufciun  faculcatam  rarione  valdi  oonvenirent 

Monardus  quidem  radices  hafce  IiiJis  radicibus  vald^  finuleb  efTefcribic  fcd  miiioies  &Ficulnci 
fbbiodore.  Ac  Parbnfbmis  nuiUm  cum  radidbus  Iru^  in  forma  convementiain  ubfcrvare  pcKuic 
in  radicibus  pro  Ctntrajrervm  tx  Hilpania  huc  aUatis,  imo  in  roulcis  diflerre  oftendic  Petnisdc 
Ofina  Foiia  Flantaginis  qainqnenervBe  PJanue  attribuit  Deeft  etiam  Amnaiiait  iapor  in  Conna*, 
yerra  Officanatum  cujus  meroink  Monarios;  Quicquid  antem  ft 3e  Oontinfenni  Mooaidiip^ffici-' 
narum  Contr.i)  en  am  nihil  aliud  cfTc  (ju^m  DrakcnamradioemClnficcnUilieft$  ^liidtiaiiiiDiBfli 
indkiic  in  graciam  D-  Franciid  Draa^  qut  ci  iilam  donavir.' 

Gbntnyenra,  qtnfi  diom  AltBriphinMOBai;  •ppellant  Hifpmi,  quoniam  eamm  pulvis  ex  alfao  yjhw, 
vmofimipinisatlrerfus  omneveneiittm,ajtt(cnnq,iandem  fic  generii  academilBroum  eft  remediun^ 
anofiUiinatoexcepto,  quod  Ibla  la&  podone  extinguicur,  voraiabtie  ^nd  rejicen  fadens,  aut 
per  fiidorcs  cvacuans ;  fcd  &  aniatoria  pocda  co  pulvere  hauflo  edud  fetunt.  Ventni  ctiam  ani- 
malia  pelht  Fcbnum  etiam  quoddiaiu.  tcrtianx  &  quartanc  ante  acceffionem  liunpu  ^oaiyt- 
iBDm  mimii^  t^jalqpe  ufii  cmvinnaro  plaii&  eoUit  Puira  de  «ins  virifaui  videfii  apad.  Fiilaii^ 

DrtAoM  tffmk  wi&iX  B.  CluC  Cjftrm  laigtm  itttibim  OrimttimC.1k 

'  -Cluf. 

Radiccshz  tubcroGc  erant,  6c  quantum  cx  earum  fornu  coUigere  licebat  (iimma  terrx  iuperfide 
repentcs,  iflblcifq,  villb  &  tibris  obntx,fuligino(b  colore  pnBditae,noniiiliil  ttmen  adflavum  tendente, 
iauvam  <ium  niaiklucalMUitar  inficieptnt  &  amarx,  fobamm  «luidem  aliqoos  patiionjai  adJiuc  reti> 
nences;  qualiaver&ilhfuerinitiieroofiidlddi«ritCattttjim  magoi  uiiis apud  IndoBhnfie  verifinale 
er.ir,  qijandoqiddemPwie»Hi^aiinseas«efen«taMniiohiiib« 
taii  nacis. 


C  A  p.  XXIU. 

De  ZuUsriit,      fmk  tid  ArmiMiut,  ferti  sd  Cjftri  geniit  pertiatt. 

ZEdoari.t  G-^a!.:is  Vcteribus  incognit.! ;  rccendocllU^  Ht  Accio  &  ASbaaa^UM»  Mtffk 
tdjiff  (iicia  eit,  ab  Arabibus  mutuato  nomineii 
Folus  eft  Zmgiberis,  (ied  majoril»iSj  lon^oribusSc  ladonbu^,  ut  &  radices 
Zuupfaer  «nulacur,  unde  in  6r/tcwZiiisjber  firl«rare«  GaidaaHtpcc^vocitacBr. 

Xxxxx  4 


Drgitized  by  Google 


HiSTORi  a  Flant  A  RU||;> 


Hoiuscres  fpecies  fiKniot^  qnatwMO  omntt  iuitw6c  quflem  phnBe  ndto  «de-peijtioiei  Bb* 
taniciqiftinMnt. 

lUdioem  habee  longioidtne  (extancali,  trienrali  aut  quadrantali,  craJEnuiine  minimi  6igm,  quz 
utrinquc  in  obtufum  mucronera  definit :  fbris  candida,  innis  cx  dn^ito  in  fulcum  colorem  vcrgcfl- 
te :  cu)ui  fubftantia  denla,  foluia,  pinguisfic  oonderofa :  guftu  atque  odore  tenui^  rubaiiuro,  rac- 
diocricer  acri  cum  graviucc  auadam,  ac  valdc  aromatica  faavitate,  dum  tundknr  ant  ntmAntfff^ 
fpirante,  minima  poraoiie  halitum  oommendante  &  m  caput  penetrantc 

Eligenda  dft  noffu,  ittiSig  pkm,  non  rugofa ;  fubflantia  veluti  vingfii,  ktK^  deodbas  peoper 
folii^irucm  aliquatitulum  repagDaiite,  odorariifiraay  nulli»  Amiaimm  pttvie. 

Uc  ciutius  (ervecur  loco  ncoo  reponenda  efl.  . 

Sponte  nafcitur  in  fylvofis  CaUcm  &  Csnanor  Regni  Malabarid. 

Zerombet  Arabum  efle  putacur ;  Anguillarz  Coflus  Arabicas. 

•  • 

C.B. 

Subftantia  pondcrc,  fo!iJic.ite,  colorc,  fapore  &  odore  longa:  Zedoarii  omnlno /imills  cft,  fbtt 
mjs  figord  diitert,  guac  globofa^  unculi  magnitudme ;  f nperficic  ali^uantdura  tnacquaJi,  ac 
ttram  fibrarum  veffigiiitiibenla,  Ari  bulbo  &tSkt  nommwFnm  in  hevem  mncwoatt  dd 
quo  terrx  adhuc  hxrnis  germen  fiuidemcoiifiiBnt' 
.    InJavaSc  SundacopK^  nafdcur. 

A  priore  nonvjdcrar  alitcr  differrc,  quim  quod  radicis  partes  fint  direrfar.  Rotiindam  autem 
pattero  Z^edoariam;  loneun  vero  appcndicem  Zemmbetii,  ^eluti  rcs  effenc  diverfie  nominifle  Av^ 
oennam  eadflimat  C  Bmunus,  ignorancem,  vi^.  ex  qualinem  phnta,  aut  qua  regione  eiufnMdi 
ndiz  pEDTeniret;  fed  cun  vicnletiafivfta  ratunda, imerdum  «eroinobloqgia  conafam ad  Suuun 
Feriinmvehi^duogenemeiiftin^fle.  Re^nevide.  Redirnfafte&fiBaBlaccharo condinr: 


Rotnndnm  hoc  fienns  tnftar  Aiiftolodnc  ratDnd^  fatiB  nigricans,  ml 
#  tus  candicans,  guflu  ufualis  2^doarix  apud  quofdam  Amnatanos  AntyeipiBi 

iius,  Bleck  Ztdugr  iplis  di^uni.   Lobclius  cum  vulgari  rocunda  junut. 

•  2cdMrw  Geidafsr  AfommM  Gmiis  G 

C.R  • 

Radixeft  mamiitudinc  gl.-mdis,  cjufdcmquc  ferc  formx,  colorc  fublucridn.  At  dicimus  re<3nil 
Anchorx,  vel  iuphodeh  bulbo  mmon  iimilem  efle,  foris  dnericei,  intcnus  veru  fiaveicentis  cokiriSf 
duram  ScfiiBdam«  gulhi  acrem  8eexcakfi«enteni. 

HaiKGardas  in rqjkmibmSitiediiun mriiuis  vidiut,  magno  emi,  nec  fidle  invemri  ictibit« 
nifi  apnd  dreumferaneos  tpsx£!aati  8t  drcnueoies  qw»  Indi  Jocues  appellant.  Idem  vo. 
.i;abtilum  corruptum  cfTc  putat,     Gddiur  dicendum. 

C  Bauhinus  Arabes  triplicera  plantam  Zerumbeth  nomine  propofuiiic  putat.    i.  Zcdoariam  Of- 
ficiturum  longam,  qux  Zerumbcth  Ayiccnn.^',  ut  cx  cjus  dclcriptione  patcc.  i.  Zedoariam  rocu^ 
dam  diAamj  qux  Zerumbeth  priiiuun  Serapioan^     Zedoeria  Avioeiuue.  v  Egregiam  iliam 
ariiofem  in  LiMnofiiliis  Salkis,  odore  €$iri>  qos  Zamabo  Avioenme,  hodie  incoguitam  nifi  iotA 
•  fit  Saflaf  Syrorum  R  rjwolfii. 
Vhtit  Zedoanx  radtxcilitia  &.  iicca  ccnlctiir,  corpus  impinguat  &  imbcdllum  refiat,  ut  volunt  Ara- 

bes,  flatiis  difcutit,  Odorem  furnpcorum  AUiorum,  Ccparum  &Viniaufert:  moruii  vencnoforum 
confbrt,  aivum  fiftit,  uteri  apoftemau  refolvit»  vomitum  lepiimit  ft  Gobcc  ventoic  ooafeit; 
Noftrc  acratis  Medid  contra  peftdentis  cosli  oofRagia  atuimir,  &  pemmkis  me&ttnenmrnm 
compolitionibus  mifccnt.  Ventriculo  utilis  cft  conco<^ionem  juvando,  eumq,  &  reliqua  vifcera 
calefadendo.  Gcrmani  ex  ea  Vituim  Zedonamm  cooficumt  ad  uiiis  przdidos^  Zedoanam  coata- 
<amacfiicaibindiiami«ilaliHUii«^ifti^»^pl^ 


SJBGTIO 


Digitized  by  Google 


i4b.  xxnL 


.      SEGTIO  IV. 

HtrU  mmuU  metifid  fe£f. 

Caf.  L  . 

De  fipere, 

EAmm  qux  ambigux  iunc  &  incenc  kd»  pQMipon  faaim  fflii  vcndicat&miaeiaciffinuun 
Aromadcum  Proer/WMiibus  fecu!«jpronibas  lerri»  «d  dbtriaoondienda  cKpedtmn.  Oiim  enim  • 
qui  plantam  delcripdTiinc  dc  flonb.is  cjus  altum  filesnc,  incerti  fiitnus  an  eos  imperfeaos  8C 
AamineoSj  an  veru  perfedos  Sc  peulodes  obnneatj  ade6que  an  adgcnus  earumqux  Hore  lunc  mi-  • 
perfedOj  an  potius  ad  earum  ijiue  floio.pei6^,  ^mine  nudo  (olkario,  rcferenda  iit. 

n4met  TOGBn      t»«f»lMri  1.0.  cmhmmk  EqrnxilQBtt  dcducic  Venfimilius  amon  «ft 
Mrcgrinmn  fc bttlMran vocabulnm ed^  uc &  pleraq,  in  <  definenti»:  i  Plsifii pro*' 
re<fh;[n  docec  GakBMb  quj  prooiildiilbio  eb  faJi»lmifenint|  qniDii»(tefleG«rda>  Piperiongpm 
F$t»tihm  dicinir.    . ,  .  ,  . 

QmsiJo  Pipere  ejilfque  fpeciebus  habcnc  Veteres  Grsci  &  Lacini  nunifcfti  oftendunt  Plantas  pl-  : 
janlBWi  ik  prorius  mcogmtas  fuiile,  oofque  rumores  mcertos  &  vulm  fidem  lecuios  in  ejus  defai- 
ptkme  Rndlius  pro  Pipcns  fpecte  Smilacem  a(perain  pf opooit,  oc  eioftimac  J.  Benhimis ;  Matthio* 
lus  Ribes  nigrum.  Nos  inoectis  &  fiilpoftis  oniiffis  doloipdoiieai  Pipetis  i  CL  Cat,  Ckm  ExociGb 
mutuatam  dabmius.  ^  ^  .  •      .  . 

Piper  longum  a  rotundo  gcncrc  ilivcrfiim  vii.1ecur :  vcrum  quia  vilibos  OOnvenlnoC,  flc  Bomflid 
ad^emcapuc  uirumq,  reducunt ;  nos eoam  dc  ilin una  agemus. 

CkC. 

Talde  larmentora  eft  Piperis  nigri  piama>  &  adco  imbedllis  atcue  caducaj  ut  nili  pedamentil 
liilcijmr,  ant  iaxta  arborem  aliquatn,  circa  quam  (e  oonvolvere  po(nr>  pansamr,  bnmi  procumbac    *  . 

ac  (pargatur,  pcrindeac  Lupus  falidarius:  lcnta  veroac  flcxibilu  funt  ci  (armenca,  freataentibtKq, 
nodis  (ivc  gcnicuUs  diftinfta,  &:  qux  humi  fparla  niulcxs  hlir.is     linj^uLi  intcrnodi.i  aRtmt,  quibus 
k  humi  figunt,  qucmadmodum  Clematidis  aut  Pcriclyincm  ri,igc[la,  uc  in  illoium  nonnullis  obicr- 
Tabacur  quz  fibras  adhuc  rccmebant.   Sarmcnu  poi  ro  ad  linguTos  nodos  linguiare  foiium  pioferunc 
dhemadmj  Hederacea  quodammodo  forma,  vcl  cjiis  Cvclaminis  quod  hodcracco  conltac  (bKoi  ' 
cai  tamen  aHBili  de(int,  neq,  adeo  aafluni>  verum  multo  tenuius,  quatuor  intcrdum  uncias  latum, 
jformz  qoafi  orbtcularis,  ni(iqu6dtn  mucronem  dednat;  plerunq,  tamen  binasduncax.itnncias  la- 
tum^  quatiior  longum,  Tjmbul  five  £rr/e folio  adeo  limilc,  ut  altcrum  ab  alcca  vix  dilcemi  ([uc.it, 
nijli  Piperb  fbliura  paulo  dunus,  &  nervos  illos  pcr  folii  longicudmem  cxcurf enccs  crafliorss  habcrc 
videretur  :  nec  iUud  in  anibicu  (erratum  eft,  ut  quidam  pinxere,  (ed  pror(ia  xquale,  8C  nih&finiilip  ■ 
Cndinis  habtts  cmn  Mali  Anyrii  folia  Omnia  vero  folia  ouinq,  nervis  (unt  pracdicat  ouocmn  mt> 
Sm  &cnffior  medinm  fbliorum  per  longitudinem  (ccat,  reiiqui  quamor  minuscraffi  ab  iDoarimi* 
tur,  ucrinaue  bini,  in  latera  (ecundijm  folii  pmc:  longin.niincm  expanfi,  8c  lUi  quidnu  in  nonnullis 
foliis  xquaiicer  ex  oppo(ito  narcentes,  in  aliis  vcro  inxqualicer  onuntur,  neq,  iftnn  proporiioneni 
jervant.  Caeteriim  lolia  omnia  prona  parte  diiuciora  funt  qiiam  lapuu«  atque  per  uniTerniin  lolium 
venulx  obliqux  tranlverfim  eva|aiitnr.  Uv«  porro  ad  lamomm  iwemodia  nafcuncur  cerotei  6c 
oblongx,  multis  granis  orijicalareius,  nnnc  majorftos,  modo  minoribm,  ipfi  ^po  (inc  pedolo  ad> 
ncxis  conftantes,  &  illx  quidcm  non  i  foliorum  (inabas,  (eJ  ex  altera  (arinenci  parcc,  folii  pcdiculo 
viz.oppQnta.   Non  modofolia  licca  acrimoniam  reunent,  led  etiam  ip(a  iarmenta,  atque  (  quod 
magis  mirum  )  ipfa  radix  qux  fub  tcrra  lacuit. 

P)peiis,fiiha  a  Betle  folits  effigte  aitiiqQe  non narum  diffanuit  Piperis  enim  qnznon  tii> 
Inb  tancim  led qumq,  neryis  per  loneum  fblii.fere  Flantafpnds  diftmguuntur,  carnonora  8c  folidi' 
ora  funt  foliis  Btth.,  magifque  ad  ovalcni  figuram  acccdcnci.;  ,  &  in.v^  in  .icutum  definentia:  Bctlc  _  • 
vero  iiidcm  ncrvis  ccnuionbus  molkoia  &  dclicacioia  lunt  admoduin,  &  circa  pccioium  lanora, 
atq,  in  fummo  (inuola,  uc  iplius  Coni  poti^  qu^  ullam  ovi  effigiem  exprimere  videantur.  Pipe- 
ris  tblium  majas  quod  liabuimus  ( inquit  Gobinuia  )  latum  in  medio  erat  uncias  qnatuor,  &  dapla 
longitudtne,  quamvis  abqua  oblongiora  ac  eriam  obeffora  reperiannir,  nec  camea  in  imo  ita  launc 
in  Cldn  figura,  (cd  acutior  drca  pcdiculum,  qui  non  Iignolus,  (ed  nervoiuseft»  dlillidttfoliilaiDSU 
tudinc,  Pipcrilquc  iapore.  Hxc  Columaa  notit  m  RtccL  pag.  876. 

Nafcitur  in  plci  ilque  Indix  provinciis :  verum  in  qaibuidam  r^ionibus  vix  rantum  redundat  ex 
cultura  quantum  1  plis  incolis  (tiflkiat :  aUis  autem  ifjocis,  pcKipud  m  Maiaca,  Java  fic  Suroecra>  ade^ 
luxuriac  Piper  hoc  Aromaticum,  ut  faiitt  per  tocnm  oriiem  diftrahatnr.  Sorknr  non  prooul  k  mari, 
&  ad  radices  aiborum,  prifcrtim  qux  FiJK/^/appcIIaRtur,  vel  appoiitb  perticb  quibus  adnititur  nvore 
Vici>.  Altitudo  ci  par  cum  ea  arbore  aut  pedamenco  cui advolvitur.  Scpe  cum  veteralcit  Sc  cine-i 
nbusHmoque  ftercoi  atur,  cxcedicalcitudiiieraiiilinorumitR)^^  vt  Ixm^  inftaT  oftm  frar'^^  il 
tius  1)014  poteil,  (e  dcmiccat.  Pifo.      '  .... 

Fniftns 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  O  R  I  A  P  1.  A  K  T  A  R  U  M. 


Frodus  feu  htx  legunnir  suite  plefum  nnturitatem,  in  colorem  prafHiunl  «dhuc  incJmamci 
[aliis  ciim  jam  plenc  inatunicrint]  &  in  te^etibusjolinsis  expanfin  SoU  expcnnnr,  ctijuscalMe 
intra  tnduum  nigrefcunt  &  corrugantur.     i  .    .     ;      .  ♦ 

Reperitur  etiamnum  m  gencre  nigri  Piper  qooddam,  nubimcn»  deftAom,  caHum  fen  imne 
•e  lero  quod  Braiina  Diolonides  vocfc.  ^  Hoc  1109  dubicamu»  «01  allaeie  FSper  cfle  iimiMQt- 

%.    Pittr  remnJmm  ali>um  CB.  slimm  J.B.  Paric.    Wf^t  rottnb  ^fptt,  ~ 

Minir*^^^^  ***gr"  ■ifrmqi^.»  ni|iiTi|ijn^ift  tantiUam  pfoininente  cxiguo,  albido  fite 
dnericea  Sabftantia  qns  Interior  noolor  eft,  quemadmodam  Pipm  nigrt,  8c  cara  in  meditnllio 

(  prartcr  albam  pclliculam  quam  habet )  apparct ;  cortcx  quogiana  intcf^untur  nigricaiu  facil^  de- 
trahitur,  quodnon  iieret  u  eflct  immaturum,  ut  Galcni  s  &  noimulli  alii  voluiit.  Saporenon  mi* 
niis  fenrido  pnpfaim  ^  qjdbn  nigrum ;  imo  eo  calidius  &  odoratius  eft,  Lobclio  teftc. 

Inter plaaBmqM  Fbw  nigriim  ferc  &  eam  quac  candidum  tam  ex%ua  eft  dif{eientia  (inquc 
GaidasabOrta)  oc  if  inbinoalis  difeemi  polBnt,  m^mJUummt,  fifer  mgnm  &Mmmmm 
ttdhnpu  rti /mt ; quemadmodum  Vitem  cuar  uvam  fett  nlgram  abea  quicindidam  fcrr,  non  digno- 
lcimus  nifi  dum  uvas  habcnt  &  illas  quiciam  maturas.  Candiiii  autcm  plancz  rariores  funr,  ncc  mfi 
certis  Malavar  &  Malacx  locis  rarz  na(cunrur. 

Galielmus  fiibin  manofla  Aiomadca  Piper  alhum  nifail  abud  tSc  wam  nigrun  ance  inlblatio- 
aem  deoacticacam  affifmat»  DeeorticatioauKm' ithrficbene  matoro  Pfpere  ex  mailna  maoentak ' 
Maccratione  cnim  cortex  citerior  nigerdchifcit  tiimefccnrln^  ,irqi:e  ita  MdUimo  negotio,  granum 
quod  uitra  iJlum  mcluditiu-  album  exjmitur,  &  ad  modum  1'iperis  nigri  cxficcarar.   ^em  laboreni 
laboris  impatiens  iiatio  niii  fiigerct,  non  tanra  cHct  Piperis  albi  fi  cum  nigro  compares  inopia, 

FipjBr  Dui^iGQridi  vim  habet  m  umverium  cakfaciendt,  nrinam  dendi,  conooquendi.  attrahendi, 
^CDtiendi,  enerendi  ea  quz  pupillis  tanebras  offiindnnr.  Commodom  etiaai  eft  ad  ngores  per 


pcr 

tircuitum  in  fcl.  ibi;s  repetcntcs, tum  fi  biban:r,  ci:m  ii  illin.imr:  &  commo! ils  .1  bcAiis  vcnenatis  au- 
xilutur.  Educit  etiam  ianus.  Putatur  &  tonccpcioncm  inipcdirc  fi  pofl  toitum  apponatur ;  T"(1i 
quothScomtdiosdrcathoAoemafieAibiu  commodum  eft  tum  11  clclmgatur,tumfi  in  potuacdpiacarc 
AngginisitemaiiiraidCiUinimcnmmelle:  Torminaquoq^didQlviccamtenBrisjLaurifiiKispotum. 
Pkmcam  icapite dttrahiccum nva  pal&matiducamm.  uSkim fadat,  tt  ki GixNiHa  nlia  nuiioun 
tSt,  ac  appctcntiam  movct,  &  ad  mtinAus  admixtiun  conooAionemaidjaTat  Ac  pioe  eicqciun ' 
ftrumas  dilgutic  Detergct  &  vitiligincs  aim  nitra 

Piperis  radixooftofiiaiisdl,ca]eMcitq,  gulhim  &  humoresprovocatEadem  ficum  aceto  Inbatnrfile' 
nemnuntut;  PituiMm  veroa  capite  darahiccumScaphideagfefli  commandncata.  Ha^enusDjoHoiv 
U(us  ejiis  prxc-ipiius  eft  in  fngiditateftandicaie  vemncnU.  Magna  diflerauia  In  eo  eft,lt  vi^ 
integrum  j[uni.irui,  ve!  in  pulveic.    Pulvis  in  vcntriculo  flngultum  facic,  Rcpar  autem  &  reliqua 
vifcera  v.-inc  uifiammat.  Qui  ergo  ventnailo  conliilere  volunt  dcglutumt  integra  grana^  ut  ic&6 

 C  Hofniannus.  Praeftat etiam  cames  dixas  ftinfiu^no  c<k tas  tnaiCDcrcis,  &u  int^ro  Pi. 

Bc  oonuninuro,  cum  dbis  eann.coAum  &  nMwerMun  tith  acrimoniz  iis 


pereoondue  quira  tcito  8c  oonuninuro,  cum  dbis  eana.coAum  &  nMwerMun  uuts  acrimoniz  iis 
commufticat,  quod  8c  6dc  intcgrum  deglutitum,  nec  tainen  ventriculo  ntoain  «liquam  aut  laok- 
ffiam:  ci:m  pulvis  interioii  vcntnculi  tutucr  mucooblira:  adh.Ti  cfccns  ailtine|nsn]gu6infiBaMi^ 
Vd  oardialgiam,  veliinguhum  innonnuUis  conilitutiofubus  excitct. 

Enrinlecin  in  apophlcgmatilnns,  garg^inlinis,  ftemutatorits  ul^upatur ;  (edatodanCa|giiai^  ei^ 
Inaidlhm  tumidam  imniinuK,  nenorum  aticaibus  &igidis  oondudc  Scbnd. 

Yn  plperfa  (eodemadnotaaie,  &anteeumGaleno)  volat&vaM^eft.  Vitemurei^o^  inquic; 
prxparationcs  in  quibus  volanle  evanefcir.  c.  g.  Extrafiorum. 

Piper  e|ulque  oleum  egrcgic  dccantatur  in  kbribus  quartanis  4  Zacuc.  Luntaoo^  Lang^j  Kua- 
ied.ali{iqne. 

Obum  Piperis  extrin(ecus  in  Paralyfi  «pegioln  eft  medicanMntum.  C.  HcfmM. 

Vurgu$I>ipcr  longum  in  paroxyfiiio  iebnumedilierefeleri  idquod  non  nifi  in  prindpio  locum 

habcrc  potclh  ScbroJ. 

Noii  baccz  iolum,  quod  prt^rie  didtur  Pipcr,  acrimotua  prxditae  ieneifuiK*  fod  &  toca  etiam 
planta.  Nam  &  folia  virentia,  (armenta  &  radix,  fi  nafliceann',  pniras  lingiuin  finodqne  urunc 
ec  fidivan^  iiaud  iecni  qitim  CoAi  Pyrethrive  radioes,  inovetic. 

Piper  longum  Indt  linimentis  addunt^  quibus  advendsdolofes  artnum  4  ftigoce  ncontttr,  6c  ica 
ut  biiils  hoc  1'ipcr  tir,  corpufque  adciat  Santalum  nibnim.  •Ucunciir flcooncra Teneaa»veni^nei^cfc 
tariiios,  oculorumqiicnebulas&  cumiucoeffu.  * 

Indotnmipld»  adversiWdtuonnamftninaclli  langpiAtatem  fa^ 
Hpens  eaptt:  In  eundcm  u(um  quoque  ebdnncex  Kpere  lecendfpincum  mir^  igncum.  Utnimq, 
com  adhnevirec  Tipcr,  lungunia:qudacrotnmhan,coadfaiiniiriaaucacetoiblet,  &coDdiu)jpe- 
num  ad  ulQm  famiiiarcni  mcnliiquedehdBi»  Efasumsfieqiaendor menfibnsphivjiofii  tc  npU^t- 

nutica  corporis  conlhtutbnc 

3.  Prper  cauJdtum  J.  B.  cauJdtmm  rsetm»fiim  Paric.  rttmtfmm  csmlttmm  txGmu  C&  ttM» 
_    prr,  toitj  a  clHffnTi  tnJI. 

J.B.  . 
Noracn  p.Kt:m  a  faporc,  partim  a  forma  invenit:  graiufiim  Piccrc  &  albo  &  nigro  dcrunquo 
niin.  ia,  qu.cdam  afqualia,  exannmdo  oblonga,  &  pcdiculnm  verslM  tuibmata,  &,  ut  vdgare  no. 
mcn  pra:icit,  caudaa^  oolofianmmncis  vd  fuid,  inter  Piper  album  &  nigrum  medii,  cortice  craf 
iiuicuio,  exccDia^inCMamaoaiiiSvdfugpio  vd  crifpo>  medullam  comprehendente  Piperis  vui- 
CiriBinodobioolorem«durinfiulaffl«  inciiios  tameame^floo  cenl^dnu-  vacmir  ilfefodbiculus. 

Sapor 


Digitized  by  Googlq 


Lib.  XXIIL  .  !D<f  Tlantu  (^Jnomalk 


Suor  idem  qui  Pipen  vuigato,  inagis  aroirwticiis.  Graiia  hacc  raccnutim  cohacrcm  V\x  moJoT 
UvK  hae  alix  oreves  &  unaaks  fimt,  nonnull£  tres  uncias  longc,  tenui  ftyb  inlmentcs,  longmfcu. 
!o  pctiolo  Rrana  rorundaj  vcl  minora,  vel  crafllutcula  continenteSj  vii;en.i,  tncena,  iiucrdum  plura, 
legitimo  (iiiuicni  Pipere  miiiora,  non  minus  tamcn  fervidi  (apori$>  tlurave  &i  lolhla,  e|ulileni  ctian) 
pacnc  colorib.  An  pn:ro  ipCi  planta  pcnndc  ^ilKircsacpOticasicailclat,  UtC^q^od  ex  Oncntali 
loduadfacur  ba&emis  Ouiio  tmclligere  nun  liailr. 

4.  Pljpfr«M^«a>  fi»  NhMJm  Marcgr.  PKba  ; 

Suflrutex  eft  inAar  arbulcuLr,  excrcfcons  aJ  trium,  quatuor,  quinquc  &  intcrdum  Ccx  pcJum  alti." 
(odinem.  Caulis  illius  lignofus,  teres,  viridis,  nodoriis,  ad  afpe&um  Fere  ut  caulisSoiani.  Foliaiui- 
nilatim  funt  poliu,  quorum  quodlibet  (uum  habec  pcdiculutn  qui  ad  noJos  oritur:  Sunt  aur  ilta 
«ta,  figuri  cordis  ut  pingitur,  vcl  vomcris,  muitis  venis  .irci:.nini  (jciinJum  longituJincm  eIej;.intiC 
fim^notata.  Ad  nodos  itidcm  provcniunt  nuilrijuli,  quatuoi-,  qi:inquc,  aut  fcx  digic  longi,  incur. 
vati,  figuri  fcrc  ut  muriscimki,  vi:  k1cs,  qui  mcnlc  Ov^ohn  aut  Novcmbi  i  ilcccrpuntur,  8c  in  SoIb 
iiccati  nigrefcunt,  contin^ntquc  granula  rutunda,  nigraj  magnitudinefeininuinPapaverikarAd  juiCa 
(b  in  uvam  compoiita,  aois  iaporis,  mftar  Piperis  optimi  Orientalil  Rm/oi  tn  albs  pbires  eenaes 
dividitur,  fiiCcas,  infignis  odons  inftar  Thymi  &  faporis  qui  luguam  velltcar. 

Aliud  habotur  genus  a  Ftfint&  Marcgrav.  defcriptum  rolus  anguftioribus  &  oblon^is,  fruAu 
grandiore  &:  meliorc,  caiub  Pipcrina  longtore,  in  (ylv  is  BraiiHA' mctiitcrraneis  frequcntiflimum. 

Ebba  huius  planta;  mcdcntur  uloeribus  Ctbiaruin :  radix  valet  adversus  apoftemata.  l/traquejCumf^A 
timaA  fiu  forcia,  etiam  exficcata  &  diu  repofiu  ad  balnea  cahda  contra  mala  frigida  ufurpannir. 
DecoAum  radicis  8c  ftokMMimdifoitit  atywmcidit  cnlibs&  v^tbolbs  ONporis  Inmiares;  (anac  kf. 
dropctn  pedum.  .    •  • 


Foltis  prsdpu^  i  pneoedente  differrc  videtur,  qux  Tilix  fimilia  (unr,  paulo  tamen  grandiora. 

Defcriptiones  hai uni  plantarum  miltcnt  &  conhiniv.nr  vcl  Pilb  vul  M.ircgr.iviufc 
Cxterum  Ptpcr  caudacum  dicuur  kxc  pftnta  a  Hgura Juii  caudam  muris  rclcrentife  * 
•  Radix  caiidi  oft  Ccacris,  atqne intcr  AmiHotalcshalwM }  idiqiia.Tideapud ftfenan.  .  tSns. 

5.  Tifer  Imgim  J.  E  loifgiim  OfkntMh  C  E  StHt  ^^itlltal  #e99CC. 

J-.B.  • 
Pipcrlongum  nucamenta  Butu!.icc,i  .TinLlatur,  unuam  aut  (efaincum  longum,  tcres,  aliquando 
planum,  coroii>  fulci  vcl  dncrei  leticulato  veriniculatur  plcxu,  in  fiipcrhcic  .ilpcium,  cu)Ui  pro  nu- 
liiero  grana,  pelliculis  (eorfira  pnvatis  incli^^  Suupi  granis  paria>  fbris  nigricancu,  intus  (iibalbc* 
da,  guftu  non  cedente  nigro  vel  albo/  quamibam  non  ftacimapparetue :  pendcat  tfuiem  hi  ioii  ex 
pediculo  gracili,  undah,  altcri  fini  mfcrto. 

Plantar  c  Java  alLit.v  ramulos  cuni  fradu  lic  defcribit  Clufius.  Botroruin  nuiuma  pars  Juarum  . 
tmciarum*longif.Klincin  r.vro  cxcedit ; .  nuUus  vero  minimi  Jigiti  cralTitudinem  j:qu.xr,  led  gracillOf 
eft  fic  xciualis  parne  ubique  'cralTinci,  plurimis  granis  Milii  rcpurgati  'granorum  iiiliar  obiiquc  (e- 
cuidum  lon|ituduiem  dilpoiiiis  conA ans,  ctneraoei  quodamm(Moeitenui>arte  colons,  intema  atbi, 
fervidi  fapons.  Planta  ip(a  non  long^  diffimilis  videtur  Piper  nigrum  profcrenti  plancx:  fblia.  k 
IKperis  nigri  foHis  non  multum  diffcrrc  Clufio  vila  funt,  nili  quoJ  paulb  tencrwra,  dilutior^e  vi. 
riditate  pr.r;^K.i  clTcnt,  tum  eri.im  breviorS  pediculo  lubnixa,  acqi^Aum  plurtbus  nervis  infigiiiu: 
nam  imedioillo^  nci  vo  lolium  a  pciiiculo  per  longicudinem  (eo^^ffion  modo  quatcrni  alii  nenri 

lur»  pro  "  ' 


r,  led  utrinque  quini  &  (eni,  incerdum  eciam  &  plur^  pro  fbliorum  videhcet  ampLtu- 
dinej  illi  tamen  mini]&  eminentes  quim  in  nigri  fbhis,  &  inxquali  ort#nati>  mulcis  edam  obliquis 
vendis  per  fbliumtranlver£im  evagantibus;  &  licec  rdiccaca  e^Tent  folia,  ac  per  raulcos  menfes  in- 
ter  ch.in.i^  at^fcn^ata,  non  levi  tamcn  acnmonii  e.^^anr  aJhuc  pridita.  Fnidus  qui  Juhquodammodo 
fbrmam  zmulantur,  ad  linguU  y^crnodia  onuncur  non  m  K>lu  ala.,  fed  qucmadinodum  in  Pipete 
tiigrocxtp(nisfelii«ppqftapaite,  inehciofideiMKrinnfifaim,aiqi,etttmalietiiM^  petindeat^ 
in  Pipere  nigro. 

Piper  longum  inten&.  mordacitate  prxditura  eft,  &  (ubamarum  quoniam  immaturum,  anddocis 
item  &:  thcn.icis  niedicaminibus  opportunum.  Diofc.  Nonnulli  ftatim  ab  initio  cunuionis  uvul± 
relaxatae  ab  infiammaQooe  pnlvere  Piperis  longi  auxiiian  conaocur ;  quod  quidem  pencuio  non  va- 
«■C 

6.  Fiftr  himm  MooanU.  AigpiOT  OccuUntdJt,  dimiJu  fnb$  ifiiMirwibii  CB,  Att       vt  Ft^ 
ni*J.fi?  jl»t!MlmHW0f  Fr.Hemand.?  Bigi» h^TiS^fiMnm  maUt*  *  . 

TotO  Gondnenris  tra<£fai,  in  quo  Nau,  Carthago,  atque  criam  tn  novo  regno  nMgOtV  <A  ufus 
Piperis  cnjuiHam  obbngi,  quod  majon  acnnioni.i  pra>diaim  eft  Orientali,  magi(que  aromaticura  St 
iucundiorera  odorem  (piratquam  Axi  (ivc  Caplicum,  quinstiam  prxfertur  Piperi  nigrocuffl  Cs^om 
Cum  ioavitacis  cau'  i. 

Alca:  cu|ulJam  piantx  fruduseft  oblongus,  craflficudine  quidcm/.nicuh,  ad  dinudiipedis  longi- 
tudmem,conftans  veluct  mulns  granulb  circa  pedioilum  oblongum  conjunAo  &  flnWiniOT  ordii 
&o(ici|  (cmiiiis  Plancigints  modo^  a|]ibus  adcwipcis  pediculus  nudus  oonlpicimrr 
sb1eraamre(cic  &  nigrefdc.       *  . 

J.  Bauhtni  Piper  ft\  Ih  erat  palmum  plus  mlniis  longls  Mvofun  fpicis  non  abfimlhbus,  craflitudine' 
parij  fulcit»  venara  pulvere  cnipaiis^  nuds  tainen  it  polids  atca  unura^  ohlei^uofis,  (apore  acri- 
oiauoad  aocedentee 

-      '  CBanbinfls 


Digitized  by  Google 


11  I  S  T  6  II  I  A     P  L  A  N  T  A  R   U  M. 


C  Bauhinu»  Piper  longum  angulbflimum  cx  Flonda  4  Pipere  longo  Monardis  diverlum  fsat  & 
ffaiailonap  fctfFeify  Alpini  e*ndcni,  ut  8c  Plamulat  pcregnnx  Cjulji,  quam  ddcnbit  OuncLilo 
un&$  longitiidinis  aut  amplioris  vald^^  gMCiU,  .fiiftmenrc  utplunmura  binas  oblong*.  gra 


uSs  longitudinis  aut  amplioris.  vald^  gMClU.  fijftmenrc  utplunmura  binas  oblong*.  grad« 
ouincunciallfque  veUiti  (pic^s,  longo  podiculo  fabuxis,  ade6  obhque  quaquavcrlum  (hiatas  8c 
me(as.  ut  cxllium  Lunibricoium  ficcatorum,  aut  tenuuim  limulir  i-i  forniam  quodaramodo  re- 
^^^^colohs&ki  &  fiiliginoli,  (ubacris  8c  calidi  lapons,  odoic  .uucm  Mclilonmj  patnc  rcto- 

'^'FSel  Aln-i'ii  Timci  toliis  eft  fcd  craffioiibus,  e  quibus  fcais  fuccus  quiaam  flavus,  vald^  acris  ac 

•.ftn  modo  impofit.i  jd  coxcndicis  dokmn^  iiecnoaad  bi^MM  «laawnun doioiefc  Giioccm«|q<. 
oleoRolacepvelMyitmotcmpcranfc  ^^^      .  . .  [  ,  - 

&fmmM,  ^p^^^c.KCmmmmiCmm*lmmmdiS8mm. 


Moftiao  FMOpyro  fimile  eft,  colons  cin:ncei,  mnis  cavura  8c  replctum  granulis  aliquot  cxiRuts. 
MmisKMml^ XmMi!  acrimotua  cum  pnonbus  deprehcnditur,  jcd  mmus  aromaricuni.  Ems  nili 
apud  infimam  >lcbcm  nullus  cft  ia^Io^  ufts.  Hacewm  ^vcrli gcMns  pLuja  dt  4  Pipcw  niJ. 
gari,  nec  fcio  quo  rcferenda. 


Cap.  n. 

«■{cmr  Clnr  con^m^  Chfti  GeT.  «mMi  Parlfr  Limm,'pnpimm  ftlim  fmmd  fitnm 
'  jlr^theiim  CB.  Jnccria  Jtdu  t}. 

*         ■  "  • 

H^Anc  pkntam  ficcam  &  BMmliin  UlyflSpPonc  ft:cepic  CLuidjus  X:mm  pliamMOfaai  1* 
tstiani.s,  n  quo  iconem  ejus8:  folium  rcficcanim  habuit  Clulius. 
Sunt  ver6,inqmt,  oi  (Claudio  teftc)  f»U  novcm,  deccm,  aut  plura,  iftiinnondlCS 
capitcprodcuntia,  forma  flomm  Ariftdochii,  tumente  alvo  &  vclut  paleari  przdito,  gibbo  dorfo, 
*  infiini  parteangufto,  feDstmq,  in  laiiiatem  ocfcentc,  (iiprema  parte  laxiore  &  apcrto,  quasiqoe 
in  hcmicyclunTitorinarf :  totom  fefcmi dnnln  eft,  & tanquam  cuiaccum ;  luprem* Mu pus aoef- 
ta,  intcrne^  raulus  craffis  vcnis,  ex  an-o  purpnrcis  diftinaa.  non  vakK  ma^  SC mQMidtA 

ramosdiviia.  I>e  loco  8c  temporc  florendi,  dcq,  flore  ipfo  nihil  pcricnpmm.  . 

Ipfitomhancptantam,  rcferente  Parkmlono,  Jo.innc.  Traaclcaiinus  junior  m  Virgrnu  in- 
venamomcaule 8e flore,ik>mum  [ in  AngUam]  dctulit.  &  in horto  luoLambhithano  pkntavit. 
F«/m  longiora  funt  &  anguftiora,  minufque  cxmmefacnda  iiwvaiirto&yUro  m  iconc  aufianij 
Flores  fummo  frudui  feu  vafculo  (eminah  (iibrotundo  mfident;  quod  ODiea  FarlanlODrMDn  (9M> 
florcsappinxit)  noncxhibct.  Flostetrapetalosautpenupeulojpmgimf.  _ 


R 


Caf.  UL 

TrMm  umfirk  . jjTGer.  P^t  *m^-  Cmrm  fiUf»  fnO»  mAttt  CB. 

^Awiagit  profaam/albam.  fimpBcem,  pauds  fibris  tapiUatam.  Gii(ai/«  emitnt  pliin^ 
humi  ftratos,'tcrc{es,  hnfutos,  geniculatos,  nibent*»,  palmares  aut  coam  dodranuIcy?B 


roulris  diviios.  Felij  pinnata  Lemiculae  aut  Ciccris,  ad  fuigulos  geniailos  finguJa,  alceriUp 
nm  pohca,  m  lummitatibus  tamen  ramulorum  buia  cx  atlverfo,  pjp.ivcris  crratici  m  niodum  pilola. 
FUres  pedicuhs  fatis  longis  e  fi)lioruro  finubus  ortis  iniident,  lutei,  pcncapetalL  Succedunc  muricata 
iofitHU,  fpiflis  majufculis  hxrenda,  ad  SpinaduB  acoodedda  (inquit  J.  Bauhmus)  Nobis  capimla 
c>:  (  1  Kiqni  vcl  iT  truni^ulisconflaca  viJebantr.r,  quorum  omnium  cufpMCS  mOBMro  COOCUl^^ 
luiui  anguli  in  iongain  &  acutam  Ji>mam  cxuunc'.  Sunt  &  aliaf  fpintibt  brenores  qu«  pcdiculBm 
amplcifluntur.  ,         .      ,  ,     l  r      .  i- 

Tmmt  &       Sub  Mati  fincra  «it,  Juli6q.uc  8c  Augufto  ^m  flqre  &  leroinc  m  c^hdionbus  regiombus,  Itaha 

'  '  Cufcuia  fivt  Cafjuta  J.  B.  C.R  GcT.  Park.  JDtfii«. 
Hancpbntamad  A{^endiccm  reierenuis..  ,  . 


Oap. 


Digitized  Google 


Lib.XXIIL  ^De  TLmta  Unmsb.     ~  i^^^ 

Cap.  IV. 

•  Melemthimm  ftfaraM»  Alpa  MOt.  Crak*  «Jmm»,  ftlm  Imi»  fimmim  k^tnmhu 

PaiL  ■  '  • 

AKtJiet  parvA,  tenui,  iibristenuibus  multis  prxdiu  csultcukt  plures  pioduciCj  graciles.  teneifB^ 
rocuados,  palmum  altos,  fbliis  Litii  cx  oppofiin  veftiliM.  In  caulium  MnmHdi^lis  JUlts 
fert  oceruleos,  Pj^Mvero  fiiaile^  k  mSm  pifm  qunquepartids  fembki  nigra.  minut j,  co> 
bracA contmentur.   At  in  cauUcdlli  «liMn «m  j((iiMMaiiibta«  modo^  alU- 

cancu pendent.  Quibu^lunc  pl.intamiiitui»  faiiiiiiopewci»naflo coiiilaliif^  ^Bpd^ann^defi' 
c««cdi^ilid  lcniaisgcncrcdoiuvit. 


Cap.  V. 

^^hnmii  triMm  ffidit  l/batgr,  hims  fiiii:  S  fiti  fufOtu  fit  ml  IM,^  fmtm 
Mmfgr. 

AD  daorum  pcHnm  Altitndinem  affurgit,  cm^  iignofo,  tercti,  per  certa  intci^alla  nodo(b,tor. 
tuolo  &  inx(j.i;ili;  coloris  gnfei,  quorum  iinus,  duo  ycI  etuin  tfes'  ex  ima  radicc  protieunt, 
,  8c  in  ramosle  pundunt.  R»dix  Aucem  h.iud  cr.illi  cft,  I:d  in  multjb  ndiLulas  iSc  hlnnient» 
dlTidiBir>  ezteniaex  albo  flaveicens,  incc:lus  albicans,  odoruacriukuii^Uoonsacrit  ut  Pyi%thrura.  la 
fiigiilis  rsimific  ab  tntemodiis  pedicuius  prodiens,  di«um  biigpn  ma  wbec  fik»  fibi  cruds  modo 
flppofitaj  ad  taftum  ut  Tiltr  folia  molli.'.,  parurn  piloia,  noTO  conrplcuo?;  venis  obliquis,  ab  uim 
Mqumq,  digicos  longa,  tocidcniq,  l.ica  ubi  i-Kidiiiu,  inaequalis  quippc  magninidinu,  pallid^  rirentia, 
infem^  paulum  candicann.i.  In  cKCrcnnciic  raniulomm  mulca  luliola  parva  venabuli  Hgui-^  fibiin* 
vicem  oonfertim  Ant  oppohta,  iii  duos  r.tniuios  cjuaii  cornua  diducU, ^n  quibus fiiftHU  aubi,  tetrape» 
tali,  ^uos  fiquitur  Jmm  duplici  palei  teaum  uc  in  QuuiaU,  6i£dai,  compreffiuo,  pamiliini  coidil  ■ 
figura,  cui  ab  iino  laterc  parsab(cida  fidciur. 
Radix  vaict  contra  vcnena.  .  VirH. 


Cap.  VL 
Cafrmht»  BijmiUi  i^*eftik  Bn^^iiifitiktiu  Meinr. 

CA»U  haud  lento  ferpit,  &  aliis  pltnciife  implicat :  foli»  fcrt  in  pediculis,  duo,tre$aut  qua- 
tuor  digitos  longis,  cordis  ut  pineitur  tig|ura,  mollu,  dilute  ruidia.  la  pediculi*  autem  diiKM 
fut  tresdigitos  lon^ps,  &  (upcnijs  m  qpaciior  aut  quinq,  divifls  nafcuntur  toddem  fitriit  Snil* 
lacisf)orumxmi:]i,  albi,  &  ad  medietatem  extrcmam  diluta  purpurd  mixti;  in  medio  florisextat 
ftamen  album  pu;purai<.cnb :  ui  ambitu  ver6  interiori  /!lw  ^r^iam  flellani  quinquangularcmreprae- 
(entat,  qu.ili  in  illum  imprella  eflet,  albi  coloiis  uti  Roi.  Poft  florcs  cnafcirur  triqur.rum  corpvt,  fii- 
kiim,  riuKptundum,  m  cre»  caplulas  dtTiTum,  ia  quonimaualibet  granom  iemiois  efl  fiifcum  m»g» 
aiuiidya:"  figori  niediiPifi  iiwqttaliiordillefti.  «laiinqMnBucScplana,^(kpor6fttantftAoi. 

Z     .       M   ■„.. 

c  A  P.  vn. 

Trifilii  tffnM  LulU  OrimsUt  Imiii  fmi  hnyti, 


 cu).ifdam  C ut  credit  ).ex  India  miffi,  qui  Indis  Duin  T^cat  Lacat  appcUari  perhibetur, 

raiBumdclciibit  Autor.  Is  pcdalis  fere  erat  iongitudmis,  bgnofus,  ied  vaLk  tenuis ;  cottico 
incano,  fiibviridi,*  &  quibu((lam  !n  lodf  ^tAkA  paipnKl  coloris,  teOus.  Huic  alterna  (etio 
adneta  fiint  /Wm  novem,  pediculis  lodgiii  appenfi^  tesnm^  hn»  angoiofa,  leniter  crenata  8c  pn^ 
iatim  fitbcm  incana,  Xanthii  quodanunbdo  mnoh,  va  mediun^qiBmam  ^guram  inter  pampinetm 
&  Rofx  Sinenlss  Ftrr.  folia  obttnenria ;  in  quorum  fingulis  ab  Iplb  flatim  pediculo  coftz  fiib\'irides 
paliidzque  feptem  expanduntur,  &  cx  ilHs  cundis  aiii  quidam  nervi,  vcnas  plunmas  cum  tenerri- 
nii  fibns,  in  fi)liorum  carne  latennbus,  fundentes.  Oterum  k  fingulis  pamd  fbliorum  alii  FrnSm 
moatt.  c  peciob  parvo  prodiens,  ciui  balin  plurimoramfiiiliarab AeUaCMi  habet,  conftatq,  ^  quioq, 
conceptacnlis  lappaceis,  Triftlii  fiejculu  lonpi  t&u  fiiHiuum  involacris  fenne  xmuUs,  nifi  quoddu* 
plo  majora  clTjnc,  dtir.i,  ac  pilis  i igidjs  quafi  .iculcata :  Ilorum  quodlibet  perfeAum  4  fummo  fin- 
«finuv  &  iemtn  umcum  Anonis  raontame  prxcoos  purp.  fnueiceads  Mtrifim  magimudinc,  formi, 
cofam  6c  mvi  incanlquelanui^  pedBinib  r~ ''^^ 


Cap. 


Digitized  by  Google 


Historia  PiaYitaru 


Caf.  vnL 

«  • 

Ikan^t^mis  Etbu pre,  c*ffuU  Amig^Uim  HartRcigi  PaiiC  &  VtaBL  Z«gdi  Bk  tstfM  rf 

Morif.  .    -flr  •  . 

HFr  z.  pUnt.i  incuntc  verc /«/»<!  promit,' fijb  cxortum  Aftrantix  aut  Diipenfix  ixn^&t^  tU^ 
dem  Dentanx  fblu  referaitu  :,uiterqiue  exit        palmaris  fiind  iemipaialisl  %rtt 
fuftifiens  quinos  llai6AeaoteAuii  pltirn,  Echti  flonbus  fimik»  \h  quibiH  exeunt  fimms 
longa^tenuiatapicibusdonataj  cum  (Vjrlotdnibi,bioorni,qui  flore  delaplbinlongum  excrcfot]Fto. 
ribus  (uccedunt  eaffuU  rotundx,  Anagatlidis  caplularum  acmulr,  femina  fblid,i  in  fc  coiinnentcs 
Afpcruljc  odoraiz  lcminibus  quali  paru.  * 
Piantam  haoc  vivam  mihi  nonaum  vidcrc  ooAd^;  (iccam  cunos^  adervatam,  in  lioito 


C  A  P.  iXl 

CMseiea  BrtfiltMu^  Herh  Celulrrma  LMfttmis  Marggr. 

X        ^lrvala,  filamenBofc  nuildproveniunt  caidet  juxt»  fi^  inMpedem  aatedara  pedem 
bngl.  ex  viridi  rafeloBntes,  pialmn  nirnici,  &  unius  digiti  intemBo  labentes  nodos,  &  ad 
linguIosbina/a/M  appcnca,  lubtiJitcr  ferraca,  magnitudjne  &  figurd  Vcronici  foliii  jeniula 
aliquantulum  iurlaa,  rupcni&  viridia*  infem^  albicancia.    Ixuer  fblia  ad  oodos  mukt  ptodeoot 
&yc«/f,  viridiioolorif  cum  aligaanaHo-idMNC  miaiif  ia  ninbdlaa  ooo^pofe  Toaplama  ibndie 

.  ^*^'*^'"*'**— *■  *^  nwmaJiHiit  eiiiit»  fiip<liil  uin  mnrfiB  liqilM  Ime  CBtiHifa  ^  impofita.  Vaiet 

«liam  ad  aBa  ndnen.  , 


E 


Cap.  X 


Ai 

R 


EmijM9iiiA$  BrafiUmfiim  Marggr.  ligpM  mvm»  ui^r»  Brt^tUn^t  Marggtay. 

yidictm  hiH;.'t  disirum  cr.ilTam,  interiiB  mcdulbm  lentidimam  continentem,  vari^  contoc- 
tam,  exccnus  hilcam,  mteniis  albicantem  :  E  qua  produat  m«/cm  lignofum,  teretem,  viii. 
dcm,  icfqui  auc  cciam  duos  digitos  longum,  foUu  tunc  inde  oouAum,  quzin&deoc  pedtco. 
lis  digitum  longis,  tenuia,  teaera,duosauctres  dig.  longa,  Ixa  viridiute  ipleiideoiii«nervo 


us  aigiruiii  luiijj»,  renuui,  kui«d|uuu>  liui.  iKauiK.  iuii|(«f  i^mvuiuiwc  jpieiMMK 

&  venb  pr.rdita,  quibus  ioferiore  latere  adlmfet  poiig^  riiicu^  qoemadmodnm  ja  Jiqpil 

Saporradicisdt  acris.  ^  « 

  ,  -  '  --'  

Caf.  XI. 

JNlMiijii  hfti^n^km  Maiggr.  VUttm  «Jr  Btrh»  mjmi^tr»  mm$m  wU». 


Aule  eft  latis  craflo,  ligno(b,  tercti,  gcniculato,  qui  Portulacae  raore  (crpit,  &  hinc  indc 
fibras  in  terram  detnittens  radiccs  .igic,  parcim  cjuoqj  le  erigit.  Expaoditur  vand  m  muitoc 


ramulej.  gcniculatos,  Unos  libi  ubiq,'oppoiuos,  iniiique  haEet  ad  imgpila  genicuia  Irina/Sfi» 

•  oppofita,  inteniametiaffl  pufa,  inaequabs  magnicudinis:  in  enremicam  aoiem  nmulonini  qiuni)|i 
lex,ieptem  foGafibi  InTioem  appoiita,  oblonga,  Hgura  cordis,  in  ambim  leviter  lernta,  inittdnm 

&ladniaca,  diluti  viru^i.i.  In  cxtremitace  quoq,  ramulorum  cnafcuntur  fieres  folitarii,  magnimdine 
Ccraii  majoris  aut  minons,  conilantes  iblo  umbilico  rocundo  &  crallb,  navo,  iine  ioliis.  Semtn  in 
ombdico  fufbo  per  matutitatemt  ovalisfigurx,  plane  comprefTum,  ex  fiifco  gryiei  oolorisiplenden- 
tis.  J&mEpi  deoiq,  filamennla,  tenen^a£a.    Bolia  mafticara  Imgoam  pungMnt  inlbrSmapiant 

*  NiiftuitiiL 

f^fgf^ '  Folia  vel  fcmen  affi  i(5um  Bubonis  dorfb  quantocius  illum  enccat.   Prxflandifimum  cfl  rcme- 

dium  contra  quzumq,  animaila  vcncnat.t  §j(s.  pondere  c  vino  pou,  vd  ii  decodum  iilius  fumatur 
<!iaiimediapaiteTinL  SolcthR  lieibacampiKilMiscoqai&opamioonfaik. 

Cap.  m  • 

Ba^  hmugmcfd  DiSsmm  rnimiU  Piibn.  Nokmf$tAi  Gm^islu  samuls  vUim. 

• 

1N  iylveilribus  tcn  is  lliccioribus  luxunat  tcnelia  herba  cx  raJke  exiJi,  filamentola.  Ad  pedis  dr* 
dteraltitudincni  ailuiigitcanleunoautaltao,  tereti,  ex  viridi  albicante,  adeb  lanugino(b>  nt 
toras  goffipio  afperfiis  vidflMU'.  Pro  vario  natnrc  luiii  ramuii  longt  hinc  indi  i  cerra  rorgont 
tL  mrfimi  eipantaiur.  AbrioBittii  pofita,  inmo^  magnitudiois,  guaedam  tte^  duos«  et^ 
tannkn  tintiwi  JipMm  liMipj  8t|  ntntilniCTffpitt^  ^pai  finr^ThJii  SBMtinmf  t  qBSf  flinni* 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXIII.        .  DeTlanHs  mmJii.        '  .^^^ 


ma^  nnra  DiaMnni  qaid,  laooginofa  inftar  itMllis  firid  ad  taamx  apturent.  ine«iIZ 
mbwcai^Se  ramomm  /l»-»  proveniunf,  fpcitim  congcfti,  narvuli,  fpI<Sdciltes,  ex  * 
ItAflavi,  figuri  fei  floruro  Abhnchu ;  quibus  decidenijbus  ftelluk  (okadeMw^rMM 


manent.   Folkodorilfiwfiii»ikii»p«Ma4  idDia»^^ 

confncentar.  • 

aBoninj  infeflorami&bufnialtgnMmedetur  virasextrahendo  k  ica  «  K»r«.j 


« 

CAP.  xnL 


Cmmm  Aft  BrMf^a^  l|ll||FM'.  Pila  I^Mmw/*  BrtfiUtnfu  fruam  cvstc  tofis  fclA 


Cl9b  dl  &rinaiofi>  ac  lcnto,  qui  fe  arbonbo.  acWbcte  impBcat.  habem  multos  ramulos. 
8c  in  quoIib«quin(ufe|i^i^  oppofita,  &  quintum  m cxtremitate :  fupenus 

vind j  Iplendcntu,  «  ntoiliras  faabenna  ut  Scrrx  majoris  dcntes,  ^ftquc  inter  h*c  folia  r». 
mulus  ucnnq,  al.itus,  livc  ambitiis  cordiah  folio  ut  m  Inga  aibore.  In  cxtremis  ramuJis  provenwi»  • 
joogac  fpicsE,  auiAxJioJaUu  ex  albo  &  vmgJuKlccniibus ;  poft  quos  .fequuntur  oMe^  triangu. 
btx  m  liimniiwfB,  prop^exoctiim«j«tMK^^  $Sbhi  numnores  ovalis  fipir.r,  extenus  rubicuniSb 
qpiKlpotmincreslpartesddulcanc:  cortesaotemeiierior  rubicundus,  par  craflitie  coraci  Mih  -  in- 
ieriifi  eximi^eft  rober,  continAq,  quilibec  frmffm  duas  &bas  Hifpanicis  albis  magnitudmc  wiw. 
^ftque  qullibct  involuta  m.ucric  molli,  albx,  nuci  confiflenti.i  limUi,  ad  caaum  frigid%:  ai£ 
albo  invoiuao  Faba  (ecundum  longitudioem  enunet,  niga^rima  nucula  (pieodens,  ka  potiijs  (eroi> 
dR»btaIifecund(imbngitadinemi|BCaC|,\8q^  Gooctnet  denil  Faba 

.  inceiiuscamemFabaoeamflavam. 

Aquis  iniefta  necacpiloek  Fobi  fkidia,  ooaa&  fobiera  piioii,  uc  vocant,  imcntioac  lanant  1««. 


H 


Cap.  XIV. 
TMuris  Ctf.  hm^fiti,  Bod.  i  Scapel 

Uic  ffliaqfix  bina  habec  ncribus  inflatis  iunilia  funcflc  nervo(a:  n 


 jKdndkRi 

bulbulis  cbmpaAa  ficon  Scapett  nntimtancte  OddM)  n  finilllillUIO  f~»—ifftfTlllicii& 
A  Jufto  Heurmonabuic. 


c  A  p.  XV.      '    •  ■ 

Camara  miri  Ttfsmm. 

Tifo. 

CUbicum  longa  e(l,  cinde  cenni  8c  lignofiH  flon  flnicok  tmmihuk  colorit,  qui  ('quod  mi- 
randum)  quovii  anni  cftnpore  (e  aperic,  de  dis  Iwel  mwBrimi,  manetq,  expantus  ad  (e> 
cundam  povnendianani ;  acr^  omnes  (imul  toneoedem  horl  dauduntur  uiq,  in  poflerum 
dieoii  qood  (icac  veriffimuro,  u4  &  raro  obkSamenn  cadfticg  mihiqne  per  deletu  peiesruunti 
kraloiia  deftanai  eKfwte  iopplebec. 


Caf.  XVL' 


CNht,  Kif^^aRcis,  noffline,  ntvolnne,  ab  AnlAoi  natHato,  quibus  C«/f  autO/  dicimr. 
V^cteribos,  ut  Diofcoridi  triplexerat,  i.  Arthitm,  candidus  8c  lacvis,  cximio  fiuvlquc  odore 
pncdicus.  %.  InJm,  oaflus,  leva  ac  ii^oeu  Ferula.  \.  &m0em,  giav^coloFe  buxeoi» 
odore  (erien>>  AnbctcdMipiincii^CCteAMBCi  HincsiCllicai^iitMiOtilcc^  mjDQApfl^ 
gitimus  habeanr.' 

Seplafic,  Araba  (ectttr,  OiAtiflf  In  diuoefB  fcMiifiandivi(cre,  quc  tamcnliiAeBi  aU  fere 

habuere,  quod  vcn  lcgicimique  Cofti  &ciem  {ine  controverfia  referat.  *Nec  mirum,  cum  nnlfat 
nobis  (er^  lint  piantx  peregrinz  delineationes :  im6  tanu  rerum  dc  confbiio,  ut  is  quem  dulcem  TO* 
cant  amarus,  flc  quero  amamm  noniinant  duloor  guftui  (enriatur.  His  radoaibus  pleriqtie  l 


Ooftnn  Iqptiiram^npbis  efle  neglniiic«.8c  Joliini  radicet  vd  in  Hi^enMWwl  in  Italia  onu 


uoinwpniMT in  vinicinisoneiMH.  usniiiUeraMCC  Jtooin nmMionBBOwmoiu  ^eowcnecw» 

— t,fcBecentem  incorruptumque  dulce  efle  8ecandidius;%bi  antem  & — 

*^  *'      contrahereiierfque  nigricans.  HaKiomnia  C  Bauhinus. 


^i^Un^bori  oognate,  Inbftanrit  8e  IwBft  fli^^ 


DigitizeKl  by  Google 


I  Hl  S  T  h  P .lA  N  T'A  R  U  H. 


Ltm. 


feiqmuncMm  kmga,  hbeiiittciiberibtB  oblorgis  donara,  intus  6brofa,  icd  palietcente,  «tiitti  ed 

lutcum  inclinantej  odorc  intenfb  ac  iiicundo,  aid  Ciiprcfli  aut  Cedii  Libani  odorem  accedcnte,  gu- 
.ftu  acri.,  mtcrduni  &  buxca  vififur,  utivulgata,  odoic  laporc  iimilis,  lubamara  f  cximixaman* 
tudinis  ucra(),Clufio)caetera  nmiks.  Teredines  etiam  ut  Zmgiber  kncit. 

E  Syiia  Cc  iEgyfCO  Veaebas  nuutani  copi*  advchitur,  qus  Zedoarue  auc  2i^giberis  eft  eflQgpn. 


C.JI. 

Hujus  radix  fade  &  concretione  Centaureae  majoi  is  vci  Gcntianx  radici  fimilis  e(l,  gravis,  ibUdaj 
'OOCtiflBpulloieucinerco  teda^  fubftandaecandicanriSj  interdum  excinereo  fUvelccotiscolons^  qux 
vidbefenndidslndisodorem,  preferdm  dwn  nia»&ur,  fpiraCj  tantilla  hirci  graTeolenda  miztaf 
guflii  peramara  ((cilica  (cncTccns)  nartequa  e^tra  terram  eminetcanlilfiacnientimi  inlttnt;,quoil 
Ferulaceum  quiddam  refert,  &  mcaullam  fungofam  continct. 

Convenire  vidctur  cura  Cofto  a  Garcu  propofito,  Sambuci  eflSpe,  &  ArbiKiaut  Azimbrimag- 
ttitudine.  Ilore  cxlocato.  PraeceUi^  inguiiu  ii  mii  intus  candidus  eft,  cortice  dnereo,  invenicur 
ettamoaoreboxi,  corticepaUelbeim,  canclodons  (ragrantuprxditos,  ut  plerifgue  nares  fenat,  & 
Capitis  doJorcm  cxdtct ;  guftu  minimc  amaro,  nec  etiain  duld,  tainetfi  jam  lencfccns  intcrdum 
amarefcat,  nam  recetu  acn  g^ulhi  eft.  utreliqua  AxomaUj  (&  ut  Camcrarius,  iiibflantii  intos 
'  -  -  r£ Scfiiayi:  &odiittpiimvemabettnceAooft«}  canfe  fixiifti^  — 


aib.i,  Uxa,  rari 
duiiiaibata£udo; 

Iblcmir  in  Qozirate  aIiK%  Indix  Orientafis  prorincig.  bdiai  medici  eo  in  mulds  roediea- 

mentis  utuntur.  Inde  in  l^ernani,  Anibi.im  &  Turci.im  quin  &  Cbinanim  rcgionem  rranP 
iertur  quibus  m  lods  cjus  ulus  pcrmagnus  eft.Exigiu  adrnodum  ejusquantius  m  loilitanum  defcrtur. 

Nobjs  cum  Clufio  videtur  Coftum  hunc  non  cflc  Vctcrum  Coflum,  cum  ille,  ut  ex  Diofcoiidil 
defoiptiOnefwili  coUiginirnMiix  fiiait,  i^iod  PJinioscaofirniateam  radicem  d^enea^)eilaiis:ae 
lucCGaitiacCdftia]  c^Kcii  nuninmni  baSett  ScftiitrihileftiufilignuniloooottioeoonieftBni. 

C<>flfu  Moluccmfit  cmrttcofnt  C-  B.  Ad. 

flicmajor  eH,  &arborisinajulcu]aECOirtexvidetur :  iigiBrd  Sambud  adultiQris  &ciiMraoei,m|pi 
ScpliGisfroquens,  laporegcodoeewilieiiieiitL  .  .„ 

Cofiui  Molutctnfis  Itgnffut  C.  B.  Ad. 

^  Praeoedcnte  minor  eft,  radidSolani  ^lveRtis  valdd  fimilisj  colore  diluto  puUo^  ggftu  urente  ot 
ns  ardorem  lingua  feneqouc 

.  A  Lunaia  jVkaico  Rupduonfi  omunqpe  aciDeplie  Adareiiaiioruni  AnOoca^  qui  A  aanclecii  i 
Molucds  leduabus  habuic  .  ' 


C* 

Radix  cfl  noOro  Hclcnio  per  omnia  fimilis,  denfior  Mmcn  &  fblidior,  &  ob  ca-Ii  calorem  nugis 
percodtjj  quapi  optcr  dill;cta  minus  xn  cxiiccando  flavcldc,  nunilfq,  in  rugas  noftra  oontialikur« 
quxin  concodahumoris  plushabet,  q|Doiiiter  cxGccandum  cxhalante  f)aveicic,  &  in  rugas  oontn^ 
^nir.  Golore  c»ndicat  Raxni;  eaiiqi^;  vel  inceomeftive  effoila,  auc  neiglinnter  Goat^  Uvec  aut 
mca  di:  lineb  iftcorMe,traiiifverfii,  niedaiIJ  aKdoc  magna,  iapereamariuiculo^ac&noftra^noii 
tanicn  adco  acri :  mmerata  ingratoadmodum  8c  virofo  eft  fapore,  mcdicato  umcn.  •  * 
Lttm.  ^  Cooiagena  Oncotis  regioneadvchitar,  &  pco  caodMlOj  i.e.  AraUco  Cofio  ufurpatur. 

•  C^M  JmIcm  qffupuntm  C  K  diilem  OffidMnm CmtMm mgmi^k»ms  J.  R  ^ 

Hic  radtct  cfl  crafla,  ("olida,  ponderofa,  linas  muhis  a  ccntro  radids  ad  fuperfidan  dnftil^  qni 
Centaurit  majoris  (pedes  vidctur,  ccii  cjus  odorem  non  habcat,  &  fapore  fic  fubduld. 

C^iifj[^<i«imfij(i>^ 

  .  . ,  .  . 

BiijusdiBla3pdoMai,wkteqm^apo^  . 

.'.'>■  ),  .  '    -^^^lw fl#teiwwe iyi^ fnt lUifiit^Km C M.B.  - 

"  *  - , .  ' 

•        f>er.«AifilQifasdi<«a]eoitt  &Sf  «riftndiae  plerunquenunnn  oomplet;  (oris  '^i&o,  ul^ 

int  eandicante  cobre  i  on-ticc  a:\{lo,  fubfta^itii  rara  &  levi,  quae  cum  tcritur  randdai^  aUquam 
pinguedinem  olct,  ^flu  iapra  nipdum  acri,  oauieofaj  randda,  ^livam  aens,  &  ftiang|j)|iKianem 
coimnin.in.^.  Ei^autem  Thapliae  majonsfpecie^  ia  tnooae Gargano  cflbfla,  quad^A^W  oom* 


I  dendi,iBea> 

pcranioifiiiuccurricferounctae.pondete  pocus,  coovuliis  miiamnvuiqoibuiq,  cum  vino&:  Abfinthio. 
Sed  &  Vcncrcm  ilimubt  ex  vinomulib.  PelUt  etiam  lumbdicum  kUmn  cum  aqua,  ob  anuricudi> 
neni  quo:  ilh  mcft.  lilinteripioqwdifflobo  in  riMti^  ameftbium  acccffionc»itto%refaiHrifc 
y<iacutis(ut  oontraAas  ex  SebmaiaO  aqfd  vdJneUe  iOitw  cmai^  Addinr  odam  tnma- 


Digitized  by  Google 


DENDROLOGIA, 


•S  I  V  H 


H  I  S  T  O  R  I  A 

Arborum  &  Fruricum, 


Yyyyy 


PR^FATIO. 


1  ^50 


HlSTORlA  PlAHTARUM. 


P  R  ^  F  A  T  I  O. 

CUM  Arbores  ob  jnfignem  magnitudinein  &  Aaturam  confpicuar,  aiiufvis  eriam  cx  irine- 
rantium  vulgo  ociilis  occurrcrcnt :  iionnulbnuu  etiam  flores  iiiimit.ibili  colorum  varictatc  Sc 
nitoK  amfici  naturx  pcniciilo  depi<Ai,  abarum  frui^s  in  elegancillinio^  lcliematidnos  ejuf- 
dera  digito  "iutmTMPriri^  cfformati^  iotuentium  vilibas  adl^ndiaue^  manus  etiam  ad  (e  decerpen^ 
dos  invitarent :  hinc  fadum  cft,  utqtumvis  herfaarum  ad^rbotes^  non  in  Europa  tanium  kd  (ut 
Tennmile e(l)  per totum temnim orl>em decnpU feKproportio fit,  Indicaram tameo 6c exotic»' 
rum  arborum  plurcs  etiam  qdtoHcilMnimr/pectei  Cliim  Baohboriim  temporibiis  bbfavatKa» 
bifque  tradit^  fuerint.  • 

Verum  cum  earundcm  oMervatores  &  defcriptores  Dicriq,*Botanicesminusgnari.,  necinflantn 
defcribend»  latis  verfati  cflcnt,  brcves,  ob&uras  &  anuxigiuas  rpecienun  hiAoiias  reliquerunt ;  ande 
maximam  in  iis  diftingaendts^  reduoendis  te  riti  on&iandis  perfarpe  difficottatem  eipenmor.  Zn 
tanta  enun  rcrum  8;  nomm.im  v.inetate,  brevitatcq,  &  ambiguitate  defcnptionum  cxcrdtatiflimus 
quifbue  non  raro  hxiot,  iuipenluique  &  uicertus  iiuauet  neceile  clH',  £c  yel  nihil  amiaendiihi<ko 
fiemram  n^pmenon  lopmmodBm  aog^,  vdeotiainuhipficandimemeandeiiiida^sioncAfaacle 
a(Moitet>  »  , 

Hifce  difficultatibus  iuperandis,  redumqaeinter  extrema  curfiim  tencndo  me  omrano  imparem 
fatcor :  ideoquc  ficubi  in  Arbonbus  cxoticis  Iodicis8c  AmerJcanis  difponcmiis  erravcro,  Trpius  .m- 
tcm  erraturum  vercor,  Ledoris  veniam  implora^  quammcfaolc  unpccracurumconiidoapudzquos 
teruffi  jodices,  qidieidifienlouanpeipendant. 


Ve    U  K      0  R  E. 

ARhor  prout  cam  Li'.i  i.  cap.  i8.  Jo  Bodxi  h  Stapel  vcrbis  dcfcripfimus,  cft  TlmitalipKfa,  alti- 
tudme     crajjitinltnt  tnter  cmnei  maxima,  cui  caudtx  fro  fmftrfcm      fnemii  t^  naturd  fiiffkx^ 
m  multoi  ramoi  majorei,  iir  JemJe  ramufculoi  multtpliett  filfy$r, 

Ha»  definitioniaiisibida  eft  necomiubus  AiWibuftconveok.  Danir  «dmgans  Atfaacaoi 
tc  ramis  &  f&roufis  carem,  niminim  Pahtat  ii(q,  affines. 

Trutrx  cfl  fffpt  inter  liinef/tr  ehituJtne      crafiuijtne  meJsccrks,  citt  fro  fmftrfith  ^ifn  ftnKtkf  w 
turd  multtfleXf  «ui^facife  in  naturam  arbonm  ftolomtm  abfajjicme  tTtmfctmdtt. 

Veriim  qnooiam  difficile  efl  ccrtom  aliqiiem  magnjtuduiis  limitem  inter  Arborem  8c  Fruticem  -- 
conftoere^  qiu  hoacab  illa  dlftenninet;  ciim  eiaSDodi  luiiesnoa  naturi,  ied  arlutno^humano 
oonftet :  cumq,  AiboresScPnitioes  praKipuis  noRs  OQnvetdanc,  qudd  nraqae  lcilioec  gemmiparx 
lunt  &  fnbfiintii  lignca  conllant.  At  ne<j,  fimplici  caudice  ajHurgere  omnibus  Arbonbia,  nequc 
midnpiici  omnibus  Fniticibus  convemat,  ut  alias  racloncs,  Ijb.  i.cap.  i8.  addu^Us  omittam,  hos 
ab  illis  mtnim^ieparandosduxi^  fed  omnes  un^  tfadendas. 

Methodum  autem  ^m  qud  in  Arbonbus  &  Frutidbas diQNMiendjs  alibi  ulis  (um«  cijm mioik 
prdb**8c  nttune  oonfentaDea,  in  nonAUb  «liam  Tvioia  U  «txonea  viderenir,  rqec^  aliimqiie 
c)us  Joco,  lcmdinemj  ni  fidlort  fiibftintb 


HISTORI^  • 


Digitized  by  Google 


ir/^  jiib  quo  nomine  imfrafenttarm  (T  frutices  cmpleUitimr, 
^ama^eneralis. 

Arhra  fwtt  vel  Qmikt 
tmtfe,  |MMciM>f(i  8e  fHnfvft  Theophrafto,  qus  ettam  «wfaMm  did  poflunt,  e»- 


11  pleraequ 
nuximam 


]ue  8e-  fmiCfmfM»  hoc  eft.  niiieani  tamuiii  iuu  «ice  in  finniDo  £iftig^o  gemimm 
pMduoence^  fitncquevel  felio 

prodiiAii^ 


':Arundmaceo  feu  *ri«fl,  hoc  ell,  ftrUto  &  ncrvofb,  nervis  lecundum  longi 
'  florc  tripctalot  fic  plcraequs  etiam  Spathifene;  P  a  l  m  a.  lib.  XXl\^ 
^Latoy  ncrvisa  mediaooftaTel  a  pedicolo ad latera  eicarrentibuf*  fea 

KjCircumfcripUnt  fuhrr.uiniio  in  bcinus  kclo  ;  Pepo  AaBORSSCENS,  Tsfttfa  ic 
<    Mfnmaera.  Itsi^cm. 


f 

[[ibM^ ;  HzanMiniiuie  vel  fioftu 

'r^efv^ii  Koos  anKm  vooo  finftni  iiiajan» 
e6qDeTd 

jo/fo& /r^li/i;  Juo  lAws     ArBtiAMa.  UkXSnr.Seft.!. 


{Teq^Htnento  echtnato  uvili<^ue  induQ:  ;Ca  STANBA  &  FaOOS.  Ub.XXV.  ScAl. 
C«i/ce  leu  chtm/^  excepto,  lupenore  parte  nuda;  QuERCas&lLBX.  Hae 


Cenifera,  Gonos  TOoo  («iflns  iqnammoios  dnnM  Sc  ficoos,  polyfpermos,  ia  ooni  feo 

mct.T  formnTTi  plenimquc  rjrbin«toc-  Hoc  etiaranomine  comprehcndo  fruAiis  phiri- 
bus  p.ntitxts  cruilaceis  aut  lignoHs  per  liarmoiiiM».  coaput»  &  maturiute  dehifccnti* 
busconliante^  quannris  Genoidei  nan  finc:  vido  Imnnftqoai^  libbXXV. 

Laniitr^e,  quarum  Semtna  lanu^e  imolvnninr wo  hniico  adnBtt  {  ot  Sai  t  x  8e 

P'o  p  u  L  u  s.  Lib,  XXV.  Sca.  4. 
Vaiculis  membranacet»  aut  membranis  audis  femina  cUudentes;  BaTaLas,  Ctt- 

Jhri  tmtipio,  qusB  vd 

■  Floie  fruauve  asigrcgato,  jjueK  pluribas  in  unum  cocuntibus  compofito,  UC  Ficus^ 
>    &c.  Lib.  XXVL  Part.  i.  •  . 

^Flore  fimplicij  nec  i  pluribus  flofculis  confedo :  inquibusFlos  vel 

'SmmM  fruBm  mfiJkt,  unde  fioftniicalyQe  fiafisikningooiefidiio  Tebc  oiribiliQio» 

eft,  qui  vcl 

'Hunidus;  peocar^  feupulpd  homidi Semioa  vcl uiu?6iia  iinu4,  vdiiQgula 
leorfim  atnliiBnBe^  ^qpovd         '  ' 

'Pahfmmu  ieuplnns  nudeoscontiaen^  Arbores  autem  ejufaiodifiu- 
^   2la  donatcPoHiriKjiNiiiM!kMnafattdiauitttf«  r.B.  Pt^^ 

,    Malus,  8cc.  Lib.XXVLPart.i.Sca.a.  . 
^Monefjrtnus,  fcu  unicum  nucleum  claudcnsj  aqofiooa  nuftim  piD- 
ducunt  Indicx  nonnullx  arbores,  quat  exinde  iV«ijfvM  flHMHMM 
did  poi&nt.  ULXXVL  Pait  i.Sed.  1. 

yJMinor,  qui  itidem  vtWoljpjrevui,  vcl  Mcw^rwww;  Horum  ommom  ™>MS 
praduftnces  arbores  Bacctferanm  umbilummmt  nonune  compreheodt* 
nof»  IikXXVIFiiit;i.Seft.t. 


Jtccut,  vltiaTipmTavafeitX,  Cmyoftjlh 
Vlmmt^tfTtiam  adb^ertti  U«  rel  funt  frua» 

Ct] 


ykxxvl.seft.4. 


Dlgilized  by  Google 


1 


(Stikratiml,  brtvuru  coquc  vel  pcr  maturitatcm 

Mmfyrtmi  fea  unicum  incni  nodeimi  «ot 

^Pel^pjrtno,  Ibu  plores  nndBosoondiiciitB, 

'Cule  mtmbrmacet  feu  tmuiore  teBo.  Lib.  XXIX.  ScSt.  l,  fcu 
y  faidu  conoide  (quamolb.  Lib.  XXIX.  Sc£t  i. 
jcortitift  feu  corticc  craflSoce  noo  tamen  duro  obdndo^  cn* 
)u(motli  (iuK  mV/mi  Cffrif,  ./<rMfi«,  ZJmnm,  fiec  P  o  n  r. 

F  E  R     dici  fotitar.  Lih.  XXIX,  Ss;^!.  ^ 
JCartict  fer  mstiiTttiUtm  Jure  &  crujiacto  tauaitOt  CUCUrbitae  aot 

mdonls  fami,  onde  hninfinodi  4ubom  GacoMiTirnuit 

lui^ore,  vd  mio,  vel  calycc  cxccnto,  vcl  nooopynno  vd  pol^pJfPO-' 

noj  B  AC  ci  F  E  K      Lib.  XXVlIL 

^Sicco,  qnz  vel  nuciftr^,  vel  iste^tr^e,  vd  XMHnnf«  id  findu  datO  fiu 

nienibraiiulis  auCto,  vdmtHti/iliftie.  tib.  XXX. 

i>  IvBgitMJintm  frtduilol  vafculo  plerunque  bivalvi  &  icmiiiibus  rachi  ieu  dorlb 
a Jnalbemi^ ;      S 1 1 1  aa  o  9  A  appellaiiBir.  Uk  XX^ 

His  .naaimus  Arborcs  8c  Frutices  vd  anoroalas,  vcl  minus  cognitas  &  imperfefti  ddoiptas. 

Item  Partes  Sdrpnm  ninus  oogpiunun*  CmUti,  Li£iki,  Foli*,  FltrUf  FriUiHit  Stitm  &  Ls- 
tbrpmas.  ibiderok 

^rborum  Coniferarmi  Tahda, 

rSfmtf^fyim&h.BBvikSpm 

rPorpewi», 

fAngullis, 

(Sparfm  undiqtu  i  furadii  txtuntibus^  lifquc  vel 

LmgiorAiu  8c  bbis  ex  eadem  theca  ieu  cnbolo  exeontibus ;  P  i'n  u  t 
Brtvivribiu  8c  finguiatim  enaibMitibui{A  •  i  ss,  qiut  du^^m4v  UftemiHA. 

<  ^Durii  (^pnngtMihut  OMdi  mimmis;  S  a  b  i  n  a  vuktrir. 

IMellierikuj,  ramulis  oompreffis,  cotus  paal6  niaiom»  6  (aocisiqa*»' 
miscompaftis;  Arbor  Vi  TiE,  Thyia. 

ji^Hmaiim  in  tubcFCuIis,  in  peniciUos  ydut  coaggeftis,  ooois  mag^is  iuriuni 
^efbmdbm;  C E sB  tt t  JUiMML 

{^Lattorihi,  faligais  nmilibus  j  'Arhr  Cmiftr* i  Cmihui 

^Dtculutt,  Ccdiinoruiu  in  modufflnafcemibuSj  conis  parvisj  L  a  r  i  z< 

.E  d.iv4tis  tiib.nl^us  pcr  h.irmaaiam  ooapcadi  OompofitOj  feliis  bcevifani  in  lipuiinas  deget»* 

rantibus ;  Cupkessus,- 

X.Succo  aauto  fr^tdit^f 

C  Feltis  minsrihi  Pcfuli,  vifgis  tenuibus  lentis  rubentiUis,  ramis  adultioribos  9c  caodtoe  albicaor 
<    tibas,  cuticulas  annuatun  exucnubusj  conis  nummis ;   B  e  t  u  l  a. 
ftfa<  wm^rAm  Cwyfi,  in  aqpofii nafc^ay  ooiiii  aliqninco  inaiociliiiS{  A  » ttttfc 


Myrtum  Brabanticam  didam  ad  hunc  etiam  loODm  pertineie  fidfioor.  EMminpnt  cvriofi  qpi* 
bus  pUnomfloreomn  &  kadax  onuftam  videM  Oont^^ 

inicr  f%.  iiso.  U  t33>* 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  O  R  r  ^ 

PL A NT ARUM 

LIBER  VIGESIMUS  QUARTUS,  . 
be  Axboribus  caudioe  fimplici  non  laiqpla  ' 


O  C  geniis  Arbores  i  Theopluafto  funnnxf*  8e  f^fnt  appellantur.  _ 

etiam  plerxq^  fi  non  omncs,  f(*riCM«N  dici,  quut  aiuom  tancum.unl  <  

(iunmo  faftigio  (;emmam,  eam  tamen  nttxiinain  proddconc,  qnz  in  Mmil 

iyti^&  lcu  Ccrebnim  dicitur,  quaque  dsdd  arDcr  infent. 
Hu)us  autem  gcnens  prxcer  Pahnas  pauciffimi  arborcs  lunt,  nimirum  Pepo> 
iiiferx  quxdamj  Mamocirx  didar. 

Mdam  aiiMremdidam,  quamvis  revera  &p(iopri^  loquendo  nec  Arborft 
ncq,  FmMoc,  fiotanfeM  fiaiQ,  &  qndd  caolen  mbet  pariter  iimplioaA  aon 
ramMnm^  nila^jitniimiii. 


Cap.  L 

CUminMelliodo  Phntmm  ^menoA  it^  pridem  edjd^jPalmas  arbores  coi^etieits  i  fe  tn- . 
viccm  diftrahi,  &.iddivcrra  genera,  Prunifcrarum  fcilicct  &  NucifcraRun,  relegantinim- 
adverterem  ;  abfurdum  illud  a  ratione  ahenuni  ratusj  metho<ium  iilam  ad  examcn  dcnuo 
levocandami  fecccrtiores  Gencrum  notas  inveftigaildas  llatui.  JLt  impnmis  Palmasdidas  inter  & 
GODrerenti,  quib^ue  in  rebus  fic  inter  le  conrenirent  &  abaltisarbonbus  differrent  ooofideraad 
occurrit  illico,  id  eenus  oiririftas  commune^  8e  lolis  feriptopifameffisj  candioefimpIici8cin^ffr> 
duoleu  non  lamofo  .iJTurgcrc,  &:  Rcmmam  una  Niceonicamj  «am  tamen  mgentcm.,  concipere, 
circa  propriecatem  hanc  proPaini.x'  chara^fteriftica,  naturaipla  di<itancc,  adljibendam  ceniul 

Ac  innnllWli  Botaniciuno  ore  Palmas  ramoias  efte  pronuncianc.  Agnofbo:  vcriun  conim  Au- 
toritasme  mti  mdtum  moirec,  cumrenon  iacis  perpenla»  vera&  gcnuina  folia  proiamic  ab  iit 
Kabttafiufle  noTeiim.  RaiiiOiantemilkMqaaiVocanrieveivftlia  oompofitaefle,  non  diffi^eft 
demonftrare.  '  • 

I .  Nam  prmio,  Deaduum  cflc  fialio  non  ramo  convenit.  Ramus  etiim  utpotc  ipfius  truna  di- 
vifi quxdiunpiodu^o ,  pars  eft  ftabdis  &  peroetua  ;  Rami  autem  ilh  di^,  leu  ramaftri  in  ple' 
rili^  ukem  unon  ommbuiPalinis  ftacis  cemporious  dociduot:  proiade  lami  gBnaiiii  dO^  oaopodumi 
MmBn&btfvtoL  .     .  .        ..  ' 

%,  Secnndo,  P.ntcm  pronam  h,  fupina  diverum  obtincre  (blii  nota  cft,  nontnuia".  Ramus  enim 
.terei  tc  undiqj  uiutormis  cil.  Ac  in  Palmarum  frondibus  cofta^  medix  iupuix  canalicuiatx  funtanC 
ftanxjjpronae  omvexx.  • 

|.  Te(Ci6»  Nunquam  germmare  leu  gemmas  procrudere  fbliam  »rgai^  noo  ramom.  Kamm  enim 
*  qnotanmiieindi  aut&pius  gerroinat,  fic  inrailos  prodncib  Ar  ramaftn  M  Palmanun  ctbn  iemd 
citpliciti  fiint  nunquam  gemmas  cdunt,  aut  partcs  alitjuas  aggenerant 

4.  Quarto,  In  rohumdelmere  lcu  ccrmmaji  folu  compouci  propriuni  eft,  a  raminatura  alienum. 
At  ranuftros  p.ilmamm  in  folia  tcrminari  notum  eft. 
,     f .  Qiunto,  Acocxlic  kvitas  idignis,  qux  ramaftros  hofce  ligpec  Qacurx»  (quc  pleiunqiae  (blidior 
eft  &  ponderofior)  minimc  participcs  efle  arguit. 

Ncc  qi;cm  .A  h.ic  fJntcntia  dcterreac  inger.s  ^  ramorum  amiula  magnitudo :  Nam  in 
Paima  iolio  riaixUitornu,  qux  foUa  &  lunt  6c  ab  omnibus  vulgo  habcntur,  ninilo  minora  rcpe- 
nuntur.  ^  n   t    •  ^ 

Obfideitf  Palmasnonnullas  (id  cradeom  Theoplvafio)  bifidas  eadre»  tt  in  ^gypto,  ftardq,  tu 
bifcrcacas.  Tradunt  &  Oetediura  plures  (lilidas  elle>  qua(3am  8c  ajndu ;  in  Lapsa  ver6  genus 
quoddam  quinqucceps  naici.  Ob(crvati;m  ctiam  eft  ab  Horti  Malabarici  AuAori&is  in  Palaia  Jai> 
ponenii  TcdJa  Pamsa  dida,  cx  uiio  trunco  quacuor  aut  quinq,  vertices  intcrdum  en.iici. 

Re^ondco,  Rarum  illud  &  miolitum  cilc,  &  lingulis  arboribus  limplicem  plcrunque  efte  veni- 
oem :  unde  non  datur  gcnus  hu)uIxnodiPaIinc  bifidx  auc  crifidacqjUK  fanine  tata  fpedero  iuam  ooor 
,  fum  nacurae  lege  piopagat  Sed  ut Palma  mnkiceps  fit,  prxter  oidbnn^  iufliilwiMi  aMniae> 
ddSt,  4c  qaodainmodoinanftro6nit«fti 

•  Yy y yy  4  Nocan- 


Digltized  by  Google 


5  2^ 


HistoriaPlantarum. 

\-ot3nmini  tAnieti  foha  «i^^idua  obcuicrc  Palinis  omiubininainiune  noa  Theophr^oSc 
1.  Bauhuio  iiiics  Nam  D.idylifera  vulgaris  intcr  cNfMM  aThecM^fto  recenfttnr,  &  Ja  Bauhino 
obfenrantc,  m  nonnullii  aiboribus  in  Gallia  Naj-bo»cn^(eooin^»ctis,  fi-Hia  rponecntm  dcciviunr, 
6d  prxcidsnda  ea  lunc  a  culcoiibus  ut  arbor  adicandeiKium  opportuna  lic ;  ahoqut  ii  derelinquan- 
cnr  unpchctrabili  vallo  fcandenobus  adtniito  intcrdudunr.  , 

Paltnam  duStam  dle  quod  ramis  fit  cwaiflis  m  aiodvm  p»lmx  boministfadk  Ifidaou,  I.  i 7. 
PaJrarhumiU  id  noniinis  initio  irapoftttjm  viclctur,  amis  foba  palmam^nunam  «n  dig|is  ftx- 
•niii  rtfeianr.  C}j»cci&  arbprsin  8c  fruaimi  limul  dixcrunt^  J^fCoVe  pomi  fido  ut.Dque 

UijQiiiiej  «wiwf  cnim  &  »Mj1»jia«i  purilcco  colore  rubere  cft,  quO  maFiIri  in  hac  arb<TrC  fnichb  Vic 
dentnr.  ■  Phctnkie  aDtotn  regioiii  i  Palmarum  muiptvitnc  &  przftyntia  aemen  in^cum  voltinL 
Palnva  ^pud  Latinos  fxpe  ctiam  Tidociim  ^avlBctt.  Cioero  Orat  pro  Ro/eio  AnMriAo  Jiter  flnri. 
Tngrum  falmarum  vetm  ac  nobila  gU^iMor  bJbehir,  Caufla  locutionis  cft,  qufW!  viAori  certaminis  da- 
rcmr  corona  ex  Palma.  Rationem  cjus  moris  apciit  cx  Plurarcho  Gelliiii.,  !:l>.  ;-cap.  6,  Prcpterta  im 
cirtammAtu  Palmam  ftgmm  tjje  plactut  viitoria,  ijumiam  in^en:um  ejuJmoM  hgm  ut  urgemihm  of' 
frtmentihuf^iKitctd^.  „    .  , 

Vi\ms  tmdus  /fficiquis  Latinis  Palaitdae  didt  iiuic :  poitenor  afiu  Dadykis appcluvi^  qqooiMi 
corum  nonnulli  oblongj  gracilitatt  auvati  haniSRbdi|;itH(tmileseflenr. 

Vagina  flores  &  frueius  obTolvem  Sc  protcgens.advcrfub  cali  iniuriah'EA4^ni  ScSWs»  dkitur. 

Diolconcii  Palmuia  leu  Daclylus  iniQ)aaww>"«««.li:u  dipKur,  raaturus  recens  f»*nuCit^if0-, 
ficcatus  To^>«f«*-  •        '  "     ^  , 

Palma:  frudus  rcfpe<au  dividi  pofeit  io  «|«  .qq»niirn  fmdh»  pef|pK|bKieu  pulpa  mt^lj  ofHai- 
Lun  ambi^ntc  conlUt,  &  easquarum  hri«£b|smacaria<iccKK«  nucen»  .lodqiaentt  componkv.  Nos 
potiijs  foUorum  rcipedu  dividcmus  in  eas  qux  folio  {iiac  compoftlb  pHn^t^  "bI  nM|iofi>s 

^eikSqox^Q  (iuuiimplici  plicatili  &.  ^Miiiornai. 

Pafanarum  iMitem  nocx  pnxicr  caudiccm  iunpiicem  non  ramofiira  reliquis  hujus  ^eneris^wp^ 
nem,  funt  rolia  habcrc  (Iriata  &  vclut  ArundmacWj  (hm»  tnpftflof»  .  $f|«Nra:asecisim  efleonmt' 
busconvcnit,  ni  fortcCodda  pannaexcipias. 


I . 


I.  P4iW  Ger.  C.  B.  v^i  Vixk.  mimw  C  B.  isOjl^ir»  'm^tftmf^wif  JahoA.  iC|f  cot% 

ARbore4finipliaM«rifif»iare^m  (e  attoliens,'>?if^  padtiam^^fle  amfJtfis  altitudine,  ima 
&  humo  proxima  parte  eradlioir  debili6rqtie 'quam  (upoime;  e«rtic«  denfis  grad.idrque 
pollicibus,  qiisf  nihil  aliudfuntnoim  folioreai  aUcedentium  reftigia  extantiaj  (cibro  & 
inxquali,  undc  .ii-Kor  ad  Icandcnd.im  ♦^icitis :  (ulainter  arborcs  nullis  i  .iinis  conft.inSj  autorc  Tbeo* 
phrailo,  at  poftei  ior  xtas  alias  prarter  Palmam  non  raitaofits  quamvis  pauuiitmas  oblcrvavit.  Rami 
autem  Botantcjs  didti  liint  revera  folia  maxima  compofita.  Rarotts  ^feti  potiits  folium)  J.  Baahino 
•  defcriptus  triaibitah  erat  longitudtne^  minimi  digiti  craflicudine  &  ampliorej  prsfcrtim  circa  infi- 
muin,  lenfim  ad  fiimma  ufq,  tenuatiir,  uc  mulmm  de  craffitiidinc  decedar,  foliq,  fcie  latitudo  pn- 
ilina  fit  notabilis,  tandem  in  ioli.i  .i'iqaoc  arclo  ortii  coharrcncia  cic>;<-"nc;rat,  trianguUris,  ftnatus, 
intusnonmhil  fungofus*  &quaii  cx  longis  Hlamentis,  quonim  fjjatia  farcic  tiKdulia  quzdam^  com- 
'^MiAus.  Huic  feli*  complura  utniv\,  adnafcimtur»  arundinacca,  rig^,  (emundam  lata>  Ctmprimit 
/^llipenoraj  infima  enim  dimidiolunt  .tnKii'^!Or.i '  in  acudfltmum  mucronem  definenti.i.  AdKrfiis 
ad  ramuni  [rcftius  hjlii  coliam]  cli  obliquus,  itJ^idem  ut  bina  propinquo  exoitu,  cirta  ramum 
infimuni  (int  coniunft.ij  rclitito  inter  conjugationcs  duorum  truinivc  (.ligKoium  intcrvalk),  .K  lii- 
perim»  agroiiMtmi  pari  fcie  pallii  pinnatimq,ex(iirgunt.  Id  autcm  quodipatha  invoiumm  frudui 
raftinec,  non  mal^  (copis  comparavens,  k  manubriq  (iquidem  cofhprcub,  fiefquinnciam  lato^  finfini 
gncilefcoice,  matcrie  cum  ramis  perfimi!!,  m  fil.i  fblnbili,  baciHi  fcoparum  torma  cubitales  &  am- 
piiores  exeuntquamplunmi,  gr.iti.\tim  cx  intcrvaliis  modicis,  ut  totidem  i  viminc  nafTarum  rudi- 
menta  mentiantur:  lingiili  autem  baalh  parte  infcriore,  qua:  nuda  eft,  quadrati,  tanquam  culcro 
pnecili  apparent :  f uperius  paulo  tnaequaliter  torqueiij  Sc  crcbris  cuberculis,  quibos  ftu^fus  «dharett 
afperari  occipiunc.  ...  - 

Da%li  figur.i  oblong.i  mcdiante calyailo  fefTiii  b.tcillis  adhjrrcnc,  corticc  cxtetHO  pCf  maturita- 
tcm  fidvo,  cui  fubcH- pi;lp.ipinguis  &  diil^,  huic  vcro  iubtcndicur  membcana  alba,  mtcnuiafila- 
menta  divldua,  proxime  offiailum  conte^it  ejufdem  ut  videmr  poroo,  coTortf  anereo  albido  auc 
fiilvfk  Ipftim  olliculum  oblongum,  modo  tcnuc  bmchi  inftar.,  modo  crailnm  ben^que  habttum, 
rugofiim,  altera  parte  feaindom  longinidinem  (ulco  prafbndo  exaratam,  adTefi»parte(Q^)ensa  ti» 
neoli  notatum,  m  cujus  mcdio  imprcfliis  unibilicns,  cui  •  tntrinfcciis  refpondet  antrum  ati- 
guum,  concjptaailum  gcrmmis  .^lbicanns  &:mollis.  Dctrafta  ultimi  mcmbrana  (ubftantia- appa* 
rct  iul>r.i,  uvamm  aani>  concolor,  fijpcrficialis,  nifi  quod  ex  (ulco  penims  (e  infinuat  in  iii:im.im 
ollicuii  ku  nuclei  lubftannam,  aibami  duram  uc  cornu,  ade6que\eri  odeam,  uc  mannons  £rag< 
~  memk#|M  iffliremr;  eju(dem  duritiam  ft  ootorem  com  daritxa  6e  cobre  oomunm  mtftam  ft^ 
rftis,  uptM  (iibdulci,  &haud  inftrennc  .nlflringenre,  in  cujus  vifccrikis  medulla  larct,  quarpxne 
Gtrtnaginis  refert  naturam.  Munm  quud  iatum  in  tcrra  ic4  cmc^acur^  uc  decorticari  queac  p&rs 
epeiw  (tOe*  8c  bpidea  ftnftmab  iosem 

••/r  ...  •  piuuus 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXrV.    3>P  Arhmhm  Cuuiice  finflki  nihi  tamofo.  i  j  ^  j 

Ptinios  fucdndi  8c  degantcr  more  fuo  ofliculum,  qiiod  Ugnam  vocat,  ludefenBic,      iUud  cfr.' 
Unpm,  nem  if  cUvk  trhieMMtnm  :  fr^etms  e^efiim  Jt  dorfo  puhinatd  ffJiirAt  &  b$  Mpii  mtiM  plenjd^ 
mmlicatMm,  mde  frimm»  ^mrgUm  rtMx.    Mnbii  emultJififj  lignum  hec  a  c^rmiai  dtfctrnitur  twitcu, 
.idiu  corfori  aJbareittiimt  Uixi^  iifmu  MaT^  tnetmfim  fU  »dh*ret.    Fiorei  nunicroli,  rcnuibus  qui' 
bulcbmvillis  appenfi  luqenfc,  IniiiaqEDincaiii  modiiiii,  fiwie  Qodmi fimik^  libd  ni^fiiiMAneris  '  '* 

minores^  oolore  albi.  '  .  ^ 

IjrfaTeidragina,  Elate  &Spat}u  pnfds  fcripcoribus  diaa,  floits  &  fradaiitn TD^i^bnb  prim^ 
claudcns,  mox  iiians,  divitias  reconditas  oftendens,  qualcm  T.  Bauhinus  habuit  p<^afc  quid<3.Tni  enr, 
trcs  iinciAS  I.«uni,  modic(^  compreflum ,  fcA  in  medio  ninilommus  procubcrans,  utroq,  exticijso  '  "  • 

anguftius,  intus  cavum,  (iibft.witii  corticosi,  Anindinace.im  dicercs.    Hxc  novtfaiDddaenre  vere 
cum  novi  in  h.ic  arbore  fhiftus  ap^etunt,  tumet  velut  m  frugibus  Iptcarum  vagtna,  aut  m  Aro  ib* 
niiiis  corticofum  involucfum,  tBneFl  piKnAro,  mox  lignosa  matetUj  qtue  uig,  dumflores  Dradinne* 
com  latitwline  alioua  in  loopim  pooedi^  praita^dcmde  flonbu^  tc  ipoft  Bom  lacemolo  Balmn- 
laram  fru^hi,  arclcit."  •    •  .  - 

Infenichxc  va^adflara  &  frodfasdomadhne  tsnd]L(amft«a^  « 
juhis  defendendos.  .  *  .  , 

ndinc  ^uandam  imaginem  lefeit  Braffica  cxpigta«  nun  canle»  ima  ptite  prop^  terram  gradli-' 
Oie  mnlt6*quam  (uperiore  qux  (enfim  craflefcic,  necnon  vcftieia  foliorum  delapfbrum  exlhntu 
oftendente,  t\im  capite,  compUcatis  foliis  fruchis  gcrmcn  fnventihus,  Palmac  'rydfoMi  diduiii,  imi- 
lante.  Ilmc  Pjlriix  quxdam  lpecicsnollr.itibus  Cf)C<ff.l&l)n£ff'trce,  id  eft,  Braffica  capicata  ar- 
bor>  dicicur.  (^o  alnusaflurgicPalnu  eo  miniisramulQrum  abfcedcntium  nodishorret,  annofkx* 
cospetiitusdUiterat.  •  '* 

.  Radicibus^evibus  Palmxomnei  donatx  funt,  iiscamendenfis&  valdcimplcxisir>tricatifj,  inter  '  '  . 

{e.  uc  mirum  (ic  Palmarum  amflSmos  raftiffimoiq,  caudices  poilc  Ck  brevibus,  tcnuibusj  paucil^,  fath- 
dbus  in  .icrcfubnfterc,  ncq,jSttinaingmnnt^  raidiqieiiamveli^^ 
bus  hurai  concidere.  Alpin. 

Pais  iUa  in  verricc  Palmx  tenera  &  mcdullola,  ;>mW®-.  l  c.  Cerebrum  Theophrafto  dida,  Dio- 
fcoridi  impropri^  iyiMw  «|it»">  id  cft,  meduila  trueci,  nihil  aJiud  cft  quam  gemma  grandis,  indd 
enim,  Thcophrafto  ^odocente,  &  fb!ia&:  fm^his  excunt,  cimque  fiquis  aufcrat  fterilclcic  arbor 
&  brcri  peniru.s  intjrir.    *  G.ilcnus  quoquc  i>iu<r«^w  tcncriim  germen  appellat,  quod  ^  iumma  ipla  •  ub.de et^ 
planta  producicur.  liancpaicem  elcuientam  eflc  mfilns  Vcterum  teftimoniisconflat.   Xenqphon  fm.i«i9.r«r. 
m.  1.  expedttdeCyri,  Mlitts ee  friimm  mhe»  Paimamm  cereknm  tfitdrmit,  em^meni  AmtBmm  "       •  * 

iJfuiJJtt  (x.jrrfcentibui^  *  Galetius  edameam dtra  famcm  .1  nonnullis  cfir.iri  gommcmorat :  8cNi-*ldk^de 
candci  in  Gcori;ic,  >u/f  jMfw  fArfM  i>ittp«Mr  illum  vocat.-  Diphilus  Siphnius  apud  Athenxum 
jflenitudincm  cnrporis  cSoac,  JeijgiiBmicme,  TentriODinmgiMifaii^  m  mftrifaoi,  fidm  induoam, 
alTiun  coercere  lurfat.  * 

•  C  Bauhinus  eiiam  in  Alexandria  ea  vefd  vEgyptios  ait,  8c  qoidem  cnidi,  Cinaw  etaolm  iapo^ 
ran  referrc :  folere  etiam  ^g^^ptins  ruftioos  Paimas  aboniras  lefdieie,  quanan  cacumidbosex- 
dfis  medullam  cximunt  &  venalem  propontmt. 

Vctcrcs  Palm.is  fexu  diftmguunt.  'I  hcophraftus  marcs  flores  tanriim  iTnc  fruSq  proferre,  fGemtiua  * 
,fru^us  (Ine  Bore  (cnbit,inquit  J.Bauhinus.  VerumThcophraftus  ucramq^  tam  mar^n quimfbQiinam 
fru^feram  facere nobts  viaetur, cum inquit, T«» ii/piiim  h flf         <u  i  dnuuu,  Jii^kfm >)  iMbm 

i  •f^®'  ««^^1«  v^ikmdiw*  i  i  U^tmmtjih  klii$tu»efr.  Qux  &  Pluxus  ita  accepit,aim  red-  .  * 
didit,  Mai  in  Palmile  flortt,fmmtu  citra  flortm  g;erm'tnMt  iMml» :  Utrtuf^  auttm  pnma  gignitwTomi  cttr»,  . 
Kihilominiis  tamen  nobis  vcrifimiliiis  vnletur  M.ir:m  flores  tantum  proferrc,  fa-minain  frudum-  * 

TradicprxcercaTheophraftuspulverem  florum  nuris  fotflunae  aiperfttm  cam  foKundiorem  re^ 
dere,  nec  fhidificarc  ipfas  foeminas,  nifl  iuxta  ipfie  mn  OOOiAn  &  Et  Hift.  iib.  i.capk  9.  Dum 
tnaloila,  inquit,  florct,  fpatfai  abfafsi  qui  fiores  eniergonCj  prorinns  oc  lanuginem,  &  pulveram 
&  florem  condnet,  (uper  thi^m  ftnninx  decuriunt.  Illa  fic  ea  afperffone  affiatur,  ut  ([los  fruAos 
nullo  modo  amittat,  (cd  cumaos  confcivec.  Et  in  fccimdo  de  caufls,  ad  hoc  illuftraxiduni  &  pro> 
bandum  appofiut  exemplum  in  nacura  pifcium,  in  quibus  Ova  ediu  4  ftxmella  (equutus  mas  alpergic  ' 
Ifaofemine,  aiq,iiidemim  facundaHunc  acvitalia.  •  '  , 

Idem  confirmant  Plinius,  S.  Ambrofius.  CafQanus  Baftus,  Ammianus  Marcellinus,  aliia  c  Ve- 
teribus:  Qiubus  aftipiilantur  i  ReoentioribusGuilandmus  &  Profper  Alpinus,  quorum  illc  ailciit 
Palmanos  etiamnum  in  .igypto,  Syri.i,  &c.  ad  cavcndum  nc  fa-.ninx  ftenle(cantautfruaus  ante  . 
maturiutcm  amittant,  ita  ordinarc  utnufaue  fcxus  Palmas,  uc  mares  co  (aJtcm  incervallo  i  foenunts 
dillcnt,  quopulvis  ventorum  flatibufa  (nliis  [rc(^i6s  flonbus}  mafcularum  fiiblaCDS,  inftemiMnillf 
fbha,  teu  potius  fnidus  inadant :  idque  (acis  ad  fbecundttatem  &frudusiiiaturationem  £i^|re  oom- 
pertum  c(lc :  Hic  [ Alpinus]  Ag)'pti.T$  hodic  ut  foeminas  ftecundent,  pulvcrem  intra  maris  involu-  . 
crum  iovennun  (upra  foeinin.n  uin  rainos  .icque  cor  fpargcre  tr.idic,  &  ni  hoc  fccerinc  (ine  dubio  foe- 
minas  vel  nullns  huclus  laturas,  velqiios  fercnt  non  reunebunt,  neque  hi' nuturcfcenr.  •  £c  ad'ob>  • 
jeAiqiiem,  quod  m  Arabix  defetris  fylveftrium  Palmarom  (vwz  reperiannrt 


adm  aut  ^inodi  oblervacione  opttmos6'udus  ac  oopioibs  produconc,  leciiMnt  ac  manmirj  idjboi^ 
dec,  Palmaramfvcutuiitatcmin  Adbiaedefems,  lioetartenonfiat,  adjnTara  Tentmj  mariomeBo* 

ribi.s  pulvcres  ad  ramos  fismtnamm  alportaiices. 
•  Atque  hxc  fanc  nobis  verifimilluna  vxlentur,  ncc  audemus  cot  gravulimis  aucoribus  (idem  dero» 
gaie.  Nam  ex  fentenria  noihaj  piimoinhbro  pro^fica,  Afutt  in  Boribus  ftarainibusincunifaen» 
ces  ibemiatb  ma(culi  in  Plantis  vicem  prxftam,  &  iemiiubm  fiscuiidandis  inferriunt.  Undequam- 
vis  Pliirio  illifque  quos  diligenrifCmos  nacurx  vocac  noo  omfentimus,  Arboribus  herbifqi»  ctiam 
omnibus  li;xum  clTc  [indiyuLiis  difcrecum]  omncs  camen  plantas  incadem  fpccic,  vcl  (cxu  diffcrre, 
vel  ftlcem  androgynas  efle  (eu  ucriufque  /exus  paitidpe^  iitfpicamur.  Mec  tamen  hinc  lequitur 
.eailMnqtwldmdiBenmc  ficminasfinanm  omnmo  nonpraiCRenifi  mnadfili  fed  qnampraio» 


Diyiiized  by  Google 


V 

9 


1^54-  HlStORIAPtA|9TARa 


runt  infcECundom  dK.  In  aTium  enim  fneoat  fomiiw  tianniiflz  an  abfque  maris  interventu  »ut 
toitu  aliquo  non  tantum  concipiunt  fed  &pariunt^  verum  ca  fubvcntanca,  ut  vocant,  &  irrita;  in 
pilcibus  aucemplajfque  coirus  nullus  obfervaturj  fcd  fominx  ora  prmiumedunt^  deuldie  aus  iiiper* 
veniens  lac  Tkale  iis  infpcrgit 

Verum  quzpnedi^  Autoies  habent  de  Veneris  ioKlledu  in  polmis,  qudd  foeauax  in  m.trcs  nu  * 
tentblandioribasooniis,  quodt^^ue  ve}iememi  iemutuo  profequuncur  amore,  quem  vants  n)CKii&  te- 
ftantur,  u  fabdolaflcftuirciKiniiii^  &LBftaiattquqnfinMiimdcfi&^ 
tiamiemittimus. 

(^iod  ad  loGum  attinet  NuIU  ell>  autorc  Plinio,  in  Italia  fpont^  ^cniu  Palma,  nec  in  alia  parte 
terrarum  nii!  in  calida :  fxnsifera  vero nu^uam  niu  in  fervida.   £c  Theophrano  ipsdque  experien- 
tia  tefte,  caloris  eft  avida,  8c  frigidum  ferre  nequit;  undc      in  Grzcia  quidem  tiuaum  ma- 
'turat.  • 

la  Ssnjto  nafcitur,  ubi  larg^  fuavit^rque  fru(fVum  progenerat,  atquc  etiam  maeis  circa  Babylo- 
nanae^fnam  BnSbafaaxBkTlbtofb.  Provcnic^cum  in  Arabia  ad  oram  maris  rubri ;  in ^thiopia 
£gypto  co^itermina,  ui  Judza,  ut  ctrca  Hiericho  copiofie^quz  idcirco  in  lacris  literis  urti  falmantm 
mdnu-.  Idumxa  a  Palnurum  copia  poccis  celebramr ;  Syria  quoq,  8c  PerlJa  Palmis  frudiferis  a- 
bundant. 

Vidimus  8c  nos  Monfbelii  inlignem  illam  PaMiam  quam  J.  Bauhinus,  Sc  florere  &  da&^lo»  fertv 
icribit;  &c  fe  etiam  ex  anxxr;  dccerptos  habuifle  um  flores,quim  dad^los  (atis  magnos  refert ;  unde 
&  reliauas  Palmas  quae  Ncmauli,  AkTelacXi  &  alibi  in  Provincia  &  Gailia  Narbonenii  vilunnir  haud 
dubi^  tmdus  laturas  ubi  ad  actacem  pervenermc  affirmac :  Nara  &  Monfpelieniis  iUa  cencciimum 
annum  fuperare  credinir :  £t  vulgo  ifai  j/ASaaSmtt  ante  gmndero  ctuem  tauAnm  noapraieirB,  fic 
vix  ante  quiiMuaecnmum  armum.  * 

Amac  loca  ialia,  argumento  quod  ubi  Palmarum  copia  c(l  Iblurri|cale  fpci^tur.'  ut  in  AfHc^  « 
Syria,  &c  quo  fit  uc  uoi  (aUiigo  non  (ic  ope  proxima  fahs  (ubveniant.  Theophr.   Idem  &  Plinlus 
confirmat  inqniens,  Gigmmtwr  lcvi  (abulosaque  terra,  majo.^^c  in  parce  &  nicrola.   £rgo  ubi  Q>hm 
non  cft  tale,ulcmafpergunc,  non  radicibus,  fed  longius  piulo. 

Gardas  memonz  prootdic  Palmas  toca  India  nulquam  FeperLri^.8c  frudus  ^um  deferri  ex  Arabiil 
in  Indiam,  ubi  magiu  quantitatefibcas  edi^  nmiliter  &  in  mams  compadtj^  ab|e<^is  nudeis. 

Palmanim  difFerencias  non  pcrfequar,  cum  cas  inccr  fe  non  fpeae,  feJ  accidcntibus  duntaxat, 
quenudmodum  Pyros  &  Pomos,  dinarc  exiftimemj  proindc  Sc  infinicx  cflc  po/Iunt.    Confiile  dc 
^  0       *  hlsThcophraftum  &  Plmium.  Libct  tamcn  cc  difrcrcnri.i  colori.m  lefbeSu  adnotaie,  quodProfper 

'  '  '  *  AJpnus  cum  Theophrafto  conientic  dari  palmices  alios  candidos,alios  navos,alios  rubros,aliot  viriacis. 
*  Ait Vefliligios  flavos  cantum  &  obfcuriiu  purpura(cenccs  merainic  a  (e  oblervatos  in  .£gppta 

Palmarum  excelfam  fylvi.m  in  Arabix  delerto  Rauwolfius  rr.mfivir,  rcferentc  C.fia  uhmo,  8c  trcs 
Da<itylorum  (pccies obfervavic  i.  Qyales  ad  nos  adfcruntur.  x.  PkJiurui  i  ubr^i.  j.  Flavos,  pnmis 
minores,  (ed  upidiores. 

Palmam  meduUaomnino  carere  aucor  eftTheophraftus :  Arborem  maximc  longzvam  cfte  coa- 
lennnnc  Benmid  quotquot  de  ei  (cripferunc 

Palmam  prxvalidam  cfle  ad  luftincnda  pondera  (cribic  TJieophrafhis :  non  cnim  flcftitur  deor(um 
uc  cattera  bgna,  fcd  ponderi  rccinendo  furliim  mcurvatur :  At  non  tanrum  Theophraftus  (ed  &  re- 
iwa  Vctcres  magno  conlenfuidtrAdunt.  Veriun  Vetcrum  audorit.Ki,  m  rc  cpx  ranoni  &natur* 
* ,  mmrffT  reniepac.  Amati  Luficani  &  AnVMiii  Mu(s  Braflavolx  expeiienciara  oppoao,  qui  ft  fid- 
linn  oomperffle  teftantor  Palnue  lignwn  ooiMra  pdnderainnia  aut  recurvari,!mo  experiencum  indi» 
care  lignuinhoc  dcbile  cfT;.  Nvic  me  movet.quod  Hifloria:  Ebrod  inenlii  Audores  tot  Claffioocum 
Autorum  conicnliim  unius  expcruiienti  putati  Ipecie  rc|iccrc,prudcntis  non  eflc  dicant.  Fort^enim 
Anutum  rcm  non  riti  cxpcrtum,  vcl  in  ligno  non  (atu  adulco,  aut  non  nrc  fcdo,  vel  non  adkibiU 
tiiora  teraporiscompetencei  Haecinquammefianmovem,aimracioetiamexpecieaazAj^^ 
£etur;  &tisfirfiimiielidendij[iqua {^noeiineflet,maiori  vi ficpoodsre prociafDliopolBt fiiperari  . 

Hxc  autcm  &  alia  mulca  k  Veteribus  tradita,  inccrto  primum  autorc  proFjrj.  8c  in  viilgus  para- 
'  doxomra  credulum  (paria,  avida  aurc  ab  co  haufta,  &  pro  vcris  libcnter  adnulia  ci  cdidcnm  ;  qux 

poftea  efidid,  parcim  experiundi  ca^io,  parrim  quod  paffim  cogmcis  &  oonfe(Cs  fidcm  dcrogare 
oe&s  ducerenc  line  ulcetiore  *»amina  fcnpcis  iiiiis  inferucrunc,  aliiquc  alios  iiccu^»  non  qiU  eundum 
«flec,  (od  oiU  irecur,  magna  fiamidnnm  phalange  veritate  opprefla  ciTorem  oimfirwMflinti 

Palmx  Iigna  ad  a-difida  &  architcduram  nihil  vnlerc  (cnbit  Bcllonius :  venim  Alpiniis/tg^-ptio» 
ex  cruncis  douKirum  crabcs  faceie  ait.   Utn  potius  hdcndum  i  Alpino  favet  Theophraftus. 
tiiib  Palnue  (blia,  Plinii  (ecub;  aim  primiim  novellas  dcraonflkivere  gcraraas,  ad  fiines  vKihumque 

mmi^MyP'»'"»  ^gwa  umbracub  finddMnmr.  Adftorearum&^ioitarumtexmiamucalba&idoMa 
miK  viMia  adhoc  i  nmis  aveflenda  (imc,  &  (ob  tedo  depM 

roribus  cxpofita,  ad  quacnduum  complui  finenda,  &:  l\  Snfc  rcllcciri  doncc  alba  evadanc 
•         •  .  •  Fiunt  b(,  c  Palmx  folus  (copx ;  qux  vero  ad  nos  cx  Hiipama  adlcruntru-,  &  in  prxcipua  xftima- 

*  .  tione  (imtj  ^  Pabna:  bunulis  non  ^  Dady Iiferx  fbhis  fiunt,  qux  tamen  fbrtc  non  minijs  commoda  ad 

liunciifiim£)ieDC,  £  faebcnpofluiic.  JFlabeUa  etiam  &  IportK  ez  iis  cexunmr;  E  caudids  avcoa 
cMtice  fimespronevtboi 

Palmulaeboie  maturx  non  nimium  pingjics  ventriculo  gratx  (iint,  plurimum  nutriunt  &  corpus 
pinsiefjiqunc  weruro  ooncodtu  diffiales  cue,  &  capitis  dolorem  inf arc  medid  veceres  plenq,omnes . 
coi&nint;.  Unciii  Aicen»4iniaiabdi^ 


Vecerei  tiimm  cFtlnittlisaqmeiQfufii  ^ciebanc;  cujus  przparandi  nMxhm nde  apadIXolb»> 
lidem. 

^rm.  Faknx  frui^s,  eodem  tradence^  acerbus  eft  acque  adftyngens  &  contra  alvi  profluTia  (iuxumque 

mnUefacaninmMiaciobiytiir: 


Djgitized  by  Google 


Ijbii  XXIV*  Jrborihm  Caudicc  fimpHci  mn  ^E^mtfo.      '    I J J  5 


iflniemplbsfiociisftriagnntj  lad  capuis  ciolorcm  atFcrunt,  &  oopionores  in  „ 

 .  Stccac  autem (angiiiaem excteantes,  ftomachicos  ac  dyieacenoosefic«t« jiirant:  n<^on8c 

tritx  cutn  Cydonio  &  cerato  cenanthino  vcficar  vltiis  uitliter  ilHnnnenr.  MaxitM  ver6  caryotz  H 
OOinedantur  faucium  afperirati  medentur.   Thebaicarum  decodum  porum  cau(bnem  (edac,  Sccum 
hydromelitc  vecufto  (umpcum  vires  recreat :  Q|un  8c  tplae  dbo  idem  prx^Unt.  Fit  «tiam  ^  iia 
inm^jafaemcumChianficidnik..  OooqftnmeMum.periepoaim&fiiiariratra 
llRncittca^bec* 

Piumaram  nocld  ciete^ipfum  oran&mi  moK  in  9M\  novo  cremantur,  deinde  redinifti  vino  la- 
vantur,  &:  tanqiiam  Ipodii  vicem  fupplentcs  ad  omandas  dccorandif.  c  palpebras  conducunc  Vim 
habeot  adftringcntem,  &  fpiracula  cucis  obftfucotem^  ad  oculormg  pullulas,  ftaphy|oaM(4«  ctli(> 
itiiBSQedeflmaadditoNardoeflfeaGeaL  SuperereioaaMmcwQBnqimnqoiepiua^ 
adcicatricemperducunttScc.  • 

Palnur  fpachd  unguentarii  in  onguentoram  IpnfimefKa  oiantar.  Opdma  habetur  odaraca,  ad- 
ftringens,  ponderofa,  praedula,  intcrna  p.irte  pinguis.  Vis  ei'  adftridoria,  quac  ulccra  iicp,;(cencia 
fiftic,  laxatofque  articulos  commitcit,  ii  tr ica  malagmatis  fic  cauplalmaris  admilccatur.  Proieft  fic 
prxcordiis,  &  ftomacho  imbecilli«  necnon&  jednoris  affedibus  coavcnieiiabiii  mifCa  cataplafineik 

£^  deooiftiun  fiibinde  affHAum  cfljpdlat deiufsrat:  Potni  Tet6  danvn reanm.  veficK,  aliorumqiw 
^fnrum  vitm  omfttt;  alvi  ntenqneftnDonei  wtit;  {»&  vert  (olMemfiiiati.diebus  vigioti,  fi  ad- 
huc  tcnera  cum  refiBaft  cera  deco<^  imponatur.  Ad  eidcm  cdam  valet  fivdw  iam  mfiftlfflff 
ElatB  iL  Bonllus  diftasjprzcerquam  quM  ad  un^cnta  non  lit  utiiis. 

de  i^tibas  &  uhbus  Paimx  cjufque  panium  habent  Pliniui,  Qflkinif'  afiigiie  Venirai  epnd 
ijploa  vide,  aut  edam apudj.  Bauhmum,  H>ft.lib.  }.  qa  159.  •  • 

E  Recendoribus  AlpinusntiftBamin  nieaicinaapbd£|^ptiasafiimenaiTatMf  veriwL  Ex  Iiq- 
ftibus  triafiint  pracipue  quibas  fanic-itis  gr.atii  utuntur,  quippc  fparh.a,  pulvib  fpjtha  cuncentus,  atc|, 
da^li.  Spachs  ig^cur  membrani  tum  ^vis  iiitXi  utuntur,  cuni  ex  ea  p.ir.iro  decovto.  Pulvis  ma- 
simnm  ufum  habet  per  os  ibmpu  ad  oiaiilMeamt  lieniBriam,  atque  dykmcriam;  noc  minus  ad 
omnes  alias  vel  laaflumis,  vel  alnriuslmmariiiion  natoraleifeicAtones  iiilexKias;  ontdpu^  ve^ad 
hepadcom  fluxtmirnamiantiaidt^  aninenteri craentam  vaoaaiionera«  atque ad  (putum  iangoiiiiL 
Hoc  pulvcrc  quoquc  utuntur  aJ  firmantii  ulccra  dcpafcentia,  ad  uvjc  relaxationem>  atque  ad  den- 
Oim  commocionem.  Decodo  ad  omxua  prxdiaa  quo|iue  utuotur^  led  iiepc  cum  eo  nii(h>pnedi^ 
^vere.  Articulos  debilesapcoique  fluxiooibmminim  inmodumipitim  juyac,  eos  firmaiid^ftrabQ» 
landa  Pwlvcre  vero  alboin  invohiao  veris  ttmporeiuveiii».  qomdo  jq.  palros  florsre  indpiunt 
uuntar  fiuniBaiiflini^  ad  fananm  nnoadinem«  tnflim  6e  opMiaiarfi»  OPB  iafldiiio,iiiifio ;  clique 

ipfe  dulds,  fidMftljafmS  :  y«A^  femiiMijiKmiim      firiliMitlft»  «Mitifi.  wttinm^^««^ 

ixfxmu  .  * 

Eundcffl  quoq,u(ian  liflbeiit  Daftj^  immaturij  tumin  cibum  uficad^  tum  eorum  dccoaum^  ad 
fponim  ptngiiinii  fic  quanKunq,  fiaii^inii  vaiBnatioiiero  oohihcnidam,  6c  ad  hentBiia^  dianhaois  8c 
f^entetiaSf  ad  voiniittmfangumis^  hgmorrhoidas  exfiooandas  atqne  ad  uloe»  vnfaeiique  finpBcie 

pcrfananda :  in  frequentifSmo  ufu  ad  nupcr  didos  affedus  habenc  lyrupum  ^  dadylts  immacuns 
Gonfe^m.  Iifdem  da^lis  ucimcur  piobe  i^iacuris,  qui  tunc  ilmodum  dulces  exiftunCj  cum  ob* 
lcava  adftritfoiie ;  ide6que  eas  ficouentant  ad  faucium  rauoedinero,  tnffim,  dy(piiotaroj  pteucitia 
ac  poipiMunoiuam ;  nec  mtnus  ylaiom  deoodum  fieqnentant  adadiiivaHdo  varidatum  inpMeae 
exoredooeb  HaBtmu  Ahmm. 

Catcrum  Palma  ofliculo  fericur.  Scranmr  autem,  docentc  Thcophrafto,  oflScuU  plura  [  Plinio 
bma  juxta  fe  compo^ica,  &  fiipeinc  toddem]  juxca  le  in  eodem  foraroine  depoliUj  bina  iuperius 
eotidteqne  idfeme  oolHggtfa*  qooniam  inhrma  fingulis  planu  dt  Hbram  radioes  mutao  aeih 
phynconoaStaintur»  acreiiim  prinMt  gecminationes  m  ooaleicuoQ  nt  ^*- 


OlBcula  G.ta  etiam  apud  nos  in  Anglia  facil^  germinant,  foliumque  emittunt  unicum,  nervofum 
flcanindinaccuni;  quodhycmesetumnoibasoonrarotaJerat, &iequctuiatuioalterum  rdeuaai 
teirium  edunt,  non  taroeti  multampiafid^  necdia  daratfltoaiephnti^  fid  paftdvoib  crifiweiipoi 
obe^&intcriL    *  ^ 

Mbcaiiduro  auteui  qnftd  iiooexnS&ra«  led  ex  tippofica  (en  eiUn  paitenbi oodlas  Cm  umUBcee 
cemimr  germcn  cmittat ;  qil6dqae  unico  &  fingulari  prodcat  folio,  aim  alix  plcrawiuc  plantx  (non 
tatnen  omncs  ut  perperam  exUlimavic  Jo.  Bodarus  k  Scapel )  bixu  primo  orcu  foiia  i  iemine  pro- 
«bcant. 

Piinimin  Palm«  fbUis  oUm  ioistitacnm  Venun  Palmc  vuliarii  Da^fifivx  foiia  ob 
afperitatemduritiemStnervoscrdirQeliiiict^iaepia  Hpc  ci|p  trel  de  Palma  Indica 

coccifera,  vel  dc  Palma  Lamer  dida  aod^ieodaluai^  in  qnaram  Hfr  *t*WfrT  SBdgoua. 
teftancur  Rerum  Indicamm  knptores.  * 


».  TJmtGmm*  J.  fil  Tslm  tKtifir»  txXSmm»  CE  iMii M«  aikns  PlKk  * 

Cluf.  .  • 

Alritudine  6c  craiScudme  iimc  hac  Arbores  navalis  Mali,  £immo  ^UU^  gBilances  folta,  dcoriuat' 
inflexa,  duodedm  aut  quindedm  pedeslongia  Aiundiniun  licaincila.  Sub  hts  fbliis  aaicunoir, 
krevibus  pedknlis  inhcreacei  uv»  numani  capicis  magiAndinc!,  in  qnibui  oiogsfti  frudos  Pruoii 
majores,  cdoriiaurd,  quornmmideosincdaeexiroentesooaniMam:  ExlwericEqaor^^ 
pidi  inftar,  olcum  de  Palma  ab  mquilinis  appcllatus,  qucm  eduliis  mKbeitt  ad  odoris  C(^rifque 
graaam  conaliandam.  Is  liquor  luc  delacus  frigaro  cpncrevit  bucyri  uiftar,  oolor^nquo  aureum 
oontraxit.  £um  hquoremlive  okum  qui  reculenioC«  lecentibus  vubienbus  &  arcubus  comodioM 
htfis  vel  afiliftis  lit^JevamenawniifliB  diyraheadtnwfr  JbieoUiMhiA]iiriBffii  eriwribmHgroiiiai 


Digitized  by  Google 


H^STORIA    P  t  A  K  T  A  R  U  If.'  . 


pndllani  indone :  ex  eo  feramine  proflde  Uqnor  dulcis  feri  ladis  inftar,  quo  cum  mdle  fyhdbA 

oommixta  podonem  conficiunt,  vinidc  Pdma  appellatione,  quo  libci.ilius  haufto  ctiain  temulcnti 
fiunt.   Arboris  materia  rubcfccns  flavis  venis  diUinCla,  ad  fabricas  iniitilis,  quia  filla  tcnuibus  6C 
,     Bracilibus  (egnieiuis  difGlit. 

Wk  In  Qpujea  arca  meuliicas  auri  vcnas  abundc  crcfcir.  A  Fr.  Penino  habuit  Clunus. 
^4ftnttrArtioris  iynonymam  fadt  C.  Bauhinus  Palmam  ^Jj/  Roeliio  in  Epift.     Clufiuffl;  qiwq 
^Baiihinus  Jivcrfam  ftatuit    fcorilai  propanklubtitub  Palmx       inuib  &TiioimXj'fiGft.aiitf 
idcirt.iiiclcnpuonem  fubjicienius. 

Arborcft  valcic  cella  &  prqcpra,  Pinum  altini<linc  (uperans,  tiunco  craflb,  nudo,  erc<ao,  «««otr 
(Mr9'>  miterie  rara,  fucco  prxgnanst  fblus  Palmz  cocafcrz  funilibus.  In  vciticc  plurima  excre- 
fctmt  germina,  quibos  przciiis  Tel  cdim  heGs  vas  aliquod  idoneum  appendunt,  tn  quo  Iacr>-mantenl 
colliRunt  fiiccum,  qui  vini  viccm  apud  Indos  tenet,  &  fadlc  incbriat.  Dulce  hnc  vinum  cft,  vc- 
rum  poft  pauo»  dics  acefcit :  ncc  iclfirco  fruftus  fuos  facere  de{iiuinr  ejufdem  arboris  reliqua  gcf» 
•  g.Tlmt.  tnina,  qwe  h  feno  int.iaa  manicrunt.  HujasautsmPalinBgenuafnoa  edom  incQfat  *  ifltasifr 
fcixi  queraadmodum  Indi  Palmx  cocciferx.       .  • 

Intteer  fhiaHsIjintanis  didtur  Cmyoces  8c  Cmy^,  indiKnb  tagfk  Mm±0.  Cdrtex  ejus  extoriirir 
luteus  eft ;  huic  fubeft  pulpa  ieu  caro  fiilvefcens,  quam  ptulumlnitamen  oflkim  (cquitur :  hoc  vero 
intus  nigrum  continet  nuclcum  e(ui  aptum,  .qui  ademptl  pellicula  candidus  eft.  FruAus  iiitcger 
'  -  forma&  magnitudinceft  MaliLimonii.  Eduntipfi  hos  fruiftus  maflatos,  tTcqjencer  etuin  crudot 
Nudeos  mtegros  mtcr  cdendum  milccnt  Mandiocx  fannx.  Hos  credunt  ipit  muiini  in  modum  le- 
parare  lahguentesex  morbo  vires:  adc6  ut  luis  xgrisbis  t^ve  in  die  oanfbctafidi  cansltret  quata> 
orve  Abangx  nucleos  exhibeanr.  ^xterea  ey  hocjn^  oleum  confidunt :  nempe  uc  carni  a  nu- 
cleis  avulix  adjiciant  aqus  (erventis  boftam  paitem ;  ddnde  jnbent  nt  pulpa  in  lebete  diu  agitctur 
OOmroifccatuni,  cxacfle  (upcr  iencm,  dcinde  rcmotum  .ib  igne  lubetcm  t.indiu  ft.irc  finunt,  donec 
amurcaomnisinfundum  lublederit;  tandem  oleum  aqux  lupcrn.itans  cochlcari  cxcipiunt :  quoex- 
haufto  aqua  fervente  iterum  aSiasi  operationero  repetunt.  Olei  color  croceus  eft ;  rrignrs  OOOCr^ 
fdr,  alt^  liquidum  eft,  elculentum  etiam,  &  ad  eoi3em  ufos  ab  inootis  adhibctur  adq|UOS  ^nd  tn» 
oleum  olivarum  vel  butyrum,  quibus  tamen  &  odofe  &  Gpore  infetior  eft. 
Vku»  Olei  hujus  u(i:s  .qpud  incolas  vulg.iris  eft  ad  inungend.is  partes  corpoiis  rigidas  atque  conrradas, 

imprimKq,  ner>'ot  diftentos  lelaxare  dicunt.  Exercitatos  oiam  &  quovis  iamre  fcflps  toto  corpore 
.  *      fanmgunt :  nempe  qu6d  exerdtiis  fimilares  corpons  partes  e\h.ilant  Sc  cj^ieaaicati  qpod  ipfum  hu- 
mcAatione  fua  impecUt  hujus  olei  perfimc^ona  ac  lubnca  iiidia  Hoc  ipfimun  aeopon  eu  & 
ligne  iai&cuduus  remedium  efie  pr»iicant.  *  . 

3.  Falma  vimfcra  Tbtvtti  J.  B.  C.  B.  ' 

Aiboreft  fpcdoni  &  procera,  pcrpctu?»  virens.  Fert  p.irvos  daftylos  auftcrqs  &  acidos,  nt  non 
facilc  cdi  pomnt.  CauAccm  inia  p.iitc  (iuorum  pcdum  altitudinc  k  terra  pcrforant  (ylvcftres  /E- 
thic^>es  ind^que  exftillat  hquor  g^tu  luaviffimo,  colorc  vini  albi  Andc^ivcnli=. ;  c^Lcin  vafis  terreis 
exoeptum  ad  ufum  reicrvant,  vocant,  &  ut  facilius  4  corruptione  prarlcrvctur  lale  ali- 

qnantam  oondjoiKi  alioqui  daU  aoefdt.  Aptiffimum  eft  ad  odorem  &  fitim.  i£gyptios  oUm  mor- 
tuorum  cadavera  .tntequam  BalGrno  comlii-cnt  hoc  (ucGonrqiiat<bveabhl6baat,lCa'ClltiQEa  fixuni 
cxiftimantes  a  putrefa<^one:  quod  unde  haulicnefdmus. 

Abundat  Promoncohum  vuidBllOC 
tandum  proponit  J.  Baahinosi 

  jff  Pdifiwi  iulicK  aKifiw  Gmmv  diStu 

Coccus  five  COCQS  diAa  eft  \atc  arbor  a  vocabulo  Lufitanico  Cocihci,  quod  Simiam  aut  Ccrcopi- 
thecum  fignificat,  i  tribus  fruAui  impreifis  fiMaminibos  Ccrcopicheci  fadem  aut  larva:  alicujus  cF- 
•  figiem  xmulantibos  nomine  indito.  , 

Nos  in  ejus  hiftoria  defcribetida  optimos  autores,  GuHcImum  Pifbnem,  Georgium  Marggravium, 
'  fed  pnedpue  accuracidimos  Horti  Malabaria  conditores  fequimur ;  onnflis  iis  qux  vci  fuperHua  vel 

incerta  putavinni!,.  Leaorem  cdam    Hbnum  pBsdiftMn  «BgnaciK  amandannw»,  qnoniaaifanoift 
«        tranicnberetxdionobisfuifii:!.  ^ 

• 

4>  •  IniuM  tocctfera  afrjrukfa  C.  B.  Talma  Tmlica  nueiferM  J.  B.    Valma  ftvt  Nux  Indies 

vul^o,  fertnt  Coccos  Park.  Inata  gitacuiia,  vulgi  Cocot  Pifbm  &  Marcra^vio,   Nmx  bt- 

*       nutCnc  » 

ldMtggr.H.M. 

CaaJice  eftraro,  t&&o,  fcd  pleriinquc  incurvato,  quatiior,  quinq,(cx,  .lut  ctiam  feptem  pedes  craf^ 
Ib,  "^o,  40  &  intcrdum  50  alto  [  Ihrtus  Malab.fedalem  tantiim  crajfutem  <t  attrihuft,  &  in  ima  p*rte, 
lAi  maxima,  ferme  bi^daitm  :  et  Pifo  affirmat  fartem  cauJteii  hume  aroximam  m.fi  crjJfoT^Tn  aut  firmi. 
'mm  eJl/e  ^iuhn  ^ihr  nr  fwipmtttt  rxi/tfT.  j  Certex  cinereus  cft  initar  Juglandis,  &  quali  vibicibus 
^hinc  inde  CTanfverfim  per  ambimm  notatai  [  Bm.  MtL  'cHtne  mtnr«iw  7»«  d^LAi  metjmit,  femim^ 

.milaritm  e^culk  ac  mtm,  jmihus  ftJa  foliorum  tnfeJtrunt,  friatm  J  J.i^um  ejus  non  multi  eft  ufilS*: 
oonftat  enim  ex  roeris  filamentis,  &  cil  dulce,  quaii  ladco  lucco  turgens,  undc  arbore  cacfaa  fbt^ 
micis  appetitur  [  iniut  meJltms,  ad  corttcem  dmrim,  ftr  vetmfimttm  grberii  etiam  mmlti  dnrim  &$$0gm 
fighamf  ;  atri  exteftiim  tntra  duet  trefve  mmet  eerrmmfitmr,  m        dmroMim  efi.  ] 

• .  I^tt  lamis,  fed  in  fiimmiute  quindecimj  ododedmj  viginti  aot  phira  habet  /«/m,  magna,  alat;!, 
sttorbcnUi^eiia^  ^mmtaaoStat  paitiin  pfoienbjiMiaindepeiideaiiaj  gratDaipeftUi  Jnexordio 

iiio 


Digitiz«d  by  Google 


fuo  hzc  fblia  alau  quadain  textura  Teftira  fiinc  lutorali,  oblcnri  ffiiliei  oobmT  qaali  craduni  tsxcun^ 

cannnbinum  cfTeCj  &  fucccflu  temporis  hxc  texmra  (cfolvk,  fublequente  altera,  &l  a  vcntocircwn- 
ag^ur.   QuodlitKt  foliuin  alatum  longum  d\  arcitcr  (cdedm  pcdcs»  ac  ia  ^rru  pedein  i  ' 
cnd&m»  ffiflie^m  in  folia  iive  aks  oroine  juxca  (c  poficas  auc  oppc&ttii  Qtiodltbet  taw  ■ 


trtt  anr  tmQpus  pedes  longum  e(l/  duosdinus  latutn,  6c  rersus  extceniiuccni  anguflius,  ffeatiup^ 
tam,  habens  in  medio  iectmduin  longttudineni  nerVTun  oflboin,  flavit^centeQ!),  ac»traniv$c^  «> 
dine  fubtililGmas  Orias  virides  (  ut    ipfum  d\  )  ac  tQtOia  CVljpKlun  qivitafe ,  j^^l^  f (;(MI|f^ 
ftantia  inlUr  (o\u  Gladioli,  hctc  vtndc  ac  fDlcndens. 

~  "  I  iMKr  Aifv».  JMb/.  r0nm  filuuetj  'fmttt  mA$  ttae,  fifiiftm,  mt  tffimit,  dttiduBi  «Iter 
tmfKiihK  trdmatit^  tbm  slU  ut  jimmitittt  umUeii  Jk  mvf  tnmfnm  \  f«M       Wff/;^  £4fr 


Inter  folia  alata  cx  lummitate  arboris  oritur  *  filiciua  feu  vaglna  i,-  drcitcr  pcdcs  longa,  criSX^* 
in  medionovem  auc  dccera  digiros,  faftigiau,  vu-idis,  ^iuu,  qu*  liiccciru  temfoiik  fulcclat,  4f  5"^^*^^ 
Ipomerumpkur.  Anteguam  auteoi  nunpatur,  depnMr.ji)iut,OQiiMM^  repericur  cat^i$;  £,fiw«& 
kQfliB^  nes aatquatoor digiiospraflnv  in Qlores rarooi pe(b]«.atR  wqupedales diftindi|i,  gyt  it^ »»4 
apce  i  natura  in  tfieca  oomplictti  magnam  ^icam  repiarfentaot:  Ramt  ni  owtfti  ninc  crianguiari-  gttui]  Ctett- 
bus  corpufculis  magnitudinc  Aniygilalarumalois.  qujc  rudinienta  funt  floruni,     hinc  nijcuni  :  nara  H.IIt 
nipt^  vagina  rami  hi  lc  eKpiicanc  indar  adiolcularj  &  Bolculos  exhibcnc  lutcu».   iiiac  >^f:crclcM^ 
{aidui,  quilibat  inlidc^s  luo  pedicolo^  peooaa^  ^uilieripam  cnflo),  8c  cupub:  wfojynis  (Spfifl^ip^.fic 
luffiiflaveiceadbuf»   '  *  .. 

Arr.  Mtd,  frnSm  i  fla^m  ii^migtrt  &  nmuven  vidaiir:  mmt  «r  tifee  ftfrm!»  i»  e^ffit  f(fnf  ^ 
frndus  eoorJine  prozre^iire  njjcrit  ;  ut  fruilui  in  inftrictil':!!  jjrt:brt>  prcJcjni  <itum  g_ttnm^  fiiritm,  <^ 
fitrculu  arlii  in,'iJ(ant.  Hoiei  auttm  parviiC  fiavoalhtcamilus  ciiIjiiini,inJoii,ii:s  txft/i/t.  ffji  trffttflf 
pmt,  fetalii  ad  tmamoram  roiitnJiartins,  &  tn  'utritct  cuJptdatii^JtirielM,  rigidu  df" _erf£i»lu,  iinfitift^ 
iitmeJio  ftx  fiamSui  fiava,  tpne  eblmgitt  craffulu,  vrtmum  furrtSM,  dein  dtf/fafimlfimt  «fieiitm  det^f 
fimt,  ae  ex  ungiueidii  fttaltram  frtdeunt,  uc  emn  iu  j')Ium  htvem,  cri^fitum  Ct  mnemittni,  Jupemi  • 
trifidiim,  funtt^ue  oJore  graso  velut  Ltha,  Itctt  dtbth,  (jui  fofiquam  i  tafftt  truperutit  ccvfejhm  f  Juradu 
dtctdunt.  Tertio  a  fattatie  'aimt  ftlia  mtiMmt  defiuere,  tiCC  enim  ancea  |ul)an;  niagiucuiiiueiu 
icuncur.  In  arboregianifi  oiidinaitt  sSplqimpnus  oonfpiduntur        .    -       .  '  . 

Confttt  fruSm  ooui  pcniom  exceriore  cpgunie;nto,  lecundo  oonice,  vfrpl^  iwhcMp»    ^rt^  4- 
^/iL  Exterfos' teigamemun  ezeernc  gUbrum,  in  cocum  conftac  ^  fUameods  crafliiuctilB;  longis 
«okHi  rufcfcentis  inftar  Lini,  rcfcrcns  lh;pam  cjruubinani 'cra(]'.im  xc  cruJ.iin,  clltiuc  iiT  ca  ^iAiuz 
quinuxpedKuloadhaercc  fupriiduosdigicos  crailum,  in  rciiquis  laceribu^aratei  unuin.   CortexcH  , 
cradus  iiubr  cran5  fiQmani.  &    enremicace  qoaadlvEKC  raa^nia  ha^t  fojamma  nucleum  CO' 
rafi  capiencia.  In  cavicace  hujus  cottids  feu  in  inierioce  ambiu  ejus  adhaerec  nucleus,  qui  &  ii^e 
axtkxiU  veftitur,  in  fva  ooovexicacc  ( incer  cordcem  ac  fe)  niffi  «oloris,  ad  vUiuo  ac  niiK  mok^ca. 
NucI  ju5  nuce  macura  cradus  clV  ;  tligici,  j.lbif1iinis,  la^co  fucco  turgeiu,  lap<jrc  inftar  apCMHiirui|i 
AveilaoarumR  denique  in  illa  caviuce  nuclct  contmeturatjua;  pauc^  9|ijv4cm  AuandQ  pleQeflBtii* 
nnt  nox,  nec  ad  pocandum  eraca,  fed  quando  mediac  xcaris  elT,  tuipiruin  quando  ccjnan<;plUil)I.Al* 
yelbere  incipic,  cavicasilla  eft  doia  aqui  fuavifluo4«  oootiACt  jBoim  ptncam  HoHandicuQ  auc  fita- 
dius,  pro  magnittKlitfe  Avunxccnm  gratil&Rueftad  potandum,  dijcis,  frigida  ac  cl^ra.   Ak  * 
tiin;:  cuin  aqu.i  .iti.mdar,  niwleas  adhuc  moila,  ncc  ita  gratus  eft.    Ergo  pro  ac^ua  haurieniia  cli- 
suntur  niciiix  iTiJtuntatis,  pro  nuduo  cdcndo  pUnc  matura:.  Kx  nudeo  macuto  cxpruntcur  lac,  cut  • 
IDCoquitur  Or)'za  pro  pulraenca 

Httat  H.  M,  Fri^u*  sim  temn  adimc  fim,  &  ttttfffitam  Aimtfrumf^  talyei  fiav9-4i'ictmti^ 
fm  tx  retimdii  /Unr%uiMi  ^eumvJmm  etufiut  ur^  <^  hi  tttumtfdmei.  Imtrma  cavitof  iu  frifSii  ijiiu- 
mcii)  augctuT  htc  viJe.  Nsi:It::/i  [tu  nscJuSj  frudiii  cutn  ■x.-etu^ ijfma  e(l  maxime  nleofa  evtJit,  ac  ex  olto 
cxrulejcent,  odortm  Jortcm  olcejum,  <fui  mgratiu  efi,ffirani.  Fro  dtverja  meJuUtt  conjijttniia  frutfuf 
variis  ncminibus  funt  do/uitt,  ^M4t  bte  wde\  <^  ^ut  tahnt  de  mutaSumt  gufiAi  6>"co»Jifientije  m  lifmn» 
Amm  iu  fruSu  uoumbil  dura  id  froprium  Met,  fuid  m  Hfuer  diclm  Sur^,  fifrmtmfim»  «d  oculum  nets^ 
fw  MMVf  cAw  mtdnH*  dwra  efi,  at  fruBus  ixficuati^iucifix,  m  t&am  ifffu  <r  mi  expofiia  Japoreitf 
dulctm  ^hm  mmtut  &  fdimd»  rtddmr,  iifm  mjm  fi  «mm  a^marar^ 

tient.   *  .  ,  ■  •  ■       t  ■ 

Magnttudo  fm&oi  incerduni  capltis bnouinl)  {bnnaextdrnaoUongo-roQinda  icVtigonk  M/agm^ 

tribus  angnlisofatufis,  ad  partes  futorarom.  qnxininncvirpoptfipel^  ^ 
In  Goods  veniftb  ad  parcem  eorum  jofwkwem  intra  meaullam  Konudeafn  oculi^  obloiigo.ro* 

tundus  .ilbicans,  qui  poltea  flavefcit  (e  piodit,  ^dque  tcnerum  gcrnien  frudiis  [  pl.intu!.i  fjmina- 
hs  ]  qui  eo  terrx  mancUto  cx  iiipcriore  parte  per  oculum  oj^crinicoti  minus  dvu^UQ  lcu  lacius  lurai> 
lum  novcllum  cxtrudil;,  atqiie  e|C  iofen»  p^pjcumdiaHuiLuriunis  Pii>x«> .qood  ^nagts  &  magis 
incrc(cem  dum  aqiu  iocerea  «cficcatnr  iq(W>  cavicatem  aduuplet.  Stirauni  autAn  novellus  es 


quii  cx  ocuto  piodiit  luftlavumj  extcnus  rvgb  in  bngnm:ft|[UiU(p/&granulatum,acokoinundum, 
intus  tiuigolinnj  4)umtdum,  molle  iiLs^M^t^t  eipuflniiiPt  jbViMC  anllio.<yfli«i  q|Um  meduUa, 
verum  nbnniniliaftidiofiii.  *  , 

R..J1X  cr.illa,  cortice  rufcfcentc  ac  nigricantc,  inccrios  ligno  moUiori,  fibras  UtJ  tranfveifim  dif. 
fuii'lcn:>.   Ac  Pilb  mirum  dleaic  cruncos  adeo  proceros  pc^ie  lic  brevibus  8c  cenmbus  &£,  vix  .cerra 

co  ^pc  c!s  radicibus  in  awe  fiibfiftere,  fxta^  mukp  ^ottMffiUSnttmimtkk  iiBtffi|Qe«daiii 
vchcftieatKHibus  eos  (a;pc  quaiiennbus  hitini  ooQcidece.  , 

CaconlsnarbQris,  quod  a  (eneris  ranii»  f^oif/damj  com^Icior  «cnai(!kiflr.flftiinflMiBm  fi^ 
Kiatur«  ac  moUi  6t  alUcante  polpa  imcoroito!,  oiAa  Lofinais  PtAnii»,  tma  fdimtt  qMod  cxte 

riiis 


Digilized  by  Google 


1358 


Hl8TOR*lA  PLANTARaM. 


•  Ccriicem 
tuKK  extni*' 


rius  i  varus  tunicis  fibi  mutuo  lupeiin)c<2is  conflatur,  ac  mtus  (lcnlum  cft,  conftat :  hoc  ciim  cenc- 
lior  eft  Tciir«j  &  alcitudiine  unius  cubifi,  eft  dulcis  ac  erati  (kporis;  ciim  majoris  atatis  fapoiis 

lofflw^aa  acadftrin«eiitisr   '^-     r„_^  «  m-:   .  .     . «-  . 

noftrates,  qux  non  crada  f 

certat:  ab  dephantibus  ma^  _   

arbor  montur;*quo  fit  ut  qui  ciuimodi  gcrmcn  cdit  non  immcrito  F.  Irum  "verare  ^QiXxs.  Arboc 
toto  annoCmul  Horcs,  fru<flus  immaturos  &  maturos  conrincc. 

Aiiiat  autetn  loca  ntantinu  6c  arcno£t  prope  /e^  &  tnacerias:  iiMnediterraiieis  iUM|,aat  raro, 
repertm^  aut  fi  plantettur  infitiAtioliB  eftj  nec  iu  juftam  magaitadinem  adequttar.  A 15  ad  ;o 
atatis  annum  in  lummo  cft  vigore:  100  circiter  .irvnos  durat. 

Ex  hac  arbore  cliciturliquor  5«fri  diitus,  qui  potub  ut  vmum  inebriandi  vimobtinet,  fipons  grati, 
liibdulcis,  lublalli  8c  fubacidi,  ciim  primum  cxccptiis  eft  majori  dulccdinc,  cum  vctuftior  acidior, 
cdonsex  albicame  fiibcoeruiei  &  pallidi,  &c.  £x  co  dendlatur  aqua  ardens  ieu  fpiruus : 'Acecnin 
«dam  8c  Soccharum  quod  Jtgr»  vocant  cx  eo  fit.  Modum  educendli  huiKhquorem  accmatide* 
icrftuot  Horri  Malabarici  Auftorcs ;  Cap(«  flonfcra:  feu  fru-^bfcrjE,  quam  Mammam  ai  boris  vocjnt, 
cofpukm  inadunt,  ciq,  oliatn  appendent,  atq,  mfra  cufpidcm  intcrvalloquatuordigitoiunicoiticcni 
cap&oblique  lccanc,  iedumq,  vcrsus  cuipidem  elevant,  barbam,  tit  .\iunr,  cfficicntcs,  utJlquorex 
cufpide  tncifbpercoraccm  capix  dimanans,  ex  barba  in  oliam  appcnlam  uifundaturj  colpideiii  an»- 
tero  inci(nm,&c.  Reliqua  .quia  nimis  longa  funt,  oreitto,  apud  Audoresip(bs  reqdreaaaT 

Bis  dcdie,  manc8c  vcfpen,  ollas  cum  Suri  detiahunt,  interdnm  etiam  nieridie.  Qui  mcdio  dic 
detrahitur  in  ollis  manc  appenfis  dulcis  cft,  qin  vcfpcn  (ubacidus,  alrero  dic  acclccns,  tcrtio  autem 
diehquor  acidus  rcdditui,  luam  d  Jcedinetn  prorfus  amittcns.  Ut  acctum  cx  hoc  liquore  conficb- 
tur,  olias  in  quibus  excepcus  cft  in  cake  per  1 5  diesimpoauo^  qno  ad  finnienaciooem  v«faenaen- 
ciorem  excitatos,  tnnltam  Ipomam  ebdlieiiulo^  acinla&dumoDae  imteriam  afiiiainrem  fen  cmere» 
um  demittendo,  muratnr  in  acetum. 

Saccharijm  J«gra  diftum  hoc  modo  conficiunt  :  Ollis  induunt  momcntuni  calcis,  quantum  luf- 
fiat  ad  liquorcm  inrtill..u:m  ] ubjuins  tingenduni,  nec  plus,  nec  minus.debito  ob  rationes ab  Ab* 
loribus  didas;  dem  hunc  hquorcm  coquunc  contmui  eum  cochlean  movendo  dnner  igfpifleBir, 
IiaBedirq,  tum  Sacdunim  nibram,  qaod  aibum  iterata  fblutidhe  ac  coAione  rcddunc:  modum 
»ldc  E  villofa  matcri.i  tegumcnti  hujtis  nucis  extcrioris  rudentes  &  funcs  navibus  necellarii  6unt« 
autorc  Garcia,qui  incorrupn  manent  yi  aqua  marina.  Scd  &  cx  lis  villis  fiunt  nodola  dngulamagui 
USU5 inte\' omncs  ferc  cenuioris  fortun.T  mulierculas  Ulyffipponcnfes. 

Exteiior  hic  coitex  arca  inicia  edulis  cile  dictcur,  &  Onant  ipiniftros  refipere  aculeos,  mdm  - 
Addoreta  ^  apdffinamqDe  ailiibendfa  danlMHS,  &aataA  cttniid»«  6e  ventriculo  inftau- 
ilwdo. 

Ex  cadcm  matcria  ftupx  loco  narcs  obturantui"  ac  ftipantur,-ipsi(que  adeo  ftupis  prxftat  qubi 
putraiini  minus  fic  obnoxia,  &  aqua  marin;i  imbuta  inliet^ui  dcnlct.irquc  OlTcus  cortex  diligenier 
polinis,^  &  argpniDdeooracus  apud  plunmos  hodie  Ipccioii  poculi  Vice  m  coovim  v&iici  fid  fim 
aiMparayticam  ei  ^negacGarcias. 

Liquorem  feii  vinum  Suri  phtbificis  niire  confcrrc  aiunt  &  valdi  opportunum  cfTe  urin^,  rc* 
numquc  vitiis  Libor.intibus.  h  nuclcis  contulib  .itque  cxpreffis  lac  cxcorcjuetur  citra  ignis  opcrain 
lumhricis  cnccin^u  utiliffimum  ad  |vii),  addito  lulc,  manc  potumj  prxfcrtimin  pucns. 

Qiiin  cx  ramentis  nuclei  ('addica  aquz  opporcuna  menliira^  ferveiactis  ac  multum  agitacis  n>«»iTt 
luperemiiieic  folet,  duloe,  liqnidum,  fplcndidum»  fie  oko  Amygdalarum  dulcuim  non  dil&iile 
guftu,  quod  fex  autoAo  unciarum  mcnmri  potum,  addit^  aqui  in  qii.i  Tamari»li  aliquandiu  nudu- 
crinc,  vencriculum  intcftinatiue  levitcr  purgat,  humores  pntcipuc  luclancholicos  &  pituitofbseva* 
cuans,  cum  camen  nucleus  aicatur  alvum  coerccic  ;  ,u  iccens  cxti  .i.  tum  fit  oportct;  vulneribus 
mtii  opitulacur,  ilam  &  ianguincm  iiftit  6c  ianiem  cxcergec,  cocrc(^cque  dolorecn,  &  raiyfan 
dcatrioem  indudt.'  Quin  ex  Fruftulis  exfiocttis.  nnclei^  quac  in  loogtnquas  regiones  cranAni 
fblcnt,  extrafaicnr  oieam  tttii6.1uceniiS|  Orjn^  panuid»,  aervis  ooaciaAis  laxaodi^  ttnecandis 
iumbnds.  .   •  . 

Uquor  nucleo  contcntus  iui  f^^bnbufque  excingucnJL^,  cilo.-Ique  concemperando  idonsus  eft, 
mcdendis  cxccrgendilque  oculis  &.  cmundandx  mulierum  cucl  Kmundat.langiiinem,  vencriculum 
&  vias  urinz  purgat,  medctur  pedori,  ac  peigraco  conftac  gnftn,  plarimam  piaeltet  natrimenti,  ^ 
adversus  bilioias  tebrcs  cfl^  potio  mirabilis.  Hermmdex^ 

Mulr.-c  pratcrca  vircs  &  uliis  m  medicina  ahamm  hujus  arboiis  panium  habcntur  m  IIonoMa- 
labarico,  ad  qucm  LcAorcm  rcmitto. 

Ac  non  renccndum  quod  dc  medulla  hujus  arboris  habct  Jo.  Linichocanus,  nimirum  eam 
imji»  voc.int]  magno  ui  pretio  loco  rauneris  ad  opulentiores  pocenciof^Ique  mitti  ChaitK  au- 
tem  tcnuitatc  ^c  candore  forma  plicacdi  crcldt,  ut  fubmdc  50  aut  60  plicas  habcat  toga:  mulic- 
bris  inftar.  Ex  hac  Indi  chartam  &  libros  inftaurant ;  cx  ea  etenim  charta  tcnuK  duacur,  Vircn- 
tibus  infcribun^hcis,  qua^iim  ficcata"  liccras  mdelebiles  habent,  flilo  fcn  eo  ance  not.itas. 

Indis  Oiam  vocan  refcrt  liipradidam  chaitam  ;  conftantque  ex  eadem  raaceria  onines  geatis 
Annales,  hbn  &  volumina,  quant  &  itgnare  ndrunc  m  e{nftolarum  ufiHi  Idem  tmdit  fc  oonnrnuc 
D.  i4muUlflo  in  relatione  (Jcregrmationis  fiix  in  India  Onentali»  * 

Maffcus  Folia  tum  Librariis  pro  Papyro  elle  aic  fde  qoo  tamen  dubico,  etlmque  pcr  crrorem 
folia  £tfm«r  piolnqniibiiiilialNiiileiidficK^ 
cejccu  ncau 

Idem  unam  hancaibocem  omnia  prorfus  ad  rem  nanticam  inftrumenta  ac  roatenem  pr^bere 
icnbic :  quippe  tnmcum  &  ramos  in  malum,  aftamenca,  clavolq, :  comam  in  vela  ;  *  Cuyrum  in 
fimes  onmiamoptinxNi^  filiquc  ad  lacemmliicurasi  poitrcmb  Cocum  ipiimi^  quaK^  ex  eo  oonHci- 


QyibQS 


DiQitized"by  GoQsIe 


» 


Lib.  XXIV.  <ufrhortbm  Qaudice  jimplici  mn  raniofo.        .  I  3  5  J> 

Qjiibus fi  acUUmus,  pnebereeam  &vinuin,  6cUc,  &  oleum,  &c  laccharuni,  Sc  acetum^-&  ci-  * 
bom  folidiorem.  8c  filunj,  &  «us,  &  Untea,  8c  vclfimcnta,  &  pocula.  &  cochlearia,  aliaque  vafa, 
&  ftore.is,  &:  lix>rtas,  tc  umbellas,  &  chartam ;  omnmo  fatendum  eft  aifaorein  eOe  mkijffaitr,  0» 
que  liaulem  &  xqUiparandam  vix  ia  toto  tcrrarum  orbe  reperias. 

ttlm0  ytvsne^t  lotgijjftmo  felio  C.  B.  Palmj;  In'hc^  genm  hzntox  dttlum  ^ 

Fruftum  fert  exiRuum,  maj^nitudineCerafi,  colore  qualis  Aur.mtiorum, nucleumintuscontinen-  • 
tem  qucm  Cofcw  nuncupanc.    \L\  hoc  frudu  perclcgans  fit  oicum,  colore  Aurantii,  clui  jucurulum,  " 
«dmodumu.  filubre  affuctib.   S.int  qui  h.inc  (peciem  Palmx  priccdcntis  ^beminam  facifint. 

Huius  fom  anftin  idiquanun  Palroanmi  ad  fcripturam  apciora  comraendabiUoraq,  liint,  un Je  Indi     ,  '  ' 
its  utuntur  cliirt* loco.  Folia awem  viri  loogitudmcm  xquant.  ^  ^   , ,  ,  , 

Simili.i  foliaj  cum  inteRr.i,  tum  per  medium  lecundum  Jongitudinem  leaa,  MaUccnfibuUh  cha-- 
ra&enbus  uilaipta,  ab  Holi.nuiis  ex  Java  (unt  reUta.  Ex  hts  habutt  Clufius  cubituni  longa,  ex- 
^tmmicadbas  umen  reci(is  [nam  iiucgia  bicubit.Uia  .lut  longiora  funr]  focutidum  medium  iicrvum 
per  lonKimdincm  cxcurrentcm  corapkcau,  &:  binas  fer^  uncxas  Uca,  utroque  Utere  exteriore  (e- 
cundum  longitudinem  tnbus  vcrfibus  infoipu:  vidcb.it  &:  auzquataorvertas  infcriptos habewnti 
pra:tcre.a  librum  76  foliis  conftantcm,  non  integris  quidcm,  ledqns  extremitatibas  recifis,  per  mo- 
dium  folium  jiecundum  ncrvt  longitudineiu  feda,  utrinque  quaiuor  visrhbus  Uylo  ftmeo  exaranf 
crant  ut  aoud  iilos  mons  ti  ibi.s  locis  pcrtufo,  in  mi;Jio  vidclicct  &  duabus  extremtcacibus  fimi- 
culo  traicawptaas  utrinque  binis  alicrculis,  quibuscontradofantculo  tegcrcntiir.  Sed  &  ea  foha 
oux  nandfcdMT,  «c  aiiquocalia  quse  apod  diverfes  oonlpiciebam,  ab  nna  excrcmitatc  pertula  crant, 
&  charaaerc  quoptnni  in  capiic  nouta,  ut  fjmioib  ooonexorura  foies  dif^icipoaoc.  Intet-  •  . 
luEcbam  oorro  ex  tpfis  Indis  hos  charaaeiw  noftn»  nom  esanii,  hoc  dt  a  fiii^Em  ad  datram 
ftylo,  &c  £a  aucem  foUa  Palmx  ooodtene  iMO  crant  Scd  pecaliaris  Ufius  eeoer»  m- 
ns,  qfus  Javx  inqplis  Lmor  appelUtur. 

£.  fdm»  cocciftra  ffura  ovsli  C.  B.  Coccm  d«  AUUiva  Park.  JNiw  InJkM  mJ  wmmm  uMmt,fa» 

Cocci»  dc  Maldiva].^.  ^ibufJtmTtvKn^i. 

G4ITC 

Niecr  cft  Coco  de  Maldiva  cortax,  &  nitidior  vulgari  Coco  (eu  Nucc  Indica,  figura  ovali  magna 
ex  p^e  nec  iti  lotnnda  ut  vulgans.  McdulU  five  pulwi  interior,  quis  ficcata  dura  admodum  eft 
&  candida,  nonnihil  t.imcn  ad  p.illorem  inchnans,  m  Tuperhoe  lidbU^dt  SC  Vaide  porola^  fluUo 
iaporc  cxoeUenti.  J.  Bauhino  fungola/  conliftcntia  quani  videmlis  ilt  fan^  nUQiro,  oolore 
fiim  in  loteo  cineteo,  innn  paMfi),  fibrii  Tarpafum  tabinde  Mnugpnett  8c  oroceis,  giifin  m- 

''^lmirx  quas  vidit nnces J. Bauhtnus  pedem  kmgir  fuere.  rotonditate  quantara  n«  ttttb^  ™*- 
mbus  amplcAi  poniit :  pars  compreffla  erat  fex  undas  Uia,  in  qna  ampluaitoranwn  appatebata» 
aUo&udu  fcpatatum,  ita  ut  gsmcllus  fiierat  fruftus:  conjunaoium  tmaam    mBeniem  nwle 
maanitudinemapparebac;  ucriulq.cipacit.iserat  infignls:  cortcx  durus  &  fpiftiis  qualis  .lUts  micibus,  •  C4/«fe  iw- 
taSu^  ftrfi»  obuquis  longis  excavatus,  colore  nigro,  pulfatus  ollx  jriodo  rclbnans.   Sic  corticera  |*J'""r'* 
etiaraviIkjfiimhjSetut.ilixNuccs  Indtcr.  '  .  m-/«iK 

Vulgari  fama  accepimus  (mqoit  GarcUs)  infiUas  Maldivas  aliquando  Opntmenteoi  liuliej  fed 
inuiidatione  nuns  (ubmcrfuni  has  infulasdfedfle:  m  quo  obratz  PUn» fneriiit  que  hos  Ooocoi  — ^ 
fliQttdiiient,  qiii  terr.i  indurati  m  hunc  modum  confpiciuntur.  Suntnc  vcro  e|uldem  gcncns  cum  .  ^ 
noftris  6dl^  judicari  non  poteft,  cum  hadenus  nerao  folia  aut  arbons  truncuin  vidcre  pocuerit ;  lcd 
ioliGood  in  Hois  qidantur,  nunc  bini  oiMijunaiiQ,  interdum  vcro  fineult  ieparatim.  Scd  has  ne- 
mini  colUgcre  licet  nifi  cum  capiiis  peiiculd^  ononiam  Regis  efie*afleruat,  qiucquid  de  man  io 
limsejiatur,  qux  resmajoremauwritatenlhnicNude^  ,  ,    r-  *  • 

EriraimrarotemcxhisCoocispulpa  fiwinedBlla,  deindecificcatiirati|aehidutefeiteoquovett. 

•^%mnnendanir  ab  ipCs  incoUs  8c  i  WUlabarcniibus  (ot  oftatur  Aoofta)  non  modo  h  plebe,  fed 

h  rceibus  &  prindpibus  viris,  ut  in  omnt  fiac  motbonitt  ffoM  ad  cam  oonfugiant  tanquam  adyim;  ■ 

lacram  anchoram :  verum  prxcipuc  advenfts  venena  Valerc  ««litor  i  Ront  6c  m  eam  gratiam  cx 

illopocula  quxauro  vclargcnto  evctpiunrur  ad  .iqu.im  bibcndam,  in  quam  ex  catcnuU  ni_edull« 
-  ipfiiis  Oxxifragmentum  pcndcrc  (inunt,  libiq,  ccrto  perluadcnt  lUis  qui  aquam  ex  his  ooculis  hau- 
nuntnuUum  venenum  noccre  pofle,  futurolq,  immuncs  amulns  morbis.  Verum  cum  hxc  ali.iquc 
q-uT dc  nucis  huius  viribus  tradimtur  vulp  pOtltiSPCrfiufidne  quam certis cxpcnmeiuii  conftant :  fiC 
incdici  nonnnni  (e  nuUo  liicceffu  ad  pratdlfloi  afteftuiiit  ofilB  dleaainnenc  :  alii  nc».aai  DOtiusooiw 
pori  mfenc,  qu  im  iiv.im jn  aUquod aut emol6racnBini oonlene  fc  eQcricocul f^duatte dicam;  us 
lecenlcndis  &  expcndcndis  non  immorabimur.        *  r/i    j-  riL 

Quod  flttinct  a  rpedficam  qualUatcm  promovcndi  partum  difficilcm,  &  rcfiftcndt  inlultibt« 
Epilcpticis  CJU5  non  un.tni  cxpencntiam  habent  fpeaadifimi  aliquot  apud  nos  Mcdicuue  Corypha, , 
&  tcltan  de  fcliciiiuuis  lucceffilys  queunt,  inquit  GuU  Pilb:  apud  quem  plnra  vide  m  MannilM 
Aienaccap,  19. 

..         ■  •      .  .   !   .  • 


Digitized  by  Google 


1  i6o '        Historia    Plan  tar  um.  ■ 

7.  7aUW  ^mmi^H,  M.  ttSam  bJieM  cmi£et  m  mulu  frot>Atrm$tu  Ji/m3t>,  frutiu  Prmt. 

fnwi,  j 
H.M.  ..... 

_  ^     In  arboretn  excrclcit  jo/bE  magnitadinis,  40  circlrcr  pc^lcs  aham,  caudioe  crafliD  uti  Ttnjr^,  qui 
•  Duat  trffw  circukribus  &  extuberantibus  *  annuli;  undiq,  circundatus,  &  oortice  cradb,  cinereo^  (quamolo^ 
tntmi^Mt!t-  "^^^  purpureo  obdDiAiu  eft ;  lignum  albicans,  molle,  cujus  matrix  flavefcens.   Cum  vero  ar  bor  fuc 
irveJigu»-'   primum  c  teri,i  crumpitj  nullum  c.iudicis  fiinclamcntum  fub  dio  obtinct,  fed  Conus prodjt  foliaccis 
rumtnerrvM-  tegmimbui  coopcrtus^  qui  dim  undiq,  iefc  aperic,  ac  novelii  foliorum  liu-cuU  [folia  compoiita  j 
toifi  mutm  tribas  fiinper  iafajnendbascfdbiibiis  (m  inleriore  lexdecimj  in  meifo  novem,  in  fuperiore  (ene 
dtftMtHm.   o£to)  cx  eoprodeunt,  pedetentim  fbliaoea  iOa  cpgmina  (afalerantur,  ut  qui  prim6,  fenn^  planus 
eratotmi  apex,  acutius  fentim,  tand6nq,  rotundum  acqmrat  cacumen,  ulquedum  obcegencia  illa  folio- 
h  rr.infitum  concc^ierc  cc^anmr  folions  (urailis,  qui,  quo  magis  adoleicunt  eo  magis  explicantur,  fo- 
liorumque  illa  operimenta  versijs  latera  diducunt,  att),  it4  lobon  furculi  nvtjon  fpaoo  tqdigeim 
mans  reclinant  &  ad  latera  wgfuntt  dontecanMm  ipbnciudicis  periphenam  arcumfeftim^bB. 
/  innpis  mnc  &  marcefcencibus  eorum  primis  tegminibus,  qnat  dein  decidunt  &  (ui  Itigmata  rdinquen- 
do  circulanbus  prominentibiHq,  .ingulis  cim  cmeunc.    Poft  hacc  inter  ipfas  arbons  frtMjdes  novus 
oricur  conus,  pnoti  pLuic  fimiliSj  c  quo  novelli  folioruni  .il.uorum  rami  [  potius  nov.i  folu  pinru- 
tal  denuo  prodeunr^  quz  folioruni  produ&io  totics  renovacur,  quoad  mti^bus  enitcndis  a^  jic 
$non  quo  temporc  conus  in  hum^  caphis  magnimdincm  ai^emr,  ac  ondiqiie  U&  aperwnd» 
pliires  ramulculos  reflexos  frudibus  omatos  exhibet,  &  iimui  ac  aperkur  novus  ex  ejus  cavirarc  e- 
mergit  foliigerus  conas  qui  cum  denu6  augetur  aperimr,  ac  novellos  fbliorum  ramos  undiq,  cmit- 
tit,  ecce  novus  ititus  .uicft  fi  iKftipromus  com.s :  qu.r  foliipiomi  &  frud^igcM  Coni  viciHlrudincs  toties 
fiunt  quoul^^  viget  arbor.  Contingit  quoq,  nonnunquamut  cx  uno  truncoquacuoraut  qumq,  vertioeE 
enalcantur,  quum  caudice  ad  vigmti  circitcr  pcdum  alntudinem  au^  fhlftqpromtlSOaniailOQ  almni 
fed  plures  includit  novellos  conos,  i  quibus  toddem  prodeunt  aiboris  TCitioei^s  id  tUMn  rtii&  oUc» 
vamr,  &  (ingulis  arboribus  fimplex  plcrunq,  adcff  vertex. 

Qiioties  folia  cum  foli.\-ci5  coni  tei;mmibiis  ni.ii  cefccntibus  dcciiknt  ( quod  lcmcl  intra  annoin. 
aut/clquiaimum  contingic)  todes  ctrculan  prominentique  annulo  caudex  cingicur  &  augetur. 

CotiBS  conftat  c  plunmisj  oUongo  teieti1»s«  cnlSs  conaccis,  dcnsaquc  lanugine  vdtitis  folii^  - 
hniigiiie  ver6 detrita  viridi hifcis;  qiueapettbcoinoenifflpentibttsfbiiispiinnatis  (vt  dixiniiis)  dew 
cidont.  . 

Fo!ium  ptnnacum  integrumoAo  peJum  mcnfuram  Ion|^tadine  h.iud  raro  fuperet;,  ejus  pediculus 
iaturatc  vindis  eit^  ac  in  lupcnorc  Itmbo  exiguis  fpmis  moiuta:  pinnx  autem  feu  fbliola  mcdue  coftz 
adnexa  atro-Ticeneiitia  fiipcrnc  (plcndent,  mfernc  nequaquam. 

Frudipromus  conus  6  roulcis  iinguifbnmbas  involuoii^  vefis  fiaAuum  loGulis  compaoitui;,  klui, 
ceis  c^minibtis  involums. 

Sunt  autcm  fracflus  obloneo-rotundi.  pnmis  m.ijoribus  haud  aUimiles,  quos  tegit  cortex  glaber, 
viridis  ac  lutens,  poflea  lubilavus,  &dein  rubekens,  grati  duldlqi  (apons^  cui  lubjc<^us  cortcx  ni> 
fus  ac  hgnofus,  nucleum  continens  candidnmb  lipore  cailansis  luud  aMimilcm. 

Ubi  cranrveHim  diflecamr  «aodex  gattas  eqramit  pdluddaii,  quc  radiis  Solaribus  '"^^**'^nmt 
cryftallinumq,  gummi  infpiflantur. 
tmm,  Crefcit  hxc  arbor  locis  montanis,  petrolu  &  arcnofis,  in  Trrfiftonr  &  CourQtuuda  IPrAmciu  Ma. 

Uhar^  necnon  in  Japonis  infulis  RonliiM  8e  Ltquat.  Indifferente^quocunck  armitempore  vialfini» 
^nei  faas  patitur,  &  fbliipromos  fruftiprom61qu6  prafeit  oonoi^  etq,i  qniniD  iext6fe  diciiBr  fii^ 
tioiiB  anao  ad  ceticefimum  ScuJtrafrunferaefl. 

Carterum  arborishajus  ranta  eftfcmlitas,  ut  rectfusejuflem  ramus  terra:  vel  leviijs  co.iinuflus  in 
ri©v.-im  arborem  progerniinet :  quinimo  CKpcnmcnro  cornj>crTum  diclcur,  rqctfliun  tmnci  fnifium 
*       novas  radtcCb  cmittcre  Sc  in  arborcnt  denuo  renafcu  quodq,  magis  adhuc  mirandum,  ii  vei  per 
■    -        annmn,  vcl  per  plures  annos  c  ccrra  evulfa  fervetor  fuxa  arbor,  &  poftea  terrae  oocnniitttfar fvnre- 
Ibere.   Qiue  de  {ymparhi.i  hujus  arboris  cum  ferro  habcnt  apud  me  ccite  fidem  non  inveniunt. 
'  FruAibusTefcannir  Malabarcnfcs  cum  faccbaro  Thomxo,  alioquin  alvum  relinquunt  aflnclarn. 
Succus  c  novellis  foliis  cxprcfllis  actj,  cxhibitus  inteftinoriim  crudatus  compefcit,  ftomachi  ardorern 
fcdat,  &  vornitui  crucnto  mcdctur.   FruAigenis  conus  contufus,  &  in  cataplafinatis  formam  reda- 
dus,  lumbilquc  applicatus  dolorem  nephriticom  ti^,  &  involuntariom  fomnil  ia  gonocrim  e& 
fkxum  miogat.    At  vcro  ^  fiuSibus  tcncrioribus  in  aqua  decoAis  mcdicamentum  paracur,  quod  vo- 
mitum  ctenuo  vencnculum  cgregle  expurgat.   Ipfiusarboru  gummiaflumptum  quibufcunq,  vcQenis 
rcii(ht_,  .r.q,  cx)qj  gallina;  ftercorc  mixtum  &  locis  applicacum  viperarum  morfus  imnhcc  lanat.  Ex 
I  arborjs  uuncojauonenfes  farinam,  ex  eaquc  pancm  conficiunt  Stgom  ipfis  diAum.  DenuL  li  Ma« 

labarenfes  qd  i  D*.  Thoma  fc  converfbs  prohcenmr,  tempU  foa  ifidbns  lefiis  fidiis  Injus  aitoris  ex^ 
omant  at%  hanc  eb  caafam  ar bor  ha»  Ftdm*  £  ^  Anmm»  4m  ^gmim  k  laBtum 
igipellatar. 

Gfini  AnAores  noflri  c  farina  crunci  hujus  Arborib  J.iponenfes panem  conficcrc  affirnienr,  Sjgom 
ipfis  di^m,  non  video  quid  obftet  quo  minus  arbor  ipla  polfit  efK  Paiimim  rtftrtm  arier  fMrimftr* 
C.B.fca  Sagu  Amboenfium^:  mhil  tamen  affirmo;  fbrte  enim  h  variis  Palmarani  i^eeid>us  divcris 
in  lods  fiat  farina  SagM  feu  Zagou  difka.  Vanant  cti.im  pcregrinationum<confcripcores  in  hidoria 
Zt^.  Alii  cnim  fannamcam  hen  aiunt  c  medLJla  c.ipitis  cujufdam  Palnut  m  Ternatc  infula  na- 
fcentis,  cujus  fummum  faftigium  in  orbicuiacum  caput  infiar  Brailicx  capitatz  cxmberat :  alii  cx  ij;io 
truna  bgpoj  malleis  Arunduuoeis  contufo.  Dc  hac  fanna  plura  vide  in  capite  de  Palma  foiio  iim- 
pBdpliGMiUaibeiBfararf.  . 

.8.  FMm  ' 


Dlgitized  by  Gopgle 


JLib.  XXIV.     'De  Mmhs  caudice  fimplici  m>i  ramofa. 


8.  PinJoba  BrafiUtnftbm  Marggr.  PinJova  ViCon.  hau  Brafihanis.    Vaima  Brafdtenfii  caudict 

gUht,  fru&u  ovi  gaUmacti  magmtnJmty  tSf  fgnrd. 

Palmx  nudfera  (pecies  cftj.  ciudicc  utplunmutn  cradiore  qu\m  Palma  coccifera,  procericatc  x- 
quali  vcl  etiam  longc  majore.  Caudex  ehim  crallus  ad  quatuor,  quinque,  aut  fcx  pcdes,  corticc 
gryfeo  (cu  oncreo,  glabro,  in  cmo  vibices  vix  apparcnt,  (ec^s  quam  in  CotfHtno.  Feha  fert  ut  illa 
alata,  (cd  qux  non  ita  morbemdcpcndcnt,  (id  maxinum  partem  ftanc  furrc^ta.  Propc  fblionim 
exortum  etiam  rami  provcaiunt  dependcntcs,  qui  profcrunt  raccinos,  quatuor  auc  quinq,  psdes 
longos,  plenos  floladts:  poft  quosetiam  racematim  proveniunt/r«<,"/*/,  vel  centtun  in  unoracemo, 
ovi  gallinacei  hgura  &  magnitudinc,  aut  paulo  etiam  raa)ore,  faftigium  liabcntcsacuaiinatum,3ltcra 
«ctremitate  inJidcnt  calyci  vel  cupulx.foliis  triangiilanbus  conOantt.  Maturus  extcrius  c  viridi  flavcfcit, 
vclctiam  brunncfat.  Cortcx  cxterior  Hlamentofus  eit  ut  in  Ceco^verCim  haud  aafluSjfcd  dupbm  an- 
tum  crafficicm  tcftx  ovi  gallinacci  h.ibcn5,  qui  incifus  detrahi  poteft :  iUo  darafto  apparet  panca 
caro  crocci  coloris,  nullo  manifefto  lapore,  qux  ab  ^chiopibus  cum  fanna  comcditur :  ha-c  anibit 
nucem  duriffimam,  ovalem,  C)uQcm  ferme  crafficudinis  cum  Coco,  veruru  caret  tribus  iUis  for  imi- 
nibus:  hac  difculsa  apparct  intus  in  cavo,  pcr  mtcriHtuim  morc  juglandis  diftuiilp  nuclcus  magni- 
tudine  Juglandis,  candidus,  duriu(culu5,  l.iporis  ut  Coeo,  fed  pauld  iiccior^  neqj  tani  fuavis.  Colli' 
gimtur  pci  cotum  annum. 

Ex  carnc  crocea  fit  olcum  croceum,  quod  ia  lucemis  ufurpatur,  e  nuclco  limpidiffimum  per  ex-  Vfut. 
prcffioncm  ad  condicndos  abos  tiuandiu  rcccns  cli:,  &  indcm  ad  hiccrnas  quando  vctus.  Utrumque 
quahtate  fneidum,  &  illud  c  nuclco  exprelTum  loco  Roiacei  olei  uiiirpatur. 

E  fohis  arboris  iiant  tc<fla  domorum,  ftorea:,  corbes  &  alia. 

E  faftigto  arboru  gummi  pellucidum,  odoratum  &  pulchcmmum  fluit,quod  in  locuni  iVrablci  non- 
nunquam  venit. 

Poftremo  nicdulla  coloris  albicantis,  &  recentcm  Jiiglandem  relipiens  in  voticc  ligni  oontinc- 
tur,  optimum  aUmcntum  ii  cum  iale  &  pane  comedatur.        •  ^ 

Lignum  albicans  &  fcabrofum  corticis  loco  habct  harc  arbor,  ligni  autcm  loco  fungo/afti  &  intui 
filolam  medullam,  facUc  combuftibilcm,  c  qua  ianc  6c  fortiflima  lixivia  norunt  conhccre. 

9.  Talma  Brafiltenps  qutnta  fen  Jucitm  Pifbni.  Vai.  Braftl.  acultat»,  fruffu  Prunt  Damafuni  mag- 

nittdine  &  figuTd. 

Arbor  eft  mediocris  altitudinis :  fi-ondcs  fpeites  Pindovam,  ii  cactera,  Palmam  dac>^'lifcrara  rc- 
prscfcntat.  Truncum,  ramos,  atq,  folia  habet  aculeata :  lignum  vero  nigrum  3c  duriflimum,  quo  in- 
oigenx  (agittas  exaiperant.  Fru(5tus  pfodudt  rotundos  racemanm,  Pruni  Damaiceni  inagnitudine  & 
figura,  ico,  loo,  &  plurcs  atiquando  uno  eodcmque  racemo.  Sucs  &  Simia:  lis  faguiancur.  Olcun» 
exmdc  lim\)iailBmum  cxprimitur,  iildem  uiibus  quibus  nuces  Pindova:  iiicatum,  magnique  fit  apud 
omnes  pailim  incolas.  Fniclus  hi  cxtenui  nigricant:  nuclco  iunt  aibo  non  irrfuavi,  prjcicrtim  rc- 
cencL    £x  hUsBrafihani  filum  dcduamt  tenuillimum  &  ibrtiflimuiu,  rubicundo  Sericu  pcriimilc. 

10.  Palma  Brafilitnfit  Sefiima.  feit  Aquc  Pifbnis.  Palma  Brafil.  vinifera,feliu  cintreu. 

Arbor  cft  mcdiocris,  foliii  cincreis.  FruHiu  fcrt  raccmatim  Pruni  m.ignicudinc,  flavos  ubi  matu- 
rucnnt,  dulciffimi  iaporis,  nuclco  albo  ac  pergrato,  ex  quo  incolx  vinuiii  conhciunt.  Nigritx  itiani 
appellant  proprio  idionute  Ca:oli.  Fanuliaris  eft  hzc  arbor  firalilix  S:ptcntrionah  nOn  Au- 
ftralL 

11.  Pahna  Braftlienfii  oHava  Iraibi  i^JiSrf  Pifbnis.  PaL  Sraf.  farinifera.  AnTri  LCiii?   <</ f/, 

Palma  Amtricana  fruilit  raccmofo  C  Bw 

Prxcedcnribus  maior  eft,  famihans  'm*Fira:inmg^  fylvis.  Ad  fiimmitatcm  illius  da:a  ramos  m<> 
dulla  continetur  candUiffima,  quz  cruda  vcl  etiam  coAa  cuni  carnc  vet  olco  intcr  bonos  cibos  nu- 
nieratur:  Subftantia  vcrb  dunor,  candida,  qux  contula  cogitur  in  mailam  iarinx  timilem,  unde 
placcntulx  non  ingratx  iiunt ;  ex  iiicco  vcrb  ilhus  pulmentum  admotlum  dulce  &  fuavc.  Frudus 
quoq,  pioducit  (apidos  6c  dulccs :  rcmcdium  contra  ramem  illis  qui  pcr  iylvas  cas  6c  vaftas  (blttudincs 
peregnnantur. 

Lcnus  Tri  IruiSum  rotundum  tribuif,  Prunctlomm  Ipccic,  fedin  racemum  congcftum  tantx  mag- 
nitudinisac  ponderis,  quantum  homo  vix  unamanu  attoltere  qucac.  Scd  mcri  lunc  nuclei,  &  quj- 
dem  Ceraii  nudcis  niinores,  quorum  q^dem  iit  ulus.  Scd  6c  teneram  quandam  gcnt  fiimmitatein 
intcr  folia  [  )unioiuin  arlx)rum3  quam  m  abum  cfedebat  cum  Sodis. 

Frudub  raceinii  pixccdcntem  Palmam  refert. 

12.  Palmahibdts  Jiu  Rtgalii  Jamaicenfii  &  BarbaJenfii.  Palmiftc  Franc  D.Rstbefort.  Cfjt 

€a]bl>age>tTCc,  0?  ftolimeto  copal, 

Recbtfort, 

Arbor  eft  grandis,  rcAa,  altitudinls  "  immenfx.  RaJkes  (iipra  tcrram  atcoUit  in  drcuitu  caudids  *  Aix^if^.fe- 
ad  duorum  triiimve  pcdum  attitudinem ;  (imt  guidem  ex  parvx  refpcAu  proceritatis  arboris  tiuam  tttitudt- 
(iiftincnt,  verum  adco  coofusC  6i  dcnsc  mter  (o  impUcitx  8£  intcncxtx,  ut  ei  ftrmanda:  5c  itabi- 
liendx  (uffidant.   Hocinlupcr  Deculiare  habet  hxc  arbor,  quodcraffiorfit  pleruntj,  fupcm^  quiro 
inicriuf.   Ciim  junior  adhuc  cft  corticem  habct  tenerum,  canelcemem,  ad  (iQgulos  circitw  P*^** 
circuli$<liftwdjm,  undo  xtas  arborii  innotofat,  novum  onim  quocanius  acqiurii  cuculum-  Verufn 

Ziztz  «uoi. 


c  menfibus  unum  aliq^cm  d  rainiuis  [rciTUus  tolib  1  abnat  hxc  arbor,  8c  coraoem 
t,  qui  ab  infra  primo  aWccdit,  cftque.quatuor  vcl  (fimq,  pedcs  longus,  duos  ctrocer 
coni  prarparati;  Indjgcna:  Tacbe  vocant,  eumq,  ad  culinas  iiMegendasMtiibene;aHi(( 

1  conclaviA,  qucrnadn«>iuni  Sc  f<Mi,?  ;v.iiionKis(ip.-rieiiiliv. 


cum  adolcvit  &  ad  ftatuni  pervenit,  aJco  (blida  &  compaaa  cvadit,  ut  non  ajiiplius  id  obk 

^fminH'.«  f"ii  rirtiamm  mulcis  *  rami»  pii^dljs,  CWWidatJS  &  polids  cxornatur,  od  ut^^ 
ccmP^^ir,>um  innumcns  v.nd.bus,  oblong.s,  anguftis  dclicatis  inftrtiai  mjrabilem  arbori  granam  &  dccorem  oonci. 
c^Jicwos  TA-  ji^j^j   Ramuli  tcnenorcs  nccdum  pl.uic  c^cpanli,  in  medio  aibons  fett.x  attollisntur,  (km  intenill 
nm  wcM.  1     u  •  •  „i  circumcirc.i  incurvati  dcpciidem  pulchcrrimac  coi  ona-  I iicc.c  ereaos  cmgunt 

•      Singulis  ferc  menfibus  unum  ali^^an  i^.raimilis  [rcrtius  folnsj  abncjt^hxc  arbor,  8c  corticem 
qr.cndam  cxuit,  <j 
:  Utus,  crafltne  con 

iiiaruin  a:dium  coi.,  ,  c   /       ,r  n 

In  imnnutatc  tninci  nicilullam  quandam  coiuuiet,  aibam,  tcncrnmatu  6c  lapKniiimaai,  giiltu 
ODds  fi  cnida  OOniedAtur,  verum' cpi^  fiC  OMidita  cuin  foliis  multis  tenclhs  &  .ilbis,  quxcam  un- 
diq,  contcEunt  &  obvohunt,  intcr  delic^tiora  AnuUacum  fercula  locum  non  poftrenjuni  fibiTea- 
dickt.  Galli.  &  noftratcs  etiam,  (uMUmMm  lunc  meduilofim  Gum  foliis  Mm  mTolvcQtitat  Om 
Je  Talmifit,  id  cft,cWai»  CBr«fimlPilm«VQGa«;,  q^onism  eam  juteubiiiMogaaiit  Cmdm  le 

aiiarum  nerbarum  loco.  ,  jfr,<--t 

Sitiuis  hofusarboiis  tiuncumbifanam  in  longum  hndat,  eximittiue  (  quod  hau  Facde«ftl  Jolf. 
ftaninani  intcr.orbm  filamentofam  ^  (noUiuCcuUm,  quod  reftat  ligniKn  ita  cxcavatum,  poiliaam 
craflum  canalcs  longos,  aqu«  deduj«nd«aimillodifl&nos&ad  durandum  h  Ezeo- 
dem  nigricante  coloi  c  njturaUttr  imbum^  quodq.  poliowam  &dk  admtttu^  mulu  &  rm  «ifiob 
■  aIjiiq.uBeniiliadetornancur.  -  .     ,  c    .  .\ 

^Eftmmo  fcaw  cacumine  eminct  florum  8c  fiuauum  mvolucrum,  bpatham  vocant,  extcriusca^ 
ir  fcerT;  intus  c  rubro  deauratum  Ma^i  infiumeros  flavos  arbulculx  ceu  foop*  cujofdam  viznilii 
adnatcentescontinens:  quibus  deadennilN»  iocoedont  fruSm  rotundi,  ovi  gallinacci  magnitudiiie. 
Spadia  feu  vag.na  ad  tloi  um  &  h  iiAr.um  duni  adhuc  tenelli  (unc  tutclam  comparata  utrac),  «xtreml. 
tmaoita  cft  medio  crafla,  ab  uno  lacerc  nma  in  longum  filla,  c  qua,  cum  maturcfcerc  inci(dunc 
flores  Jk  expandi  rcquirunt,  ramuks  feu  arbufiail»  cui  accrclcunt  foiis  cgreditur  m  diofUHmk 
m^m  Arbor  ha:c  circulis  annularibus  c«idicb  cum  Todda ^nna  convenit,  furamitate  «iaiLBnU 
cum  pra^ccdentc  Ipccic.  Capite  dctruncatoaiborem  periieafirmfflt  noiinulli,ncgancaliL  ; 

IJ.  17fWMrHi«  Marggr^  8c  Pii.  TslmaMrafilmfu  fmrm^trayfrMam  Prmi,  cupuU  wfiJtme. 

m 

Pilni.T  fpecici  cl>,  lidt^IJerj-  per  omnia  firailii,  cxGeptamagmnidme  minore,  acouddfiiljaiiaa 
'  ■    /Int  imnola.  Hos  ut  tJur.n^r  Fruaiis  (  qui  8c  Unwiw TOCatnr)  fcrrfacemarim  ut  MA* ;  quiliiiec 

autetn  habct  magiiituaincm  P;  liu,  Sc  cupiJi  fquamofi-  inlidet,  cut.cula  gnlci,  pulpi  lutea  filame» 
tosi  pauca  dula  conftaiis,  incus  contmct  lapidcm  durum,  in  qponuclcu,  canu.dus,  eduhs. 

E  6ortice  nuclci  applicato  tubo  fit  inftruracntum  ad  hauriendum  i>ctum.  E  ligno  hujm  arboA 
Cquod  fil.imcntofian  pl.iuc  cft ;  cacfo  Sc  contuio,  Iine alia opwa tit  lanna,  UUmFsmisdt  MB 
dida,  Bralilijniibu*  Uyucun,  coloris  rufelcentis,  qia  otanturinadefta  f arnc  de  ili&m«K»  ad  p». 

ncni  conficiciKlum.  ,  r    ■        j         i  r 

Rami  hujus  atbons,  fcu  potius  folia  lcnti/Iima  funt,  undc  lerviunt  ad  tcgcndas  calas,  8c  ad  vm- 

,    •         aendi»m»idc«)<^.iT"Kninsiis(unt  itincrantibus.    ^ 

E  frudu  iu  olcLin  i  Pindobi,  vald^  medicinaie»  unpnmis advenis  Raianimpiiiidnfas 

vcncnatas;  nec  putoprxltaiumsrcracdium  daiiconoraiUadiiialBin.  ^ 
la  if  &  aiboieoafciiur  Fdypodinm GsngpMU*  qamttfam.  pcdieted bibaidani. 

14.  P«&M  An^/M^WM  MiiidiU^tfPUb^ 


FamiUans  cft  prsfeauris  Ceerx  &  Maranhm,  Fniaum  fatuniam,  edulem  ata  dukera,  ovalt 
etiam  magnitudmc.   Cortice  eft  nibicundo  nigris  nyodili  Imw TCIO  nibia  iihai  imipii 

fiuoit  ab  indigBnis;»  uc  iUs  w^»l*Ttim  vice  utantur. 

'  BudGeris  teft  pnefecl:iir2  S.  Vincentii,  cortice  fi^inis  armato  :  nlateric  duriffima,  ex  fittlt 
aicoc  nigriodon.  Fruaus  fer^ovi  colurobim  magpitudme,  edules  &  laos  gratos. 
^finus  brevisdlPifein  lumim  aifaorum  defcriptxmft 

16.  Jtcar0&  jMtar*  BrafiUtnftbm  Marcgrav.  Gika^  Ptloil.  P^faw 


Cmutkt  tenui,  reAo,  glabro,  gryfco  cxfurgit,  more  Palmae  coccifera,  ftd  vix  dimiduE  alnoidimi. 

Flofculi  parvuh,  tnpetah,  ex  aJbo  lijbflavclccnte  111  ramo  duos  circiter  pedes  longo,  m  multos  r». 
muloi  tnpcdaici  plus  mmiJS  cxpanfb,  c  iiliqiia  ibvcfcente  egrello  numcroiillimi,  in  imdio  alsqaoc 
ftaminula  tlava  habcntes.  Flori  (uccedit  parvulus  fruiim  iigur.i  Coco  [  Piloni  parvuli  fruftus,  race- 
mofi^inftar  Palnunun]  Supra  filiquam  .(quz  ainbit  fuo  exortu.  ceu  vagina,  arboris  quali  caudi- 
oem  )  foBa  in  (timmitaee  pTwrcniunt  alaa  otin  Pdma  oocdfen,  led  breviora,  nec  ak  ita  long*  ac 
lat.i-.  In  (u!ii.nit.nc  aibons  plcranq,  folium  convolvjcur,  ftans  eroAm loftw  nfttH& 
lencus  cft  floris  ramus,  6c  pto  lcopis,  imo  iiagellis  poteft  ulurpaa 


17. 


Digitiiedby  Google 


t 


jLib,XXIV*     l)e  (tArbonhtis cauf^ejm^  nmrmofa, 

XI,  Vdm AmtfkiUM ^aufa  CB.  Paima  Harrt  Park.  Palmafacu  Httrs  Ll^  PMhuBr^^Iim.  ' 

Arbor  cft  ingens,  trunca  multis  (pinji armato  tenoitMB  8c  pungentibiu  infLu-  .icuurn,  Rochcfortio 
lacis  fcu  pknis,  djgitum  longis,  i'.i;jKi!blp:i  fiKUra,  poliris,  colorc  c:  rubro  nigricanrc:  foliu  Palnw 
.  ledlongioribus,  ligno  nia;  mori  nigro  limiii,  qucxi  fcrri  ntodo  in  aqua  fidit :  quare  Barbari  ex  eo 
C0&  ooaHciunt  atque  monilui,  adc6quc  durtun  ac  validum  e(l,uc  ex  00  figictx  quafvfs  ferreas  loricas 
penetrare  poffinc  Fru^m  edic  pilx  luferig mMpiinidine,  alceib  eittremo  guodammodo  .icur  mi. 
[Pilbni  rooindum  ut  citerx  Palmx,  led  non  um  nioemofum^  riucloo  intus  albicantc,  pingui,  kd 
non  o\\xV\. 

Rochefortius  arborem  totam  echinatame&  ait^  per  trund  ramulos  &  folu  rigidis  8c  acudffimis 
fpinis,  nec  impun^  traftandis  obdtam»  tpst  fi  quom  oompltogant  pcriculoftun  nec  facili  modka» 
Inle  vulnus  infllgnnt  ni  remodiisidoneil  WUpelUfC  iuocurraiur.  Qjiodrca  Nigritx  ancequam  eani 
aning^t  iene  in  circuicu  aooenib  acolem  an^uniab  FruAum  grileura  durum,  totutildumj  nu» 
cienfflciaiMnaimcUudereL  F«fta  InbiiiabiiKifiamTiiium  qnoddam 


lim  Arteafive  Faufel^  ftve  AvtUana  Iniiana  vefficolor^irk.  Fat^el  fve  Areca  PaJma  fcltu  J£ 
Palma  ei^m  fmSm  J^gflit  Fiufcl  Mtanr  C  fi.  Ano*  fnn  FMfti  Qec,  C«m-' 

gan.u.  ' 

H.M. 

Arbor  cil  proceraj  altimdino  Tenga  fcH  Cocci,  raJiet  nigricantej  oblooga,  rpithamam  aail^  rar 
dionlis  ofticantes  &  rufas,  qux  intus  lignofb  filamento  funt,  ex  fe  diflnodenSj  mm&w  sadioem 
l^ithamam  craflb,  in  rummitatepaulo  minore,  eorticc  obdudo  viridi-claro. 

RMiei  [vci-ius  folia]  cx  caudice  decdlatim  bini  ordine  prodeunt,  ex  (e  mutuo  cmergenteSj  com 
pede  fiunmitatem  caudicii  inftar  v.igina:  fcucapfx  rotundx  ac  cbulx  circuniplcctcnccs,  exterio- 
ribus  interiorcs  circundancSHis^  ac  nmul  capuc  oblongum  la  iiimmicatc  arbons  quod  craffius  eft 
ipfb  conxMc  candidt  infeimre,  conltitiienahis;  rami  exteriores  pede  &k  ac  rupto  poft  fiic- 
oelEv^  luo  tempore  decidunc.  SunC  antera  mmi  hi  (eu  fblia  pinnata  peAinatave,  cofti  medil 
cui  pinna:  feu  fblia  adne&uotur  (upernjs  nonnihil  cava,  inferius  rotundi,  colore  utrinq,  vindi : 
pimir  fju  rolii  bina  ordine  oppofica,  tre;  c;uatu6rve  pcdcs  longa,  quatuorplus  minus  polliccslata, 
ac  inftar  ilabclbrum  m  duas  trdve,  caam  quatuor  auc  quinq„  plicas  complicata,  &c  cum  phcis  ex 
orit  tamorum  produda,  in  parte  iaterioie  in  plicamm  angulis  erainentibus  coftis  vindi-clans  obiica* 
tc  intus  venis  in  kiagum  fliiata,  oooKxnui  iigida,  uipef&ie  plana,  Tiridt-£i(ca  4c  msBntie  . 
utrinque. 

In  runinu  ,nbo:c  i'  n^Iiorum  finubus  e\eunt  v^ghuformis  cappf,  rju.ituor  plus  minus  fpi:luin.i5 
longr,  c  liagulis  ioliis  iinguije,  furculos  flonbus  &  frudibus  onuilos  indudentes,  interiore  latcrc 
coiica vz,  exieriore  conveia^  lupcrficic  gLibra  &  a:quali,  in  niedio  partis  cavz  ftria  lacunosifiiicaO^ 
lecundum  quam  ruinpiincar  leu  aperiuntur,  exterius  pnmum  i  viridi  albicances,  poft  xtace 
flavcfccntcs,  exteriuscandidac.  Excrelcentc  thcca  folium  c  cujusftnu  exit  vi  dctruditur.  RamuU 
feu  Surciilic.iph"s  inclufi,  ima  &craffiorc  p.irtc  fruaibus  tencris  docatif.ir.t,  &  in  Hirculii  cenuibus 
fprcis  lolis  leu  gemmts  )7«r»M»  induabus  oppolicis  partibus  obdu*^;  limt  aucem  gemmz  iftx  parvx, 
anguIolar,*albiGaMes,  incdafiiGarigida,  cuipidata  accrailiola  ic  aperientes,  conan6nt%  in  medio 
ftamina  novem,  albicancia,  tamia*  iiDe.nUis  apifihm^  tiialongmm  cxflaToalbicamiai,  qpxktai 
minoribus  maRis  flavis  cmguntur. 

FrmSus  \\^.\m  magnituiiincni  adepti  oblongo-rotundi  fiint,  in  ima  8c  fuperiori  parte  ftridiorcs, 
oortioe  crallo  cccti,  pul^u  rutb  rubeicentc,  intus  in  mcdio  medullam  albicantcm  ^nuclcum  /cu 
fimen]  conbnente.  Ounautcm  ccncn  (unt  hi  irudhis  candidi  fimc  acnitentes,  albicuitibasfaT^ 
^lis  ap()enfi,  fbrrainon  romnda  led  angulau,  tnaxima  parte  foliis  calyds  oUangD>rotundiobs  & 
motuo  drCUmTolntb  comprehenfi.  QmmMk  fim&m  famUtim  mutamw  frt  •varHt  mattrritatk  graii- 
hm  htc  vide.  Cum  ccncn  fiint  humorem  miutiun  &  clarum,  lapons  adftringcntis,  in  mcdio  pulpj; 
concinent,  pulpa  paulanm  audi  humor  mlndtur  donec  nulla  iuperiic,  dein  meduila  albicans  naici- 
tur  pulpa  indurefbente,  &  cortex  tandem  aureo-flavus  ht.  Eft  rer6  pu^a  cum  tenera  &  humida 
cft  oolore  alblcanre  (iMavo,  fbrrol  oblongi,  angufta  fic  ad  (uitimiutem  coipidat^,.  diu^  oolore 
ex  ru(o  rube(cente,  forma  miniisoblongi,  craf&oreac  magis  adconum  acoedentecuiiis  baui  eft  in 
inu  partc  FrudAi.  Twlf»  bi  doin»  fio  nacllii  cum  Jift/ aoMto  momento  calcis  inaiieimr,  mamni 
autemmollis. 

Cortex  pulpam  circundans  corticula  extenorc  Jcn{ion&.  <kriori,  qux^perfide  plana  &glabra 
eft,  ac  primtjm  albicans,  dein  viridis,  poft  cum  pulpa  ac  mcddUadttia  eft  aucet^flavi  Ooleaif  ob* 
duduscft:  reliquam  oortids  defcnpcioncm,  vide  in  1/.  M  •  ' 

Qyatuor  plus  minus  cipfii:  in  qufdcm  arboris  capiculo  (imul  repcriuatur.  Scptimo  4  (arione 
atmo  arbor  tuecfnidum  cdit,  aut  h  tcnafcraxiit  quinto  :  vivjc  joannosy  |Oin  Tigoredurac,poft 
languclcic  AaffMrpoft  unum  men(em  quo  d  capia  erupcre  agaam  fodpnm^  poft  cresmnAs 
frudus  omni  aqua  rcpleti  (imt;  poft  (ex  men(es  pidpi  dura. 

Cluiius  icnbit  arborcm  hauc  corticc  adeb  Ixvi  inc^,  uc  nullum  a(cen(um  ^xbeac,  nifi  apu-> 
tis  ad  pcilcs  compcdibus  ac  laq^ieiii,  auc  anAo  perimKralacaudioe  viaonlisqiubnflaii^  esipa^ 
ahive  nuccna  coiifedis.  .  .  .  ^  , 

Mirum  aucores  noftros  non  raemitiide  ineerioiem  midei  feMfamtiaitt Oao^dii  rtibeaidMiqi t8Ba< 
te(per(am  eircNucis  moich.ica:  m  modum. 

Linlch  otanus  ad  captum  rudiorem  bene  deicriiMt  ramum  (loriferum  8c  fiudiferam  Vt^sik  tS^ 

cluiuin,  FiMctus,  inquteqi^  flK  )oag»  cnfi6gne  nmo  ia  pedolosiaipc  inftardirilb  depeodaa^inac* 

nicudine  haud  pari.  ^ 


Digitized  by  Google 


I ^6^  HiSTORiA  Plantarum.  . 

tocai,  In  arenofis&nuntinifetannini  loas  mfcitiirf  guKbcerranca  rdpMic 

Maximam  hujus  arboris  fruaui  famnm  ODOqllavkqMOtilluiniS  qHSapodlndosinaglim 
eum  cum  foliis  -8«/«  affidue  mailicant. 
f^fff  Areocx     BeteLe  libum  ex  ligiio  fivc  .iiHorc  qunm  Kaatara  vocnnr  cn^.m  .itl;->i:(lcnt,  ipfaqOB 

SVf''  B«!tt1r  folu  calce  ungontex  oiirearum  teftis  adufHs  confeda^  qua;  tamen  ob  exiguitatem  corpoii 
nooef«  ncquh.  Hanc  confedioncm  partter  dcglu^DOtj  luociiill  Minpe,  nam  cactera  cxfpuunr. 
Valct  (ut  aiunt)  advcrsus  fccdum  oris  halitiuii,  firmat  dcntcs  ac  gingivas,  olcedincm.,  five  (itt  Ttih;6 
.  Tocant)  Scorbutum  avcrnt,  atq,  idert  cxpcrimentis  conftat,  Indis  os  nunquatn  male  olcre,  nuu 
dentiiun  dolorcm  efle,-.^ut  ftomacaucc^  kcd;t.itcm,  vcl  hujufiuodi  .ilia  vitia,  adfiirnmam  (cne>.'hitc|l> 
nfbie  ioviolaiD  deotiuin  ordme,  cum  mtenm  os  vehic  cruoredelibotum  foedo  afpc^  l^uaieat. 

^iB  efa  ventriailnm  roborari,  luuteam  aroeri,  appenenttam  exdari  aium. 

Siccanim  fru<5hjm  fGarcia  tefte)  Hc  i»ranr ,  Connifatiiinioan  FmfU  m  «Cimiflinias  paites  cnai 
LycioSc  tolio  Iktcl  cuicxcmptus  fjtncrvusnuliiuinr. 

Mulczfunt  hujus  fru<Sus  varietatcs;  tru  gcncia  c  Linfcl.ot.ino  pioponi:  C.  B.Kilum:5.  i.  Laters 
imo  pielSus,  alierolatiusacinaibs-  i.  Mmus,  ni^ncaottus,  dunusj  C^c«ir^fl  didum.  a.  Aciqva 
ainfiicMiane]Kmio  sgQftacivinDiiifcliri^  Ac  fcribkGareiasimmatniimi  fiuAumltupelaoere 
feiaebriare.  , 

FniAura  qucm  torml  oblonga  Arecx  fubjdngic  Clufius,  Palma-pini  luac  nudeo  idcm  exiftimac 
Lobelius,  amrmac  I>.5;n)  coramentar.in  H.  M. 

Falma  Aijfra  CtjiMi  didaFranc.Heraandez,  lib.  ).capj^.hutceadem  nobis  videcur. 

*  AL>  I*  t)eferil>ic  *|a  Bzohinas  Nodenmqnendam  nuci  Moiaiatx  8c  Fanfel  (imilem  his  veri>isj  Forml 
c^ilf>      eiat  &  magnitudine  Nucis  Mofchatc,  non  (cfEli  &  turbin.ata  ut  pleruncj,  cft  Faufclj  unciam  iongus, 

dnms,  lcctioni  relillcns  qui  in)C<fhis  in  .iqu.im  lidit:  in  una  partc  pulciier  umbdicus,  in  medio non- 
nihil  protuberans  :  .nb  umbilico  cxoriebancur  nervi  nonmhil  elati,  alb^  ^pi  pernnioem  ft£anifeB 
nigpicaoBem  ofaJiqui  &  redculacim  perveniunc  ad  oppofitam  partcm. 

•  00.1^.1.  ft.  AUnm  fiinnm  ^defenhit  idcm  &b  dtdo  Wuttm  mm  fmrte  ftfjili^  vAt  fSkm  J^tmai  k^^^ 
Vf.  190.      fiucti  FtMftl.   Magnitofine  erat  Juglandis  cnm  fr.is  tunicis,  pondcrofus,  in  .iqua  t.imen  non  /idir, 

,  duris,  ie^oni  refiltens,  colorefnfco,  gfoboiusferc  nifi  una  parte  nonnihil  feHihs  cffet,  non  carnen 

Faufq  modojfcd  fuo  paicicul.in,  cui  alioqui  ferc  fimilcs  habet  fulcos  pinc  i  cticalacim  diftindos: 
conioem  duplicem,  unum  tcnucmj  ni^um,  lucentero;  externum  fuicuro  cum  aluuo  nibore^ 
^ndem '  oortici  Nads  Mofchats,  dnmn  fi:^em  tamen  habee  mapium  nnAilicum  amum. 
Huncfru(9iim  i  Clufiotr.uiitum  piuat  Exoc.  lib.  1.  cap.  ii.  primo  m  loco. 

3.  Faufel  accedcns  nux  J.  B.  K\or.  hb.  i.  cap.  2}.  iccundo  in  loco  a  Clulk)  defcnptus,  fefcuncna- 
lis  erat  longitudinis,  unaahs  cralhtudinis,  cutaceo  potaminc  prxdinis,  cineracei  fbrts  coloris,  io. 
tBoat  mulos  fibris  confUns,  pcnc  inftar  involnai  nnois  Faufisij  iafema  pactegBmino  &  vctoti  do- 
plScato  calyce  muninis,  exnmi  five  fupreml  nmeranati :  nndeton,  five  verids  nooem',  bontinebat 
nigr.im,  valdi  rugolam  duram,  Faulcl  non  diftimilcm  ;  ad  c.iius  genus  non  inept^  referri  pofle 
arbitratur  Cluli  Similem  deindc  accipiebac,  cujus  ofliculum  ciat  durum^  nigrum,  luultis  villis  obfa* 
tom,  niicleumoonttnensmgofum,  dunim,  infipidum. 

4.  Mudeuf  jiiygamidalis  ]iidicus,ad  Fau&l  acoedem  venis.  Pyramidalis erat,  ondam  lu^ps,  es^' 
tenuparmi4gncaiitibos  vGiiii  piAus,  adFanCU  aooedendhul,  pulpa  alba,  dwa;  in  inedio  allquA 
cavicas,  codemtnodo  quo  in  Nnoe  tniclica  magiMi:  fkporemmaninflnm  in  eo  ooa  «yHf^aror 
J.fiauhinus. 

Srigm*  Gsmitr  Indis  fioK  Faftilli  ex  Faufel,  Lycio,  Qiplnni,  ^gno  Aloes  8e  Ambtni  momen- 


tocqBiibol^quoapoiemipiesapnd  lodoaeficant,  SantauBemdrcjnaae  ptocinsnmai&anb  plani, 
IncK  Vonucac  magmtodtne  8c  pame  fbniia. 

19.  KMttu-buUl  H.  M.  Fdma  ^lvepu  M»UAarie»,  felto  acm,  fruilu  Prmu  faek  D.Oom- 


C^aCnordeehn  cu  uiei  pedes  alca  eft,  cortice  nuHo,  ied  cniftlcinawlfilaianioiQ  oUufta^ligno 

albicanti  pr.Tduro  arftiffimc  uniti. 

RmJix  albicans,  fibrata,  cxions  fylvefhis,  iaporis  unduofi. 

Felia  pinnau  ordine  decuflaco  c  caudioe  cnunpunt,  6  vertice  (blnm  prodeuntia,  novelhs  autem 
erutnpcnnbtis  vemftioca  decidunt.  Hommpediculi  feu  cofta:  medix  vindes  fimr,  glabrx  Sc  niten- 
tes,  intiis  planx,  cxtns  oonvexar,  nocnon  inreritb  fpinisobbngis  &  rigidis  obfita;.  Pinna:  brcvibus 
jctiolis  cx  adverfo  coflx  .idhxrent,  nunierofr,  oblongo-tereces,  acumin.iCT,  dcafr,  glabrx, 
yyre  nitcnti,  ad  exortum  mteqora  versus  claufae,  necnon  nervuLs  ftibcilioribus  m  loQigiun 
ftnatac^ 

Fleres  ngidis,  viridibus  ac  ooriacds  capfis  primo  occultancur,  h  quibus  ddnde  apertis  emersutic 
«cigui,  plurimi  uni  pqdiculo  inhsrentes,  tribus  romndisc  viridi  albicantibus  fbhohs,  tribus  albican- 
tibus  lanuginofis  ftaniini:lis  dot.itis  conftantes;  odorc  nullo,  faporc  auflcro. 

hrutius  oblongo-rotundi,  exigui,  prunellorum  lylveftrium  ad  inltar,  cufpide  duro  ac  lignofo  in 
TCrdce^  dotati,  ad  bafin^  vero  calyce  viridi,  in  tres  ladnias  leAo  exccpti,  pnmum  vuides,  dcin  ru- 
bicundi,  matiiriores  vero  rubro-fufci,  niericantes  &nitences,  cortioe  tenui  &  fr»^  facUi  obdudi, 
ac  came  albicante,  duld,  farinacea  referti;  intra  quam  ofliculum  concinenir  oblongum,  rufiim, 
lulco  profundo  in  longum  ftriatum,  nucleum  concinens  albicancem  &  amarum.  Hi  vcrd  frudus 
ramis  proveniunt  vindibus,  glabris  fic  nicentibiu.,  duos  ferm^  cubitos  iong»,  du6i^  ^'fi^  ^« 
g^i^n&^^liino^  in3|6^ooitioevel|iiii^  qaoram  tencilarftos  aHHlBi  fiqoor  Adcpel' 

^^•wrfelttcariiorbcis  montanis,  petrofis  &  arenofis  ubiq,  in  Malabar,  imprimis  drca  Wara- 
ftii^t  &  Trtivancmi  quovis «001  tonpqn  ftii« findiilqqe fatj  dl%  ixnnidadinifefimaman- 
«nun  frugifera.  ■  .  ttitStat 


Digitized  by  Gopgle 


Lib>  XHV.      2)f  Arboribiu  caiidice faif&ci  mn  tamfa         i  ^  ^ 

ItaADl  hijill  afboris,  quemadmodum  frudus  Fm^el  (en  Ankm  com  (brKvJfar</.&  calcc  viva  ItJ^tT^ 
pauperibus  manducantur  :  avidc  quoque  ab  Elephancibus  expeamtur  ob  Palmito,  hoc  cft  meduktyMfe 
m  fuaviflimam  ramuljs  auibus  tTodais  adhxieac  uidu^am.  Czceruin  Fn\ia  fri,^it  «luJ  . 


lucanuur  :  aviuc  quotjuc  ao  ucpnancious  expeamcur  Ob  Palmito,  hOC  cft  in 

  ramuljs  quibus  huAus  adhxieac  tndu^am.  CiceerumfoUa,  frudus,  ^ihrr  ar 

partes  vali  l^H  aftringnnef  &fluaBiifnolaiiiibpoMttiflbiii  fiAoib  lQ&p«  ifiiii^iiilmc^ 
tcaaiat  iodig^ 

Kiulfffff  Theophraftn  Palnix  finulis  efl ;  fimilitudinem  habchs  in  caudicc  &  foliis,  Sed  diflferc 
abda:  Nam  Palnu  individua  limoldxq,  afliirgir,  haccaucemubi  plufculum  adokveric  dividitur  &  fi< 
bifida.  atq,  vtaiq,  «mns  rurfum  fubdividitur.  Vjrgas  trwes,  ntfclnultas  profcrt :  Fraft-im  fert  niae» 
nitudine  qua  manum  impleac,  rotundum  &  oblongum,  colote  flavicinte,  fJicco  Lluiccm  &  gra- 
tiflimum,  non  congeftum  ut  Palmar,  fed  per  fingula  dilcretum,  nucleo  m.igno  vehcmcnterque 
duro,8ec. 

Ex  hac  Theophrafti  defcripoone  conftac  arborem  aiciophoram  Palmae  ^edem  lioiiefle:  Ve-' 
rum  quiaBotania  omnes  ad  Palmamcam  lefenint,  &  pro  CuciophontfivAumdefixibant,  qui  for- 
taile  Palmz  cujuldam  fic.   Nos quoq,  eosfecuti  eam  Palmis  (iib]un i^cm.js  ' 

Fruftus  quera  Cudoforum  vocant,  defcribente  Jfa  Bauhmo,  pLgiil.m  eft  raagnitudine,  coloris 
fere  melini,  alrcra  partc  l.itiore,  altera  maeis  turbinata,  Cydonium  niaium  almuatcnus  refercns  • 
Cqrtioe  polito,  pun«ais  notato,  duro,  cui  hmgola  fubcft  lubllantia,  medwm  digitum  fe«  Cam. 
Modeus  mlnor  qusim  figura  Clufii  yub  nomine  Bdellii  fivMQ  exprimit,  Piri  parVi  fermlfairbi- 
liati,  nonnihii rogofus,  lefcundamfertlongns,  undara  latu^  oorticc  ur.diquaci,  oSteaus,  nonni- 
Utiugob,  rufi),  tenui,  pelliculaeinteriori  Avdlanarumaliouatenus  limili,  lubquo  itnmcdiatd  fcb- 
ftaiitia  candKla,  cornu  tnftar  dura  [in  ficci  noftra]  guflu  Lipido  Sc  liiavi,  ut  Nuas  Inditie  puka, 
aut  Amygdalarum  dulcium  nudeus,  iemunoam  cralla<^  Cavicates  duasiubec{  altcram  in  toniM 
&udik  medio  obbngam,  SHMt  wmmntfoaieataBf  insBqiuliter  tnberofim,  pulds  ex  Or>za  (a- 
dCf  led  comea  dtiricie,  cartenranin  inanem  5  alteram  m  parte  turblnata,  paulo  (upra  priorcm  in- 
dpientem,  &  ad  corticcm  definentem,  oblongam,  cxiguam,  quam  exad^  complec  corpulculum 
quoddam,  rufRim,  mollc,  dulcc,  quod  gcrmcn  e^dihii.^mu^,  iqoopcr  HMjOfCm  GITeniimfflllin 
ocmittitur,  duritie,  colore  &  iajpore  cum  nucleo  convcmeni  ,  * 

Cordi  Nux  Indtca  minor,  Tneophrafti  Gadia  ouinitpipwHBfqMm  ma^gninidiiie  &  figora,  cnm 
Nuoe  Cocos  dtda  convefiire  nobi^  videtur. 

Arboiris  Cudopborz  defcnptionem  apod  RcQendofes  non  inrenia  Fru<^s  tamen  Palm»  ladicx 


Cap.  IIL  . 


{•tSdimJMfmgH-U, 

H.M.  >      •  •  ^  '■' 

ARbor  ell  procera,  nafcens  in  arenofiv  nnfitv  OX  ,nifi>  oUoilo  CQCtioe  taft^  IDMb-lll^ 
moiliore,  fibrislunc  indi  veftita. 
Ctalnfduoram  noroinura  amplexum  implet,  corocc  ieu  podds  croftl  cineidl  oUBftos 

qux  dcglubi  nequit,Iigno  cxtcriorc  ad  corricemd  unorc,  intimQ  (eu  medio  molli. 

•  Fo/m  (ramos  vocant)  bina  ordine  dccuflato  c  caudice  piodeunt,  '  pcdibus  iius  eum  ambiemia  *h.e.^diai- 
qaemadmodum  folia  7(r»f<c,  &  reticulato  cordce,  cujus  filamcnta  cx  ons  pedum  originemfumunt  limii^^m. 
circumveftienaa,  fiintq,  ad  pedcm  icu  baies  ^|ias  pedjcuii  hi  tenues  ac  cavi,  tomeqtosa  ru^  lann- 

gine  exterius  obfiri,  ac  tadu  velut  coriaoei,  imenori  (uperfide  albicantcs  leu  rui£ ;  inleruis  ladores,- 
parte  fiipcriori,  qui  a  caudice  refleduntur,  rotundiores  fiint,  &  duabus  lacuni;  btis  interins  utnn- 
queinlongum  ftriati,  ex  quibus  vcrsus  oppoiicas  p.irtcs  (iirculos  loliaceos  emirtunt,  cjui  anguUti,  8c  , 
intcnus  (Iruti  lunt  \jurculos  hujufmedt  m  foliK  (omfofittt  ramaprn  aptcliat  yungtHt\  sA  cxortum  ex- 
ruberantes,  extcrius  virides  ac  pdola  lanug^e,  qiue  facilc  deteri  poteit,  obliu,  incus  filamencis  lignoiis 
lax^  pertexti,  ob  lignum  paucom  leves.  • 

His  vcrsus  liipcnorem^rtem  adnafcuntur /o/m, binaordineoppofita,  obbnga&velut  triangula, 
cxtcriore  laterc  longiorc,  interiorc  nd  icapum  (eu  coftam  breviorc,  qur  conamu  fiio  ad  exomim  , 
foiii  angulum  acutum  dSciunt :  tertium  ucus  folium  antcrius  tcnninans,  &  pridida  duo  latera 
connedten^  cum  iotcriori  &  breviori  anguluni  obcufum,  cum  exteriori  &  long^n^cutum  efficx. 
Folit  ifllHBecufpidibmacuriseminent,  luntc^  contexturx  ridda^  «enii  ex.  «qiiilo  exorcus  piode* 
nntiboi^  qua:  certis  intervatlis  velut  nervi  cawnentai,  tn  «wro  pMte  etnhenmr»  iiiperfide  otnqi 
^abra  ac  viridi-fiilca,  &  valdc  nitcnria. 

•  Fleres  8c  frucim  in  capfis  obiongis,  qux  ex  ciudice  fupr.i  originem'furouIorum  Foliaccorum  CK''  ^ 
eunc,  ac  unum  brachium  longz  (imc,  6c  quatuor  vel  qmnque  vindibus,  (cucellacis  corticibus  can-. 

ftmt,  fimul  proveniunc  furculis  numerofis,  qui  cap&  apertb  ex  iis  emmpunt  ac  ramo  medio  cra(&)ri  • 
coronatmidrcumpofiti,  o6to  phis  mi0W€iaico*Mngi  cradnii^  ficgrayesfiftiasciHiftiaiiipiiydenib 

ordmeardc  infidences. 

/■^rr/fpicei,  bim  ex  adverfo,  dipetali  aut  fummum  tripctali,  pctaiis  fOrreJl^is,  cufpidatis,  duris,  ri-  •  • 
gidis,  craflis,  nullis  venulis  ftria|is«  intusooncavis^  .coiorepnnuim  vindi«  poft  rubeiccnt^  demfla* 
ye&eott,aI^^(tij  al^dauib  «(9M«d^  osmdeiMiiki  ddMiik  ant 

*  Zz2zz  3 


Digitized  by  Google 


HistoiliaPl  a  k  t  a  r  u  m. 


E  ne&lwnin  fpiceomni  foL  wum  emkat  podkflhs  anffttoum,  imintm»  <Mnea<aim  m 

torum  foliorum,  qux  inflar  naminiun  fhnr. 

Gcmmz  fruduum  pxta  fpiceos  florcs  fitst  lunt,  minores  quam  flores,  rotundar  ac  in  veatre  cu- 
fiidlKX,  &  cum  cuipicic  antcriora  vcrsiis  rcflcxac,  qujc  flonbus  cicdduis  rcmancnt  ac  iy  fruftus  tX- 
crdcDHt:  ingenti  numero  cum  yua  adulti  fuiitramum  onerantes,  plano-rotundos  iurculis  ftoMK 
finepetioBs  adnatos,  dum  immatiiri liiiic  dutos  4C  virides,  dein  flavos,  rubidundos  &  r  ::r  niacoria- 
tcm  rubicnndo-obfcqros  &  meeam»  qidlinMi coake.MBitt»  tituaejmatia^Sc  nibra«  iuigDam 
acerrimc  pungente  ac  lancinaiite. 

loKis/emina  {cu  nv.da  duri  duo  func,  totam  ferro^  opaciratcm  frntttt  feDleotos,  fonv^  oyoBgi, 
BOa  pane  gibbi,  altera  qua  fibi  mutuo  accumbunc  plani,  ftrus  lacuiiofi,  colore  exterius  nibn^  ^ 
came  intus  ccerulca,  aUucaate  &  rubra.  .yi 

Chan^arihiphen  peregiinam  Clwf.  D.  Syen  nihii  aiiud  efle  fufmcator  quim  fafciani  fea  iMi^ 
tnutD  ou  a«ihxicruat  bujus  arboris  fruAos ;  cui  opinionl  ut  probatnli  nos  etiam  coofebtironi 

T»lm*vmftr*fnic}utxtr^iiltmto^mif9C^.  • 

■  Hujus  arboris  frudus  ex  fttpite  pendent,  Pinex  Nnci  fiai  Ananai  non  diffinHles.  Ad  me  Cxipfit 
X).  Tmncrtdm  Mmfm  Arborenx  iitam,  cu)us  clegansicon  ex  Itulia  Orientali  ad  Rq^ainSoctotaiem 
LoodincnletD  tranlnuila  fuic  liib  nomine  arborts  Satfwttr,  c^c  hanc  palmani,  vel  ci  valdc  fimi- 
lem.  qu6d  frudas  ex  arbons  rrunco  pcndent,  ut  in  AiWe  Jius  iaSti,  &  folia  iimt  pmnata,  cx^d- 
verfo  Dtna.  A flore  vulneratoexcillac  V:nuni :  mc  manoit ideui  Afliieus  hanc  Arboremcfle  veram 
Palniam  ob  ramaftros  Arundinaceos,  folu  acutt,  piniuns,  palmacetf  bL,  ab  hS»  imji  ^ri'flrTlrf 
diftingui  4  Jsti,  U  Aiboro  Indica  MMHt,  Aimim,itTMf  SStL 

Hxc  Aibor  a  genuinii  Palmi^  diffcrt  firu  finAB^ •quin  Uc i mOlClk  IUlja^  ifKfitttOlH 
geoujia  prpdu  vaguMSpttba       wduliis.  .  *  .. 

CAfc  IV, 

Di  Pitma  folh  pikstitt  Jfi^Stffrmi  m0jtrt.  ^ 
l  ttilms  a^a-s^faii0  flie0iU  fisUli^rm  fttmimi,  Cmimfmm  H.  M.  Ptlmmn^tiw  /mmm 

Mice  efl  fupcm^  fibris  capillaca,  re^  dcfccndcmc,  ac  ramos/ranfverfbs  oboter  emkteilt^  . 


\    mr^^   corticc  ac  ligno  nigncaitte; 


CHfJtx  ligno  cx  riifo  nigricante  ooaftat,  cofculo  ia  medio  moiUi^  caosiini  coiQoe  ien 
cmfta  dipicante,  quardeghibi  nequit,  ut7eiif«,  obduAos,  ]ignoadcniftnndiirin« 

Fe!fa  (ramos  vocant^  decuflaco  ordine  fummum  cuidicem  coronant,  pediculo  quacuor  fertoicil- 
bicos  longo,  fiipcrnc  plano  &  nonnihil  cavo,  iiitcnLi!>  rotundo,  ac  in  oris  ob  culpide&  enunentei 
a^jin  8c  saddente,  imaparte  (pithatuam  ferm^  bco^  fiimmi  Ibidiore  nec  polmum  JadtudiiHkeX'» 
G^ffit&  prasnndi;!»  in  latum  expanla«  ac  veluti  iiabeUMm  pBcM^y^jpUoitiwi  «1»  — ■"^'jf» 
odfaili^efiiobdofta,  in  cncetMM  paiie  tn^fij    m  ^iMh  gwyja»  HtiA»^  umn*^  A»tt^  *ctewwj 

inJoHflUn  vcnis  denfTs  flriaca. 

' .  'AiSivexterna  foinu  iimiies  iimt  fru^bus  Tcrg.f,  fcd  minores  ac  rotundiorcs,  Scio  vertice  non-v 
nftilfllani,  caJycean^&majori,  &  foliis  ar<^tc  circimivofajcb  excepo,  prodeuntes  ex,capfis  ^fm 
trilnfiJas  asSA  drcamvoluiii  conftanc.  aciupca  91  exoitu  bhaeuik  croiiipunt  JFroAniliiattriv 
conftttir,  a»  ooftknh  deou  obdute  «^^ 

pflutiuis  inferius  fupra  calvccm  nigricans  &  nitens,  fulcis  &  fifluhs  in  longum flnata,  flir 
|4ettkc  cx  viruii  flavclccns  leu  prorius  iiava ;  ipie  autem  intus  pidpam  habet  denfam,  quae 
primum  nioUis&  albaeft,  deincum  (ruAus  prob^  tnaturi  fimt,  iilainMiii  lignofis,  tenuioribus  «c 
'  aoUiba^  densi  pertnKi,  ac  fiiocHleqca,  iaporis  fubdulcb  ^  non  ingrari»  odcois  fc»tis  accjnldeBi 
cnm  came  fiuaos  ditt  Sthgam  "bi  ineaio  hujus  pulpar  dn«  cr^fve  noces,  «blongo-rotuiwK*.  6c 
planx,  pulp.i  intcrmetha  a  fe  mutuo  fejunda;  confita:  func,  confl.intq,  citcnus  operimenco  craflb 
achgiiolo,  cum  vecufiiores  func  porofo,  ac  nonnihil  duro,  quod  in  excerion  fupcriiae  filarnenns 
lignofis  albcandfaas  ar&ifflrae  obdu&um  eft,  adco  ut  minus  gJabrum  iic  au^m  operineotum  ligno- 
iiim  infru^^lpM/.  In  hifce  cika  tenoriQres  iiuu  innis  iiiediub  eft  caetulea  &  t 
ffldlis,  eektinS  oonfiftendi,  ac  eloibnu,.  (aporis  dulcii  liaal  ingran,  qu«  tempore  iedb'. 
refcit,  adco  uc  mandi  nequeac. 
Non  cH  lu:c  arbor  Talagalia  ieu  Talifct,  i.  c  Arlior  umbroia  Cingaicjoliumf  ut  opiaatui  cft 

%,tlftm»t»uifintfiti»iU^^ 

A  przcedente  in  eo  tantfim  difirt,  «lidiooo  firuauum,  capink  tevetia  &  florifera  ffoferat,  que 
ex  capfa  prxcedentii  £Bn|i|iai  excimc  t  fblkniia  fiaubos  paiiter  cmicantibuii»  doas  ipicbamas  plus 
Bunuslooga,  &iMiiaflii^ian«,  priamm 

olia»  inliipecfiGiepIoiimlilguaiinbi,  qntex  ianfdone  apettt  fominirnqn  coiaip  wfeiqBati  ol» 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXIV.     *Dc  Arborihm  caudice  /jniplici  mu  r.iuio/o.  '3^7 

HiTci  quos  tcrunt  intcr  (quam.i.-      Imij  o  ..ui,  cnii.,'.nc  iii  tiMCtibu.-,  Ipiriijhusat  noa  fignats  Acf^  -    •  - 
JDUtuoparaJJelis  coolin :  luntquc  lldlulz,  conibiiccs  cribuii  pir/»,  iotertw  iudilsato  cavis  ac  rii;!- 
<linlail»  kikiist  quaefrinnim  cum  capitulo  .^ttncaiucs,  deimle  vittmisoaL  bOigSkunt^ ;  jcondnciuquc 
in  medio  quinque  TdieititBiqiaM  Aisupbjwc  a-gai^  tMir^Y^,  •flhflattB- fti  iKnUidniia^ac 

ftriatis  dotata  uinr.  .  •■>     .       .  -■    ■  ■,r^''^f    .■,  ;r  .li 

.{QtuuiUrj  ad  (upci  ncain  crecta:,  qux  glabro  looiLimento  oarluiaiApifj  ^ririniinyiftip,  A^jiji"^^^', 
jflpiwinfiatifunc.  :;    s'^;  WT 

OtfitMla  iflhx:  &  fl^urd  £$-  textirifiiA  ft  gtrunnos  jula  f:u  nn^anicnu  tj[f  froJunr :  unit  erh- 


ext>U'; 

•fero  it  miftanr  ralpiOK  lemtidem  legos  iftas  Ptlnix  ad  direrCa  i;cnfira  ra)ucdni!iF(itnt.   Alic iciH- 

cec.ad  PrunifjraSj  q-uarum  fiudtus  pulpahuniid.i  moUi  oflicLiJum  ambience  tonftar;  Alir  ii\  Nuafc- 
ras,qiuirum  h  uciiis  pru  exceriore  etiam  tsgumonto  matci  iani  habct  liccioi  ciii.  iVt  iift^  hgur.i  convciu- 
unt  Palinarum  iri  .  tus,  ut  carum  dcla  iptiones  auendcfiti  manitelliju  het,  nci^, olliailorunj  (cu  leral- 
DUimnumcro :  AUi«eoiui  &  (pudeth  plera^,  limpiex  oiliculujn  uabctit,  alu.^i>miaiiai  aat  iMfafpyhini 

i*  tdmmmUm»  fd»  yiieStikfiaMifarm  maiam,  ffmtl  tamum  frurifers.  Caiids-Pgnn.t,  fivf 
PsImM  mtKtMS  MMMkit»  H.  M.  Cii^/Utafibuf  iaia^s  &  iaiagauaf  &  i  aii^oc.  Ji» 


Ttmm  Malaliaresfibas  fenerale  nomen  eft,  qttod  cuu^  Pliliiiae  ijiaciei  «ttribtainir. 

Mac^m  habet  quoad  foiia  iioiiLtudmem  aim  C4rii»ftfM  Sc  Folia  aur^^ni,  cumarbor 

in  filtnmo  vigprecftj  latitudinc  cjuatuordcam,  &  «ccjjto  fpinolb  pcdicuJo  lujigituJuic  cn.  todecim 
pedcs  (upcranc. 

.  ^  iVlftauaai  atixir  iuec  uura  atmos  cngmu  quinq,  auc  (ex  ad  60  rd  70  pedum^Uttfiuiiiw  excre- 
vil;  §mOm  iotMa  flodfaos  aut  fi^udiini»  prolatis,  c  medio  ejus  apice  noviim  qaaii  caAdicm.emittit, 
qui  trium  quaruorve  menfium  (pado  ^  %o  ctrcicer  pedum  menfuram  adurgit,  quo  temporc  folia 
pleraquc  deddunt,  ac  arbor  a^ffim(Fac  IxvtRato  m  ilo  planc  iimilis  eft.  Dcin  novus  iiic  caudex, 
duodscira  aui  crcdcciin  cucitei  liebdoiiudum  decurluj  undi*^  longos,  rotundos  ac  c.s  ranio.,  nul- 
Its  &>liis  aut  ramuiis  iacerabbus  ornacos  enuttiCj  quorum  in^incires  viguiti  pedum  iongitudiocm  ob- 
tinenL  Atq,  ex  iiis  ratnis  detnum  plurimi  rafndi  ptnkttot^  qoi  cppioliilimis  ac  exicuis  albiotnti- 
bus  fiofculis,  m  fafckults  quaix  coilciftis,  tcrnis  quatcrniive  contiguis,  tribuj  ibiiolis  lcxque  fiami- 
atbufi  docaris,  inftrudi,  jucundum  cxhiticiu  Ipciticulum.  Hb  auccm  flotcuiis  pofl  acs  quacuorve 
feptimatias  decidentibus  exigua:  (uccctlunc  baccx.  qux  indics  ,u:.[;cntur,  &  icx  circitci^;ncn(i'.iin  Ip.uio 
fMfedos  ac  maturos  exiubcnc  fmdtus :  quibus  delabetuitius  n(»vas  hic  cauiiex  emarceicic^  toCdque 
adnr  aooritnr.  Smit  aatem  fniAus  evade  ip^horici,  cortice  glabro,  viridt,can!M}&>,  oqoao,  IbGOH 
lenio,  (ubiSngtii  a«  (tdiamaro  veifati ;  nudeusVero  qui  hoc  imOai  continittiu',  ('atismagnus,rotun- 
4bs,  albicu»  ac  ebumeus,  came  dura  &  oilea  infercicur :  mcdullare  autem  curcidum  nunquam  m- 
doramr,  (bd  cetiiporc  confuiuicur,  Sc  cavitatcm  rclinquit. 

Hurus  arboris  ejuique  paraum  ooinuunin  imtu>  &  prsBa  gcrminatiooe,  iamcrementOf  iq  (fattu 
<c  vigore,  inque  dedinatiODe  deiiandaaM  maoaniittmta,  mmiKam  timk  satk  mai^KAafit, 
athibisiuHottiMalabariciaadorei  *  .  m 

Naicitur  hzc  aiborlocis  raontanis  &  pem^s  in  Malabar,  ntmirum  Mangatti,  Ttnttjmr,  KMmr, 
&  giuribus  aiiis  lods.  Crcfcit  quoq,  in  iniula.' provmciis  Adendad^ria,  A^tmj^  |ux:a  Ehou- 
ian.Mdtc,%K\  Adamt  pco.  Fioret  mdiiFerentcr  buocunque  anni  teaopore,  qnapqu«ii  >n  Auaifto 
oon  raro  hi  (lolcidi  obferrentur,  qui  intra  quatuordeoiin  menfii  vis  nanmM  «diiboat  fiuAuiL  Uni 
•wematbor  p^iquamvigjniimilua  fru&utnptodiK^ 

Fdkirum  hufas  ariiorit  apud  indigenas  fteaoeanffimus  ufin  eft  a^  homines  Umnndos^  im».  Vfut, 
grum  auteni  tuIuKn  ifiius  magnjtudmis  cfl  iic  deccm  pluribu(ve  hominibus  umBr.iculi  loco  infervirc 
queac :  quem  in  tinem  uicoix  extreraas  iblii  iaanMs  coa(ituiit,  ut  rocundicatcm  quajidam  acquirat 
OBO  bcilius  (ub  qus  tegmino  aliqnoc  lieninei  ab  itiliilliiM  ndiilque  Sdbinbus  defentfi  (aftot.  In- 
wper  folia  «dium  tedis  ioleryianr;  necoon  pro  diartaceis  philjrns  Maiabarenies  iiivpinmr,  adeo 
ot  eorum  bbri  non  ex  Ubris,  hoc  t^,  aiborum  coicidbus  ituerioribus,  ipfi  iigno  adhaerenc&us,  (ed 
ex  hu|us  arboris  foliis  conftencur,  admodum  durabdcs,  &  ii  beoe  ailcrvcncur  parne  ptircimob :  qui- 
bus  icrrco  (tyb  luoc  cfaaradercs  impnmunc,  unde  ^periore  cuticuia  dehiiccitcc  luerzmngiviUeiC' 
'  manenc  E.fiuftibei  oniem  globuli  ad  armilias,  brachialia^  moailiiique  pro  Domiceliis  [ 
fauideiiianonis}  tomaMBn  iiyicfawgadig  niibco ootoBe on^  progBBuinorBbiooiiiillniwpri 
milfiicit^obtradufKur.  * 

Grterum  arbor  ha-c  ia  McJivin.i  vix  ull'.un  h.ibec  ufum :  nihilominus  umen  fuccus  c  furculis 
^findbferi»  cxprciitis  vomicuni  exctcando  conducic  etc  moriti  ierpentis  verogtnolis  ac  deJirancibus. 
nudhOBn  theca  tenelia  adhuc  (i  diicindatur  Uquor  CBAillai^  qBi  ladik  felariDai  ia  fcihftanrieBi  dBp 
liorem  condenlkas,  ac  niulieri  gravidbe  exiubttus  fciauro  necat  6c  potenter  expeUifc 

Arbor  hcc  i  Merto  JCmx  Navarcho,  qut  vigina  annos  in  indula  Cejlon  capcivm  dedndbetnr ,  in 
Hiftona  quam  publicavit  i(Hus  iniubE  \.\tii  accurare  dcicripta  eft:.  Hu|Ui.  arbons  ('  inquic )  folimn 
adinodum  ccnax  c(l  &c  molie  pergameui  mfUr,  &c  uc  coounodc  /srcumforatttr  ab  iciitaaiitibus  inir 
labiliter  confomiacum.  Quamvis  enim  cum  extenditur  tancc  ladtodinii  fil  Bt  vel  vi^nd  hooumi 
pronnt' fi  in^mbret,  cft  camen  dabdit  tn  modum  pbcacile,  uique  ade6  ot  tn  magmadtenhia' 
chio  numailonon  majorein  concrahi  poffic,  &  pjicerea  leviffimum  e&,  ut  in  partes  dffloAim  in 
naAtbusfacil^  j^cll^cur.  Incegrum  fouum  cxpanlum  ciic.Jjra  propcraodum  iropiet;  verumparres  • 
qDa»^eamoiram)f«runc  tfiangutafes iim,  cas aB0wc#>abus hipoiiinpooun^,  aaitiore  angtuoan' 


Digitized  by  Google 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


crorfum  iknBto/fA  fadUibilfaoniin  &  frudcum  denibmm  ramos  obvios  ponetrent  &  viam  aperiant 
Mtliteseft  perpenio  iBameiiiGnaifdbiic  cain  ad  pluvias  dcfendendai^  cua|  ad  lentona  &b,  quibus 
iomaoQ»  aniefbnr.  'Floras  fftarkee a/imodim  okac,  fic  propceiw  CkifflliBa&m  •ded  ingraii 
ludcfle  eiioh,  ut  (iqu.i  a{bor  eafnin  dainkil&  vknu  aacai»  BonadiMiBpaiNeaai  eiiandnut:,iMiU 

la  fruAnum  ratione  habit^. 

MeduUa  aiboris  antequam  florct,  (  cft  autcm  tou  fcr^  me<!ulla  pauco  ad  corticem  ^n<0  cfcu> 
fantaeft.  V^l^uiic  cam  in  mortaiio,  ut  veteres  frumentum  Iblebanc,  &  ^  fa  rina  panes  Ka  pl»- 
^jfftfii^M  oonliciuntj  quz  in  dibano  ant  (d>  dneribus  co^,  panem  (uTulaguieum  /aporc  refemnt» 
In  inopj.t  Ory/jE  ante  mcfTcm  fnimcnri  viccm  indigcnis  fiij^ret. 

Hinc  forte  Arbor  hic  Pahnam  reffrcm  ari>tr  fiirmifera  C.  B.  Rierit  a  Clulio  defcripta  exoC. 
lii.  i.  qux  in  Tcrnatc  infula^Squaton  pro^ma  provcnic,  cujus  (nmmum  ^ftigium  incaput 

arbicojUtura  inftar  Braificat  capttatz  exmberatj  incuius  medjnillio  nriiu,  £  qoa  panes  fiiuit,  uatt 
ctiam  apud  Amboenfo  8c  panoi  &  alia  cam  lade  Kicala  confidanciir :  ^amv»  defcripdo  hme 
minimi  quadret  noftrx  huic  arbori,  fed  potiiis  Palm«  nobili  (eu  Rcg.ili  Barbadcnfi,  de  cujus  ne- 
duUa  farina  non  ht.  De  eadem  arborc  &rinifera  C.  B.  accipicnda  elTe  quz  Ciufius  habet  ExQf, 
fifc  I.  esp.  16.  vel  locns  indicac  Arborem  quaniiani  m  iniilla  Temace  na(ci,  quam  redfam  in 


icd  magna  ferc  ex  parte  mercimonia  (ua  cxcrccnc. 

De  farina  rada  ex  medulla  Ai  bons  Palmam  refercntis,  cx  qua  panem  Amboenfes  confidunc 
auftui  eranuniSc  boni  nutrimeotl  Vide  Addiumcnu  ad  curas  Oufii  poAeriores.  Ditioresdc^iuiic 
ntocranaamODmladeex  ip(a  arbor»hanflD  raade&ftam,  qoodpara  mnltam  gratix  addit 

Arbor  ade&  mollis  eft.matcrix  &r  corticis  ut  eam  cultello  menfario  pxne  tranfcindcrc  potucrunc 
nauts.  ^Iuc  referendam  pucat  Clulius  .utx^rcm  cam  cujus  memimt  M-  Dolus  Vcnctus  /^^.^.  fui 
Itineraiii,  dc  re^no  Faufur  agens,  hii  verbis. 

Inr  ea  (inqaic)  provincia  vaftarum  arborumgenus  cft,  ouas  duonun  Tirorom  ulax  memplatf 
qneant  Haiiim  adempA>  cortioe,  ^ui  tenuis  eft,  fuccemtB^m  mateiies,  trc»  digpms  percotnnat>> 


borii  .inibitum  cralTa,  medullam  m  (e  connncns  farinaceam,  umilem  cariei  liKnorum.  Hasin  figu- 
linum  vas  aqua  plenum  in)C<±i  baculo  agitatur,  ut  fiirfurcsSfteliquailonic.;.  lujxrnatet,  puraqueu* 
rtna  (ubiidac.  EfRiia  deinde  aqua  fit  e  repurgau  farina  mafla,  ad  vani  geneas  cdulia  confiaiendn 
•idonea,  pani  hoideaoco  coiore  &  iapore  limuia.  lUius  arboris  lignum  Kiro  confeni  poicftf  iMia 
tn  aquam  inieAnra  ilHoo  fiilit  &  mergitur,  dire^^que  nc  Ainndo  Donax  fifldinm  Ec  eo  inoiiU; 

I.uicc.i'>  (ilii  pir.mr,  &c.  • 
*         Qrteruni  5c  Palinarum  £i.illlienhuin  Iraiba  Pilonis     Urucuri-iba  Mtrtgrav.  medullx  fariaani 
,  liippcditanc.    ♦  .  ,  . 

'  Cum  erga  tor  fint  Palmae  fariniliMae  faede»,  an  Amhoenfis  ilU  fitTodda  paitna  Malahawnfimi^ 
an  Coddal>lanna'eomiidera  iaiTaBpDcGingalenliimi,  an  ver6  Arf»r  abntrac^  Cxac  direHi  nobit 
nonduni  conftat :  non  vidco  .lutcm  curnon  e.idem  poflttcflccum  Codda  Tama  oicta.  * 

Ex  quo  liic  {cripfi  me  nionmt  D.  Tancredus  Rtbmfon,  Arborem  iftam,  cujus  elcgans  Icon  ex 
Indii  unentali  ad  Rcgiam  Socictatem  Londincnfcm  tranfinifla  fuit  fub  nomine  Arboris  S^t»  iax 
Zteu,  non  cflc  CeJJam  fblio  pUcauU  flabeUifbrrai  Hort  Makb.  fisd  pooik  7«JU^ 

Mi).  foliis  pinnacis.  frudipromo  flono  i  nnltts  UnpnfiNBiibni  involiMm  (ToisfiiiAnnnikadii) 
<[|p9po&D;  &caadkelll  prooibeninesamnlosdiffinAoii 

4.  Ptlm4  BrsfiUa^  fnn^a  ftUt  ftustUi  fm  fUUbfimi,  emubn  /^WMfa.  ^Tg^  d*. 
naoaducaiivi  Brafilimtm  iAsacfftr,  WSan,  ^ 

Arbor  cfl  Palmx  dach-liferae  magnimdinc  &  altimdine,  /if«o  duro,  rufo  fcu  bninno,  craflts  nervis 
intus%:onltante,  nuliius  usiis;  cmKe  exterius  gryieo,  &  cartilagine  A  tcrra  nd  qiioJdani  fpatium 
fquamato,  Iquamis  A-dine  oochleadm  pofitis,  qua:  primo  longioreSj,  fuoccilu  brcviorcs  Hunc,  imo 
tandcm  deddunt,  (iipemi  initiofaAo;  nam  arboKs  adultiorescaudicb  medietatem  (iiperx»to  ha< 
btac  gtabram  nc  Coeocir*,  in^ricnem  Mi^  Iqiianiatam,  (quamx  autem  nthil  aliud  (unt  qoam  rell> 
quix  ramulorum  [^foJiomm  vcrius]  qui  deddunt  .irborc  in  altumaflurgentccnafccntibus.iliis.  Ra- 
musouilibcc  [  reftiiJs  pcdiculus  folii  ]  duosvel  cres  pcdcslongus,  corapreflns,  in  utroque  latere  acuto 
duris  ipmis  nfgris  armatus,  figura  dendlcaloium  rcfcrentibus :  unum  m  uniufcujufq^  rami  [  folii  pe> 
diculi  1  extremiiace  foJiom  rotundum  figara,  Scjtk  phds  donatuin  oc  roaiuuriura  tominarum  fiabd- 
hra  roerat,  vuidis  ooloris,  ab  excremitara  ad  medietatera  feri  incrorfera  feftura  m  nnika  cannats 
f^menu,  fohis  Palma:  daiftylifera:  (imilia :  quodlibct  ex  his  fedis  foliis  qrca  duos  pcdcs  longum  e(V. 
Arbbr  in  fiimmitatc  ramos  luos,  [  rcctius  tblla  j  quaquaverliim  m  orbcm  cxpandit,  furfiun^deorfiira 
&  ad  latus,  ut  Palma  da<ayhfera. 

Intor  ranu(b-qs  (eu  fblia  ramuU  prodeunt  longjorah  quMior,  qainaue»  aut  (ex  pedesaki,  in  muU 
tos  liirculos,  lanugine  albefcente  obdudos  expanii  alcmiatim,  6c  quan  i  vagiinda  prodennKs,  in  his 
cxiftunt/e/c*//  paBide  flavi  fine  pediculis,  tnbus  fohis  conftantcs-  Poft  hos  proveniunt  frMcii»,  fi- 
gura  &  m.tgninidinc  Ohva:,  dum  vindcs  amari,  nec  eduies,  nec  ulhus  u&us ;  at  maturi  ^nigrelcunt, 
&  indigenis  elcuicnti  cvadunt.  Scdb  ha;c  arbor  laiaqnBttl  IHialiciair  i  €aiHioe(  Uldft  qoilMtMi 

^    •       aefcit  &  longo  tempore  opus  hab^  uc  granddcac 

*  I^iia  (er\iunr  adregen(Usca(a$CcooraesfiKiendea> 

Pilb  duas  /pccicv.  pm^it,  &  fibi  notasfoifai^  flij  inffif  —  wmli?if«  finM^e^  tMfi-^Ad  iniMHiliaraii 
&  cortids  contorni.uiono  diicrepenc.         '  * 

^'nufq.ic  .iiho.  h  L.ipui  iiuenor  egreeie  flammam  concipit, &  inftar  fads  diu  fovct,  iti  uc mihi 
( inquit )  per  deidta  peregrinaim  folatio  flivic,  mn  lolilun  ad  iUuiiuiuDduiD«  icd  ad  abtfende  quae- 
visinieft^ficftipentesnoae  vacancBh  nide 


Digitized  by  Gopgle 


Ijb,  XXIV.  Arbortlms  caudice  fimgUcinm  ramofo.  r;69 


Huic  vald^  fimilis  cft;  fi  non  cademPalini  rcrria  Ipedes,  Latmitr  dirta  Rocbeflnn.  i"oIia  expanla 
ad  pediculum  rotuntii  Ibnt,  cxtrcmo  piicatilia  flabelli  in  modum,  j>edicuiis  magnis  adncxa,  qui  ^ 
fihinentis  quibufHam  trunci  cjpuc  cingcnabus  cxcunt.  H.^c  m  falciculos  coUigata  cafis  mtegcndis  Vfiu, 
finumt :  membraqz  ieucuticulspedunculis  detra^,  cribns^  camttrb  (eu  rparailiik.iM^no  vaJa^ 
fil  cariofis  texemSs  Jdoncat  finit,  qux  Indi  inter  ranora  ftia  &  pretiofioi^A  UipsIlMnlir  hititiw:  E 
Ugno  ipfius  arboris,  uc  &  Palma  Franca  diftr,  arcus  efficiunr,  &  davas  qiiihus  enlnim  locb  in  con- 
fiiAibus  iiCuntuTf  Z^gigat  etiam,  qux  fimt  lanccola:  qusdam,  quas  m  hoftes  iuos  manibus  p  opciunt ;  | 
quin  &  iagittannn  aao  eoiffiiiiiia^  911»  nao  miraspeoeinuiiei  9ttiim^  ^otei  fi  dlriqpl*  tbip^ 


Cap.  V. 

Dt  pMlma  Hnmili, 

1«  F«£fM  bnmtlis  Ht^Ofiica  ^itufa  &  non  fpmofit  J.  B.  P<i/wj  wjBjr  C.  B.  Talmiut  Rvt  Cbt- 
m^enbifbet  Ger.  Palma  bumilti  ftvt  Cbamjtrrbifbti  Fslimitt  ParJb  FiUma  fuk  fUem^ 
ft»  fiabtllifermi  bnmiJii.  €1^  Plnacf'|^alin. 

FRudus  Clumrrhiphes  quos  habuit  j.  Bauhinus  magmcudine  eranc  &  figuri  olivari,  triplici 
oorticc  obted^i :  cxtimui  oolore  caAanese,  tn  roib  uigjtiGaiis  te|iui$  eft :  hoic  «ker  SAiaoet 
craffior,  colore  cinereo,  in  fila  dudtilis:  tertius  ad  nuas  mofchatx  colorem  accedir,  nuclcum 
obvelliensduricieoornoa,  iaporedulcem,  dbwn,  quem  peFCurrunclinex ruf&breves^  cx  liiqueuna 
Catteris  longior  ad  centrum  pertingit. 

Foluj  qux  ficca  adlcrvavit,  ici  cranc  digella  ut  muicaru  mftar  cx  pediculo  uno  (eu  manubno  tri- 
angulari,  non  multum  crafTo  (bliomm  densc  ftipatum  agmen  aflnrgatt  qoorum  (ingiik  tenmtifi^ 
laca,  ftruca,  bifida  aliquando,  longjcudine  cubicali  m  ailcratum  mucronem  delinebant, 

Folia  noUs  oblervata  in  locis  natalibus,  &  c  (copis  vulgo  venalibus  excmpca  cuivis  oblenrata  fad* 
Ua,  ad  pcdiculuni  pilmi  uniiis  (pano  integra  (unt,  deindc  hnduntur  in  folia  qualia  defcrxbic  J.  Bau- 
.  hinus;  ubi  autem  tcla  folii  intcgra  cfl  ad  pcdiculum^  flabclli  m  modum  inplicas  componantar^plt- 
«Cscque  foUorum  divcrforum  (pecjcm  exhibent.  .      .  • 

Hoc  &  J^BauhinusaUbiexpreflitj  C^ixdam  inquiensfolia  dividuntiir,iedaiiquatantiim«Kp«tiib 
non  ex  toto,  ut  relinquat  Palmx  manu&laritudmcm  pnrter  digitos,  ut  in  humili  genere  apparer. 

Planca  ipia  ad  cubm  almudmem  &  amplius  aflurgic,  mfenore  parte  (ut.aiunt)  crafllior,  fiipe- 
liore  ceoutor.  Flores  edit  ex  obliquo  ^  capillacea  qtudam  coma  cmcrgences,  &  raccmaum  cone- 
xentest»  quibw  fiiiAislntoedunt  P.umuli5  vulgatis  mioores.  Pars  radid  propinqmor  in  globum  ex- 
tuberans  intemum  germen  quoddam,  quod  Ccrebrum  vocant^  tnnumeris  fere  inrolucris  circum- 
fepcum  habet,  tenernmum,  lapidum,  fuavi  Carduorum  guftu,  proinde  (ecundis  menf»  pro  beUanis 
eltur  cum  Piperc  &.  S.ilis  momento,  &  ad  Vcncrem  efciwnnain  haod  pwaitt  pndfauo  ao^aut* 
Belionius  Alcxandrix  in  /Tigypto  crudam  mandi  ait. 

*  In  infiila  parva  ad  Promonconum  Sicilia;  Pachynum,  inque  maririmis  Etruriaeobiervavimos  noa 
hanc  fpccicm  (ed  qux  foliorum  pediculis  i^inofis  efl :  eandem  edam  elle  puco  au«  in  Hifpaniae  ma^ 
riritnis  oricur:  nim  foliorum  exquibus  (bopx  illinc  ad  nos  allacx  fiunc,  piediculi  ipinofimnc. 

Bcllonius  duas  diftmguit  fpccies  nimirum,  i.  Hifpanicam  non  fpino/am,  quama  J.  Bauhinodo- 
fcripcam  dedimusj;  i.  Creucam  ipinofatn.  C.  Bauhmus  unam  tancum  agnoicic  (pccicm  :  Et  revera 

Eouot  nos  oblervavinjis  vet  in  Icatta,  vet  m  Sicilia,  vel  ex  Hifpama  allaca  folia  pediculis  enat 
m&   ScopxutnenHiipajiic«cduumgenerumfoliis,alijsmajori  aliismino» 
&  durioribus  compoficx  videntur,  ambobus  tamen  pcdiculis  fpinoits  infidenribus.   Vcriira  hoc 
eunofius  obfc:  v.uidr.ni  propono. 

Folia  ad  ipoitulas^  tcgctes  &  fcopas  porandas  mciia  iiuu:  iiuit  enim  ad  verrendas  domos  non  vfm. 
^akm  pcridoac^  ud  edam  mluLt  qoftd  noa  ooafiiogennir,  nequb  demraawM-  nili  mnpora 


 Ina  adftringcnte  vi  dantur  contra  omnesoorporis  fbxiones. 

ChamacrRiphc  pLrc^rma  cbf,  vide  PjJniaa  Indicun  fidio  bicaoip£toii  fioAa  mceHnlb  fivt 
Sduinda  paoa  H.  M. 


%,  Psbmt  immim  ffmrft,  Aoun  BnfiimfibmJiSs  MaKgir. 

Marctr.  • 

Foliis  clt  Sigilli  ?iaIoiivmis,  In  icptcm,  oifto  aut  novem  pedum  altitudinem  aflurgit,  caudice  ia. 
tis  crailb  &  acutiffimis  ipinis  ubique  r.uuiito,  unum  cnam  atquc  aJcerura  de  fc  ipargcns  ramum  ma- 
jorem:  Per  mcervalla  aucenj  ambiunc  ramuli  fmaccm,  duos,  cres  auc  qtiatuor  pedes  longi,  adundi. 
&  deorium  vcrlis  ipinis  vindibus  ciun  calpuliSus  brunms  fplcndentibus:  in  hb  ramulis  fofia  fimt,  ii^ 
tcrdum  bina  oppoiita,  intcrdum  unum  lolicarium,  inaviora,  ieiquipedcm  longa,  dnos&  femis  drd- 
ter  Jigiros  l.ica  ubi  I.uillima,  foliis  Sieilli  Solomonis  auc  Lilii  convallium  conliilcntia  &:  colorc  plani 
iinuiu,  &  ia  medto  ncrvum  iecuodum  loogftudineni  habcntu :  tres  aui  watuor  etiam  acutiiBnue 
fiinc  leftz  maniunt  fblium  inferiij&  Extremitas  antem  ramutonim  ad  nnni  drd(er  pedis  loiq;icn> 
omeni  caret  fobis,  itidcm  (pmoQ,  &  in  modum  iagitri  tnplidter  figuraca. 

Folia  hu)us  plaucx  antcquam  ie  pandunc  arftc  iimt  coniplicata  in  modum  foKoTHm  Palmx,  ra-  * 
mulo  adh.rrcncia,  deinde  lc  cxplicant.   Hinc  indein  hoc  frurice  provcnic  filiqua,  psdem  aut  t^um^ 
deciffl  digttosiooga,  t«tesi  duoi  a»  cies  diglm  oalb»    ia  ocraque  exctemitate  acuminau,  paoluinq. 


'  Digitized  by  Google 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


iiiGarratt,ubiqueper  atnbitain  aouifiinus  Ipinulis  obficaj  pruno  viridis^  <kin  Jiigrclcic,  &  Cpcyaxc  ie 
aperiem  promk  ramani  ex  le,  tnore  &  modo  Palmx  nucifcrx  in  oiiiltos  nnidtt  difthbutamcoib* 
ri^  e\  flavo  albcfLcnris,  cui  prcul,  multi,  Mac  oogiofi  globdi  fiuni^  qoiiii  fhiAus  abeunCj  fmmm 


fmmmm  &  emffitntiam  Auticr  nm  dfjcrifjit. 

Vmt&  gmmna  Talma:  fffctei  ejje  vidttur  :  nee  ehfiat  ^uod  unum  aut  aktrum  rtmmn  majtrtmiefi 
ffgrgat-.  baeaum  Valnue  etiam  tUlhltftra  mterdum  aectJft,  tfto^ue  infoUtum  &  mak  McidtKimimi,  mi> 
tm^t  »M  laTdvitiitu  ma  dttrrMHt  ifftSiim :  ut  alitputies  etiam  mamumm. 

Aliis  adhuj  Palmarum  fpccics  partim  ^  Jo.  de  Lact  Indiac  Occidenulis  DtTcriptione  ;  p.irtimi 
Pbldufii  nortn  NavigationibusproducK  Johnftonus  DcnJrol.  Uy.^.  Wcnxm  quoniam  iiuperfe(iW 


__„_i  defoiptae  iunt,  ut  nelciam  an  a  prxcedcnnbus  diftmdta:  lint  ntcne,  omittcndas  cenfuil 
Ettimi  qoai  meminit  J.  de  Lwt  in  inliila  Maragpananaicemium  nomina  baibwa  iun^  i.  Atah 
mf-m/t.  2.  Hma.  %.  Cmmmmt,  4.  OvmmS. 

Tdtiu  Mameam  Htffccraticmn  reftrens  C.  B.  Talma  faeetfcra  CluC 
An  hffff  fflint^     Af~*^  ^"fiJ'*  genuina  paliMj  multum  «iiibito«  OUniiaUatpttS 

deTcriUnn-abaatorawpnterfiiUicn^  ^ 


Cap.  VL 
UAtUn  Mmmtk  ^  f»pd»  Mk,. 


I,  iimmir»  mm  &  fimm»  Ger.  Park  Matjggr.  wfrW  TUtadfeUc,^       _  _ 
taAu  CR  itm  Fkmim  fpetie  frnSm  nrmmm  efuflem.    Fafaia  VtruMb  JL  &  Fi^ 

«.jij  H.  M.  'Pmo  guaeu  \?\\on\.  Papaja  Orientalit,  fivt  Pepo  arhorefcens  CoL  AsWHIt,  iq 
Recchum.  Mamoetra  mai  Marggr.  Ami>afais  R  M  C|)e  malc  ^^apaOCt» 


R 


Maiggr.  H.AL  '  , 

jMnt  reAi  in  tetnm  deloend^t,  oonAaiti  cortjce  ft  came  allMcaiite,  honuda,  pingui,  ^ne 


ligno,  faporis  &  odoris  oleofi,  gravif  &ingrati. 
CtuJtx  aflurgit  ad  altitudmem  vtgmti  &  plurium  pedum,  pedcm  circicer  crafius.  Certt** 
cinereus  e(},  iatii  kvis  &  Juglandis  «nnlas,  m  fiimmiiate  antont  n!bi  iblia  aicninfiiiib  afiqputtnh 
Ittfflnifiiis;  ifaAr,«M<»  H.M^  -     *  .     ^  ,  .  « 

AfMpeclicDlBiflfidencrotundis,  ca^  rufelcefttibo»,  fitiscn^,  ferediliBae  \  caudioe  extenfvj 
Cirfum  mtcrdum  &  Hcorfum  verKcntibus  aut  ctiam  li  pedes  longis,  ambitu  orbicularia, 
pcdem  lata,  m  fex  aut  lcptem  l3cini.u  mcila,  quz  fingulr  antenus  culpidat*  fimt,  &  lcptem  itenun 
inci(oras  habent,  teuuritenuia,  mollia  ac  tenuia,  vk  \xti  viridia. 

Folia  non  6  fiimm^^ff*  caudicis  fcm^ernmfiuntt  veajibordias  qnc  in  inferiocepaite  flirpisiane 
decSduBi  8c  nocas  alfaicances  in  qus  omtioe  Tiridi  rdinqoencibus,  uc  inferior  crunci  medietas  nuda  iic, 
fiperior  fbiiis  veftit.i. 

Flcrts  pctiolis  tenuioribus  teretibus,  tres  finthamas  iongts,  diiut^  vindibus,  in  medio  cubulo  pertuliSj 
ex  -ilis  h :>lioiiun  ortis  in(idenr,  multr,  coofertij  pedicelUs  bre\ribus,  alMCmceSj  odoris  grati,  quinqoe 
pecalis  oblongo-rotundi^  in  ftdbe fonnam atpanfis oooipo&i,  cdyoegww^  arOo  ficiviridi  fiiko 
exoepd  Miiggtavius  oobrem  paSidi  flaTum,  oene  aemuinm floni  anriboib  E  tnedfo floie cmi- 
cant  jljmir.ula  dcccm  brcviiEma,  ad  mtgiiiicnlnt  petabnim  in  dapfid  Sens  affin  apkibu  vfnAimt, 
oblongts,  palltdc  tiavu  mlignes. 

Florac  nwaano,  fruAus  fert  nullus.  At  Marggrartus  fallam  «Be  licrilnc  fivAnn  feire  nuOunH 
odacfinmnamnanfiMrefinftumniiimasadftet.  Gontmiom  caim,  ingint»memnlitplesca^, 
rientiadocdt    *  "  ^ 

At  nos  utrumqu:  vcrum  crcdimus:  pofllint  t.imcn  fortadc  nonnullar  arbores  androgynx  daiij 
qoae  &  fiores  &  fructusjproftiranc ;  quomodo  urtids  accidit^quantm  nonnulix  marcs  fiofcs  Ime  fioAii) 
alisfiemincfiniausimefloie,alicandiogyncmmflQic|cnmfiiiamle^  feinnoGmlqiinaM8e 
lemocqs  pioferunt. 

latm,  Nalcitar  in  arenofis ;  tt.  M.  ubique  in  lytfii  dbvia  eft ;  MMrgjp. 

a.  Mlmoeira  fKmina  Mai]ggrav.  Papajamaram  U.  M.  .itrkw  Melm^ira  BoAtti.  C||e  Snnale 

• 

•  '  Mari  fmilis  eft  caudice  8c  fblus,  [min^  excella  &  cau(^ce  graciliore  B.  M.  ]  fi>Iiis  plarimdm 

.  maioribus.,  Flcres  fcrt  non  in  pcdiculis  lonPis,  fed  ad  ipfum  caudiccm  ex  alis  foliorum  cgreflbs,  mag- 
mCndinr  flonun  Gladioli,  quinque  petalis  oblongis,  Aavis  [albicamibas  H.MJ  ligulxinftar  angu> 
lUi^  in,  coipidem  contraftis,  extrorfum  &  deorfum  cum  cuipide  reflexis  &  concortis  conftance^ 
odorit  jocttndiflimL  In  nMdioftamen  ovale  eSt,  pailidi  flavumi,  mi^^mdinB  nncleiF^un^  cai  tft* 
fidec  oorona  cgregia  Bava. 

Calyx  quo  ooncinenmr  qungiie  bieriaih  cai^dameftrj  qiripetalis  deei&finaHminferiuscoai^ 
plcaitur.  •     .  • 

•  .  E  medio  cnjuflibec  florisnafiimr  fiuAns,  nee  petala  decidunt  antequam  frudus  Jug|aB&  magBi> 
niMuMm  oonfennn  eft»  fflanoKe  qi»%  M  tempas  ftamine  floi^ 


Digitized  by  Google 


I 


Ub.  XXrV.  •   2)«  Arlwihii  cmAce  jimplm  nm  ramo/o» 

■  Fru^us  ita  caudia  adoati  rcforunt  m.iniin;is  undc  &  nomen  mcrucrunt  apud  I^ifKaiKK.  Magni- 
Codinem  acquirit  Mall  cotcuiei  aut  vule.iris  MclonK,  &  cjuliem  Bgarx :  imin.itm-us  cd  Tiiidis,  Sc 
.indros  exliidat  kc,  nMtunis  ex  Tuidi  flavus,  corne  huea  milar  Mdonum^  <kaiA&  IblMh.-  Canes 
eodem  raodo  feparatuf  fcinito  dwiditur,  Rrandliii^ 

Semms  m  mtcriori  (Tiperfide  inrer  fiingolam  cirncni  numcrofi,  iii  cuinqre  ferics  diipofitj,  a<l 
lao,  I  ;o,  aut  plura  in  uno  frui^, bval»  ngurx,  magnicudine  Conandr!,  (upcrhcic  rugoia  icu  aliwraj 
■iafci,  nuclco  tntis  albq,  lingul.i  mvoluta  in-  memtNrana  albicanee,  tranlpatcnte&  nkeote,  qam 
trahenda  e(l  fiquis  lcniina  veuc  ienrate.  Saporis  fiint  ejufHcm  aim  Naituitio  aquatico  nalh  ate. 

Pulpa  eadem  cft  quac  Mebhum  tirni  colore,  cnn  fapore,  led  mfenor.  Frn^is  cnulitf  odi  potcll, 
fidntpluriinum  fblus,  aut  cum  carnibiu  coqiiitur,  fed  non  magni  fit  ob  abnndamiaBa. 

Arbor  toto  anno  frudibus  onufta  cernitur,  &  fcmper  eriam  tlorec  .  • 

Ex  quolibet  iemme  annuo  fpatio  habeojr  Arbor  fniAifo^4wlUaiieemdac»ytnqaitaw 
Signum  inortis  eft  qudd  cacumcn  fponte  comimpatiir.   .  • 

Raro  rcpcritur  nrbor  habens  ptus  quam  imum  aoc  aksntm  ramnmjmaxima  pan  mnis  caret,  «0|, 
4t8  fpeciofiores  (unt.  -  •        ■'  -• 

Arbor  cucurbinfer.i  Ficus  Nigritarum  Thcvai     B.  huic  eadem  videar. 

Papayx  OrientalU  frui^um  Petrus  de  la  Valle  ttadeicnbit  Ctlwim.  Atmt.  ai  \ 


71 


bus  1 

kre  nigrefcente  dum  lecens^  6c  poftea  ad  calbneum  diiutum  inclinan:»  culorem^  quod  CcKiandri 
femen  «quat  craflirie,  verAm  obkiii^  flc  deiueaipenimi  mdhiUa  cftndicnid,  Mport  dnld,  ad 

okofum  accedenrc.  ■...t-'i' 

Rochefo.  cius  dupliccm  Tapayer  dmmguit,  unam  qumdeam  ant  viginti  pcdss  altam  oC  pro  altita« 
dine  latis  crallim,  minimi;  r.AinolAm  foliif  a  iparcuo  divilis  Uicus  Fci  e  111  mi^  ini ,  [  c  liculis  loii^is  .ip-  ' 
penli^  qui  digiu  craificudine  liiiu  6c  ii.tus  concavi:  Frudiu  mab  Cydonu  ma^^nitudmej  i  lummo 

trunoo  tn  drailtu  enafcenic.  i- , .     ,      ,  „ 

Altcr.im  huic  (imiljrn  in  infula  S.  Cruck  nafccntcm  puldinorem,  toliit  aebnonbas  onuttani* 
fiiiAu  Mdonis  nugiucudine,  nec  minus  delicato  guftu,  cottkB  eneraofe  flmik  liiieii  lyiibuflam  ti- 
lidantibus  diitmaD^iimiuiMrisgraiiuiis  lonmdii  glntinofiiAE  moUinlaiB^  iapofe  «cri  acwomaiioo 

Na^^fruASitti  cnidis  vdcaiitnr,  Temmddkatdofcs  cnm  Saodmo  pncpantifc  .  Vcoixicolum  PSr»* 
tobHnc  6c  OQncoAioaero  pcamoven^ 


.        c  A  p.  vn. 

Firiai  Mrttrts  Mdmifcm  ft»  Ottwrhiiifvm  cevtiHe»s. 

I.  QmOmm  Setl^i  J.  &  RuL  9M  AJpiffl.  BM  Jht  JttviCfi^  J.  &  Jt^mkt 
nuUetUiknf*  C&  •        •  . 

HAnc  arborcm  Scaligcr  ftipite  proccram  eiTe  ait,  folio  nugno,  oblongo ;  fnidtum  ferre  Mi- 
lotm  roagnitudme,  corticc  coloris  vindis,  iplendorc  Cydonu.  digicalis  cwllitudinis :  carne 
intDscanmda,  ddcedme  ladis  coaAi :  iemuu  condiieio  &leoMoea.  J.  Bauhiiim  nnAum 
iBern.  PaludanomiflijmproGuanabano  Scalig.  iicdelcnbit.       _      —   ,  • 

Fruclus  eli:  Cucurbiti  forma,  cubitahs  krt  Ipngitudinis,  pugillaris  craflinidlnis,  cnius  oottiGe  ca> 
CorUtino  minimiim  duro  decraao  mcdulk  m  confpeaum  lc  dat,  ex  albo  tanollum  pallefcens,  non 
WfgpTita  adiUcatepnni^,  in  pulvifculum  vetuftate  fatilcens,  aa  femtna  immergunmr,  pertinacucr 
]wentia,ttu«da&,  renum  figuram  imitata,  corticc  li  unguc  radatur  obdufta  nitKUiBmo,  colons  ni- 
gri,  quibus  nuclei  infunt  candidi,  calloii,  iapons  ftrobili  dulcis,  tenm  peUioJti  obvdutt  Osieirum 
granaadhucmcdullimvolQca  filis  .ippenduntur  tcnuibus,  quanquam  ferainalola  neqnaqoamobier' 
Vavimus  fibs  illis  annexa.  ,.        -     .  .  1 

Alpinuaibotcra  qme  fiiiAus  BmM  didos  fert,  foliis  efle  ait  magnitudine  ac  hgura  Arancus  val- 
Jftfimilihai:  in gthopig Inflammatis locis naicl  '         ^  ,^  ^ 

Fruftus  rccenrcr  .ib  arborc  excifus   :{[\x\  admodum  gratus  eft,  aado  lapore,  queni  cooiemperant  rmt  fif 
di/ites  iaccharo :  iitim  valentcr  extinguit,  multumque  rcfrigerat.  Ibi  eo  utUKar  adotnnei  caUdos  M«» 
aftAl^  ftbrdque  putridas,  prxapuc  peftilcntcs,  tum  cjus  pulpani  cum  laccharo  comeiicntes  tum 
JiMcum  eKpndunciun  filcdiaro  Dotantes,  vd  exeo  pmanim  .^ynjpjS^^^^iP^^uS^i  .i^ 
pdveiem  redaatntnnmr  ad  faSOBbK  afledrn  «c  ad  LMnterum»  dylenfenam,  ali6^  fluxus  aln 
Ccutcri.  • 
Huic  cum  C.  Bauiiino  eandem  fpecie  cflc  opinor  ^  • 

Ji^vim  ty£tbu,pcum  frnam  BiB»}.^  ^  Jli*v«  trker  rMdici  tutmf*  C.B.  SM  f>ve 
jlhm  C\\x\:  IR. 

■ .  Pulpa  fnabilis  in  polhnem  faal^  rcfolubilis,  acida  ori  grata,  femina  renibiB  immaKiim  fimilia 
«OHveniunti^fFcrt  coraas  durine  cucurbinna,  qua:  abxtatc  cilb  poteft,  &  pulp.r  cnlorc  iLbrubro. 
niieiiMifottevetuftattaniiaoir.  Locw  umque  iEtbiopia.  f.uduspedtculocrallo  &  h.mo 

Storiadheret,  adquemlukonimfiidimdinimoeminir,  inquihoslaniiPquffdairtineft,  utmo^ 
tondi malisi  idiguo ccrpote,  inqiBOiMUi  exauniutt  ieki,  iTt 


* 


Digitized  by  Google 


M7* 


HisTORiA  Plant a'k u u 


Plaitte  ifenfaw  fUtBBeib  priina  foiia  habaenmt  mali  quidem  Citrii  feliis  fimilia^  nuUo  pedi< 

culofubnixa.  At  ubi  caudex  jidalem  altitudinem  acquifivifletin  ramos  fparp  coepi{Ie  ait,  foliaque 
protulille  longiorc  petliailo  pridita,  &  illa  non  imgulaaa,  icd  initiobina,  dcinde  tcrna,  quatertUj 
Cc  tandem  quina  ex  eodem  pctiiculo  prodcunn.i,  qi.cmadmoduni  ui  Pcntaphylli,  Lupini,  Cafta- 
nes  equii»  foliis  videre  licet,  quorum  medium  reli^  majus  eft,  demde  illi  utrmque  proxinuu  H«c 

dtmde  paulatiKf/tlitmm  |««MftMi  «MWiiMr  m«iimfuM$  migmtm,  dtme  m  p^mm  fmmmm»  fm^ 

Radice  iirmabantur  {ingulari  in  arborum  genere,  nimirum  rotunda,  tuberosa^  ovi  magnitudine^' 
appendiabus  pauds  fic  tenuibus  utrinque  cxeuntibas,  corocc  tenui  vcflitaj,  quem  tenuiftima  pdlH 
tuia  fuliginei  coloris  tegebatj  qui  facile  digici  attmndecerKitur,  ut  tunc  radix  alba  appareat,  camo&y 
([ibft.mria  Rluphano  nmili,  fea  tenerior,  in  qua  per  tranhxrfum  fccVa  multa:  Imex  .\  centro  x\  cir- 
cumtcrcntiam  duAac  confpiciuntur^  uc  m  Rhapluni  radice.  Prrmanfa  tota  ferc  m  aqueum  iiiccum 
vertitur,  fubdulcem,  tcrrei  otloris.quique  in  ore  aftritlioncm  nuandam  rciinquit,  non  nne  exigao  Gii> 
loiis  lenfuj  ialivamque  copioic  elidt.  ligjdi  nuceries  iatis  iaiimu  eile  vii^u^,  quapopGBr  ineor  tm 
aibofes  hiine  leoealendem  jodioo  qnx  bcen  lucrementiun  fiwwiWj  6c  ftitaw  ^nwn  biievi  fen^ 
lcunt. 

Baohah  fivc  Aba-vt  Clulii,  (quse  huic  procuidublo  cadem  arbor  cft)  deicriptionem  vide  apud  iplum 
\Ci  cxottcis,  Uh.  1.  cap.  l. 

Hxc  arbor  congener  eft  &  valdc  iimilis  Mamoers  didz  fcu  Papayae  Orientali  Celumikt 


Recchum,  fpodetamendiveria;  nam  &  pulpx  colore  dificrtj  &  pediculi  longicuduie.  Fni^eoiiii 
Baehah  (ive  AbavtC\\iCn  brcvi  quadamlanqgue  fiufloievirefGenteobfitiiiCmcs  avMinManKiei* 

firudus  defcriptione  nulla  mentia 

%,  a^jgvXMidi  },Ji.  Jrkir  IiiJif0 /hi^  Colt&l^ 

Arbor  eft  prargrandis  vchiti  Morus  nigra,  fruaum  fcrens  Cucurbitac  rotondar,  interdum  oblongc, 
fimilern.  £x  eo  pateras  8c  altenus  genens  vafa  ooniictunt  Indi.  Materie  cft  robufta  atque  apca  ie* 
d^,  iiiblclliis  f^ppa^  aiiiioue  opexilnis  fabeicandis,  Mali  etenim  Medicae  aut  Punicz  mateaam 
efledioeres.  CoitioeliKil^  ddibncnr.  FdGo  eft  kmgo^  angufto  per  extfemuin  latiore,  a  qoo  ad 
pediculum  ufque  paulatim  anguftius  fit.  Indi  In  aliorum  miftuum  penuria  interdum  hujus  came 
vefcuntur,  quc  Cucurbitx  cami  cum  adhuc  virec  iimilis  e&t  Coitias  eaam  color  &  tbrroa  Cuair* 
bita;.  MaimMB  qm  finftm  Mbmm  aqiyeconBneie  poceft,  minimiispngpiimi  non  «wefe  w»g» 
cudme. 

Vulgarls  eft  in  Hfpaniola,  rdiquifque  infolk  8c  Ameriae  ooaiineiiM 

3.  Cbivtf  Thevcti  J.  B.  Ftcm  JSfigritantm  ftmtly  fru^H  msgno  Mtlm  fari  CB. 

Stmodorededefcribatarf(>lioexiiai2  vicidLcxqmiiB&raCiiiido^anieonumm^  fiiK 
An  inagneMdbni  parij  iiuriifimoj  oiim  manditur  Jttonsnwdoinore  iigoeioentif  laiiin^^ 
cumeris  noftratisj  conioe  dkm  inaniniic  ciQoeot  k  piadlAii  «iboiibi»  Omiibitifim  fMcie  <liftii> 


4.  Cbym  Ammkm»  J.  &  Lmr^cUd  Amnkmm  fmii  €tfiH$  m^piiuiim  C  & 

Fruftum  fert  magnltudinc  mediocrii  Citrulli,  qui  quamvis  elcgans  non  tamsn  ednllscft,  figuri 
ovi  ftruthio-cameli,  cx  quo  Indi  pocula  couiiciunt,  &C  inftrumeotum  MtrMa  diftum  quo  inluperiii* 
cioncfija  utuntur:  Folja  Laurinis  itRuBa. 

Fremei»  cft  in  temone  Americanornm  nBim  Kfcrpioncm  twcant 

QimM  hotus  fiuAffi  biiloriam  noR  mald  Qnanabano  conveiiiie  Tid^ 

♦  # 

J.  Arhor  folio  Lauri,  fruaH  CHturbtta  txGuthta  ].  R  LaMrfoUaGuimnftt  CR 

Juebndis  arboris  ceUinidinem  amnav^  nec  diflSniili  oortice  tedum  eile  fount :  FoliaLauriiiis  ha« 
bere limiJta ;  ad  quonim  exortnm  muShn  in  ramis  nafceretur,  inirio  quidem  viridii,  per maturitatein 

ex  navo  fpadicci  coloris  Inrcrdtim  alam  nigris  m.acuns  confpcrli,  incerna  parte  fuliglnoii,  &  nihil 
contlncns  piater  nigruni  quendam  polhncm.  Mah  magni  iimilts  crac^  &  orbjculans  paene  fbrmi^ 
crailo  (atilque  lirmo  corcice  praedicus ;  levis  adixiodumiKO  (ua  1 

HieG  Arbor  8c  prxcedehte 
non  pertinere:  Vetum  ciim 

Srnfernnt  MammoeixdiAaBi 
ja  polfiint. 


uiyiu^uu  Ly  Google  , 


IJb.XXIV.  l)e  ArbmbHS  caiuitce  fimflm  mn  rAmjoi  137^ 
*  '  Ca  p.  VUL*  •  ] 

ARbor  haec  elegantem  nandfdtttr  a^^em,  &  kth  r6ftun,  utplurunum  &  (me  ramis ;  qu.t- 
dam  tamcn  &  ramos  habcnr,  fcd  in  rnmniitato  tannko. 
Corttx  extenor  iimilis  iicui.  conftans  prmmm  cuticula  tenui  Sc  dnerea>  &  iiib  ea  <X3&ij 
lento,  ac  Tindi  cottke.  Ijgpimi  «HNini  eft  inftir  Bemfae;' vMto  molfe»  «e  qdtad  •M&.pocdt 

Omiex  mediocris  cnffitiei,  fttotusimtts  oiTiis  i  ndioe  adfammiun  ufquc,  &cavitas  illa  pcr 
intcrftiti.i  femii.iijjiti  uSiq.ic  Jif}mfr.i  cft  tninfvcrfali  mcmbranai  in  aijiu  nledio  foramdn  rotuniioni 
magnitiiclmc  Pili.  In  Jiac  cavitate  leperiuntur  iemper  fornucz  rubrz ;  ipia  colons  eilhepacicb 
Versus  fumniit.ucm  folia  circumpoika  ut  tn  Mamotv»,xfioiSiikit  inniteos  (tlo  pedicuk»,  Aubcra^. 
nuDm,  duos  fic  plures  pedet  Uutmt  exteritis  ruib,  iocenus  (pnn^nfc.  bfiim:£9Unin  hnini,  roitvii- 
dum,  magnimcrate  incef^  fblii  ettxnx  expanfi,  aucedamnujiB,innavein:antdeoem  laai^ile^tam, 
quarum  ccntro  Infixus  pcdiculuS,  i  qi:o  pcr  (ingulas  ladnias  rier^-us  rufus  tendir  per  longirudincm, 
&  venx  emincntes  pcr  obliauum ;  (upcrius  lunt  laturat^  viridta,  &  infcrius  anerca,  &  videntur  ooio- 
rem  in  toto  habcrc  qualem  unguis  cum  aqua  mixtus,  hifpida  uc  fbiia  Ficib,  in  excreraitate  ladniarOiQ. 
lineii  dncrci  (iinc  Rmbriata.  In  (unimiute  atboris  cavitas  cencinet  medbUam  albaroj  fiicculentam 
&pingacm,  quiNigrics  vultieraiaafeliciterciiEant        'i  * 

Incrcmcntum  autem  fumit  arbor  hoc  modo  :  in  luinminte  arboris  cxiftit  tliec.i  oblonga,  folia* 
cea,  uicana,  qux  continet  in  le  unum  tbliam,  6c  duas,  tres,  vel  quacuor  mmorcs  tiiecas.  ^xtcnore 
thcca  fc  apcricnte  arbor  fdio  augctur,  fic  fennm  fit  dtior;  felitun  anteni  hoc  in  chcca  adhuc  ^ 
fconcUtumorbttnienfalisinaipiitudioem  habet;  cum  theoi  naniti  iui  anetitur,  eer^^  oomplica* 
tum  ac  reconditum  iaoet,  &  qnod  jucondiflimum  fpcdaonlom  norumitliia  feltnm  pian?  mcannm 
infeniis,  ac  dilutc  viridc,  fuperius  plan^  rubrum,  ut  aluta  Paitenica,  &  co  modo  fjilcndcns.  In 
•  ccocro  autem  fohi,  ubi  pediculus  inlcnmr,  m  liipcnon  iiipcrficie  ceu  ilelLt  mbra,  c  yindi  lubilava 
«on^cinir^  nimirum  quafi  centnim  omnium  nervorum  ailutc  virendum  &  iubflavelctintium,  qni 
per  omnes  ladnias  fecundum  Jooeitudinem  extenduntur.  Exteiiore  chcca  operu  reliqux  minorai 
fiooeffiv*^  (e  aperiunr,  Scfimilia  nuaexMbent. 

Flortt  prodeunt  hoc  modo ;  in  brcvi  pediculo  ex  caudicc  (iiperiori,  ubi  folia  ftant,  enafcuntur 
quacuor  auc  quinquc,  )uxta  fe  iicndcnru,  farciminimi  inflar,  cylindracea  corpora,  lex,  lcptem  auc 
novcm  digicos  longa,  poilicem  humanum  cralla,  incus  cava,  &  conflantla  golfipio,  mollia,  cxtcnus 
autem  adnts  bninm  coloris,  ut  floces  liligiois  noftracb :  his  decidentUxis  jipni  ilii  au^encuri  deo* 
tibus  detrahuncor  ae  coniednnnir.  Ctco  admodum  hm  arbores  in  eiiiBiam  akitnmMni  aHoni- 

(luilL 

I^emfine  pyritc  f.:  ch.^Iybc  it.i  ehciunt  Bralilienles :  Fruiham  Hgni  aut  potius  radicis  hujus  arbo- 
ris  (umunt  exlicc.it,i;n,  in  co  taciunt  foraminulum,  huic  immittunt  bacillum  l^aftigiatum  cx  duro  aU- 
qilb  ligno,  &  quali  terebrando  circumagunt,  pedibus  frulluin  lUud  irorabcum  tsncoteit»  ac  applicai^ 
tei  fblia  licca  arborum  feu  gollj'pium,  hc  eliciunc  igncm. 

In  (ylvis  r.iro  rcpcritur,  (cd  m  arvis  quondam  exculcis. 

Pmguis  0  Itiiniiiit.itibu^  hujus  arboris  expFefhii  fiiccus  non  fblum  reccntibus  fcd  &  invcccracis  ul-  Loem, 
ceribus  mcdL:cur.  Foiium  quoquc  tcncnun  8c  feeeos,  wc  levior  hojus  aiboiis  oomx  fi  apponantr  Vtnt, 
ceroperacSc  mundiiicac  pancm  aifoftani. 

Suocw  i  gmmds  expreHiis,  qui  faoilcate  refrigerandi  atqpe  adftringendi  pollet,  pula  dc  Ttfuca. 
indicus  cafidam  ventris  proluviem  fillit menfes  oeniquc  nimium  fhicntes  cum  &  vinilentum  geni- 
tahum  profkivium  com^licit.  Idora  puerperis  nimio  menitruoruu  profiuvio  laborantibus,  in  m»- 
dum  cawjilatmari»  nmbdioo  impofiam  id^mter  pcodefe  q^eriaiiil  fiiloonfinnat  Pifcu 

JbtMHHg»  PlfiMtt  &  Marggrar. 

R.im*o  cdnibicundo  &  ligno  minus  cavo,  foliis  vcro  fupcrius  faturatiy,  iafcriias  diluti  viridibus, 
..-uicoqucalpcri-.,  i.t  'nco  lim.i;  qu.vd.im  cum  us  poffinc  lA'vigari.  Luiunrcni  conrinct  oleofiim  cjufdcm 
cum  iuoco  Ambaiba:  usus  &  emcaac  Frodus  feit  tnagoos,  tcnues,  palma:  iongundinis:  mature- 
foiMitBi  <iii1oBfciint  ednlesfiiiCi 


Cap.  IX. 

Dt  Mhfs  fim  MM0  mtm. 

MVfk  Arabibos  didttu*,  PtJ*,  ut  ptitamus,  Pliiuo  i.  TOoe  BaJa,  qul  hodiernunl,  ut  olim,  Ma- 
labaribus  imiotelcit. 
Carterumquamvisabomnjbus  Botanids  arboribus  acoenfcatur,  Tix  tamen  fn!tc\-,  nc- 
dnm  ariwr,  ccnlcnda  cfl,  dim  caulc  annuo  fit 

Nos  quoniam  Planu  hxc  ad  modum  Palma;  ftfrUMiO*  eft  &iiaa  taniofil,  ei  iubjntlgeiidumduxt' 
moili  quamvis  revera  ab  eadcm  geneie  diffisrat. 


I  HlSTORlA  PlANTARUM. 


Oviedo  alttique  PUtaims  dkacnr;  k  quo  fbate  nomcn  nofhum  Anglicuin,  CjtC  J^Iontdjllf 
mt  proflutifle  iMBtm :  iii  potnk  i  Pbnrapne  ob  fplia  nervofit  Plancati^nas  fimiba  hk  difta 

fiierit.  .      ,  , 

Cur  Pacoeiram  Marcgravii  &  Pifonis  i  Muia  Clufii,  Alpini  Sc  alioi  uni  (cp.iteni  rationan  non 
videa  Malc  edam,  noftro  judick>,  C  Baohtnus  feparat  Fiaim  Imlicain  fmthi  raccmofb^  folio 
diAoagp  i  Mnla,  qnani  Palnum  Indicam  hamikm  latis  longilq,  folus  vocac :  quamvis  Bonanam  4 
yb&^BiaBSiKiiBtmbaaat  P^  Mar^vin^  Rodlefoifiitt».  IfagMiwi»  voHswvfiMU  aitar 

''tiiiDilinidob' 


Fiibn.  Marg^.  Bd*  H.M.       ^lantain  tm* 

Huju?  r/ijfffl»  Horti  Mnl.ilnrici  .inftore?;  fic  dcrcnbunt;  crafla  cft,  duas  aut  tres ^ithamas  lon- 
ga>  ambitu  rotundo,  plunbus  hbris  imub  lij;noi7s  ciptll.ir.'»,  extcrius  nigricans,  carnc  intm  albicantc, 
OIB  Oporis  aquci,  fubdulds  8c  iubafbiriRcntis  cft,  &  incili  liuniorcm  albicantem  nonnihiJ  unduc^- 
nro,  iubcblcem  &  rald^  aibingentem  cxrillat,  bicvi  in  lubrubruro  leu  Pcrlicum  colorcm  abeuntem. 
InternDolerai^  pollicari  ab  ambira  annulo  Im  circiilo  tenui  &  parum  lignofb  ac  edam  raolii  in 
orbcm  pcrtcxta  conf;)iatur,  ex  qiio  fibra-  radicis  iil.imcnr:i  accipiunt,  ac  piurima  filamenta  b'gno(a, 
tenuiilinia  versus  cuiticcin  huic  indc  cieducuiiturj  ranilinia  autem  ac  brcvia  versus  inteiiores  ai> 

Kt^ql^  defcriptioncm  c  Mannraviihiftoria  mutuabimur. 

Ex  radioepropagamr:  hoc  modo,  Primo  crumpum  duo  aut  tria,  in  (iftulam  convoluta, 
(ad  modum  rbhorura  Cannz  Indicz,  quibus  fimilia  fimt  j  paulo  poft  Iccundo  fe  produnt  ad  quod- 
libct  latus  unum,  in  medio  cft  fiftxila  iohacea,  6c  fic  (ennm  planta  trium  aut  quatuor  Meruium 
^iatio  in  quinq,,  fcx,  iLptcin  naium  altitudinem  adoleicit,  caudice  tibiam  humanam  crallo  aut 
craliifxei  Ipongioio,  fohis  convolutis  fimiiis,  fic  uno  idu  facilc  diidindi  potcft,  rupenus  o^ 
imVin^V^tiamdiiodccmi  foliaexpatidit,  quodlifase  qoatuor,  qiiiiiqp  interdum  &  odo  pcJcs  loogum, 
qu.iri.rc!  '  jL':n  .iiit  quindccim  digitos  latum ;  in  utraq,  cxtrcmitate  oattio  MguibuSy  nenro  iecundum 
longituumcni  Jigitum  humanum  cr.iiibj  cjui  etiam  lexaut  lcptcmmg.  crjfliis  perlex  aut  leptetodt>. 
giton:"'-.  lo)  1 1  ituiiiiian  lc  exfcrcns  ^  fblio  pcciiculi  vici  fungitur.  Ncrvus  hic  m  fupcriori  fuperficio 
,  canquam  canalis  excavacur,  tranTvaiim  hnca:  iubtiies  a  nervo  ad  latcra  cxtcnduntur:  idn^uo 
Iblia  elcgantcr  vinidia,  ad  caAwn  kevia  &  iblida,  inftar  chartx  raembnuuoec,-  &  codcm  modo 
pttant:  ideo  noM  diu  integra  manem^  ieA;k  vemifrag^iatae  diiaoenncor  iccaiwfim  dnftwm  ftnarami, 
&  ftrepinim  cxcitant  commota. 

Ex  iijftiinit.itc  caudicis  hujus  fpongiofi  fcu  c  mcdio  fohoruni  pi  oviit  ramtis  fcu  brachium,  qui 
primo  ciim  quaii  iemipedem  longus  eii,  t;:ner  &  polUccrn  hununum  ciailus,  ui  cxtreraitafie  mi 
oofttinet  oorpus  turbmatx  figura:,  magnitudine  ftrooili  majoris,  circa  quiiK^  digitos  longon,  'eott- 
ftansc  foliis  laris  ellipnc.t  iigura:,  bnmnei  colori^  ohfcuri,  flriads,  quibusquafi  pulvis  cmereus  afper- 
fus ;  ha:c  compHcara  m  v.ceni  conftituunt  illud  corp^oi  turbinamm :  lingulis  autem  diebus  unu.^i ;  duo 
auttria  folia  (e  paiuiunt,  (i-r(um  vcrwisfc  convolvcndo.  Su!.>ter  folu!.  Infcc  cxpanlis  apparent  lei^ 
ftptem  aut  odta.fient.  ordme  juxta  fe  poiin,  ex  aibo  Havckcntcs,  quiiibet  duos  cucuer  4lli^iao 
loofDS,  fcqna  autem  fimilis  panw  (caj^,  cnjus  pars  qox  infidec  exortui  fuo  iit  pioni,  ekera  «■> 
rrcmitas  puppis,  cx  qi.'.i  prominent  qumq,  foliola  .ingufla,  figurani  habcntu  iJhus  mftrumcndquo 
utunturnauti  in  humcctandis  vclrs:  cmincnt  autcm  c  puppi  riorisdigiti  longitudine,  ex  albona- 
vclccntia,  &  in  ambitu  latentio  colorc  hmbriara  :  ni  nienio  jxjrro  eorum  fianien  liitcum  crafliLJctt- 
luminfidet>  iiguri  baculicum  nodo  in  cxtremitace,  quahinccdunt  Nigrita  :  Dimidia  aueerapartB 
IbfOha  regmine  lobtendimr  k  prora  iodpiendo,  ot  tn  icaphis  noftris  lalonis :  fub  hoc  (egminetiV' 
tusm  fcapha  manna  f.!.  l'."nrus  humor  conrinerur,  ad  t.idum  frigidus  liwns  mellei,  coniiftentia 
Sccolore  limilis  albuinint  ovirccentis:  in  hoc  humorc  ortum  lumunt  qumquo  liia  loliola  cum  fta- 
mine:  dclcAanturadmodumforraiacillo.nccraie. 

Flwes  holce  fequunmr  iirudus,  ordinc  in  qwbuidam  quaii  verticiUis,  arft^incer  le  pofin,  qoilibec 
I»^cvi  pedicnlottiBens,  Seoftentans  pfini6iR  tfti^Mlioo  iub  floram,  «pa  poftea  deddi^  fivdtus  antem 
indics  .iu£^en:r.  Condncntur  plerunq,  in  uno  r.imo  lo,  ii,  i^aur  i6  numero,  (imo  iS  autio^  ita 
ut  una  planra  profertt 'o  auc  8o,  (imo  ico,  150,  ai;t2co.)  I-ructus  autem  jufhim  magnitudmem 
nachisCucuircrcm  noftratem  aquat,  oolongus  &  trilatcrus  quafi,  lcaphoidcs,corio  crafBorctedu^ 
quod  facilhmcintrcspartcs  lc  dividi  linit  deorlum  cauiem  vcrius  nutaos.  PuIparooUis  oft  iqflir 
outyri,  raedoliam qivdi  Cncumeris  per  mediam  Itmgitudinem  habens.  Boim«ft  faporis,  8c  fieqoeiK 
Ciffim^  COmcditur  vcl  iblus,  vcl  cum  farir-.a  M.-.ndio^a:,  vel  Lcftu=     f  i\i:s  in  oleo  :u:c  butyro. 

Ramusautem  lilefruttibus  onulius  intcrca  rium  iili  matir .  i,unc  augctur,  &  .id  duorum  pedum 
aut  nia)orcm  longitudtnem  excrcicit,  tioiclquu  fcmucr  exd  uclt  ex  corpoie  illo  foliacco,  fed  quided- 
dunt  finc  fpc  fruftus :  Nam  una  flanta  non  facit  plus  fructuuni  quam  nucriie  &  ad  angmeatum  peiw 
ducerepoteft. 

Matuns  porro  frudibus  ramus  cum  illis  abfcindimr,  ut  &  tota  planta,  nam  unum  tant-jm  vivit 
annuni,  6£lcnici  cantum  facitfruAum.  Sarpilfui.c  auteni  accitiit  ut  antequam  frudus  niatun  finc 
plantacadac  acpe;c.it  ni  fillcris  fiilicnteti  r;  livc  autem  cadat,  fivc  praccidatur  pcrinde  efl: ;  nain 
antequam  ieneicat  plants  tihiii  unus  aut  altcr  cx  radice  nacos  eft,  fic  adibc  parcnci,  modeotit^ 
li^pcedic»  &  lictn  mfinimm  propagamr.  Toto  anno  (roAus  habecnr-vmalis. 

lca  Marggriaviiis,      f^^tidcm  prolix^latis,  H  inc  plantam  dcfcribit,  &tamen  florti  M.i!,=.b.  auA»» 
res  in  ca  dcicribcnda  muJto  iunt  pioii\iorcs,  tjiio^  conlulat  cui  nonduni  iatisfactuin  clt. 
'S^'  Fiutlus  Iii  indeliciis  habentur,  ncc  .:  .  fatietatcm  comcfos  ullam  unquara  noxam  0:iquam  intu- 

liflc  aiunt.  Linlchocanus  eos  guilu  farinaia  &  bacyrum  duld  mixdone  r^nefcntare  aic,  idoo  panie 
,ac  la^dnii  loco  firnanr,  fimphd  vidu,  quo  comis  hombiidblKk  elio  cfto  firilife  poffitlolhnMii 
VatfMinodQBeosprxparaiidtadelumvmapodGaK^  Do 


.Digltizedby  Gopgle 


Ijhi  XXIV*      7)e  ^rboribus  cattdice  fimplici  non  rmnofo,  ^yfpi 


De  viribus  fic  Alpinus,  Fnu^fubfliaiuismollii,  lcnca,  pingtiLs^  dttlds,  atque  appriini  laaviseiin  yi"*» 
Gomedete  ailiieds,  multuni  nutni^  feliloin^churn  gravtat;,  «iifficulter  coaooqpMnuv  %cum  generac 
cnflam  aclenramquo  vilceni  obftrciuitur,  prrlcrtim  hcpar.   Opittrfatarcaiwn  tuiHbnabus  ficlu- 
fpiriofis  ex  «lorc  r.i;:>is.    Elus  decofto  utilitcr  utiinfur  .l-.g^-ptii  aJ  tufHm  c\- c.ilidioruni  humorurp 
«idhllatione  genituiu^  atfj,  a.^  pkura;  &:BulnionuiU  iniliinnutioncm,  atq,  41!  inHamm^tOi  rcacs^  & 
urini  diffic»ltatcin :  aiunt  8«  corotn»^'"^^'"     ^'^'^*"^  ^•'lercni  int^ 
Horci  MaJakand  Audys  bEC  habwi,  BMdix  concriu  ac  cpoca  iq  Ufbtotigipcni  icdac;  ^ 
•qia  cumSaocluroniim  proficu^  bibicur  pro  ardore  rcnum;  quin  &  eadenf^ualfiiRjjiiciter  ept^ 
ta  pro  doloribus  cx  unm  oSortis  confcrtj  d.!ru::j,profiai^iisquorum  corptij  .irgcnto  vira  uifovhiDi 
eH.    Ck>raiIuiB  aiWu  icutneJulU  alt)ican&.quih^udun\im,  trkunittcau^ 
malis  oculonuncoiMfenk,  adqtiotfcriam  ferrie  butynim,  io  qno  fiuaiit  (ni  fidiiififiiflafe%  tofti 
^iuitepotum. 

PtodimiitatefniduunivariKdariliaiai  arODrisfpedvainnt:  verum  h»  vwiecates  non  fuffice- 

re  putamus  ad  divcrliutcm  rpccicram  infsrenJjm,  non  m.igis  qii \ni  111  Pyris  &  Pomis,  quoi-um 
fru^us  figufi,  raag{iKuctih«,cok>ic,  laporc,  florcndi  &  uiat.uclLcadi  tuui^re  nuii)cniiini  v^fpiu« 
ncc  camen  ob  id  (pocic  differrc  concedimus.  ,> 
,   Omnibus Indiac  Oriencalis  uc &  Oogdnntalis jrovinGus laveaiutuurj  necnonin  Afiica. 

Room  bdicam  Linlchotaitt  Mufie  vii%eaiem  e^  opinamor,  non  (pedem  'arboris  dillin<fLiin. 

Eandem  ccrtc  cfic  quam  Horti  M.Tlah.irrci  .^.tiiflnrs-;  dcl:rihi^nt  OK  Svnorn  iins  colligitur,  ut  &  d 
loQs  natalibus  Malabareniibus  cnun  P..-/.;o,  iicn^lciUibus  C^cliudiCiam  IsHibic^  qux  i^onuna  4d 
Bala  H.AtiL  KiU  acccdunt :  inter  fpacici  eciun  Ktt  varietat»  oim  m  Hort.  n» 
lclioianum  ui<i  1 1  lavenio  C*ddm  dii^in, 

Bedia  hnjus  quz  uinam  longa,  tres  fpiriiamas  )ata  fLap^thi  aquatid,  fcx  pcdes  longa^  dnot  hea  * 
Lcrioj  in  varum  CipcIlcAilem  Indii  in  Goa  cedunt,  quibus  Sc  Turcr  ^upyri  \(kq  utunc.ir.  Sur- 
culus  fxpc  100  ficubus  prxgnans  cft,  uvaruni  modo  in  (e  comprefCs:  Acmit^K  ^uibus  dcpcndenc 
£epe  in  tantani  molcm  grande(cunt,  uc  a  binis  bajulis  cranlversi  peitki  viz  gellari  ^fitBau  ToM 
anno  feuaifera.  eft,  &  Indii  oommcatnni  qMnridianiim  laiynir.  * 


iMargRr  Bjn.mera  Pifonis  &  Hi(i  des  AfldHes.  Mofft^  mHff^mm^  fi0»  Ca* 

tmtru  formd  C  b.  C{|C  S^mUOUi^tttt, 
Merggr. 

Tota  planca  eft  uc  Fmwm;  acattfainacamiUudflorifenni  oarpDspauIoniinus  efl:  &  florc&pa* 
r&n  diflerunt,  Cartt  enim  dot»  drmer  ^tos  bngi,  &  afto-latci  coloiis,  &  dulds  tjdoris,  ^ftaue 

fioris  fcapus  non  inflar  (caphi,  {edrc<^s,  actamcn  cavus,  rcpr.rfcnrans  C.uioam  Br.ililien(ium:  icx 
fbliola  angulla  piomincnt  c  puppi,  hgura:  utin  prxcedenti  &  ejuldem  coloris,  led  Itaincn  in  inedio 
deeft :  nioiietas  antenor  Canosetiani  tt0BK  cavo  tcgmtne  albo-flavefbente. 

fnidusuc-inP<KMff'«,  o^o,  noven^  aiBrdn(«mdigitoslangi,pIemnq,camoaiionitii  ciai^  StSwt 
CQrvi  five  Innati:  labftintiaquoq,fi(X^^ 

I  Hiiloria  AntilbrumBanameram  iMufa  in  hisdifFcrre  rmdic.  i.  Quod  fi-uct.is  cii.s  duodeclm 
^rel  tredeam  uncias  longus  iii^  vcrsus  extienucatem  paululum  reauvus,  brachii  piopemodum  craffi- 
tie  j  ctim  Mufa:  diimdin  miiier  fil^  Qst  potlioil  tanojm  longus.  a.  Q^6d  in  tafda  feu  (capo  non 
ttkn&S^^ununumiofinAiBprodBcai»  qoi  nonfunc  ideo  dens^  intaie  ftipaci,  curo  Mufa  ali* 
noodes  100 aot  tio  edar,  ade6 conferwa  He arft^  ftipatos,  ut  zgre  a  ie  invicem  lepaienrur.  Quod 
rrudus  carnem  habcanclirmam  Bffblidam,  aptam  ut  fub  cineribus  aur  in  oll.i  coqiMtui  j  .lut  utlic- 
cetDT  m  lole  aut  ad  ignem,  quo  meiitis  coiiiervan  queac :  ciim  Muk  trudus  liiblbncia  conftec 
moUiore  quim  uc  hts  ufibus  inferviac.  ' 
In  calidis  Region^MBb  jSc  Infiilis  AmeiicK  fiwqoem.  ■^etiur. 

Phooveranr  Theveo  hdc  eamlem  e^e  erifttmoiy  iMmfi>liaP!aooverv({oamKfor2Cquamin  /Egy- 
ptovidit)  diiplo  iongiora  efTc  fcnbit,  fi-u^Sum  maximiun  pedalcm,  craffitudme  Cucumeris,  ad  quan 
etiam  tiguri  iatis  beneaccedit.  Crefcunt  autem  }o  vd  40  limui,  m  giomereiu  ieu  racemum  con- 
gefH,  8cfibiiii«ioempraxime  jundi. 

JBvAb  nngnitndoQipnBehie^otidens,  &  namao  connuiM  PwMni  aliquem  iadle  itidaoeie 
pelfcedctetoAmRKodramMiwyav.  £c  PameninTlieveiianan  tceaademailxiiemedft 
prninde  &  Pacoonim  Ti  f  1 1  rcriT  nnn  fiffi  ipfilfimwi  Mnfim.  i0daibonm(peciedifiinftaii^fcfiir> 
uite  itananieraia  Htciiftrt. 
Repi^neecamea  nonen  6c  definpdo  Bananae  apnd  Marcgnrinm,  nt  aiboriB  4  Baooeiia ^ 


Aihetein  Manioongoitocifaam  apud  J« Bauhinum«Iib. cap.  i8i.  figmcattim  eflie  (uipioor» 
MufxaffinisiniegpBGMf  CLJLPhote^  noiinalbKGttiPbanattBTiMitf.  quKi^ 
lateti  necminus  «  • 

Mnfie  affinis  altcra  c.  B.  it»  Baoam  fioAus  in  regno  Gongiano,  Ibrral  tc  guiu  Mnlk  i^pci* 
Mej  paic.4.  Ind.Or.  libwi.  capk  i.  WbnwB ad Bananam eflreJic  8c«damfi>ni>i  pcaiodeeapdem 
aiboiem  efle  verifimile  eft. 

Atbor pomifcr.x  .'F  gv,  ti.i  Girmidtti  l}.  Bauhino  propofita,  Hift.  Qh  i.  npk  75.  Nos  cum  Jt  Ban* 
lino  iefpcamur  k  Mula  non  djflerre^  vide  J,  B.  loa  at. 

EloinMnri  Recchi,  quam  Jo.  Tcrreiicius  ddcribitex  imagincpida,  Foliis  Muzx, 
fimrari,  ex  altera  valdc  diluti  coloris,  quemadmodum  Oiaefblu;  Ramo  ppdi^  ub  ra^dect> 
d£re,  vsnis  frequentibus  in  inferiorc  fodiorum  parte,  fohis  in  fiunnutaee  nni  yaldfeceBglohaBi}  « 
Mnti  diMife  fataie     ied  nveiiiAi  dufiiti^ 


AftiAM  *  HISTQRIA 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  O  R 

PL ANT ARUM 

tlBER  VIGESIMUS  QUINTUS, 

* 

.  De  Arbonbus  quariun  frudhis  a  Boribus  remoti  vd 

fqundb  funt. 

^iE  in^yyk>rgeoeni<BTidi  poflunt.  Suntenim  vel, 

i.  iwMrMi  NattStuMiRVooofhiAtBinajo.es  pucamine  duriufculo  nude- 
um  chudenrcs    Hx  vcl  func  nucc  duro  &  fragili  puramlHfc  teda,  Jm. 
glani  v.g.  iL  jivtUana,  vcl  nuce  molUore  &  conaceo  tcgmine  obdufti: 
quxitidcmin  duplici  fimt  diflerentia,  nimirum  vcl  i.  nuce  tegumeniD 
excenore  echinato  undiq,  tndusi,  e6<^  vel  fpinii  minus  ngidis  hiTpido, 
ntice  triquetra;  ut  in  Fafro,  vcl  Ipims  rigidioribos  raagifq,  pungcntibus 
munito;  ut  in  Cafianta  .-  vel  a.  nuce  calyce  feu  cupula  cxccpti;  ut  ia 
{^cu,  SulKrtt  lUctf  quod  eenus  arbores  gUnJifer^e  appeliamur,  &  <)i- 
vidi  poflunt  in  eas  qua:  folio  fiint  lenmeSc  nioUiore  ut  .Sittrcmm  varue  Q>eciei;  fteasaue 
fUio  (imt  aculeato^  eofiie  vel  lanper  wente  Dt  in /^^^  vel  dedduo^  utinS»^r. 
Ctmfir^e ;  de  qdbbs  TidB  Snftionem  ftcundam,  his  adjongimus  quai3ani  jiaociferas  ob  notas 
illis  convenientes.     .  ^ 
j.  Lany^erai  vid.Sed.te/bain. 

'4.  Semm&B  vefiafiineadttMceii,  vd  membraniteinoabiB  enftii  inGkfib  vide  iAqat- 


in  quatuorSeOiMMi 


SE  CT  10  F  R  I  M  A. 


CAP.  L 

JUglans  quibufdam  dici  videcur  4  juvando  &  glandc,  ut  Macrobius  refert ;  tamen  non  dubitao- 
dum  quin  (icvocetur  quafi  Je^vii  gUmt.   Nbnpe  ea  ratione  a  Jev^Lnu  ell  J^glms^  qua  k 
Jayifittr  ^^^i$ir.  Nam^  nt  «licifflr  AUr^tUr  -&  Diej^irt  Gc  &  jtwfster  ieu  Ji^^gtkr^ 
nlSI  JovB  eft  entiqons  nondnativiis. 

Non  eft  tamen  Juglans  /l/X*r©-  Thcophrafti,  cum  ea  potius  Cadanca  fit,  fed  ut  notmullis 
videtur,  NuxPerlica  ejuidemj  utaliis,  NuxEuboica.  Nux  BafiUca  ieuRbguDioicohdi  .&Galeno 
didmr :  Perfica  etiam  &  Baliltca  Plmio.  Nucem  CMyon  pHBim^  i  cqjtb  fpgniba^ 
prapter  odods  gieviuitftu  oonveoic  di^m. 


A.    NiaeJtigUn,  J.  B.  Ger.  Jiftm  mjpnv  Rujc.  Ji^flvt  r#b  «^pHrC  E  (0t 

Wa\nut'txtt, 

7-Ji- 

Prqperaarfaordh  mukispiadon^ic},  nixa  radidbiis»  tnincoadbmilm  temumvecubitoium  ooai> 
-plexus  tKpius  crafMceme,  materie  ampla,  nifi  ve}  (ubfiifta,  muhis  exignns  legmetitis  <auificata« 
quibuOam  paitijius  undulatim  crifpa,  lobufta:  firmis  vaftilq,  ramis  bracniata^  corticc  cineraceo» 
craflb,  livi,  pcr  knium  hiulco,  &  m  nmas  alcas  deliifcentc.  Foli»  pinnatim  dilpoiiuntur,  conju* 
gationes  clauoente  folio  impari,  quorum  Hngulana  amola,  fcfquipabrium  longa,  palmumfer^Iata, 
pnnctpio  6c  mucronB  angnniora^  venis  oUiqttis  k  medio  oeivo  deda&is,  cum  tenera  adhuc  lunc 
ruDiGmiia«  luaviitriolenn^  cfimadekKnttpaldKiT^^     odmejucundo,  fo&Learee^  fid 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXV.      'Z)^  Jrboribm  qmrim  fruclm  a  jforib.  fcjunUi.  '577 


graviori  &  vchsmenti,  (apoce  adftring!Ciit&  profeit  loaraim^mulnpiia  callocompadileni,- 

cuius  flavercentes  panicalctMreTi  deddant:  twn  flog  emergtt  hnlnceus,  [cgo  pro  vero  &gemiino 
florcjulum  habeo,  ut  qai  c  flaminibus  &  jpicilius  componitur]  totidi:nn|,  calycul.icca  tcgumeutA 
quot  flores  petiolo  coptrahuiitur,  quibus  iingulis  Jingulx  indudimtur  nuccs.  Nucem  live  fru&um^ 
qnales  nmul  multi  confertim  ex  eodem  penoeiu  pediculo  |jin  perfcifborcm^tegit  pulvinattis  caly^ 
acerbi  &  amari  ^poitii^  nec  fineacriiiiooiai  nigro  coiore  manus  inficien^  cuiiubieduscoiteiEni* 
golusjignofus,  in  aattcariius  apeinbs  mitkmm  continens  in  bintis  paites  ad  medqim  feri  (ilfant, 
&  pxnc  quadripartirum,  rcvolutionibus  cerebri  Innilit  j;-  in.xqu.ilem,  pruiio  mncofiim  ac  infipidum 
ferd;  dcindc  pcr  rhatuntatem  caUoliiin,  candidinn,  dulcem,  cuncuia  p.illid<i  teiJlum,  cxoitunitra- 
hens  ex  candida,  Sc  exacido^maricantc  quailam  fubllantu  pulpof.i,  cu|us  tencftrior  poitio  inlje» 
lieta  vdexlignomembranaoeaqiucdaro  nacleorum  diflcpimcnra  abit,  quaUbus  tenerioiribas  intenof 
offis  caritas  magna  ex  parte  obdufta  eft.  Integri  &  maturi  inagnitudine  minorK  aur  mediocris 
Pcrfici,  &  pulpa  viridi,  fcu  int^mcnto  cxtcitio  pulvin.iro  [quem  Feftiis  vocat  aJ«,W  quafi  exi- 
guumailcum]  atq,canio(b  dempto,  unciifcrc  latiorcs,  &  h  ic  ipla  iatirudine  iongiorcs,  cx  rotundo 
inoblongum  iubtumeicentes,  (eddelumbata  utrinq^  qui  vajvularum  commilTiua  eil  circinationc  ro- 
CUndl.  JSb^bar  JMplici  eutttula  ftm  mtmhmu  tegtturt  «xttriare  fiavienme  &  fahMMra,  ^ue  Jmm 
wm  M^mc  neim  ejt  facile  Jfglubitm',  emmsrrfeit  mr&i  mJi^mtpec  fote/t  ftfmrarii  iMtiim  ttmmm&^ 
ftSufiJa.  _  _ 

Nucesjuglandcs  nugiutudme,  figura,  duritie,  faporo  inu]ciino.ii>  ditFcnint.    Rccentiorcs  fex  po»  JHff*''*''* 
dOiniUin  dinerentias  aoiiotirunt    i.  Nmx  jugjmi,  iivc  R'gi  '  -~.^u:g.:ris.    Ilanc  a  duro  corticc  fit^r'**** 
ftanggndi  .mnra  Marsctam  &L  MoraeiBam  vocan  tradit  Herntolaus.    Non  facile  i  putatnine  purgui 
«oteTfc.   Sardain  nomtnat  Cxlalpinus.      ti.  J.  frnBm  maximu.   Caballinam  DarechamT»i»'vocat 
Pfoflratcs  Cl^C  f  rcnffl  IDnTnuf,  i.  e.  Ji;g!an  '^-m  Gallicim.    Bonitatc  &  pondere  .\A  propoitionem 
reliquii  ccdunt  :  nuii  cnnn  intus  opplct.v,  lcd  nugua  cx  parte  vacua:  luntj  inui'.i  lipiiLr,  Malis 
magnimdmc  fcrc  iquales  c  quarum  cuppis  feu*valvis  marliipia  pucris  gciland.i  h.ant.  N.J. 
£iidu  tcnero  &:  fr^i  puuminej  aDalechampbim&/ciididU,  quod  cxtcris  genenbus  mollior  lic; 
ejiifque  putarac%  veT  digitis  fecilc  rampatur?  Tarentinc  vel  eadem  eft,  vel  fimilis.   4.  N.  J-  Hferm : 
cujus  generis  Hcrmol.ins  m  SiKMti.ino  Patavini  aeri  viculo  provcnirc  fatis  conftarc  tradir.    Ec  Pli- 
niusnupcr  (iiiquitj  Conlularcm  viruin  audivi  bueras  &  Juglandes  nuces  fe  habcrc  proluciitcrn. 
J.  a.J.fruiltt  ferctmo.    Nuccs  S  Joannis  didx,  quia  antc  diem  S  Joanni Jaci  uni  nc  i,  folla,  nctj, 
nuccs  oflendunt ;  cum  veroidterapus  aikjk,  parfs  reliquis  nudbus  quoad  fi-iktuoi  &iolMC]ullunc; 
qn^  Tragus  Vafonix  ad  Rhenum,  'binos  eoam  Giengen^bachii  extare  refeit ;  J.  Baubifliis  circa 
Tigurum  aliquando  vi^it:  Dalcchampius  circa  I.ugdunum  oljlervavit.   Has  cgo  non  peculiarc  gc- 
nu»  fiiille  eiiiliiiio,  lal  difrerentiain  quandarn  leu  varietatsim  accldentalein  &  pi.vteriutjraie[n. 
6.  N.J.  folio  (errato.    Hujus  nuces  tcncritudine  8c  longiori  forma  a  vul^aiibus  aiverliab  Hoge-  . 
lando  iatx  non  modo  gcrmmanmt,  icd  ctiam  iblia  pcoculcrunt,  vulgaiis  quidem  Juglaildis  finulta^  . 
led  longe  magb  tenella,  atq,  in  ambitu  fcrraCL  CU^. 

Hisadde  Virgiiuanarum  Juglandium  duo  genera :  Unumforma  Cc  (apofepamm  ab  AnglicisdiP 
fert,  piitainine  craffiore  &:  dunore  :  altcrum  majus,  cortics  lcabro  &  duro,  nuclco  nugno,  dulci 
^  oleaginoib,  cx  quibus  connifis  lac  confitiunt  cum  (iibdbisnulcentes.  Harum  arboruni  nonnullx  . 
Sp^edes  kmgx.  Paricinibnus  duas  Juglandium  Virfrinerifium  Ipedesdelaibit,  quxabhisvi 
tnr  dhrsrlz  i.  Prior,  IhnJmgUm  luia  yirgmenjit  eidem  di<£ta,  arbor  eft  cre^or  &  minijs  patula, 
nucc  rotundioiCj  minore,  putamine  miilto  cralfiore  magilque  albicante  qu.im  cu)u(vL)  cx  prxdichs, 
nucleo  cnam  multo  minorc,  .rqu^  tamcn  candido  &  duTci.  1.  PofVenor  N.  J.  mgra  Vtrgtnenjii  de- 
noimnata  fni(!iu  potiffimuni  .1  pr.rccdcme  difFcrt:  qui  nigcr  cft  8c  rotundus,  a(pcr  feu  rimoCis,  pu« 
tamine  .-uico  craj£)  Scduro  ut  validis  niallpi  iAibus  vix  poiEc  confhngi,  nucleumincus  minimuai 
idaudens.  "  .  ' 

Ubi  fponte  proveniat  Nux  Juglans  nefcimus  :  in  Italla,  Gallia,  Germani.i,  arquc  etiam  Anglia  ^^>«*J 
!n  vii  id.iriis  &  agrorum  marginikis  paniin  plantatam  oblervavimus.    Am.it  lo-ca  montana,  hurnida 
&  hi^id.i,  plcrijii|,  i.ipidola,  Autore  P.iIIadio.   Quod  in  Italu  &  cilidis  rcgionibus  fijrtalfc  ve», ' 
rum  eftj  at  ui  frigidionbus,  ut  Anglia  &:  Germania,  lummicates  eii|s  (xpms  gelu  peruruncur«,  ^ 
praecodus  germinaverit:  In  Gefm.inia  janiores  arbores  inccrdum  peirdantur,  pnaeniiii'fi  lobo' 
numidiore  plantati  fuerint,  tcftc  J.  Bauhino,  qxiod  in  Anglia  nunquam  obfcrvavi  cvcnirc. 

Julos  geinmalq,  protrudit  Martio,  aut  inino  Apiilb.   FiuAuin  ante  ininum  Scptembris  apudnos  Tfliyw. 
"non  pcriicit.  jteitFcrunt  taincii  .uborc^  hoc  rclpciftu,  alii  cnim  prxcociorcs  (unt,  alii  icrotinaf, 
nec  ante  CMj^rem  menfcm  nuturamur.  ^  Diu  eft  antequani  frudura  ferat  hxc  arbor ;  vigiiiti 
plerancL  anni  prxtcreunt  a  priiru  latiorie  leu°  germinaribne  ^  femine  ad  fi^adificationem.   Maboa  ' 
annos  lu{^yivit,  ac  mirum  in  moduni  gr.indcfcit.    C.i"'cm  ( ut  annorat  Tragus)  vetuftarcnique 
non  (cntit.    Tencram  eflc  arborem,  6i  in  calidioi  ib.i^  icgiotubub  locilquc  apncis  fcliciter  piovciurc  > 
firibit  J.  B.uiliiar.s,  c^uod  ut  vcruin  lit,  fiigid.oia  t.rticn  non  avcrfatur. 


Talt;af  i 

riurh  a( 

quidcmnucum  fatu  f.iciic  ac  tchcitcr  provcnianr. 

Uc  nuccsin  proxiauuu  ann.im  cr>piofiCis  proveniant,  mos  cft  hodie  aj>^d  rulKiOOC  ^^T^WKi  Uti 
nuces^ticis;decpci<^tnr.   Hinc  non  mcpindnj:|ii  quidam  alludeodp  <^clciniC;^.  . .     '  , 

.  "•  .'■  •-■      «T        /?  ~        r      "    f  /•      j      >  '  '-.".'u  .  .'i" >,•■•'»       i         I  .  i  (•■-  ..: 

Nux.  ajlnw,  frj:i.':cr  !:.>fri'i  fi/nt         !ir,ita:  :       .>  .    .  _  . 

rt>c  irta  ml  frudus  J.iciinii  Ji  -virhcra  ccjjant. 
*  ■  *  ■  ,  '  • 

Verumhic  mosj  quantumYis  apud  dioftrattis  etiamiholevicqui&  fuildiihychixuuolMbei^^  '  . 

.  .,1  Aa««4»i         •   '   '  '  WJnmmf 


Digitized  by  CjOOgle 


F 


IJ78 


HlST.  ORIA  FlANTARU 


latiaai  rm^iufeTyetur.  Qp»}  eniin  aliad  ab  hujuCnodi  veriMniitMie  Ipenndnqi  efl^  qelm  «t 
gemnc  tamn  infa)ueiid  annoprovem^ 
Umbnm  JugUndis'noxiani  effib  pleric(,  affirmam  8c  capid  .inimicam :  Jolian.  Mni  in  Ma&ib 

rcdiviTO,  p.  57,  58.  Deciibinim  (ub  hac  arbore  doloraTi  capitis  induccre  cxpericntia  D.  Boyle  pro- 
bac.  Hk:  autem  dolor  (inquit)  non  provcnit  ab  umbra  ( uc  vulgui  arbitratiir)  fed  a  raporibus  el  fo- 
Iw  atboris  eeredicntibus,  qui  ouim  infcfti  iint  mufcis  ctiam  iinicuiq,  notutn  cft :  nam  aeftiiio  Rn- 
pore  adfflulcasabigeodtfvaldefainiliareeft,  ranmlumjiulandis  ab  arbore  avellere:  vennaqik- 
ouid  eft  de  mdcis,  liaad  fidle  U  ndd  peilnai«n&  im 

amo^nam,  8c  falubrcm  exiftimot^odtaeomgfBnmquem  feBa  CKpirai^,    dDoqpmt  fe^lQor 
qui  lc  contranum  cxpextos  affirmanc 
flm.  DevinkisDiolbondes &Pliniush2C'habent.  Nuces  R^iz  in  dbo  fumptx  conoodu  Cme  difr 

dki^  ftoBiarhf>  noocn^  [fatkm  giipnuiO  opi^  dolorem  mferunt,  luntq,  cuffiemibus  inimicz ; 
Cffiiiins  de  fioci^  qtixtmgidiiofimifilic,  Iwecradit;  Reoentes  enim  (mquic)  jucnndiores  (iintj 
utiles  vero  in  cibis  jciunisadvomitinnes  concitandas.  [Pi  o  Iiis  Plinius  habct  inimicas  cdc  vomituris 
jejunis,  atq,  addit,  aptx  in  Tenefino  Ibb ;  trahunt  enim  pituium.]  Vencnis  quoquc  reiiftuntcum 
ficubus  fic  Ruu  pnefumptx,  ac  edam  poft  ipla  Veneiu  hanfta  comcftx,  addit  Plihius  angin«  pn^ 
defle  oum  Ruta  &  oico.  Larpus  eutatg  latos  lumbrioaspellunt  Imponumurficmammatumin- 
fliiiiiiimionibus,  abfteffibus,  luxadfq  oom  mdlisexiguofleRaca.  Cum  Cepa  auidfaii  mdie  Sc  iile 
oontra  canis  homimlqae  niorfi.s  pronciunt:  E.rdcm  cum  calycc  (uo  pcnmi  8c  umbilico  admotx 
tormina  iedant :  Putamen  vero  combulVuni  tricvmquc  m  vino  &:  olco  pucrorum  capite  perun^ 
c^pillos  condocorat,  &  Alopecias  repiet '  Ac  qui  intra  ipfiun  eft  nudeus  trins  8c  cnm  vino  appiK 
ficmmenfofiiHc  Pervetenunautemmicnmnudd  OQmmandncati 

cnlis,  /^^lopibustc  AlopedB  pcxieiKl  fnnt  leniedio.  ABn  mi&eiitur  ad  acriinoAam  ip(onun  exi- 

■JCndam  :  Plin.  Carpis. 

Cortcx  Juglandium  lichenum  vibo  &  dylemericis  prodcft :  Folia  tiita  cum  aceto  auiium  dolori 
Hm.  Atuuxxum  Mii^pidatis  ipiius  manu  ddcriptum  oonftal>at  ex  dnabus  nudbus  (icds  im  Fiae 
totidemt  &R)itgfelii»«oiimuItriti$,addiB>SMi  gnno:  q^hocjeiun»  fumat  nnlinm  wbcmmh 
nockiutm  lOo  diei 

Coquitur  h.Tc  nux,  autore  Galeno,  fad^  ludtal  Fondcih  ige.  Avellanat  ftomacIi6quc  eft  gra- 
tior,  &  multo  magis  quando  cum  Orids  rnanmmr.  Derecend  nucchxc  acape,  noni  iicca  m 
(iiccum  pinguem  naniinucatur  ut  dbo  prorfiis  lit  inepta» 

Cortictsnucuni  cxtcnoris  ioQCWfnccflius  vd  cmdusj  vd  aun  melle  deoo^ad  dandam  cooii- 
Aeotiaiii,  in  ore  gargariianis,  ad  iifmK  rdaxadonem,  todllvfiroque  &c  guttnris  inflnnmationcs  vi 
^  adftriifhjria  cum  tcnuitatc  partium  conjunda  unliflSmus  cft  Gaicni  experimento. 

Viridcs  lcu  icceiues  Juglaiidcs  vcntrem  acnt.  Gtlen.  Att.  Vetercs  &  iiccz  podus  aftniigunt.  Qxk 
•  eoquuntur  prob^  in  Ventncubs  (rigidis,  on  calidis  m  bilem  vertunnir.  9^ 

Coitex  incetior  atlxids  iiccatus  vonutum  dec  validej  Juli  (ive  nucamenta  leniuL 

TinquictiroordceSlatum  [nucumjianz,  8c  mfenr  capilius  primum  prodnndbraonGnlb,PAt. 
/1^.15.«.  11. 

Iheft  quoq, Juglandibus  nudbus  propria  quxdaffl  ac  peculiaris  faculcas  ad  remoratos  menfts  cieiif- 
dos,  aHis  medicameiuis  nilul  proAcienme,  MacenncurtnaiqiuadDaee  nndd  membranis  poffint 
nudari;  ^einde  nudo  ka  espdiati  maofefeinir  in  AqnaTine  per  bidnum,  eonimqiucdno  ra  ac» 
quotidie  man^  jejimsexhilidmcur  per  decem  did 

Succub  radicis  violcnter  puigare  dicitur  nonnili  rufticis  cxhibendus. 

A(]iM  ctiam  jugl.mdium  imni.u.ir.irv.in  dcliillata  ad  luulta  commendatur.  v.  g.  ad  diflblvendas 
tlirombos concrcti  languinis,  ac  . .Jr.cr.i  fcuLcracdii^,  ad  anthraoem  peftileatem ftrb  impofica. 
Aid  eadem  vala  Sc  (blioruni  Jugkndis  aqua.  An  vad  ayajnglandiwm  lefi^giaet,  ade6%  AmfacKa 
doftveiiiac  merito  dubitat  J.  Baubinus. 
'  Nuces JugUndes|oft  }gi&^jf0gtiiltxom  v^/icm  cndimttir,  unde  iUnd  Sdmk  S%> 


Oaitnm  cfl  ctlam  eas  vcnsnis  rcpugnarc  pr.-crumptas  in  cibis  uilde 


lOMr  plebs  infinu^  qumeuam  ruia  coitas  jcjuni  nund^nt. 
bcnnnuimii  iQ^ombni  ^ii^andes 


.  ,  .     .  .         teneras  &  imoiatiihai,  oottioe  exterioreacuto  cuitdJo  de> 

jLt  edam  potaiDitie  duriore,  in  aqua  frigida  nuceratas  aitquandiu  &  deinde  ad  moUidem 
m  fyrupo  i  fkdiaro  prkparato  lcviter  bullitas  &  in  cundem  demerfas  rcfervant  pro  Bel» 
lariis. 

Juglandes  virides  decerpcx  Maio  vd  Jupio  ^pecente,  antequam  carum  potamina  obdaruerintj 
&cduroad(ervacie  ftonucholttSet  enJnBt  Im6  ex  noftra  obfer^ationc  Jni^bndeb  dum  viiidee 
adhnc  &  immamrx  iunt  imejji^  uni  cum  corddbus  8c  putamimbus  (accharo  CDnmtz,  (rve  (nr 
in  aqua  iaodiataca  '^'rfoftaf  donec  tencrdcantj  deinde  cidem  aquc  ad  fyrupi  oomiiften. 
^nopOx  imnuft  nt  finFennir,  fidmifdtmifeinantur  iiibTeQienmidbo  iiilnpi^  alrnnile> 
inierEilMucunc 


fiifSSiSi  ^Ti^j^^y?"?"."*^  MMfani,  vm»  %eifiifumlBnkkoi  d 

.  .         .  Tra©« 


Ly  Google 


I 


Lib,  XKV.       Jrbartlm  ^ttorum  fru^m  k  florib,  ftji^Bu       i  yi^ 

TraRiis  fcrilxt  quofHam  cxtcriorem  oorticem  imaim  Juglandmm  .irefaoere,  inque  palrei«ni 
daAim  Pipens  loco  m  condiendis  dbis  ufiirparc :  cw  «Uapoicai  QManietidandtim  inaiiuUi  pu|. 
WemroiiorumSaifucadjiaunc.  '.' 

Jugbndis  nuteries.roenfi5  ficuteafilibus  laudatisdicatur,  &  operi  tcaoria  In  Gallia  plurimi  fit 
hoc  Iknum  pro  menlB,  Icamnis,  leftis,  cathedns,  foinii  abacis  U  aliis  ciufmodi,  qux  teU  ccrea  fii. 
cantfepc;  lic  earegi^  poliuntur,  &  111:1^1:1  blcndorem  acquinint  D.  Evclynus  fabros  noftro* 
oloo  fuo  caiido  attrido  lignuin  hoc  ex(^lu  e  iolere  aic  Maijnw  auteqi  *<KpinT  ob  ^M^ffrem 
«irium,  Tenasundulatas  aut  cnfpas,  &  matcriae  (olidkaKm.   '         ^    -  ^^fPZ^ 


E  tsada»  IU&,  calefaais  &  cxpreflSs  elidmr  oleum,  qno  nonmilli  ad  gangramas,  carbancubsi 
cgilopas  &  nervonim  ulcera  uninmr.  Infulum  auribus  furditan  prodeft,  &  idem  unle  calidis  doli» 
ribi:s  illitum.  Matthiolus  nullius  ui  Mcdicina  usils  cile  lcribic,  lcd  ad  lucemas  &  lampadas  pnedfc 
pud  eipedj,  quod  duraWlius  fit  oleo olwanjra.  Pracfcrtur etiam piaonbtit  ei  quod i LiiUfemine ex- 
prinnr;  fi^uidem  hoc  cenif&  a^bnixuoi  tn&a  tempons  oolocem  immutac,  illad  ver6  inoomip. 
tnm  perpetuo  aflervat.  At  alibi  flatus  potemer  diffipare,  8c  in  coli  affeaibus  a  flatu  genitis  pluri- 
mum  affere  auxilii  iradit.  Aetius  eandcm  ci  vim  trfeuit  quam  <^  Amygdalinq,  mfupdrque  fioo 

privatim  habcre  tradit,  qu<kl  inaurantibus  aut  inurendJluiaMidnGil;   *        '  '^*^ 

pus  inaurationes  &  inuihones  contmet  &  adlcrvac. 


Ifise  [  W  ]  Paub  fu|t  fpongipfa  quxdani  corpora  m  Qiercubas  ftNKdm  Regianmi  arbori- 
b»  nalcentes^ .  [  Fun^^Jjpb,  imelligit.]  qux  Barban  magis  in  ufu  habenr.  His  i  n  ter  crtera  cau- 
lenonim  genera  ufosTutflfe  Antiquos  idem  Paulus  teffatur,  in  longis  flomachi  defluxiopibus.  mque 
l^fdlopicHk  Qijomodo  autcm  ifcis  ad  uftioncm  utci  eocur  lic  dcmonllr.u  Gtliui  Auie]ianttl>bn«» 


_  ^  inferiiib  ac  fiiperius  anguftos  foriTuntos  [  oonvenienriik  infitriiiy  jaPTs  effifflSffi^  ffirff  hwiiniW 
cniiinfifterent]  patiencibus  apponunc  locis,  quos  fummicattnooenfiii  finunt  ooneremiii  dMiec  dn» 
rafiant  atq,fpontedecidant.  Id  hodic  imitantesTurcacfarmenmm  vitis  beoe  andum  parti  malcaffea» 
appiicant  &  fummitatcm  e)us  accenddnt.  Hoc  modo  MoxJ  di<Sta  umntur  nunc  dierum,  ad  Podft- 
gr>m  &  alios  Biorbos  Cjctcrijm  crclx-r  cfl  ufus  Fungorum  Juglandium  ^JopeUriis  ad  ignem  confiih 
vandum :  modum  pra;parandi  fungps  ad  hunc  ufum  videapud  J.  Ban^jT^im  m  iiiftofia  hiiiiK  arboiis. 
AAot  ▼ttbieraca  micio  mannqttmiblbaiiittk  iiqnaKmfltfiiii&  nrimitanMndnl- 
~qaimfic  fietulz  fiicoas. 


Cap.  II. 

Chyfr  vodiBmneMi  non  invenio.  Aveilamffl-a!»  Avetlano  Campaniae  oppido  ubi  abundae 
didampuCatSerrius.  At  PliniusAvellanas  ante.i  Abellini^  p.uno  nominc  didas  fcribit,  Itk 
I  ut^.  11.  Abella  igitur  oppido  nomen.  Ponticc  didr  lunt  hx  nuces,  quoniam  in  Afiam 
Gr.vd.imnuc  c  Ponto  veiicre.  Audor  Plinius  loeo  cittto.  Potius,  crediderim,  quia  inPonto  abua* 
dant;  nifide  Sativis  (eu  barbatis  mtelligat,  qiubus  fbrcd  PontoS  pacria;  nam  fyhrefhespaffim  fixMi» 
tancae  funt  Theophralto  Heraclcotiac  ad  Heradea  Pbnti  uAe,  cd  &  4tm  fimpiiciter,  uti  pro- 
fcat  J.Banhmus;  Alm  PraMwftina  ab  AgroPrancftino,  ubi  affatim  prweniunt ;  vel  quia 

PraMeftimolun  a  Pon»  ofiuffi  ib  £miem  talenfermc  Hippocrati  de  Dim  4tf^m^  tsSf 
Cifyt  Hnfiiumno^  r""*"  ~ 


A.  1.  Ctrflm  fMivt  IK  ium  jS^vtfrm,  «MHMr»  iinfi  t|e ^areUJhtt. 

K»  eft  Ahi,  (ed  aaitiore,  necmm  in  modum  vilcido,  hirfuto,  modic^  fcrrato,  rugofb,  fiiavitec 
odorato.  Flos  c  gcmmula  ci-umpit  coccincii  filamcntit  conTjxjfuus ;  fimuJque  Juli  longi,  cenuioiei 
quim  Nucis Juglandis,  qui  piiufquam  deadant  Havi  fiunc  [fgojulos  pn>  gcnuinis  &  l«icimis ft>> 
nbus  habeo,  non  filanKma  tlla  cocdnea]  FnffM  fiiAuI  auqoot  jaafti,  inrobicrli  aiHonf/i&coa& 
herbacei$,barbads,hirfutis,adftnngcntibus&acidisobftpti,magnitudinc  dimidiominores  utplurirauni 
luglandc,  obfongi  vcl  globofi,  putamine  umbilicato,  per  nuturitatem  riavelcente  auc  ruflo,  lartL 
bgnolb  aut  duro  fatis ;  cui  fiibell  pcUicula,  in  domcftids  quibufdam  coccinca,  in  alib  fiibruffe,  na> 
cjeum  obveftiens  albiduin,  firmiufcuium  ficut  Amygdali  nucleut,  ejuld6nquelapocediiki.ladsain 
IttniHienwin  fbccum.  In  Avellanis  nudbus  antequam  nudeus  fbrmemr  auc^perf&Mir  anuiiem ptil> 
eft  candicam,  fiinapia,  faporis  acidL  Ipfi  vero  nuclei  plurimum  obnoxii  funt  vermibus,  qui  omnl 
mcns  ntitrimento  conlumpto  ipfum  etiam  puumcn  pcrtundunt  ac  prorepunt.  Ipli  Corylusarbor 
eft  ex  radicc  cralla  hti  fe  difFimdente,  nodoU  atque  cnfpa  caudices  magna  cx  parte  ahquoc  emit>^ 
tens,  in  muitos  acrobuftos  fubdivilbs  flolones,  virgalaue  lent^&obiiiquioiasqajUiesQuacaniiB  emic* 
tit  novas.neeramola;  materie  candida,  molB.  Caudex  ubi  annc^fueikeioiaoeobdudtnriiicaiKh 
kcvi,  8c  viicam  nonnuiiquam  producit,  at  nos  eriam  obfervarimus.  , 
Nuoes  Avellanx  primaria  dtvifionedifKngm  poilunt  m  lativas  lcu  barbatai,  noftfatibus  filblXltt 
.  tfftas,  8c  f>'lveftres  feuc.iK.is,  Angli^  j^afflnut;ff. 

I.  Sativx  feu  barbaix  didx,  quia  n>embrana  exterkx  cailoia,  totam  nuoem  «Dnc^,ulcniiaL  eaa 
fimbriofa in barbar modum procrahimr.  A vulganliai lou advM diftbgnnncar qubd majoresnint 6c 
longwres,  umbilico  niitore  &  elatiore,  oppolita  paite  acutiorc,  puumine  mini^  aaf»,  fraftu  fa- 
aliore,  guftu  nuclci  gi.uiore.  Harum  duas  leu  fpedes  feu  varietares obfervavimas,  Aiteram  nudeo 
rnbri  vei  pui  p.i  antc  tunica  contedo,  qui-  6tiva  rubra  J.  B.  Saldvx  frudaobIon|p>  rubeme  C. 
.Sativafiudu  loi^  P«rA.  MeramniwleealbipdUiaw  lcAli^  CuiqiiiMiiii^^ 

II 


Digitized  by  CjOOgie 


58o  H  I  S  T  O  R   I  A 

J.  ■   ■  ■ — 


LANTARUM* 


&  Parkinfoiius,  qui  prrccdenris  nucleum  gultu  giatioreai  &  delicacioran  efle  aic  qiiam  iuiiov^lMod 
&  nobis  probatur,  umle  &  illudgenus  prx  aWsTauriomm  menfisadMDerf  ft!^ 

a.  Nuccs  (ylvcftres  leu  caIv.T  diftx,  quocl  put.imencxtenus  totam  nucem  non^nnrcgat,  fed  fupc- 
riorem  ejus  partem  nudam  relmquat.    Hanim  mniunerx  fere  m  figUra,  magijjcuiiine,  putammum 
craflitic,  nucleorum  fapore,  tnaniitfoendi  tcmpore  diffarcntix  lunc.   Diue  pfsr  ali»  maxune^obfer^ 
'   vabilc^ :  i  s< !  cflrcs  vulgare^  qu»in  Islvis  Sc  lepibus  paffitn  iirovcniunc  jK  nMDOMs  fcie  funr^ 
Ipaffl  lilirp  Anglis  dictjf.    1.  A/^^JWWf //,  i^TH/fjenobisdiaxq 

H.i:  nucj;  Avellanor  l.itivi-  albi  ni.u-iniDi  i  aii  Part.  &  hnwx  firtlu  roti.ndo  m.-ixm:o  C.  B.  .iliis 
Lugdunenles  &  Italicx  di^,  unciaii  aniplicuciine,  rocundx,  putamuic  ligneo  cxtcnsoronibus  duri- 
ore.  Ladoresfer^  font  «p»maliae«  mnbilyo  ftlKli,  JCTkerawnpitflo^  micfco  Ariore  cperi^  Bptft& 
fuavitate  facili  cum  fativis  ccrtantes.       '  * 

E  (ylveftrum  genere  fiiut  vulgati  illx  [  in  Germanu  ]  qu.is  pafliffl  in  Komx  8c  Tiridam  tnuifla* 
toscomnc.  fylvcltnbus  arboris  &:  foKaui  facie  ITmiles,  led  duplo  lcrc  m.iiorc5  fpcciofior<f(quc,  utrtnq, 
'  feic  obtulioresj  nuclco  h.ihitiori  fuAviorique,  pcllicula  albicante  tettx.    Arbor  hxc  C  Bauhuio  Co> 
rylus  lativa  fru^  .ilbo  minore  live  vulgaris  didtur.  ^  ,  . 

Atteriusadhucelegantis  Nucis  iylvellrtt  varHitatis  meminit  J.  Bauliioi«{  mlioitketiamculcx,  cih 
jus  nuccs  graciies  admodum  lunt,  &  quxdam  ca}aroum  lcripiofinm  craffiorem  crallinKiioe,  p^cSu' 
tim  drca  und)iliGom«  Qdm  iupenntj  Cyfindhriaci  ant  nroii  hit  %uri,  parte  infetnaflqpdio&cK- 
latarentur.  W.  M  ' 

At  (peqe  fbrti  i  vulgari  Corylo  diiTcrt  gcnus  illud  quoA  m  Macedotui%dfdtuf7  Arboie  noo- 
quemaariioduro  apud  nos  mnltiphci  caudice  hucicofo,  (ed  linguUri«  pcooero,  &  juftara  arborem  ar* 
quante,  fbliis  lacis,  Nucibusin  grandem  racemum  pugni  magnitoduie  oongediSj  cujus  Paulos  Robi- 
gallus  c  Byil.i  .1(1  Conftantinopolm  Icgatus  hiftonam  Cordo  retulit. 
Cnyhu  Virgi-  Specic  ctiam  diiferre  videntur  Nuces  qux  c  Vireinu  ad  nos  adteruncur  noftraabus  tninores,  aco- 
■Hlf&PiBfc.  tiori  verdoe,  putamine lcabriote  fcu  minus  xquali.duiiore  etiam &  minus fragifi, nudeonoaperinoB 
iluk^.&  gfito.  Arbor4}QK  hyi  nnoes  ferc  Corylus  Viiginedis  Parlcmlono cfiatur.  ^ 

.      t,  J^UtSim  B)Z,gttti».t  J.  B.  fumiU  Hyx^ntiM  Cluf  Gc  .  cm  ic.  ftr(7rma  Lumiln  G  &  Mnr 
AvtUmit  Mactdmtca  ftvt  Bjz.antma  Park.  CftC  jflH)Cr6  Of  Coriftanfinopie. 

Snpra  cubitaiem  altitudinemraroaccrefat,  (edpunulam  lemper^fift^  CradbiVie> 
jh  admodiiin  magn6(que  fert  tenuibus  pedkulis  calyces,  extrema  parte  in  muhas,  cradas,  longifque 

lacinias  divifos,  lede  eti.im  multis  lacinutis  appcncliabus  obfica.   Sunt  .lutem  ii  calyces  foris  valdA 
ciura  alpcrique  lanuginc  hiriun,  interiore  pane  Ixves,  contin^ntq,  iruiitum  Aveiiaiue  (ylveftri  8c 
fpdhte  nalcenti  fei  e  limilcm,  brevior cm  tamen,  dur6que  pucamine  ut  illa  conftantem.   AIm  qu^ 
vuigari  Corj^Io  oblongiora  paulo,  perindefamen  rogola  nullo  oiditte  virgiiadoBBL  *  , 
Ctem.  Corylas  in  lylvis 5c  fepibus  pcr  toeam  fM  Europam  frequcntiflbna  enz  At  fiitine  tOk' baibatae 

.ipud  nos  fpontc  non  onunrurj  ncc  icio  imdc  primiim  accerfitx.  J.  Baiilmnis  in  Alfatia  non  infrc- 
TtHfm.       qi-cnta  cjtc  lcnbic  Juli  primoquoqpc  ^empore  crumpuot  nonduio  iolutahyeme:  deinde  Adartia 
aca  Aprili  laccreftxqabtt^.fij^  .  Fniftnsibigiiflninenfe  maoinfoai^  iagp^ 

nulli  tamen  lcrius.  '    i,^.*-'  ,  -    .  '  ' 

Flns  Nuces  Avellanas  ftomadio  infeftas  ede.  St  difficulter  concoqui,  necnon  caput  gravare  przfcrtim 

tft^l^  .    largius  fumptiU  Mcdtcoruui  Vctcruin&  Recentiorum  cb;iin.unis  cft  lcntcntia.   Ac  Lacuna  id  expe- 
ri^^  jSc  Gdmnumi  opiniom  recla|nare. fcribic :  bonx  quippe  nutronx  Hiipanicx  tolhs  vulgaricer 
*  n3nria3.gmiificancUim  ftom^idip.  ccrebrumq,  confortandum  non  finc  liicccnu.   Ego  cum  Bruyo* 

rii^iatronfi  apud  J.  Bauhinum  toRas  inlalubnores  eile  exiftimo  quairi  crudas.  Recentes  8c  ma- 
caritatem  exaaara  non  adeptas  vetuftis  8c  ficds  tum  gratiores  tum  (alubriores  cogi  itiilem  cenleo. 

C^uoJ  alvuni  (iftant  Sa  ^iyientcricijproHntnonnuIh  (cnbimt :  Alii  &:  vciiiis  D^'(enterix  auc  Diar- 
rhoea:  obc(&  potiusquxni  prodedc  traaunc,  ideoque  in  cjulinodi  murbisab  ii^  omnmo  abftinendum. 
IntcftinisioKllaselk  cxporiennadocere  <K>natiu-*rragus.  Pucri  namc^  ( iuHt)  fi  Augufiomenft 
AveUan;^  nuces  avuie  dcvoranc  fadld  in  dyicnisacam  inorbum  incidunt.  jLi  ^&necdam  etiam 
peftilentulem  nocuas  eflc  vulgo  pei  (iiafum  eft.  ^  ' 

Quod  Avellanx  Juli,  corticcs  aflnngant  &:  ventris  fluores  (illant  affirniant  qui  it  iis  fcripfc- 
runt.  In  Plimi  leucentiam  qug4.nuccs  Avellanxpuwiedini  corpons  confcrant,  ecum  plus  quam 
ik  vcj  ifimile,non  iolitm  pofterior,(ne4iiicin^  (ed  0(  Tulgui  ipfiim  manibus  pedibiKque  deiccndic :  Am 
heloibs  tamen  &  aflhniAticos  efficeiiea^./atieratem  cis  ve(centcl  vulgo  pcr(ua(i]m  eft.  Du>Icordes  ca- 
mcn  ti  it.u  &  in  atjua  niulla  pocis  veteri  tu(G  mederi:  tradic.  Quod  Dio(corides  putaminibus  uftis  ac 
cuiii  olco  tritis,  gLiucas  in  puci  is  oculorum  pupillas  denigrari  prodidit,  hoc  illuftri  experimento 
facto  ahquoues  (e  cognovillo  &  vcrifiiiiium  ailc  compcriire  gloriatur  Cornarius.  Credat  qui 
vofct. .^,  .  ,  i.  . 
,  .  6le«un  niiaim  >^yc|||iMnuo  <i6cacifljmi>nkijiferi(^vatflSm  veterek  8c  ddiillati^iNf^ifi;^ 
Tragus.  ■.!...;   ■:"     ■  .  ,  /  -  *         '  '  ,   '    ■        .  x^-.'?;''r." 

Ci.r  Avcllanx  tantbpcrc  obnoxi.».-  fijic  vc:  uiilxis,  J.iglandc^  vcio  ranflimc  iis  infe^^nihir  ra&incm 
diipWcm  reddit  J.  ikuninus.  i.  Ob  niniiam  earum,  {Hxiercim  cum  rcccntes  innt,'  fiumiditatem; 
hui]i>9r«nim  Ariftotcli  putredinis  nAter.  i.  Qpia  pariim^d  iubent,  quo  Jo^buidiiB  abnndai» 
Yerumcgopotiusexiftimo  vermes  in  Juglandcs  non  peoetrare,  prxcipu^  ob  .-imarorcmcortids  ex- 
tcmi.  VcrmicuIo%eHim  cxtriniecus  irrepere  non  autem  intus  fponte  nafci  aliirmo,  cum  nec  gcne- 
rationcm  ullam  fpontancam  c  pucri  mateiia  in  animahbus  agnolio:  in  nucibu^  .ujcni  lilud  pacct, 
'  quoiiiain  cortcx  frucius  ilhus  in  quo  vermicidus  laijcat  femper  perforatur,  8c  ui  putacmne  exieri^s 
vcltit;ium  altquod  (eu  cicatricula  foramtnis  apparet.  i  • 

Vulgus  Mecailicomiy  ad  Virgulam  Divinam  feu  Divinatoriam  (utvocant)  qna  vcnas  meollo- 
^um  inquirit^  pra^  cxteris  furcam  chgit  coUurJum.  _  Verum  cum  cx  impuri»  fonabus  inuotacorum 

•  (tioidr 


Dlgitized  by  Google 


Lib.  XXrV.   *Dt  e>/ rboribm  quarum  frtBw  a florib,  JejunBi.  T^sT 

phmo  in  mccalla  defluxcnc ;  Metillicus  ( 

naniralia  vcrurum  figna  obfcryat.  SebwenckftU.  Agricola.  Qui  plura  dc  ea  velic,  J.  Bauhini  Hifto. 
riam  petat.  E  ftolonibus  feu  lurculis  hujus  arboas  hunt  virgi  pilcatorix,  &  ad  cquos  pignores  inci- 
tandos  flagellorum  vice.  Ex  uflcm  mcortls  falciumvincula:  Mirum  autem  (utfacete  Plinius) 
— "-fo  bgno  abcui  maiorcs  ad  vincda  efle  vires.  Ex  iifdcro,  cum  fatis  cxcrevcrunt  oer  mediura 
gum  fiftis  circuli  doliares  cffiauntur.  E  contcxtis  cratcs  viminear,  I^^UrDlr.^  noftrScibus  didjt 


oontufc 

in  longuiu  mus  (,u(,uii  auiiijci  (jinuuuiui.  t,  v-uiiit»,ira  «.idica  viinincz,  ii^uroir.a  noltracitxis  didtjE 
ad  varios  u(us  p.irantur,  ut  v.  g.  ad  fepta  quibus  inccrnotfhi  ovium  grcees  includanc  efficicnda.  ' 

Ex  ligno  eciam  carbones  parant  pii^ores,  lculptores  &  aurifabn  ad  delmeationes  &  pr«Iudia  fig^ 
^rarum  ducenda  commodos.  Ex  hu)u$  etiam  ligni  carbonibus  pyrius  pdlvis  confici  folcbatj  antequam 
Aini  carbones  ad  cum  ufum  commodiores  efle  compem  fueranc 

Ex  radice  nodofa  &  undulatim  ailpa  vala  &  lupclledilia  vana  formantur,  qui  ad  longos  aano 
«iurantj  nec  facilc  corrumpuncur. 

3.  AvtUma  pttrgatnx  C  R  Park.  furgatrix  Ntvi  Orbu  J.  B.  Nmctt  furgentti  Ger. 

Monardcs  has  colorc  &  forma  noftratibos  fimiles  efle  lcribit,  putamine  tcnui,  ctJoris  (padicei, 
triAnguUrcs,  medulLi  inceriorc  alba  &  dulci,  fic  ut  mujti  diJcedine  illcdi  decepti  fiint.  At  quam 
pinxit  Clul?  lcntus  &  mollis  cohtcgcbat  cortex,  partim  ex  cincreo  candicans,  parum  nigricans : 
Huiic  (equitur  putamen  minus  (biidum  quam  m  vulgaribus  Avcllanis :  id  nudcum  cuncmct  Arel- 
knx  magnitudine  candidum,  folidum,  Avclknz  vulgans  aut  Ilignea:  lapore,  tcnui  menibrana  ob- 
duiftum.  Intcgra  Nux  altcra  partc  fcffilis  cft,  &  conjundim  bina:  nafci  vidcntur,  ut  intcfdiim  Ca- 
ilanear. 

In  Hifpaniola  infula  nafciny-.  '  Lttm,, 

Pituitam  &  bilcm  mfernc  &  fupern^  purgant.  Earum  vehementlam  aflatione  infringunc   Coli  Firr/, 

dolonbus  prziens  fiint  remedium,  (latus  diicutiunt,  6c  dyftcnbus  injedx  mediocriter  evacuant.  Dofk 

efti  5P._ad}).  fcd*aflindz. 
Quanvris  mihi  non  conftat,  an  Nuces  hx  fint  gonuinx  Avellanx  necne,  quonum  tamen  ab  om- 

nibus  qui  de  lis  (crip(erunt  hoc  notnine  appclianturf  huc  referendasceniui. 


Cap.  IIL 

De  F(^g9, 

FAgus  ^  Dorico  pro  ^  ^iy,  id  eft,  tit'.  five  quia  ejus  frudu  homines  veicebantur 
ante  fruges  invcntas,  ut  Eultarhius  ait,  five  qu6d  vulgo  laltem  hoc  dbo  uterentur,  quia  cxi< 
guo  labore  pararetur,  contra  qudm  fruges,  ut  is  rudionbus  ieculis  ditiorura  tantum  abusfuiils 
videatur.  Cave  autem  credas  Lannorum  Fagum  eandem  eflo  arborem  cum  Grcoorum  Hyi-  Hsc 
enim  Qoercus  ipedes  eiL 

A.   Fagut  C  B.  Gcr.  Park.  F*mj  Lathtorum,  Oxrs  Gr^itm  J.  B.  S^m^^Cm. 

Anor  eft  magiu,  patula,  ramis  diftiiia,  caudice  craflb,  &  procero ;  materie  firma,  alba,  maculata, 
cortice  Ltvi,  fubcincreo,  mcdiocritcr  craflb.  Senio  confe<iia  cavanir,  fiait  8c  Qpcrctis  nonnulUr. 
Ante  omnia  nocatu  digni  in  Fago  oculi,  lcu  longx  &  fquaraatx  illz  gemmx,  quibus  ficilc  vel  mc- 
dia  hyeme  omni  nudau  fronde,  a  cartens  omiubus  arbonbus  diftinguj  poteiL  Ex  unaam  circiter 
plus  mmus  longz,  anguftz,  exacutz  &  pungentes,  ut  Sc  dentiicalpiorum  vicem  viatoribus  non  in- 
commcxle  pracbere  poflint,  involutz  tuntcis  crallts  ac  iuddu,  continentes  fbliorum  primordia,  quibut 
emcrgcntibus  intumclcunt  gemmz,  &  tunicac  illi  fatilccntcs  dccidunt  Folia  ad  Populnea,  ut  ple- 
rique  volunt,  potius  ad  Utmca  quodammodo  accedunc,  Hrmiora,  Ixvia,  6c  nonmhil  luada,  mtcgra 
(  exceptis  nonnullis  in  quibus  aliqux  ierraturz,  icu  emmcnnz  long^  a  ie  invioem  diftances  apparent) 
&  lanugiiie  interdum,  prziertun  in  ambitu  obfica;  fapore  aado  prziertim  novella:*  ouz  colore  ah 
ortu  ex  luteo  viridia  iimt,  nocante  Trago,  mox  iaturatz  viriditatts.  Quo  tempore  iblia  erumpunc 
apparent  Jult,  ex  longis  pediculis  pendentes,  rotundi,  ac  mulris  apidbus  luteis  conftantcs,  cadud 
ut  Nucis  juglandis.  Hos  cum  Trago  veros  &  gcnuinos  florcs  ciTc  affirmamus,  quicquid  contradicac 
J.  Bauhinus.  Scquuntur  «/^««mJimaci,  angulofi,  hifpidi,  icd  non  ngidis  ipin»,  intema  partc  lanu- 
^nofi,  carnofi  iacis  &  fucculenn,  guftu  aado,  qui  adaperd  quatuor  zquis  pottiotiibus  dividuntur ; 
in  qmbus  nudci  triangularcs,  kvi  &  ipadiceo  cortice,  qualis  fer^  in  Caftaneis,  incra  quem  przter 
tenuem  cuticulam  mcduUa  alba,  iiibdulcis,  pingujs,  cum  exigua  tamen  adihidionc,  cfui  tamen  gra- 
ta.  Hic  frudixs,  ubi  niaturuent  cx  calycc  cchinaco  fua  fponce  daodit,  qui  ii  porcorum  &  munum 
gulam  cfFugcric,  vere  appetcntc  germinans  c  tcrra  enimpic  binis  per  cxomim  latis  &  pinguibus  fb- 
Lk.  ut  quivis  fadl^  oblcrvare  poreft,  Radices  nec  multas,  nec  altas  agit,  pro  arboris  prt)portionc, 
lea  £immz  tcrrz  obhzrcntcs. 

Arborcm  hanc  Oxyam  Grzcorum  eile,  non  f»^f,  Bellonius,  Dalechampius  J.  Bauhinus  abund^^ 
probant,  quos  coniiilat  Ledor.  Ex  collacionc  dcicnprionum  Oxyz  apud  Thcophraftum,  &  Fagi 
apud  Plinium,  quz  in  mulns  conveniunt,  (  ut  hunc  ex  illo  deicnpiiiTe  mimm^  dubium  fic)  id  coUi- 
eunc :  cui  accedit,  quod  Bcllonius  eaamnum  hodie  in  monte  Acho  Fagum  vocan  Oxja,  &  in  Maoa- 
aonia  Oxyat  adnotaverit. 

A^"^  montes  iod  przcipuc  humentcs,  nec  afpenutur  plana,  Solo  gaudet  cretaceo  aut  petrofo  1 
non  minus  m  Anglia  qu  un  in  Gcrmania  mulcis  locis  provenit,  przlciam  in  Mcridionalibus ;  unde 
nuramurCacfareminCommciu.  fagumBntanmzdcncgaiJc.  •  Foli* 


Digitized  by  Google 


Historia  Plantarum. 


Folu  Fagi  rccentia  nifa  &  impofita  calidis  tumoribus  profunr,  coi^oc  difcnt<tiTif,  8c  ror^tu 
itonbra  corroix>rant,  tcftc  Maithiolo,  qm&cfkata  labiorum  gingivarumq,  viriis  niinficc  (ipiaila-  i 

'  AgiU  qo«  incavis  Faps  &  annofis  Querajbus  quandoque  repcritur  imer.I.iri  ren i  ;dio  ad  omnis 
fl^OT'la4i^&impensincs,  Licheni^ue  facit,  quod  feipium  in  pccoribus  &:  hom.mtbus  expcr- 
cmnfcr^rTRqBF^  fic  ^  adfthdnriam  vefaenieiittm  ad  Jxk  otilie dk  vetifimik' vt- 

^fnSl^cas  glandcs  uftas  &  ^dmixtas  cum  exiint^ia  porcina  calidc  applicit.is  liimbls  conferre  calcu. 
lofe  nonnniu  affinnant.  Tn^.M^ttth.  Glnes  l  agina  glande  niaxiniedelc<^anturacpinKuefcunc)* 
qaamobmn  cum  ejns  advenic  tnatoritas,  tcfle  Mattiuolo,  ininiaieri  capiunhir  in  Camiol.?,  Stu  ue 
&Carintlii«  lylvis ;  ut  incolas  manii  vidcas  liccos  plenos  ona  noAc  captos  fcrcntcs.  Nec  Glires 
cantum  cam  appetunt,  (ed  &  mures,  &  (ciuri,  &  mrdi,  &  menilar  aliaq,  multa  Volatilu.  Sucs 
etsam  inGermania &  Anglia  iis  l.igiri.;nmr.  At  nobis  iane  (intjuit  J  Bauhinus) Fagineam  glandem, 
MQffiiiiftin  vitcotem  &  nondum  cxliccatum,  fi  paulo  caj>iDiius  comedacur  Lolii  mftar  capuc  cur> 
CuvaUervatimi,  ac iplos  etiam  iues aficrunt  ejus eiii cunulentos reddi,  & tandem  obdormiibere. 
Ferturetiara  pingucdo  fuum  cjufmodi  glandibDs  &giiUitonim  moUior,  quxque  dum  coquicur  m.i^is 
fi^iefcat ;  quod  idem  de  Queriu  glande  vuleo  traditur.  Averiz  ibliorum  pani  rubicanccsj  cort- 
cavx  8c  acuminatz  pilulae  fingidis  pnfe  anui  IhliiBriiaMMrj  vigrBicaftmi  modiiemibemiitaij  kn  quK 
-  Insfermiculi  procreancur. 

Fadlis  8cin  opere  Fagos.  quanquam  fragilisac  tentra.   Eadem  &  ieSilibus  lamims  in  tenuia 
f!exilis,  cap^ffq,  .ic  fcnniis  Inla  utihs.    Apud  Antiquos  &  mde  vafis  honos.  Plm.  Mimmur  fanc  ('in- 
quitj.  B.J  Fagum  olim  m  tam  nobilcs  ufus  yocaum,  maxiin^  e^s  matcncm,  nu.i!n  (cimus  facil^ 
*■       putreiccre,  nih iit  perpetub  tc^ta,  autuiaqua  fcm^r  mcrfa,  quod  fnrpe  nobis  oblervacum  in  iigms 
•  id|II6l|dqm  ieAis.   Si  enim  liib  dio  mancant  non  te^  £c  nudelcant,  facilc  corrumpuntur^  &  ad 
if^tiaa  InonbareddGntar :  alioquin  inter  nubis  nota  ligna  ad  fbcum  &  carbones  utilidima,  &  prat 
aliis  expetit.i.    Ncc  concedimus  Plimo  cJ't>(is  &  icriniis  iblam  utilem.    Multa  alia  hodic  prxfciun- 
tur.   Qu.inqium  adcraflioia  oiiei.i  (.u:s  tirmi  vidctur,  ut  ad  plauftra  &nmiha:  nollrates  ad  fol- 
lium  ma|orum  quibus  m  forn.icibus  fjrrariii  uti.ntjr  valvas  tabuLis  F.iKincas  adhibcnt,  quia  tix  alir 
'  iabslaCBiiabehpoilimt:  Naviumetiam  carinas  ex  ea  «dificanc^  quu  ui  aquis  perpecuo  nterfa  m- 
comqica  dnia^  ix  ficTlieqplmifftis  olim  obfevavit  Mnha  qooque  uieniilia  h  Fago  fieri  oon- 
fcievcmm,  8ctieMqiie  iiiiUmiiBUtt  afffculninei  ntMVPianiaiBciesaJiisgwftac,  icdqma  copk  qna 
fuppeat  ,  .  . 

Sed non poftremus  elus  ufus  eft  quod  in  tcnuifHmas  laniuias  flexiles  di{Te<5a  cnfiuni  v.iginis  fir- 
nandis  intedibciair.  anw &adaaritt  noca^ 
•WBnipnreeDiMirnfla,  &  Gakminm  o^fe^  aBaq,iimiiia  exeafiant. 

 • 

— — — — — — fc.^     ii  ■  I  ■  ■  ■»■11       I  •  K  ii     ■  ii"T    «I  ■  4  »it  iiiiii  •[  li 

Ca>.  IV. 

^""^Aflanea,  Thcophrafto       CiM»Q-»  non  a  caftitate  dida  eft,  ut  quidam  optnanoir»  ot  a 
•  XA1S.A13.*      '  T>t:..:^p,,.,>..c  UA..i^.jir»«i»i»«iMi-j«fiy.  ftil  AflifltnidirTTmtwmwihilitir  Nh 
*.^^^  cand.  miJexiphttin. 

Piurcs  autem  Fiicrunc  hujus  noruinis  mbes,  uc  viderc  eft  apud  Bodacum  i  Supel.in  cap^  ro.  lik|. 
Tiieophr.  hiii  A  quanam  hatum  di^  iit  Caftanea  non  mulnun  iniierefl;»  propofiiD  iMKroiaSciK 
«lod     aUqua.   Nocesetiam Gnedsdiftaefimt^  &f^mBDani)njspbce^^ 

*         ,  At  Theophraflus  divcrfis  in  locis  «^fwt 'Ei;C«ii»,  &  <^ilf  Ciix«ccr  nominar. 

Caftanea  comcoib  lcu  oonAceo  putanune  cumglande  couvcok,  cchuuto  calyce,  cotam  nuccm 


iL    I.  Cofiane*  J.  E  Qer.  /«rjw  C  &  Wf «nr  Parlc^e  €^a«tMm* 

Arbor  cft  procera  &;  magna,  Qucrcuum  annoiarum  cralEcudine,  tanti  normunqium  amplitudims 
viia,  uc  cruncom  cjus  cres  homines  vix  compledi  potocrint.  Rmam  excendic  plurimos :  iiircuios 
lerc  tenues  phomioci colocis.  GanioB  vefticurlacyi,  macukilOfiofaoigro.  Eilabi&  in  cineieum  ver. 
0K,  ied  piottfnimn  in  lamoram  miciutt  8c  fmuonhas  arttdcnhs.  Materies  robafta,  non  fendeBa 


putrcdinem,  qux  tamen  ab  oncre  incnrvacur,  in  ignc  mulrum  crepitat :  cujus  caiboncs  /latim  cxtin- 
guuntur,  proinde  fidjns  ferranis  cxpecitL  Folu  gcrit  ampia,  uncias  duas plus  niinui  i.ua,  quatuor 
aut  quinq,  longa,  cenuia.  fcrrx  inltar  incifa^  nonnihii  rugola,  craniverus  multis  vcnis,  in  dorib 
eminiencdNai,  k  mediainngni  cofta  extcnfis.  Fraftum ptxcednnc  ammmm»  diycndeora,  mi^ois 
Jongiaidinb,  lanolnapidMBOonftanda,  &JuglandbjubsquirafimiKiiaa.  Ferccalfees  etMnaia^ 
pongcntcs,  erinaccb  nmiles,  qm  intus  villofi  ierid  inftar  tadu  molles  funr,  in  qiio  contmentur  biiui 
attt  terna:  nuccs,  aiias  unica,  cx  lau  bafi  in  acumcn  deiincntes,  comprellar,  aicitudiiie  unci.ili  plus 
miiius,  abuno  latereplanx,  abalcero  plerunq,  in  ventrem  extuberantcs,  cordis  formam  quodam- 
modo»  ot  voifo  pioai  £ileL  atffldantes :  corace  exte«b  obdbte  noo  «railb  ied  veluti  ooeiaGeo. 
dora^  ac  lemij^  «tmjb^pdiosoapbevi^  exccpu  bafi  ibjbriBnftfibdaerao  (qoa  parwnttnfitj 


Digitized  by  Googie 


.  ■  -  ,  

Lib.  XXIV.    De  ^rborihm  (jHarwn  fruBus  a  florib,  JejunUi.       i  ^  g 

internc  incan^  Linugine  motb  pubclcentc :  cui  luhjjcct  alu  tenuior  concx  Jivc  inc:nS  Mri  i  nitti  ' 

crilpa,  &fiflurisgbndis  Tdc  uilmuans ;  fragilu,  amancans  &  aftringcns.  nuclcuin  <ive  Rhndem 
continensalbam,callolam,  fobdamac  duramfatis,  qualis  glandium  fere  Qucrcik,  icii  dulcem  &.cra. 
tara  paiato,  pr«lertim  fi  coda  Fucrit.  ^ 

Caftanex  m  triplia  iunc  dilTerentia  fruftuum  refpcchi.qm  magnj,  mcdiocrcs  &  par%'i.  Caftanex 
autem  magnx  &  mcdiocre^  (obrcrvanteJ.B.whmo;  rcvera  non  dlffcrunt/cd  ilLv  abhisqurftuscausi 
i  nungonibus  duntaxac  feliguntur.  Mmores  vix  ungucs  digitonun  &  raro  polbcis  sqijant  aut  fii- 
peraHt,  quarum vix  doccm  aut  duodscim  unam  magnam  pendcant.  Videntur  &c  caUo  cfle  folutiore 
^uftuq,  prxdidis  longc  infcriorcs.  Huiulmodi  fruAus  ^roducuiic  caft.inca:  vd  lylvcftrcs,  vcl  etiam' 
latx  apud  nos  m  Anglu;  UBdo  cultum  vel  looim  ponus  hanc  uucum  dilFcrcntum  facere  opina- 
mur,  qnhm  cas  fpcae  intcr  lc  ditfcrrc.  *  ^ 

Gaudent  in  genere  montibus&  acclivibus;  Scptentrionali  clivo  (ut  tradunc  Vctercsj  rcgionum  ^*^'* 
tamen  non  fngidiorum,  nam  calum  Aquilonium  nonferunt.  In  Italia  abundant,  ubi  plcfe  mon- 
tana  magna  cx  parte  iis  viaitat.  Habcntur  cnam  in  Gallia,  Gcrmania,  atquc  eti.im  Anglia  noflra 
fj-lveftres.  Ineunte  Vere  eerminant,  ncc  mulco  poft  Horcnt.  Fru^fhmi  circa  finemSeptcmbris  ma- 
turanc  Macuro  frudu  cchinati  calyccs  rumpuntur  6c  hunt,  caftanexque  dccidunt.  Nonnulli 
paulo  antequam  plcnc  mamrucrint  pr.Tlongis  pcracis,  ficut  nuces  Juglandes,  aiboribus  dccutiunc. 
AJ^srnis  fere  annis  agricolam  uberi  mellc  exliilarant.  Aquas  odilTe  diointur.  Intcgrarum  nuaim 
probatio  cft  ut  in  irigidani  miKantur;  liquidenj  bonx  6c  incorruptx  mcfgwntur,  vitioCc  uipac- 
nacanc. 

De  latione  caftanearum  Columclla  &  Palladius  fus^,  Plinius  fuo  more  fuccinfte  &  clcganrrf' 
prxcipit.  Qux  radicibus  cxcmpca  &  dcpoiica  cft  Caftanca  bicnnio  refbripidal :  prt^ptcr  quodconh 
pertum  eft,  commodius  nucibus  quim  vivirailicibus  ejufiuodi  fylvas  inftitui.  Ctlnmtl.  Idem  aliu 
yerbis  tradunt  Plinius  8c  Palladius.  Quod  non  provenire  aiunt  mfi  quinis  accrvatim  latis  cxpcriea> 
tia  falfi  convincit.  ■  ♦ 

Qiftanca,  tefte  Rucllio,  Juglandi,  Fago  &  Robori  infita  comprchcndic.  ^o Juglandi inluam 
vix  comprchenlurum  crcdidcrimob  fruduum  diflinulicudinem,  acQuercui  facilc,  ob  convcnicnnam 
eonindem.  Fruftum  inde  meliorem  cvafurum  promictunt ;  quod  vcnfimile  eft. 

Maccricsarboris  xdificib,  acq,  aliis  domcfticis  utcnlilibus  admodum  apta  cft  :  fiquidem  ex  ca  non  yiret 
modo  trabcs,  rigna,  aficres  &  peiiamenca,  fe^  &  cadorum  coftx,  &corum  andus  fiunc;  vcparatyw. 
igniariis  inepu,  cclHbus  Maccluolo  Sc  Lacuna.    Apud  nos  Ipondx,  cathedrx,  menlx,  dftx,  aliaq,  fu- 
pcUcdilia  c  Caftanca  fiunc 

Caftancxincibos  vcniunt:  aliquibusin  locisubi  abundant  molicarum  farini  ad  panificium  8cad 

})ultcs  ucunmr,  ut  Bonomx  in  lulia  obfcrvaviraus.   VeiTjm  ejulmodi  pultcs  palaco  noftro  non 
apiunt:  &  rede  Plinius,  prxftont  jc|ums  qu.indam  iinagmcm  panis,  pociiis  quim  panem. 

Integrx  vcl  in  aqua  coquuncur,  vel  igncconencur,  ido,  duobus  modis,  vcl  in  (irtagme  aut  pcrfo- 
raci  patinaad  ignis  fiammam,  vcl  (iib  prums  &  ancribus  candcncibus.  Prius  tamcn  quira  cmcri- 
bcis  aue  igni  credancur,  cultello  obicer  vulneraji  debcnc,  ut  d  plagx  hiatu  flacus  ignc  aucuj  cvadat ; 
«lioqui  ubi  flagrantcs  incalucnnt,  conccpto  iircus  fpirini  magno  cum  ci  cpitu  piofilient,  non  fine 
adftamium  penculo:  confumitur  eriam  iiiclius  flatuofa  illa  humiditas  qux  iis  ineflc  putatur,  Sc  xqua- 
liter  tonrcnmr.  Prxfcrtur  poftenor  aoquendi  modus:  nam  in  larcagine  toftx  vcl  patclla  fcrrea, 
utin  cauponis  fien  conliicvic,  partim  comburuntur,  aut  ccrti  aliquid  niliginoli  cmpyrcumatis  con- 
trahunt. 

In  Icalia  urbani  8c  lauriorcs  Caftancas  fub  dneribus  toftas  fic  decorticatas  cum  fucco  Arantio- 
rum  aut  Lamonum  &  tintillo  Saochari  mciilis  fccundis  infcrunt,  &  lic  prxparatas  Pi/iaaa/  J:«!icm 
vocitanc  Pro  plebciis  vidimus  aliquoties  in  plateis  urbium  publicc,  m  urtagme  foinaculxportatili 
fiipcrimpofita  frixas  vcnales.  Verum  quomodocunq,  paracx  flaculcntx  tmt,  vcntriculo  &  capici  * 
imtnLcx,  yilcenim  infardibus  opporcuiut^  colico  dolori'  obnoxiis,  fic  iis  qui  ad  calculum  proclives 
funt  minus  commodx^  imo  noxix. 

Caftancx  glandcs  aftringunc  fimil6fik  prxbent  effcdus  aim  cxtcris  giandibus,  fiftunt  uriq,  veh«- 
paenter  ftomaclii  fic  ventris  fluxioacs  8c  languincm  cxcreancibus  profunt,  unde  8c  aqua  in  qua  m- 
tcgnc  decodx  funt  bibiu  cceliacis,  dyfentcncis  &  fanguinem  cxcreancibus  utilis  ccnfetur.  Cod* 
Quibus  dixtmus  modis  &  cum  raelic  jejunts  dacx  tui£cnabus  prodeile  dicuncur :  ut  6c£leduaruun 
uun  earum  farma  cx  mellc  paraturo.  * 

Interior  menibrana  rubens  qux  corriccm  8c  fiiidum  di/cemit  prxcipu^  comracndamr  ad  omnes 
olva  Huores  &  rangiunis  rcjedUones  feu  in  aqua  ad  tenias  decoda  8c  pota ;  (eu  in  vino  auftero  ^|  ■■ 
pondpv :  'quinetiain  cum  pari  pondcrc  rajoentorum  eboris  alba  foemuurum  profluvia  cohit>et  ex  ~ 
aquaalbx  Nyraphxx  haufta.  DoJ.  . 

Emullio  Caitanearum  cum  decodo  Glycyrrhizx  extrada,  addito  pauxillo  (erainum  Papaveri%'  " 
coufiin  lis  qui  ardorc  uriiix  laboranc.  Cimerano  coramumcavic  Craco.  ^  . 

Matura  [nux]  uucis  A.ve!!anx  eft  niignitudine ,  echinato  calyculo,  corio,  membranique 
«igicur.  Sala  ounquam  liio  calyculo  mcludicur.  Mulcx  fimul  racenvitun  cohxrenc  Guftu  cft 
intuavi. 

Humilem  hanc  Caftanex  fpeciem  non  longe  k  Piladno  monte  invenit  Ja  du  ^ioul^  ao»  euin  L»em 
nemmi  nocaraj  ac  neq,*poft  eum,  quod  novorira  a  guoquam  obferyacara< 


TjS^  storiaPiamtaru 


M.- 


).  CtjtmMff  fn^fifM,  m$  Cor  arhr?  J.  B.  Fruffus  ptregrmM  Cajlanta  pmtlis  O  B. 

Fieura  8c  facic  Caftancani  non  mal^  rcprafcnt.it,  nifi  qutni  ci  partc  qua  fefTllis  eft  Caftanea, 
hsec  in  gibbiun  elau  fir,  &  concolor,  conliniili  corio  univeriain  ititegeiicej  cortice  fpadiceo,  Cafta- 
K  fiimii  inMgitur,  nifi  quod  paulo  faturatior  fir,  &  plufculis  flriis  inzquali  :  a  cujus  fummo  ad 


itnum  mucronera  hyli  facie  linca  latiufcula  cinerea,  ftnanim  indcm  cmincntiis  alpcrata  protcndi 
tur.  Supema  parte  (  fivc  infcmara  diccre  lubeat)  Unea  coronali  cinptur,  intra  qiiam  pars  claufa 
nigrior,  nuliilquc  (Vnis  donata.  Imprcffio  areiiit  altcri  cuidam  adhaclffle.  Sapor  piilpar,  ex  albo  in 
dikum  inclinantis  (  fortt^  do  vetuftatem  )  ac  nrmx^  amaricans  ac  ingratus.  Cacterum  oleaginoU, 
ut  impreira  aciculx  adcs  pcodidk:  iuta  cainioka^Qpfimi  guid  ftrfiilalwt  ImdiboDs  ac  Ni|a  — 
ictutzabacanindatx.  , 
Gat  aifwr    Scaligero  juxta  fluvium  Ni^r  oritur,  cujus  frumii  Cafianez  nmiiK  lod 


4.  Ctfimt*  PeruMs  ChiC  Fttlc  ftnvim»  JL &  httmt  nm  fii^  CB.  CtffimM  fmnmU 
fit^  Ger. 

Chf. 

Spfiarrica:  pcnc  cft  figurx,  nifi  haberet  latcra  paulo  dcpreffiora,  prxfcrtim  ubi  pcdiculo  inhxfir, 
coitice  fatis  craitlb,  fragiTi  tanicn  &  vclut  fungofb,  obtlu^fla,  coloris  cx  fufco  aliquantulum  Havelccn- 
■  tili  'HniclilWibntinniHiicr.T,  tcnuc:  quilLtTij  fcd  firmi  fpina-,  j>utamini  quod  nuclcum  includjtte- 
nadter  inhsicotes.'  Ipliim  putamcn  fuidun  cft,  non  dcnliim,  led  lentum  &  fraotu  contumax,  in- 
teriore  paice  faeve  &  (plendidua^  quo  cominetur  nudeus  Amygdalae  [  fiio  putamine  liberz  J  mag- 
nicudtnc  .ac  cokue,  (orma  autcm  LGponno  leni  fimiliSf  inn»  alDus,  fapore dtikii  ftre  ut  Amyidalti 
^  aut  Caftanea  vulgaris. 

•  .  Cs^Mta  furgttricts  J.  B.  Cajlanea  purgatrix  C  B.  Americtrw  cttbmtua  Park: 

-  ■  'Fni(£hi5  cft  aiboris  cuii.ra.uii  vaft.t,  CiR.\nc.-c  fimilis,  fcd  calycc  Ixvi,  non  ut  earum  echin.uo. 
Eocalyce  frudus  continctur  Cdt.inexnon  aJn-.oduiti  abfimilis,  fed  finecorticc  &  fcrc  qu.idrarus, 
iilduaf  p9rtcs<livifiis,  mcJRiin  intercurfmtc,  &  torani  de:nJe  amHicnri;  pcilicula- 

Ek  ynawrimk  Nicaragux  invchicur  m  Novain  Hifpanum.  £dicur  iuc  hudus  viridis,  aut  conrufus 
vmo  caceptgst  ii  ficcus,  cjus  puhris  cx  vino  aut  gallmx  juiculo  (andnr.'  Daoir edam  toftus,  uc  mi- 
niis  purgct  Quocunq,  tandcm  modo  liimptus  finc  moleftia  purcat,  corpore  litiprxparato,  dcbito 
Qiodo  exhibita.  Pcllicuia  illa  extenor  mtcmo  Iblicit^  detrahenoa  &  abjideiidaeif»  aliib  nunis  vio- 
labtw  puisac  &  gravi4  firnvtf^^ 

•  P.  3.  T.  31.      i.  G^«w*  *  Ji^iOmitsAittBMiiffg,  jbti^H.  M  ^HqpAM Zaaoid  Aflofta^  AjAfang 

Arbor  cft  vaftx  maenitudinis,  fedcdm  pcdum  menfiiram  traflitie  non  raro  fuperan>.j  luultilque 
ramis,  rotundis,  geniciilacis,  hiHuds,  (ubafperis  &  ipadicett  donata.  L^pnm  UMam,  przdurum.  al« 
.  bicam,  intns  labrufum,  crafib,  viridi,  ac  inOB  albkan^ 
fiporis  cnifta  fquamola  obdue^:i!S  eft." 

RaJlx  cralla,  albicms,  fibrata,  coi  ticc  craflb,  candido,  cuticuLi  rubicundi  &  fquamosa  obduAo 
te£ti,  odons  &  faporis  lylveftns  &  ingrati. 

F«&«  brcvibus  rocundis  ac  hirliicis  pediculis  ramonim  geniculis  ordine  decullato  inhxrenc,  oblon- 
.  go-rotunda,  denia,  glabra,  lon^tndine  (pithamaiirj  htitii£ne  palmum  zquantia,  fiipemd  ooknre  ex 

atrovircfccnrc  nitcntia,  infernc  vnidi  clilutiorc,  necnon  brcviDus  ac  lanuginofis  pilis  obfita,  adeoq, 
alpcra,  &:  matuii  tangcncis  adha:rcntia.  At  vero  tenclla  foha  e  verdce  ramorum  prodeunt,  /padi- 
cco-vindi,  villofb  involucro  indufa,  ncinTilia  occnitQr:  ipfiiTeidaibardtai  CHMiiareft,  inosc 
plcninq,  lacinias  indla  (iint  folia.  _  * 

Florum  IdcQ  (iiprcmis  ramis  julps  arbor  hxc  piodocit  Tirides,  inttts  albicantes,  tereccs  ac  lanugi* 
nofos,  longitudinc  fiMtliamaiq,  cnffidediginun  xquantes,  iiqoe  fiocaticandelanim  inftar  i  poenc 
in  ludis  accciuli.iuur. 

Fructus  yitigclicir  dieti  lotmulis,  crafTLs,  fpadiccis  ac  !.incginofi5  pcndcnt  pctiolis  oblongp  rotundf, 
corticc  cralTb,  aculcato,  (cu  potius  echiruco  viridi  &  dem  ftavdccntc  oodudiy  fiuftibus  Datune 
haud  aUimilcs,  .u  pugni  magninidinem  (iiperantei :  iMusTCrfrj  oti  in  7«M  cemkur,  afii  minodec 

fii.du5,  obloMgo-iotundi,  ac  (ulcati  incra  corcicem  &  medullam  occultantur,  fabarum  aiit  caftano- 
aruin  ad  iiifiar,  laporis  acido  diilcis  &  vinofi,  odor}(quc  fragiantis :  necnon  mcegro  fnuftu  dilcilib  la- 
Aeus  luccuscxlliilat. 

Imu,  Ciclcit  iodstpcnofis  &  aienofis  ubique  mMalabar,  impnmis  in(ylvis  Kalycolan.   Singulis  antiis 

menlcviz.  Dcccmbn  fiudus  profert  maturos,  ac  intcgciun  (eculun]^fni<aifera  nianct. 
^/ffff,  Folia  CTyiccata  calcfa^que  artubus  impolita  eorum  dolorem  ac  ngiditatem  demuloenc.  Eidem 

telhculorum  innimcfccnciam  ex  conmfionc  vel  quavis  cxtcrna  vi  orram,  ut  &  it'/|««iAla»  19  ■wri/(M' 
iMtaxU  dili^unur.r,  at  111  piilvcrcm  rcda<ila,  &  aini  unguentoalbo  caphuiato  fonnieciis  applicita  Bu- 
boncs  vencieos  curant,  veL  cum  r.idice  curcumx  cnta,  hcq.  indies  parci  atii:^  affnda,  vi  (iia  aftnn> 
gente  valbnim  ortfida  oon(blidando  inveceracum  hxtnoinioidomftuxum  pUnd  reprimunc  Frudus 
'  Ver6  inunaturi  «vidius  comcfti  diarrhocam  facilc  exdtant,  quam  arboris  radicps  &  cortices  pori 
dlitate6dant.  At  oleum  i:  fruAibus  co^is  exprefliim,  vcl  mcus  (itmpcum,  vel  foris  applidtum  ap> 
^ctitum  cxcitat  ac  .■ilinientorura  mvcntriculo  Ix-rmcnrationcm  |uvat;  IdL-m  cum  alTaro  6c  trtDoiQp 
10,  ncuicuji  coaguUto  iade  frixum  fic  podia  admocum  hzmionrhoKlum  dolores  potenter  ledat: 

Eai 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXV.     ^6  Arboribus  qnarum  frn^us  h  ftorik  JejunBl  1585 

Exlignoing^nte;  ciflx  &  naTCs  fabricanciUj  6c  ex  hujufhiodi  arboribia  flVCmOi  n«iculas  Indi 
oonfidunc  qoas  MMsjous  appellanr,  quarum  naQnaltz  longicudine  8oj  liddmift^kiCNiem  pedes  (u': 
perant.  Ac  vcrn  nAves  cx  'i^^rio  luijns  arHorif^  quaians  insOt  caoftQite  TQmiiiini  putrediiif  ob- 
noxUE  iiiat  in  aquis  Huminum  mimmc  ialluw 


A  P6'<  Grxds  gencrak"  nomen  cft,  omncs  arborcs  gl.mdiferni  complc<?tenN,  qiias  una  Toce  com- 
prehendi  poilo  Latmo  lermone  ncgat  Plmiub,   Quei  cui  eniin  intcr  J^ruif  diifercntias  ab  eodem 
recenfemr.    Veriim  quoniam  Qucrcus  nomen  i  vulgo  cxtcnditur  ad  omnes  glandi^arum  ipedlt 
figniHcandbui,  noinon  inviti,  cuin  J.  Bauhino^  (n^  quid  novi  iapere  vdle  videamur }  Qjieiaim 
]poo  genericB vodB  nlurpabim\i$.  Quercui  Jovi  ttcca  entc,  qndd  naefiMi&  io  hac  pdnidni  «ilNm 

Ei ^KM iitidmmt  ^ttaUyttm  drhn glanJei. 

Ovid. 

Httjuseiuni  frodu  luos  populos  primum  alulile  dicimr,  ance  fruges  invencaSi 
Ginct  oorona^  milirum  apud  Romanos  virrucis  inl^ne  ciaridimain,  i  Quema  fnmde  ftAat,  Ai 
qua  diflercntcm  lege  Plinium.  Civic.i        cft  qtioniam  dabamr ob civcm  fcrv.itum. 

Q^ercus  vox  vcl  primiciva  c(i,  vei  igaocx  onginis.    Voflius  ibrtd  k  iHVH>iO-t  qiuxl  valuc  durMf  ■  . 
diftam  pncat  EftenimKgiii  Aiii&coitiCBafpeii!  qnbd  nnii  Terifimibmiwfc 

I.  t-  Qiftrcta  vainirit  Itreviktt  ac  Imgu  fedKults  J.  fi.  vul^aru  Ger.  lat^eUa  mm,  brtvi 
fUkAif  C.^kml^iirtm  tmmbte$ftdM  €||t  €tmilHII0«ft.  ' 

J>  M.  , 

Vix  ulti  genti  Eorop»  (inquit  J.  Baahin«)  iDOOgniam  ptttamus  Qucrcum  Tulgareni,  reAo, 

crafHflGmo,  vafto,  ac  valido  caudice,  ncc  nitnus  firm.i  mateiic ;  cr.i(Ib,  inrus  rafo,  rimofb,  icabr^qoe 
coruce  [in  cauJicc  8£  nimis  in;i(oribus,  luni  in  fuiculis  &  ramis  nimoribus  Ixvis  eft  8c  nigricans  auc 
dnereusj  brachiis  longd  latcque  Iuxuriantibus  magnam  innoxi.iniquc  umbram  loco  inducentibus: 
fMi  longisj  iumma  parte  obcuhs,  ad  btcra  profundis  anlrac^ttbus  8e  crebris  iltiuatiSi  prziertini  in 
fetnftiore  arbore,  minus  in  ca  qux  cxfa  novam  frondem  emittit,  glabris,  nitidiSjOdKariVtrentibnSt 
pcdiculisbrevibusnixis,  cotti  mediiutrinqucelata  &emincntc,  (ct^  m-igis  averfaparte,  fing  ilitirn 
naioentibus.  In  hac  aiborc  nucamenta  (ci»  juU  obfervantur,  in  qu.adr3nt.ilibus  tenuibus  pedic.ihs  cx 
certis  intcrvallis  mufcofi,  cx  apicuhs  lcflilibus  hcrhidls,  codcni  puiu  to  plunbus  cxortis  compoliti,  fic 
ut  interdum  vcrticillatim  ligulam  cui  adhxrenc  coronent.  Obierv.mtur  quocj,  8c  glauduuu  rudimen- 
ta,  tanquam  globuli  minimi  purpurantes  &  hirliiti  (qui  mihi  J.  Bauhino  '  Hoicinus)  privatis  poli- «  seniutts 
Qjlis  inlidcnti.u  GlanJes  in  calycibus  iiiis  fcu  cufulu  lcffilcs,  vcl  iurculo  proxim^  adhancnt,  vel  lon-  frofiJthm 
gis  tenuibuiquc  pcdiculis  appenduntiu'.  Atque  erfi  nugnitudine  varient,  uncism  ramen  coinmunitcr  hibtmm. 
long  t  luuc,  cor tioosa  memDrana  teftjE  punicea,  [  pocms  leucophxa  lcu  Bxtica]  nuclco  callolo,  a- 
'Gttbo  &c  auftcro,  quemadmocium  Sc  cupula  cxterirrs  afperiuicula,  incenus  Lxvis,  praxlido  coracc 
nDt6  denfior,  vix  certiam  glandis  parccm  ca^iens.  Aculeiis  initimmo  glandis  Eiftigio  eifiinec«  bre> 
vkn-  8c  minus  pungens.  Szpe  ccrnx  elandei  iimul  co^eoc»  aotbinzt  raioaiiiGapcodat:  pH*rT*™ 
eas  (uftinens  inde  naicitur  ubi  ramo  iolium  adhxret. 

Arbor  h.cc  in  '  Anghx  iylvis  6c  fepibus  u:ucjijc  y.ilg.uifltina  &  ncmini  nun  nota  ;  nccin  Anglia  *  Specei  cj 
tantum  icd  pcr  totam  etiam  Europam :  nec  uUum  fere  iblum  refugit. '  Ejus  altquot  fcu  ipccies  icu  va-  ff.  ' 
tietates  (^ienrantur.  Dalecharapiusin  Hift.  Lugd.  duplicis  meminic,  mminun  marts,  quam  deic».''**?'''* 
pfimus,  8c  fnmma,  iniaxoitsfic  afperis  lods  fer^  nafcenas,  mare  humilioris,  coruce  in  cencllis  iur- 
culis  rHbefcenrc,  non  uc  in  illa  albefcence,  fblio  minorc,  breviorc,  anguftiore,  ancroriiim  magrs  ncu- 
ininato,  tam  denlis  l.iciniis  linuolb  latcnbus,  uccminus  crilpum  vidc.iciu  ;  IxciiA  6c  nitidius  vucntc, 
glande  pulilla  &  itrigoia:  qum  8c  ioemtnx  vanetacis  m  aliis  quercecis  provcmcntiSj  iblio  quam 
maris  breviore,  antrarlum  latiore  8c  magis  obtuib,  infcrnd  pallido,  cortice  ramorum  nigriore ;  ^a> 
dibus  miniinis,  in  ramorum  &c  furailomm  vertice  pr(Kleuntibus,<.incerdum  fenis  aut  quirus,  fxpe  cer- 
nis  .luc  quaternis,  raro  binis,  ranffime  iingirlaribus,  quafi  digito  recniis,  aculeo  mininio,  parum  e  ca- 
lycc  ;irxKlcimcibus,  fcd  ci  himiccr  .umcxis.  Vcruin  noa  ipccics  divcrljr,  icd  vanecitcs  pocius  acci- 
dentales  a  loco  aut  lcmme  orcum  duccnccs  nobis  vidcntur  har  diifcrentij!;  uc  6c  alixab  aliis  Boca- 
nids  propolicx.  Ac  Qiiercum  cum  longis  pediculis  J.  B.  ab  ea  qux  glandem  cum  brevibus  iert  pe- 
diculis  revera  Ipecie  diHkrre  exiftimamus.  Hxc  enim  glandein  non  brevibus  tantiim  pediculis  hjc- 
rcncera  ferr,  lednulhs,  iplis  calycibus  earum  raniis  immcdutc  adnaiccnttbus.  Harum  gcmina  con- 
fpicicur  variccas,  una  aim  m.iioiibus  glandibus,  binis  auc  tcinis ;  alcera  cum  minoribus,  cerms  auc 

ioaternis»  Iftarum  Qucrcuum  dilfcrcmiamvix.ponerc  ^irurnus;  niiiquisearumqusbreviaucaul*' 
)  peaicnb  func  folia  infpicere  velic  fplendidiora  &  pauio  firmkMt 
Qjiatttor  primas  Quercus  fpecies  in  Pmacc  C.  A  hoccapite  aoHQldbeDdo.  Ec  ^1111« 

I.  Qiiercus  lacifolia  mas,  qux  brevi  eil  pcdicula 

II.  Querais  laciFolia  ta-muia,  i.  e.  plarj-phyllos  fcrnun.i  Lugd.  fiipcnus  defcripca. 
liL  Qiiercus  latitbiia^erpetub  virens^  qualis  iii  Tharino  agro  ubi  Sybans  fiuic,  Tiieopbr.  &  Pii' 

wb» meiiiinece:  q^menam C|afiu  mmoniiiias  Calpi  frecbque  Heicnleo  vkiiiis  vimm  kmper 

Bbbbbb  lUti 


9 


Histori  a    PlAmtar  vt  u: 


aic  LugdiDenfis  qucK},  Hift.  in  Appenntno  &  Anciium  Gailicc  gentic  ipii  repsnri  refeit.  Nec 
jfiim  Km  aAore»'!  reliqui»  ladfolfeQoercubus  (pgcie  diftingui  exilKmo. 

IV.  Querciis  cum  longo  pe(Ucnfc>;  qux  efl  noRra  vi:!gari5  AnRlici;  qurqae  Coh,  qufxl  (ciam, 
iQiwrcusfpccicbus  in  Anglia  fjwntc  nau  rc^ritur.  N.in»  quas  D.  K-vtljfnm  in  Sylva  propomt  pro 
Tarietatibus  pociijs  quim  pro  dillindis  Quercus  fpeaebus  habeo.  Glaniiium  atitcin  rcfp?du  innume- 


quicquam  certi  nabcmuiqi 
dicere,  &  Ledtorem  adhuc  inoerciorem  dimittere. 

Quorci»  laiifoliacainplilfinw  ctrca  Viennam  Cluiius  nienunic«  cujus  omncs  glandcs  oUongis  pe- 
ificultt  depetidentes  quafi  viridi  quadam  ezcrelcentii,  nniltis  inxqoalibus  angulb  prxdiu  8c  fcabra 

iuclufx  crant,  qur  reficc.ita  gallanini  modo  dura  &  firma  crac.  Hr  /•>•  t  -  vrA/;^  prccuUuik)  otcidtH- 
Uruc  trtmt,  &  m^diu  on^tttm  fuam  dtktkant^  6c  pnnnde  in  enuuicracionc  ipccicruni  Quercib  nuUa 

caiamtatiohaliMidaclt  ' 

GrMwmm&EfMtVUHiiC.R^nigmvitEfailm  IK  PU- 

Fagus  Theophrafto  diifb,  vocisargumento  Latints  Etculus,  quod  glans  ejus  efculenu  &  «iulcif- 
fima  eflct :  Breris  eft  arbo(\  inorbem  oomoli.  non  ered^  caudice  crafliffimo :  fblio  quam  Hemeris 
anguftiorc  &  breriore,  obKoriAs  intemi  eanilkante,  glande  duldffima,  tcrete^  longa,  c 

brevi  crafloquc  pcdiculo  fubreflaj  calyce  multuni  sjus  complciflcntc,  tcnacius  hxreiite  in  ra[\ioruni 
lurculis,  ad  exortum  imgulorum  propemodum  lolioiaim  unica,  laro  gcmiiia,  graciliorc  quini  m  Lxti- 
fidia  &  magis  acummata,  aculco  (uo  magis  pungente. 

Reperiiar  &  hoc  g^cre  arbor,  quz  glandem  feit  fiiperiori  omniiio  fiffiri&nilcm,  ied  ciaP. 
fiorem^ilriorem»  pknicirem»  obmdis  fbx  poidus  i  calioe  fiidlidecidQtim. 

tfiub^  fi  Viivlb  cndiniii^ 

qumtum  verttct  *d  aurat 


iMMm*  mJSttimTmtmstmJSt, 

Belloniiis  Qnerdk- cnjnlStm  nieiiiiiiit  nTraclioiiickle  uiuveidents,  ({uam  Elailom  vocat,  8c 

Grarcis  antiquis,  crronce,  p!.>typhy!Ion  ftatuit,qut  fcrt  glanaem,roagniti;iline  ovi  columbinij  qu.i  pof- 
fcnt  vu^iiare  homines  tcmpore  famis,  ad  guftum  cmm  (  mquit^  Caltanex  accedit,   Hjcc  ScaLgeri 
Qliercus  peregrina  (eu  Mauritanica  videtur  qux  grandem  rert  -glandcm,  oblongam,  (apore  long^ 
dokjore&deucacioreqnam  Cdtiiiea.  NamHwpani«  qni  arboremJSiniffiMvocani^glaii^ 
ViMitm  has  ob  ftavifauem  fiib  dneribus  toftas  meiim  fecundis  apponont 

Arbor  hacc  diverfa  videtur  ab  Efciilo  Dalccbampiij  cajus  delcnptionem  dedimusw  Veleniaf  im» 
men,  &  qu6d  glandium  cai^ces  pro  conis  prxparandis  iltiirpahcur,  Cerri  Ipedcm  eile  arguit. 

Atiam  pmerea  Q^ercik  Ipedem  mcmorat  BeUooius  a  noftrii  mveifim,  qmm  Vflttrinis  *f^*f*| 
adbteMtr,cniusj)andesniiMnto 
'i>i9m  cnm  C  ftnlriim  fairifnas  Robnr  mv^ 

De  hi:ii.5  potiHimum  glande  intclligcndus  eft  Pliniu?,  cum  air,  GUnJes  cfa  tjjt  nunc  aus^jue  mul. 
tarum  gtnttum,  ttiam'pace  gauJentium,  confint :  nu  mvdi  jmfut^frmgum  arefucin  meluur  f*rtn«,  ^ifftm 
tdrfm  m  fanis  ufum ;  epm  &  bodie  fer  Hilpdnias  fettmdif  meufy  glans  inftrUur.  Dulcitr  etdem  lu  ei- 
nm  €t£t».  Elculi  tamen  gjandp,  vei  £ib  praiBSOoda,  vd  inaqittelixa,cum  velcoimir  luftid  gra-' 
' — loapMii  Mntannirfle vdur  in^riamnr,  non  afiter  qnlm  qm  Lolinm  panicomminanii^derint, 
'  ^Dalechampius, 


^^|9.<quidem  (iJpicor  Efculum  DaUcb,  aaa  dilierre  ipedc  a  Quercu  latifolia  vulgan.  fidJooif 
BAin^foeGiodiflindUhab^  <  «  j  ' 


JUlar  2Z,  Clufii  J.B.  ilgtreiit  ftHm  mJB  hmugat  fubtfctmikmdlmm§tAt  C.& 

Chf. 

y  <^cra&s  foimagnitudme  in  Aoftria,  Stiria  &  Pannonia  crelcensj  ftri|go6m  flft  Qaerca,  fipu» 
Ariar^  feBomini^s  amplo,  altemMrwannnibiIincaii(>|eiig|Mmg>anderoftit: 

GMtfidarandam  proponit  J.  Baimiimib  qaanmm  hoc&obnrjdimmt  k  Queicu  vtilgari  cum  g)aii> 
dibosfineloqgiipedNmisiiiiiwribna,       hbenterflmidflm  fanlkim^nfe^camtemflmimilriplMin 
tar.  •  ■ 

f.  9/Am  JSL-CJtfii  J>  Bit  ^jittm  ffMmmpigfUtwikk  mtf^mlmSmt  fitm 
CA^      .        ■    .  . 

■liiiimlhif  eft,  8t  Iftierdum  humiiMmi  alrfmdinem  iMm  enedenst  ahoqra  pmm  emnino  fimiiii^ 
tnmfteiej  tum  fbliorum  forma  caniti^quc,  ut  videatur  illius  pumilum  gemiscue.  BnthMpiaqpafK 
demgaUamtexiKui  Mabmagoitudine,  coptonflimam  ramo  fer^  conaguam,  &c. 

In  multis  Cafteila;  v(Mij»monribus  fixquens  eft,  &  plerunqne  nomerofts  ab  eadem  radioe  fto> 
lenihis  fnncat;  Haram  nmii  oontoiti^  dcittde  fifits  tt  exnoGatis'nEdaram  ioco  n^id  aliahf 


■ 


Digitized  by  Google 


lib.  XXV.     2>  Jrhrihiifunm  fnSm  h  florib.  fepmSi.      i  ^87 


6,  BAmW*<ibifiil>^Jbinmfdimm>rkMmmmtm(tt  C1&  • 

In^^Cmm  excrelat  puiillum :  ejastcetn  (bUa  minora  fuot,  durionb^anpibqriQue,  nec  a^o^k 
profund^  incifa  ?c  finuata,  fcd  veluci  aoileads  jteniiculi»  tanpijun  fercan,  infomiquicKmcaadiMiit 
da,  fed  nuUa  moUi  lanugine  alperfa.  '  .  r  

FttqpBimcnamitoalitgMbmfcpcri^ 

GOlOfG»  i;..'»  Vi 

7.  MmV.ChftyK  l^nmtfilmmmiuimmimfQ.^  -  • 

'  ■■■ 

Pnori  ferifimilis  eft,  led  ftolonibus  brcvioribus,  &  magis  concortis,  rueofiorequc  corcic^: ;  gallz 
item  extremisramulis  nafcuntur,  altis  minorcs,  larves  &  fine  tuberculis,  coloreexnifo  n:g;  icuits. 

Na&inir unouiKkhoc geous io Ijifiraniar fiAiuduubui^  itiQCW Ui]r^pon6nli».naa iu»cal.£^#, 
fcabiflcob  Cmvm*  fmnnnMnn;  .'■ .  i 

8.  Rtiur  VU.  Ckfii  J.  B.  ^fiiTtm  feJtm  trix  fmptrans  C  E 

CUf 

Adeo  humiie  eil  iioc  genus,  ut  rar6  pedem  magnitudine  (iiperet :  mmuli  tenues  &  flexibiliss,  Vulr 


.  garis  Q^ercus  virgulds  iimilltmi.  Felut  ad  proxup^  detcripcaa  accedunt,  iod  abqulntum  ma|nc4  & 

molliora.  Hoc  h!rt  glandem  Quernas  vulgAn  Dicvi  minorcm  interdum  etiam  crafliorcm,  calyco 
pl^ore,  adniodum  amaram.  In  reliquib.gcncnbus  nulias  obfavavit.glaQdes  Ciuiius,  prxterquam 
in  iccundo. 

^^tMi^Ri^  &  JUta  G*l^*  &io  areabio!,  non  pracui  Ulyffippooc  iovco»  CiuiH«i^i^«wea-  '■«^' 

9.  Roittr  1%  CUifti  J.  B.  Qutrcm  bumdu  gallts  hinit,  ttmit      flurilm  ftmul  jtm3it  C  R 

Homileeilt.  nec  humanam  aititudinem  exc<sdit>  (ruticis  podus  quim  arbohs  nominc  dooanduoW 
«endba  8c  lenrii lamii;  IbBis  fecondo (er^  (unilibus, fed  niinoribus,  nec  ada6  fienofi^  niiimna 

gallarum,  qu.r  plerunq,  binx,  remz  vel  plures  fimul  lufaintur,  admodum  iciax,  •  : 

Naiotui  in  Aiiilria  8c  Pannonia,  ubi  Rufiid  cum  fecundo  conf  undunt.  ' 
Minun  Ciuiio  toc  Roboris  fpeaes  obicrvacas  cum  nobts  m  Germania  8c  ItaHa  peregriaancibas  n^ 

uiaqaidcmoccurreret.  An  f x  diyfriinm Gallanun  OBrtift.qftilicf  r»"*^  C^^m  «^igHrTaf  itBhiii^ 

^fyiltpt  five  C.rrrrti  mas  ma')cre  jjanc.t  Park.  Qutrctn  caljce  tcbintto,  glanJt  majore  C.B. 
*A4|&«4  IdtcorHm,  A^m  MattTorum^  iMmarum  Qerrm  ejuidem»  Ctnm  t/iigtiopt,  A^m 

Hujus  glandium  calyces  VenflC&  Tidimoib  nbi  r<ittMM  dicantar,  ApoOoiua  Oabnadc  abs 
bodie  Vallmia  diAa  und^  adfcrunnir.  mmbe  aoo^ca  JEoram  ufi»  «lon  cft  qin  coiaciii^Mrai 

apud  nos,  nimirum  aJ  cori.i  dcnfanoa. 

Glandis  hu)us  calyccm  a  Valcrando  E>ourez  Juilinopoli  alLatum  fic  deicribit  J.  Bauhious: 
CaTitas  ejus  ieicuncum  m  diametro  habuit,  pauio  iniaus  alu,  quem  uadii^  «ladii,  ti^idiiqaie  < 
benttna  (pioubobrailant,  prznipcz  rupis  fragraenri  «mnlura,  non  ndmis  lorai»  imdii  n  — 
Ji.ibcntcm,  internc  hiriutcni :  IfiuAma:  latx  (■inr,  in  cinereo  candic.intes.    An  arbor  ip(i 

dclcripta  iic  ncicio  :  nam  qua:  viliuuur  icmerc  a  PcUro  ad  Romam,  quas  dciaibic  Lobeiuu^i  

ede  puto  cum  nobis  vifii  cacca  laaun  Volfiniaiiamit  bar  annn  Ceni  minaw  9t  nilloil  «"«q^^ 
ediinato  calyce  eranC 

^  Nec  aba  videtur  eoias  rami  atl  J.  BanUnum  roiffi  \  palediam^  Folia  habuit  vulgaris  QiMr- 
cus,  icd  ut  longiora,  itain  tenuiorcs  altioreiq,  lacinias  divila,  fupeme  lucida,  fubtus  autcm  cinerea. 
Ca:cerura  proxime  ligno  adhxreiu  fruchis,  caiycibus  iulpidis  fic  ienticoiis,  unciara  laus,  giaode  tar 
men  nondum  matura ,  finulibus  plan^  calycibus  Quercib  fiui^undicae  edi^iato  calyoe. 

Folia  Ceni  nobis  oUenracc  circa  lactun  Volfimediem  in  Eoncia  omnino  calia  ecant  q^taba 
defaibicj.  Baofatmis,  (edglandinmcalfmdivotfiicalfc^  . 

Ufus  calycum  cA  ad  inhciendoa  auo  Qolni*  loniM»  GiD«Qm  vioe :  SediHii  rinten  dHpno 
fijgacior,  vdicwii,  dh  J.  B.  .  •  • 

II.  Glmim  mtigm  es^»  CloCc»)&  JL& 


Qiiem  cx  Jfine^.tndscaow  VirKinii  delatum  habuic  Clufiiis  pariim  admodum  differt  i  fiipra defcri- 
pco  ValUtu^e  calycc ;  non  tamen  cundem  alKrmar»  audemus  ob  lod  nacalis  diftantiam.  C.  Batihi» 
iin  Gbaden  Viiijaean  Tocat; 


tt,  Htdifbl^tt  fivt  Ctrtm  ftamm  mimrt  fUmJk  Park.  Odipbl^ts  fiststs,  &  Cmrm  fmtiU 
Dglukmmfti  J.&  ^firtmtiifm  kifyul»,  f^md»  mmm 


Clufuis  fic  ddcribic,  Eadcm  akitudine  qua  vulgaris QpaNO^  attb criam celiiore  aduigjliLaniiot 
erediore,  cordc^que  crafliore  &  magis  fi;abro ;  FtUtt  (reqoendoribus  indfiiris,  fed  min&safai  dtfila 
babet  ouam  Qiicrcus  [  .u  a  nobjs  obfervata  in  Etruria  Cerrus  fblia  babuit  profiindii^  fianaia 

poniis  ucinbta,  quim  vulg.mi  Quercus]  longioribus  tenmoribiifq,  pediculis  tnhzrenda;  ramulo» 
breriores  irequentibuique  nodis  obluos,  eemtnas  minores,  6c  aiiqooc  gradiibus  foiiolis^  ocu  ftami- 

#  ^^Tbbbbb»  m 


Digitized  by  Google 


aGs>  omtuno  lul^^  Seniollker  ecluiiaeos,  in  quibus  gUns  eft  quana,  padft  bcerior-SCQbcdiore 
niucrone  pridita,  qux  Autumno  nuturitatcm  confcquicur.  Adhxrcnt  inrerdum  intcr  folia  multis 
fqinnnk  conibuida  capita.  {Hxc  excreicentue  quxdam  func,  qualcs  in  Salialxis  t^requencer  cernun 
nr,  RiofiB  difts]  MMenei  «i»  andidior,  la»6iqii»  &  ad  oper»  miiiiJB  apa  i  Riittids 


letor. 

Noo  taoib  in  Viennefifi  filto,  fed  erisin  tn  plenfq,  Pannoaic  fylvis  fineqoem  dl; 

Quod  Kabct  de  fragmcntis  hujus  arhoris  in  lapideiii  commutatis,  non  nanirx  ligni  fcd  ingenio  (oli 
in  quo  lepuiu  crant^  aut  vapon  cuidam  pecniicanti  qiu  in  cjus  porw  ie  uiiinuans  totum  ligtmin 
^nenneaTit.  tribueadnn  aibkfor.  Nn»  6e  tih  odain  lign«  pnnr  ftgONiiium  alieulM  k^idefeae 

JSjwnwr  BmrgiimtteM  esfyct  biff>id»  |.  BL  C  & 

Qu;un  uterque  Baulunus  przcedenti  candem  e(Tc  fufpicatur  J.  R.  iic  dcfcnbit,^ 
GlandesnOBinillDVulgttibus  majores  erant,  aut  cercc  pares:  Calyx  paulo  major,  intcrim  eclti* 
Mlii  ^^icnlii*  non  ri|^  tamen^  fanfq,  longjs  horret,  acq,  ternas  Sc  quatemas  prokimd  runaas, 
lum  taairikm  fingMlaiti  mwuiii^ri  nunulonim  adluerentei  Foba  Ter6  paium  nobis  a  vulganbos 
diifbreappartt,itifiq!i&daocedereTidettlur«lodkKcmfi^^  btevi  velfim 

pedicula 

Gefioai  mll^in  Apenaiiia^  8c  ia  Bnf|nfMi%  q^imr  Vein^ 

Menf  ^onem  fadam  mveiuo  in  D.  Evclyni  Sylva,  inq,  Adi^  Philoluplucis  Londineniibus. 

fg        AHr  materies^  aiimn  Theoghiaflo^gyiffi,  dura,  ade6ii,  flexum  nuUum  recipit«  tam  iuvibus^gu4n 
dopubmcomrooda ;  neenoninteiTaaGnitadum.  * 

HupiS  foUa  pra?  rsliquis  nmnibus  confervatiim  dcbemus  mcllcum  liquorcm  rordmvcex  aerc  dc- 
lcMtdentem.  ex  quo  apes  roeila  conticiunt.  Btgier.  TrsO.  ie  Afthta,  caf.  6.  m,  40.  &  72cap^.  Ly. 
it  mtlle.  Pliniuseciem  M.t^^S.  Gonftat,  inqin^  rara^neUew  h  oono  cadeun  nanaliis  nai^  in- 
fidere  frondibus.  • 

Aliquando  idem  pradlant  Aoer  tnitiw  8e  GDrylus,  fed  parcf.  Tdem  Bmttr.  AU.  tgxttim  fand 
mclleum  rorem  barum  tantum  arborum  non  aliarum  foliis  infidere.    An  quod  hamm  folia  dcn- 
»  iifl»£uit,  ade6que  rorem  (acilius  rcBe^nt  &  condenfanCj  quiin  altarum  arborum  folu,  (ouae 

reriora  ficipongioliora  funt)  facile  penetrat  &  feinfinuac?  Adde  qudd  fiiperiicies  horumce  niB- 
onun  glabca  &  rebit  policaeftj  adnqpe  oondncic  ad  Iniiiorem  incidcnnm  liftendum  &<x)nge- 
landum  :  qnemadmodaro  videmnt  feeoidl  fiperfidem  afllantis  haliittm  ilico  deniare,  &in  guttu- 
lasbrcvi  cogere.  Aii  fottc  (imilitudo  quardam  &  quaii  cognatio  intercedat  inter  particula;  rt>- 
liorum  hujus  arbons,  eorumve  poros  &  rons  mellei,  quo  iiic  iis  fadliijs  &  prompcius  adiuc- 
reicac. 

Miram  Ctiam  nobis  videtur  quod  apud  Cordum  legicur,  Conilare  omnibus,  qui  uiq,  ad  extremam 
iene^tem  apum  naturam  (crutaci  mnt  ruilids,  apes  ipfas  mellificamras  uncum  h  Boribus  colle- 
<fhim  Iiquorem  in  favis  rcponere,  rorcm  vero  mclieuni  cnin  i^ecidit  liaudquaquarn  ad  favos  con- 
vehere,  quod  ipii  quo%  ('inquit)  vcram  efle  deprchcndiinus.   Hmc  quamvis  mellico  rore  delapio 
•       ad  enm  rrequentnoonvolant  apes,  minimi  tamen  ut  eum  m  alvearia  convehant,  tafuyiam 

dbom  &  paihim,  quo  ade6  u>  repleoc,  ot  prorfus  inertes  &  ignavx  reddantur,  multxque  mori- 
antar.   luq,  ntiKci  dicere  iblent,  mellitos  roresbonum  quidem  pailum  apibus  przbeTe,iedadmel- 
,  lificanduin  mininK-  conc^ucerc.    Hxc  Cordus.    Nobis  tamen  plan^  contranum  vidctur,  iifq,  qui 

apum  naturam,  adiones,  tocamq,  ceconomiam  diligenter  &  curioic  obiervarunt  mgenioiis  &  eru- 
ditis,  quilus  plns  fidendumquim  ruiHcorum  vulgo,  qui  rcccDtas  majorum  cndkiones  fine  examine 
iequi  &  ampledi,  iiique  mordicus  adhzreicere  iolenc  Obiervavimus  enim  rorc  melleo  delapib 
intcgra  fcrc  apum  examina,  pauolSmis  domi  reliAiS)  evoIarCj  mira<^induftri8&  maximi  feftina- 
x\onz  fe(e  mclle  onci ai  c,  ad  alvearia  convefaai^  imintin  enndo  iedennd6(|,dniiec  njor  fiiarii 
rorem  vel  dillipaverat  vel  condcniaverat.        ^    ^  '  ^ 

'  Folia  Qiacrcuum  nafcentium  drca  i^Mm  rivali  percelebns  ad  oppidum  Smobiidum  In  pro* 
vincia  Hungarix  2^pu(ienii,  non  procnl  &  monte  Carpatlio  iiti,  Aucumni  tempore  dela- 
buntur  in  rivum,  &  lic  metitmorphoii  quadam  in  ss  tnutancurj  ficuc  ferrum  in  hac  aqua  inhiltun  ui 
ci^rum  tranfmurarur:  Ex  ob(crva()one  Wolfangi Wodelii Ephem.  Gennan.  Aiui. tf^fic^.  flddon- 
lar. D. Brown.  Communicavit  Y>.T.R. 
'  Qitod  ad  vires  artinct,  Qpercus  omiiis  (poifis  &  dicere  oinnibus  fids  potdns)  auioreDiolcofideji 
adilridorMm  \4m  habct ;  maxim^  vero  aftnngic  membranacea  tunica  quc  coitioem  &  caudicem 
ipfum  mtcrjacct,  iimiliccr  &  ca  quz  circa  gUndetii  ^  iiib  puumtne.  Harum  aacem  dccodutn 
datur  coeliacis  tiy(cntcnas  &  languinem  exicreantibus :  Exaem  tritae  fluxione  laborantibus  faenit. 
nis  in  peflts  iiibduntur.  Scd  &  glandes  coidcm  efieAus  habeiit>  unnam  quoq,  uent  [miratur  Jow 
Bauhinusqua  id  facdcate  pn^ellant.  Refi)andeo*adiriAotil^  qilft  ianguinem  velut  coagulando  ib» 
itun  ab  eo  ieparant,  ade6q,  illud  oopiofin  per  renes  excernNur.  Non  aJia  Scrt  raiKme  quam  alu. 
men  ah&ve  adltringentia  pituicam  exore  ebdunt,  nam  partes  iohdiores  conftringqido  &coalpri-' 
ncndo  humorcm  m  iis  contcntum  cxprimunt.] 

.  Si  comeiiantui*  capitis  dolorem  mducunt,  &  flatus  gignunt.  I>i£EKiiis  iiint  amooftioatEf  taidais 
deicendunt&crudoshumoreseignunt:  propccrca  eas  pords  ^agpnyi^if  relinipiiinnt  lioc  pei 
aisdift)(tun&  gnodiffimum  taaun^  ut  Vam)  fcribi^  &  «eftanr  experientia. 

i  contra^coxica  prodeft  9L  h/Btii  faccino  potum.  Nooprobathoc 
i,  ponffimumin  princ^io:  SitaoMn  voniini  vel  ahi  Buxus  mul- 

*  (um 


Diyiiized  by  Google 


ttim  vcxcnt,  rejcdo  tonco  per  Tomituin  vel  alvum,  prodelic  tunc  porte  exilHnwt.  Cra<l»afr  ia- 
tncx  inflammarione»  ilGtn  knoiits  TiiljiGrilxB  «dam  noeatlbus  niiliiBr  in^eiiiiiKiir-  Gak^eKpen* 
nento.  ■        ■        •  - 

Aqua  ^  felits Qaerens  jovenisddBlkta  prdciMur  atUlbum  mnlteram  Voflaviuin,  ad  i^kmt^ 
riampeftilcntem,  5:c. 

Qyj<1am.gl.incks  .iritUs  advcrsus  calculam  exhibent,  nelcio  quo  fiiocd^j  inquit  J.  Bauhuius.  ■> 

Bartholmus  de  Medicin.  DAtiorum  domcfl;-.  rcfeTt  Ntirw^gU  aliaiqi  $|flCtttdOMkB  ifii^oj^ 
frumenti  conficcrc  panem  e  glandibus  quercims.  .       .   ,        •  •  ■   •         .  ..„-... 

FolUeenera  &:rubicun<b,  vtnodecodta  collucaac  garprlfiteiemiom  dolaliQaiftdciiitiill&lN 
nibusortam,  (ed  (xpe  hoc  decodo  calido  os  ooliuenduni ;  qno  experimeiM»'fl(M^fiptf;i(ifiqlBini 
ufos  futfle  tcftamur,  ctiam  in  inveceratis dentmm doloribus. J.  B.  -  r  'v 

Ut  verbodicam,  Qjicrcus  partcsomnes,  cortex,  fnh.ij  cujxilx,  gljnJcs,  ac  etiam  lignum  fptaiti^ 
ad  fiuxum  omnem  alvi^uten,  iemmls,  languirus  iiitcndum  unlcs  funt,  &«domnia  quibulaiinq,^  tAr 
llriftiotieopus  ed. 

,  Lichotomi  ad  vulnus  urethne  infliftnm  finan«lHm     ooniolidaadura  nttMiif  4elneo  k  ceitier 

Qyerais  in  aqna  decoAo.  ' 

Co  ticis  m  rcobcra  commoliti  inflgnis  &  frcquentidimus  ufl  s  cfl  cpriariis  ad  coria  prxparaiida  : 
&  ad  hunc  ufum  aliis  omnibus  adltnn^entibus  anceccllerc  nobis  vi Jcctir.  Coria  enim  Angiica., 
4nir  eodenfintur,  reliquis  Eoropips  lolk&ttis  &  durattoms  relpedu  palimm  prcnpiunt.  ^ 

Caibones  optimos  e  Qperco,  tanqqamnaBBria  (piififlMufieriaaAorTlieoBlira^  iolidiffiDipi 
edam  c(l&  »t  8c  lirmiores  cxtens.  •  J 

Ligni  uiiini  nemo  Facilc  dcclaravcrit.  Vix  cnim  aliud  h.ibejs  in  hoc  noftro  orbe  perconius, 
qupdq,  ad  plures  ufus  nccellanos  accommodari  poflit  acioleat,  ut  ad  «ditioa,  naves^  Scioftmnlcn* 
ta,  cam  ea  qiix  in  terra,  quam  .iquis  ufui  clTe  polTuiib  Finntexeodolia  viniria  caoris  amniliiv 
pneftantiora  6c  (ola  fer^  bona.  •HaAenus J.  Bauhinus. 

'  In  xdificiisimmensumdurat,  modo  ab  humore  nimio  de&ndatur,  imovetuftnte  ita  indurelctt, 

ut  chalyhis  .idcin  rctund,-ir,  imo  ipfius  propcniodun»  tcrri  loli*iir,ueni  &  tcmtentiam  acquirat.  At 
ncc  aliud  lignuin  advcisus  viallitudiaes  humoiis  &  liccitacis  magis  hi  ina  &  pertiniav^  &  abiiidcm 
difficilius  corruptibilis. 

Navigiis  extruendis  prx  alia  quacunq,  materic  idonea  ell^  quod  tenax  &  flcxurx  patiens,  quod  fir- 
ma  nec  camen  nimisponderofa,  qu<)d  aquam  difliculter  admitut,  quod  percufla  autglobu  cormen» 

Cariis  tnjefta  non  faciJi  findatur  auc  liinas  agat. 

*  Quercus  autcm  Anglica  ad  naves  fabricandas  prxapux  cftitnationis  c(l,  alit(c|,  omnibusprxftare 
oenienir. 

.  Qiumvis  aotem  afia  nonnuUa  Ugn§i  pt  v.  g.  Buxm,  Ctnm,  Henm,  UgHum  Brafilummo',  aiiaqne 
indica,  dariora,  jbfidkira  fc  poiHlaQmni  lint,  plcraq,  tamen  fragilior^,  nec  ponderibus  mCumbenti- 

lais  (ui^incndis  adeo  aptaSc:  commoda  oWervantm. 

*  NuUa  eit  aibor  qux  prxter  gcnuinum  toc  Ipurtos  &  excremencicios  pmducit  fmduE  ac  Q^cgcul 
'IfiiTiieopiira(locnumeiantur,HiliPlant.hb.  3,c.ip  H.  itcma  Piinio.  Vide  V«fdaaiyiwiJlliill 

cent  '7.  exper.  6;$.  >Ii  frudns  ariioris noafiuit.  (edexGFeiGendaeqiutdam  ficcumorei Mttr  aat» 
lam  iniedornm  morfibus,  landnarionibns  aut  aflliatibus  venenatii  onginem  ^oamdelienRi '  Iniefta 
enim  huius  .iiV>oris  {jemmas,  folia,  (iirculos  tenenorcs  pungentes,  humorem  aliqu;m  vjncnofumpcr 
vulnus  iniiillanc,  qui  tumoreni  prarter  naturam  excuat.  Fortd  etiam  ovaduotaxac  venenato£c  ier- 
mencatiTO  humore  debbota,  nullok  vulnere  tnfliAo  ibidcm  dcpaana^  tpi  ^oMot  oMOupoJab  ficsif 
iiutritioalterando&innioaisirKgplamoQiiq^dUendo^  HMfttepaiinogei  fc  «■CBBfctmti»  ^aa^- 
visarbons  rcfpcdu  pntcemaMMBi  fiiiit{  i  naitniamamdeftiitanttr  uefidKvdKiMlrioaifci]^ 
mreaorumeonindemovisaEc^iendii,  tuendii^  iS^vendii^  ibtibmertiadendir,«ditififcaiandbinieF- 
vientes.  .  ' 

Horum  aucem  escremenconun  notiflt  na  Scatiltflima  ItuitGaUie»  Grads  diAx.  Hantm 
imdtz  £uit  (pedevRMMiiiadine^  Golore«lx^aieaat  al^erieace  ^erfidd,  pondere»  fisura  di&> 
fences  de  quitius  profixiSs  agere  maf^  cnridiiiii  ellet  qdkm  udle.  f>lioec  camen  Gjdbr  Offictnaram 
5de(criptionein  ej.  B.iuhinilHrrori.1  petitam  fubjungere. 

*  Gallx  Officiiiaruin  vulg.itiliimje  rocundz  iiint.  lovcs,  (oramitiulis  pertu(x,  Ixves,  paucis  incerducn 
Hftenaniii  ai^atx,  interdum  multis  fic  angnbfit»  magnicttdine  vartx,  unciam  ampix,  quamvis 
inagtiaexpatce  infi;a^Ui(Unt ;  funt  etiam majoteL  raaiiidcj  interdum  mrbinatz ac  pymbrme^ 
feemetnffio,  leri  maddlAtt  fragiles,  mcusunguefriabSe^cavemofx,  fimgoix,  guflu  aollringencd 
6c  accrfx). 

•  G.  Bauhinus  has  (pedes  receniet.  1.  Gailam  maximam  orbiculatam,  qu.r  duplcx  Orscnsaln  ciux 
fottaSk  Gallamaxiroa  exocica7.&  mfigallinaaeiiiia|picu(Une,  &  Provindalii  aut  liiynca  z. 
oblotqEaiii.  1.  Gallam  minorem.  4.  c^galerianlacam.  5.  GaL  anguloiam.  6.  GaLumbiiica- 
Um.  7.  Gal.  Brafitiaiiain  qi  inquangnlam.  Alias  adhoc  varietates  lubec  J.Baobinus,  quas  apud 
iplumvidc.  Variant  cnim  hoc  genus  cxcrefccntir  pro  natur.i  .irboruni  k  quibtf  ociunCurj  VM^ 
^xmim  quorutn  matrices(unc,  &  fbrtc  etum  locorum  in  quibus  inveniuncur. 

QjiodTbeophrailus  &  Plmius  (diboncGallam  cooAicimtc  lobimnofta  ociti,  nnlqae  die  «»> 
gipri  nobis  noa  videtur  vcriiinule. 

QinE  glandem  ferunc  (intiuit  Plinius)  omnes  6c  gallam.  Alit  Robori  dannaac  propiinmeiie  vd*  * 
Jjnt,  ga]!.:ni  prot  Ji  rc  ;  Nos  pocius  Plinio  alfcntimur  Qyercum  nimtrum  omnera  gallam  produccrCj 
at  non  omnib.is  in  locis :  in  Anglia  emm  nuUus  unquam  auditus  eft  gallarum  provcntus :  quod  m- 
lcda  illa  quibusorcum  dcbcnt  in  Anglia  noninvcnianmr,  ut  nobisquidem  videcur.  Galfas  cnim 
Qycrcui  latifoliznoftrati  (iinili«  &(peci6(ucpucamus)  eidem  inexteiis  regiooibus  adnaiceates  vi- 
dimus.  i . 

-  Bbbbbbl  GaE» 


Digltized  by  Google 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


Gattae  cindoribttsiMBni  vs&  Gmt  aii  paium  airooplore  inficieiidw:  Ex  m  etiaai  cum  caktian» 
dio^  gpmini,  tt  i^ttnmearum.fcripcoiiam  Ofitimum  pamur  boc  modiv 
Ke  Gallvam 

Calcanthi  31). 
Gummi  Arabia  ^ 

Gallas  crafTmfculc  contritas  in  vini  Gallid  rabri,  (fjfioi  Claietom  noftratcs  TocadO  Seitaim 
duobus  [a  quaxt}  infiindati per  novem  diei,  vaspraMigpem  coUocando»  it  liqiaorem  qiioddie «!• 
iSicdi  agitando  «aecommovendo.  DeiodeCakaixfium  &  Gtuuiiii  imaritias;  &  oim  nnum  an^ 

pliiis  diem^ftercric,  .ntramenrutn  nf^it  u^oneom erib  IJtenB hocaoaiiieaiio  ejcaraiB  ia diatca  ^otm- 
nicate  tcraporiscolorem  non  muubunt. 

Gallx  vaiemcntcr  adftnngunt :  Trita:,  autoi  e  Diolcoride,  gingivarum  &  Columellaf  fluxiones  in- 
iipinL  oris  uk»i{Mla  cohibeot.  .Qjiod  veromcanun  roedio  eft.  dcntiiun  cavernis  inditum  dolo* 
iti  (eott.  Caeliads  &  dyf eaterids  in  aqaa  aut  vino  triisr,  lea  imHe,  fia  bibits,  oonveniunr,  necnon 
obfbniis  addic.r;  Ircm  crcmar.r  &:  in  vin  ^  n  '  v  t  1  cxtinfti,  quomodo&  mcnfes  fiftunt  &  vulvx 
proadcntum.  In  iumraa,  ubi  quid  adihingcrc,  lifterc  aut  (iccare  opus  eft«  uiur^andx  iimc. 
Tritarom  ixilvis  ian»  aflnmpus  inTino  anflem  ali6ve  Gaafeniente  TeliioalDoeito  eavenmennx&rf 
riNcam  niliL 

Ad  bubooocelen,  epiplocden  &  enmooelen  quidam  phartnacopoeos  utebatur  liquore  ftiUaiio  es 
Gallis  Orientalibus^  &  multos  licet  xute  provc<£^  ianabai.  liquor  noa  cft  oleumf  Hed  aqna  CUOI 
qnaSalquoddam  voiatiJearcendit.  X>.  &>«//(  eC/&rymAt. 

Ptaeier  Gallas  alia  etiam  mnka  excremenia  leo  imnoies  prmr  namm^ 

,        *     I.  Pilube  (bliorum  Quercus  J.B.  aquoGe  C.B.  qux  aveHi  fcu  terram  ipedanti  foliorum  parti 
plcranq,  adnarcuntiff,  latves,  fungoG:,  pallidx  aut  parrc  Soli  oppofita  rubentcs,  fapore  fubacido  & 
adftringcncc  molles,  exquiiite  pluiimum  rotundjc,  pifb  non  multoonajoreSj  &  exiguam  gallarararo 
aniuantes,  vecuftatcq,  corrugiumir.  Vermiculum immalont,  ffdiamioBmSgsaurt&qpogaa' 
*jtf(ftm.    fijcndus  D. '  Malfiilum.  . 

Pm^  f.%.     .^inioliisQpiBmmmfiequentiOlmx  invekiiantur  in  Anglia. 

Ex  adftriftionts  argumcnto  ii(dcm  viribus  quibus  Gallx  przditas  efle  non  mal^  quis  dixerit  ^3» 
"a.  ExcrcmcntumQ,uercuum  fungofum  J.  B.  Oak-^CppiCir.  |.  Bauhinus  licdelcnbic, 
Quercuum  vulgarium  frondibus  verno  tempore  ctiam  line  pediculo  adnalcuntur  excremenca  fun- 
a^,rara,laxa,iucculenta,  aada,  infignitcr  adftringentia.  Magnitudo  nucisjuglandisaucdreioerj 
upeindeincquaU,  tuberofa,  pulchemmo  ruborc  phirimiim  Oiiiata>  reliqua  parce  albida,  adt  Fbni^ 
rum  inftar  luteola.  In  quifaos  vctmicublM^picaittarj  qui  in  iis  niulcas  celiulas  caUolas  fifaipn  do> 

•  micilus  effingunr. 

Invcnmntur  Maio  inQuercubus  glandes  cum  longis  pcdiculis  fcrentibus.  In  Anglia  freqaeatiP 
fima  func  &  nemmi  c  vulgo  non  noca,  necminus  copiofa  in  arboribus  nonnullis  quui  fiaAasipfis 
Bocanids  umen  noftrabbus,  uc  Parkiniono,  ignoca  fmfle  videnrar^  adeo  confiisi  de  lUis  firibon^  8c 
cum  piblis  foliorum cnnfniMBnt ;  quod  gc.<S^anhinusettam  &cit>  An  Pihiln m  diiiainannn 
natar  Plimo  .'' 

3.  Uva  Qucrcina,  <;uj!n  J  B,iLihinus  fic  dcfcribir, 

lUdicumQucrcus  hbns  lub  tcrra  adnafcitur,  &  circumnafcitur,  Juglandis  magnitudme,  ez  plur^ 
bcs  veiut  acinis  racematim  cohzTencibus  ( unde  &  Uvx  nomenj  oompada,  iuHbncti  duii,  iMia 
rubentis  Un  fittiuginet  ooloris,  roediaillio  nonnibil  alfao«  iafiore  infifnitar  aoeibo  9c  adftrinp 
gcntc.  • 

Hujus  pulvcre  nullum  prxfentiusremcdium  in  dyfenteria«  flc  in  omni  alvi  f^uxu, 
Prztcr  nas  d  nobis  obfenrltaSj  &  a  quoquam  facUi  ofaumbiles  Qiiercuura  excreiceiiiias  ali« 
adbuc  enumerancnr  i  J.  Bauhino  8e  Caiparo  (fmc,  v.  g.  Coccus  Quercuom  Diifr.  2.  Nuaihr 
fade  album  Quercus  excremcnmm,  j^.  Bauban  obfervatum  &  dcfcriptum.  .3.  Excrementuffl  la- 
natum  Quercuum  J.  B.  Pilulx  lanatx  C.  B.  4.  Qycrcuum  capitula  fquamofi  J.  B.  PilriEc  i  fbliis 
convolutis  C.  B.    5.  Qucrcuum  fquam.r  tandKiar,  cAdiicz  tjiifJem.    6.  Excrementnm  Q{iercus  tu- 

*  beroiiun  tjufdtm  '.  7.  Fohorum  C^erciis  gcmmx  foraroiauteacc  J.  B.  C.B,  S.  Nocfi  ieu  Verrucae 
'Qierouum  J.  B.  C.B.  9.  Qjierals  albumcn  tenmJtm.  Eteeineutnm  tanri  capuc  referensC.  B. 
Joanneifiater  Gallis  annumcrat.  His  adde  6  C.  B.  piiuce,  i.  Excrenientum  moro  fimile,  fed  du- 
mmadmodum,  &fi'artu  difSciIc,  ^  7I«pA.  &  Pfi».  a.  Excrcm  puJendi  vinlis  cffigie  d  Tbwfbr. 
2.  Pilulx  capillat.T,  ex  ujatm.  4.  Puniex  quercinus,  cxiifJem.  IIoc  ctiam  in  loco  agunt  de  muico 
Qpercuum  &:  aliarum  arborum,  quem  Qsierais  cxcrementum  villofum  appellac  C.B.  de  quonoc 
Imio  ficundo  inter  alios  mu(oosegimas>  Hte  etiam  de  Agarico  (^crcuum  alidqne  fiiqgjs  tt^ 
Auit$  de  quibus  nos  intcr  reliquos  ooogeneies;  Uic  ^Bjpque  de  vilco Qpadk flc  aUinttiiik 
boRini»  de  quo  nos  mcer  Bacdferas.  .k*.^*-. 


GAF. 


Digitized  by  Google 


I 


C  A  P.  VI. 

Pe/tice. 


I 


Lex  Ifi<)oro  ▼ilum  aib  iUidendo  dedacere,  qodd  mortales  eain  ndndiiBi  jepenii  fiug^  in  vi- 

auraelegennc.  Sed  hocfirMtfne^  Ms«ps  verifimUefit  efle ab  Hchm  nijM «Re i 
nomen  nabet, 


I.  Utxarhorea].  B.  major gltnd^era  GtT.  major  acuUata  &  nm  aedtatm  ParJa       fnftlit  n- 
tunJu^t,  mtb  mAi^  fimm  C  E  mamLfmfiB$  Mmp  fitrm  C  R  ciclprfll» 

Albor  e/V  Mali  aut  P31  i  magnitudine,  nmlco  freqiientioribiis  brcvioiibufque  ramis  pi-^dita  qturn 
Sober,  quos  latc  (parKit.  I-olia  perpetua,  fupernc  yindia,  mfcrne  candicantia,  guftu  adftringcnte, 
foliisSuberis  minora,  &  magis  orbtculata,  m  adultis  arboribus  plerunq,  (ineacu&is,  PnBCernovdU 
Scnunc  priinuin  eoata,  quae  aliquantulum  incila  &  acoleatt  fiuu:  cort^in  teadb.;tmaftav<nMo> 
quam  gjandem  ferre  inciperent  omnia  folia  aculeata  oMervabero.  Mnln»  in  etiiiBiifli'iiMiiiilK  fejft 
oblongosjaA!/,  qui  in  flavos  &  mufcolbs  flolculos,  pollini;  &  tenni  pulvere  perfufbs  cxplicantijR 
CUmUj  c  floribus  non  oriunttir  (nam  funt  inutiics)  vcnim  ia  aliis  quibufdam  (cparads  pediOilis: 
e£  autem  Qucrnisglandibus  lunr  limilcs ;  mmc  ma|ores  longior^fq,,  modo  minores  8e  Drevkxt^ 
quae  nonnmiquam  ante  nMturitatero  ntgrefcunt,  &  gumroi  quoddam  reddunt,  gufta  e»lf«Ha^ 
poris  tamen  non  ingratl  Matinarum  ooitex  nve  putamen  mgricat ;  nudeia  ctndiihui^fttnaf  tt 
ouldseft,  prxfcrcim  m.iinnim :  utrxq,  tamen  .1  nonnullii  maxim^  ^jxtx-tunmr,  illifque  non  minijs 
avide  veioincur  quam  nos  Caftanets  8c  Avcllanis.  Hanc  ob^uiani  in  toro  Saimantioeiifi,  aliifqi 
Hifpaniae  locis  venales  menlibus  Odobri  &  Novemhripinpnnnnpirj  ut  noaiiniiMriiodbnEitFliirfai^ 
per  Hiipanias  glandero  meiUtf  feauuUtuifiaTi 

|.  Bauhinns  oraduaramokMque  fficiiiieaBft  lanugineobdttdaiefleoblervavit :  inque  fiiliiflci» 
misexcrcmcntum  per  vernum  cennasiitanim  6ciDCiiiidanadiiou?it;  Theophnftaspcaicrglaadflm 
granum  quoddam  puniceum  (erre  icripn& 

Diffcrcntix  Ilicum  mihi  acddentanz  pociijsefle  videnttir,  qulm  ( ut  cum  Phiblbphis  loquar)  Ipv* 
dfica;.   Nam  m  aibuiculic  )aniorii»is  folia  finuaca,  aculeau,  Jau  &  Agrifol^  zmula  <^lorvavi,  iii 
vetuftioribus  oUoi^  afiib  acnleata  per  raaiginesj  llias  xquaiia,  neque  ferrata  neque  finuata,  8e  , 
deagineis  iimiUa,  prout  ea  n&x  dcfcribit  MatduoRis,  quicquid  alii  contradicant. 

In  Hetruria  aliifq,  Italisc  provinciis,  prarfertim  ad  marc  inferum,  inq,  Gallia  Narbonend  Sc  Hi-  ^■**"' 
ipania,  in     1>,  collibus,  &  campeftribiis  nuncimis  paffim  8c  a)piose  provenit.  In  Anglia  vidi- 
musarboresanno(as&  grandes  quatuor  aut  quinque  in  Horto  D.Frtaafu  WJbigjUj,  WoUeRmi 
popi  Notinghamiam,  (]u«  tamen  glandes  fiias  ad  maturitatem  non  pcidDOont :  qooniam  hoc  genm  • 
arbores;,  etiam  locis  nataUbus,fiud^  {uumtardiius  perfidunt. 

.  PhellodrynThcophrafti  (quamfic  alMnonaineAnameidemdi^mprobatJ.  Baobinus)  Plinius 
viJct.i:  ean.Lin  cxillinulTc  cumSnbete,  qnodflc  PbeUoe  ^cinr,  fifRkmflftonmaSafaaaibnK 

quz  Theophraftus  Phellodryi. 

fliellodtys  five  Om-fmn  Kfetdiioli,  ciim  nec  ab  eodem  defeiipca  fit,  neque  Clnfio,  neq,  J.  Ba»' 
Ilino^  neqoenobbin  Icalia  pcrcgrinantlbus  ufquam  conipe6h,  an  ab  Ilicc  Ipecie  ilifhnAa  lit  mc- 
licd  dnbicaraus.  Si  bceat  lulpican  cxicone  (mquit  J.  Bauhinus)  ea  accedic  ad  Smihccm  Dale- 
champii. 

PheUodryosquinque  fpecics  proponic  S:  delciibic  Iliftona  Lugduncnfis:  verum  cum  in  collibus 
Khodano  vicims,  autnonprocul  aib  eo  difliris,.  eas  provcnire  dicat:  nos  aurem  ibi  loa  Ibcis  dun- 
Caxat  varietates  quafciam,  non  Ipeaes  diftlndas,  oblervavimus,  Phellodryas  illas  non  arbores  vel  i 
ie  invicem,  vel  ab  llicityis  fpeae  diverfas  eile  iiifpicamur ;  fed  Ilices  majores  foliis  ludentes.  Fortd* 
Camen  Phellodrys  nigra  J-BC  fpecles  diflincla  fucrit,  quam  fic  delcnbit, 

Pliellodrys  nigra  id  nommis  a  ramis  nigncantc  cortice  veftitis  fic  ^labns  adepca  e(V.   FoUa  ab  phtStdrjt. 
Hlgais  differunt,  qubd  rotundiora  multb  &  latiora,  a  ^nlacis  foliis  quod  Iong6  breviora  pro  lacim< 
dine,  mmufquc  candida  inferiijs  ;  ^  Suberis  nobis  traditi,  qudd  doriora,  {puiis  mordacioribusinagB 
horrida.   C^yx  glandis,  tradente  Dalechampio  lanris  eft.   Forte  harc  cft  Uex  fblio  Agcifiilii  D. 
ilftf;fle/,qux  folia  habcclpmofi  Agnfolii,  obfcurc  vircncia;  quam  camenipianiitTlilBariDieB  OtllO*  . 
lea  ipede  divcrl^un  eilc  ie  nolle  liacuereaiCj  quouiq,  culturi  innoruerit. 

Atneq,SnBiIaoesDalechanipii  apudldAonainLBgd.  abllicc  arborca  diiferre  putamos:  eftmprl. 
mum  gcnus  in  agro  Monlpelicnli  trequentem  proveniieafieti^  ubinulla  pneter  Uicem  ejos  generis 
arbor,  neq,  a  nobis  neq,a  D.  Magmt  oUotvatt:  altenim  in  oolfibos  Rhodanum  rdfpipencibus,  t» 
tomic  co  tiadu  (|.ii  ik  Vienna  AJiobrobogMni  Acebien  n^Medndit.('afaiiiiliila]ina  pcMer  IliOBni 
nobis  occurrit)  oblci  vavit.     ,  '        ,  • 

Aria&PfayUcaBclIaniiquoraodoabllicediffcranc,  cum  eatnondflferihet,  aefiiinii» qB» de 
lubet  collegit  in  unum  Ja  Bauhinus  bb.  7.  cap. HilL  Plant. 

Ilicistumfblia,  tum  glandc»  cum  Qucmis  vtnbus  conveniune.  Hx  aotem  fmbos  fiigmandislidil^^alwi 
les  h.ibcncur.    Uliini  m  abis  m  delcnptionc  .ittigimus. 

£  ligno  Hunc  carbones.  ad  metalU  mndenda  uublfimL  Macthiolus  Hetruicis  m  prctio  dh  tradit, 
nonmodb  qubd  igncm  diu  foveant,  i^idedam  qndd  (ut  aiunt)  caput  mmim^  centenc.  Arbonun 
trond  ad  molarum  Fabncas  &alia  opera  fervanmr  cA>  macerix  iirmicudinem  ic  durafaibiiteai>  tflfte 
Clufio:  Pliniosrotaruro  axfaoUiccm  durioa  lua  Btiiemefleait,ut8cmallfli%maint8iai 


Digitized  by  Gopgle 


,  ^px  H  I  $  T  O  M  A  ?  l  A  M  t  A  R  U  II. 


jEitatTet  eaft 

Magnitudine  iDultum  cedit  alm  Ikdbus,  ut  qux  non  temercnolonescluobus  cubicis  altiares  prtv 
ferat,  eolque  non  admodDfflcraAas:  Mia  Aquifolix  proxima,  tntnora^  nuuicata,  utrinq,  glaibraj 
vcrum  non  ica  hikri  viroi  c  nitida.  Fleres  vel  potiiis  Julos  copiosc  fert»  muioofos :  glancictii  \'cr6 
ouximam,  quod  in  piimila  arbulcul*  nurerisj  ctiain  Iligru  alceca  niajorem,  calyce  aliijiiorc.  At 
pncter  hzc  omnia  tripi \c\\  c  vcremenia  in  cis  obfervantur. 

I.  Unum  Maio  &:  Apnli  xjSme^  quod  nilul  aiiud  cfl  quimgrana  in  foiits  rubra,  panra,rocun* 
ds,  parum  oblonga,  ex  ipla  (olnnidllwAnM  mM,  Fifis  partii  fimilia.  fiiMbixii  iolut  4lb4>iion 
id  afafimiU  fubfbntix  fiiidtam 
venricalus  nalbmr. 

%,  Ahafnm  huc  aim  Ilice  majore  corannuiej  Maio  menfc  apparcns,  ramis  adhxrcfcic,  Icd  fatis 
Uevitcs-,  GopioAaiv  wtiwAiin<  nianiBq*  lcvi  nitidlque  lu(>er6cis«  4iriun«  tocus  Uquore  al- 
ludo  plenumj  cm  TemiidiB  irniatant,  tand^mque  iiiarelcitj  drea  qood  Rrvwit  tape  rarmieaniiii 

Tertium  dcnic),  coiicm  cuni  jani  ox^  tempore  CQnfpiCUUr  in  ^bliis,  icltquis  noiius  &  celcbnir 
tiii ,  Coccum  puti  mfedorium :  grana  funt  rubra,  lakam  piitri&Q]i»«lbo  quo  reipeigDOMr  akOtOf 
f#,liquorc  iangumeo  pkna  cum  oopcQiordmTOrmictib. 

C^uspufiuam&vaUftoinafmglMWQmilsi^^  cdm  «x  ].  Bauhiai  ol^ 

Icn-ationc  llcx  pumila  Narborisnui  (Mixhm  «oua  qub»  «bovn  suioMiii  pvoftracs  qpod  flcmi 
verum  elie  comperimus. 

tMd,  Axbufcula  iiaec  in  collibus  faxolls  circa  MonTpdiumt  Nemaufum,  Avenionem,  Sc  alibi  in  GaUia 

Njuboi|<^oiitur,  ubiincGiMiis ooQci  provontai:  neenoii tn  IVovinoa,  &,  Lobelio  lefte,  ctiaai 
«ilb^a»  pnefotim  in  Hetnuook  Ri^naiiolk  SaneofifUdmo  agro,  lods  montoiis,  giareofis,  flcr^ 
Ijbus,  intt^  varias  Ilices,  Smilace$afpera$,Tercbinthos,Lcmi(a)s,&c.  Atramjn,  obfetyante  Clufib^ 
IKMiubique  coccum  gerit.  Nam  iis  loiiim  reg^onibus  qux  Mediterraneo  man  vicinx  lunt,  &  ma^- 
tio  Sdis  ardore  torrentur  oriri  anillUi^nkit.  SbA  neq,  iftk:  perpetuo  fert :  cum  cnim  frutex  adeo 
adoientucg|andemaleretn|%iia^OocciiiRimmg  ide6queMieaeinool»qiiadrteiuies  aucadul* 
tiores  fivdoes  tirere,  uc  pnMcimo  anno  novelii  remrgant,  qui  ddnde  fingulis  annis  aUquotfobleqaen- 
tibus  coa:am  i-amulis  mlurrentem  inftar  exiguorcm  Pilbrvim  coloris  ancrci  Rignic 
*  Uh.deUif  Quomoiio  gignatur  coccus  *  Quinqueranus  deciarat,  Vere  (inquic;  mcdio  rorati  imbribus  fiit' 
4llMr  Fntm.  tioei  Goccum  hoc  modo  ordiuntur.  Ubi  imus  fdrptjs  ie  in  duo  brachia  partitur,  m  Iiorum  nedio 
*^  piimijta  omiiium  mcrcfcit  rocuodiiiii  qtwUam  magoitudioe  &  ookxe  Pm{  hoc  Matrem  voom^ 
quud  ex  eo  cxtcra  grana  prodncaiMur.  Matres  ineume  aeftate  dMqne  nnniitiflSitiorom  vmniado- 
rumcatcrvam  prdturiLluiit,  fuilcuntq,  in  (ummuatc.  In  3niiii.ili.i  prorcpit  nova  fbbqjes,  colorc  can- 
dida,  pro  ie  quil^,  m  iubiiinc.  Ac  ubicunq,  vermiatli  gemmanus  iurculi  axilljs  occurrennr,  de&- 
dem  Sc  inacmcnm  aucli  milii  nu^mcudine  Hunt.  IndeiiberiiuadalefeentibuiaHiasoolQrindne- 
ricenm  tranfit,  lamqi  non  animal-led  nifiuft  rurlus  apparec.  Timq,  ea  grana  loamrifafem  adepca 
celbmmtur,  jam  cdoTAtis  yenracoiisNe»  . 
AJii  grana  non  in  divaricationc  duntaxat  ramulorum  nafci  perhibent  fcd  ctiara  in  fohis  ipfib 
Graiu  liix  a  Philofbphis  &  Bocamas  Ipurii  quidam  fcu  excrcmcnam  friu^  Ihcis  pumilar,  & 
quidem  Iblius  proprii  babitalimt.  V^ito  eoiditiffimus  &  ingenioiitSmus  YvcXi.MMrtmui  Ltfier, 
aoiicus  noHer  fumhius,  ciuCmodi  grwctiiwo  in  Aoglia  Ccraionun  aiiaruiini  atbcnun  lurculis  t*- 
ndiis  adtulceotia  obicivavit,  eique  aon  cKrefcentia  elie  judicavir,  fed  irtGAt  cufniSbm  opus,  foeti>> 
bu5  fuis  cxcipicivlis  &.  Fovendis  domicilium  fcu  niJum  efFormantis,  ab  eod^mque  virgulis  affixa : 
quod  &  iiobii  ctiaui  (quibus  Eboraci  grana  arboribus  adhxrcntia  oltendit  j  videcur,  ciim  infcctis 
aduitis  &  cgreflis  i  liircuiis  Eicile  abfeedem  &  dilabaomr.  Adeo  autem  limilia  funt  hzc  grana 


coccis  baphicis,  ut  argr^  qucant  di(cen4  ciiiBea  eciaai  in  Jods,  cod^mque  modo  (urculis  adnaddm» 
tur,  uiide  ab  eodem  mtedb  genere  effifta  efleverifiniffimom  eft,  quamvi^fuccus  tingeodo  nrinAe 

idoncus  fit  ob  dr  ci  lir.ucm  alimenti.  Qux  c  Quinquerano  attiilinius  huic  noftra:  opmiom  de  OTta 
horum  granorum,  q.njd  icilicct  inlccti  opus  luxu,  non  aiboris  excrclccntix,  favcnt.  Putamus  cap 
men  micdtum  iltud  ibi  loci  iibi  granum  effiqfic&  liirGllllkagglutinat,  ejufdem  cotticem  pertun^er^ 
&  (uccu  n  iiid;;  cvugcrcquo culculium replenu',  qiu%vemiicuiia  in dlMm liifficiac.  Venimhacex 

COnjcctuia. 

M.uthioIus  fc  coccum  in  Bohcmia  in  Qt_icrcubiis  copiosc  nalcentem  obfervafle  fcribit.  Qiiod 
quamvis  nonnuih  cai  pant  ic  viiicaijt,  vcrum  taincn  cllc  pocuiflc  quar  a  D.  Ufitr  oblervau  protuU- 
nntfdcclaianc :  inio  vcrunicllc  non  dubicamus. 

Omidii  iis  quxQ^iiiqueianus  aiiique  iuiieoc  de  modo  coil«gendi  &  pnwarandi  ooccum  ad  ufiim 
ttoaoruin,  ea  producemus  quae  XX  f^nkmd  Monipelien&  Bocaniois  tc  PtiannaoopeRis  inhgnis  ex 
propn.i  obfciV.uiai.c  iiob;-  cumiiii-.nicivit. 
tffki.  t.occiis  bapbiL.i,  inq.nt,  duobu,  ulibus  infcrvit,  niminun  mcdicina:,  &  laius  tingendis.   Pro  m*- 

nicin.c  ulu  oportjc  ut  m  tnorurio  marmoieo  tundatur,  &  ddnde  per  cribrum  crapciatur,  uc  iMilpa 
indc  lcparct vir,  xquah  Sacchari  quantitaci  pofnurccnda.  Mixairam.hanc  Conldrraro  appeUant,  d 
qua  a^idico  Sacchaio,  Senco  crudo,  pomorum  fnooo  6e  aquiraficei  fit  lympt»  it  Kirmet,  qui  in-  • 
fcrvit  p:o  bali  confcdioni  ilh  tantnpc:  e  cclebi  ata:  de  Alkermts  Mcfua:  di<aa:. 

Pro  cincto.oiin  ulu  j^ranum  m.uuiitatcm  adeptum  colligicur,  demde  io  arca  complana^a,  linteb 
rubftiatii,  Soli  exponiti:i .  InitiOj  quandiu  iuunorc  abundat,  bis  tdve  in  die  verlaoc,  ne  tnca;- 
Jdcac  amuunLCiim  pulvis  rubiqm^us  io  fuperfide  apparct  eum  aibri  ope  [iiparani^  &  grana  d».  * 
1100  Jtnten  ifiQeroonc«  ujboedttai  ^nilis  pufvis  icerum  perdpiatur,  quem  iecande  vice  pcr  cri- 
biiun  cranuninnnc,  atqpe  iiancqperauonemtQdesrepeCHntdcaec  gnut  nifailaiiipKiKpulvciis  red- 
danc.  •  Nonndum 


Digitized  by  Coogle 


Noundum  autem  quod  pnmus  pulvis  c  foraminc  illo  exit  quo  pertundicur  granum  ab  ea  parto 
flU  riaotc  adharfit :  •  Poftrcmus  nutciti  qui  lub  finctu  undique  in  ^rani  linwrficie  apparctj  conftec 
^remiGiilisiiitnfoUicukm  aiumacis  cutuque  penetrantibus,  quoniam  ioramen  diclum  pleruoque 

bbtonKiim  sf^*  l    •  r  •  -  • 

Qoanipnmum  autsm  Bmiala  illa  polveris  rubentia  le  incipiuBt  mov6re,  aceto  aoerrimo  inxxaa- 
da  fiint,  6c  mAnibus  oonmcanda,  demde  in  piblas  formanda,  qux  SoK  CTcpofit»  ficcenrur. 

Si  quis  pulvcrcm  huncrubiauwom  reflare  lln.u,  ncc  aceto  aliovc  aculo  liqnorc  pj:f  uiidat,  &  at 
it^  dicam.  exonguat^  c  quovis  ejui  granulo  eflKKmabicur  mulca  quxdam  mmimaj  aax  per  ununi 
fdakeitim  diemfancilluc  fakaatesTolancdte  «manK* 
iUo  qucm  antca  habuerunt  omnino  privatx. 

Granum  evacuatum  (cu  pulvcrc  peninis  cxhaumim  viAo  larant,  dein  Soli  cxponunc :  Siccatum 
jnfiyiT^  COnfiricant,  ut  lucidum  rcddarur.  Quofado  facds  infundont,  jamvcnalem  pulvcre  lude 
jmf^ff^  imiuteuialique  Sacci  m  medfum  immUlb,  ut  innoce(cat  icilioet  polveris  ad  grana  propor- 
Eo  «mem  lingltur  nobils  iJle  oolor  quem  Efesrluimm  voguL  ■  Goocm  faaphK»  vimliabee 
adftring^atein,  ciqu»  ntioae  rttiiwiifaasiitt<rflqabiauciacii\iksa  aootooonvai^^ 

Diofc.  Tlm.   •  ,,11  ,    •        1     •  r 

Eximie  confcrrc  hoc  graiium  muuenbus  abortiencibus  aun  pari  thuris  pondere  in  pocu  (umptam 
Fuchiius  &  Matth.  reftanmr.  Noftro  tempore  mulierculas  Monipebcnies  &  Nemaulenlcs  ui  dif- 
fidli  paitu  6c  oollapns  viribus  cHis  pulveris  lcobem  ex  vmo,  aut  ipGun  etiaiii  confeAionem  Alker' 
mts  non  fine  fru&u  iiin^phHe  fdmus.  Medids  Monfpelienlibusin  (Vipvis  ca(u  prscinid,  &  morbis 
acutiffimis,  Apoplexi  i,  Paralyli  &  limibbns,  nihil  praefencitis  efle  Idraus.  J.  B.  Meiues  eam  ad 
cordis  p.ilpitationcro,  (yncopcn,  mentis  alicn.uionem  fcu  dcnpiciuiam,  &  ma^rorem  line  caula  ma- 
p\(nS^  celdvat.  Quomodo  autem  Coccus  baphica  cor  corroborct  &.  cxhitarcc,  cum  przter  ad- 
ftri6Honem  8c  amarkodinem  ndla  qualitas  manifefta  in  ea  perdpiatur  nos  fi^.  Odorem  qjnenl  * 
fenfaunt  fragranciflinv.im  in  vermiculis  &  granis  ipfis  inter  przpaiandura  LaCttlu  ficQgill^enr 
nus,  mirum  cur  alli  aut  non  deprehendermt,  auc  nen  memmermt. 


.  Cap.  VH. 
Di  Suken, 

SUbcr  VofTu     Sm  diftum  putat,  quo^^  calceamcntis  infucretur,  feminat  enim  non  untum  hffao^ 
no  temporc  valetudinis  causi  eo  uccbantur  (ed  etiam  xftivo,  ut  vidercntur  grandiores. 

StAn  Utifiiliim  J.B>  Ger.  Parlc  ist^knm  firfitmi  wm  C  B.  €^  Co?il<€;ee. 

Suber  qttod  inHifpaniis  nafcitur,  perpetuo  virct,  ut  llcr,  cui  adeo  hmile  eft, ut  primo  afpedu  ple- 
runquc  f^at,  nifi  cortex  craffus  8c  difrumpi  Iblitus  ci  roi  cm  detegeret.  Majus  cft  Ilice  plerunque 
8c  cMiJice  ubi  adolevit  longi  Craffiore,  oortice  item  dcnfo,  cirnolo,lcabro  &  rimofo,  qui  nih  fuo  tem- 
pore  dctrahatur  dehifdt,  all6gue  fubiufoente  expeilitur :  eo  dctrado  qui  (ubcft  novellus  iti  mba,  ut 
procul  .ifpidentibus  arbores  rubnci  ant  mirio  pSft»  Tideantnr.  Subens  rami  Ihgnis  firmiorcs  funt ; 
/Jia  mapra,  loneiora,  molliora,- Sc  fiipernc  magis  virentia,  intcrdum  nonnihil  detttata,  abqtwndo 
mimmd,  ut  in  iTicc.  Glant  magna,  ubi  maturuit  nigricans,  Ihgna  longior  &  obiuhore  cufpide, 
calyce  edam  majorc,  m.igis  hifpido,  &  per  oras  molhter  echinato.  Glans  admodum  adflnngentis 
&  exfiocantu  guftiis,  Iligna  mult6  ingraiior :  magna  cx  parte  con|undira  naldtur  ut  Pontica  nux, 
fcd  crailb  bievique  peddo,  6c  findors  quam  Ilig^  Ramulis  nonnunquam  adnafcunnir  dura  8C 
lignofa  qnsdam  dMietxolaric  nbeicnla»  adeo  firmiter  inhaNacia»  nc  nffi  fiaAo  tamo  oxiou noit 

^Clufius  Saberineamna  Aquitania  Pyrenacis  proxima  nafccns  folia  non  retinerc  ied  hycmc  abji- 
cereobrervavit ;  ut  menfe  Apdlifbliis  prorliis  riduacx  erant  quacuor  Suberis  arbores  circa  Bajtmm. 
Quare  (  mquic )  Theophraftus  non  immeritb  tribuit  Subcri  dcciduum  Iblium. . 

Matthioli  Subcr  alterum  oblongls  anguftifquc  foliis,  quod  Pifano  agro  nalci  cradit,  tabi  nunqpmn 
viCim  fatecur  idem  Clufius.  At  quis  ahus  priter  Matthiolum  hde  dignus  ilJud  conlpent?  » 

PJerilcnwCaftenznovxBccncarque  lods,  fiCtoti  Luficami  lulci  Clulius  tradic.  CircaFi«»^i  & 
Viam  ApftMm  copiosi  nafccntem  iimul  cum  Siliqui  Aibore  ieu  Ccratia  obler  vavit  D.  TamrtJmB^ 
fm,  qui  affimut  foUa  Suberum  «rA  efle  deddua.  Ubetrimi  edam  in  Olbiojfi  ora  provenirc  auAor OR 
Qumqucranus  in  libello  dt  Uudibut  Trovtncix.  Qax  de  tnplia  corticc  habet  Quinguer.^nob»  aott 
prbbantur.  Detrtihcndis  corncibus  h.tc  cft  ratio.  Qu^  ftipes  telluri  commitcicur  Circumlcindiiwad 
Bgnoiam  ufct,  mi-'  >•"".  pariccrq,  m  (ummis  humerts  antequam  in  brachia  dividat  lele,  raox  a  lum- 
moad  imum  hnaimr,  dctrahitui-  triplexcoit»:  NcmexpUnantur  aqua  fed  igni,  nec  Hemuntur 
nifitcniomox  anno.  Quod  fipaudsdiebositonfaraUfgiMnWesluperre^^ 
taro  acciait,  nuuirum  ugione  calida  &  ficca,  &  ccmporam  obferratione  raro  taUcnte.  Qtui.  i 
Sum^jutr.  Alu  ut  Lobchus,  8c  quidcm  rcdtus.  Cortcx ffnniniu  ftipitcm  amiat :  alter intenorjqiu 
pSrpetub  hxret ;  akercraflior  ad  aoo»  foUice^  nigol^ 

"^Corwx  nS^cx  aqua  calida  potus  fanguinis  flaxom  (iftit :  ejuiacm  ciois  ad  idem  wkrc  Adtur.  ^re, 
Ufuscjus  eft.id  anchoraha  navmm,  pilcantiuni  cragul.is,  c.adorum  ahonimq,  Valbnimangumonb^ J^^- 
aiapuUanmi  vitrcamm  obturamcnta,  fceminaiuni  *  calccatum  hybcmum,  aivcana,  &  inEftrao»-^ 
V<iuiaHifpan]xadtngarioramtefta,refe(em6X3ano>  ^gcXIO    ■'  - 


Digitized  by  Google 


M9+ 


Historia  Plan.tarum. 


SECTIO  IL 

Ik  Jrborihut  fiore  AfruBu  dtsjun£to  Gmferis, 

C>nos  voco  fniftus  iqaamofbs^  polyfpermos  in  coni  (eu  mecx  fbrmam  plcrunque  tucUnatK: 
hoc  cnam  noi'  nc  compechendo  (tuStm  pluritxis  pardbus  cniAaceis  aut  lignoiis  par  inaCBri» 
tatem  dchilconcibui  conipofitos,  quamvis  neq,  (quamofi  fim  nCKL  conoides. 
Cooifcrj:  aiHores  liint  vcl  Rclimterx,  vel  lucco  aquco  (catcntes.  Retuiirerz  fanr  vel  fixiAu  (qua. 
moib,  vel  ir.  c  clavatU  tubenbus  pcr  hormoniam  coaptatis  comnofito,  foUoIis  brcvibus,acuus,m  fquz' ' 
masdcgcncrantibus,  ut  Cufr^m.  Rc/Jw/«r<e  fruAu  %uamoIo  (imt  vel  folit*  perpetuis,  vel  Mib  de> 
ciduis.  Reiinifcr.r  folii>  pcrpctui-.,  funt  vel  ciflem  fpailim  &  fingulatim  undique  c  fiirculis  cxcun- 
tibus;  vcl  agmiuatiin  pliiiibu^  limul  vrfut  m  penicillos  quofdara  coaggcftis,  cujufmodi  eft  CeJrm  Li- 
hmi  nmftr*. 

Qiui;  foltit  iunc  fparfim  h  fiirculis  undiaueeieuntibus,  fum  ufdem  vcl  brevionbus  oc  fingulatim 
eiSBbmSimt  cajusg^nerit  eft        vel  yangaAutt  bvns  ei  cMten  dieca  fio  tubiib  t^SBB^  nt 

Refinifera  foliis  dcqduis  eft  Lartx. 

Comfcrz  fucco  aqueo  pnpacB  fiutt  ydbSSk      aa^fkhmOoxfSk  AJnn^  vd  fi>L  ninairilNiiFk>. 


Caf.  L 

De  Abiete» 

• 

ABics  ab  ahto  Graramaticis  dida,  putatur,ut  \  fm»  faAu,  A  huK     .f/,  quod  In  alcitudincm 
tewiat:  'BAin pariterGrxcis  didciu-Mot -A «4f,  I ftriii  S-iQ-  iinaiTm^  tefteEtymoIogp, 
Nocandam  aiuem,  voccm  Wi&b  aequivQcani  efle,  8e  pro  iaTaluao  fnStds  palinc  amni 
■  ilMCldlini accipi,  autetiam  prn  fruciu  ipfo.  * 

NbtaEAbieaschara^eiiftica:  in  gcnere,  prout  Piceam  I^tinis  ditfiam  compledkua,  funtfblufia- 
galatia  ramulos  undique  dngcntia,  fcu  non  cx  l.ucribus  tantum  led  etiain  es^cniafic  infint  eo> 
ruodem  parte  nalbentia^  brevia  Sc  aneufta,  proceritas  enmia. 

Ja  Bodaos  h  Scapel  multis  probat  falli  Botanicos  qtd  S^^mum  arborif  (pedem  efle  neganc,  fbm* 
fintque  Sappinum,  Plinii  autoritacc  decepti,  inferiorem  ac  cnodcm  partem  caudids  Abiegni,  often> 
dicque  Pluuum  diftinguere  Safmnm  &  Sa^pmum.  Sapmm  Picea:  Sativx  Ipeciej  cft,  Sapinui  autcm 
fipectes  Pini  quz  czla  rcgerrainat.  Pan  autem  infcnor  Abictis  cnoJis  ^.^^/fjfj  dicitur  nbn  Sa^snuf. 
&autBm  vociduQir  pars  Mc Abietis,  quod  enodis  eOet  ut  SapinusL  Ke^e  ergo  (mquK^  fieUo* 
idas$4pfMHMaifaocemdixifc  VideCommentipfiusinTheophr.liift  bK^.cap.  lo. 

A.    I.  Abitt  Parlc.  Abttt  femm*  /Ivt  dum*  J.D.  yitei  mat  emit  furfHm  fftSgntikm 

CBL  €^fcl04calKlifin>tin.  jOittTmdfilU. 

-*  JhH.  df     DefcrfptSonem  hujas  accoratam  *  Jo.innes  ConFados  Axtius  nobis  fuppedicat 
Arhnime»-     Eft  (inquit)  arbor  procera  &  excelfa,  Pinum  altitudinc  fuperans.  CWrv  cjus  redus  cft,  infc- 
^"i'^    riijs  cnodis,  zqualem  ferc  craflitiem  habcns  ulquc  ad  ramos.    Ha;c  pars  vocatui  a  *  Pliruo,  &  Vi- 
eJp'  truvio /.  1.         S^imw;,fupenor  autcm  parsntxiofa  FM/mM.   Errant  itaquc  *  BcUonius  6c  ali^ 

qui  ex  Sapino  peoulure  gienus  fadunc.  Cmw  ej^  eft  alUcans  &  fragUis.  lUmi  in  circuuu  ciicn 
.f^^cT^  crniicumcrefcunt,  interaiim  quatuor,  interdDm  quinq^  intetduin  (ex  aut  plures>  8c  hoc  condnnant 
Mteu^Vh/u-'  u^qwc  ad  cacumen,  fingulis  enim  annis  novam  congenem  ita  arbor  protmdit,  ut  facilc  inde  coU^ 
frd.  gere  licet,  quot  annomm  fit  [  Hoc  non  ptculiare  </  buic  fpeciei,  fe4  fltrifefue  ariarihit  cemftru  com' 

^   mtmi  3  QgHaaia  nunorum  lunc  in  terram  reflexi,  quidam  non,  led  prius  tieri  puto  i  pondere  vai&x 

alfaidiori^  qni  fi^iias  oopiofifiGine  in  raniis  Afaaecttmprovenic  Ucnnqiie  forculos  utplurimnia  lnh 

benc  inftar  cmds,  interdura  tamen  anos  camibn  wrculas  ab  nno  latere  emmpit,  nuHas  ezad- 

verfb. 

Scribunt  autoresquixi  foUa  i.ciinc^ue  ex  lateribus  ramorum  emergant,  quod  umenfalfi  *in*4i» 
convincit :  provemunt  cnim  non  (blum  in  laftiibu^  fed  aiam  in  fuperiore  8c  infcnore  ramuiorum 
paitC;,  fed  ilU  itsi  adlaceraie  defleaiint,  uc  inmeniilNis  tantum  i  lateribus  emerfa  ndeancur.  Sunc 


aniem  fiilli,  non  ur     volane  dilutae,  fcd  ficars  viridhaas  in  fuperiorc  partc,  tn  arafi  aneem  pMi* 


j  candicancia  [linei  viridi  dilUnda  J.  B."}  tjux  cx  fiipcriore  parce  crumpunt  brcviora 
qpim  omi  ex  latcnbus  8c  mfcnorc  parte.    Plinius  icribic  ftlia  *£i  mftSa  fttiinum  mode  Puttf  &  A- 
vocabulo  illo  tnftSa  vult  equidem  neloo.  Snnt  tamen  fblia  iti  fere  diipofita,  ut  dca- 
tes  in  pe<fline,  fbliisTaxi  fimilia,  miniindpangentia,  in  acumine  enim  in  miniitiflimam  nirculam 
dividuntur,  parces  tamen  illc  non  ici  acutae  (unt  ut  pungant,  ih  medio  linei  fecundiim  loogicudiiNm 
i  nouta.   Liftnum  habct  album,  mollc,  &:  Lvvc. 

Rsduts  noii  alcc  dclccndunt,  ica  ut  facilc  a  vcntis  validionbus  radice  cenus^teira  eruaiuur. 
.   Ctm  quadruolo  nunores  funt  quam  Piceae,  fquamis  oonfbnt  in  fi^ 
.cetjSflM*  iiibaibam,  iiipecius  aianini,  pleaiimacri&|ifliciiilnnMi« 


Digitized  by  Google 


quartm  frfMw  i  flonh.  fejuncli.        i  ^  9  5 


Matthiolus  &  Belloiiiusrcdii  negant  Abietetn  fcrro  florem:  Thophrdlhmi  auteui,&  Phniuinj& 
alios  qui  Abtcti  cnbuum  floKS  (eldlenint  i^muro  prorumpentes  picec  coni,  qui  ante  SolAtimn  pro- 
veniiint,  6c  aTpeda  iuiit  iocBt>»tiffimi.  Am  enimPabz  magnitudine;,  .tlii  erinm  tiiittores  autroajOKt 
apparentjtahtatjibedinepraditiutnilrilfa^  finRuh  (quamisiuis  fiint  vcftin,  &  p  of;  i.(lTi  tcmporij  ' 
pautatim  fiont  viridcs.  Ego  pociui  illis  acce.lo  qui  florcs  Abieti  tribiiunc :  n.m!  c\  lijincr.tin  noftra 
norum  ftaroina,  leii  apices  podus,  pulvilculum  (cu  icmcn  minutiflimuni  iuppcdiunt  lcmini  ma^lo 
in  Arimalibas  analogum.  Oeinde J.  BinMauf  attfqoe  autorcs  Hde  digniflimi  difodi  votMs  AbiinMil 
florere  affirmant.  Tandem  aimnm  noftmaidsPinu,  cui  Hores  cn.iin  fidenter  ncgnr,  dcceptuni 
ido,  cum  &  ipfc  flores  ohfaytveriro  in  eo  genere  copiofos,  quidni  crgo  &  de  Abiete  filius  lit  ? 

J.  Bauhinus  conos  plenius  «Jefcribit:  Cr)nf>s  f  inquit )  fc  t  oblongos,  ovaros  fLTL-,  Vv:cx  vulgaris 
conis  breviores  8c  CTafEores ;  Squamaf  vero  laaorcs  multo,  bievior6fque,  8c  velut  hirlut.-c,  vel  levi  ex- 
ficcacione  cdbcz,  ut  in  Pmu  CVmjvadiAa:  nequeenim  h«renc,  utinPlnu,  Picea  atquePin^ia 
StjU  eonenm  iWMfi»«  fymmit  dtUffit,^  dm  mttnbm  m  mhm  "t^m»  mJi,  Oafim  n^rma  vmmitt  4 
finiilituduie. 

Dodonxus,  cumque  fecurus  Gerardus,  de  Abiete  Sc  Picca  confase  fcribnnt,  oftde  oondudimai 
cum  J.  Hauhino,  Abiacm  &  Piceam  non  bene  not.Ts  finfle  arbores  Dcxionxa 

Quin  &  C.  Bauhinum  ex  uiia  (pccic  duas  fecifTe  opinamur,  &  fyiioiiyma  bonfodifle.  AhMRIB 
enimL  (euconislaritunipedantibui,  fiiremarero  CA  flcIL  leualbam,  ftve  fonninaih  e/mfdmk 
pro  eadem  arbore  habemns.  Oatam  enim  eft  Abietera  Pfinii,  &  fixminam  Thcophrafti  C&f.ky^. 
quam  .■Vbictis  fux  (ecund.x.  i  c  .i!kr  feu  (feminx  fynonymam  facit  C.  Bauhtni'?,  ipljflimam  cflcar- 
borem  quam  jam  dcfcriplimus.  Abicceni  autem  conis  (iirfuni  Ipcdantibus,  aliam  ab  ea  quaiu  de* 
ieripcam  dedi,  vellem  quis  mihi  of^endat.  duas  tantum  Abietis  (pccics  agnofco,  alceram  coniS 
brevioribus>  furiiim  (pci^antibai^  ijsliii  peftinarim  Taxi  modo  difpolitis,  (iibtus  albcntibu«,  miam  lci 
deicripfi,  quamque  Abietem  raminam  TheoDhnif^i  peritiores  Botanici,  Clufius  &  Joaiu  Baohilnis 
(aciunt :  alteram  copb  !onp,ionbu5,  deorfum  depenJcnnbus,  foliisncc  peftin.inm  diipolititliecfnb* 
nis  (inereis.  quam^itdem  Latinorum  Ptctam,  Theophrafti  Abicccni  marein  elle  llacuuiit 

Interimnicmoiiflreconvenit  D.  PAi/ m  {Iifiona  naturali  Comiratus  Scatfoidienfis  iMNl^re^oe- 
piiTe  mentem  meam,  cum  arbores  illasin  iMrrm  naibentes,  (cu  mavis  (lariics,  Pice«  generi  4  tne 
adfcripcas  dtcat.  Mihi  enim  opcim^  nots  fiierunt  SUe  arbores,  quas  non  (cinel  vtdi  &  mftravi,  ea- 
rumque  (cnvna  oollegi  in  horco  nrtftro  lercnd<v  Nota  crgo  tcrtia  .vJ  Ablctcm  in  Catalogo  noflr» 
^dntMnim  Anglta  ad  Abietem  cujus  fynonyma  dedi  refefcnda  efl,  [  non  ad  Piceain  ut  opinatur  D. 
Plot.^  nimirum  Abietemr  ?»rk.   Abietem fa-min.im  iivc  W7<<«  J.B»  coi  «danii  (b^  fi,* 

petiiisdixi)  eandem  puto  Abietem  II.  i.c.  albam  fiveiominam  Cfik  uc  patec,  tumex  epiaeioalf 
bac,  tum  ex  nonnullis  fynonymis ;  quanquam  fateor  C.  BmAmum  (ynonyma  confudifle,  ab  Antori* 
bus  quibus  Abictis  5c  Piccr  difFcrenna:  miniis  pcrlpcdlx  cflcnt  (cdudum. 

Nos  in  Sucvix  £c  Bavaria:  fylvis,  fcd  copiolius  iii  Alpibus  Helvaicu  &  Rhaticis  Abictent  obfcrva-  Lmilk 
vinos.   Axtins  in  Germanix  &  Bohemix  f)  Ivis  frequentifltmam  effc  fcnbic :  alibi  ctiam  variu  locis 
in  montibus  reperitur :  Coni,  tefte  Clulio»  viienc  Auoimni  initio«  6c  mulcam  lefinam  fundunc:  fiib 
Autumni  vero  linem,  &  hyemislnidom  matuntatem  oonicquantar. 

Macencs  .id  mulra  urilis  efV,  pr.Tcipue  ad  navium  malof  «oJevitatem  &  a!ticudincm  fuam :  nam  in  t^fifc 
Alpibus  Helreticis  invenin  nonnunquam  i;o  pedum  alritudine  aflerit,  ica  ut  uliii  adaptencur  iongi- 
CuAie  T  lo  poluro.  Afleres  SctriialiB  abiegnae  muld  apud  nos  usds  funt  \h  Anglia  ad  cabulatadomo* 
rum  8e  condavium.  Ex  ligno  etiam  Abiegno  tn  Germaniaj^  teftc  Axtio  )  mtnc  dolia  q[nc  pican- 
tur,  cupx.,  capedines,  truar,  capcilz,  aliaque  quamplurima  ra(a  cecevifiana,  aquaiia,  culilMlia:  itt 
freqiicnt;[Tin.o  ufu  efl  in  Anglia  .;d  pyxidcs,  thecas,  ciflas,  localo8»8eCi  Pdildus  fiii&lwilCVdidii  A' 
.  bies&Pinus,  rcnuuncur  cnim,  nectemere  rumpuncur.  J.B. 

Htjusrefina  diiplcx  in  u(ueft,  i.  Lvfidi»^  qaxcoll^itor  ^mbetcolit  Abietum  novelkrum  (ed 
paoca.  UancOfikanatZaicM^ 

ter  oortfcem  6e  oortkem  ai^omm  janioram  orianmr  qoacdam  n3sercula,  (  DmiUmtmm  Germani  vo> 

cant  )  cx  quibus  fi  vulneretur  fluic  pr.rflantiflima  ill.i  rclTn.i,  Ijriccx  confiftentii  fimilis,  (od  magis 
tranfparens,amaricans,valdc  fragrans^&  iaporeCurii  mali  corticem  proximercferens}  t.Sieca, quae  • 
uti  Thus  (igurdeBWJHiior,  kk  awm^  smnlaair.  Modom  coil^|iei»K  itfioam  liqaidam  vide  apAd 
Belbnium. 

Refina  hxc  k  Mattfiiolo  aliilqae  magnopcre  oommendamr  ad  recei^  vidnera,  praecii^^  capids,  Virtk 
flinand.i ;  .id  calculum  renum  &  arenutas,  ad  urinam  dendam  (  tmcia:  pqndere  pota)  ad  artnnti- 
cos  (k  ifchiadicum  dolorcm.  Ad  gonorrhceam  etiam  virulentam  conferCj  (i  aliquocdiebu:i  contuiuis 
mamnno  tcmporc  fumatto'. 

Abieiem  AnglUf  indigeiuuBdfilftainic  A  flm,  nec  ego  (an^  abnoerim,  fiquidem  Abietes  ilfae- 
(uperiits  memonlzin  vico  IPWimi  crefcentes  fliidem  (ponte  ortz  videntur ;  eafque  rcliquias  efle  plti- 
rimarum  in  vioma  olim  nafcentium  of^enJic  iLlcni  do<5Hflimus  Vir :  undc  CxLireni  in  utroque  gc- 
nerc  deccptum  patct,  dim  (cribltqi  Britaftmd  Mattrttm  cmnu  gmtrs  rtftriri  frjettr  Fagum  &  Jbtt- 
Itm,  Fagiim  enim  plurimis  in  lods  piWGnire  apud  iios  certum  cft ;  AneCem  aliquibus. 

Abies^auioie  Xbeopbrafto^  pnmakttmcun  femme,  radix  nuUam  penims  fobokra  profert:  de- 
cifo  cacnmine  radidnn  inarelSt  eodem  annt^  Nos  ver6  quamvis  hxc  variis  in  locisiteret  8e  incokec 
Thcophraftus,  cxpcrientia  dodi  afErmamu*,  ramulos  Abictis  decifbs  &  tcrrx  iniplantatos,  non  ger- 
minare  cancum,  (ed  &L  radices  agere,  &  fott^  eciain  tn  atbores  tandem  adoklccre  pofie :  Siquidem 
oftendic  n>Ag»l}. Ram^m  WtBughby  9!MoAatiVkatiMliiMitwam)^ 
lis  k  (eipfo  ante  ^pia^kimnium  dcpadis.  ' '  . 

^  -Hermannus  in  Catabgo  Leydenit  diftingQ||t  Abietem marem  eonb  firaBOBi  ^eftuiftn  ln# 
TaiifoliisabAbiateMniTbeophraftf7.fi.  .      .  i 


Digitized  by  Google 


H  I  $  T  O  R  I  A  P  L  A  N  T  A  R  U  H. 


A.    S»  ^bUs  mm  Thcophr.  Picea  LatintrMm,  five  Ahei  w.v  Thec  j>hraf!i  }.  B.  Park. 

MMfor  Ger.  Futs  nuner  frmik  Sn$  Mm  mbr*  O  B.  <C()C  rOmiltOtl  fVCti^ttti 

Axtim. 

Procera  eft  arbor,  caudice  redo  ud  Abies,  oortioe  nibe(bente^  nallo  modo  fragili,  ut  in  Abicte, 
led  laito  &  flesilL  Ramos  tubet  Abiecis  ramis fimiles,  &  ita  ordinatos,  [deciiilacini  polito^  j  iion 
qnidem  in  terram  deflexos,  foi  ad  coDlum  fpe^ances:  [^contrario  ex  J.  Bauliim  &  noftraoblerva- 
aoneplerunq,  in  tcrram  reflexos]  Feli»  (unt  dilutz  mditatis,  nec  klk  ttC  ia  Abictt  p^^mn  inodo 
dtiipouci^'  bdi  ex  duobus  (iircu^orum  lateribus^  &  ex  fiipenori  parte  pronimpuiit,  necinfaior  pror- 
fis  dl  nuda,  ied  illa  ad  latera  fledunmr,  ut  intuentftas  inferior  pars  nixla  videator,  qur  autcm  in 
fuperiore  paite  crefcunt,  non  ita  ad  latcra  flc^nrur  ut  inferiora,  Abiegnis  anguftiui  j  futic,  brc- 
viora,  curviora,  acuta  &  pungentia.  Surcuh  ramorum  Picez  phira  habcnc  tolta  quani  Abiet» :  In 
*  £.  i& «iss*  (kds  ramulis  fblia  admodum  caduca  (unt,  ut  incer  exiiccandum  experti  liimni.  Re^  n^at  *  Pli. 

nias Ficeam  extnUrari  flore,  8c  imnierito  haoc  ob  cauiam  iDakcfanMfo  AOtMOfv  qoi  foibic ^  Pi- 
cec  florem  oblongum  ac  rubentero  quivis  otiferware  poteft.  FifeDit  nltim  (nie  duno  color,  puta- 
vuquc  conos  tanta  mbedinc  non  cflc  prardicos :  (ed  h  .'Higentiiis  infpexilTcr,  f.inc  alircr  fcripliflcf, 
funt  enim  nihil  ahud  quain  conuli  prorumpcntes  &  rubentes,  &  nihil  umnino  Honbus  limiJepmer 
Colorem  repr xi^ntanccs.  Ncs  potiis  Mfftntimm  J.  Bmtam^  Cbifit,  DsUecUiWte,  grttvtkms  ttnfrtmm  ^ 
JBiimtTiniii  AuBmlmt  affirtnamibus  txtrenMrtmmmmiigm  arbcrit  ititimttMfstt  jnltt  frttnJtrt  (mgH' 
iMrei,  fjHi-jiirriie  ejuadam  ftrmd  refertos,  tfmhm  Axiit  Uiuftanti :  fr^fertimdbm  t!f  ifji  ejmfimJi  julct 
in  Ftnu,  eut  tlle  fariter  fiorei  denegat,  cbfervavertmtis.  Pr  .xterea  nullam  onmino  in  lerum  natura 
planum  dah  contendmms  cui  ncc  itos  iit,  nec  aliquid  flon  analogum;  nec  enim  Aae  leraine  ctMr 
lciilo  qd  in  apidbus  flonim  continetiir  plantx  ulhus  lemen  prohHcum  eHe  pofle  pnanius. 

Picea  oonos  krt  terctes  (pithamaE  longpoidioe»  extreinicacibus  ramnlorain  annexos,  &  deorfiim 
pendentes,  quod  propter  pondus  iplbraRI  fieri  antumo,  ex  mens  (qtianm  ooafims ;  in  medio*(ca- 
pom  habcm  longnm,  cui  Iqaaiiii  lunt  adnatr,  qux  in  raedio  latac  f.inr,  in  fuperiorc  parte  acumi- 
naCx  ac  tenuetj  in  uifenorc  autem  parte,  ubi  (capo  antieftuntur,  angufbores,  cra/Eores  tamcn  : 
majores  Bne*Ulfinue&(iipreiiue.paal6  minaNl:  Em  dehifcum  (quanue  non  tamen  excidunt« 
ut  in  AbietefaniinA.  Singpilk  in  latere  eimiareaine^air  longum  &  latiufculum  foUoium,  Gh 
•  periijs  paululum  indfum,  m  interiore  pane  aime6tirar  illis  gennnura  ftmtn,  magnitudjae  (eminis 
Cnici,  f  .pcnus  alatr.m,  colorefu(co,  Semen  plcnum  cfl  o!cicu)uf^am  fragranndimi,  hnguamquc 
acrimotii.i  (iia  fencncis.  Totus  conus,  iirccemex  aibore  vexuc,  pienus  elt  rcluii,  &  grati(£mum 
ipirat  odorcni 

iMt  Maicinir  in  mbntibus  &  (ylvis.  Nos  in  Suertx  &  Bavariae  fyhrii  in^»  Alpibus  Rhstids  &  Hel- 

vmieis  obfervavimus  &  quidem  multo  copiofiMCm  qiim  AUenm  wcfninam.  Hanc  arboran  efle 
conjicio  qu.i-  m  Sueda,  Norv^  aliifqoe  SepMurioaalibiia  rcgikinibiB  oofiofe  orinr.  Male  Sepr 

tcmbn  fi  udus  (unt  mamri.  ■  _ 

tifit  L^A      Marciies  ligno  quidem  facilis  fabris,  CoA  io  Opcre  dcterior,  ut  quac  pro  aeris  oonftitutione  intu- 
melcit,  daumelatve,  fuiimde  m  «difidis  crepicans.   Ad  omnia  iUa  adnibetur,  ad  qux  Abies  frenii- 
iia,  non  tameniti  frequenter.  Lignum  adcenfum,  imprimis  refiaofiim,  funium  edit  acrum,  fic 
omnia  ad  qu«  pertingic  nigrore  afficicntera.  Quando  cortex  vulnenoir n»|gna  oapM  «fiiairrrfBi^ 
ex  qua  nollrates  [  Tnuringi  j  pioem  dcitillanc.  Axiim  &  J.  B. 
.  Qiue  de  virtbus  Picez  Vccere»  habenc  apud  ipfos  rcquirenda  omitto. 
Cerevi(ia  diactetica  dida,  iii  qua  infuli  fiiere  ramuli  aut  iiunmicata  hiqus  aiboris,  in  a(ie(^bus 
Scorbutids  bono  cum  (uccellii  (xpenumero  ufiis  fum.  X>.  JfaAw»  Uem^mnnat  Molleabroaus  de 
Arthnr.  v.ig.  fcoibut.   Baithohnus  de  .Mahcin.  Danonim  domefti  icfert  NorwcgpS  aEolq^  lepiien>  ' 
t!ion.ilcs  nufticarc  corticem  Abietib  in  mopii  (Tumeati. 
Hz  arboies  (  ut  diximus)  copiofam  refinam  prBbent,  aifns  didendsrniodum  apuA  Germanos  bis 
^TBrtflmmdt  verbis  delctibic  *  Jo.  Conradus  Aictius. 

^«"*"«^  MenTe  \f aio, aTCrcftxntc Luna,  corticem  Piceis  dctrahunt  noftrates hcK  inodo.  Indpiunt  m 
"vm^^fff.  parte  liiperna  qui  a(ci.i  pcrtingere  pollLint,  &  dctrahunt  corticem  latitudine  tnum  digicoium  ulq, 
m  partem  im.im,  ita  tamcn  ut  pcdibus  iluobus  a  terra  plaga  abfit.  Deindc  linunt  corticem  in  arbore 
jacicudin*  tiniusciiciter  palmz,  &  itcrum  t.ilcm  pUgam  inferunt,  8c  (ic  pergunt:  cioncc  cota  arbor 
iti  iit  faflciatj.  Duobus  aut  tribus  elaplis  annis  plag^e  illae  ica  (imt  replecz  refini,  uc  deradcrc  pof^ 
limt.  Accingunt  itaq,  operacores  (clc  opcri,  &  induunt  tunicas  lincas  brcvcs,  ampliorcs  tamen^  ubi. 
qi;e  conlur.is  pr.rrc;qu.im  in  inferioic  &  luperiore  partc,  hx  pertingunt  ad  unibilicum,  &  rclinam 
in  rafura  excipiunt,  nc  indulia  operariorum  ab  lUa  roaculentur.  Faaunt  dciuq,  valcula  Q)^?r*^nu 
fca  (ix>rtulas  c  coi  ticc  Sorbi  iylvcUris,  flguri  «oiii  iumii:  has  in  cerra  ad  lanis  afboris  poonnt;  quo 
hSto  dcradiihc  reiinam  cultns  (ivc  r.idults  incurvis^  and^tibus,  longis  infixis  baoilis,  quam  exa^nunt 
fjwitulis  illis,  &  in  acervum  congcmnt,  donec  in  cafas,  in  quibus  pixdeftillatur,  convchatur.  Piccm 
c  Relin.a  piccM  Ikk  modoconticiuntGc.-inani ;  l'aciunc  in  Ofiicinis  (ijis  fcirnum  qu.idiatum,oblon- 
gum,  in  quo  duobus  fcrC  pedibus  a  terra  ponunt  duos  canales  hgaeos,  m  pofterioii  f urni  partc  can- 
tum  prominente^,  unicuit^  canali  imponunt  trciolai  oMongHui  wndo  fimmeii  d^ti  laticudine 
habence$,juxta  ollas  illas  ciia  rclmquimt  ibramina,in  anteriore  parte  pedem  unum  circiter  alta,  &  plus 
dimidio  lata,  in  pofteriore  fiimi  partc  mifiora  (iint,  qiiz  loco  flimariorum  (iinc,  ut  eo  niclius  ignis 
i  foraminibus  .intci  lonbus  flammam  cmittat.  Furno  ita  pcrfcdo  implent  ollas  illas  idina,  &  unam- 
quamc(,  tegunt  operculo:  doinde  acccndiuic  ignera  in  forarainibus  ancerionbas.  Cum  itaq.  xdina 
calorem  ignis  perapic,  hquefdt  in  oUis»  &  pcr  forarama  oUaium  pot  ddyhc  in  ceiMlttlubditWj 
per  quos  in  nofteriore  partcibini  effiuic.  CanaJibnt  ibi  fiipponunt  vafi  abicgna,  aut  cciam  alu  va- 
£ada  i  axfke Pioex  ubreftai;  hiice  cfflneatem  pioem  exapiant  &  diTendunc  Si  nihil  uo- 
plias  Attt,  rdidoani  «amuiicei^aUii^  ta  impknc «»  mm nMi,iiogpit  pagpait  «hwwcianis  re- 

%  £n* 


Digltized  by  Gopgle 


Lib.  X^V.     "Ds  ArkrHnu  quarmn  friMui  k  farii»,  fejmBi      x  397 


fin  &ftafic  pix.  ItelidininiieB  capittmoitooni  idina»  in  l^rofta  tmapu  quadiaca  cofguk,  exqiabcs 

deinde  fuligtnem  unint. 

AUuseft  modus  excoqucnai  picem  liquidam  cx  iplo  Viccx  ngno^  perlimilis  ilJi  qucrn  dcicnbit 
XheOflxaftas  hiftor.libi  9.cap. Picea-in  T.ai.un  convcrl.t  ftipites  .iffubdm  Cffoi  lupcr  .nca  (cu 
pavimenn  eluco  ufto  aut  lapidibus  ancca  pra:parato,  &  a  ccntro  undique  ad  arcumi^erenaampau» 
decBvi  in  ftruem  aut  acervum  componunCj  d  finilem  quem  extruunt  qui  carbones  hcmou 
Straem  hanc  fi  nnciibus  faginis  pincifvc  undique  concegunt  &  demdc  pulvere  aut  lutocommmuto 
inlpaib  cunos^  loricant,  nequa  iuinus  .^ut  flamma  cluAari  poOic.  Igncm  poftca,  fbraminc  ad  id 
tljbBtO)t  «Jefupcr  accendunt,  quemadinodurn  Carbonarii  fblenc,  qui  liquoreni  ligni  oleofum  fcu  refi- 
mmnn  ad  ima  iiib(idere  oompellic :  Is  auccm  ob  paviraenti  dediviutcm  in  canalem  ( qui  acetvura 
tindiciue  ojronz  inftardi^t/adid&ftum  prompcideUbiau-j^  ind^ue  per  alios  duAus  in  lacnsauc 
va(a  ei  recipicndo  dcftinara  derivatur.  E\-  hoc  m  cordnas  lufi£to,  &  tandiu  decodo  donec  omnis 
humorabliunatur,  iitFtx  ttridaiLTsJilm,  Grxcis  li^^iftmm  dfta,  Nofttates  PlceraUquidam  Cot 
n^fltj  fittamfaiaridimytel^  Hinc  pecec  Flcem  a  Flmb  roAe  de6iiih  RofiuE  ocmibaftB 


DeRefimeSe  Pidsufflius  in  MedicfBa  &  Medttnids  dioenn»  bi  hiAoria  9lnd& 

In  Nova  Anglia  pavimancum,  in  qr.o  pineas  tale.is  componunt  ad  cxcoqiiendam  picem,  non  a 
cencro  ad  circumferenaam,  lcd  c  conti-.i  a  Lircumlercnn,i  ad  tcntrum  dcvexum  faciunc,  &c  canalenl 
indc  ad  circumfcrcnciam,  ad  picem  deflucncem  derivandaiii,  dacunr.  Ibidem  ccum  iienonim 
ftniem  luto  undi^e  illico  obducunc,  Scforamen  m  fumraa  parte  reliiiquunc  per  quod  igne  defuper 
fnmdflb  Bgnaacoendunt;  auibus  iam  penirus  ienitisfbraraen  illud  olmininnc,  8c  per  fbraminda  a« 
liquoc  circumcirca  in  lonca  Iuce,i  feu  tedoria  reU^la  aeiem  .ndmittunt  quantus  latis  fit  ad  igncm  fo- 
Tendum,  cauco  uuenm  nc  in  Hammara  erurapac  Foraminula  quibus  ignero  moderantiu-,  fic  iA 
ocdndnnt  Td  aperimit  proucreipaftutaic,  R^MfcrasvocuiL 


Ticta  fmmU].  B.  Park.  fiimil»  Clujii  Ger.  omac  Mmr  C  Bl 

Cluf. 

Nunquam  valdc  aflurgic,  icd  pumila  manet,  ^rtque  ()uzdam  nucamenta  Nucis  Ponticx  mag-  • 
MiCDdine,  i  (quamulis  imoricatim  corapofitis,  (ed  in  pungens  fbliotum  definennbus  compada,  qua; 
.nwmrieMC  denifontia  ooocavas  inamtatcs  &  veluci  ceUoias  oftendonc;  k  (ummis  vcro  jSc  cxtremis 
nncinwncisramDfinonnunquam  enalctmtur,  frequentibus,  brcvifaus6c  pungentibnsfiilialli  obifitit 
ied  tou  arbufcula  brevionbus  Sc  pallidioribus  foliis  qu4m  Inperiar  pmfitaeft. 

Nequeflorem,  nequefru^ura  oblervavit  Clultus. 

FSnnmtabalum  firatibulmnFlinnDHdedian^iaBVOGaie  vtdet^ 

4.  Mtt  Mmum*  Fr.  BimmidiK.  jlvevelt&  AhtAtttl  mJSgenk, 

Hancarborem  Hifpani  Sabinam  ScCedrum  ob  materiei  rubrum  colorem  vocare  (biiti  func:  vc- 
riim  ad  Abieoim  genus  omnino  referendam  cfrc  prarter  fru<i^um  omndmque  fadem,  materia 
fiadec,  qnc  moUis  ac  lenu  eft,  oomvtiooiq^^  vitio  abund^  obotnda^  maximi  ii  teme  de> 

Sunt  autem  nnquit;  quatuor,  quodadbocinteillenrim;»  hniasaiiMicii  iSSamA*,  inter  leoiaini* 
tndine,  colore  &  fiudu  diHances. 

I.  Qwdam  fiquidemiUarum  aicidimas  Pinus  loogitudtne  atq,  ampfimdine  fiycrant,  dCcandO* 
eflereoaiimciir.  Eanu^  nonnulla:  24  aocampJiiispedesaaffiadiiienqaanc;  ^  ^ 

s.  Aliaef  ^rum  materia  quoq,  candens  eft,  8c  rabmm  oor,  fine  mediina  Int  oedmii^  8c 
Pineas  rehrfa  refercas  producunt,  fed  quz  vulgares  Oleas  minimi  magnitudine  vincant' 
Alue  his  quoq,  infcriores  fpedantur,  fcdrubramacerie,&  orfatculatiorecoma. 

4.  Poftremz  &quzomnium  minimx  {iint«  fix  Miloc  Medicasvnl^iirei  vincan 
quious  macenes  rubra  eft  &  candens  medulla. 

Cortice  omnes  tegunturnibeo,  ibliiq,ferum  Abierina,  ecfi  nunomft  eidlion  z  Et  omnibutgtie 
reHna,  linon  (ponce,  acf]ammtsliquaca  fluit.  Forma  eflcteadem  quae  noibaciAbietV  nififfia,  nt 
diximus,  tenuiora,  ramideprediores  &  faibgu  acuminatiora  alluiiEerent. 

Aflulg  in  yafe  fiftiiiaioonjeag  opeitKque  %ncfiqppofi»  tdaiamfiindunct  ea  mmen  fpeaienott 
cmanat. 

Qliibafvis  regionibus  proveniont  drca  fluenta,  ftagnant^e  aut  lentd  flaentes  aquat  nEdnaffTO  tiMt 
loca:  ctli  omnium  ininimn  longc  ,ib  .iquis  &  n.ifci  &  fervari  foleat.    Nullo  tempore  aut  locoin- 
VCniuntur  ftorere.    Nimu  ttm<re  boc  frtmimtiavtt  Uernandn,  mji  fortc  juUi  fro  floriliiit  nen  bshemht 
ctnfuit.  . 

Rcfioa  hujus  Abicgna  vulgari  Jong^accior  6c  calidier  eft  8c  riribus  rehementior. 

Coitids  FoUornm,  Refinc  virei  8cefi»,  vide  apndHmMndez,  bb. capi^ 


I6cccce 


1^9^  H  I  S  t  O  B.  I  A  P  L  A  H  r  A  R  U  M. 

.  .  .  ^ 

CAPi  IL 

■ 

£)r  arlore, 

•  * 

Plnus  arlMrI«daoRimqiioiioirilMVeMciiuiGn^ 
ooverfia. 
flJiilw  Veteres  Grzoos  pro  Pinu  ururpafle  I.  Bauhino  dLibiuni  non  ed.  Idem  videtnr  C»C 
nro  fratri,  Carolo  Clufio,  fiod«o  a  Scapel.  aliifq,  doftioribus.  Mihi  Turneri  noftri  rententia  pro- 
MttU',  nimirum  Theophrallum  «<C*lu'  appcllalTe  quam  Ijtini  Ymum :  Pliniumautem  «tnni  Grxco- 
rum  pro  Pmu  accepilTe,  quod  Plinhis  Pityocampas  Pinni  iim  cii.c.i5  vcrut,  non  Picea;.  GaleoO 
etumPityn  Pinum  cfle,  ait  enim  Pityn  maiumos  ferre  coiios :  Veniimile  etum  putat  Galeiu  tem» 
pore  Grxcos  &qiu  eum  (ccuti  funt  femper  Pityn  pxo  Pinu  ufurpafle. 

Itfwf  TheophraAoquxaibar  ficiiobtsiioaooafiii;,J.BuihinoP^ 
efie  veriCmile  videtur.  ,      -  . 

Nominum  rauutionis,  &  crrandi  .n-.f.ini  pr.>:lHi|(]c  vlJcncur  Arcades,  qm  fOK  lcrifattTlieO|plin^ 
fiu$^  qpodcMBii  "'n<*>ii"*^'i^*  contraqiiod  «XVluy  mTuu  vocirunt. 

t.  fmmft^v»  C.  B.  (aiva  fivt  Jomeflica  Ger.  mhim*  fivt  dmt^if»  Ptfk.  ^fiadm  Jnrig  fibie 
UKgm  J.B.  Cpcmanurcti  pmc  trrc. 

Eaoelia  eft  arbor,  cMJict  redo  aflurgens^  comce  Icabro  5c  lubrubcnti ;  materie  robuOa,  (ub&vaa 
edoiata,  pingiu.  Rami  per  intenralla  eo  ordine  rotatim  prodeunt  quo  in  cztens  arbonbus  conife* 
ris.  Ex  tuberculis  paffim  in  nigofb  rarnonim  coitice  cxrantibus  folia  enafcuntur,  bina  fer^,  circa 
imum  connata,  mox  ab  invicem  ablccdcncia,  qui  fe  inutuo  (pe(^l.int  canaliculata,  Junci  marini 
.  aemula  ficxqualia,  duoruni  truimvc  palmomm  longitudinc,  mucronc  .icuto  &  iigido.  Coni  magnij 
traOi,  turfaioatt,  aciftiffimo  Iquamarum  contexcu  compadiics,  quarum  aafla^  lignola,  lucida  capita 
extaAda  ctibefcnloruni  agmine  tnacquales  rcddunt  conos :  (ingulares  Iquamc  unciaro  latv,  duplo 
longiores,  a  capite  rcfinam  albam,  odoratam  (ubindc  fundcnrcs,  linciifq,  cx  umbilico  devexis  do- 
natx,  paulaum  hailam  versiis  exccnuantur,  cialix,  iinu  iuo  complexx  tuturabinx  unam  autaico- 
rampityuiem,  obioneam,  fere  unculem,  torofam,  pulvifculo  ttcoforpllieo  ie^^ec&ai«  odocRtdOj 
duno ;  nucleo  candiclo,  pingui,  duici,  peliicuU  rutili  obvoluco. 

Copiofiffimi  in  Itaiia  prop^  Ravennam  provenit,  quo  in  loco  (ylvam  ex  le  fadtampliflimamin 
longkudinemextenfam  ad  maris  litus:  alibi  etiam  m  Icalia  obferv.ivimus  fpontane.im.  InGallia 
Naroooenfiad  aquas  Marianas  Ipontancani  pcrhibct  Lobeiius,  &  cuca  Mailiham ;  Inculx  Provtncue 
eam  terebrant  prordinielidcnda. 

Radix  tuiUam  ez  Sb  penitttf  lobolememittit,  idcoque  tratico  recUb  prorfiis  emontur,  &  iemiiie 
timtibi  provenir.  Propriumefl^aiunthric  arfag^ucfatlb  fidohdffime  fiuftificer,  quemadmodiun 
apparet  ex  amoeniflimo  Pincro  p:o[>c  R.ivcnii.TPE 
Vira  (£         Pini  cujufcunq,  cortices  &iolia  refrigcranc  &  allnnguntj  unde  in  dylentena  Sc  iiuore  mcnliuni 
VfiU'         profiuic.    Decodum  auc  infufiim  fummitacum  Pinus  in  Cerevifia  aliove  idoneoliquoread  calculum 
rennm  8c  vefkae  phuimum  vakre  credmu;,  necnon  ad  Soorbonui»  ab^lque  thorads  aSeSbs,  A 
tonooibos  Pini  nnUe  hondffiim  fiberatos  i  Sooibatids  ^SaB&ita  refm  Hofinannus  in  Method. 
medendi. 

Nodei  Pinei  (iiporis  fiint  dehcatidinii^  ipfis  ctiam  Amygjdafisprzfcrcndi,  ideuquc  in  Icalia  menlis 
lacands  adjiciuntur.  Caliditatetemperatilunc&hnmim;  tiiaiorant,  leniunr^  impmguant.  Ufiii 
naecjp,  in  FklHp  &  uAtt  q|uia  nutriunc  bene«  quanivis  non  onuuno  facil^  concoqui  vuk  Dodonxns^ 
11»  &  Jhttunni  ftHvrm  tntim  per  le  antcum  mdle  alt6ve  edegmate,  quoniam  exafpenua  hmiunc; 
in  nffhriucit  afjicUhm,  ftranguria,  acrimonia  urina-,  fcc.  t]r.os  initiganc  &  dolorcs  fcd.int.  Augcnt 
iccm  &i  Idc  &.  icincn  genitaic,  ideoque  Venerem  languentem  excitant  6c  nacuram  calefaciunt,  prz- 
fertini  Sacchaio  conditi.  TotusCoonslettStrobiluscuroMarrubio  recentidecodusCinqttitGalenus^ 
&  pofte»,ad(tito mdle  modiookenifli ooqDacw,  donecipfum  deoodnm  meUis  aodpiac  ccaffitudj. 
nem  medteameimmieft  ad  thorads  pubnonlTq,  exlbeariones  cohvoiiens,  veteritoffi  fic  tabicodini 
confcrcns,  ut  Diofcondcs  ctiam  teilacur.  Aqu.i  Strobilonmi  aftringit,  idcoq,  utilis  eft  adficiei 
rugas  delendas,  mammarum  increincntuni  imptxiiendum,  in  procidentianiamcis,&c. 

Noracudignum  efl:  quod  obfeivavit  CxjGupionv  &  nosctiam  ipfi,  nudeosholce  non  bipam- 
tos  efle  ut  iuiis  pfammis,  led  vduc  in  alveo  novellum  Punun  ooniinete^  ooias  radix  inntiik 
fpedat. 

1.  T:niti  cKt  ^cmlafra^iJi  fmamiat  Jtve  Cembro  }.  B.  Pinm  hlwfiru  montat»  ttttitC-B-  Pinj 
fjh/.  «kmtfmiiftr»,  Tdtdt  mkr  firti  Wagk.  Km. Ger.delicr. 

J.B. 

¥m  fbffisbrevion  ranr  Cembri  IbBa,  palmai{a>  itklem  bina  h  ttibercnlo  nno  prognau,  cannu- 

Istaq,,  udencur  acutiora  tamen.  Conusminorquim  Pini,  lioc  commune  habct  cuni  cono  Abiccis, 
qnod lanamx Eicik 4podiculo divcllanturf  incxceris diircic.  Squammis  compaCtus eil minus  multo 
enanliDllSflCCainpcdluia  rugolis,  non  luedisiiC-  Kni  fativi,  nec  firmiter  compadis,  extremamiin- 
gBbTomniat]^nem  [non  inedituUinm]  oooBpante.nmbiltco.  Puyides  binz  fii^ubs  iquamisoccul- 
cantur,  diniidio  mniores  qu<im  Pfaii  domeftic».  oflb  tnquctro^  ciubinaBO^  fnfaeoce,  tanii  8cfngil|, 
ade6  uc  digitorum  preiui  haud  ica  viokon>diffaiar«  nucHocniAire,  jbf^toe»  fipon  fcfifallntia 
camPicyi«libus.doowftids  eadau. 

Ib 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXV.        Morihws  ijuartm  fruUm  a  florih.  JejunUt.        i  ;  95^ 

InRhstiA  copiofiflime  nafcinir,  ubiruftici  cjus  fruftu  vefcuntur,  qui  quainvis,  Bellonio  iudice,t«w. 
minus  duro  fipijiorcq.fic  nuclco  qiiam  Piiii  vulgaris,  adco  t.uiien  vili  venit,  ut  ve^ihira  dignui  non 
cenfeatur.  Quinctiam  in  conv.illibus  montis  Junipcrorum  diAi  &  montis  Scnefii,  pcr  quos  <i  Galba 
Mediolanum  iter  eft,  nulltis  cft  pagus  qui  cam  fub  El-ut  nominc  non  agnofcir.  Gefiierus  m  altis 
montibus  Rlmorum  8c  yallefiorum  nalci  [cribit,  ncc  ullam  arborcm  ajtius.  Pimii  Pmum  Tarcnti- 
num  effe  vpluntnonnulli. 

Bellonius  boc  genus  Thsophrafto  incogninim  efli  ait,  in  Gia.cii' cmm  aut  Ahi  montibusnon 
nafci.    Dalechinipius  Tordam  arborcm  Plinii  efic  vulr,  1  hcoplirafto  ignotam. 

Vinntfylwltris  C.  B-  ?tmi  fflv.  vulgarts  Genwenfity  &  7></<i  J.  B.  AnVmafttr  AujiTiacm 
majcir,  aloiu  &  nigir  ejuidcm  .'  Ittm  Vmtfttr,  f\-ut  Pmus  \^lv.  Ihf^nnuHs  mjjor  C\\x{> 
J.  B  ?  /.  «.  ftrtus  maritima  altera  C.  B  ?  Ptns/s  Jjh.  Mugo  Ger.  ico.   Clje  iJl^OUlltaill 

Axtiist. 

C<»«</i«w  habet  *  intcrdum  diftortum,  G;pinimc  tamcn  reAum  :  coitex  m  infcriore  arboriF  parte  *  Irntplerum. 
^lenus  eft  rimarum  atq,  (caber,  colorc  quodainnnjdo  cincracous,  in  fuperiorc  tamcn  parte  pienus  ^"'v^''^"^'"" 
Iquamarum  &  rubicundus,  in  ramis  tenorioribLs  Lauri  niodo  livcfcit.    Surculos  ramorum  habct  'i^r(m"md'i- 
fragiles,  qui  ii  frangantur  apparcnt  intcr  corticcm  &c  corticem  nnnuti  pQri,  ex  quibus  rclina  exlii-^jr, 
dat.    Adiilta:  arbores  ramos  nabent  mininie  reclos  (cd  linuolos.  habcnt  tenuia,  ngida,  multo 

longiora  foliis  Abictis  &  Picex,  feinper  gemina  ab  uno  vclu'ri  tubulo  cxeuntia,  m  iplo  cxortu  con- 
ncxa,  in  intcriorc  partc,  qui  fclc  conlpiciunc,  concava,  acnta,  pungcntia,  guftu  adftrmgencia, 
iindiquaq,  ramos  vclricntia. 

C#w  cx  compadih  Iquamanim  .iccrvo  funt  ciirbinati;  ramuhs  pcdiculo  brevi,  in  nonnulhs  rc<^o, 
in  aliis  adunco,  adlateraica  firniitcr  adhrrcnt,  ut  cum  novi  crumpunt  anniciili  adliuc  in  ramis  haE- 
reant;  qnampiimum  inarucrint  dchilcunt.  Squama:  (unt  oblongx,  fub  quibus  (emeo  latct  nigri- 
cans,  magnitudinc  Anih,  alacum,  plenum  albi  mcdullX 

Arbor  hi-c  optimam  fundit  rclinam. 

Defcriptio  hxcin  reliquis  bene  convonit  Pinui  (ylvcftri  a  nobis  in  Sucvia,  Bavaria,  Auftri»,  8c 
alibi  in  Germanta  paftim  obicrvata,  (ola  Icminis  parvirate  difFcrt.  Noftra  folia  habet  longa,  in  vi- 
iiditate  nigricantia,  conos  fatts  grandes,  miiioresTamen  (lu  im  Pini  fativi,  oblongos,  turbinatos,  ra- 
morum  alas  fpeitantcs8c  rcHexoj,  nucleL  parvis,  ncc  Mali  vulgaru  nudcb  inulto  majoribus,  quibus 
&  figuri  lua  acccdunt. 

Habetur  in  viriiluus  noftris  frcqucns  in  Anglia,  &  ab  Ilortulanis  vulgo,  C()C  S^OUtlttlin  f^inCj 
ideft,  Pinus  Montana,  dicitur;  exuefcit  autem  in  magnitudinem  &  procericaccm  cxiiniam,  quam- 
vis  cum  fylveftris  Sc  Cnx  fpoaris  fit,  pleninq,  pumila  manct  in  Gcrmani.i. 

Ha:c  proculdubio  cft  quam  Bcllonius  libro  Coniferarum  delcribit  lub  Ptctie  nomine,  caudice, 
cum  io  arborcm  excrcvir,  contorco,  rubro  comce  veftito,  rimis  hiulco,  finuolis  ramis,  fragilibus, 
coma  in  latum  cx^3ns.i,  mcdiocri  magnimdmc,  &:c.  vidc.  Pmaftcr  Auftriacus  major  Cluf.  duomm 
cftgencrum,  adoomter  fc  fimihum,  ut  pauci  nifi  materix  caclbres  difcerncre  queant.  Altcnim 
tamen  gen  is  l.rtiorc  8c  crcdiore  elt  caiidice,  Ixviorc  corticc,  ma)orc  cono.  Altcrum  vero  crafliore 
plcrunque  eft  caudicc,  lcabrioic  cortice,  foliis  paulo  aaftioribus  ac  minorecono. 

Pmaftcr  five  Pmus  Ivlv.  HilpanicamajorClulio,  m  Aquitania,  inq,  Pyiena:is  Bc  plerifq,  aliis  Hi- 
fpani^locis  frcqucntiflima,  qu.x"  iplb  monente,  a  Pinallro  i.  Auftriaco  albo  parum  8c  lohs  fortc 
natahbus  ditferr,  in  Pini  lativi  alcitudinem  excrelcit,  interdum  ctiani  fuperar.  Nobis  oblcrvata:  quam- 
V15  fatis  grandcs    procerac,  minorcs  tamen  erant  fativis. 

Sunt  eigo  noftra  fcntcntii  Pinus  (ylveftns  vulgaris  Gcncvcnfis  J.  B.  Pinafter  five  Pinus  fylvc- 
ftiis  Hifpanica  v(\.\\ot  eiufAtm.  Iccm  Pinaftcr  Auftriacus  major  albus,  8:  nigcr,  unacnd^niquePini 
fpccics,  uc  Sc  ipic  Jo.  Bauhiniii  (iiipicatur.  Ciuamvis,  ut  verum  fatear,  defcriptio  Pini  lylvcftrLs 
Gencvenfis  jF.  jB.  huic  arbon  non  bcne  conveniat :  nec  cnim  coni  m  hac^an'i8c  brcvcs  8c  non 
turbinati  ftmt,  (cd  rotundiores,  fragih  &  brcvi  pcdiculo  adhxrentcs  ramis,  verum  i  contrario  magni, 
&  longi,  6£  turbinati ;  ut  fupcrius  diximus. 

Ex  nujus  arbonb  infcriore  partc,radicibu5  viciniore  fiunt  alTulx  illa:  pingues  ad  igncm  accendcndum  vfitt, 
&lumcn  pr.Tbcndum  idonex,  niagni  per  mulcas  Gcrmanix  provinaas  usus.   Strangulac  eiura  hu- 
mor  ad  radiccs  delccndcns  iplas  arborcs  fic  ut  m  Txdam  vcrtantur,  dc  qua  aftulz. 

Tranfcunt  in  Txdam  quandoq,  Picea  8c  Laiix,  (cd  raro  admodum  :  Piru  enim  fylveftns  pro- 
prius  acpeculiaris  morbus  cft.  In  Tzdam  autcm  arbor  converfa  dicmu-,  cum  «on  modo  cor  ejus 
Icd  Bc  rclirjua  fiibftantia  in  pmgucdincm  niutaca  eft.  Hioc  (inquit  J.  Bauhinui)  Plmius  non  ablq, 
errorcTxdam  fui  genens  arboreraefle  exiftimavit,  8c  (extum  Conifciarum  genus  ftatuit.  Phniuni 
pantcrcrroi  is  inlimulant  .Vlatthiolus,  Bcllonius,  Calp,  Hofmannus,  Bodanis  a  Stapel,  aliique.  Ego 
potius  cum  Dalechampio,  Clufio,  Parkinfbno  ientio,  Txdx  vocabulum  ifumiuir  eflc,  8c  nunc  l*ini 
reiinoGim  8£  pinguc  lignum  [tI»  JSJk)  fignificare,  quod  lucerna:  candclxve  loco  uratur,  nunc  ar- 
borcm  fui  gcncns  Thcophrafto  ignotam. 

Quoniam  alliilarum  Txdx  ad  luccrnas  uliis  eft,  hinc  tsda  pro  facc  quacunque,  pra;fcrtim  nu- 
pciahj  accipitur. 

At  tihi  tgo  ignarm  thalamos  t^eJdf^  fsraham, 
Ovid.  Mctamorph-  i. 

Ex  hoc  gcnere  in  Aquitania,  apud  Cantabros  8c  aliis  Hifpaniji  locis,  indigcnas  rcfinam  coUigere 
obfcrvavic  Cliifius,  Scnosetiam,  ncc  in  Aquitanu  Iblum  ied  etiamm  Galha  Narboncnfi,  ubi  ar- 
bores  vulacraatar  cjus  rei  causi,  lingulis  aiiois  novo  vulnerc  fiipra  annotinum  inflido,  donec  ad 

Cccccc  *  .  deccirt 


Digitized  by  Google 
i 


1^00  HlSTORlA  PtANTARUM* 


<leoana«t  dLodeam  pedum  altitutiinciu  ueiveneiint,  huinor  ib  ca  partcmanare  ddienc;  cum 
denutt  fimiU  incKb  a  a]i«  pwtt.  aa<)Giii« 

ktifolm  julit  virtfctmihii  m  faBefctmlhK  C  &  «gpr,  Ittmn  ftli»,  fnlu  fa$f«mAm 
Pirk. 

yfa^  tajgri  |Knus  interdum  invcnitur,  tnftiaie  atfaotej  ootilioiio  cau&e,  tc  in  iiliiiii  ^/at& 
f*i;ti^  tiMiMiwjimiicquiro  pracedem  cono. 

EftoMHinvwriBtasFiiufth  AuftriMificonfi  fiu  nigri  duhi:  qwndMloiteaiUiiaoditat 
iAcnnda       fiaFiqu^hreftfi  C.  B. 

4.  Pmi^tr  jiujhtacat  tmuifoliiis].  B.  Pr»o/fr  Umiftlim  jitU  fmfmrtfumt  C  &  BiriE»  7W«)foit 

FfauU-fiim  Gct.  fmiiftfr  %,  AufiriMciuCM. 
CJur.  , 

Crefcic  ad  nonnullorum  Auftru:  nioncium  radices  in  fcopiilis,  &  fupra  Badenfcs  thermas,quatuor 
fupra  Viennam  miU.  in  niontium  crepidinc  tcnui  gramino  iihhz.\,  aliud  qurKiibm  gcnus,  conrorto 
amnodum  caudice,  divaricans  ranns,  quoruni  furculi  niulto  graciliorcs  tcrvjiorclq,  lunt  qu.mi  m  (a> 
perioribus  doobus  Benenbus :  /eltakem  habet  jJiis  ionge  tenuiora  &  breviora^  taractli  bina  iempec 
conjundim  ex  eo^mtolMiIo  m  rir]^m  amtritu  nafcentia.  Extremis  virgisbotras  fiveUva  «xh 
guorum  julorum  vcluti  nucamcnto  tcnniorum  (qu.imarLim  inclufa  adnafcirur,  qui  non  vircfcunc 
aut  flavent,  ut  in  anteJidis,  fed  purpuraicuntj  dctndc  in  tenuiliununi  pulverem  abcuiu,  (uccreibente 
ex  eorDmmedio  novo  gcrmmc  (uis  novdfit  nliis,  membcani  vd  veficutt  indnfiii  oauftnb  Hiqut 
oonus  enam  minor  eft«  U  obtuib  plonntii  mncnine. 

Hu)u&arfao(is  nmot  fiilent  noflmie*  Oenopob  ante  sdeslnas  propooer^  ntVkaaenfit  AbietiK 
temiieia  lanMMi*  tcafiarain  legioiinmiiiooix  HedetamCA. 

5.  tim^er  ceuu  ereclu  C  E  Tint^er  Au^riacut  Gcr.  cmac  ^»««1/»  mmtanm  Park.    y^n  Pmm 

fjfw^rttAiugbtfivtKrm  J.  B  ^  Pimw  tiMm  ft»  ihMih  Pim?|/jr/tr.Afijg»MaKh. 

Chf 

Humanam  non  fuperat  altituuincni,  ftatim  «  raJice  in  Icntos  &  oSfequentes,  tametfi  craflos, 
TUgoroquc  &  denfo  corticc  teclos,  ramos  dividitur,  at4,in  latitutlmemdiffunciitur:  hos  pcriingulu 
(quamas  bina  femper  ex  eodem  tubulo  fimnl  prodetmcia  &  jun^a  /o/m  ambiunt,  qucmadaiodain 
in  Pmu  9c  vidgan  Pinafti|^  magis  tamea  canima  iunt^  craffiora,  breviora,  &  oboilioie  iiincroae 
pnedita,  coloreq,  iatarainis  virente.  SneU!  endales,  fquamarim  compa*^,  Larioeis  conis  liaud 
m.njores,  {edinagisturbinati  rci^tifi,,  pediculo  inrrorfum  non  inflexo  ut  111  prxccdcntibus  gcncribusj 
nudeus  aJanis  ut  icliquorum^  &c  inccrcompad^ilcs  Iquanias  Utcns.    RaJix  cralTaj  iignoikj  ia  diverfa 


Naldtur  in  (iimmis  Auilric  &  Scidae  Alpiumfiiperciliisinteriaxa  8cia>piilos,utpilariaiiim  ubinuL* 
lae  alix  arbores  provemune. 

KmK^hf  Pinum  fvlvcurcni  Mugho  fivc  Crein  fic  defcribit  J  Bauhinus,  P.irva  &  pumila  arbor  cfl  ie/pei<atl 
t&  aliarum  rci]nifer.irum,  &  Pini  iylv.  Tmct  didi,  ramis  bipartuis  Folia  prodcunt  ex  tubulo  bina,  tres 
d^fcos loagauniparte  rotunda 8c carinaca,  altcra  plana,  fimilia  I^no  fylv.  Ta^dz,  fcd colore  magis 
viridi,pungcntu  Coaideorinm  natancesjpaoloiongiores  quam  Tacdz  aucPini  (ylv.  Geneveniis^ut  6c 
nignores.  Squantatcraffie  &  extDbeijtntes  ut  in  iU5,  (ed  roanifefVd  diflcrcntcs,  quia  eminenti«  pul- 
chrc  lurlum  vergunc,  cum  dorfb  cvidcnti,  immcdiatcque  hzrent  rainulis,  a  quibus  flicil^  divclli 
pollunc :  ubi  folia  decidunt  liint  tubcrcula  crcbra.  Arboris  cortex  mgnor,  odoratior  etiam  videtur 
aibor.  Ramuh  rediores  pluiibus  fobis  ornati.  Refina  alba,  (icca.  Mactliiolns  8c  Ceialpinue 
hanc  fpccicm  defcribunt  ramis  procmnbentibus  hami,  ipatio  cuiiitioram  deceiq,  quindeGinii^  ncilt 
bus  ad  cmgcmia  vafa  vinaria. 

DubitatJ.  Bauhinub  annon  liacc  fit  Picea  nigra  Corcyrcnfis  BcIIonll.  , 
Pixuunlylv.  Mugo  Mattb.  C.  Jkuhuius  a  Pinaflro  pumilione  Auliriaco  Cluf.  divcrfani  facic 


6»  FtHafier  terfhn  Hijpmucm  immlit  J.fiL  F/mvaiwfriHMMMir  CB.ParlCi  fim^irtiimi$,mimr 

Ger.  emac 

Ci.v  . 

Ejuldcm  ferc  efl  cum  (uperiorc  feu  Auflriaco  quarto  alritudinis,  Bcct  in  Icntos  &  obfequentes  ra- 
roos  divifiis  fit,  non  fiint  tamcn  adeo  craffo  rugofoque  corticc  tcdi,  neq,  itamlatitudinemdiftirii! 
virgr  ctiam  graalioreSj /«/1«  exiUa,  JLarios  foliis  non  difltmilia,  non  adco  tamcn  mollla,  ncq,  ur 
liia  dccidu.o,  (cd  iiamortali  viriditate  pr.Tdita,utfupenomm  foha :  5freWieagui  Scgraciles,  nuciais 
etiam  puliUus  Sc  nigricans,  alatus  ut  reliqaorum. 

SoloMuraano  regno  hoc  gcnus,  kV^,  raniCmc,  confpexu  Clufius. 

Opinatur  Lobelius  hunc  non  difTei  rc  a  Pinaflro  humili  Gallo-provinciac  &  Narboncniis  collibus  ad 
Lupum  moncem  oriundo.  NobisPinaiktibidcmfieguensidem  ndebatarPtnaftro  Aaftriaoopriiiio 

Clufii,  cercio  in  locoddcripto. 

7.  Fitua  fjlv.  maruima  cmis  frmiter  ramk  ailuerentikm  J.  &  fjlnt.  Alttra  nutntima  Lob.  obl. 

Cmiiex  adverlb  bini,  deorfum  nutantcs,  crafTo,  lignofb  pediculo  firmitcr  harrcnt  ('quonomine 
ab  aliisdifferr  Pini  6c  Pitiaftri  fpcciebus)  trium  digitoruni  tranivcrforuKi  longirudinc,  in  acutum  me- 
diocriter  mucronem  dcfincntcs,  quatuor  m  ambitu  unaas  ad  balin  colligeaces,  iquamis  non  mul- 
aoni  extandbuscompadiics,  ad  Pini  domeftlcae  conos  aooedeafa«  iiifiiiiiilmcwatiniaorea.  Mgno 
■laseacsalba.  caiidina  V6heai6ntisodoris(nblutca.  la 


Digitized  by  Google 


lib.  XXV.    2)^  'Jrboribus  quarwn  JrtMus  k  jhrib,  fejunBi.  i^oi 

Tn  collibus  versiis  monrem  Lupi  plures  lunc  fylvuLr^x  Pinis  hniafiliodi  eooipofitK,  qouinii  alic 
irborcfcun^  alix  vcro  pumil*  repenuntur,  inquic  D.  Magntl.  * 
Dubitat  J.Batihinosaii  hxcarliQr  eadeni  ne  cnm  Pin!»ftro  Aai»  HHpjm mivm Hilpa 

PiuSSer  iiobii  oblieivattii  ciica  moiitemlApiiioavidelmiir  diffbn  i  Piott 
vcAn  CtMm  * 


Tbufhr»p  UbtUo].^ 

Stipite,  r.^mon:m  &  foIioiTim  ficic  pcrfimilis  videtur  Pinaftro  111001411»,  lod  nmil  gjUlrii^  CMI* 
dice  lugrioribus.  Conusphoeniceus,  brevior  £c  lupcrn^laaor. 
HaciefecCBanUoos 


TtM^hmdummH^miiamvill  trimrtm  tBfimmm  OaL  PmmmmiHmmm 
rmm  mkvmm^tixyt,  mmrit,mi^mmQn. 

OpenClulilsdllOnim  hoilliinmi  altitudinem  nro  fuperarc  ait,  inflexo  &  conloito  CMdioi^  |]|& 
plonmiim  ab  imo  ramofi».  Folia  itli  majpri  Hiipaiucolinulia,  led  breviora,  diludiis  viremia;  com 
ettam  miaores,  obloogi  tamen,  nirbinati  &caiidicantev  muka  pkrunc|,  reliniinfeAi,  non  admo> 
dum  iis  aifliniiles  qui  Anftnaco  albo  cogaoininato  imialconnir;  nndb  qnales  io  majofej  wffi 
membrani  contec^i.  ,  « 

Murciano  &  Vafendno  regoo  ucquciii.  i 

A.    8.  Tinmfjlv.ftlmtnvAmglMuis^  emufirmmtUmit^,  hrtiAmm  m/hrir,  C||(j(cotc6 
iPiC  L  e.  JtiaSm^  ftrfmrmm  diffm. 

Hxc  in  proceram  (atis  arborem  adolelcir,  caudicerefto,  firmo  &  minime  contarto,  cortice  ins. 
nijs  (cabfo  quam  Pinaftri  vulnrifii  dneteo  feualMGanMi,  feliis  bcevionbus,  laaonbus^  glaooi^  .co* 


nii  parvii  turbinatis,  Sc  acnof,  anemibos,  lemiiiibasiatnsndnimis. 
Hanc  aliquando  haboi  pro  Pinaflro  alcopo  Hiipaittoo  Clrf,  Vcsdm  ooa  comcoic  caodex  inflem 

&  contortus :  coni  ctiam  nia|ores  pinguntur. 

In  Alpiku  Stiriacis  fponrancim  obfervavimus.  I>  Evdynus  in  S^ha,  hujus  femina  j  ^cocia  Lxm' 
4D!>Mardii{ine  Arjgathclui  adle  miila  faibit,  ubi  pcopi  laicam  Lei^hknm  diftnm  inter  lacum  & 
mont^m  vidiham'f^>nte  praveniiint  ea  copia,  utex  fis  cafii  delapfii  aoc  lobverfis,  8c  ibidem  jacen- 
libus  akis  fupra  alias  .id  hominis  ulquc  altiruciincni  intcr/litiis  paubtini  tr.iftu  tempons  opplctis  collis 
inediocris  aggefhisficelatuseft.  Ob  elegantiam  fuam  &  pulcherrixnum  alpcchim,  nunc  dierum  in 
hortis  8c  vindarits  noftris  frequens  colimr. 

Ddcr^cioPioeK,  oasio  O^mpiPhiy^c  monrisjugo  nalcitur  apud  Bellonuim  ui  plerilq.  huic 
«iboii  anvudi;  la  AbiBris  reoitodine  oooftatj  coctice«  fi  ad  alia  comparetur  glabro  &  iubalbido : 
cxtHroomiico'apadipinm  videnda. 

9.  rmm SMtrm^fhe  m  BOtmm»  fktm.  ^fh^  UmTrtndmt  agm  «mdfkali  Jmiim l  & 


Kceam,  quz  in  Ida  Tnn&  nafcirur,  pluritnum  A  aliis  difisrepiare  oomperit  BeHonias  [Aib.coniF] 
Siquidcm  in  Ida  Martio  menfe  breves  [ulos  iit  Cor^  Ius  promit;  quo  tcmporcconi  h  montisOlynipi 
Piceis  decidunc,  quod  aliarum  regbnum  Piceis  oon  accidit.  Pediculus  quo  coni  ramis  adhaerenc 
gracillimus  eft,  quare  cum  maturuerint  levi  vencorum  flam  demrbantnr  deciuiQninrq,  ab  arbore,aliO' 
inm  fnidmim  modo,  dim-amen  in  ab»  kx^  omndws  annicali  com  nnpor  nafcenrihiw  in  «cboet 
pemunCFe  compcriantnr.  ' .  '  ,  ' 

•  •  • 

Refina  iiqnor  eftpingpi»  acokagtnt^  ex  irbofe&pim  iponie,  intenium  ei  volnenuA  de* 


ReHna  propri^  difta  in  oleo  proinptc  fblvitur,  in  liquoribus  .iqr.eis  nullo  niodo. 
Rcfina  refpe^i  conlidentja;  vel  Itqutda  ell,  (ubalbida  Sc  odorata,  t  Pinoruni  iylveftnum  przci* 
puc  genenbus,  vel  fponte  vel  Toliiencb  efflneos :  vd  «radai  cditiGis  limii  vd  dra  «bloiflai  nund^i 
&  quidem  Pioex  vel  Abietis  exiem. 
&tobilii«  refinz  nomen  aocepit,  quxdrca  conos  feo  ftrobilos  concreta  reperitttr. ' 
E  Reliiu  litjuiilT  colo  prius  dcfecita  ut  fordes  fecem.inrur  in  duplo  aqor  decoda,  quoufquc 
omni  lentore  conlumpco  odorem  amictac  &  iriabiiis  reddatur,  cainque  arida  uc  tundi,  ced,  cnbra> 
rique  pol&j  fie;candidifflmaec-fliK  idveaetiantfaneeaolMa  %Bi 


iDiefttr. 

Spi^tnr  erfam  i^ma  ooAi  Ime  aqnii  in  eoniins  «leis  Ibbjedo  pnniAmknto  igne,  dtf^  da 

coire  co?pit,  carbombus  Iibe:-alius  aggedis,  &  zuAo  igne,  ut  qiaoqaid  Inofi  cft  esunkc;  qpod  10» 
quii  it  criumdicrum  &no<ftium  continuam  coduram.  IJem. 

Ilaud  ablimiliseft  coquendi  modus  Ch)'mitHs  uficacus,  oleum  i  TerelMlldiilia  eBdenribos.  I4iift- 
lam  ingcntem  lardoblitam,  &  rcfiniad  dimidium  ulque  reploam  famoim^oiiDnt,&Tas  redpien» 
adapcanr.  Dein  ed  candone  qua  diftbm  eft  ignem  acoendunt:  Fknt  primum  liquidus  fodor,  R/»> 
(Ini  aqium  vocjnt,  "PiflcLro  vetcrum  rcfpoydcns,  qui  tanquara  inucilis  .ibjicitur,  tametfi  ad  ea  va-' 
lcat  adqux  PtUeixiun  wmmcndanir.  Seqmnu*  oleoCis  liquor,  qui  niuii  tdcus  exftiUaTcrit  arida  8S; 

C49W I  fHaUSt 


.Digitizedby  Gopgle 


14^1 


HiSTORiA  PlanYarum. 


*  fiiabilis  in  Phialz  fundo  reliiia  luperell^  Colophoniam  faodic  notiuxunc,  magni,  uc  & 

nediciaa  ttfiis.  JJtm. 

Catrerum  Colophonu  varixngnificationisdt:  enim  Reunam  crudam  ex  Ptcea  PinoTciic- 
cam,<ienocabac,  Chiz  Mafltche  perfimilein,  i  Colopiioiiia.  advdiiiblitam,  vci  reiinam  iiquidain  ex 
iirdem  arbonbus  ab  eodem  loco  miilim.  J.  B.  iGdoM.  Sbc  Bui|oa.  &a  Bnigpiailin  «jdenrfflb 
lefina  Picez  (econdum  Parian(bnum.  , 

Refinaoronis  confert  prxcipu^  tufli  aliifqiiB  pulmanaa  aSeOShm  (cmn  inelle^  tuins  ac  affC» 
den<lx.  Calailam  pelUt,  Artnriticos  affedus  jurat,  eonorrhoeam  fiftir. 

Extrinfecus  Chtrurgk  ufitatiffima  cft  in  Emplaftris,  movet  enim  pus,  maturat,  £c  fcabiei  me- 
detur. 

Sum  qui  Terebindiuum  xuigvcm  ('cft  autea  ca  Larias  refinaj  in  Cci«vifia  infunduat,  atque 
fimnl  ddecvere  ftnmt  pro  pom  ordinario  in  pnfbnodoaB  cabili,  vifeeniniqoe  obAniOMdxis. 

SebroJ. 

ReHna  Abicttna  cUctacit  &humc(aat,  confumit  &  lcparat,  articulos  roborat,  tumores  duros  diC 
iolvit,  dolores  podagricos&  iichiadia»  ledat,  cmpJaftris  juntfta  pus  promovct;    mundjficat  &  in- 
.    cunat  renes,  ediqae  k  calculo  pure^ :  Ipeaficum  cft  m  vulncnbiu  capids:  lopnniis  enpiaftii 
inodDcbTkpedam  ai«  mnDum  applkau  dokialciii^  &  tniMMs  enMiicat  Waff. 

.  DtTkit 

Pixiiontamibnex  Aliieds,  fedesPind^  Scaliaram  edam  arbonun  rduiferarum  lignisaJ&I|ibn 
?Cy l>r  ^  adis&  in  ftruem  compofitis,  co qacm * fepia ciplicnimusmodo,  nidi  qnadam pdr  ddcednm  de* 

ftillatione^  vi  tgnis  excoquimr.  _  •  ' 

NonnuUi  ad  ufus  fubitaneos  c  Pice  Uquida,  (iccam  fjKanit  hoc  modo ;  Liquidam  in  cadbum  (er- 
rtum  infiilam  nippolitoijmefervdaduitt  eoulqueuc  flamouc  onncipiendgaptt  ddodeaooeniam 
tan^ deflagrare  hmmc,  doDecabbimpco  hnmore  fibca  evadac,  coins  c&n  in  pam  qoanritate es- 
perimentum  fecetxmt,  impolitooperauo  flaminam  extinguunr. 

J.  BauhinusPidsaridac  duo  gqiera  taat.   Vcl  enxm,  i.  Liquida  eoiifquc  cantiun  coquitur  dum 
adr  vifb  craftimdinem  coa^  ht ;  atquc  Kxc         nominatur,  fortaffis  quod  in  pellibus  [«^r  Cina* 
'  ,  peGudumGondentur  ac  vendoemr :  auc  ^uod pecudum  (cabiemiaiiare^  aut  qaodiliimm. 

j^piivatim  iienarec.  Oflkiins  fne  mmi&r,  quod  hac  naves  pkaimr:  Harc  ipfit  dim  polverdatt 
injidcur  .nqux  tcr^xnti,  6c  trahitur,  five  ( ut  loquunturj  malaxacur  manibus  fevo  mundis  m  futor  um 
ilh  qua  Hla  cannabiiia  inungunc.  Vd  i.  igne  tam  valido  8c  camdiu  continuaco  coquitur,  ut  ab> 
fumpto  prorlus  humore  (per  ouem  ali^tcnaxeft)  ftagjUiiaccafilisfiac:  HascGncQS  hei  La- 
QaisPix&c»&;anda.aucraliiis,didtar.  ^ 

nm^mr  Oiistcoridj  fit  i  Pice  (eparato  qood  tn  ea  aquotbm  eft,  qu6dque  ddem  velut  finun 
laAi  lupernatat.  Excipitur  pono  inrerc-idtim  Pixcoqv.itur  cxpanfis  fiipra  eam  mundis  vclJeribus, 
qux  poftquam  halicu  ex  ea  fublatu  pcriiiaduerint  ui  yas  aliquod  expnnuintur,  iteratiirque  iiiud  <an- 
fe|(per  duni  Plx  coquicur.  Unde  patct  Piflelzum  nilnl  a]iad  efte  quim  finun  pds  feu  aquampidB 
*  oefiillatam.  Hoc  Galenus  JPi(Ianthosflorem  PidstaGatt  Pifldmim  antem  pwem  J«mjaam  cuna 
oleo  permuitam.  Ad  eadem  £acic  adqmePix  liqoida. 

ZopifTa  eft  PtxnavaJu,     00»  &  rcfina  connata,  dcrafa  (ci!.  cx  navibus,  qu.r  diu  in  mari  ver- 
facx  clicnr,  ac  (ut  vult  Plinius^  veluc  vtum  illuc  percgtlTenc :  Eaque  per  mtealioaem2^2&j  quaii 
ttfficaciur  dida,  &c  quod  abje^o  (alis  marini  caiio  ftimuiau  lit,  'AsjjgiM  appdbto  fiiib  Mnm 
-digerencis habet facutt^  Dc^  in  uaajcntis  6t  eoipiaftns  ab|(i ad     &  dfures. 

Pids  uiiim  apud  Veteres  du[Jicem  ruifle  Rd  ilfliGK  fcriptores  tradunt :  Unum  ad  dolia  8e  ierias 
ccterdq,  vaia  ante  quadragciimum  vindemix  dism  ficanda :  cujus  ufuserat  ad  dmatnceni  Hrmiu- 
ttm  vino  pneftandam  (mquic  i^liniusj  nc  coinimpanu'.  6c  iicubi  rimoliim  vas  iic  nc  cransiluat.  Ve- 
xiancum  nic  mos  dudum  apud  nos  exolevit  in  vdb  wnm  jnajanbaij  qoi  madnm  fcire  defidorat  . 
j  qfio  vala  picabant,  hunc  ad  coiHem  RR.  icripCOlCS  lemitta  . 
Picis  altcr  ufiis  erat  ad  condituraS)  ut  vina  m&madurare  poflent.   Pids  auteni  odor  (ap6rque  Ro- 
nianis  olim  fiiic  Rratiflimus  in  vinis,  qux  ob  id  Picata  appellabant.   De  modo  condiendi  vina  cum 
.  pifleopfiorcuiiiQr  erit  dk»ndi  io(WSCum  de  viius  agemus.  Ac  neq,  ad  vuu  condienda  luuic  dic- 
mm  iiliu^  quod  fiaam,  Picis'ufus  eft,  oikle  nee  de  oondimnt  modit  opas  eft  ae  admodum  lUi- 
diifimos. 

^      Pice  iilica  oltm  pllos  avellere  {blel»nc  c  corporis  i^rtibus  qoas  naura  iis  vefticas  eile  voluit,  quod 
wt7"  &  Gr.rciJici.iu  ;  qui  molhum  &  cmeminacorum  mos  erac 

Quin  &  pice  corpora  homtnutn  torqucbantur :  undc  v»««T7»ir  jnter  aiia  cruaatu  8c  fiipplido  affi- 
cereiignificar. 

Facir  V'.\  liq  li  '.  !  ,  rradonte  DKjfcor.  ad  lethalia  medicamenta  [vencna  phthificos,  puru- 

lcnta  cxl.rcAnto,  culies,  anhelationcs,  &  humorcsintra  pedus  conrcntos  a^re  cxicreabiles,  iicya- 
thi  rr.cnfui  a  cum  mclic  debngacur.  PcrunAa  valct  ad  tonfiUarum  &  uva:  mflammationes,  8£  ailr 
ginas,  it6m^  adaures  puniiemas  cumroiaceo  [Galcno  concoquit  duros  &  crudos  tumorcs  oranes 
catapIaAMtis  indiia]  necnon  8c  ad  lerpennum  morfus  cum  trito  fale  adhibita :  pari  vero  cene 
^M^fm»    admifta  fcabros  ungu«  detrahtt  [8c  impctigines  Ga/.]  vulva:  rubercula  '  fcdifquc  duritiasdiieBCit. 

Cunifarina  hordcacca  urinique  pucri  dccofta  ftrunus  circumqujq,  riuiiplt.  Cum  fialphure,  Pineo 
conacc,  aucfurftiribus  illita  quje  lcrpont  ulccra  cohibct.  Manna:  Thuns  ac  ccrato  pcrmixca  finuo- 
ia  uicera  a^giutinac.  Pedum  fediive  rhagadibus  comaKxl^  illmicu^  uicera  replcc  &  cum  mello 
fnr^at.  Qtua&cumwra  pafla  ac  mdkcaitwncabatii«itftMiii<i]|Bkwteinaigyiat  S^ddiqnai 
.  iitt  flBdcnafaas  empfaftiai  onliBir  adniftwir.     •  . 

.  .  .      .  •  •    Cal©. 


Digitized  by  Google 


Xib.  XXV.     'De  Arboribus  qnamm  frdlus  a  JJorib.  fejuncli.  14.03 


Calefadooain  nin  habecPixarida.  moliu^pus  nuivct«  tuborcub  pMi6f%  dikuck«  nkenfCfle^ 
ac  udliter  vubierariis  me&amemis  admifoetur. 

P.x  liquida  jumentorum  &  pccudum  ulcera  fcibicma,  illira  fanat.  Noftrares  cerrc  ovium  &  ju- 
mencoram  ulceribus  &  vulncnbus  Pjcem  liquidam  illmsre  Iblent  j  verum  ad  ea  potiflimum  u>ncra 
muicarum  injurtas  cuenda  quae  locis  crudis  &  ulcenbus,  ubicunq,  cutis  deteritur  &  caro  denudacur 
perpeni&  iofikiqtci  admodnm  moleftac  efle  folcoc,  ovi[queUudepoficii  vecraicukinim  caBerram  i» 
generare. 

Norwegici  Piccm  liqiiiilini  Abicgnam  cum  ccrcvifT.i  niixr.im  in  febribus  nulignis  m.igno  fucceffu 
bibunt ;  bs  etum  Pixarida  podagrz  prxicntaneum  habccur  rcmediuro.  .  Th.  Baniic4in.  Adt,  Med. 
Aii.i6ri.  ObC  t}i.  *  .      •  /- 

FldnmHi^er&mulcumAbiei»  vaberiDwperia^^  In  afieaibas  SoorfaociGii 

inediGHneiita^  AoeprKparata  viUioeldrimariClaaderoifeBeu^  Ha> 

Okum  Tcmplinura  dtftum  fic  ex  conis  viridibus  Piccadn  per  dcfceniiun  igne  lcni  deftjjlat. 
OlMimlioc  cum  olei  Roliceifircibus  duabos  mixcumlolameneft&i  omnibus  vumeribus,  Drxdpu^ 
ctpkii  cum  fradum  offis;  imwtinnrm  quinetiam  £uiat«  nmifeas  ooofiuiiit  WaeaeiniE  IvSL  Met 
HelTetp.29S.  Tnnim&IXfiyfir  .  . 

Vertim  prarcipuus  picis  ulus,  inqoem  ingcns  cjus  copia  quocinnii  abfirmitur,  eft  ad  naves  pican- 
das  earumqucnmas&ccommiilurasomnes  obcurand.as  &c  communicndas  nequa  le  miinuare  poiik 
aqnamarina. 

Gneriiin  Rduuiiquida  quadruplex.  Tcrcbmthinz  nomine  dida  Officinis  iMftris  in  ufiiscft. 
r.  Primft,  TtrMnt&ki  Cjfris,  Cjfnu  Tnrftntitit,  (\\uc  genuiltt  TerelMnclll  oilioril  ieclii^mM  fia 

Ketuia  eft,  tjuam  m  capite  dc  Tercbmcho  dcfcnplunus,  Terthmtbma  i  Chio  tn  taHtm  nThvrt. 

%.  Secundu,  Jerthmtbma  Vtmta,  IDcnicc  Curprntinc,  qux  Laricis  artwris  ad  mcdullam  tere- 
bracE  latex  elK 

9.  Tcrti6,  Tvthaithm»  Jbffmmmmlit.  Jbm^pUge^  CMrpfllriWf,  niMgt»  tabeiculis  Abietuai 
novdlaram  ooUigitur.  Vide  cspi>  de  Aoiete  (braiinii.  Kik  i  niAis  l^nhinuiKue  Venettc  vi^ 

fertur  nec  immerito,  ccrt^  triplo  pluris  venir  h\  quibus  ^  Veneta  feu  Larigru  diflfert  Caijp.  Ho^ 
mannus  oosdocec  i.  Ahitgnf  k>ng^  pcUucidior  cft  Langni ;  Idco  quidam  (aic  Macriiioius)  Larig* 
nara  oobMOm  8c  ed  ulumam  clamacem  pei  dudam  vendunt  pro  A^iegna.  z.  Ahitgns  ribn  cam 
lenta  eft  6e  concumax,  fed  futMco  abrun^piiur  fi  du^imiailib  aMoUatur.  }.  eft  odoratior 

non  Larigni  tantuni  (ed  ip(a  etiam  veii  TaeliiiuiMhA  Eft  annm  oibr  Xharib  4.  Abitntt 
eft  amariar>  Cc  qnodaimiiodo  fefetc  fipoicm  cortiGis  MaU  Gtaiit.  5.  Ploft  annnm  indpic 
velcere.  ^ 

4.  Quart6>  Ttrthintbma  ccmmimu  fea  vidgaris.  €immpn  €iu:sa|^iw.  Hcc  mfams  liqBida  K 
cnflior  eft  rdiquts»  nec  peilucida,  albicanv  auSftwnr  fere  Olci  mgore  nonnilifl  denfiri ;  Ibnc 
Pintis  mointame  leu  (ylveftris  C.  B.  liquorem  eSe  exifttmo ;  (iquidem  4  Idf affilia  ad  nos  deftttnrs 
ipfc  auccm  obfcr\'avi  non  procul  ab  C<  urbe  montes  hoc  gcnus  .irboruni  lylvis  vcftitos,  carumq, 
pIurifTus  dccilo  non  longe  a  radicc  cornce  vuliicr.ua5  uc  relinim  tunderent,  eiq,  cxapiendse  fidilia 
truncis  appenla  aut  fubjctila. 

Tbtu  vdgmrt  Officin.  noftramm>  CmmMHfnmilittCtllfir,  02  l^amfin  Pineam  refinam  efie 
affirmac  Parkinfonus  in  cerram  defluentem  8e  brevi  indurefcetitem ;  cui  8e  nos  fictle  a(!eiKimur« 
qoia  ab  eodcm  loco      nosadfcrtur,  ncc  aliac  fint  in  vlcini.i  .irborcs  redmfcra:. 

Tictm  BurrimJicam  nollraDbus  didam,  ^UtgUntm,  8{  ^S&UCgOnp  l^ittl,  idem  Parkinlbaus 

Pioex  arlK)ris  Rclinam  cilc  exiftiiBai;^  c&n  pSiib  efiUc  liqiMam,  temporo  indttcfeeManb  nt 
tandem  &iabiils  leddanir:  quod  an  verom  fic  nafelo»  necdum  enim  certi  qeioqaam  de  en 

comperi. , 

Siupicatur  D.  Tancrtdm  Rthinfon,  Thus  vulgare  Officinarura  non  (blum  c  Pinu,  ioA  Pi^ei, 
aliifque  arboribus  relinifcris  ciHuerein  terram,  6c  faxa,  ibic^  in  micas  indurelccre  parce  nugis  oie> 
osi  erapanta ;  unde  candida  illa  g^mina  cura  refinis  («penumax)  mixta,  &:  .1  l^linio  annocata  incer 
liereamrum  traudes.  Olibanumpretiofius,  &rarius,  nocieiturfit  Arabicum.  Tbusvulgarc  Euro- 
pKom.  AcramenCDm  illodfidiginolum  noATatibusXan)p4lUuil  didum,  nil  alindeft  quam  fuJigo 
rcfinx  vcl  picis  conCTcmatar ;  propcerquod  OfficinAs  xdihcant  fumum  cum  non  emittcntcs,  omn 
ad  atramentum  fcripcorium  in  uiu  o-aCj  6c  ad  Goloraodum.  AdultcratUf  bxnKom,  halincarunwfc 
faligiQfl.  Vid.PUa]ibb||.capb6k 


Caf.  UL 

C'cAm>,  Ki/^«{  v*g^  7»  tSnen»  urriiiJiif  jifjcti.  t  «a^  W  «iita  faHm  qodd  bali  ^'^'''n^tm 
uraru: ci:c.  Pnus Ecymon  minon  Cedip  ma^ convemt,  pollaim maiari :  bcc &• 
dk  atdu  ob  refinam  Cedriam  di^am. 
.  OsdllllOmine  duxdiverfbmm  generum  arborcs  donantur :  alcera  haccfftra  eft  folio  (pinolb  fiu 
wmigente  Oxvcjdiu^  iniJc  liii.x^  qui-  rcvcra  nihil  aliud  cft  quamjuniperi  ipccies major :  Notan* 
oam  aatem,  Lignum  quod  ad  oos  ex  America  defertur  Cairan  appellatianei  JuniaedlaiinQam  ibl 
naCwadscaadiGeordlb  fc  ptMein  lyiin  ofle:  ita 


14.04-  HlSTORlA     PlANTARUM.  .' 

Diticrt  auccm  Ccdrus  a  Larice  (cui  alias  limillinu  cft)  trunco  majoic,  tohis  perpenitSj  cojm 
plus  nuintuplo  majoribus.  _ 

Arborem  hanc  eile  Cedrum  libani/  in  Sacfis  licem  catnopere  oekbratun^  eufus  unis  «rat  tA  ten- 
plum  Salomonb  ardificandum,  minim^  dubtum  eft. 

*  Cidms  cm^ertfoln*  L*ruu  C  B.  mapa,  Jivt  Ltbani  cmifera  J.  B>  nugMS  timftra  Ltkani  Park.  • 

Afbor  ed  perpetuo  vtrois,  robuftis  nmisbndiiata,  orgyias  aliquoc  crafla,  adiainmafn  ^etum' 
noftratium  proccritatem  afluigcns;  quanto  autem  majores  acci^cvcrint  rami,  quorum  ponderc  gra- 
vacus  caudex  (e  mclinat,  taotum  de  arbons  rc^tudine  decedit.   Rami  (  ut  &  com,  magni,  rocun- 
di.)  (urfum  (peftant,  loq^  tam  pukfarooidine  diipolui,  ac  I1  artificis  manus  tt&da»  «quatafq,  ap. 
po(ui(Iet :  (ic  uc  eminus  etiam  ciranatoi  «qvdiKr  A^ofaonun  orbis c^ff^ ^'V^**^*  ^  9^ 
antequam  cominus  conceniplcns,  facil^  intcr  fuutc  afiwQtie  tcfiniRns  aiwKCS  ailciiiiieii  notes  licec  t 
crtcruqm  niagna  huic  cum  Lanca  limiUrudo,  potlffimum  in  folioHs,  qux  parva,  angufh,  confcrta, 
inexerto  fiilcello  fulco  clavjs  muTci  tcrreftris  longitudine  &  cralUoe  limili,  quae  (  ut  ait  Bellonius) 
abuno  (urculoexorla,  40  vet  $0  (imul,  (cric  quadam  in  oi  dinem  diipoHta,  (iirculum  radiantia  pi- 
aoris  penicillum  referre  videncur,  odorata,  fiibadda  &  cum  ie?i  amarimdlne  adftrioflencia.  Sola 
inter  arbores,  dempta  Abiete,  conos  !n  ooe&m  tendemes  mittic;  hosfic  defcribit  J.  BaQhinns.  Qni- 
tuor  poUicibus  alciorej,  odonosin  ambitu  circa  balin  colligunc  (quos  niniirum  il!e  habuit)  paul.t- 
tim  in  obtuium  tivlMnem  iaftiguu.  (quamis  compa^  (eicundam  cirater  iatis,  unciam  alcisj  mcdio- 
criter  crdBs»  nifist  por  enremaextanda  piantSj  aJla  diui  finum  ici  inbemite»  uc  quoc  (inc  eahim 
circumcirca  aniuiia,  to^em  201^$  Dfaecudi  videaiitur :  inferior  amem  iMitiifcniBCh  ex  his  (qua- 
mis  pars  lambdoides  mucrone  (up  halne  dbialdtar,  jugo  elato  me^nsipeicacrente,  tnvalles  latera- 
lcs  dcclivi,  totidem  confimihbus  cx  adverfo  vallecuhs  refpondcntibos,  «Bt  tondem  rcciplunt  nuca- 
,  Jas,  pomaceis  aut  pyraoe»  granis  duplo  tripl6ve  niajores,  forma  non  abumilr,  rutilantc  quadam  re- 
' fiiUydiuafed  fiagui* vebeflMmec  odorata^evid&iteracri &r6bs;  quanim  unicuiq. luidalis,  triquetra* 
Knuifque  membrana  affigicar,  papiiioaii  4lMncgicgiftfefoau!i  iciq^idem  uc  oux  memlM^anae  unt 
^uamz  majori  averlb  tncubicu  refpondeanc.  Oettnbn  pedioolusoeid  yalidDS  exifKt,  tmcialis  &  (ex- 
Cantall*longitudinis,  cialTitudinc  fci^.extrcmi  articuli  minimi  digiti,  obliquus  aut  incurvus,  cortioe 
nuBoib,  &  (quamulis  cxiguis  (  ut  in  Pinaliro  )  fubindc  loricatus,  tam  firnuter  ramo  adhzrens,  ut  <K> 
vott  iKm  poflit  nifi  aTuria  arbocit  partc.   Coni  porro  htantes  fe  pandunt,  ac  paulatim  dtffii  ron. 
'  *  bos  ac  pluviis  decidunc,  reb^  in  ramo  pediculo  (eu  (lylo  medio*  cui  ^oamx  adnalcuncur,  firmo 
&  rereti,  quod  &  m  Abicte  fbemina  ob^enrarimus.  PmicuIus  aucem  fquanus  non  prius  exuit  quam 
ctijos  .iiinaj  excclTcrit. 

Ramus  quem  lubuic  J.  B.inhinus  poUicc  cralhor,  cortice  eratcraflb,  rugoibj  foris  fuico,  intusruf- 

*  (o,  materie  dura,  alba,  in  ramulos  (atis  crebros  divila. 

•  IJgnum  colore  erat  undequaq,  ruffo,  (qualem  in  Pyri  ligno  (ubmde  confpicimus)  pc<ftinibus  re- 
ais  hflllc,  lolKium  fatts,  media  tameii  intertibras  fpatia  inania,  ut  lignum  Qucrnuni,  oftcndens, 
nuUam  cancnr,  nullam  ccrcdmcni  (cnticns. 

Thcophi  aftus  cani  Cedri  trunco  crailicudinem  attribuic^  uc  eam  ulnx  honiinum  quatuor  veietiam 
plures  nequeanc  ampleai.  Mekhior  IvJ^  apud  J.  Bauhiaiim  Gedm  aMOtit  Libani  cam  cnffis  fnifle 
aic,  ut  (ex  vel  (eptem  hotnines  vix  poflenc  ampleai  cnincos. 

Dodonxus  corttcem  inferioris  parcis  tnmci,  qu*  a  Wrra  ad  primos  porrigitur  ramos,  arperiorera 
cdc  icnbic;  icliquuinvero  Ixvem  ac  glabrum,  inter  ramosconfpicuum. 

Duas  pro(crc  relinjs,  qucmadmodum  5c  Abies,  alteram  in  tubcrculis  albam,  nihll  proiius  atnam^ 
.  kncam,  nec  gravis  odons:  alceram  (ia  fponte  ex(iuianceni,  qux  com  retorrida  (it,  luribu}  admoca» 

fraga  redola,  odor.it iq|iie  gnftatu  perdpicuo  fcd  kk  peiciaacitcr  dentibas  inhatte^  uc  nannifi  cnm 

difficultacc  auferatur. 

In  montc  Libani,  ubi  (ponte  oritur  tantum  14  fupputavit  Rauwolfius ;  ncc  plures  Melchm  Ltjj^ 
prxdidiis:  IkUoniusciixitcr     :  qui&  in  Amano&Tauromoaabas  (c  Cedri/s  vidi(Ierefert.  ' 
Ad  Ccdrus  Libani  Recencioribus  dida  yetenbus  cognica  fuertc  noh  levis  tSt  controverfia.  Hinc 

cnim,  Thcophr.iflo,  Plinio_,  G.ilcno,  Diofcoride  auAoribus,  Cedins  ctiam  major,  baccas,  Cedridas 
thftas,  fc-t,  noii  Cuuo^;  ;iioiiiLic  CcJ.ub  inontis  Libani  cllcnon  potell,  qux  tomfera  cft.  Ex  al- 
tcra  autcm  paitc,  iii.if;nitut!o  ind^^nis  quam  Plinius  &  Thcoplii  .iftus  C/xIro  roa|ori  attribuunt  Oxy- 
cedro,  { qua:  reveia  nihil  ahudett  quam  Jumpcri  (pccies)  nulio  modo  convemt:  uti  necnomen 
Cedrclates,  qtx>d  qoidam,  attnreTlimo,  C>edro  majon  attribuunt.  At  neque,  (i  Bellonio  credimtts, 
•  Cedrus  niirri:  m  Svii  i  i  cpcritur,  ubi  Thcophraflus  mirx  magnitudinis  Ccdros  nafci  fcnbit. 

CcLiios  autcm  l.ibaai  Lariccs  non  clle,  ut  Guilandinus  &  alii  voluere,  inde  conftat,  quod  Laria 
foha  decidant,  Cedi  us  ma^na  pcrpctuo  vircat :  Rami  Laricis  deorfiutt  depeildeailt^  Gedri  mi^glMB 
iiu-(iim  Ipedcnt;  tandem  quud  Larix  m  Syru  noarepeoatur. 

Magnam  tamen  fimiUcudinem  cum  Larice  obbnere  Cedrom  iion  eft  difficendaro,  ut  Rierit&  oon- 
l^eres  cenfeantur  arborcs. 

Ce<Iriam  antiqaorum  Ccdri  lachrj-mam  fi:u  rcfinam  cflc,  nonPicem,  uc  nonnulli  voluiit  probat 
■*^"^-  •  Bolvus  i  Stapcl.  qucrn  confulc. 

SfccS!?^»»!    Bclloiiius  hb.  de  arh.  conif.  iion  Cedrum  tantum  Ccdriam  fundcrCj  ied  eoam  Finum,  Piceam, 
'I^nccm,Juniperum,Cupreftumjquanimomniumre(uiasdefiiliaoit]mcorpom(m 
hac  dc  caufa  Marthiolus  non  iiumerico  reprehendit.  * 
y$ret.  Cedrix  autcm  hx  faculutcs  a  Veteribus  tnbuuncur,  Defunfta  corpora  incoirupta  xvis  fcrvat,  vi- 

vcntia  corrumpit,  inir.i  diflcreutii,  ctim  vicam  aufcrac  (pirancibus  defundlis  pro  vita  eft.  Veftes 
guo(b  U  peUes  cornunpit^  &  aninialia  necat.  Galenus  7.  Simpl.  (epticam  efle  cradit,  ob  calidita- 
tero  aan  Mftagriar  tenaitate  conianifam.  Qoinmode  eft  adf  ocntoia  medicaincny,  ut  qua  illiai 

Tifam 


Digilized  by  Google 


LitxXXV.    ^  t^rhrthHi  f»anmJh0M kpnhyfejmBL  14.05 

Viium  acuACj  & albiisiinei ac  cicatriccs  deleat;  cum  aceto  vero inftillau  vermes  .juruiin  njc.ir^ck.  cuia  " 
Hyffip  dcooiko  infufa  (bmtus  ac  fibila  fedat.  At  Plmius,  timuerim  (inquit)  vel  gi  aviuti  auc  vermi» 
kv  ttrinminftiilare  Col>  (epucam  vim  fuperi^s  tadaoi.  ]  In  cava  dencuun  mdiu  dcntem  iraanr, 
flc  ddottm  fedat :  idem  fadc  etiam  fi  cnm  aceto  colhiatur.  PKnius  deoces  quoq,  eo  coUoere  diwi- 
erit.  In  an^inis  illinitur,  &  tnnnilarum  innammationibus  opitulatur.  Hoc  eriaai,  Becpriter  la- 
tionem,  improb.tt  Plinius.  Phthiriafes  co  inungerenon  dubitdnt  iilem,  Sccoiicra  porrigifles,  Cc- 
raftc  (erpcnns  morfibus,  cum  f.!ic  impulit.i  auxili.irur,  &  contr.i  niai  iiii  Leporis  veneniun  i)i|^||ir Ja 
niflo.  Prodeit  Sc  Elcphantiaii  laborancibus  li  oUitucur.  Purcrac  qucK^  ukqrain  PuliQOiw  oaBiie 
unati  Cyachi  menfiira  Ibrbeatur.  Mirum  hoc  non  reprehendere  Plinian.'  'IVermes  ■tcAf^maae 
perdit  pcr  clyfterem  infudm-.  Uicera  fordi(k  &  crcrefibcncias  in  els  autorcs  quklim  inuiv^unt  eo. 
Fit  &  oleum  cx  co,  quoJ  PiiTclium  vocant,  vehementioris  ad  cadcm  otnnia  ti&ii.  Pnvatim  vcfd 
C^adropedum,  &  canum  ac  bo  im  Icabicn^  curat,  RiciiiM  edain  in  tis^peniiii^  flc  uioeratiotietiqMe 
•StOolaraiplorumobonunturatH  cicatriccMijwrducic.  ' 

-  Es  Oedm  okom  lufci  Icribic  Vitruvms  quo  libri  alizve  res  pamnaK  a  tineis  8c  cuisnoiiiadait*  • 
tnr.  Ad  qpodpcftincwndcturiUud  Pariiij  Sac^ra  primi 

■  Et  eidn  ifM  UaitiU, 

Itcmiliud  Ovldii  Trift.  I. 

Ntc  titulus  mtnWf  nec  ccdro  charia  nstelnr. 

Ego  potiiis  colorcm  aiiquero  cedri  oleo  temperatum  pocum  intelligete  into  ob  TQ^bum  mtmi 
•ddiinm:  iwc  dm  ftmfJic^  quodprapeinodimdes^^ 


Cap.  1Y. 
Dt  L»ke. 

LAricis  nomen  \  Gerni.mico  anciq.in  Lanh  vel  Lanch  Axciwm  clTe  verihmilc  cft.  Apad  Cx- 
(arem  vocesGermanica:  in  :ch  r.;raii:i.u.v,  nblcrvantc  C.  1  [ofm.iiino,  mutantui'  in  ix.  La- 
ricemaucem  TheophnUlo  &  vc:c  ibus  Grxas  mcognicam  tuillc  cmn  ficUoriio  pucamus^mii 
aiconiTin^  locis GrsDcixper  qux  rranliic  L.iricem  non  apparcrc.  I.arix  areliquis  coniicns  Sc rednm* 
ri5  arbonSuv  abundd  diflmginnir  qubd  fblio  (icdeciduo.  Vcruin  Ac  tcmpore^uo  folia  dccidunt  non 
tonfenciunc  Botanici.  Macthiolus  folianon  deaderc  h\ciiic,lcd  nuvo  vcre  ciim  recentia  propcllunc 
vctera  .iffirniac.  Macctiiolo  (utfragacur  auclor  «|<»irfrf7«T©-  J.  B.uihinus,  qui  non  Autumno  Ica  V  cic 
^iiiadeadua  ie  obfervailc  lcnbit.  Aiii*^  oontra  foiu  Aucumno  deciderc  &  arl>orem  hyemo  nudain 
«Abl^biint;  prxreliquis  CHofmannu;.  Quidautem?  inquit,ni(i  omnes  qoihoitum  medioumfie- 
quencavimus  ca:ci  nmuis  (ingulis  Aucumnis  folia  decidunt.  Ego  J.  Bauhinr»  v.r  ci  nofo  &c  vcraci  po- 
lius  aiiientior.  Oblervenc  &c  iicem  hanc  decermincnc  quibu»  arDorum  liarum  copu  cilj&  inipicieodi 


J.B. 

Caudice  reiVo  ac  procero  Abicti  .Tqu.ili5  cft :  cnrncc  craflb,  fcabro,  fufc6que  [  J.  Bodaco  cortcx 
infenorc  partc  qiuc  ranus  fubelt  crairuA,  alper,  undiq,  in  rima$dehilcic,pr«cilusiiueriiis  ruberecon» 
ijncinir,  reliqua  partekem^  glaber,  nonnihil  foris  maibicans.]  Rami  circa  lli^m  velut  per  na- 
dus  ooUocantor.  lon^  gracues»  deorfum  dcpcndentes.  Felia  lenicer  odoranu  nmos  confufo  ordine 
ambientia,  itnbercausnmbilicatis  dnodecim.viginti,  aut  criginca  iimul  pei^li  !nmoremcon)un<5la 
prodeunc,  tcncra,  perangulta,  craflirudmc  porcm.^s  fetas  arqaaraia,  unculia  &  longiora,  viridancu, 
f  Scapelio  breviora,  tenuiora,  molliora  quam  Pini,  haud  aculeau  led  recula,  advencante  hj^eme  pal- 
Sda  ciioda,  (  quod  8c  nos  obfervavimus )  ad  llipicis  radicem  decidunt]  non  ance  Hyeme  docide»  i 
tiaqoimabc  mtdo  veris faccedant.  Non  k|air untverfa  limul;  led  iingula  pauluim  xeoedune, 
atiis  tnterim  lucoeflu  ab  iifdem  tHbemJis  pradenndbas  dilaplorum  vioem  occupantibus,  id  ut  non 
deHuxiire  foLa,  feJ  nov.r  juvcntulis  habitinn  induifTe  videancur.  [Ac  Stapclius  aliiquc  iu;Jam  hye- 
mem  traniigerc  Lariccm  a^rmanC.3  FftfaJi  Ra  potius  conorum  rudimenta  Scapelio  rocunda,  e  ccner- 
limortnn  ramulorum  fiimmitatibas  erumpunt,  arbor^mq,  nUnun  in  modum  ooadeouan^  qu6d  in 
pnrparam  ardeater  nibeicentia,  oomantiliufqtte  ibiiolis  miro  natorK  artificioamiexa«  viaBorumoca» 
IDS  non  panim  recreant,  liintque  odoraciflima.  Cani  pertuiacicer  ramis  hzrenc  brevi,  oomono,  crai^ 
Aicnlo  peJiculo,  nutabundi,  nucis  Cupreflini  magniudine,  leJ  paulb  longiores,  fquamulis  conip.idi 
iatioCniiis  compreffis,  obculis,  tenuibus  [^exrubro^  ut  inquic  Cluiius,  purpuraicerues,  nimirumdum 
teiliediianc»&ixmdummacnrucrunc]  quidttmnonfliAcreoences  func  ex  iildem  nibercuhsdquibus 
ftijjaprodeimt,  petiolo  furiiim  reflexo  nitentes,  ut  mucronc  coeluni  ipedeot:  iiiofque  intcrcedunt 
jqnamabc  foliaccs,  tenellx  in  ftylum  acuciorem  delinentcs  qux  fingalx  conttnent  (emina  pnrva, 
alac.a,  i;cmina,  m^nituduie  lcininis  Cuprciri,  horis  cincncco  corncc,  mtus  aucem  canJiJo  nucleo 
-c»Ql^antcSj  iapore  dula  &  Pineam  nucera  reterence.  Matcnes  Hrma  latis  fic  ibiida,  in  reiiituai 
Ait>futva,  criipantibus  laturatien  ooloiis  callis,  peAinibBs  nBS»,  odoraca,  jQanmMlben^odeceai 
■quoq,  iucuodDm  naribus  alptRtns. 

In  Alpibus  Rhsticis  8c  Valleliacis  abunde  provcniL  Nos  in  Alpibus  Sciriacis  6c  Coruuhiaas  co-  LaMti- 
pofim  ohiecvavtmas,  cum  IHenna  Venetias  iteriafieiemus.  In Vianneufi lahiiit  tam  aiiiiinonci- 

bus. 


Digitized  by  Google 


HlSTORIA  FlANTARUM. 


bus  Alpibus  vicmis,  exceptis  funitnis  alv.iiui.ii  c  I^iricctn  (cribit  Cluiius.  Plinius,  Virruviura,uc 
videcur  fccunB,  Lariccm  nec  ardcre,  ncc  cai  bonem  f.iccre,  nec  alio  moi\o  ignts  vi  confumi  quiqi 
kpidcs  fcribk.  Hoc  camen  ialfuin  efle  eKpenentia  conitac,  nani  apud  VaJjefianos  qutbulHMn  in 
kxis,  non  afia  Ugna  tn  dbm  fed  adhibenoir,  ac  aliadM  edam  in  AJ^s  ad  (emrias  fe&iat  cv- 
IxMm  ex  ea  fiimt. 

licc  veriusen,  quod  lunc  perpecuo  vireredicic,  cuin  iiocanicorum  oinnium  con(eniu  ibUoficde. 
ciduo :  poteft  tamcn  hac  in  partc  defendiPIiinui;  dm  Larix  (cefte  J.  BiofaiiiOi )  non  amd  fiilia 
«ffMifjirj  quiim  Vere  nova  producat. 

Emi^  infiiper  Plinkis  I^rioem  nullo  Bore  exhilarari,  nec  natalcs  pomorum  recurfiisannaos  ver- 

ficolore  nuncio  promittcrc  affirm.m^,  cum,  obfcrvamc  Ca:(alpino,  florcs  ineunte  Vere  ciTicrg.iiit  in 
cacuminibuSj  in  purpura  valJ.-  ii;!>2rucs,  odoratiquc:  Qiiod  i\  hi  nihil  ahud  func  quam  conoruni 
mdifnenca,  non immcrito  Pliniui  .irborcm  florifcr.ini  ciTo  negavit.  Eeo  autcm  in  hoc  gcnere  non 
ninus  quam  in  aliis  coni&ds  dari  ilorcs  a  fruclibus  non  cvitum  diiundos,  fed  eciam  <ii^nnitot 


At  ver6  quomodn  Pliniiim  1  Jiricis  moiWn  eflc  ut  Tarda  fiat  fcribcntcm  excufcin  non  video  :  ia 
Ittnc  autem  errorem  inddit  quod  Theophrafti,  i.C-  Pinum,  prol  jncc  habuc;it,  &c  cunda 

Llrid  trilMierit  qux  de  Pinu  Theophraftus  lcripnt,  cujus  proprius  morbus  eft  ut  Tarda  fiat- 
tfi».  Luix  (aoAorePJinioJ  gu^m  ^cea  materid  pradUmior  looc^,  incorntpca\is,emoiicomunuoei 

Flont  exea  (refiBrente  Clmb^  ▼Inetonim  pedameota,  %  palt  drca  Neapolin  &  fupra  Badenfes 
rAuftriae]  tnermas,ut  qui  corruptiorii  minusfitobnoxia:  item  longiffimi  c,in.ile5,  reftis  fupjxjnen- 
oi  Sc  aptandi  ad  pluviam  Sc  imbres  cx  iis  decidenccs  exciptcndam :  lunt  cnini  ad  lios  ulus  commo- 
diflimi ;  nam  cum  firmi  &  Jiolida  materij  conftent,  diutifltm^  Solis  ardoribus,  Sc  alib  aeris  injuriis 
refiftere  po&n^  nec  fiaduntttr  auc  vitium  contrahunc,  eiquc  de  caufa  non  Picis  auc  alterius  indu' 
£6ooe  e^eut.  ^niAaranim  pcmdera  firmiflbn^  8e  diutifflmi  fhftinet,  idquc  Baptifta  Albertos  ad- 
not£fle  Icribit,  cum  alibi  tum  apud  Ven«tia?  cx  vcruflis  openbus. 
fff*f  Folu  e|us  &  cortices  adftridonam  facultatem  obtincnt :  lignum  magm  fien  advcrsus  elcphan- 

dafia  fcribit  Stumpfifts.  Simlerus  contra  lepram. 

CoUigiturex  hac  aibore  lefina  liquida,  candicanti  melli,  vcJuti  Atctco  aut  HilpAniGO,  colorc  &c 
confifleiitii  fenilis,  qux  tamen  non  iponte  effluit,  (ed  ex  anoris  tranoo  ematiat  craftb  obbng6que 
terebro  ad  cor  ufq,  excavato;  manantem  inde  Refinam  va(culis  qiiilv.ifaiii  t  Piceo  corticc  paraos 
cxcipiunr.  Relina  hxc  Lanx  diatur,  in  officinis  Teretmsbma  appcllacur,  cjulquc  loco  divcndtmr. 
CWd  novum  non  e(}.  Nam  &  (ua  atate  Galeniis  rhopopolas  Lanccm  Terebuithinx  loco  vendi- 
diSe  tefei^  Vide  fiod.  i  Stapel  oonuiient  inTJwophraft.  Iiift.  liU  }.  cap.io.  ubic^GalenocAeadtc 
«Of  cfcra  errorem  hme  flB  mbftiaiere: 

Blrkinfbnus  &  C  Hofmannus  Rcfinam  Ijriccam  cfle  quani  Officinx  noflrx  Tcrebimhinam  Ve- 
netam  vocant  affirrmnt;  &  C.  Ikuhinus  hanc  non  tanciiin  pro  Tercbinthina  in  ufum  recepcam 
efle,  venim  etiam  fblo  TerebindiiMeoo^menca  cugmtam  ait:  necdefiiiu  (inqiiic)  qoi  incotom 
Laricis  reflnam  efle  volunt  quam  pro  Terelnnthina  OfficiiUe  habenc. 
*HSIIir.N(.     Ea  (inquit  Jacob.  '  Wagncrus)  odore,  guftn  ac  ftcolcate  eft  pneftantHSma.  Extemuscjusufus 
tur^L  Hetve.  in  fcabic,  pfora,  tinea,  inremus  ad  ardorcm  mitigandum  in  ulccrc  vcfiac,  ncphntide,  purulenra  rui- 
^96,  '^'one  ad  renes  deccrgendos.   Dilutum  quoq,  ex  Lariccx  5 ).  cum  vicello  ovi  &  aq.  Cardui  bcne- 
^iSdegmpi  pur«at,  incbriat  poca^  quod  Rhartis  lignatonbus  famillare. 
.  Fro  maTerebinthiiix  vide refin.  Pini  &  Abicds:  & cap^  dePina Sativi&de  Terebiotfaa 


Caf.  V. 

Uprcfliis  Grscis  KuWuamSrfwaiW«Mdbi»W!rd!fH(#MW  ifkaM  Ot 
habet  ^uEbor  TttmiiiSr  1. 1  r.  c.  ^ . 


Cnpreffi  aucem  nocx  funt,  pi^eter  communes  hiuc  genen  fmftus  i  davatis  lifl|no&  tidie- 
Iiannontam in fdm»mfjabimam coapam coavofiB:  fiJioIa biem acna In Iqnainas de- 


C 

ribus  pcr 
generantia. 

t.  Cufnffm  J.  B.  C  B.  Paik.,fitnt0  &  Jjh^  Ger.  CjX  CVRcttCfCC 

Proccro,  rcdo,  crafsoque  caudice  furgit;  oortice  fer^  ^dtceo,  materie  firma,  fblida,  o^Jorata: 
fupra  medium  in  ramos  abit,  metam  concurfu  fiio  effigiantes,  undeOvid.  10.  Mctamorph.  mttof 
mittta  CnfnJJiu.  Folia  Ccdri  remfitaut  Sabina:  imbricaam  ooniwn  pcipetuo  virentia  [mJunt 
wenj^tt  left^  Cgfalpmus )  in  nuper  nafcentibus  foliola  brcvia,  acura,  qux  inaduldsdt^gnienmtin 
DrerHBmas  vdut  fguamas  totos  fiirculos  conveftiences.]  Galbuli  Juglandis  nuci  puhrinaco  corticb 
tz&x  iqualcs,  confragofi,  rimas  agunt,  in  clavata  tubera  dchtfcentcs,  intcr  qiurum  commifIi:ras  f©- 
mina  condnentur  nifn,  fublonga,  altera  partc  rotimda,  altera  acumituta.  fetmculmo  laciora,  me- 
dolli  donata.  Sapor  acerbus,  qni  potiflimum  in  ponio  clucet.  Lignum  palKdain  aut  nibefeetM^  aec 
ttriem  fentitj  nec  teredtnem,  ttrmam>  dnrum^  nndulis  noimihil  cnfpatum,  micis  faturatioiibas  nunc 
waffn  tranfversffque,  nunc  panrts  ponAorum  mftar  vanantibus.  Uii  odor  iuTis,  iapor  veid  vix  ul- 
lus  excellens,  prxterquam  in  corticc,  qui  cvidcnter  linguae  ofiic  aftriAkiaen  cum  a&ttnfe^  e6^ 
haud  mgraco  m  veten  quod  oceffit  tnginu  annos. 


Digitized  by  Google 


Uh  XXV.    2>g  Arborilm  f^&m  fn^tH  kfonb.  fejunSL       i  ^07 

O^Mfia»  Sn  CWta  infula  fponte  provenire  dtdoir,  nbi,  Plinio  tefte,  quocunq,  \ozo  terran  movc-  .  „^ 
rit  qxubiam,  nifi  feratur  ali.i  hrc  gi^tiirnr  protinuPi,  cmicat :  m.Vviineqae  [  non  .ipciro  iolo  & 
ipontej  in  Idxis  moncibus  &  quos  A.lboi  vocanc,  liimrailqae  jugis,  undc  nivcs  nunqu.im  abkinc 
Hnrimv  quo.l  mircmur, alil»  nonnifi  in  tepore  proveniens^SC  intricieni  magnopcrc  Killidiins.  Nunc 
Mnini,  tiadenie  Bellonio  Cuprdlbriun  Ijrlv»  ncqiuquMO  comperiesj  led  Igit&n  ouua,  ibi 
tGani  in  abropdffimis  lods,  aquas  eniroodic. 

TlieophraRus,  Plinius  6c  Rccentiorum  nonnulli  Cupreflum  fervida  loca  amare,  ncc  nifi  in  tc- 
pore  provcnu  e  aiunc  Alii,  ut  D.  Eveljma,  expcrientii  (ui  CuprclTain  frigus  nou  cxtimclccre,  ncc 
a  gelu  ecuKn  mcenfiffiHiobEai  auc  corrumpi  affimunt,  modd  abfint  venn  Orientaies,  it  nec  illis  in- 

Kmtibus  £icil«panri  aut  perdi  nili  Autumno  deranlani,  undei  tc  Piinio  ip(o  fatente,  In  ni^>^\-s 
veitidbos  dorat,  inma<fue  iUitfa  feramn.  Venim  contrarlnm  nos  «tocuit  fn  ifRma  il!.i  &  al ,>^i  • 
rima  Hyems  Anni  168;.  in  qu.i  gclu  poll  hominum  memori.ini  vehementillimuni  Sc  diuturriiun 
plerafque  CuprclJos  per  totam  Angham  creicentes  pcrdidit  &  vartavit:  nonniilla:  taincn  fcfocilEmis 
C|us  ituUdRiianjmoKrefifleaMsevaleront.  Quid  crgo  dicemDs  ?  Cu-^rdTum  frigon  moderato  re-  % 
fifter&aoarriox»  cedae !  an  cum  Bodaco  a  Stapel  CuprelTum  fngida  quiidemnaturi  fua  odifle,  qu6d- 

5[ne  ancobi  in  fiiinmis  montium  jugis  rcpcriatur,  (bli  coeliquc  propnetati  rribuenduni  elTe  ?  Ego 
ic  cenleo  CuprelTum  montes  &  loca  frigida  am.n  e,  lci^!  regiommi  calidiornmjpi||jpde  m  fngidiorjbus 
iponte  non  provenire.  At  vcru  cum  Brunue  pancru  litj  in  frigidis  regionibus,  ut  Anglia  noilra^  cul* 
tnram  fadlc  admirtit,  &  frigoiibai  ^nc^  in  proceram  arboran  adolelcic. 

tx  aunm  Evt^/mt  HoFtufanorum  noAraiiim  Tnleneai  illam  pnuun  improbat,  qui  Cuprellbrani 
ramos  vincdii  Sc  &f%drcumligant,  nt  tn  metar  tormiim  coerceantur ;  quomodo,  mquit,  aerem 
hber^  ad  ciu Jicem  .icccJac,  eiinique  circumflu.u  p;ohibenteb,  voruil.icionis  defecilu  plurcs  arbores 
interiinunt  quam  hyemum  noftrarum  rigorcs;  aun  propolici  liii^aoliusfic  fclidus  iioe  noxa  aui 
deajmenro  arborum  compoca  fieri  pofliisnc  candiRr»rwr.aQiminaiHfc>,  6c  ramos  in  cicaiim  ia  «uun 
ftnpam  detoadendoi. 

Atqoe  hac  occalnne  adnonUmus  cx  Plinio,  Cupreirum  in  quam  velis  formam  doctSc  detonderi 
pofle,  trahi  eci.im  in  pidiiras  opere hifloi uli,  vcnatus  clafsclquc  &  iinaginw-s  rerum  tenui  folio  bre- 
VJq,  &  vircnti  liiperveflientem,  ficriq,  cx  ca  lepos  tonillss  pulcherriinas  ad  hortorum  &  vindanorum 
.  anibulacra  liinicanda,  dininguenda  &  exornanda. 

Theopliraftum  aboa  lcnlmsnoftrii  icde  %ibit  ScalisBr  dba  Oupmfli  ioiiiflui  prxtenuia,  ejuBa 
2c  (infbracea  efle  lcribitj  neeexcullmdi  ManMolns  8c  Lacona  qoi  Veieres  temeiCKquutu  qui^ 
Oiram  iplam  conlulendi  laborem  fubirc  malucrunt. 

Cupreflum  aquas  cxiille  Veteres  teHaotur;  AftipulaCiir  MacthioluSj  qui  &  flumiru  &c  lacus  8c 
omnes  aquoibs  cradusaverlarilcribit,qaofic(jnquit)utin  ejulinodilixislataftatirainarelcat.  Emo- 
ri  etiam  dicitur  li  oopios^  noveUa  adaquetor.  Tbtofhr.  Thea{ihrafti  /ennnriam  (inquit  Scapelius> 
prob»  experienria ;  &  hortuli  noftri  damno  didici,  Cuprel&m  i  lemine  nacam  crebra  rigatione  pe- 
rire,  modici  Irdj,  pluvia  cciam  ccrraquc  humida  nimis  nocet.  At  Cato  CuprelTob  i.icas  irrigarc  ju- 
iiet  quoties  opus  ent;  conicntic  D.£velynuSj  veruraAipergilto  potius  levitcr  irrorandas,  quam  laigi 
Innndanda  monet,  cumq,  pauluni  liiccievcniicaqaam  parei  manu  aifundendam,  nan  ialev^M- 
swlo  tc  calente  Ibb  mebuspoficere  experieotia  eonftai^  qnicquid  noimulU  conitFadieni6  . 

Qipreffiis  Diri  lacra,  8c  ide6  fimebri  ligno  addomospoiita  :  cujus  moris  quz  ratio  fiieiil  vldenii 

apud  •Jo  Bodxum.  •  Comment, 

A  Vctenbus  in  marem  &  foeminam  diftinguitur,  quam  dilltn&ionem  Sc  D.  Evtljnm  admtttit.  im  X&w/Eh-. 
qux  nKc  i  dl  in  fafligum  caonikNa  fcemina  appeliatur:  qos  ^aisic  enra  fe  vamosmasdidmr'^ 
Plmio.  Theophrafto  lA  eft  quz  omnino  infaecuiida. 

Cnpreffl  materies  ad  dnrandum  perpccua,  undeeaex  qna  valvae  tempV  Ephefini  fiebantj  refit- 
rente  Theophrafto,  quatiior  aitaces  rcfervata  duravit :  quin  8c  valvx  Tcmpli  S.  Petri  in  Roma,  cx 
hoc  ligno  mSix  z  temporibiis  ConAantini  magm  Imperatoris  ad  Eugemum  guartum  Papam  per 
iexcencOB  pavlo  minus  ^;inos  lum  tantum  incorruptx  (ed  nitentes  8c  novis  iimiles  permanlerunc 
Infottnanmi  inluper  loculi  tn  ^Eflfpp*  in  quibus  cadavera  oondica  (  Mumias  vocanc^  recondi  Ib» 
fent  malri  ex  hac  materia  fii^  obiervantur;  quos  in  oyptis  illis  arcnolB  (epultos  aBqooc  annortim  ^ 
millia  incomiptos  jacuifle  verifimile  cft.  Ufiis  c|U4  cfh  hodic  ad  menfas  Sc  tabLl.is  &.  .ilvcolos  cx- 
tornandos,  necnon  ad  Organorum  muiicorum  tubos,  rehquaquc  infhumenta  muiica.  Sola  ecum 
h.rc  (autoreTheophrafto)  nitorcm  recipit,  ide6que  ex  hac  condere  opcrum  lautiofa.con(ueveca; 
Tanti  autem  fiebat  iuec  arbor  Antiquis  RomaniSj  ut  vulgo,  referente  Plinio.  Dotem  filiarum  plan- 
tariaappellarenc.  Cuprcfli  autem  materiesex  noc  maxinid  laudatur,  qu6d  ncc^  vetuftatem,  ncq, 
cariem  fenciac,  &  bonurn  fcmpcr  odoiem  fpirec. 

Quod  advires^  Cuprefli  ibha  cum  pailo  [  vinoMatth.  ]  &  modica  Mjrrrhapou  velicxfiuidx  &  Virei^. 
arimediftaikari  [inTOliuKariae  midioni  &  ltranguri.L-  M.icth.  ]  aoxyiaiiair.  Punk  vero  connife  8c 
cura  vtno  pocc  ad  laneuinis  reje<aioncni,  &  dylcntciiam,alri  fluxionem,orchopoa^m  &  luflim  cora« 
raodant  Sed  ScdecoOum  iplarum  idem  facit.  Molljunt  ctiam  duridas  contUMrcum  Ficu,  &  polypos 
nanum  faiijnr.  Removent  iccm  Itabros  unguci  aim  aceco  coda:  &  cum  Lupinis  tritx.  Compri- 
munc  fic  mteftinoi  um  hernias  impolicx.  (_  ^  (ic  foba  eadcm  faciunt]  putantur  etiam  culiccs  tiir 
gam  onm  ooma  fuffitx.  Atfoliarntaiinpofinvnbera  glutinanr,liipprimunr^6uigumem.  Cum 
aoeto  ancem  triu  capillos  tingunt.  Imponunmr  etiam  pcr  fc  &  cum  polema  «[nibus  Sacri^  Hep> 
peri  prolerpenti,  Carbunculis,  &  oculorum  inflammationibus.  In  cerautm  vero  ammixta  fi  impo^ 
uantur  roboranc  flomachum.  Dkfcor. 

Galcnus  omnibus  Cuprellt  paitibus  tnbuit  vim  reficcandi  abfq,  inngni  acrimonia.  Amantudo 
autcm  inligms  calidas  efVe  arguic ;  qux  &  lignum  k  tineis  intadum  pimat  Nefcio  an  verum  lic 
quod  (cribit  Bellonius  dc  Cupreflb,  ninurum  hoc  ^uliare  habere  inCreta  quod  ab  incolis  liicdla 
ex  celpice  tamen  regcrrmnet,  ut  ncpotes  ftolon^lquc  c  radicibus  czduz  iylvae  modo  procurentur^ 
qui  tandem  iti  ni.ixiinas  arborcs  cxcrcfcunt:  f iquidem  Cupreliiim  qoocuillh looo  odieaiian  propc 
radiccm  sium  liiculiun  r^^muucuram  iu^ioor^  Ad 


Digilized  by  Google 


1408 


HiSTORiA  Flantarum. 


faophubs,  R  folia  Cupreffi  nec  duriocat  nec  ceiiehon ;  torhro  Tino  cpnlperge  donec  m 

oorouscoeantj8c  applica  fuper  Scropliulas.  I>.  W»//e  i  CAf/5i*«».  '  . 

Caprefium  rehnam  f  unacrc  fupcriui  annocavimus  cap.oe  Ccdro  conifcrl 

1..  Otff^m  Yvpmtauk  Traddcanti.  Amerkma  Pai  k.  Tradefcant»  IDirBinian  C|Dl^{|(. 

Hanc  aiboram  ob  fruAum  (ut  puto)  &  in  parte  etiam  odorcmj  Cuprcffi  nomen  adeptam,  guam* 
Vts^^iirabeamultiim  differat,  Parkinfimus  Jic  (^cfcribit,  Aliquibus  in  locis  Amcric*  Scpcentriooa- 
]is  in  proccram  &  fpeciofam  arborem  adolefcic,  caudice  ad  50,  60,  inio  80  nonnunquam  pedom 
Akkudinem  nudo  fcu  ramis  viduo.  ima  parte  trcs  propemodum  orgyias  in  ambicu  coUigentB,  Gm^ 
ma  nmosgrandes  undiq,  protcndente,  m  ruFCulosdivilbs,  fc^inultis  alx  in  modum  difponos  ob- 
fitos,  tenuibus,  oblongis,  planis^  Lcvibus,  ad  tadluro  molUxii^  non  ut  in  CuprcfTo  quadratis,  n.gofis 
aut  plicatiiibus :  quamvis  autem  ramulis  hinc  inde  adnafointur,  non  tamcii  icinpcr  bina  libi  diredci 
oppofica^  (ed  inordmatc.  Nuces  CuprefSnis  nonnihil  (imiles  fiiiK,  fed  ma|ores,  craffioribus  fqua- 
nus  magtfqoe  hianbbus  compoficxj  leinuu  intus  majora  claudence»;  Lignuni  nonnihii'ado« 
ratum. 

}T:tbKei  frudus  ^ludani  ab  hac  nuce  non  multum  abludit,  feu  formam  CpoSties,&a  fi^immm 
amplitudincm  ;  o(noci  t.imen  natalis  diftantiam  eandcm  non  aulim  ailercre. 

Me  monuit  D.Tancrtdiu  RDhinjcn  lc  vidillc  in  horto  D.  yi[hmolt  fpeaemOipieffiilidC TaUoilBli* 
\aat  trci  cacKkm,  fiib  nomiac  CuprelU  Virgmianc  foliis  Acacix  dcdduit. 


Caf.  VI. 

'Arhr  Vtt^  Ger.  Park.  Vitie,  fivt  ParaJi/!.ica,  vnl^  Mits,  «ibrm*,  td  SMtm  metJau 

rht/A  Tbetfbra^t  Cfi.  CtCC  Of  Sire. 

J.B. 

OUanquam  noniinniliiMi  dqgam  haBcarbor,  ftfiili  tMnea  codo  ioi^que  Aoftio  alluda^  fic 
ut  in  juflzprooerkicii  aitoremexcr^^  ««nAcir  refio,  nodolb,  ooitioe  chereo  ant  ro» 
bente,  matcric  Abiegna,  rcfinosi, ramis  perpctui  coma  vircntibus,  Sc  alarum  modo  cxp.m/tsj 
qui  m  alios  ramulos  plaoos,  alcernacim  d  latere  iuccrcfcentes  divili,  abcunt  denuo  m  muica  obfonga 
fitiM,  iiMaiero&  foliolis  compicflis«  quatema  medium  ^bbo^  oompleaeatia  ex  ramuloram  ex* 
tteaus  aec  paul6  dtre.  Vere  oduotur /limtiwfilU^ijavcfceii»!,  qi^^ 
•fMmKj  fubiongos,  Ftod  oudeiinagtumdineellonnanmr,  d  fex  temllis  (quamulis  compaaos,  initio 
viridcs,  deinde  pallefceritesj  poftremo  ubi  planc  maturucrunt  nigricantcs,  qiu  in  quatuor  carinas 
dehifcentes,  Jantn*  oflenunt  fublonga,  quatemaj  plerunq,  paleacea,  medio  pauiuium  extuberaiues 
in  quo  raedulla  acris  &  amariufcub  uporis.  Coni  hi  noooifi  detradi  fexh  aut  tabidi  pedicnlo 
doac  Hiqittdaaiac odor oobit oon eft gratus.  [ Milii qnamvis vehemens  fit  rion umeoiognttas j 
^  qoo  hxcOnlnis.   Tota  ariior  naTiter  odorata  efl,  reUquas  congcncres  longc  fupenm  odor^ 
quem,  fi  quis  foliuin  digitis  nonnmil  duntaxat  confncavcrit,  Ijciie  elucre  non  poflic.  HdoC  «II» 
tem  non  modo  vindis  ex  fe  exhalat»  fed  etiam  multis  in  axmis  excifa  8c  reiiccata  reriner. 

NonnuOis  Thyia  TheophFafti  «nt  Bntta  Piinii  cenfemr :  nobis  tamen  verifimihus  Vcteribus  pror- 
fii  iooacnitam ;  ucreAiDodonaai^  NotI  orbisnova  fUrps  iube&da  dh  ^alli.^r^e^«vie,idcft  . 
:,e6(que  (ecotcrdlqmEfere  gentes  nuncopant^  iiefcio  goa  iitiaae  doAi  (inqptClufius) 


AilKirvnx,e6(qpie  (ecuttrdlqucmgentesnuncopaitt^  ,  .  ^ 

nifi  fort^  ob  unmortalem  ejus  comam  quam  Infae^  «oe  odoiiaqDS  vdNmeodun,  qumfilnbnak 

efle  exifhmant,  hocnomenindiderunt. 
tmia,        ,  £  CanadftSepieiMitaadii Ameticz  provincia  inQalGam primum  iUata.&  FiaocifooprimoRe^ 
'Aikirm  vittg  uomine  dooata  eft:  ind^  in  ahas  regiones  tranflata,  6c  in  derauniar«  Bdpi,  An^OK 
hortii  freqnens  hStz.   Fadl^enitn  rami  depaAi  radices  agunt,  przfertim  loco  umbroio,  8c  mtiU 

pinguique  folo.  Nafcitur  etiam  (cinine  :  Sed  tcnelia-  plantac,  antequam  in  ramos  dividantur  &  CX- 
plicentur,  Oxycedrum  Juniperumq,  ma)orem  pnmum  eiutas  admodum  aemuiancur.  Fngoris  pa- 
nenriBmi  t(i\  hyeme  tamenfulconi  &  fiiliginofiun  colorem  contrahentibusfoliai»  quK  navo  fora 
'niMooni  nitorem  &  vindicmm  racpunti  Ch^.  Noa  pro&odd  radiGacurj  qoia  opettec  nniocQ» 
fblcire,  ni  k  vento  dejidancnr.  / 
Plnii,  Ex  fapore  &  odore  &ali  coUigitur  hanc  arborem  tcmpcriei  efTc  calidr,  &  partium  tenuium, 

unde  vehfimile  cft  digerendi  &  abfleracndt  faculcace  przditam  efTe.  Parkinfbnus  folia  cenera  8c 
cruda  cum  butvro  pani  illata  &  comefta  ad  tcnaces  8c  vifcidos  humons  expeAoraodos  nonnullk 
In  ufu  eile  fcrioit.  verum  aliqmbus  qui  cenerioi^  funt  conni.i.tiOFie  non  convenire  quod  oauftam 
fidl^  nioveant.  uidtur  ex  ea  aqua  8e  oleum  per  Cbymica  orgaruj  utUe  ad  dolores  pcxiagncos 
flt^  iropoficum.  Cam. 

r  Haec  arbor,  ft  redc  dcfcribatur,  flore  fru^m  praevio  8e  oontieuo,  innoftra  mecbodoad  hoc  ge- 
nmprqifie  non  pertinet,  fedanomjdaeft:  Veium  qnonam  G>|Nffiai 
^oodHnBiodo  .eaoifixa  eil^  huc  wfojBnAm  dusiaiaMW»^  si-^^ : 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXV.     Ve  Morilms  quarm  fri0m  d florJKjejtmBI. 


cap.  m 

De  Aln$. 


ALnus,  (  Gratcis  KA*>fi>i)  mJc  liidam  putac  Cuniu$qu6<i  4>  amnc  alafor.  <^id  fi  4«camWi 
quod  ipla  potitis  heriMi  alit  ?  PalcitfM  (iiiqiik  PUQias;     /«*  ^/w  ttpmtnbcrias  fucoh 
latitrei  nafci  tkftnnfm  J.  B.  Hoc  ac  gramme  rortadfl  verum  odct  pocclt  ( quoil  r,itnen 
nobis  non  Tidenu- )  atnec  fhimenta,  nec  legumina,  necJ|poui|i<     milmta  ^  liaiilia,  rcdc  idi- 
'InbqwniiilifaiHgjdapraveiiinii^  ntob^^  ^  nr.rr 


Aiborell  )nftx  magnituJinis,  cortice  (cabro,  fufco,  lignomolli,  rufcfccnte.  Rami  vaUc  rr.igi!e* 
iunt,  ut  vel  (iigitaJcs  levi  mflexu  firangaSj  (ob  idFran^U  haecarbor  dici  poilct)  comcc  ex  fuicd 
fubcinereo,  maculato>  internc  luteolo,  amaro  cum  adftn^ane^  &  ingRue^  ligno  incus  albo  8c  mc- 
(ialb^:  foliM  vediuntur  latis  Avelianx  vi^l^aris,  rotundioril^us,  nenrom,  crenaas«  viridibis^  fplenden- 
tibus,  lcnto  &  vifcido  humore  oUttis.  Oculi  trianRulares  cx  dnereo  rufi,  interdnm  &  virides,  aut  in 
purpur.im  quoJamniD  io  vci  Kcntes.  In  ramuiorum  faftipiis  nucamcnu  fcu  juli  dependcnt,  liinul 
inultij  virentcs  vel  rubences,  unciam  cirdcsr  loi^  &  fragUes,  axuequam  filiiurs  conferrumixutarum 

erticulaniffl  defaUciIlC,  qiw  ubi  (c  explicuerin^  doasetiam  unciaslongimdiiie  filpeauit«  fapore  ad- 
iogentc  cum  aliqua  amaricadme.  Cxterijm  portiunculas  difta^  jid  japia»m^  canquam  caftam  a|li- 
gatas  ambiunt  fUminuta  niuka,  ut  in  Corylo.  Menfe  Septembri  apparent  edam  minimot^m  jrwi- 
nieru.i.  LoLicni  m::afi  vctercs  conos  videas,  privatis  ramulis  pendcnccs,  biuos,  ternos,  qutternoi 
plus  miaus.  pulchrc  hiantes  &  aoertos:  itom  pauloanto^  aut  eodem  teoop^ce^jiaVQ?*  mj^tudinc 
porae  AvtfialM^priino  virentes,  ubi  matu^fcuot  rubentes,  &  mazbiantei*  ai.«DiftiKata  Iquamafum 
compage  coa^eltos:  h  quibus  6c  ante  temitus  macuritatem  Aamixu  purpurea  prominula  quaEdaqi 
d){^rvata,  quc  ibrtafle  florum  loco  haberi  pofltint.  Horum  gul^is  jral^e  altnngi^  cum  ^i^  f|nia< 
ntudine :  in  quibus  femina  ubi  matuia  rucirinc  parva  adinodilun,.Onifipi^Cfp»  UtX^pil^  XUlS^if.^fK^ 
in  iis  medulU  alba,  pauca,  iapore  manifdio  dellituta.  ~»         '  .' 

■Gefherus,  Tragni,  CfiauhuiBS,  Bodxus d  Stapel  &  aJii  Julofi  kCmi^pani^Bkifpmtr ied  in  cp. 
nos  contrahi  ftatuunt :  cum  res  nnt  divet^Himz  Coni  &  Juli,  exortu  diftin^,  utio  «Sdctivh 
porc  in  hac  arbore  obfervabiles:  unde  patet  noa  temere  hdendumeile  delcriptiOTubus  ^^^yrdmfJb^ 
ciui  m  coruuK^  partiuni  apud  Bounicos^  fed  ros  ipfas  ia^idenda.  .  f^*.  ifrff".  Tflr 'f^^T%  fr^"']t* 
GQ{Uradicac  J.  &uhinus,  pra.xii^  aucoribus<iy>n  inwti  cotK^ecU^  '  > 

tsaudet  oqois  plurimum  Abus,  ut  h«ud  fer^.  aHbiqBitin  humedis  &  oliginoGs  nafcatur  IbGi^ 
fluminum  ripas,  inque  paluflribus  coenons  8c  ad  aquamm  (caturigines.  Frudus  communiter  mam- 
refcit  Septembn^  quo  temporc  &  oovi  exeunt  Juli.  Vidimus  fxpiflimc  Julos,  conos  vctcres  6c  novos 
fioiul.  J,B. 

Folia  Aloi  viridia  impolita  tumores  diiditiunt  2c  inilammaciones  reflinguum :  viacorum  calceis  fSryj  ^ 
inraifla.jolocem  &  lafliudmem  mitigant:  viridu  rore  madeotiaconcUvibus  in^^ 
M»  piditniUi  balit  adlprrentcs  toUunt.  Trtg.   E  cortice  AJnt  cum  Ferro  detrito  Sc  rubianofo  per  ''^ 
afiqnot  dies  aqul  macerato  coloreffidtur  nigcr^  Atramenti  fimilis,  quo  nonnulli  ad  cmgenmim  utuu- 
«r»  Suwres  etiain  ad  oona  denigranda.   Cortex  MatthioJo  p.n  ,ui.imento  lcriptono  conficicndo 
giUx  vicem  (iipplere  potcH.  il>oaoiuro  auOx>rc  cortexindpiencibus  uiHaminacionibus  ucijliter  unpp- 
antur,  &  ad  01  is  &  toniillantia  illflanmatioflies,aic  tumores  conducit. 

Folia«ft».Tiddu,  fiHrctiariAiffiMftkiwjM^  |iKadiaai<aKiD.i)Gokiooi«.|Ep* 
nuitnr.       .....  .  '  .  '  * 


u  7' 


In  acdiBciorum  fundamentis  fub  terra  pofica  in  iblo  humido  pcrmanet.immortalis  ad  ztermtacem« 
&  (iiAinct  immania  pondcra  ih  inaurx.   Vide  Vttntvmm  ubi  agu  de  lignorum  materu :  Plt».  L6.  c.yj. 
Tbtaebr.  it  amfit  /. c.  17.   Cur  Alous  iub  aqua  non  pucrdcat  lcd  durct  rationem  reddit  Scaliger« 
•sqoM  hnnidum  habeat  coimDunis  natune;  non  enim  aquam  (ub  aqua  pucreHeri,  quod  nihil  ini^  ■ 
hatur  pcregrini.    Venetiis  magnis  etiam  lumpcibus  Alnus  accerflri  folet  ad  facienda  paUnorum  0C 
xdjticiorum  fundamcnta:  palisetiamex  Alno  in  teri.iiii  adaiiis  ina:dihcatur  pomille  famoiifGmus 
UniUi  .iiCLb  <lt  Kw/fo  didus,  cmali  in,)t;iiu  impoficiis,     dr.as  paiccsurbis  conneAens- 
:  Ceztnm  efl  &  indubicacum  (mquic  J,,  Bauhuius)  pajo»  qulinodi  lub  aqjuis  infixos  temporis  pro- 
•gMfti  bpiddiecre,  6c&   Vcrum  hoc  neq,  Alno  propfjiimi  neque  macerici  ejus  natuce  cribuetiaiipi 
ccnfemus,  (ed  pociijs  conditioni  fbll  aut  liquori  cuiaam  vaporive  Upidefcemi,  qui  m  ejus  poros  Jii^ 
infinuat ;  nam  nec  ipfam  ligni  fubftantiam  in  Upiidem  muifatam  dle  facild  concefienm :  nec  AJnd 
iemper  &  ta  qiocua.f,  (Qlo:<wBidicmi.n|id»(feacfoacnBa ctiaiw Ijgnotiini gBow  jp hpideam fiibftaiH 
•iCHun  induraca  vidimus,  .'  » 

.  ;£xpeaixnMwmi  K>encmaqi|it  mpd  «M) jy9lMM8P»'de. AJoo  ia  lapldea  tr^itlnintanda  imbii 


Digitized  by  Google 


i^io  HiSTORiA  Flantarum. 

3.  Altuu  /«l»  i«t4m  C  B.  Park.  birfm*  Ger.  emac.  bjrfuta  &  mcmu$  J.  &  I^OilXf  %U 


J.  B. 

leU»  huic  vtilgari  AJno  fimtlia«  mmui  Ctmen  ntaikb;  ^fefimmt  enim  in  acumen,  magis  iiernu 
&  pzne  ladniata,  (ubtus  hirfuta  &  incana,  non  virentia,  necetiam  vifcofa.  Color  qnoqiifl raiwn. 
loram  diveKitf,  non  ita  virens  led  candidior.  Julos  &  fiiK^us  uc  vuigaris  fcrt. 

-  Gkca  Genevam  &  Montbeleardum  variis  in  locts  obfervavit  J.  Bauhinus,  fed  humidispodnanikm 
Otiixaoedens.  Alotxeam  AiiniiB&SttricffloncaiM  ad  flmnina: 
ViniMm  fiv^MRi  cft  piion  oooniiint^  tBAeChifio. 

5.  Alnm  Alpna  mmor  C.  B.  Park. 

Hbc  com  pcima  ooavenic  qiudetn^  ied  oer  oronia  miiMir  &  luunilior  eft,  nec  fiklta  idlenio  Jni» 
inoie  afpeifi  fbnt :  qw  in  Aote  Sbiria»  pio«^ 


B 


C  A  P,  VUL 

A.  D(  BttttU  omnum  Aiaorum.  Ci^e  VS^it^Utt. 

Etula.  (Thcophr.ifto  zit<i^)  quibuiaam  fic  ^fta  videtiuv  quod  bitnmine  (aueat  Plinius 
GaHiM  tx  ta  bttumen  exeoifturt  tradit  Ll^.  C.18.        1l  h^hurt,  i.e»  Otdere  dn^m  nulunt, 
  q.  BatuU,  quod  e)us  viminibus  cacdiintur  pueri. 

H«c  arbor  omnibus  feri  Botaiucis  BetuU  dicitur,  nec  plures  e)iBipeci«haAcnus  ob(enraCKrijei«. 
Frodu  (quamofb  femina  continence  ad  coniferarum  arbanm  genisperdiMic  ie  pradit:  iolit>  de- 

dduo  ad  populncam  accedente  i  reliquis  fpcciebus  diftmguimr. 

Arbor  eft  fatis  proccra,  farpc  etiam  fruticans;  Ramos  fpargit  tenucs,  flexlJes,  mMiu  ex  parte 
deoHum  ncndenccs  Multiplici  libro  vcftitur:  in  tencra  a:t.ue  rufum  aut  fufcum  oftendit corriccm ; 
qoi  cumiJla  adolcvent  fubindc  candidior  apparet,  in  ccnues  philyras  dudilis,  m  aduica  arbore  candi- 
dnii  rtmoiast  qni  hnic  fubeft  interior  tenuis  admodum,laeTis,  ac  inftar  membranac  pcllucidus.  Cra& 
■fionim  nmuloram  corticesetiaminalbicant,  fed  mininiorum  punioeuf  aot  ipadiceus  eft,  qui  ific- 
catis  &  .iridis  pelliailx  fpecic  avclli,&ungue  (eparari  poceft,  qucmadmodom  &  incanus  ille  in  ra- 
mis  majoTibiis  bcvore  inoffenro.  K/rj  qui  pnmo  cxcunt  plicata  ac  cnfpa  prorumpunt,  \  indi  pul- 
chr^que  herbaceo  tinguntur  cobrc,  ilnguia  luirailis,  iifime  cenuibus,  dcpendencia  pediculis^  ubi  ex- 
crevennt Populi  nigrae ferd;  led minOia, nunttur^ fihntinsniebik,  panld eflViftioM,  fifcpin» 
guia,  odorata,  fiporc  amaro.  -    '  •    ■  _ 

Fert  Jttlot  feu  nucamenu  longa.  Piperi  kms)  vd  Alm  Jolb  umiliaj  i  foumolis  compofica,  in 
qi.ihus  fcniinapanra,compreflai  Ego  onmilnileminfaw^l  Jib  ^fcnb» efle fi^piqnr,  niliii  tnmen 
temcrc  affirmo.  •    r  • 

In  frigidis,  aquofu,  inq,  &iceds  liamidioribus  frequeos  invcnicur.  J.  Bauhinas  in  arenofis  maxi* 
m^  Gernianix  non  infreqnentem  cfle  fcribit.  Apud  nos  in  fylvil^  erioens  fic  moomlk  ptovent^  fed 
locis  plerunq,  huinidis,  quibas  tamcn  non  rar6arenafijljcft.  ■  • 

Vjiii         '    Hi.jus  viminum  fcu  iurculoruni  gracilium  ufui  admagiftratuum  olim,  nunc  ad  pafdagogommfit*^' 
&  yim,  ad  cquos  doraandosj  ad  icopas^  viico  illicorum  ad  aucui>ia,  ad  fafdum  vincula,  8cc 

Pi&atores  Northumbd  oorticem  ddftirjktnm  &k  badllo  incerpo(kum  accensuroquc  ufarpant  ad 
pifcationes  noif^urn.i<;,  trident^ue  adnacan»  ptfoes  oonfedinnc.  Hinc  &  «lelibrMo  conmn^qiM  iOiF> 
cice  faccs  ad  norturna  luinina  parant. 

Lanioncs  ex  Bctul^i  vcnicula  conficiunt.  J.  B.  Noftri  UniiCorno  fcxmina  utuonirptOfCniClllk 
conficiendis  non  Betula,  quod  (dam,  fortc  quia  rarior  eft,  ncc  fadl^  parabilis. 

In  AKatia  &  aUl»  circnlos  ad  dolia  magna  conftringenda  probaril&nos  ^Betnlapanmt 
Tragns,  Lonicerus  &  C  Bauhinus  teft.intur  Vctcrcs  .intc  rcpemim  ch.irtar  uJum  in  hujuscortice 
candido  fcribcre  fblitos.  Vutimmnu  (inquit  Tragus)  Cuna  offtdu  Rhati/e  juferitiru  nmmlla  carmifut  • 
tm  ccrtice  Bdulit  tx.-:rata.    Et  rcvcra  cxpcncnti.i  tcftc,  non  mepti  funt  huic  uliii  exteriores  illi  can- 
didi  &  membranacei  corcicesj  qui  veluti  cudcula:  quxdam  in  mediocris  magnitudinis  arboribus  craP 
.  ftNcm  corticcm  ampIeAnntnr*  cnjufmodi  quatnor  ant  eciam  quinq,  divcdas  nonnutiquam  ieparavi* 
'nn.f :  unJe  fufpicamur  nov.imquotanni5  huic  arbori  cariculam  accederc,velexhunf«>re  qui  paulaom 
pcr  corticcm  tranfudat  concretani,  vel  cx  annua  a  corricc  decedente  runica,  ipolii  lcrpcntis  in  mo- 
dum  cxarefcente. 

Folia  calf.  itcc.  atten.  abftergunt>  relolrunt,ap6riunt,  amara  func,  hinc  usds  non  mimrot  m  hy- 
drope,  fcabic,  &c  inras  U  cxtus  adfulnn.  Cmtex  qnoqi  qnia  bitumino(us  calf.  &  emoOic,  adUbo» 

rijrque  in  (iilHcibtis  neri  corrigendo  dicacis.   Fungus  ejus  vi  pollet  adftiiAoci^t  lllde  nmcani 
haEmorrhoidibus  infpcrfa  admiraculum  fluxumcoiiibenr.  5firo</. 

H.TC  .iiKor  vcns  unnis,  antL-qnam  foli.i  prodiere,  in  trunco  .lut  ramis  vulnerata  dulcero  &  potu- 
.  ,     '      lencum  fua:um  copiosc  ctKindic,  qucm  iici  preflt  paftores  in  fylvis  Izpenumcro  pncarc  iolenn  quetn» 
adinbiom'8e  nos  (inquic  Tragus )  non  (emci  eo  liquore  recreari  fimius  dlbn  herbamm  caosi  vaftas 
peragraremus  fylvas.   Hujus  hquoris  vim  &  efficaciam  in  calculo  rcnam  8c  veiioe  in%ftnnpicift 
&  unna  cmcnta  non  immerit6  celebrantTragus,  Hclmontius,  Charictonus,  &  ahi. 

Hic  arbor  jmcrdum  aica  meclluni  Febru,xrii,  tum  fct  tempeftas  clemennor  fuent,  fuccoafcen- 
dencc  pei  cuna  lacbrymare  ioapUj  mcerdum  non  ante  imcium  Mami.  Tragus  ad  morbum  &emum 

nnnc 


« 


Digitized  by  Googl 


Ub.  XXV.     De  JrboribHa  qHorum  fmBw  hfimb.  JejmBi        i^i  i. 


honc  liqaoiiiii  cottuiwndai;,  aCi  £uiem  «I aUmiiic  ad  mactdas  ddendas&  cnd  niiQ(ait ccuicili. 
andum. 

Dl  Gualter.  Nccdhamus  Medicus  inlignis  &  amiciis  noftcr  fmmm  Jwc  fiieoo  pamm  mcro,  par: 
timcmn  melk  mixto  PhrhilinSoafbudcam  non  SemcX  cur.ivk.  ^ 

Ventricali  pecorum  ^  quibiii  coaaDliim  baiinoftri  paranc,  (uoco  Bcmlx-  coruiiti  feii  in.icci.iti  ca- 
icosomnesqui  co  coagulo  cocunt  ivarmibus  artcninr,  ccrto  iJ  -itteflantcexpenmcnto,  Trafr.  • 

lonthts  faciet  certoexperimento  metictur  luccus  Iktulc^  iatcrdiu,  &  pr^ertiaimanc  &  veiperi 
fi  &cies  eo  Uvetur,  atqdt  finac  «pn  Qome  Sm  tUMi^deiertHn  ficcefiora.     ?mdi  ^eJrip,^ 


SECTIO  IIL 

jthores  fiore  a  fruHuremot»itc^erd  folsis  angufiiSy  ^^etuis. 


H 


S.  meritoConifcris  fubiungiuiltttr  ob  fidia  aqg|aftiffiiiu«  crdianniiia,  perpeou,  fiucumetiaiii 
idinoliim  ooafimilem. 


CAP.   I.  ,  ' 

IUniperus  i         &  parie,  quod  joniorts  8c  noveOos  frudus  pariat  antiquis  maturelceiitibtB>  uc  *  - 

qui,pJriatuKj,ad  tcrtmni  annum  arbori  liio  inhxrente  fru&a.C.B.GTxcK^Afrj^ti^^^Jf^ 
i^W.  qaod  C|us  ofiorem  omnu  rcpnlia  averfcntur,  vel  W    ix»»  ^»»  ««wi-^^t  M«p»f((jlAi».  TJtm. 
OftBndit  AngtiillAra  Junipenun  Diolcondis  6c  noftrara  unam  eile  cx  CedrisTheophradi.  Oxy- 
cedns  eciam  (SuCednis  Lycia  nihilaliudeftgaamjBttiperi  (pedes  major.  Ugiuwquosb  Cedi^ 
,iu)ffline  ex  America  aOatum  Juniperinnm  eft.  .  . 

A.      I.  JitfiiftrtH  imlgmru  itccit  farvis  fmrfureii  J.B.  -vuigaru  Park.  vuigaris  fruticofa  C  B. 
^      itm  mn^mm  srkrji^^aBim.  Jamfvm  Ger.  1e  tmam  3N^y«frtW» 

Tlaranq,  denlb  ramorumfti^tu  fruticat  duntaxat  Juntperus,  aliquando  in  jdlx  maji^mdink  ar> 
boreiii  a(1olefc5t,  •ita  ut  in  Hnpania  lupra  Segobiani  qua  MjL^ntium  itur,  cx  c.i  cr.ibcs  &  ardium  •  Ckf¥?' 
oontignationcs  libi  mcolz  fabncenc ;  cauJice  tamcn  non  multuni  crailb,  cortice  lcabr6  &  dedduOj 
nibente;  nftterie  firma,  nonnihil  etiam  rubefcente,  maxim^  ii  iiccara  fuenc,  odorc  refinold^paia 
l^yfMili  in  liirculos  multos  diriduncur,  minadbus  fUm^  ieinper  virentibus,  aculeatiliqi  anaati»  nnt 
ds,  lapefkK  glabru,  miemc  virentibus,  /plendids,  tar6  linCNl  longioribus,  (aepe  brevioribtis,  "mx 
anguftis,  ternis  plcrunque  fimul  per  mtervalla.   Bacca  perramosfparfx,  numcrofx,  rorunilT,  um-  _  ' 

bilico  in  tres  radios,  totidcm  Icmmum  loailos  oftcndentes  difbnSo,  doruta:,  duplor  n)a|ores  granis 
1'iperis,  primum  virelccntes,  per  inaturir.itcm  coerulea  autnigrx,  in  quarum  unguiis  grana  tria 
objooga,  triangula,  (rionnunquam  quatuor  Czlalp.^  p^a  noiinihiJ  rul^i  involuta,  faporeacri,ie> 
fiioofo  com  quadam  dtdoedine,  tadu  quoquc  ubi  in  veteruint  okofb  6c  glucmolb ;  pro pm  tljbllS  fi>. 
liolis  minutiOimu  obicptumiiiilidetfiiiiinBiiaocKnidimeiiioiii^  lamaigunm,  ucjMiinifiidiligMier 
inlpicienti  animadvercitur. 

Nu  frefruHms  calycc  hitc  foliola  hahetriHs,  non  auttm  fr»  flert,  Pro  ficrt  erum  nan  oguofcimMf  ^uoJ  jKm 
mmtAm  &  sfictbm  caret,  quisfiorM  fnecifua  fari  fmt.  Undt  &  mniti  Strti  feialu  feu  fdtilk  adaratk 
fitfO^hts  tmtm,  mSi  mttm  aptihm.  Afitts  enim,  iwj?r«  ftntaitid,  fimt  vajcula  ftm  amctfincmla  ff 
rnmis  mafculi  inflantii.  AJ^  i^drco  CiefalfinusreHefcnfjst,  futtiperitm  auj:  frudum  fert  ncn  jhrire. 
.^uod  &  Vtttribiu  chfervatum,  Nam,  reftrtntt  Tbeofbrafi»  ex  lo  Fitnto^  J^tdam  Jumferorum  dut 
fftmrairaJnmi  Alieram  flartrtm  fiiihim  ftrrt:  jQ^urw^  wmfknm,  fmt^  fruiimUtlmai  frim»m 
fetmihu^  fut  bitnnio  bicreant. 

FkrreliquafiiTOlisell  huic  Jimiperoqus  (icmina  [reAitis  mas]  <.ii.i  poceft,  flores  preduoens  pio- 
rimos,  ali.;s  qu\ ton^  tulir,  Ip.irlos  pcr  ramulos,  alia.s  confcitoi,  coiiorum  exiRuorum  inffar  li.ibcn- 
tei,  purpur.i  ci.m  crocw  niixc.i  piclOi,ex  plurioiis  corpulcuiis  rotunciis,  papaverii  lcminc  niinoribus^ 
pulvilctilo  farinaceo  fai-<!:tiscompaL.tilcs,  intcrccdcntibus  raris  quibuldam  viridantibus  acummatis  fo- 
uolis«  fiiuamatini  corpuicnUdida  obu^^ibus.  Videasautem  cum  dehil^imtefiigiemcapituU  jB- 
qniMti  noreiKis,  tmiaiique  rmiamubr  adnatis  apidbos  mffi&  Cslalpiims  vocac  floiculos  ametiia' 
ceoscxiles.  Cjctcrunitantum  norr;m  apparatum,  quaii  ad  oi^enracioncm  companCOll^nilUuafinftlie 
iequitur,  lcd  in  auras  abicns  pulviicuiu^  vanam  baccaruni  ipem  cluiiit. 

iieftrJ  fuUtntiJ  dm        JiSiim)  flefcnli  ki  imdi  «fttittalianem  taniitm  fS  aj  nfiim  tmfmmi  i  fi- 


maJtm  fdiHfaim  t$nim  ifmiim  incliifns  fatminmvm  hmvi  tj^jiu  ^Mrmmnt  ntaftalki  mtdt  iirfnmt- 
JmJm i^tavitt"  ConleoticTragus  inquiens,  Maio  menfe  cennifliians  ac  hieeus  pulvis  &  Junipetis 

jn  auras  cvolare  confpidtar,  quoil  femenUlius  elle  animailvSrti  [j.  Bauhinus  perpcr.im  p:  o  femine 
llocem  dlibit.j   i-^oic  hunc  qucmdaximus  pulvcrcm  baccz  prorumpunc  exigux,  viriJ«,,  quz  altero' 


Ddd4^ds  dBnMiir 


Digltized  by  Google 


I4-I  2. 


H  I  S  T    O  R    I    A      P  L   A   N    T    A    W     U  M. 


ieamm  anuh  Aonwino  appettm^  quod  lUis  tenipiis  tmnimuis  ett,  oamiloo  tiogdmur  cc»^ 
kwe.  . .     -  ■ 

£M»  Junipcrusin  ericetb  agri  Cmciajii,  Edexienn^,  &  aliUin  AngKa  oopiose  provenit,  redplerunq, 

humilis  &;  fruttcofa ;  quoni.im  Jumenta  eam  affiduc  carpunt  &  cocrcent,  &  in  arborcm  adolcfcere 
non  pcrmittunt :  in  horns  cuh.i  arboris  modica:  m.ignimdinem  &  ftaturam  aflequitur.  Invenitur 

•  '   tdamnon  mmus  frequcns  m  Belgio,  Gcrmania,  G.dli.i,  &c, 

IMw.         De  tempore  dorenoi  jani  dixiouis.  Fru£faiSj  notantc  Cxiilpmo,  mature(uc  anno  iectuiiloi  uc  ' 
altquando(niSi»tri{toiaiuioriimooiitiQmi|iio  cumisqunuiiarus  eft  IstTenirad  totti  anoi  fm- 
£tum  nafcentcm. 

Quarcunq,  ia  Junjpcro  ccmuntur  (inqmc  TragiKj  odorata  fiint.  i .  Humor  qui  ex  ea,  li  l«datur 
dim  m fucoofao  fiienc,  efHuib  i.  Radtoes Sccaodiocs  aiidL  |.  BaccK reoentei  & nutnne.  ^.BiIiA 
acuminata. 

z^M  Lignum  praecipai  ob  fiiaveotenciam  commendaitar  C pnefertim  n  Maio  menfc  cxdatur)  unde  in- 

fS  fhtt.      cenfum  ad  aercrn  cmemiandumj  &  odorcs  noxtos  aut  contagiofos  arcendos  fuffiimlRatur. 

Juiupcii  .irbor  Maio  mcnfe  cvim  pluviofa  fucnc  tempcH.is  lurcam  c  comcc  (udac  Jachrymam, 
quemagna  m  copia  tanc.i.ini  ti:ngi  cxigui  arbori  adhxicc,  ncc  ni.ignoperc  Oi^orata  eft-. 

Ligniun  Tix  leiuit  vetuuatcmjSc  cariwncs  dat  tantum  non  xtcrnum  vivcnte& :  Ch}'imllx,  CrademB 
>^iRrodo«  alfeveranc  cadjoncmjantperinum  acccniiim  ac  fuo  cmcre  obrunim  ignem  inr<^roaaoo 
foverc.   Tr.i!>j!;Janipc  Hi   fueroncintempk»  Diai^ 
percit,  ut  clt  apuii  i*iiiuuni.  > 

ilaliira  ligni  non  linccaufa  in  cucuphis  adhibctur,  qmppc  ccph.ilicum  cfl,  ncn-ofumquc  g^Aui  • 
infigniKr  rciiorat.  ScbrcJ.  Fit  etiam  cinis  ex  ligno,  per  quem  onerem  colatum  vinum  tam  po> 
tens  eft  fbdorificami  nt  quibufdam  exhaulerit  aquas  vel  picuitam  ex  toto  habitu.  Ex^uido  bgno 
deftillatur  &  olpum  pcr  dcfccnfum  vcl  rctorcam  ;  mclius  tamcn  clicitur  per  vcfrcam.  Extnn- 
fecui  cjus  ulus  cft  in  niorbis  ner\inis,  in  cibiarum  Isrpigine  &:  cancro,  vulncribus  6c  ulceribus 
maiis. 

JSMCtf  in  cibo  e(itatc  ftomadiofrigido  utiles  funt,  picuitimque  qux  in  illo  coit  di^enmi«  contm 
infladones  8e  rarmina  fadont,  vitia  peAoris  purgant,  tiifsic),  medentur,  urinam  ew»dterdu(iim; 

vcncni'im:;,  'i  cortlc  rcpcllunc.    Evdcni  nicnles  &  coxendicum  viciofos  humores  diicunc.  Suntquc 
•     ^       Tragi  judicio,  ad  ciboa  condicmios  Pipcrc  iaIubriorc$.    Utilei  enam  func  m  atlcctibus  capias  Sc 
nervonim.    Differunc  autcmbacca:,  ali.c  cnim  dulccs  lunc  ix,  cdulc^,  alia:  ac:cs  &  aromati^  .  ' 

Lapponii  Baccanun  Jumpcri  decodiones  bibunt  quemadmodum  no6  Caovx  &Tbec»  iiiafaift 
prxdpuaapudillacmedicmxpars.  5cirjfm»i ZrfjM^^  EanimTireifidetradannraSc^tiTO 
dcjunipcro,  fcjoan.  Michacle  dc  eadem. 

Succus  cxcractusc  baccjs  Junipcri  ad  prxaicla  omma  iitihs  eft,  &  .alia  raulca,  fi  credcre  fas  fit,  , 
qu2  vidc  apud  J.  B.  Theriacam  Gernunorum  iionnulh  dixerunc^  cum  quodficeflkax  ooncmTe» 
-nena«  *tum  guodGermanorum  oorDoribus.anticiflinu  fic  nmime  lalucAris. 

Okam  fit  vel  per  deftilhtionem  e  bacds  contu&  dim  aqoa  mixtis,  oleum  enira  cum  aqua  afcen- 
dit,  vel  per  expreffionem  c  bacciscontufis  cum  o!co  olivarntn  ttiivtis    Valer  .id  rornnna  .tLaque 

•  •      multa.   Guttula;  dua:  vel  tics  puerulis  vcrminantibus  exhibita-  iumbricos  q-aibus  vcxcntur  eiiecanc 

&  cxpcllunt.  ,  .  ' 

Vmi  diurdicam  in Junipeii  bacds,  earumq}  oleo  (inquit  Caigillus)  in  me  expertus  ium  ix(uii  ma« 
niteftam,  &  tum  ex  lUis  paocas  deroratss,  ram  panem  hujus  gMtcda  tindum  eviHerfler  Tiolarum 
odore  urmas  inibuere,  non  fecus  ac  Tercbinchinam  vulgarcm  c|ufquc  oleum  ftillacicium.  Cum 
generolo  vlnu  albo  dccoqucnda,  Sc  dcco^lum  lingulo  nunc  iacJuto  eduia^ramm  calctlioits  pro- 
pinandum. 

£go  frecas  hac  obfervacione  complurimis  commendavi  baccanim  Juniperi  Uand^  ooncuL  hilcente 
Ibliim  extenora  comoe  infbfhm  tn  vino,  qui  perbelleab  illius  ufii  valaerant>  &  k  jugi  nephricico 
dolorc  viniiic.Lr!  fnnt  :  e\emp!o  fit  I  .iurencms  Rollochienfis  profeflor :  is  cnim  quocidic  circiter 
l.pugillum  groisc  contulai  um  aut  dcntibus  comminutarum  baccjunip.  dcglutiebat,  quo  Iimpl.  me- 
dicamento  ^>rinBit<  ut  non  Iblum  arenulas,  fed  calculos  miiuitulos,  imo  eciam  Lends  ouugnkiidine, 
li  iKMi  line  omni  molcftia,  attamen  dokxe  excren^  cum  ante  u&m  harQm  baoomim  ^e  Offii- 
d&mal^habait.  5hr. Pdw/ar.  Spmras&oleom  non modooontracalcolnm  IUeti«npeAafHTmft 
Taldiprajuhc. 

.  Elixiijunipcnnum  admirandarum  virium  in  calculo,  quod  infuper  ftomachicum  infignc  eft,  &c. 
K'.  Baccar.  Juniper.  inaciirar.&  elcdar.  q.  v.  contundannir  cralsc,  digeranturq,  afFusa  aJiqua  aqoi 
diuretici.  Hinc  exprirao^'  abftraheitdoquc  infpifla  ad  conliftentiam  mellts.  Uujus  mdhsjunipai 
oochl.  id,  ii,ia,&c.  nlifceoptimicuni  aqua  vitac  Junipcrinaj  digercqj  aliquan<^ leniffimo  calore 
(Solis  auc  iini.)  SchrcJ. 

BaccxapCidGermanos  iingulari  remedio  .ui  gratlanci.i  Pcll:ilentia:  cotuagiadcpellcnda  ulurpancur. 
*  PfmetV^  Trt^,  K  noftris  ftinc  8c  *  alix  Antidoti  ex  his-  baccis  contra  ftfam  peftiMittiale^  quas  Jando  Td 
ttrAia  mtm»-  ideo  qaia  medicamencum  eft  domeftiaun.  D.  BmU,  Baocis  in  aoam  nuoennf •  exfiocataB 
ntM.    -    ddnde  &  in  palverem  redaAa»  in  pefte  udBffimas  efle  iicribic;  in  ebferracionifaas-  ad  nos  cranf^ 

miflis. 

.  AHcric  CluHus  Narboncnles  G«dIo$  c  Jumpen  baccis  oleum  cxpnmere,  quod  ipfi  dt  Cadt  vo- 
cant,  capios  icabid,  uc  peoonun  edam  fcafaiei,  U  uloeiibai  qaibas  k  tonuoae  tnfiSftantnr»  ad> 
primc  uqIc. 

Gammi  JuniperitiamHex  Vemix  ITcca  (Arablbas  SandaRMlia  ieu  Sandarax*  k  Gnecorum  $an« 

d.ir.icha,  quxauripigmentum  eft,  longe  dircrla)  rcccns,  p.illida  &pellucida  prob.iti]r;  cum  invc- 
tcravic  lit  Hava  &  triabiljs,  raaftias  modo,  quaip  mcntitur  in  muicis :  Saoguuicm  uudequaque 
liuencemjiftic,  uloem  luniaoDnib  crnAicatei Ttixricnti  emoidat;»  ^uAtoM  aniiquasfibc.  unbri> 

V  coe 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXV.     T)e  ^^rhorihHi  cjuarwn  fruUus  a  florih.  fejuriBi.  ■ 

cos  necat.   Schrodcio  Uilii  prxdpuus  eft  in  ncrvoruiii  affecdbiaf  fdbkdoiiBf  frjgidttatii^  CT^a- 
clione^&c.  ficmcapidsaiTa^iibus  reUquisafrigidiucerubo^ 

C^od  Vcmix  Uquida  feu  Vcrnigo  (tclichrynu  (ea  gwnmijunipcrij  rak6i  Matlhiolo,  Liaina,*  Vemix 
CxUlpiiMi»  ftaliisiifleriturfinquicCaniariuSi  Namfaaitta  meft  Veroix:  OQnumen  4  lAciuym.i  qiid. 
juniperi  in  olao  Lini  ibliito  Cut  *  mulri  rolunt)  feil  ex  lcobe  Soodm  in  <^  «tidodixot^  ut  poll  •  ScMem; 
Coxn.x num  affirmat  etiam  Cafp-  Hofnianm.s.  Uf.b  cjus  eft  ad  tUiiftnndas  pidfatfai^  ad  iiitionaiten  Ptrkp^m. 
CGknpliandum,  adte^oria  oblinenda,  tabiis&:  pictoribus. 

I>Bo(a  ligtu  Juniperini  in  luc  Vcncrea,  ad  niodum  Giiatad,  &c  pio  eo  fiibAuuto,  auadufaiuni 
fit  an  profit  n^e,  niiiildicaai.V.  ii  pUcet  Hift.  Ebrodun.  Iib.  9.  cap.  13. 

Umbram  Juniperi  noxum  e(k  verfi»  tDe  Vir^lii  multis  pcrfuafit,  Jimifvifrravu  umbra,  &c  Non- 
nulli  ctiim  rationem  ejus  rciWcrc  conantur,  quu  fci.  ob  dcniitatcin  folioriiin  vaporcs  cterranoxios 
exbalanies  repercutit  fic  diiHari  non  iinit,  unde  ibidem  itagnauces  acrem  prava  qualitaie  iofi' 
fiiuiic  ^0»  pmui  Jn^peii  matonL  6mum  «fle  cnedidaim  ob  luavem  quem  arittr  esfiiac- 
oderam  ,  ^  •  . 

yttift^ut  najor  kdcca  rufffcente  C.  B.  Oxjuirm  Park.  Oxjc.  Vhjersue»  Ger.  CnAw 
BeJiofiUf  Jive  OxjctJruj,  ^ujrufdam  Jmupmu  rrtajer  baccd  rubrJ  J.  B. 

0Fdki  quam  Joniperi  vulgaris  dupb  ruot  laogicMra,  Uaarat^  rlgida,  infcfto  mucrone  ^ 
ria:  ivKvtfdnplo  aoctriplo  Junipcrm»  majores,  cobnsnon  ucuLc  oamilei,  fedruffi,  (aporetamen 
fcodore  timili.   Clufius  lic  deicnbit.  JuniDero  fcri  Cmilis  cfl  Ox\  cL-i1ri!s,  ni.igna  ex  partc  con- 
corco  uc  illa  caudice,  interdum  eciam  in  aroulculam  excrelccns,  tcnui     ruiefccnte  comce.  F$lt0 
hfi^  JUnipen  vulgai  is  luodo  punynti^  aliqQjmndum  canieo  longtora  &  ratiora,  tenu  iemper 
pvQt  NHnuu»  iiauu  nafcenri^  ut  m  Junipero  min.  Fruaim  initio  viridcm^  deiode  fttvefcenteiq, 
potiben)&  cjkm  maoimit  ptnucd  coloris,  Junipcri  fru(fhi  muk5  hujoi-em  ut  incerdtun  ATeliaoam 
magriifudinc  xquct,  8c  tubcrculis  qmbulllam,  %'eluti  iqu.iiriarum  i^udimentis  obfmiin,  yfnf^jrBpff 
netauc  quanior  inaujuales  comincntcni,  nu|orcsquam  iniuperiore,  meduili  incus  aibi. 
Florecjuniperi  minoris  modo,  &  eodon  tempore  utria(iqiiefiuAi;a  maturieaBBni  adipifctolr. 
Jn  oojfibus  drca  Monipelium  &equenteDi  obMnraniniH^  '  , 

Prorenit  (inquicClufiusj  pleniq,  HiPpanisc  flcNai^oiKiifiiGaliis  afperit  kc^:  nufquam  camen 
inajorcm  videre  memini  quam  iiipra  Se^cbiam  &  GuaJarrama,  itinerc  Madiitiano,  ubi  aiboniiTi 
magpitudinem  &  aldcudiiicm  incerdum  zquac,  crunco  humani  corporis  craQicudineni  zquancc  Cx- 
fijpwq.  E  frudibusjaaipi^flnioris  cum  nuturi  func  vino  remoUkis  «xpnmicur  Uquor^Sacdiaro  rirr/. 
esoqicus  udlifficnus:  uipoeequi  ex  pulinaae  &  pedoreeditfic  purulenc^ 
vatira  looo  el&  poceft. 

Ootc[\i\i:D.T-incredus  Ribmfon  in  Gillu  Narboncnfl  itincrans  incolas  cx  Oyj'cei.lro  cliccre  olco- 
iam  ^reiinoiamiubllanciam>  eudcmmodo  ucc  Pinu,  6c  Abicte,  m  cxdam  convaioj  dciblU< 
11300  fodi      per  delaeiiliuni  foi  oainnir  in 

Juuiferut  majtr  kue4  emdti  CB.  wmmw  JBjfricaJ.  B.  Park  mtuiima  Ger. 

Juniperi  (ioquiunc  Lob.  &  Pena  in  Adv.)  quaidam  habuimus  plancas  non  dilpares  fironde  8c  , 
f^TX  acutsjunipero,  ied  iruduseiKiepesoUiaagior,  inedioGnBCNra  e«aieicoIi)t«.  Vidi^  ' 
tnr  OiofaocidH  maiar  Junipecui 


A*    4.  Juniftrut  Alfina  J.  B.  CluC  P.irlc.  A^tn,i  mincr  Ger.  emac 

^unipd^  AipiermoHtanafalulatiorejruciH^lcngtoreCh. 
Clmf. 

Oihiralem  altitudincm  non  exoedit,  (cddepredaeft  ficquafi]iumi^acfi,aM)k6qoeGraffioribiB 
9c  hnjiotVbm  oonAat  ritrasqoim  Tulsaris,  lcaXBetiafn  fraaHiq,flbiimniacibas  8c  coniortis:  tenel- 

losramos  ambiunc  temnfelia,  iqualitcr  fempcr  nafcentia  uc  in  vulg.n  i;  verum  laciora,  brcviora, 
craifiora,  ncc  minus  quim  illa  pungend^  colore  incerius  ex  coenileo  candtcancc,  cxceriijs  vuidi. 


flWa»iioovidicCIafi»:/i«9«N*aaMPin  ooal&auneD  fneeivip 

debacur)  loogiorem,  aniaqiiajB  pbmim  numnman  (Bonleqiumr  virideni,  tiM  ma 


 .  -  mamruenc  nignun» 

ejdd^fDq,  cum  illo  faporib 

Crefcit  in  fcopulis  Durrenjtein  Sc  Eflcber  quibus  duntajat  ip  loqs  infnniebaC  CM.  Augiaft» mede tww6 
pauculas  ilupes  irudu  macuro  fic  immacuro  onuilas. 

Inalciffimo  Cambris  inflnte  flwwfai  difio,  inquc  montHMisWeftaiorlandicis  in  SepteBcriQoali 
Aoglis  paiteipontt  prawnk :  uBmbla  nuntiGoJis  ^«AiM  nomine  iofigninu-:  £t  revera  validwa 
SaMi*  odoroniiiaribaiomtt  Deooaum  ioiBniicinni»  nleiiara  (ncciBn  exjtredum  equu  tanufVkm 


5.  Jimiferm  majer  Americana  Park.  Cedrm  Amerieaua  twjrv  JiHa.  Juniprrm  Vfrgmuma  Rgrhh 


c« 

IMi*  parva» 


JlMMpamij  vixjunipcti  noflratis  majores,  nigro-caenileae  pariccr.  Materia  rubra,  moUis^frjigiiit, 
odoranor  etiam  quam  Junipcri  nodracis;  ligni  color  vanac,  rubcr,  ilavus,  alhidus. 
Multis  AmericK  locis  pro'.  jnit,  v.  g.  Virgaua,  Eermudar,  Jamaiea,  Rarbadas,  &C. 
AucorddcripqQots  jUwyjM  «ifitinac  Cedro&iibus  r^nisj  quodad  pe^iaemlignij  pdoremfic' 

Dddddd  I  coloreai. 


Digitized  by  Google 


1^1 4-  HlSTORlA  PlANTARUM. 

dDlorein,  Bemiuden(%us  Cedris.  (wae  omntnm  Americanarom  prxftandfliiTUE  babennir)  boniace 
paresefls:  un^ic  8c doliorum jw4|>4bf  8e opefcnk  «x i» bamlokat,  qnxliquiQmaeecnmi&iiib- 

tiljflimi  noii  pcnctrant. 

AntiSarion  irtfuijrurn  C"  Jamaycie  Ccilros  tcxtirx  laxioiis,  rudions  f>:  minris  finni  ac  (blidr  cflis, 
ut  olcum  &  rpinmm  Viiu  vix  contmeant.  £  baccis  decoquendo  poomi  ialubernnuun  param  Bct- 
mudtmfes.  E  lignomenCr,fedes,(caphz,  capfulzj  vafa,  opera inteftina, &c(iunt. 

Putvis  8c  ranienta  Cedrina  veftimentis  m  arcis  repofids  inter(per(a  tineas  &  omne  gcnus  vermi- 
culos  cnccant,  ip(a  autem  nanquam  putre(cunt,  neque  vertnes  generant ;  ipfe  etiam  ob(en'avihic 
Londini,  circumforanccK,  &  drculatores  ob  cadaveium  OOildituram  cclebres,  fcobc  Cednna  multa 
corpus  undcquaque  integere;  utmihipxne  pcriiiadeamaitishiqusiecrctum  (ut  vocanc^  maximam 
partem  in  eo  con(iAeti^  fiaddamusgummata  iwdmilkk  BqpiefiiAiori,  ano^  anribai»  8ec.  iafvfa.  IX 
T(tmreJ.  RobimfM  hzc  communicavic 

Poftquam  Juniperorum  htftoriam  ablblviilem,  ab  ingenio(t(fimo  Amico  8c  ftudioruffl  meoram 
adiutorc  maxtme  inikftno,  jamdido,  6c  fxpmsin  dccurfu  opcris  dicendo  D.  Tanerdo  Roimfin  ad 
me  tranfmiiiiiseft  Hortt  ^ctJtmici  Lngdimo  Batavt  CatitUgmi  Viro  longe  celeberrimo  D.  Taulo  HtT' 
mmno,  Medicinx&  fiotamces  iWcllore  compolinis;  mquoJunipertmiAnaieaiiamBermudaa- 
iem,  (quam^cum  Vireiniaiu  flcfiaibadedi  uedeoonvenireexiilimaveram,  nec  aliter  difjferre 
quam  accidenobus  nonnullis  a  Jod  natalis  <faarfhaie  ortis)  diftingui  &  iqpaiari  video :  guocircaii- 
bet  Mc  utriufgBB  defcriptioiiero  t  pnwBfto  Ottabfp  mnwaiam  piopoiieic  V 

Tn  mctam  fanigiatam  fua  fponte  excreicit  hzc  arbor  Junipero  vulgari  tam  fkcie  quAm  vfribos 
CvvAWi-  Efl  vcio an;'ufl;ionbus,  tcnuioribus,  inngidas  &  lcviter  pungentcs  cufpides  dcfinein- 
tibns,  denlu  clcgantiq,  oraine  ramulos  ambientibus,  iiiperne  glaucis>  infern^  liilarij  pcrpetuo  vi> 
rore  nitentibus.  Flvrn  ferc  exilcs,  amentaceos^  purpuro-croceos :  BKtm  Kmndat  AtreQanc  mae- 
nitudine,  ex  (u(co  phceniceas^  fquamatisaliquoctiMioitlsobfiiaii,  ia  quibattieBqpianfinoaqplofr 
arilii  ritucongenerum  continetitur. 

rdiciter  pnip^atur  per  fuhmeifioBCiii^  ciiaiBipoCBoaeiHi  nlianinloaanilllDsfteBmtiiifim, 

Prxccdenti  formi  5c  crcicendi  modo  rc(pondet.  Aft  foLa  cdit  anguftiora,  tnolliora  &  omnino 
vitidia  Eandem  exigit  cuituramqu^m  prxccdcn  . 

£x  his  peripido,  Jumperum  Bermudunam^^unipero  majori  £uropacz  fcu  Oxycedro  retpcmdere, 
ide6q,  non  temere  anf  impericftiiomenGeiiri  ei  nditDm ;  Vimnianam  autem  Junipero  vulgati  mi- 
ntiri,  ut  ex  bacc.inifTi  urriufquc  colorc  8c  magnitudinc  patct.  Deindc  Parkinfonuni  eundem  nobi(> 
cftm  crrorcm  crr.iflc  utramq,  in  fiu  dcfcnptione  confudifle.  Tandem  Junipcrum  Barbadeoiem, 
(cujus  arbufcubm  vivam  cx  ca  infula  dciatam  in  navigio  aliquando  vidimus)  cum  Vuginiana  ean- 
demcil^  fiquidem  (bliaejusjunipcnmsminora  crant,  abis  Deriimilia,  ficeodem  otdioc  naioencta  { 
bacer  fnaons  affirmancibos^  ooeruiex ;  lignum  rubnim,  moU^  fiagde,  odoiMnn  ;  afborpnrgFandii 
&  procera.  Atq,  hxc  eft  qu«  i  oobis  fiyeriosMcrifainr,  ma  Bennndian^  qnam  oo»  per  omK 

rcm  procadcm  nabumius.  *  '  . 

His  addit  D.HcrmannusJuniperum  fcu  Cedrimi  ex  Goa,  quz  mnii  eft  magis  patuliSj  ^inciliblie 
fi>liis  glaucisj  cenuiiGmis  &  breviifinusi,  octcro^ui  iufeoion  [JiiiupeiD  VvgiuuaQae^  videair  ii- 
miliL 


A' 


c  A  p.  a 

I.  Ctirmljdtrttufa  BtSemJiffaJ.B.  isceftrsl  fiiif9Ut  CiiPrifflm4{tr,/riii}ufi4vtfetmtC.B. 

iiem  77,  feu  foho  Cu^effi  mtJia,  majmhmt  haecit  ejufJem.  Ntcmm  lU,  ftu  fho  Cutrtffi 
mmtr.    Ctdrut  Pitgiutta  MeCufrtJfi  Paric>  Oiyttdrut  LjeiM  Gcr.  Jmnferut  uuqtrOiu^ 

J.R. 

Rbor  cft  pumila,  tricubitalis,  [Clufio  humanam  akitutijnsm  raro  iuperans,}  odore  CupreflS 
grato,  (aporc  adiVringcnti,  amarefcente  cum  acrimoma,  caudice  amtortononreAo,  mul- 
_  cisramis  fentis  &  Hexibilibus  praxlito,  icabro  oortice.  folia  habet  csaoofk.Se.  excootinua 
quacemonim  feliorom  mumo  connexorum  (erie  compoitta,  quemadmodnm  cuprefius:  Juni- 
pero  vulgari  S:  Oxycedro  iimiles,  fl.ivos,  fed  extremis  mmulis  infidcntcs,  ut  in  Cupreffo  Sc  Tlv.iia : 
qtnbas  iuccedunt  fruitus  niaenirudine  b;Kcarum  Myrti,  imo  ad  Oxyccdn  interdum  accedentes,  ro- 
tundi,  conosCupvcninos  tubc;cul;s  no;i:;;iIlis  qurKi.imniodo  a:nuilantes,  primCim  vindcs,  deinde  ad 

J>lioeniccLun  coluicm  tendcntes,  qui  manuiu:c  nonnihil molleicunt,  iapore&  odorejuniperi  baoas 
imdi,  qiiKern.i  .vitquaternaTeletiam  plnra  grana,  parfafflriata^obkmga,  refinofi  oonrineniS  itt 
quibus  medulla,  alba,  Or^Tut  quoi.lamniodo  limUis. 
Ttmjfu.  Vcrc  floret,  fruftuinquc  diu  rctinct  antequam  maturefcat,  oti  Juniperus.   Primum  iemine  natus 

hic  frutex  &  adhuc  tencr  folia  Ii:i!>ct  omnmo  dilTimilia,  utpotc  quz  alteriusjunipen  folia  zmiilentur, 
niii  brcviora  &  paulo  mollior.i  clicnt :  cum  vcro  jam  tcrtium  autquarcum  annum  accigic  rocunda  & 
.  cupreflea  foUa  (ormare  mcipit,  ut  inicriorcs  rami  pungenribns    aootisfoUis,  (iiromi  vcr6  ofacufii  ec 
rotundisonultiimerdomoon(pciamur:  quod&nmobifecvavimiMbCcciuviiobiervMifaaleeft. 

'        •  Hanc 


Dlgitized  by.Goo<?Ie 


Ub.  XXV.    'De  ^rboribui  qunrmt  JruBus  ^  florib.  fejimcii.        1 4:1-5 

Hwicplancainnon  tantum  circa  Monfpelium,  ied        Alpibus  SrinacisftCarinthiacit  bivnu- 
maSf  tuideiiooaiuamur  cam  ad  Matthiolum  c  Moi-am  monabu»  niiflami 


CUrmhM^*  fruSm  mmnmniUt» 

^  SMmhme^er*}.  B.  hcaferM  major  Parlc  Sahna  felio  C^e£!  C  E  i  ftM  mBfifHNatiUm 
fm$  StUium  ftli«CtfrtJfi  sktrsm  ejul^em.   Sshm  bme^trm  Ger. ' 

Tor.i  r>ciejanipcn,im  najoitm  referrer,  nili  latioribus  ramis  prjdit.i  effet  &  maRisdiv  uifis ;  & 
appcndjccs  multas  iar.\mi$nt  Sapinus  producerct,  acq^,  eundcm  in  nafcetfdo  queni  Taxus  niorcm 
ietvaret.  Tranfbarentem  refinam  habct,  duram  uc  Junipcri,  vcluc  flimo  ta£kam.  Arborri  caudcx 
iintiolu»  dl,  crafliar  plerunq,  quam  uc  vir  inuhus  capiac  Corticem  vitishabet,  iaodio&  crafliim. 
maceiiam  (om  albam,  incus  velun  gilvam,  coi  naUam  aliam  Imitlan  reperinttn.  Eft  eram  veluti 
indilutus  quidamrubor,  m  (ubnigrum  dcgencran';.  Pcrpenia  coma  vircc:  fuu  fcrtibus  gr.»vida  in 
hyemc  compcricur,  fed  Lcntifci  namiam  fervat  quod  imclus  perr>ecii6  lux  arbori  inlitlcAnt,  dcd- 
dentibus  (ci.  anniculiscum  alii  lam  ad  macuritaccni  pcrvcnerinc  Frudus  autemqui  nonperfedi 
maturuerint  Cfji^^p^  virent.  Ciim  aucem  ad  macuricatem  devenerinc  cx  atroin  cyaneum  degeDO» , 
nnt  Afhor  ipb  ekgantiffimo  virore  nitet,  qux  toca  fraAbai  nigns  fugillatttr.  Eft  auiem  ftfs* 
affima,  cujusbaccac  vixCcdndibiismajorcs:  Amygdali  bcne  magnx altitudincm  petit,  mulnitn  ad 
Cuprefliim  lativam  accedcnSj  nt  a  pcnco  vix  dignoici  queat.  c  longinquo  Ipectaca;  icd  cralliori 
Caudicc  conftat.  Folia  omnKU)  Cup.  ello  correfixjniierent,  ni  ii  cqucntiora  elTent.  Folia  cjus  guftam 
amaiaienaiintttrj  aromaquc  olenc,  rdinaceuni  quidprae  fe  ferentia.  Os  levicercale£aciuiic  iwe^ 
mm  in  hofus  eatiremis  ramulorum  (tuculis  oriuntur,  nk  ut  perpetuo  Iinguiaris  qnivisfiBoalin  ioam 
fcraf,  cimc^  rotundam.    H.f  mcrulis  &  turdis  gratjflimtis  f\:nc  cibus. 

IIic  omrua  Bcllonius,  Sc  alia  adhuc  piura,  qua;  nobis  dubia  &  uiccrta  imo  concradidona,  viden- 
tur,  ut  de  fbliis  Filicis  m  modum  comprcnis  &,  .ipplanatis,  quodque  Arbon  vita;  coniferz  SaUnam 
iiiain  alcerara,  qus  bacdfera  eft  caodem  faciac  f  Jorcm  non  ptvmic  ied  ftabm  (eminis  rudiinen* 
nm  apparet.  De  ligno  qux  habet apod  ^fiun ride  tn  Iftrode  Confeis;  vd  apud  J.  Banbimim 
Hift.Pbnt.  Iib  9.cap.  II. 

Inmontis  Amani&Olympi  PhiTgia;  cacuminibus  fponte  nafccnccm  utramq,  Sabinam  vidit  Bel- 
lonius,  uIm  iylvas  fadunc 

Qs*i'  Bauhioo^  Lobelio*  aliiiq,  SiiHnte  haectfer^  nomine  defiaipca  eft  a  BeUoniana  diverla  n« 
'^envs  nec  ennn  m  eam  dtitadtnem  afTurgit  (qoaams  Hoe  loicaw  looo  ^ebeaturj  neq,  (blia  fia 
fiircahx  habet  paritcr  coniprcnbs  &  complanatos,  led  terCtiores. 

Ceit^  arbor  quc  nobis  in  montibus  Germama;  obi^ata,  &  abbi  pro  Sabina  baccitcra  often(a 
cft,  adeo  in  paucis  diffeit  ab  aibore  "  proxim^  delaipca,  ut  pro  eadem  habuerim  :  tou  liquidem  •  Cft*»L«ii 
faoeeam  refert,  lolaqa  baccarum  parvitate  &  oolore  (Gfet{  ^aaaCBmqaidem  qpouenrare  potui:  nufih^Sm. 
quamvis  O  Bauhinus  odore  grivi  Sabiiue,  8c  exueuiB  ninis  in  MOCl  fbliadefiwatibuiiCedto  " 
baccifcra  *  eam  diftineuat.  •  sJirnmf». 

Delcribentc  J.  B.iuhmo,  toiiis  cft  Cuprclli,  unde  inoffcns  '  le  demulceri  paticur,  fapore  acn.  ii«  tufrtjfi. 
Baccas  fertjunipennisxquales;  quas  virentes  &  ex  albido  cetnilco  quoviini  coiorc  tindas  tubcr* 
cala  qtuEdani  ob&lcnt,  matune  atroooBruleae  fimc .  Fortc  eodem  roodo  difii»  k  Cedio  Lycu  lo- 
wa&  BdfcMui  quojumpenis  miiior  vulgaii^  k  maioro  (eo  Oxyoodro,  bMauani  m.  magtiimdino  . 
&  colore. 

Alteriuslpcdei  mcminit  Lobelius^  ramulorum  exiiitate  8c  foliorum  tonintedttacaxat  diverik. 


Imml. 


C4P.  IIL. 

Dc  Saihm. 


StiiM  vmtgaru  Park.  flmlit  Qk.  hmi/irm  &  faSm  y^filk  Tmmifd  DAfimdi  C& 
Coinmon  ^toine. 

SAbina  Latinbdida  a  Sabinoruai  reeione  !n  qua  mulcum  nalceretor,  Grarcis  B^^d  perpe- 
cua  fronde  viret,  arbufcula  humilis  eft,  inlatummagisquaminalmmproHciens,  odore  gravi 
SC  ingrato,  fbliis  Myrica:  Gcrmanicac  pungennbus,  faporc  acri.  Baccai  fert  Junipcnnii  pa- 
lei»,  per  mamncarem  acro-c<erulea&  Has  baccas  nuUi  przcedunc  feret,  led  duntaxat  baccarum  iu« 
^imenn^tncarnipodicnHsinfidenti*,  ei  anbn^ 
meciK  vermcsr  parvc  componca. 

Hzc  planta  lexu  differre  videtur:  Eft  enim  duolex,  i.  Mas  leu  fterilis,  qtiz  floresduntax.3t  p.^-o- 
fert,  non  fruftum:  cu|u!inodi  le  Montbelgardi  viaifTe  narrat  J.  Bauhmus  Ccpius  florentem,  vcrum 
miUas  unquam  baccas  in  ea  ob(ervaiIe ;  ftcriiem  eciam  maulille  varils  in  locis  a  (e  plancataoi. 
a.  Foemina  (eu  fettilis,  qux  baocas  prafert  non  (lores. 

Botanid  plerique  Sabtnam  vulgarem  omnino  fterilem  fadunt :  Ventm  id  narurx  analogia:  re- 
pugnat,  5c  J.  Bauhmus  dilerc^  affirraac  eam  baccas  pro(erre.  In  noftro  ialo  &  coelo  raro.  forq^ 
nunquant»  Bnftumcdit  At  in  looo  natalj,  AxnudttOttmsfk  Phriii»  caoiiiiinihiw  praaiMi^ 
fcrax  cft. 


Hl«TORlA    PlANTA  RUM. 


f^fg^  Sabtiue  foiM  iiccanc  &  calefaciimc  flrcnu^j  in  polverem  redicU  &  cum  melle  illica  flucnabiu  ul- 

cenbus  mcdcntur,  nigra  &  fordida  cxpiirg.in:,  iiomas  fiftuiu  &  colIcAiones  mirigant.  Cum  flore 
lai^is  temperata  (cabiei  capirii  pui:rorum  unic  piofLut.  Porro  eflcntix  tenuitatc  menles  qi;oque 
provocant,  uc  fiquidaliud^  &  (aoguinem  per  urioa»  movent  Partum  quoc},  vivetucm  interfiac  Sa- 
bina,  Sc  fotum  mortooin  ejicic  Xeni  liK  nomiiie  niniB  aacs  dl  ej^^  fieqaencaaii  fiemi- 
nis  inhooefbs  &  nierctricibus.   w  .  .  . 

Aqua  c  folns  Sabini  dsftillata  niaculas  faciei  abflcrgct,  &  ut  quidam  aflerunt,  vcrtigini  oondudc 
0;:;utn  S.ibiru:  vcntri  inunAuni,  aut  ffondcs  c)Uj  culx  6«:  iimbilico  impofit.t  vcrmes  pueronmi 
caecanc.  Deoodum  mtro  anum^um  idem  przAat :  verimi  uium  cjus  Lncemum  minus  tutum  pu- 
tat  PlarJcinibniB.  Nos  ttmen  novimns  fiwci  eipre(B  cum  lade  niixci  cochlcar  unum  (aaAan  emil- 
coratum  maximo  cum  iucccnu  pueris  verminaiibbus  exhibiairo.  £ftq,  fane  medicamentuffl  eflScs- 
cifllnvjm  &  nunimc  pehculoliim,  quud  jpoA  jJia  moka  incriliim  oliirpaca  optatum  iacpenttinera^ 
ne  di.im  lcmper  (brtitnr  cSsiQom  ciiain  md^lprads  pame.  Eqitii  eiiam  8c  bobiitineaiMemnfum 
frequetuer  exoibauf. 


T 


CAf.  IV, 

A.  Tsjem  Ger. Parlc.  J.K  CB.  &  «tmuim  fere  Batmunm.  SmU» I^ufidm U.  4. ir^So. 

wJxQ-  ibtofbrafii    btft.  10.  €|ie  Scto  Crff. 

.7.  s- 

^Axus  perpetuz  frondis  aibor,  procero  fhpicej  Abieti  &  Pioex  fimiiis.  Fdi»  Abiecis  foliis  or- 
cuCc  nnn6iofiiniJia,diiiui  lu  n  culmum  lata,  non  teretia  ue Ploeai;,  ab  Abiqsm» fai  hoc^ 
fpefcuncur  quod  innmiiora  minufque  rigida,  neutiquam  ezplicaca  fbliorain  ierveM 
miiM,  quin  eodem  rergenria  fer^  coincidanc :  jam  ver6 11  (ingularia  IpeAes  Taxi  iblia,  fonc  ea  £> 

biegms  acutiorc  muaone  doruta,  fuperne  atro  virore  fplendcntia,  iniernc  nitorc  dcftituta,  unico- 
ioi  ia  tamen  viridanaaa  nervo  iecundiim  longicudmem  decurrence ;  cum  Abiegna  elatiorem  aTet^ 
&.  paite  habeant  coftam,  Ci4ac&]ae  gUuco  lunt  pncdita,  guftu  amaricantc.  Porro  autem  in  esnt* 
miis  ramulis  circumquaque  incer  folia  oriuntur  per^uniu  (ed  copiota  capicella,  iubionga»  %utmec^ 
cx  quibus  veluci  Bolcub  emicanc,  Junipermts  fer^  itmiles,  &  virore  paliefcentesj  qai&inde  in 
ros  niulcofbs  api^cs  fatiilunt.  [  Ca-|.ilpinus  Taxum  flolculos  ferre  aiiicntaceos  inter  folia  fine  fru- 
d:u  tradit.]  Circa  nienfem  Auguiluni,  uci  obiervavimus,  fcrc  baccas  ex  calycc  ita  emergentes,  ue 
fimilequkl  luberc  videanmrcum  glandc;  poRquam  ver6  macuruere,  qnod  fit  menie  Noveidxi^ 
nihil  pianc  iimile  lubent  cum  glanJe,  ieu  ngura  quodammodo  refcrunc  fiorem  Vitis  \^xx,  quippe 
parvo,  vuente  atq,  (quaraato  calyculo,  brcvi  pcdiculo  adnato  fniftus  inharet,  grano  Junipcrino 
inaior,  iiiperne  apeitub atq,  hian>,  vcluti  cx  carnofa  cute  conftans^.colore  pulcherrimo  &:  iplendentc 
cocOneo  conipicuus,  intus  cavus,  fuccu  praditus  vifado  ac  dulci,  in  q|^  granum  lancac  Picicre  au- 
nus>  iMcexa^Sb^  rocundum,  ied  levicer  coinpreilum,  colore  incer  poUom  &  ipadiceum  menc^  oor> 
cice  duriufculo,  ratfduUam  concincns  (aporu  non  ingrati.  Hoc  granum  frudus  capacitatem  non 
adimplet,  led  undiq,  fcrc  intadum  a  frucbls  pcllicula  in  mcdio  htum  eft,  baccc  imo  adharrcns,  haud 
,  '  lcciis  ac  ipla  ex  poJicuIo  enatum.  S;i(picor  auceni  tum  ciim  longiufculx  funrj  &  gl,ind:j  formam 
aliquo  modo  demonftrant  nondum  niaturas  elle:  jain  vero  nucuriorcs  apenn,  &  propccr  iuacum 
iiguram  acquirere  rocundiorein.   Materies  hioolor  partim  rubet,  paitim  ex  albo  flarefcic. 

Smilax  Tlteophrailo  arbor  eil  giaodifara  i  gjBnerc  Qjicnds,  ca?eiidum  eqg»  ne  confuQdatnrGam 
Sniilace  Dioicoridis  ieu  Taxa 
£mK  T.txus  in  monto(is,iaxoiis&prxmpcislocdsoricur:  inoccidentalibus&meridioodi^ 

Cibus,  in  moncoiis  (ylvis  &  lepibusfrequens  eft.  Majores  noilri  in  ccemiccriis  Taxos  plantiruiit^  ob 
«brnum  (ntputo)  frondi$virorem,uci  fymbolumeneucimmortalicatis  8extemzvicf,  auamSiide' 
POfita cadaverapoH  refurreftionem  expcAabant.  Hujus  arboris  fruSus  pcrmciofos  cffc  &.  lethalcs  non 
Veterestancum,  fed  Sc  ^  neotericts  plunnu  cradidoiunc.  Diofcondes  eos  qui  baccas  ederunc  in  alvi 
^rofluvium  incidcrc  ici  ibic .  Idem  «libiTexam  potam fijgjdliMwm codua  ooipoiii  indaeerab  Indibcft' 
don^mque  ac  celctem  mortein. 

Refert  O^, /iti.6.  J!r  icC  GaA  CadfidcumEbaraiim 
maiie. 

•  Sunt  f  inquit  Plinius)  qui  8c  Tdxica  hinc  appellata  dicunt  %'cnena,  qur  nunc  ttxica  dicimus, 

quibi«  ftgitti  nnguntur.  VcFum  oflendunt  Voffius  &  Ja  Btxir.is  to\icum  .iliiid  vcncm  genusfiiifle, 
Ccrvarium  Fefto  didtum,  quo  Barban  iagtttas  mungerc  Ibiiu  eranc,  ut  lethaiia  rulnera  mfiaranc. 
Toxiciim  eigo  k       didhiin  cft. 

.Matthiolus  etiam  affirmat  in  Tridentinis  montibvf  non  vetcrin.i  fblum  (quod  Veteres  tradide- 
ruot)  icd  ruminantia  etiam  animalia  devoraca  Taxu  imcnrc  :  partoi-cs  ctiam  &  lignarorcs  cum 
has  edilTent  in  febrcididcntcs  inadiilo  Cc  alvi  profluvia,  non  iinc  m.igno  vitx  difcnminc. 

Tcltacur  etiam  j.  Bauhinus  h.  iide  digms  hoQUfubas  iibi  «tfrmatum  in  moncibus  iBurgundtx  folio> 
rum  utedam  corticiuu  ciii  mortuos  boves  fie  vaocu:  6c  4  ^Lnoio  Fbarmaoopaeo  KvcIm 
nenie  relatum  in  zdibus  iiiis  Turturcm  album  cum  torqutf  mgra  baecanim  efil  periiffib  fic  ia 
Oitrtniyngtn  Almum  deguihca  Taxo  iubic6  mortaum. 

Nos  c  cuntra  Taxum  immsntb  in  crimcn  addudum  pjipicamur:  fiqpJdem  Lobelius  ejus  baccas 
ijuioxic  p  crulos  in  Anglia  clitarc  aifirraat^s^ueguflafle  lub  hyemem  non  ingrato  lapore,  ie(i£u»o 
vcl  lubamaio,  ibique  poicos  paflim  cas  unquam  gbndes  oomdle.  Gerardus  etiam  noftrattnm  lo- 
meupkm,  tumplunmoseootulirdpuU^  iuis  eas  ad  fatictateiVi  uiq,  fxpius  ingcniirc  narrac,  nocfub 
iinUM-a  tantum  arboris,  ted  in  epis  ramb  aliqiiooes  dw mivifle,  nec  tamen  miniraum  indc  nocumencura 

auc 


Digitized  by  Google 


Lib.XXV.  'De  Jt-bortbus  quarum  frnUtis  a  fiorih.~fejUfBu  i^T^ 

aut  incommodum  unquam  C<znm  Seii  &  Camerarius  Taxum  inno:din  efle tradit:  acinose.;..  7u  ' 

wm  eflfciunt.  Fateor  cqu.dcm  arborem  tnfte  vircrc,  oufque  mclancholiciim  (ii  ira  Ickiui  lice  r  S  • 
rpeaum  mahgnam  alrqu.im  quabtatcm  ci  mcfTc:  fubinnuere ;  coquc  temporc  quo  iWereinciDir  V 
co  maximc pr.rgnanseU  jumcntis  noxi.im  ciFc  pollcjnihil  tamen affirmo  NamSc  Veteres  T  \ 

nlNBiniioxii  iiMiidi  fcnbit^  folia  ctiam  lumcntis  iethal.a.  mminantibus  ncquaquam.   Pluurdu^  co 
tantum  temporc  noxiam  cdc  tr.^ai-  q;:r,  tlorere  incipit.  Diofcoridcs  non  ubia  I«h,l<*m     t,^„^  r 
Cflcinauit.  c^am  de  Itahca  &  Narboncnl.  tradat  lcthalcs  eirc,  ,Uam  K  &niS  L£  P 
dna«deiM«Ticiii«nigi«fcmmintiib  TaMimejamApilw»  noaiam  efi  nosdocetV^ 
tu»  CfmuK  fi^pimt  aumAm  TSawift 

Ccdibirubet, 

Nir  prrpiiti  teciu  Taxum  ftras. 

■  E  Taxi  ligno  laudatinimi  arcus  fiunc,  cratq,  olim  in  hunc  ufuro  expeticum  maxiffl^oe  cdebrt. 

ItKraos  Taxt  tarquauur  in  arcus,  ^  , 

Vifit  .     . . 

Ligni  porrom.ireric;,  qnod  rurcfcat  quamplurimis  intcrcurfkntibu^  venis,  incorrupriquc  filt 
gnariii  fabris  maximc  expeticur.  &  plurimi  tit,  prifcrtim  concinnandis  nicniis  &  halhs  telifquecon 
hcicndis.   Gcrman.  hu|us  aflcrcs  ad  fua  conltrucnda  hypocaufta  non  exigui  fiU  comparant  oe 
cumi.  Ex  hoc  ctiam  bgno  paiare  tolenc  Sakabui«nfes  op.fices  puldvos  rcyphos,  cuciirbirul cdi- 
ftomu,  ayque  ftibtdia  elegantia  &  egrcgia  atenKlia.  qux  pcr  t(iam  Gennaniam  diltribuuntur 
AA  dcntcs  rotaram  moiendiiiariuin.  poftes  terrx  mhgcndos,  veh.culorum  axcs,  nulli  li|mo  fecun-  * 
dum  efle  affirmat  D.  Evclyaus :  Commcndat  idem  ad  mulica  inftrumenta,  teltudines  lous.  tn^      •  - 
«liaque  cunofa.  *  ^*^»»»»* 

iJ^SLt^f^^^  'fi.iSZ.^^bSfrf'"'"'  S"''»  Abicenis  fimiliora  funt,  aibor 
ipla  tniacofXM- leu  trondonor,  trondibos  creonf  Iradx»  lurmm  inftruAa ;  adeoq,  denfi  ut  lepes  no- 
liusqujm  .ubor  vidcamr.  qii.imvis  proccr.i  .idmodum  fi't,  qu.imrh  Taxum  Anciquoium  mortiferam 
clTc  cxilhmat,  ciun  D.  Ikiluccius  horti  P.lutni  pnfcdus  hortulanp»  quieam  intcrdum  detondere  (b 
leric,  non  iilcra  duiudum  horam  una  vice  «Mldedtei  durarc  poft  aflmnet;  tam  gravem  ^  caoiti^ 
dolorem atbor incutic;  odoreooxio&viiolo qnBm oxiaexlpirat}  videi^adjpilunii      ■->'  - 


SHCTIO  IV.  .  • 

Df  Jrboribus  fiore  a  frua»  remoto  la»igens. 


Cap.  r  ...... 

-•.'••* 

De  P0fMk*      "■  .  .  ■    .7.Vi-.V-  '    .  •  " 

POpdus  k         ob  frondionl  maltmidmem  nonnullis  diAa  putamr.  Martmius  ingeniosd  i 
ai«i»»_trcmo,  ob  folia  tremul.i  dcducit,  quodtamcnLibycr  proprium  cll. 
Semine  )aW.  l.inigeris  inclulb  aim  Salice  convcmt,  foborum  formi  lata  &  aneutosi  abea 
diffcrt    Gricis  commime  nomcn  non  habet:  nam  nk»  dtntrt  piindttk  didtnr.  alba  "    "  " 

tremula  Mt««*  uc  peritioribus  Bocanids  vidctut.  •       '  .       •  . 

A.^  I.  F^>.4(r«  Ger.  CE  Parlt  «gi»jSw  J.B.  4|t  MkftMU^, 

Li  .iirijni  fc  actollit,  cortice  larvi,  cxalbido.  ac  incano  obdufta :  fed  ramuli  podffimtim  albicant,  "  "'^ 

2i*L^*n^"'*"»  ^"^'''^fi?!"^"*'^  ^^'  niinufquefiffiliquamPopul.alba:;  (Iuid.im  volunt  .inciim 
flCleviffimam.  Radices  profimifiores  (]u.am  inalba:  Antcquam  folia  crump.int  oculos  procrudit 
«wcronatos,  odor.«o,  lutco  &  pmgui  atq,  tenaci  fucco  pr.xgn.int« :  Hinc  foli  i  Hederaceis  fimilia. 
led  minus  cr.iHi,  «  rotundo  mucronata,  ferrata.  atro  vut)re  fplcndcntia.  longis  pediculis  appenfi. 
Producic  oc  m.ih  Julos,  in  longo  r.iccmo  caiccrvatos,  longis  pisdiailis appenfos.  • 

Ad  riuvios  &  m  aquolis  ontur  tam  m  Anglia  quim  in  exceris  region.bus.  Aprili  menfe  aut  etiam  ttcl'  «# 
pnus  odoratajgemnw  prommpunt*.  MaiO  racemuli  fcu  uvs,  qux  Jun.o  dccidunt,  aut  certc  paulo  ^•'•SP'''' 
pOit.  j.  B, 

AoAus  eft  celsrnmi  &  fcri  mcrttdibilis,  quod      aquas  crcfcat.  Confule  D.  £vr^  Sylvamj  • 

fiiiuus 


Dlgitlzed  by  Gopgle 


• 


I 


8  HistoriaPlantXr. 


U  M. 


Pljnuib.  cumqiic  lczi.u  c  R  jcciuioribas  riona;;lli  ropt:him  iiiter  eas  aiboics  rccciiijiit  qiur  nullos 
fhidus  pariunt.  Theoplir.UVus  de  Populo  variam  lcntentiam  ellcait,  an  lci.  paiijtc  ntfcne.  At  ho- 
dierna  obiervatio  fertilem  elle  oonvinGt^  ut  ea  «lc  rc  nullumafflptias  &  dubium.  Knnnulli  laniett 
eti.-imnuni  hoiie,  uc  video,  Veceres  errantes  ociose  lequU  quam  natunun  duccm  tnalicnt.  Sienim 
naturar  codiccm,  hoc  cft,  arbores  ipfas  infpicere  dignnri  eflcnt,  ad  Lydinm  expericncir  lapidem  Ve- 
tcrum  hiflonas  cxij^cnce^,  nec  Populum  llerilcin  elle,  ncc  .illi.ini  iii  n^am  fpontanca  Metamor- 
phofi  routaiij  quancnnivts  iJ  Phnius  .ifiirnieCj  hoc  Tlieopiuallus  vnih  locis  inculccc,  quancacunc^ 
jUitbritue  fiierint  prardidi  aucoresj  unquam  crediiiiflent.  Q)u  tamcn  Saliccm  /lenlera  efle  per(uaii 
faatt  oc  idem  de  Popub  aedanc  faole  iivluci  podun^  cuiiiiruftiis idpedu  Popolw  SaUci 
Ibnafit. 

Primum  illiu^  crnmpcns  gerincn  cujiis  in  mcdicina  »^13  cfl,  O/ficinx  oculos  Populi  vocant>  ala 

itmrnam  Populi,  Gixcouim  quidam  «vif^*  uhde  errons  occafionera  accepemnt,  qui  non  pnnu 
Ua  germma  icimolalcd  |ulosinoompoiKioneai^uendexFiopidoMdpieiiut!emai«  ia 
quibusnilul  relinoium.  J.B.  .  ' 

De  temperie  Poouli  ntgrar  ejulque  gemmanfin,  an  fcl*  ealldx  fint  an  frigidr  varia  eft  lententia, 
'deqnaviac  J.  Bauhini  hi|}.  /  7.  r.  8.    Venfimilior  eorurn  fententia  viJetur  qui  modcrate  calida^ 
faciunt:  ncc  obflat  quod  Untcucncum  populeon  higiduin  lic>  Autoics  entm  in  nwdicameiica  aoo» 
panonnulla  calida  intnutterelotenc^  r.on  ad  cocain  coinpohcionein  cnlidamieifclenHan,  ied  edlii» 
gdotomvim  doduccndam,  eut  certd  tandcm  retundcndam.  J.  B.. 
yiff^     •      Valet  llhid  angoennim  in  omnilnis  catidis  afle^bas  illiiom :  naribos  itlfinim,  8e  temponbus 
puKantibufque  artcriis  illitum  ftiinnum  conciliar.    fiosquoq,  ufus  cfl  adcalidos  dolent^lquc  tuniu- 
rci.  Quidam  fiktebcucr  podagtis  calidis  iilmunt.   Sad  ne  invctcrelcac  cautio  dkf  aboqiu  easvues 
.  perdic. 

Ocuii  i^janinMeadlubeii  iielam  a  (exu  inulicbri  ad  capiUbs.aomandot  promavend^oe:  uten- 
&  modum  vide  apod  Mactlnofam  &  Jo.  Bauhinnro.  l^foftni  obtervatior\e  gcmnn  feo  iurculi  ex- 

tremi  pofl  medum  arflatem  luceum,  ocioratum,  plnj^uem  &  rcdnofum  lucc.mi  exli;dant;  non  gcm« 
nvx  tancum  initio  Vcrjs  antcquam  in  folia  cxpiicantui  :  (iu.intumvis  Jo.  Bodxus  a  Scapcl  nuilam  a> 
ftacerelinam  in  hacarborc  repcriri  hdcnter  aiiirat;  &  crrarum  cxfcribcncisdlcputat  in  texcu  /Ecti^ 
idiiip d^fia^iptione olci  /iiginni  legicur  ^JndJJ^vm iii» ri        iTiaMi  ««i  «t  «wgiirfD»» gji  ftrin- 
tS^S»  Amuv&Populi  lignum  pulchi  c  crilpanto  luidanim  difeurra  penmMBnum  eflfe  fiaibit  J.  Bauhinus : 

ida')que  artihcesGcrmaiuci  e.v  eo  varia  utcnfilia,  mcnfas,  abacos,  Ijdorum  fpondas,  caplclias,  ofba, 
cn^UKii  cocidcariaj  [quadras,  truli^J  aliiiique  piuriraa  parant.  Plinius  matcriam  lcnuiu,  adeoqua 
lcatist^jcipadiseptBmicriUt.  Soomiiai  Iwm  uiils  ia  belb  nalhii^  ex  qao  Jld.  bomhaidx  inreiMB 
iiiiic»  un  nec  arcuum  8&  iatinannii 
Qtuedam  ( inquit  CBaoldnas)  floret  8e  fradnm  non  fert,  quzdamftuAum  fert  8c  nonflorct; 

iJeaaue  arhor  hj:c  tjKi  fexu  tL^mdu  :   cjucil  i^usrtvis  nohu  rtcrulurn  d>UrvatMm^  ■** 
mc  dui/ttMttHS,  jiicnmm  m  SaUce  arbore  cettgtnere  id  tiudurn  m  tuvunm. 


J.  R. 


1.  P^nlm  0ti0  Gu.  Parlc.  alba,  aXu  J.  B.  alia  (am  ^     alhtim  Jutttir')  mit^ 

hm  fiku  C  B.  C^c  ta)f)tre  ^opiar^  oi  %^tewme. 


Plurimum  diilefimt  Popub  albz  folu  k  lugrx  foiiis,  tocoquc  vi.lcu  aUam  arborcm  doovit  •  Scuic 
ea  enimoninium  maxinH^  Aioeiis  maiompotiii&  inacuniinjtas  circumraAiJadnns  divifa,  (upemi 
cum  atrcwvirore  tonuita  lanugine  donata ;  at  inKriore  partc  denlb  tomento  incanQ  oeu  TuQilagtnis 
fbfaa,  fednugis  niveo,  pobefcunc,  quo  ettam  obftci  (iint  cam  pedtailis  longis  raml  Folia  oblerva- 
vinnis  manus  expanla:  amplirudincm  faciL:  .rqiMnri.i.  Qualcs  iinc  floresvci  fn;<S:L,i  non  obtcrvivit 
J.  Bauhmus.  Lobeiius  lcribit  catuios  terrc  ance  foUorum  cxortumj  &  iantoiiz  Saiicis  modo  edere. 
Taber.  fcribii  viilofbs  efle,  fle  i  porpureo  fiiKips.  l4{a^eftalbo«  qood  hda  findinr»  corace  alio 
bevL  £c  fcacq,  ut  prior,  gcmmas  in  prtmo  fellomm jMrminani  fm, 

Plinios,  ut  &  Tlicophralbs  k  quo  hauiic,  Popott  aSae  ftJiain  jnvena  eirdiiatae  ratonditacis  ciTe 
fcribit,  vetuAatc  in  anguJos  cKirc,  qiiod  &  nunc  etiem  obtevaci  poceft ;  icoinaaI]edenaagpila& 
roiundancur,  quod  &  a  Theophraito  tradinim.    * '  " ' 

iiluem  locis  proveatt  qmbos  imn,  jwwoiiAbi  ilffiqfirSe  ad  flirionm  fip«ii  in  Aiwlb  mm 
tednonaamodumfcefpieQs. 

*  «(/?.  pIm.    4>b  hacarfaore  tradic  *  Theophraftus,  8:  poft  cum  Plinius,  quod  partes  folionim  pronas  lcu  ter- 

««.I.      I*.  raiii  fpcf^nccs  niox  ppft  a:lUvum  (plibciuni  veruc  lupuias,  eciqiie  argumcnro  ruflid  lolfticuim  cou- 
feftuin  inceljigunc:  noliisnihil  calc  bblcr\'acum,  nec  auquam,  puto,  c  Kecenuoribus  fidedigno. 
Ex  avuiiione,  talea,  ramo  facili  gcrminac  hiQe  arfaprj  &  ceierrime  crclcit,  brcvigue  ccmporis 
.   fpatio  fi|pra  (^i^  ai^eovt  ut  vei  o^tp^  uliinMMReaturieri.  Materies  ad  eadcm  unlis  aidqiUB 
Popuh  nigi-ie.  Odmmeiidanir  cciam  adt  calopodia  &  caloeamentorum  caleanca. 
f'^*  .  Quod  ad  medicas  vires  accinct,  lus  ci  Diolcoriues  attribuit.    Coitex  unci.t  uiuls  pondcrc  pocLii 

I>chfjdici$  &  ftrangnsia:  prodell.  1  radicur  &  ooncepcum  prohibac  ii  cum  miiimo  reoc  bibanir:  Ibd. 
&  rolia       cyrg^tioncs  cum  vuio  pota  idem  prxftare  dicuntur.  Tegidai 


Tegidai  MwHiuaibPW  nvina^ 


d<ltibjlb()s  ut)UKrifi[^|lamr.  PiiuLae  vero  [  ^tiuti*}  qax  primo  folionungeoluiataeruinpunt  tritj» 
9f'&tfK  nielte  iNitiE  c^onun  hebitudmi  medcntur.  Piiaius  foLonim  fMCCum  cilidum  aurmia  do- 
Iwi  confcrre  aic. 


'  l!^^"'^'^  '^'^*^  h^niQtcniis  fcda  ufbucad  radicem,  8c  aqui  calida  in  qua  fermcntuia  diiiblutum 
pcihtl.t  htn|;^>s  co{i|9(a8  incia  quacrjduupi  cdec,  eim  quoq,  g^ciffimos.  Alattb.  m  Dioicor.  hh.  i. 
cap.  91  Diofcoridcs  utriuiq,  Populi  oohice  in  ihiibi  concm  &  fteccosatis  areolia  in^erlb  fin  fiuB- 
gps^ii^.^oduc^i^iA^tnbJMt.  ."■.^  -T',    •^i.*'"     -i  ' 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXV.     "De  Jrborihus  qitartm  friBm  h  jhrib.  fejmUi.      1 4. 1 9 


A.    5.  VefuUmdha  ftUu  minoriita  Paik.  C  B.  foUt  mmr*  J.B. 

Hac  noti  aliter  feri  qio^  foliQnim  pomca^ 


.  K>   4.  Tepilus  Lihyca  Ger.  Pjrk.  UhjtttUia,  ^bfJk  TVflr^i  J.&  tnmi»  CE*  43|tC 

0?  trerafiling  |>opIar. 

Fjcili  te  birevi  tempore  in  magpam  excreicit  alcitudiiicm.  raiiicibu(que  reptauiiibuf  lat^  fnipa* 
tae.  Coftex  pardm  nigricat,  paitim  alfaicat;  Afi»  eft  oontuiui  tremente,  bRviore  8t  roCdiKliiM 
qu4m  nigr.i,  pcr  ambicum  crenaco,  [ inxqualltcr  &  prnrundius  t^cnt.no]  fiipcma  partc  virentSf  in> 
fema  ex  cinereo  candicante,  ac  propemodum  glauco  (^Macth.  pundis  quibu(3am  albis  confivrfiin 
eflenocatj  in exrrcmo  ramo  mtcrdniniiiagpiaiipibiiij  AcfifanisincBiuad  PtvaUalbx  ^itt- 
'*^'Wftim  tlffcHffyi^j  qualia  mmima. 

IBm  6e  «ncwBHta  undas  quinque  drdter  bi^pj  lanuginoJa,  dneiioei  8c  fiilci  oolori^  amni^ 
naoBBC  fim  poitianculis  fimilMi,  qiiihnt  (hhlhnt  mtkfliatiin  qntrianMnodo  4fK»«,  perpnfiUij  alfaiiy. 
OoiB  acnd,  niddi,  fpadicel 

£  (emine  fuo  (inquit  TragMs)  qnodSalicis  fimilc  ccrnicur,  revircfcit. 

In  fylvis  nald  amat^  uliginoHs  tamen»  6c  inter  fietulas^  dlque  in  Anglia  ma^  fieiiDens  qaam 
rdiqna  genera,  &  palfim  cognita. 

M.ircriescandidiflima  cfl  &  lcviffima,  tom<itorifanSCTpetica.   fex  eadem  proptcr  levltatemcalo- I^^a 
podia  parantur^  8c  in  inugines  cxfculpuntur.   Cortex  aiborum  jumorum  detralucur  a  nonnullis  prp 
radbus  noftumis.  J.B.  ,  .  ^ 

Geiiunc  vetis  tempore  digitis  coothtx  giratiifioium  odocemcxipira^ 


iertiane 
rotondj 


roiuiiua,  iim.  uipMiii  luii  uuif  |wuibuui>  luci^  uisuiui^  vmia,  ngiua  Arnuris  juiuc ,  uu  i-u^uii  «<• 
ternatim  exeunt  prxlongi  loruli,  (lipati  adnulis  muka  exiguis,  planc  Popp.li  nru,  qii.uc  &  hanc 
PoDuium  Peruvianamvocare  vi£unnuti  giiftuperquamaditrmgcnte,  aii^uantum  caitaaauc^  lub- 


Cap.  II. 
Dc  Stdkt. 

SAlix  Lacinis  k  (aliendo  &\3ti  putatur,  quod  c,i  cclcritatc  crclcat  ut  {ilire  videacur  ;  Gi,s;ci» 
pancer  'Iii*  mo^    iW)  quod  dt6  m  alcum  abcac. 
Salix  )uiis  ieu  nucamcntis  e  multis  valculis  iemiiulibus  compo(ids  qux  (emen  contment 
pappo  involuram  cum  IVipdo  oonvenit  fiiJib  kmgis  aoe  fikem  ciroam&ipiione  nqualibus  8c  miniinft 

anKuI<>l>^  *b  eadem  difTcrr. 

..  Salicum  hiAoru  confula  haif^us  &:ob(cura  nobis  vidccur;  quucirca  altquamci  lucem  (oenerari 
cooabimur. 

•  Muitz  Salicum  ipcaes  in  Anglia  na(centes  obiervatx  (iint,  aliqux  fortaile  adhuc  inoUervatz  la« 
titane.  Has  cburkirii  dodrinx  awl  indno  genera  diftinguemus.  Primum  eric  eannpquz  fblio 

itmt  compadiorc  8c  Iblidiore,  texmrz  ciuidem  refpcdu  dcnfiorc,  profundicatis  camen  tetuiiore  fai 
minus  Ipiiib ;  Altemm  eaium  qux  folio  uxiof e  feu  fungpliors,  codem  tamcn  aalfiore  ieu  (piflioreL 

•*'  •  ....  ■      .   ■•      •  •- 

A.    I.  S«kx  mMumt,  frag^        birfiit^  J.  B.  tndgaru  aHs  trkartfcau  C.B.  drbtrta  4ti£u- 

WWOTnia,  'ni  magBaffl  eraefeans  aiboremi  /Uw  eft  akemaii»,  fariorfta,  feraundam 

plus  miniis  I.itis,  fcrcunciam  aut  du.is  uncias  cu7n  dimiJu  longis,  utrinq,  hirfutis  8c  Incanis  (prioribus 
tamen  nonnunquam  gUbris )  pociffimum  vero  partc  inferiore  m  extremitatibus  virgarum  iii- 
pretnanim.  Eft  8c  ubi  luperior  fadei  ^lis  propi  deftituitur.  S»l  8c  in  eo  van.int.  quod  mtcrdum 
iMTat^  fun^  ig^^dum  crenz  vixdum  appaient.  Virgis  adnai^unmrmi^tg  &>rum  fpicz  moUcs  6c 
jncanz,  quxiaataritate  in  pappum  abennt. 

jtt  iwiis  olrJervaHtilnK  ^icx  b^e  feu  Juli  Juim  genrruTn  fum,  aJt^  fltrifene,  aU<e  ftminifer^.  Flo- 
^ltraiJttriUi  Jimt,  &  ftfiifiumt  fLatts  fau  fiammut  txflicutrtnt  ine^i  Jefinum  marttfcunt.  Semini. 
fira  wuUm  fiirum  Jlamimhiit  mt  afieMlt  tiMmtiimr,Jti  ex  vafculii  Jeminahbm  felit,  femina  jupfo 
mviUu  etptJtiuiiiii,  &  mafuritatem  m  ibut  «mtst  eltbifeentihn,  eai^tm^ .  Qjui  bat  frtiiKimi 
arharet  pimmx  feu  fextSa  mrit»  appellantitr.  Qiue  attem  fleriftrat  tammm,  «pwr«  fem  ^nilti.  A» 
veri  bujufmoJi  arbortt  ftxnm  famm  ftrfttni  fervns,  hcc  ejl,  an  fentel  forti  aat  femsna  frofenmtt 
fmiulu  aimii  cmfiawtr  $d  faeimU,  tm  ftAindt  mutentt  &  altem»  fierti  &  ftmtna  frodatam,  mtbi  mt- 


Dlgitlzed  by  Google 


14-^0  Hl^t«;iirAFLAifTAlfu 


\tft.   Hanc  Salicis  allxc  fcu  Pcrcicalis  diflinc^onem  i  O  Bauhtrio  6dam  iavenw 
fao  Matthiolo.    SjIix  ( inquic)  ptrtkala  vcl  efl  /ertlu  Hores  fercs»  ameiWMMM  «ne  fblu,  ?d  eft 
fruSiftra  ferens  raceniulo5,  PopuU  inftar,  oblongts  granulis. 

Hxc  arbor  eft  (\\.\x  piflim  in  Anglia  oricur,  qiiam  Bocinici  ( ut  fiifpicor  )  in  plures  dfftingpaiit 
ipede^  Nihil  umen  ndenter  affirmo.  Non  enun  mihi  cogmicc  liuK  onines  Saliauq  i$>e«iei.;  nec 
qoia  imln  inooKmae  lmr«iian  dart  ejufiAodi  pronanciardaoMiAi. 

Salicfm  camen  Trfcam  non  efle  (pedem  a  vulgari  alba  diftinftam  cerriffimum  eft.  Nam  capirula 
hatc  fquamofa,  Rolas  imitantia  in  diveiiis  Salicuin  fpccicbus  obleivavinius,  v.  g.  m  Saltte  aiha  viU- 
gari,  in  Cafrta  Ut^elia,  in  Salice  hmi^  fe^  mtgji^m  ftAeieritkm ,  in  CbmMea^  adii%  Nihttcmm 
abul  fiim  Ro&  hx  auim  OBcretceiititt  quje^m  prxterttfmnlnt  multis  Sidicam  ipeo^  eomnn* 
nes,  ab  {nfeAomm  nrti  tAorfibasaut  pun^onibus,  Melcio 

mis  .lUT virgis  femper  innafcuncur,  &  reliquis  foliis  tlelapfrs  Ii.r  quamvis  cxliccenrur  5c  nanruni 
virorem  penitns  amictantj  per  totam  tamea  hyenieni,  ctiam  ixviiliniam>  ccnacMcr  virgi»  «Uumou; 
fcfecaiwscoii^icieiidgpcKbeiii^  qideftie  pcjtoibiiifirttdreraAiefhMtitf.' 


A.   2.  &i6m  MMhEi  mpdMU»  hfirwi  iMrimf*  1.  Bi  Mnw/W  hrtm  mpiiitmt  ftUo  mcmu 

.c/i»/: 

Ifit^  gracilibus  &  cabiealibus  interdum  vtrgis  afltu^r,  lentis,  quc  \  raeJiood  fimnwm  iMililo^ 

nira  muTtas  fcrunr  cxiguas  florum  fpiais,  molles  &  incanas,  man:nt.ite  in  pappum  &  lanDgineoi 
abeuntes.    FcUa  quam  pumilx  angultifoiix  prona  parte  dnerex  brcviora,  anguftjora,  (upcrti^  vindu, 
infcrne  cana  lanugine  pubelcentia  &  (plenaentia.    Ktitx  digicum  craHii  e(t  fic  lenuibus  Hbris  prli- 
dka.  Sed&virgukai«ttadiun^mnuimi»jici»cafiit,  quateUuricoh^ 
pdlatas  (%ns  aguiit^ 

Invcninir  in  ParnonLr  8;  Aunrir  depreflis  quihufclam  cxi^uis  fylvis  &  uliglnofls  pracis. 

Nec  huic  dilQnitlis,  pauio  cajoen  laciortbus  iohis  {>rxdtca,  qux  paliim  m  iabuiolis  HoUandiae  a£- 
genbus  Ooeano  obieftis  inter  grunina  8c  Spaitnm  naldcur. '  Hanc  fpedem  len  varietatem  eain  A 
exiAiMO  qaim  ofaterva^  tir  aretiofis  mititnnis  dica  Sondvioam  oppidam  copioA  iuifccBMMii  qtue 
taroen  fiwo  erat  atrfhqae  lanuginoib  &  argentea 

A.  3.  Sidi*  falioltto  AUnitmufnMi.  MSaUx  frtuilm  C.B  ':  PAtki  Salijc  Jiimtmms  Jnl' 
^AmfgMmfJkmmrk»lm*&mmmiri^^ 

In  mediocrem  excrelcit  arborem,  corticcm  virgarum  exluceo  nibcntc,  glabro;  ramulis  fragilibuSf 
undc  vulgo  Ontabngicnfi  C0e  Cracft-tDillotD  didtor.  Fdia  habcc  omnium  Salicnim  quz  fblio 
compadiorc  func  amphflimaj  anciftiota  tamenquimi.&i^  Ltmrmi  quatuor  nonnunniiam  aot 
qutnq,  unaas  longa,  tmdam  aut  KleniKiam  lita,  fa  koatnm  mucronem  ddinentia,  brevibus  pedi- 
culis  nullo  ordinc  ramulis  adnexa,^Iabra,  rplcndenria,  in  ambitu  (errata,  fupernc  hilari  virorepra- 
dica,  infernc  magis  glauca,  ad  balin  inccrdum  auhoalis,  ied  minoribus,  lurullis  adiuicenQbus.  do> 
nata>  Gepiib  tamen  is  deftituta.  Juli  Salicis  arborez  albx  vulgaiis  fimUes ;  floriien  t  ftaminuus  fia 
fiunentis  loiets,  aixdbus  poiline  bteoaiperiis  incumbentibuscompoifiiii  ad  quorua  filamentonuo 
Wei  ftiBok  lurea,  HngttU  mna  ftaminula  ampledentia,  apponuntur.   ....  ^ 

Ti:m  defcnpcio  cum  figura  J.  li.  huicarbort  quadrant,  OClrixdtAMUCinittlribfUBiflHe- 
lcribit.  SynOnyma  adjc^  non  reibondAtt  de&ripti(»iL  '    '        '  ^ 

lii'^aA&acSilMfa«q(ieMdr     '  r-.i^  ' 

A.   4.  SdJix  folk  tmtieuUta  ffkndtntt  fitxtlu.    An  Salix  ftko  Ati^gitlm  i^^b^  •avmtt 


t!a6M  il)ftN0itm,  qaantoMadhibid^imsaiitobAiVi^^  CoWoctiifcinimttf- 

heriorum  luteo-viriciis  eft,  interdum  ad  rubedlncm  inclin.in5.  Folta  altirnatim  pofita,  duasaut  trcs 
uncias  longa,  lemurtciam  auc  nnciam  lata,  4  baii  ad  tnucronem  lenlim  anguftata,  marginibus  eie^ 
ganccr  dencacis,  fupernc  htlari  viroie  Iplendcncia,  facuratiofe  tanManonuluI  quain£^peix>ris,  fut»> 
ns  paUidiora.  Iliudhuic  fpedei  ptoiliaie  eft  (  certi  com  p^odiopfnniune)  quod  ubaq,  ad  bafin 
rooorum  aorinq,  aorknlas  obdneat  amjplas,  fubrotundas»  eodem  modo  qoo  folia  oentatas  versus  io- 
lium  in  angulum  excunceb.  Juli  f!orih:ri  mulbo^  pntcedeniit  fiidla^  idfiq^i&d  tria  ftandnlaMC 
unius  folioli  lutstfinuexeunt.  noQduotantuift  •   '  ' 

InSidlijBife.  .     '.^:    '  . 

A.  5. 


Hiijus  ^-rrgx  tehukires  Mgricant.   Fona  incer  Saligna  latiffiRia,  tt  Laninis  GA  fitoiia,  diAms 

rapemc  fatuio  virorc  nitenna,  (ubtus  dOutiora,  duas  trcfve  uncias  lonj^a,  (efcundam  &  amphi^  lata 
per  margincs  dcruicuhs  p3r\  is  crenata,  brevibus  pedicuhs  hxrcntia,  altemaam  aut  nullo  ordme  po^ 
lita,  lu.ivc-olentia.  Floixs  non  oblcrvavimus. 


iMK.  In  moncolis  Wenmorlandu:  pratis  ad  livos  ftequens  oocunit«  8e  iii 

ccnlis  parte. 

SalicisJiblbllkiioalMifimedd^ 


Dlgltlzed  by  Google 


Lib.  XXV.  rhonbw  ^uarum fruBus  k fi&rik  JejunUi        ia.i  'i 

Ji,    6.  Sdhx  folio  ArHjfrdaUtK,  utrinqut  aurito,  cortictm  atjicitns. 

Felia  haic  qiiitn  penaltiiiue  fea  quartx  (pedei  ioQgiora^nJliora^  pr^Iongos  (SctenuifBmos  mu- 
crttnes  produda,  oblcoro  virora  fplendentia  aicfi  poUu  eflent Jignrl  (ul  ad  Amyfdali  aut  Perficz  fblia 
accolenda,  circa  margines  cleganter  dcntata,  appendiccm  cdam  utrinq,  adbaim  lubcnt  magiscoa- 
ipicuam  quim  alix  Salicum  rpeciss,  ^ntcr  auncuhs  ad  pcdiculorum  cxortum  ucrmcL  virgis  adila-, 
Kentes,  qu.r  minores  iunt  in  hac  quam  pnediaa  quarta  ipeciB  ;  m  ttCnq,  tamen  aliiique  omnibtt 
anrc  folia  defluunc.  Cortes  caudicis  &  nnianim  «bkianimdnerea^  rimas  agic«  i  i^gaofymBf 
ablccdiU  Colof  vimiaam  lateaSb 

•    7.  SaJix  lntea  tenaior  fdtiva  vimmta  ].  B.  fativa  lutea  folio  crenato  C  B. 

In  piilchras  arbores  adolcfcit  Iwc  Salicis  genus,  quorum  viminc  nullam  nobis  nomm  ligandis  vi« 
tibus  limiiibulque  aptius,  tanu  eft,  tamq,  lenta,  ruprurx  fccura  flcjylitas^  ut  merito  viminca 
tCqt^  ifict  mereacur.  Cortice  inregitur  vitcUini  colons,  aniaro.  Folia  raraj  aCDCaf  palroum  drO; 
ter  longa^£diindam  lata,  iiipemi  cumvirore  Iblendenaa,  glabra^  incana,  £  «m  «Mkoqaomadb 
hzc  interie  oonvenianc  habere  (blia  com  virore  Iplendentia  8e  camen  incana  J  infeiid  nonnttil  fi- 
lofa,  ponfTimthm  fuperiora,  cxiguis  ppr  ambitum  «knikulit  crenaca,  iMtOomamfilAo  amMx*  pn> 
diu  :  adltndioncm  abquam  prx  lc  tcrcntia. 

AbhacdiflerreTohmilfiperoffiimfiiii^^  9t^W»a 
minoris  usiis  etli  rainoris  comraeikUnoiiii' 

Hacarborinmdti$cumpra«»deiiwconfen^,Aeatamen  jtfetwtM^  guod  maiiJB:  wd» 
cerior*  qoodqne  fbUa  bieviorA  filMm  noombil  pdofii  obcineredioanv:  nobiseqBD  inoO|ninicit 


*  8.  Salm  nlnMk  iwhwot  frttg^'',  foli«        mff^  J.  K  5kfo«Njpir»  niJmr  CR  m^Mfti- 
/i&i  ftrgHm  fm  a^*  Park. 

J.B.  ; 

Magni  usils  eft  hxcSaSx  horrulanis  .id  ligandum;  cujus  cortcx  intensc  rubet;  folia  oblonga, 
acuu,  atrioqi  d^linu  (bd  fiilMis  nioanihii  candicantia,  argucis  deaciculxs  un^ique  acnau ;  ViQKO, 
knium}  &  uc  Bber  obfeadolaiii. 

Hac  pertinet  vanetas  illa  qux  vuIgacior>  cortice  itiinus  rubentc,  fortL-  &  Folijs  latioribus. 

PadBm  in  pratorum  &  hortorum  margimbus  colicur.  EH  Sc  rponcanca  non  infrequens.  Baiilex 
&  Montbelgarcfiabiindec.  NoUs  kec  l|edes  dro  Bafikamnoa  animadreria»  fidifiene  i  gAiti 
Ijpecie  iwftr*t 


A«   9k  Salix  immilicr  foliit  angujlu  fuhcgrultis,  ex  aJverfe  hivis.  SaUm  tmite  fiUhnAMn 
mtrin^ut  glabro  fragiln  }.       Cl)C  pdlotD  jCtoacf^IDillOlll^  * 

Cortex  ramorum  exterior  cincrci  co!on5  efl,  velut  politus :  Felia  oblonga,  anguha,non  auricu*  '  . 
lataj  ex  intcrvallis  bma  utplunmuni  ad.crla  icu  oppolir.i,  non  crcnatj,  vcl  falcem  lcviter,  ejuidem 
ficc  ubique  bcitudinis,  &  non  a  bali  lA  apicera  leniitn  anguilata,  ut  m  reliquis.  Hujus  JuU  (bri- 
fen.  omnmm  nummi  luint  iive  iongtcudinero« .  five  aaOiDem  Ipe&es«  ex  ftaminulis  feu  hlameniis  ]»> 
cdi&  (bhislanuginofiscompolita.  Hxc  daifidiltipataoxpwnncamenciefidnncoompaAimfkk 
&  lanugmoiiim,  quod  pK:diculo  brevi  foliis  ornato  fuilcntatiu'. 

Obiervavjt  J.  Bauhinus  ipeciem  banc  cxcrementum  producere  in  ramulorum  fa(ligto>  Roix  a,- 
mulum  fillai  Confertim  ftipatis  compadiie,  partim  lurfucis,  partim  glabns.'  Qobnodi  encieloendds 
Rolaram  mnolas  &  nos  quoc^  in  Gennaiita  adripasJDiannbii  JiipraRacubonamexcremishoius  (qiue 
ibicopfosi  crefcit )  virgis  iniiucentesobfervavimm;  necnon 

ToieasillasinbrubeateSffbltisinMea*  •- 

n$t  quariim  illc  in  dclcriptione  mcminit,  qual^iqiie  in  Ulmi  foliis  repenuntur.   Hmcnon  iinme* 
quacru  idem  J.  fiauhinus^  Annon  hxc  fic  Salix  anguftifoha  Pannomca  Clufi,  quam  fic  d^ 
lciibie, 

j  Crallb  caudice  &  ramis  iri  mult6  tenuiores  frequentloreique  ramulos  dlvifis  prrdit.T  eft,  quam 
Vtilgaris  ea  S.1I1X,  qua-  aneuftis  alioqui  folns  proin  pi:ce  incanis  eit.  Hu)us  iiiliiper  tolia  lion  mo» 
doiubcus  cancicunt,  itjd  licet  iiipernL'  viridja,  qii.ui.ini  c.imen  .ilba  lanuginc  pubelcunt,  anguftiora 
lum,in  kmgiorem  mucronem  dclinunt,frcquenciorac^  m  ramulis  nafcuncur.  Flores  aliis  generibus 
fimilesj  pallidi:  iem^iq,  minunilimum  nigrum,  candida  moIHc^  lanugine  exccpcum,  levisaQraearbi- 
trio  huc  illuc  fertur.   Solet  ctiam  hic  Salix  alia  quadam  peculiari  iioti  a  cxteris  diftingr.i  ;  Nim 

J^lcumq,  iubrubeotilMu  quibuidam  tuberculisj  baphico  cocco  fcre  iimilibus  oncrau  fulia  nabcrc  cun- 
picttur» 

Juxutocrences  6cudtsJocis  crefdc.  Viean»  toire»  iiib  urbe  Yienna  io  Danubtum  influeos  edi^a»; 
maximi  abandac  .  > 

Hanc  Salicem  eandcm  eiTc  ciun  nobisobicrvata  &:  doicripta  mihi  p.rnc  pcrfuadeOj  fBamviifolil 
innoftra  (quanmm  hadenusoblervavi)  glabra  iinc,  nec  uila  lanugmc  pubeicanc  ... 

J.  Baulunus  in  hoc  genere  folioia  capitula  ramulorum  vercict  adnaca  delapfic  jam  loGis  in  9S- 
borc  mancncia  obienravic:  quod  nos  in  Salice  vulgari  arborea  aluique. 

Qjxrc  annon  h.ijus  *  Juli  ipiiiHmi  funt  quos  defcribic  idcm  pro  excrementis  bombycinis,  uncli  •  /«w^riiBti'. 
Iongiorjbus,cindidbji.uuin  vav.i  iubltancil  |-ungo5.i,tum  ctiam  colorc  pcr  omnia  rcfcrcntibus  tcrcribui  d:,ki<i 
atq,  obion«s,qiue  liquis  apcric  ui  fmgulorum  raeditulliOjtniedi  quoddam  mimmum  ^eiutt  lopencc  al-  '^''T^),^, 
bicans,  pMiculum  capitis  «quansj  in  eo  emfettdi^rensj  quod  teres  lic  atq,  qbbngiuldilini,  depes,  *^f^,fittii ' 
n.i!!  1 -us  progreiicndi  vtm  in  IL-  h.xbcns.    Cxteroqui  notandum,  quod  in  exteriori  parte  nuca- " 
tneuci  ha|tu  dofculonunj  lutci  apicos  toco  fe  proferanc  araktUf  exeriique  fiiis  (iiubm  eooipiciaii» 

fioeeae  mr. 


Digitized  by  Google 


^zi  HistoriaPlantarum. 

cnr ,  fiiis  tamen  longioribus  pectolis  eYcremeiitKM  luUtanue  roo  mvoiraii|itr  obncuKficqiiei 
In  aquofis  prop^  cUntabrigiam  reperieur. 

Cottoc  ramorum  mtcnor  pulchrc  luceus  aquam  iii  qua  perduodedm  horas  niicentoifiiericAeo» 
iea  ookce  dngi^  uc  aqua  inftar  viniUifpaniaappareac. 


A>    19»  S*li*  fnn^  attgiijfifclia,  prona  fartt  cintrta  J.  B.  Salix  fumila  Ihfifi^  MMM  OH 
pumiU  dugii/l^oha  rtita  Park.  Cbam^titta  ftve  Sjux  fnmda  Gcr. 

Hnic  generi,  defcribente  Clufio;  eradliores  iunc  targ^ef  iitplunmum  pedaki,  nonnunquam  do- 
drantales  duntaxat,  redse,  lentx,  lubflavo  cxMtioe  teftse,  undalia  (advi  uni  (bliorum  modo 
an^fta,  (upina  parte  viridia,  prona  vcr6  cinerci,  5c  curn  novclLi  adhuc  func  omnino  cana.  Flo* 
ut  m  vulgart  flavelcenSj  exigua,  brcvi  molliquc  (pica  antc  folia  naicicur,  uc  in  candidam  dcinde  Jaoilp 
^nem  relblvitDr.   Riibx  cugttalu  craflinidmis,  obliqoa,  nigra,  &  cenuibus  fibris  donata  eft. 

^cefctc  hoc  genus  in  udis  orduis  fylvis  drca  Francofiirtum  ad  Moennm.  Hadenus  Cluiius. 

Huic  nobis  udem  vtdetur  SsUx  bumilm  riftm  tntf^i^lu  LA.  quat  in  ericetis  Antverpiani  agri 
palmaribiB  8e  feCjuipalmaiiba»  cadicDBi  rqic  nuo  Uianni  in  florilw  mnlbBfi^  Sahdi  gdm 
Amaro.  .  (| 

Hoc  genos  Salicis  in  ericttis  &  paluftribat,  pnrferrim  momoni,  frequens  in  Anglia  provenic 
fblio  cftangudo,  oblon^o,  fupernc  lati^  vircnti  fubtus cincrco :  virgis  tcnnibu?,  intenJmn  peibJi* 
hat^  aut  cubicaitbus,  ixpius  humiiionbus,  &  humi  proomibentibus ;  radice  reputnce. 

I9t  Salix  latifaUafdi»  mtrim^iH ilahn,  faftnA  ffUndmte.   A»  S*iiM  ftmils  filhmrmfit  {Mra 
J.Bi  Salix  fumU»  rtftni  Lob?  fimiU  latifolia  frm  C3a£i 

Rami  per  terram  (parguntur  minimi  di^ti  crafGtudine,  corrids  colore  glauco  in  crafEonbus,  in 
tenutoriibus  virente,  in  plurimos  ramulos  divifi,  adeo  ut  terram  cooperiant  Uv^e  urft  dida:  moda 
FoltA  in  ramulis  crebra,  alcernatim  poiica,  pedicults  brcvibus  fulta,  utrincj;  glabra,  fupcrne  ftcuro 
virorc  fplendentia,  ncrvofi,  ex  rotunditate  acaimmata,  unciam,  &  inccrdum,  quainvis  rartus,  fefcun- 
dam  longi,  Globulans  Monfpclienfium  folia  quodamraodo  xmulancur.  julot  profert  crcbern- 
mos,  breviufculos^  quum  Soli  cxponimcur  porpurantesj  ^  plunmisvalculisleminalibiv,  ^iationbafii 
paulatim  faftigiatis,  &  fai  ImiaicarfauSf  qaaramcommifiDneftdli  oemuncurj  per  mimriiattm  ds- 
nifcentibus,  &  (cmen  p.appo  involucum  oflentancibus,  compofitos.  Qua  flaron  ^"—TT*  Jidoa  pn>» 
fert  folia  babeC  longiora  &  acuciora,  non  minus  tamen  iblendentia. 

-  litdcfl&aiimontis  Jurz  cacuminibus  inveoimnk  Studipiimibkrifblee  primsCIuffidefGripn» 
Imic  noftne  egregii  quadrat :  Locus  etiam  conviiiitj  niimrum  monrium  herbok  &  aperta  juga. 
Noftrz  eFg6  de(crtKio  ex  illius  lup[dend«.  JUi£»  ajwid«e  eraff*  tp  fre  flmM  umntm«t  tr^fw 

ffar^t  fMtfmm§»  Ov  C  BnifaianiSabxm  haneicpencem ficiac  " 
cnimidoondidi;  • 


It.  Ztim  fmmU  k^b»  fwmdtt  QaL  ita^Uk  rtfm  CE 

Cluf 

Similes  fiindit  virgaij  noimunquam  paulo  longiores,  magts  (cabro  corrice  w&as,  8c  in  fieqoeii- 
tiores  ramulos  divifai;  quas  fimilia  cum  fuperiorefolia  ambiunCy  magis  acMminata»  iupenii  viridii^ 
mfim^  (^endenria,  llcet  tenm'  famugine  pubdTcant  Haias  florum  fpica  flve Joh»  craffidbirns  eft^ 

illi  pccnc  fimilis  qui  in  latifblia  Salice  nalcimr.  Radik  cum  fiipcriore  convcnit,  imo  craflior  quo- 
dammodo  vjdetur^  noaminus  quimiila  dilperia,  vir|^otiam  lecundum  radicis  capuc  intecdum  fi- 
tipM^eentibiis. 

StUix  fili»  laxtore  fen  fungefim, 

A.    1.  SMix  latiftiis  iifftmi  hirfutm  J.  B.  Sahx  fmifdia  rotunda  C-  B.  ittm  ftlu  «x  rttumditat* 
mtmitiiut»  cjoldem.  laMeli»  tmmUa  &  latiftlia  tUmgiar  Park.  eafrea  ntuxdifolia  ^ 

eafrta  lattfiiia  Ger.  itf/t  caniiiian^aife  aoft  voii]d4ntiirii  JMis/lm 

Hujus  folia  interdum  pafanum  auc  (efqaipdmom  longa,  latitudine  quadrantali,  aut  eci.<im  palmari. 
Aervoia  ^  Itmt  &  miiioHi  moico  pnefeittm  in  «faoribus  adolris,  prona  parte  iocaiu  &  hirfuta,  kpmi 
viridanna  [  magis  (eabrii  8c  nigpfa  quam  in  Safioe  fblio  con!i|MAiore  J  (apore  adfhingente  fine  mor- 

fu  autamarore,  pediculo  fcmunaali,  cui  fxpe  .luriculx  caulcm  ampkt^cntes  adnati.  Qitulos  pro» 
fcrt  ftaminulis  crocancibus  plenos.  [  At  Juli  lcmimferi  in  reccptaculis  racemacim  cc^rcntibus  fe- 
ffltna  lanitio  quodam  candiao  mvoluta  coatuient.  ]  Vmuna  cralfio(dda  incano  hirfuto  cortice  ama» 
ricante  te^,  tuberculis  aliquando  exduloediiieleviC6radfiriiig^ntibBsnodai&,£Gagjlui:  jbxerdom 
OOrtex  velut  fiiliginc  obdudus  videtur. 

S.ilix  hic  Yolionim  figura  in  t.antum  variac,  uc  non  fatis  fciam  an  fpedes  diftinc^fint  n^cnero- 
tundifolia  &  iacifolia  didz.    Verum  quoniam  fpedcs  tcmcFC  muitipiicandx  noa  fuoc,  J.  fiauhini 
potitis  (entcnriam  feciuordifttndas  non  efle. 
^ff»  A.I  hor  harc  in  lcpibus  vulgaris  cfb,  interdum  etiam  procul  ab  aqurs.    Quamvis  enim  udjs  gaudeac^ 

*^  .        non  Mriicn  adco  impadens  ell  liccioris  Ibli  ac  reliqjx  plerarqjSalices.   Hu)us  carbo  citiifimc  ignem 
concipit;  quapropter  ad  pulverem  tormcncarium  cxpcticur.  nRftaC  cduil  ii^  qttePU 

^etaacB  acconcam  opeiam  imiwnda  fibi  proponuflt, 

• 

i.Salim 


Digitizecl  by  Google 


,   ■  ,1        I   •  '   --  I  — i— — — —  

Ijh. XXV.         Jrktihus  quarum  fnBm  kprik.  J^untii.        i^t  j 

A*  %»  Salix  4Ufitfiit  &  lu^ijjmi  fiHit  tri^i^  fuhia  tiUemlAmt  J,  B.  SaHs  Mn^e,  mcamj  mtf 
folio  CB.  j^»  EUagimt  DiiecUmfii,  &  Salieif  6.  gtimt  Lugd  ?  'CljC  €>3icr. 

Virgas  cortex  virc(cens  obvcftit  auc  cineraceus  [ex  noftra  obfervatione  vimina  teneriora  quz  in 
Salicetis  quotannis  exoriunnir  rubent  nonnihil  &  mrnita  {tuit]  (untque  ear  )ongi{&nar8e  fimplices, 
nuliisadnatis  virgulisdonacc,  obfequioi.r  admodum.  Foliaqaoq,  longa  adtnodum,  angufta  Scci-e- 
bro  agmine  ramos  ftipanda,  fu^riLLS  virclcunt,  inferius  cum  nitore  ad  objedum  iumiuis  vanoca» 
nefcuntp  k  nemi  moaio  aUiqaii  iq  marguwi  nsmiiif  miwaa%  in  ambitu  ciilp*  nugn  ex 
potte. 

H«c  riguis  gandeclodSt  tcai  a<)uas  plerunu,  exit.  £Mi£ 
Ex  hac  pociffimum,  quod  vimin.i  proferat  longiflima  finc  adnatis,  &  lenta,  ple<fkintur  quafilH, 

IpoRuUj  vanni,  cacliijf{lrx  &  anaciiutcru.  J.B.  liinc  fic  peculian  nomine  i^f^.'(®^ftt}  noltra- 

abna  ia$BfUtoi'* 

Hxc  edam  in  Saliceds  colitnr  ad  vitilia,  fi  tanlea  permittatur  adoiefdt  in  aitiarein  ineiliocrem : 
vimtenoibus  fubluteis;  fbliisunciara  ]atis>  crei  nldas  longiisj,  acurainatis  (upina  parte  palJide  vi^ 
rentibas,  prona  tncanis,  pe(iicu]is  fatis  longis  infidendboS)  non  anricularis.  Hoc  gcnus  mterdum  va< 

liat  viminuin  colo; rubro. 
Hu^  vu^  anootmas  iiimmi  parte  iiib  Aucumnum  pluros  furculot  emicccre  obierraTi. 

in  pelnfhflnH  pideidm  moiiinfiiari^ 

f .  SWur  him^t  ttt^U*  mB*  C  & 

C.B. 

Hxc  Salici  iabfolia:  aquattcx  acuto  folio  fimilis  eft,  fed  liumiiior,  cum  hujus  virgs  rotundse,  ftria- 
iK.nzcabicum  fuperenc.  FoUa  minoraiunt,  exrotunditacc  oblongata,  in  acumen  <lefinencia,  ro- 
foia,  paite  piona lanugjnofi,  taftumoliia.  Jdi  mtmii,  ^acii  Bm,  HaecCioguiO  cumla^l&> 
fiarapence  confiuidi  iioii  debn» 

liUfihflUaUsi 


JL    6.  Salix  fumtla  mmtmu  fiU$  numU  h  &  lllllllMcilKft  iAwC^lltttU»  flT  t|t 

Vix  hunjo  fc  AtrnHic  palmaris  ifl.i  S.ili\',  ramulis  pratdita  rubendbus,  iifq,  magnam  partem  nudis; 
iquorumtamen  faliigia  pluicula  coroiiaiic/o/i«,  valad  condrma,  ad  Cotoncailri  iolia  quodammodo 
accedenda,  drcinatx  fer^  undiq,  rorunditacis,  nonttihil  ttmen  in  oUongam  porre^  craffioliailaj 
rigidula,  rugo&,  venis  iinuatis  crebris  a  roedio  neryo  exponre^s,  glabra  utrinqp  (ed  inferna  parte 
cancfccntia,  fuperiore  acro-virencia,  pcHioilis  latis  Jongis ;  ad  ^uortim  imum  animadvertere  eft 
fortuica  capicd  i  lanngpiieSaliKnapwnai  inbiflideVei^&pnTatoiiifidienieihpeilicBtoliferemfi^ 
lis  tomcnti  Juium. 

Haec  a  J.Bauhinoin  Rhacticis  montibus  colleda  efl.  Nobis  inropibasi  Boreali  latere  mootk 
hrkberomrh  a  Thoma  Willifello  ollcnfa  u  coUeda  efti  neeaan  in  monM  Wknt^  i  rqione 
gUhrougb,  trans  fluvium  fubterraneum. 

Hacc  Salix  rcAius  forcafle  .idprimuni  genus  rcferremr:  erat  enim  fqu.inrum  memini.^  folio  fb- 
lidicMre  &  compa&iore.  Verum  quooum  j.  Bauhinut  felia  craflanfoiia  &  nisoia  ei  attiibuit  iuc  ool- 
locandam  dusi. 

Sequentes  cres  Salids  fpedes  a  C  Bauhino  in  I^rodromo  dekriptz  an  a  przcedeacibas  omnibus 
diver&fin^  &edrqiu)d8ieauspefaiieauineiiellcifefittieor* 

I .  Salix  Alfina  angmjtifotia  refent  tun  mma  C  E 

C.B. 

Ex  radice  atro  rubence  corcicc  tdfta  cauiicuii  palmarcs,  humi  fiifi  prodeuntj  qui  capiliaceis  radi- 
dbus  terneaffigiintur,  ramuii^  tamen  paucisfurTumeUcis :  foiioUsoblailgjl^iatidblliiJbietibni 
fierts  ur  in  cxccris,  quibus  abfentibus  nullus  Salicem  eHe  credertb  , 

laHclvetiorum  Alpibus  flcniunteFradofrequens  eft. 

1.  Salixj^lfin»  PjrtHoie»  C.B. 

Hzcad  feiii.a.bicalem  alrirudinem  vixaflurgit,  virgtt  tenuibus,  ramofis:  foliii  oblongis,  parvis, 
per  circumicruiciani  piioiis  hoioiorici  inflar  ob  minuuiiimos  piJos  u£tu  moiiibus.  Spicx  oonun  ao* 
fuftx,  undales,  molies  iimc 

In  fummiwjhiis  Pyrenni  aioaritcolkfta  fuit.  iiiH^ 

£eeeeei  ^.SaiiM 


t 


Digitized  by  Coogle 


HlJSTORlA  PlANTARUM. 


Sslix  faxatilis  mimma  C  B. 

C.S. 

Hxcduasuncias  viK  fi:pcrat,  qux  cx  r.u',icv.l,i  cii-Hicem  cr.nfliiilaikim,  viv  femiuncialcm  emittit, 
qm  in  binos  ternolvc  iinciales  ramulosj  icnx  iiicum'>catci  diviciitur.  FJt^  luru  parva,  obJonga,  Itili. 
nnuivla,  atroviienria,  venola;  quorum  mcdio  capitulum  paivumj  (ubrotundum,  vclut  ex  mujtii 
haccis  compofituffl  infi^  qam»  nucuns  «potb  vduti  ex  crianKuUn  capitnlo  moUi^  caodida  & 
bicvis  luiofp  cffiitdr. 
iMft         Iq  AipmmHdve(ioroffl{n{puuaiaifiiKnieperi^ 

Magnirudine  variat,  Betulx  fimilis  trunco,  ramis  fiontlikiCj,.  Virgi  longx,  gracilcs,  raol!cs,8f 
ex  piUido  iUve(bentes.  Surculis  mollicellis  Folia  hxrenc  Vicicis.  £  ramis  germma  ipitliamaea  luiie 
inde  procleunt,  haud  feciu  kti  4ctnFicuCypriotica :  Equibus  prifmy  vere  Hqfculi  molKoeff^ach* 

nuginofi  psmlcnt,  pailidi,  Popirlneorum  .Tnnih,  naturd  ficciorf^,  i!ic»."nc!i  fuioris.  II05  L-t^unt 
•  Itmfrunm  incoli  [fi.ilepi]  c6  quod  *  nuilum  taanc  frudum,  &  ex  iib  av^  .1,1111  Cardiacam  prctioiiffiniain 
/jn.y<'-'  f^c-  cliciimc.  „  t-  - 

cuidubiomicr-  arbotem  RaliwoUius,  eiimq,  teaitus  Ciuluis^  Elzagnon  Tlieophrafii  efie  ccnlent. 

2  «'SC  I**^™  RanWdfias  ait  efle  AmtAa  /Eginctr,  Z«rwf  8c  ZmrtuAnm  Atilmm,  Znmmhtb  Serapioni 
mm  9MK$   •gQ^yjjjjj.jj  j^i^m,!  cui  &  J.  B.iuhmus  fubfcTibit.   Difcrepantes  fententios  Botanicoruni  de 

2^anubo  fic  Arnabo  vidcapud  J.  B,  hift.  hb.8.  c  »1.  ver&us  finem.  Eft  autem  Arnabo  cxaroma- 
dci^  uade  in  unguentamilcetur.  Zurumbech  Arabnm  fiocat  &adfiriiigit:  c  n.  c\hilarat,6eooa-> 
fbita^  oompelat  voroitnni,  nuiliefam  6Sat,  ftnns  refiilvir,  Tttwnatorum  motiibusrefiftk. 

CBouhinus  &  Parkinfbnus  pro  prarcedends  lynonymo  h.ibcnt.  J.  Bank  i  pnecedente  lepane. 
Etrevera  Alpinus  roliis  majoribus  &  latioribus  depmgit  &  dcfcribit,  quocum  etiam  confentic  erudi- 
tiC  Veflingius,  .ifinotat  camcn  varietatem  eani  potiiis  accideiicilem  elTe,  &  loco  dcben :  ajt  enuii 
intcr  Syios  vicinolq,  populos  anguHiioribus  foliis  conti  .iftam  planwm  confpicL  Eam  fpcfgit^  nnHa 
iniidcr  Mnugo,nec  a  medio  nervo  prodoAc  fibrz  ambtcum  folionim  divifiins  interfttngiuuBt,  ot  ioon 
Alpini  reprxlentat  Ad  (bliorum  cxortum  fbllicuK  emergnnr  finguli,  rubro  leviter  cdorari,  cor- 
difquedi.iltolc;  lclc  ftringentis  figunm  expnniunt,  uiulc  &  nommis  &  virtutum  ratio  primmisdc- 
duda  viiictur.  Calcb  cnim  itve  Calub  Arabibiucor  dcnocat.  Dcbilcens  candem  folliouus  floreuin 
dicam  an  ianeum  partum  excluditf  intsrftiia  oulderi  flivedine  jjiStoitl^  giiem  in  reAum  erieos  ia- 
clufus  {hmineus  (capus  fulcit. 
Virti.  F.  Honhus  elicitur  aqua  adorata,  Macaltf  difta  Alpin.  cujus  fi-equens  ufts  eft  in  Aifeaibus  car- 

di.ic':  V  uT.ii;.  Rauvolf.  ad  vcncna  arcLoda,  ad  cor  recrcandum,  &  p.itrcdinem  exficcandam  cam 
p^xdicant  M.g^WA,  flt  in  fcbribus  peftilennhus  pio  lccrcto  habent.  /}//>/«.  Por  variolas  deturpacit 
ii^fiilrafi^  otini  B&0tN(r  i(Uquot  grann  iiriliOimc  exhibetur.  Veflhig. 

Aqu.^trn  in  qut  Hoics  mulri  infufi  vcl  biitliti  fucnnt,  ethilienc  ad  dolores  cipitis,  &  ad  refi^nad 
qua:  aquam  dcftillat.am,  tltquc  ad  quolcunquc  fcbncitantcs  maximo  apud  illos  in  ulu.  Alfin. 

f .  Stlix  Af^iC'*  foliit  Jitrifbem  C  B.  ImmUit  ArtAkt  ftiUk  jitriflieM  ParJc.  Gnrk  Mtmnm  5«. 
Ikir  .^MlB  J.  Bl  • 

Rauwnlf. 

Arbor  eft  patula,  liaud  ramcn  muloim  afturgcns,  cujus  furculi  cxtremi  tencrioics  fragilior^fquo 
cfiAfn  titSaiicum  tioftrafium  inftar  vimtneo  operi  inlcrvjrc  queant  CbntK  ex  paliido  fiavcfat^  fi- 
ci<.c  &  tolirt,  qux  oblonga  palmum  ardter,  duos  digitAs  lata,  per  ambituin  vduc  Atr^pUds  ibba 
jinu.u.i,  iiiodicc  ficcantc  &  adftringentc  facultate.   Fnidum  8e  florem  fe  vidifie  negat. 

Suribit  R.i-,r,vo!f  cx  ca  .iphronicrum,  Salcm  pcrrx  vouint,  optimum  ficri  ad  pulverem  rormenta» 
riuin.*  Sumtios  lct.  extiemos  cunt  foiits  in  cinereni  comburi,  aifu^quc  aqui  maceran,  feparari 
&  mulra  ebaltic&me  coagulaii  Sed  plilverem  illiim  noftiatt  haud  zqiiivalere.  NihU  cert^  abud 
cil  <]v.mn  S.1I  fixus  iftins  arbod^  quem  ab  alcerius,  cx^akuain,  plancac  ftle  fixo  non  difienc  ^eciB 
cxiftmia  ■    ^  •*  •  ; 

Czterum  Avicenna,  not*n»JJbnhino,  fiio  Gmr§i  cetdem  psne  virestrandtquesSalid 


'  -  <       S.  RiiHx<*MitUfiikt  tHi^/UutCmhr^  Ulki  ^mim  Brcynii,  em,  t.  ttt^  9. 

R.imoiiis  cft  valdc,  ligno  doro,  lubalbido,  oottioe  h  gryleo  rufefcentej  Rtut  (regiientifSmisy 
cradis,  duns,  Cneori  limihbus;  qilitin  luicolis  paubttiinQte|-qu6aunm  nMgis  iiwaiota  versus 
tendunr,  c6  majora  latioraq,  rpeftantdr;  donec  furcokirum tanaem  ftftigia  coionando finiant, inq, 

fitn  midiciil!io,  pAnter4c  inier  fiirdilohim  divaricatiorics,  Glohulum  lanugmofum  (k  penitus  niveum^ 
Sahv.liC.tpre.v  l  abci  nl-niontanieatuloliinilem,  led  minoremj  6c  tubercul»  liibtiliiHmis  fbobiJitn- 
llar  Imniaturi  <ic  Pinallro  exafperatum  c<JiK;nct;  i  qoo  fuccrefcente  i!»/(pm/i  niuf(»fi,  Salicts  quo* 
.  daromodn  fimiles,  Itaminulis  palbdis  conitantcs,  cnjmpimt.  His  dcaduis  globuh»  ilie  in  co> 
iiuin  fulcum,  undalem  &  majorem,  fquamts  m  cxcrenucatc  lua  aibidis  &l  ianuginoii^,  cvadit. 
Jlefeiinu- huius  fpedesmajor,  fbiiisfflajac^usi 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXV.    T>e  Moribus  quarum  jn^w  h  florA.  JeJunSL  i^i^ 

Jgki  dcfcriftni,  fruticem  btme  Salim^eoim     ikmnifirM:  tmit^fm^^p^  fim  msfenlmii. 
Capicis  boiue  fpei  inqailinitt  dl. 

Nallius  (uc  rea^  Piinius)  tBSaoc  tA  niku  muMifSre  impendii  [qu4m  Sali^]  anc  cempeftacum  L«c«/. 
(ecurior.  Temum  locam  d  in  «ftiiiiatioiie  mris  Otto  annbiiic,  pciorfnwh  qium  otivem,  qiuinqi 

frumento,  auc  pratis. 

Incer  primas  arbores^erminat  Salix,  |(ik»  tc  flores  inicio  VerB  oAentam.  Jull  aocem  floriferi  Tm»m. 
brevi  dcciduni ;  feminifpri  adxf^cem  ufque  in  arboredunanc.  Componunrur  hi  e  multis  vafailu  ' 
leminalibus,  oblongis,  mucronatts,  per  macunracem  in  binas  carinas  dchifccntibus,  &  lanugincm 
oftentantibus,  an  (cmini  involuta.  Scmina  autem  fata  gcrmmarc  &  Sahces  cdere  a  Trago  ob- 
iemnmi  fic  prodicum :  idemque  coofirmac  J.  Baohinus.  Salix  ergo  ab  Homero  •Mn'<^f  dicicur, 
iton  quU  ftsrifis  fitaot  infnigifem,  uf  nonniUfi  npinad  Itmt,  hoc  enim  experieiitiaf  repugnat ;  neq, 
quoniam  ocy£Bmi  amictaf femen,  ancequam  omnino  maturitatcm  (entiat,  i!t  Theophraltus,  Plinius 
ailique  ilatuunc.  Nam  Salices  omnes  iemcn  pcrhQunt,  nonnullx  etiam  dm  rctinenc :  Sed  tortaiie 
ona  Ipinett  virile  inftecundum  reddic  &caBcq)Cum  impedic.  Nan?  &  folia  Salids  concrita  StpQtt 
iniieinpflraiiriani  libidmis  coercent,  &  intocum  aufemnc  ipjlamlxpuspQca.  Fim.  Sc  fterdjcaiem  in* 
feront  concept&nq,  inipcdiunt.  Diofe. 

Salicis  corcex,  folia,  Juh  rcfrigcr;inc  &  aAr^ngunt ;  CTcficcant  etiam  citr.i  mordticlfatcm  tum  flo-  {7,.,^^ 
res,  tum  (ticcus  exprelTus,  quem  medicamentis  cxliccatoriis  relervanc  Haud  cnim  invcnias  quid  ad 
plures  resutililltineAcamenco  dcra  mordadcacem  cxficcant»,  q|oodpaulum  etiam  addringab 
Hmc  {.inguinem  expuentibus  proiiutt.  Cordcis  i  ramis  pnmBdimGbnun&callumaeeiOiil^ 
ceratus  fanat;  Tittacutis  in  Facie  emendat,  ma«s  admiflo  (uctofua  * 

Succus  c  pbga  manani  cum  Horct  ad  cxpurganoa  valct  qax  obdant  oculis;  inni  ad  ^piflluida^ue 
opus  iunt,  dcndamq,  unnam,  dc  ad  omnes  collei^ioftes  incus  extrahendds.  . 

Phira  habent  Veteres  de  vinbus  Salids  ejufq,  partiumj  qua;  vide  apud  J.  Bauhinum. 

Folia  cumramis  in  cubiailis  flraca  aercm  infngidant  &  fcbncitantium  ardorcs  mitigant.  In  qusm 
ufiim  haud  infclidtcr  ctumnum  in  Itali.v  &c  GAlix  quibuldam  locis  adliiben  obfervavimus.  toba 
cumaliis  rcfngerantibus  aqua:  inco^  ad  lotioiics  pcdum  tcbi  icitantibus  conducunc.  Ex  ejufdem 
figno  8c  boc^  niom  parancur  ad  abradendam  iii^uam  caulb  U  febribus  ardentibus  Utocanduiiik 
notanctCainenmow  HaBconmia^J.Bauldntliiftana. 

Salids  arborea:  mmorum  ufuseftad  perticaspro  Lupulis  &  ad  flipitespro  fcpibus ;  ligni  cti,im 
oilim  ad  lcuca ;  nam  cum  lentiffiiiiam  fic,  ^ga  d  inflida  contrahit  ie  penitus,  eluditque  luum  vui- 
nus,  8c  ob  id  oonmmacius  tranfinittit  fetTom;  tc  qpM  lcTiffimum  fi^,  wiliwicin  eanifanliigeini* 
jiat  Plm. 

•  D.Evclynos  lignnm  hoc  ad  culcros  meniartos  exacoendos  8c  polkaidas  allr  cuiconq,  non  ligno 
tancum  fed  &  cori  pr.Tferc. 

Pncdpuas  autem  elf  uiiis  viminum  ad  corbes,  fporcas,  qualos,  canlfba,  fiicioas,ciaciut)Sf  vannos, 
'cachedns,  cooas,  anacUntena,  ali^ue  ntenClia  innumera  texenda,  inomni^     '  ' 
XX  non  inunericorCacn  tetdam  SoliAo  locnm  dedifie  ?idetar«  oc  f — 


SECTIO  y. 

Jrbores  jhrihts  m^rfeiiiSf  femimbm  in  vtfadis  memhranaceit,  aut 

hranis  uuHis  contemii. 


Caf.  t 

De  Vlm9. 
♦ 

ULmi  vox  (uc  vidcturj  priinitiva  efl:  iiguidem  noUumejniEtjnidnapndGiSMniiiatiooi  aiifc 
>  Bocanicos  reperire  potueiim.  Giaeds  nnimt  djdtur. 
.Efusnataediara^rifticKiumlbllkaiifaninalei  oomprdS  Acriplids  hoitsnfii  (bfficak». 

rum  armuli  anccquam  fblia  erumpant  prxcoci  maturicate  deddences. 

Ulmi  duo  gcnera  a  plcrifqua  Bocaiucis  Theophraifaun  iecucis  ftamuntur.  Ac  oeq.  lu  in  nonii- 
nibusautdelaipcionibus  conveniun^  .Nbiin  Aoglia  irQS  obliBrniTinuis  Qieddh  fuhuladdic  Dl 
■Goadyerosquaicam.  £xiunc« 


.  A-    I'  Ulmui  'mHg^i^gmm  fHk  Um  fuk»  Gar.  «nac.  «^uw  M»  <|e€^imiUil 

J.B. 

■  Ajboceftgpttldis  fiC  piooen,  multis  ramis  brachiata  :  cordce  juniorum  raraorum  feu  virgarum 
tt  emereo  nibente,  lUinclaeT!,  nunc  profundiffimis  fulds  cminentiflimiCi,  porcis  fccundum  longi» 
tudincm  exarato,  interiori  albo,  lento  admodum  &  tenaci,  ut  in  longum  faal^  finc  rupcura  do- 
crahipoffit.  Cortex arbonun  adulciQcum pro eanun  vetufUce  inrimas  fiixUiur,  &adm(xium  ru* 
SPlnilciniqaaliBeMdib  IJgnuminimaKkno  niddt,  peOinein  dbulii(£^^ 

Ee«eee.|  ^^a*H 


Diigitized  by  Google 


i^z6  HistoriaPla^jtarum. 

fpicuo,  ciim  pcnuus  exarueric  firnniniaclmoclum&  lcntum,  nec  fimli  ricilc,  unt^c  ad  vchiculomni  ■ 
axcSj  quodquc  nodofum  in  eo  eft  ad  rotaruni  niociiolos  fabncandps  cxpctitur.    Quod  ccrtici  pioxi- 
fnufn  eft)  Albumum  6i&um,  in  Kac  arborc  prx  aliisiioc  nonien  n?ci  ccur.    Antc  omnia  fimt  pro- 
mk  e  ramulorum  extrcmorum  tuberculis  in  muicarium  congcAos,  ex  ftaminulif  plurinm  atitQ- 
purpureis,  quorum  terna  aoe  qtutema  indudDntur  recepraculo  oblongiufcab  in  Tiridi  purpurantc; 
Floribus  fugccdunt/o/wf«  utriculi,  comprefli,  (eminibus  Attiplios  fiimles,  multi  ex  oblongo  roiun- 
^tij  magni>  tenues  &  m  extrcmo  parum  fi£,  m  quorum  mcdio  Jemen  paivum,  tenerum,  plariuni« 
caadi^in,  fipoiediilcii:  roafticatum  plurimumredldicfuccum,  ft&oorwi,  TandempoA  fcmina 
i  ramulorum  qoi  (emini  Aftinem  fiuli^  iblia    Mofenmc»  laxiiis  prijnilai  Tirentia,  pod  obfcu- 
rius,  oblonga,  cn(pa,  itt  Mnbttn  fenata.  tres  qoaniKTC  digilQi  longa,  duos  trBirelata,  (de  medta 
magninidine  mtenige,  aJia  enim  longiora  ilmc &htiocat  am  bveviofa  &  ai|g|dlian^  lill^^  . 
cundofaftinata.  iingMlaria  alternatuii  pofica.         ^  • 

.Fet  nie&oilongitudincm  redus,  &  a  tergo  ma^cooffMcuQS,  tranfic  nenms,  h  quo  alii  mino. 
rcs  ceu  cofta,  reAi  8c  veluti  parSUeli  crcbri  cxeunt,  m  wi^  tamen  lacerc  pluies,  quo  nc  ut  altera  fo- 
liorum  pars  alccram  longitudine  vincat,  ut  ingcniose  primum  oblcrvavit  Cordus.  [Noftra  ohSx- 
vationc  hoc  non  eft  pcrpctuum]  Pediculi  foliorum  brevifljmi. 

Foitis  quotannB  aanakuntur  fblliculj  cavi,  tuberoijjiiibrocundi,  acdiveriarum  iiguranini|,inqui- 
has  primura  ghi^biol^  quidam  humor  ex  qao  yermibiU  exigui  gignuntur,  qui  io  minuias  o*fkn)m 
transfigurantur.  I»  JngUa  ■vtfcula  rariffimc  vhfcT-vantur  'in  Utmnm  fiUm,  •  Suocus  liic  ad  ufimi 
Zkj^mepieoolligendu^  ancoquam  vermjcuiosproducat. 

Anfrnteifloobasl^  nohis  noadiimoefti  ofajenranimfiuemur. 


A»    1.  I^llRMr  aHiMr  /96*  sngup  [Mn  Qer.  ea»&  «liMr  Park  €fte  narttllltleaaMl 

#• 

Praecedentt  iimilii.d^  multo  tamen  imiior  &  haiiulior,  ftlui  plurimikn  duos  «iigittx  cum  fii> 
mifle  longa, '  unura  anc  paulo  amplius  lara,  circa  raarginei  pari  modb  ac  praecedentis  ierraca.  In  re- 
liquts  cum  prxcedente  convenit.  Flores  &  (cmina  non  obiervanc  deicnpaonts  autor  Jo.  Good- 
yerus.  ^  , 

|.  Inter  oppida  Cbrifi-Cbfrtb  8c  Ijmma^tm  in  iaku  di&o  Fmfi*  mava  in  Hantonu  iaventt;,  8C 

plmmlam  b  hoiaim  finm  tranibli^  uh  iustt  Ul^^ 
oiic  diiberd. 

A.    }.  uimMffolic  latifftmo  /MlwrQeft  •oM,  Vbm  ktknfilm  Pailb  Ctte  I9gc|i9«&|,  Cf 
figMfericalKli  Cinu 

la  aAeieni  prargrandem  &  proccr.im  adolcfcit,  prsfertim  in  fylvis  kc  intcr  arbores  njfccns. 
Cortex  exterius  nignor  dllquam  in  prinufueae,  non  minus  tamen  Icntus  &  tenax,  qui^  rami^ 
cum  iucoo  turgenr»  dUique  raptionis  penculo  detrahi  poteft  ad  duodecim  plus  pedum  longitndt» 
nem^  &  h  quo  non  raro  neduntur  funes.  Mareries  colore  primae  (peciei  fimilis,  mmus  umcn  fir- 
ma  AC  tcnax,  nec  ad  modiolos  idonca,  qu6d  facilius  findatur.  Ratni  majorcs  iunt  &  cralEarcSj 
mngis  patuli  <cn  in  htum  difixili,  nvagifque  dependcnces  quam  illius:  Flores  &  iemina  iimilia,  ve- 
*  rum  hxc  noanihil  raapra.   Falta  inulto  longiora  latiordquc  quam  alcenus  cu|uicunque  Ulmi  ipede^ 

idmirumnes,  quatuorvedigkosplurimum,  laca,  quinq,  aut  iex  longa,  utnna  traaanti  a^a  iea 
lcabra,  per  margincs  fcrrat.i,  Coryli  fbliis  ade6  iimilia  ut  incautuni  pro  iis  tallcrc  poflint,  unde 
&  AHbor  noftratibus  HHSt^  i^aUli  u  e.  UlmoOorylus  dicirur.  In  rehquis  cum  pnma  fpede 
ponvenit.  •  , 

Ltem.'         in Ibloquoainqueiett  fiooOi  imhumidoldiciteradctt  vig^a^ 

TaOibm  depreflSs,  non  in  Hamoiiia  tanttoi  toA  etiMW  in  aliis  Angligconjtatibui. 

Arcus  ex  hoc  Iigno  olim  fa^fVos  fuifle  affirmant  lenes. 

Hu|usramulus  a  C.  fiauhino  miiliisdeicribitur  in  Iliftoria  Planc  J.Bauhini. 

4.  Vlmmfdkj^akn  Gef.  emac.  Pack  iKttil^htt,    ftlMgtll<if irtlftl  Cfay 

Alritr.dincSc  craflltie  prima:  fpcciei  imula  efl^  verum  rami  non  adec»  ere<?li  funt,  /ed  ad  prz- 
oedencis^peciei  mcxium  in  lacum  ciiffufi  &  deorium  dcpendences.   Folia  pnmxfpcdei  forma  iimi- 
Iia,  verum  utrinc^  glabra  &  obicurius  viiidia  cactcra  d  fimilis  dt. , 
fVicM         Hujus  vorietatem  habecHiitor.  h^iiOtauTi.  ti^,  fub  nomine Uhai  fiilio  «ocBfto,  gbbn^ 
acummato. 

•        In  agro  Cantabricjicnfi  ficqncntifnma  habetur,  Sc  alibl  ctiam  in  Anglia. 

J.  Bauhinus  in  Aiiada  j^to^  Polvilkm  arcem  obfervavit  Ulmi  ipedem,  cui  foUa  vald^  crebra^ 
parva,  necmukomajocaMkdopoftremo  pciUids,  pluriniaetiammiiiora«  miniis  rugofa,  iiipemtt 
parte  nonnihil  htdda»  nervii  deg^ndac  ea|iiiiitoocdiiie  diipoiidi.  Fom  h«c  vaiktas  eft  pne> 

cedciitis. 

Qii6d  TragusUImtmi  praoeram  ndki  fiufiu  pnigiiaiitem  dicitf  pemi  iphmi  fidei  fiit  '  Mmiiis 
Aciniam  femen  itullampioferrc  ptodidit 
Atcamen  Oolnroella  id  fiiltam  eiie  ait,  nam  rariorem  fruAum  fine  dobio  creat,  &  iddroo  ple> 

rifquc  ftenli=;  ccnfetur.  Affirmanti  potius quim  ncganti  crcdendum.  Nec  verifimilc  cft  d.ui  ullara 
vel  Ulmt,  vol  aiius  cujufcunq,  arboris  in  rerum  natura  ipcdeai  iterilem :  fbrte  ahqua  mdivjdua  in> 
fa^:umb  bUervaufiierint,  undeftcrilitastaQftaa^un^^  ScomaiMvUhuSanieraLaiintt 
didmr;  quxdrca  finemAnihimatneilcic 

Ulmus, 


Digitized  by  Google 


14-27 


Lib..XXV.    T>e  1%A rbonbus  quartm frtMm  aflorib.  JejunBt. 

Ulraus,  Theophrafto  auftorc,  lucos  aqualq,  dclidcrar,  Apud  nos  paUun  lcpibus  p.ovemt 
locis  tam  ficcis.  quim  hutmdis,  tain'montolis  quani  planb.  Confortio  gaudere  vjdctur.  D.  iiv©.* 
linus  fufpicatur  ittoc  arboroni  non  fponce  provcnire  in  Anglia:  mihi  camen  contrarium  videtui:^ 
qaddD.GoodTenis  in  fylvisSc  IaIwbusUimosfrcqu«tti»mveiii^  ailerit,  quodq,  in  omnibus.  pau- 
dlfimis  excepds,  hujus  Rcgni  provindB copioleer^ant  Nec  fi  aBcubi  non  mvcnianrur,  effiatur 
indi  fpontancas  alibi  non  efis  :  N.im  &  Fagi  quas  omnes  pvoiad^enis  .\ug\\x  hibont,  in  inultif 
pm  Comitatibus  non  onuncur :  nili  Sc  lias  etum  aucoritace  Cxfaris  c  numcro  ipoiyanearum  exclu- 

Ulmus  h.  radicibus  copiofos  ftdKmes  imiittiU  onde.iM  «vulm  8c  tranfplantatis  propagatio  cjus 
facilb.  Scritur  etiam  talea,  &  oommoaiflfend  fcmiiw  fiiiSiinera.  Vcrum  v.iri<iii  inodos  lerendi 
&  tranfplantaiwi  Ulmo^  ad  ambulacrorum  ufum  VMe  msAT},Evtlmmn  m  Sylva,  cap.  4.  ' 

Nuila  arbor,  eodem  au<£tore,  traniplantationis  ade6  pmns  cft  ac  UJmas>  poile  emm  remoreri 
etiamTioniiies,  haod  dubio  fiioqpflii!,!^  fuiipilns  corpore 

du^  major  erac.  /   r      1  •  1 

XJlmorum  olim  eximius  uius  fuit  ad  vitcs  mantandas,  &  ad  pecudum  cibaria :  nam  capia  &  oves  t//i«. 
libentidim^  hac  frondevelcunrur,  itcmque  bovcs,  fed  m.igisAtinii;  idcoquc  Vetercs,  &:prxdpafe 
0?lMn>?IU|  quomodo  Uimaria  faacnda  iimc,  reliqu6m(h  iiarum  arborum  cuinim  ftuc  iSceic^ailKr 
eiponit:  nnacdierominhonoreminorefunt.  * 

Matcria  vel  in  ficco,  vd  m  .iqnis  diutiflim^  durat :  at  vjdfntudinnm  ficcitarii  &  humoris  minus  ' 
paciens  cil:  reliquas  poft  Comum  firmitate  faciJo  vuicercautor  eli  TheophraJlus.  Noilrates  (ut 
^yifmnj  pco  diedarum  &  vehiculorum  axibus  ei  utunnir  proq,  rocanim  modioiis,  ad  quem  uiiim 
Mfaasm  qfB«  vCRneolis  &  nodofis  txadkaxam  tod  fupcriicie  obdacimr«  qmbus  htc  arbor  pradev- 
liilidetMiU  TaldiolnadacA;,  (ucoonutrido  obubeitatera,  &  quiaeznmn  ndh  inrenit,  pemiptis 
vafis  ^  d«vchendo  deftiMtls  ab  uficato  tramite  decrrnns,  &  in  irrcgularcs  motus,  flexuofos,  circu- 
lares^dantes  raptos  hdM™o<^  tumorcs  excicat.  Huic  Theophraihis  &  Plinius  Ulmura,  quod  vigo 
rem  fertiffim^  (erver,  cardiiiifaaieiamentifcL^gpRafBm  unlem  efle  fcribunt.  Celebratur  &  adlb- 
lestpncla  Sctorcularia:  utilisetiam  cft  ad avSies  pn>  cabulatis ooacbvium  ia  domibns&ad  jJie 
milia*  qme  vide  in  Sylva  D.  Evelpt. 

.Qpodad  vires  in  medicini  ;'jutore  DiofcoridcJ  Ulmi  foVt^,  rami  &  cortcx  adftringcndi  vim  ha-lSrw** 
lienb   FoUa  tritaex  acetoad  leprnm  ci&caciter  ilhi^ntur  [_Coroaiioc  tnbuic  Gaieau^  PJinius  fic 
libro  ftfoHis]]  fc  vulnera  gludnant ;  mdto  vero  magis  ooneKHi  Ckfdx  loco  circumnilvacur. 
diccseandemvimhabenc  vulnera  glutmandi  ;  nam  dccodoearum  fcorticis  ndlQBB  DioSL'}  qoi* 
dam  perfundunt  fraduras,  unde  eas  ccicrius  obdudo  callo  conlblidanc. 

Idemdeco^m  articuloruta  duritias  emoUire,  8c  nervorum  convuifiones  refblvere  dicitur:  De- 
codbo  radicom  linernatans  pii^uedo  ilhta  pilos  defluxos  reibtoic  Gortex  md.  coanifis,  &  onuid 
nlqtte  ade6  fiJiiausuc*  roalagmati  fimilis  fit,  ilbtus  podag  rioosdolores  mnloBt. 

Corticts  denani  pondus  [uncix  pondus]  in  hcrama  aquz  frigidas  [in  vino  aut  aqua  Diefc.'}  potan 
elvum  puigat,  piruualq,fic  a^uas  privatun  trahit.  Plm.Diefc.  Mirum  ailiinKens  pursarft 

UduTmaffloonnindac  Phnimad  coUeffiaoa^valnen  4c  einb^ 
tec  vulneraie  kehiTmam  ftmd*. 

Cortex  arboris  (t  in  .icjua  communideooquatur,  donedoqua  confiftentiam  fer^  lyrupi  acquirat,  de> 
codo  autcm  acimi(ccatur  tercia  pars  Aqux  vitx ;  iingulareeft  ceniedjnm  edveisin  dobiem ilcliiad»* 
cum,  ii  parsafie^co  ad  ignem  aliquandiu  foveatur. 

*  Hnmor  qni  in  folliculis  foTiis  inmfnftnribus  reperimr  fadei  illitus  cuti  nitorem  indudc,  &d6mque 
gratiorem  pr.rftat :  Matthiolus  pnerorum  enterocehs  mederi  fcribit,  li  (plenia  in  eo  madefa^  in- 
guini  iupcrponanturacqucfub  (emorali  (iibligentur.  Fallopius  (e  nihiJ  reperiffc  opportunius  (cnbit 
in  agglutinatioiie  hoc  liquorc,  (cq,  vjdiilc  mirabilia  in  Villicis ;  rnoduniq,  cjus  conlcrvandi  tradit. 
Plura  vide  apud  J.  Bauhinum,  tem.  i.  ftrs»  1.  Uk,  %.  caf.^i.  fag.  144, 145.  6c5<mim»m  m  P«. 
ytffifm  ad  lib.  t.  Pr.id.  cap.  19.  Heaikos  ^  Umt  m  CAftTvat.  Mtdu.  duas  nairac  hiflorias  tmpri. 
mis  memorabiles  de  hoc  liqucfre  quorum  priorem  non  pigcbit  huc  tranfcribere. 

Ants  annos  19  niultum  maris  &  tcrrac  cmcnlui  ium  cum  quodam  Lithu.ino,  Chcmiam,  vari- 
iicnie  aAoSi  fcrias,  ludicras,  ecum  magicas  quarum  camen  me  prxfcncc  nullum  unqpara  fpeciinen^ 
eth  leriooonarecur  cdcre  potuic,  prohtcnte.  iiic  «ib  omnibus  medicis,  ag^Ttis,  anubus,  vencficnj 
chemids.  tn  tota  nuam  oment  Aha  &  Europia,  ficreta«  ot  Tocabat,  prece  vel  pretio,  vel  pcrmn- 
tacione  plurima  collcgcrat.  ImeraBa  galJum  gallinaceum,  utraque  illurn  nunu  teiicns,  mihi  obtu- 
lit,  )uOic  meoculuin  (xpius  acuttflimo  cuitelio  pundum«  intcrq,  digitos  prdlum  orbitxcranii  re- 
ponere:  AlBidic  illi  lic^uoris  guctasdoai^  obiBguna ca^dftK  indulir,  ^  qua  pofl  horas  odo  cdu- 
xlt,  utroqueoculo  ua  libi  iunih,  UC IKC  ce»  Qui  lecueram^  nec  ailancium  ali^uis  icdum  oculum  k 
fano  poffet  diftinguere.  Altera  hiftoria  m  de  filia  vtri  nobilis,  cujus  oculuin  acu  pundum,  poft- 
quam  cotus  hunior  aqueusSc  pars  vitrei  efiiuxerac^  liquore  hoc  intra  umus  nodis  (patium  parfedc 
ianavit;  manfit  tanKnlunune  £c  vifu  caila:  Venmi  ki,  uc  etiam  vigefimo  poft  annonemoexoi^ 
catuifi  oculum  a  vidcnte,  ed!  curios^  indaeabet,  diferimmare  potuitjnn6innfo»'aiuiMCuniinatiB9 
orbicacis  ejus  inlciovixit.   Hailmui  Ab  Hvtrs. 

Veriim  cx  iecenn6re&  acuraciore  Obiei  v.uione  Fr«»c.  Rtiii^  5c  Antonit  Nuck  colligitur  iiquarrciB 
praedidum  ad  vuhicra  mfiidla  fananda  fic  humorem  ocuh  aoueum  expreflum  refhtuendum  nihil  . 
cnntulifl^  (ed  naturam  folam  totum  opus  perfeciilc :  id  quod  cuivis  manifcfhun  eOe  pocenr,  f  in- 
ottic  D.l^edi)  cui  placuericociddk  Hirundinnm,  auc  ahems  cnjuicun^^  Avkuleacuvel  (calprtf 
"(olercA  tcrcbrarc.    Egocjus  rei  pcriculuni  fcci  in  g^llmis,  an(enous,  anatilNttr  gallis  noflratibus  6c 
Indicis,  6c  animadvci tciuio  omnia  hxc  vdatilu  lua  iponie  mmoreqoiim  l^horarum  Ipacio  ianari^  ' 
veracem  depidiendi  Ctmel.  Ctlfmm,  lib.  6.  dicentem,  Excrinfec^  ver6  incardum,  ii  ictus  oculum 
ledir,  uc  (anguis  ineo  fuifundatur,  nihil  commodius  eft;  qtiam  iaaguine  Columb«i  velPalumbn^ 
vel  Hirundiuis  inuqgerc^  nec^  id  finc  oaufa  hcj  cumhennn  adflacnriafeeuthelaj  mcerpoliioecni- 


Digitized  by  Google 


•H  I  S  T  O  R  I  A     P  L  A  N  T  A  R.  U  M. 


porc  in  anciquum  fl.-itum  rcM^iar,  cclerrim^que  Hirundinis,  unde  locus  fabula:  fadus  eft,  aut  per 
parentes,  aut  id  hcrba  Chelulonul  icllirui  qucxl  per  ic  fir.  yintomm  Nuck  in  Iibello  qucm  niipcr 
eratgWk*  OW  DbHu  f^livah  ncva,  faltzia,  Dutltifits  oculorum  aejucfu  &  bumore  oculi  aijueo ;  DuchlS 

hofce  aquofbs  in  ocuh  bulbum  inicri  ob(ervavit«  quibus  humor  aqueus  afficiue  fupplecur,  fic  eiRifas 
intra  paucantm  horarum  ipaciuih  reftkokar.:  umle  tn  valneribus  6c  punduris  oculonim  non  almd 
roedicaminis  genus  magis  necenaiium  patacq^imqaadmucagMic  quadam  labia  vulnerit  oUinere 
&  viam  quodammodo  pratdudcre  valeat. 

Qg6d  namoroca^Muens  (poote  reftituitur  ablq%B  ulhus  medicamcnti  ope,  experiencij  prdbac 
Expertus  (inquit)  novu  looo  ukem  c^fcuriove  finrato  animab  (polt  comeaE  LEfionem  fic  humoris 
aquei  cxprdboncm)  oeoemlioranmi  fpatio,  oculo  hamoivni  Tis6mq,  redditom  fuifle,  &  nuperrimd 
inTheatro  noflro  Anatomico  [Le^-denfi]  public^  idem  demonftravimus  in  cane  cui  ex  vulncraco 
ocalotam  oopios^  efiiuxit  humor  aqucus,  uc  fiaccidus  apparercc  oculus  l.vius:  oblervacum  umca 
dapfii  lex  hpranun  (pacio  oculi  bdbum  humore  Hio  iterum  replenim  fuiire,  idquc  (inc  ulla  medl' 
cimentonim  applicanone.  Ipliun  Galcnumhoc  nonlituk^  Oculos  vulncracos  refticui  pollc;  Cr- 
terum  incrcdibile  quiddam,  nec  fieri  vulgd  ibfitum  in  pnero  vi^nius,  qui  tKb  in  pupiliac  loco  tii- 
erat  compunftus;  nam  cum  (latim  cffluxiilct  aquolus  humor,  tum  pupilla  ipia  minor  cfj  reddita, 
tumnxacorneaappatuit  ragoiior.  cacterum  Cbutus  poilea  rede  vidir,  colledo  fd.  paulahm  in  eo 
qai  effhnefat  homora  Ee  fifideshiftorw  Bjrzandnac  fcripeoribus,  teftanmr  hi  Impencom  Gon- 
naminopoHtanosqaoflam,  quoram  oculi  pungcncc  inftramento  (qua  de  caufa  fupcrv.ic3ncum  h\c 
dtxi^)  ita  l.-edelMntiir  ut  aqua  cftiucret,  brevi  tamcn  poftea  oculonmi  &  vjRorcm  8c  pi  xter  cxpccta- 
nBHfim  vilum  recupwafle.    Hoc  fi  mmus  venliniilc  vidcatur,  tcitem  adiiLiO)  Jolcphum  Zambccca- 
tium,  qui  de  hoetotc  quodam  Nerio  oarrat  iequentia,  Canb  (inquit)  binos  oculos  lcalpeUo  chi« 
rurpico,  quo  venas  Spcrire  (bfent,  deitre  oonfbdit,  8c  cx  lis  toram  humorcm  aqucum  cxprcffit,  ic) 
iit  oculi  t  inciuam  duo  facculi  vacui  corrugad  manicnnt:  cane  ilciiuk  fiib  fulius  benciicr  natura:  tu- 
tela  rciido,  poli  lcx  horas  &  breviori  forian  tempore,  ipiius  ocuios  replccos  fiulie,  &  ad  iUtum 
nacuralem  rediii^ ;  ckatrids  noca  folum  remanicrar,  &  Canis  Iztiis  &  alaoer  erar,  ac  fi  naQo 
f caus  fuiliec  mcommodo«  &  quod  pluris  intereft,  cxcusnon  roanfit  &  acnce  vidcbat.  Idem  expe- 
nmcntum  in  variisalib  canlbus,  fuperOudcuBs,  fndids  pOTcdla  &  Agno  nirias  rentavimns,  fem- 
pcr  omnes  intra  paucas  horas  fehaifim^  lanati  (um,  &  adco  incolumes  cv.ifcnmt,  ut  n^  unus  qui- 
dem  ex  iplis  cx  infli^  vulocre  caecus  remanipric.   Hac  autcm  qux  Nerius  expcrtus  clf  vcrifliatt 
iam,  lcd  locum  ialcem  heboit  in  oculis  quibie  puneente  acu,  aut  alio  quopiam  inftrumento,  led- 
tencUo  vulnera  tnfliguntur  exigoa :  fi  vero  maiukulum  &erit  vubus,  incimiuic^  adadum  iniflru- 
mencum  pungens  auc  fecans,  fanandi  metnodum  quam  lupra  propoiuimus  obfcrvare  pne- 
ftabic. 

.  JExhoc  liquoire  oleum  paramr,  teflc  Sylvio,  in  vulneribus  pra:flanciflimum.  Nobis  veto  haAe- 
nos  obfervatum,  inquk  J.  &  Olea  quaecunq,  in  vulncre  fimphd  minus  profecifle:  nam  tst  ck  ftra 
fbrdefcit  vulnus,  &  glucinatio,  qme  imprtmis  deiidcratur,  irapcdimr. 

C.Ttcrum  apes,  ubt  ie  poft  hybemam  faracm  Samcra  imfJcverint,  profluvio  alvi,  nifi  fiioannair« 
imereunt.  Uinc  in  re^ionibus  icahx  Ulmis  confios,  raro  freqaentes  durant  apes;  ut  prodidk 
Coluraella.  Nihil  lale  «  nobis  haAenus  aUcfvanun  at  ne%  ab  ahk  fide  digpk  nadimm 
pimos. 


Ca».  U. 

• 

-  X  OfhjM  XJIm  JSiHiUt  fmSmi»  «mMk»  filuctit  C  B.  Ofint  Jht  Ofirf»  TbMfhrsfii  Parlc 
F*s-*  ffpi»»  vulio.ojhjs  Theofhn^  J.  &  BtuAu  fivt  Cm^mmQee*  4^  9^ 
iieam,    Ifextfbtam  trrr.  .  •  ' 

7.B. 

PRooetiorniignaes  nette  tSk,  qo^  uc  ad  Tnlguamm  finium  humiiicatein  oogi  poffic»  at% 
adi^in  infanem  AkoiBnem  tepceaueftar,  «iiidfct  cnflb,  cortioe  albido,  zquali,  aiaiane 
dunifima  8clolidi(fima,  albicancc.  Fojia  per  ramaulmea.  ferrata  fcd  loneiora,  denriculis 
in  ambim  .icutionbus,  &velutin  ^pmulas  def inentibus,  utimqueglabra,  fiipernd  hilaii  virorc  fplcn- 
denria.  £x  ramis  pnmo  vete  nacameniitqacdam  ae  jnli  dependen^  '^^^  oblongi,  fohorum  ae- 
tninibus  dcnse  flipari  acutortmi,  membranaceoram,  nifoniii^  aatexwidifufcorura.  '  Fru3m  vero 
in  longo  pediculo  fpjpt  inftar,  fbliorum  anguflomm  ligpBselaikjbbraMetOs,  Dytanudaiioofadie£|- 
gic, ftnatus,  compvMM,  fignMw:  qm  pnmntens  duo  feUola  Pomonmi ftholtt  feri  fimifia  pn>. 
ducit. 

Paffim  in  fylvis  8c  fepibus  Anglix,  Gcrmaniz,  Gallix,  &  aliarum  provindanun  oocunki 
In  huiiis  arboris  nomeofclaturis  &  htftoria  admodum  confiifi  &  obfcuri  fiifft  Bomnici,  utayid  J. 

Bauhinum  vtdcre  efl.  ^ 

Lignumcandulum  cfl,  foliJum  ac  firmum,  unde  ad  rotas  molendin.ires,  cochleiiqUB  actlOGlllea^ 
aliaquc  inilrumcnc.i,  qux  m.ignis  poinlenbus  fiiflinendis  mlerviunt  expctuiir.  ' 
*   ■   t>.  Evelynus  commendac  h^c  arborem  ad  fcpes  tonfilei  pio  amhattcrk  in  hoitkflC  viiidariib 

Vcre  vulnerau  lachrymam  exftillat  non  (ecus  ac  Betula 

Ad  nos  fd:ipi)C  D.  7<nKrei/iiv  RattHfon  mirum  qucxiclani  corpus  ramofum  globulos  fungofbsjeu  ex- 
crcicenctas  in  liimmttattbus  fcrem  oofervatumfuillc  intcr  cornccm  &liKnum  Carpinia  D.  lJ<M/«r»«; 
&  4  D.  ilimiMi/ giuimolam  fiibiUntiam  inftsr  h 


Digitized  by  Google 


Lib,  XXV.  "De  Jrboribm  quanm  jrdlus  a  fiorib.  Jejudti.       i  ^ip 

DE  MORO. 

Morum  huic  libro  {ubjungaidam  duxi,  quod  &  ipfa  (ulifera,  &  i  SUl  vero  fru<flum  a  florc  (ciun- 
ftom  gerat  nUM  nondum  oonttar.  VodsMon  rauloplex  Et^rinon  adferti-r,  Qui  Latmam  eirc  vulunt 
a  r.ioia  (eu  morando  deducunr,  quod  .irborum  pollrema  frontks  Rcrininaque  producat.  Verum 
Mora  &  Morus  rion  convamunt  quantUate  prinxa:  fyllab.r.  Alii  a  futuat,  id  cft,  niger  didum  vo* 
lunr  quia  baccac  cjus  nigrac  liint-  Alii  &  rc<aius  k  Graxo  dedu<aum  exilimiant.  Nam  Sc  arbor  ipfii 
M»t*«  appcUamr^  Nicandro:  FniAum  vero  Mif»»  dia^Ichjli,  Sophoclis  aliorumq,  autoritate  com- 
probat  Athcnaras  libro  Vl-  alli  *rfw  f</p«,  id  eft,  exitio,  fupplicio,  inrortunio  dcductuin  fuitant, 
quoti  cxitii  quondam  caufa  fijit  illis  qui  exlcuuleb.in:.    ,\r  r  uibus  quxio  aut  quando?  Ncc  defucrc 

■  Gramroaoci  [  qui  literam  pro  litera  poncndo  ]  t^a*  dnita»^  didam  aroicramar,  id  eft,  ftul- 
tMi  dim  lapientiaruna,  Plin.  lib.  1 6.  c  15.  Novi(Gma  ^banaram  gerroinat  Mdrus,  nec  nt(i  ex« 
at^o  fngorc,  ob  id  diita  fapientiflima  aiborum.  Idcm  I.iH.  c.i-.  Cum  gcrminare  vidciii  .Vlorurn, 
iniunam  poltca  Fngons  timere  nolito:  cadem  de  cauli  lapicnciilima  fertur.  Vcrum  Etymolo^as 
iftas        ariff(^f  explolit  Vonius  in  Oratoriis. 

Cum  Mori  albx  Julob  longis  pcdicubs  hzrentes  ob&rravent  J.  Bauhinns  :  cfimgiM  etiam  in  Mori 
nigrar  iconibus  juli  lon^^ib  pediculis  dependentes  pingantur.  Fraftus  autem  ntriuKh  brevibus,  nigrx 
brcviffin-.is  iiifiik  t:  diaKKur,  fufpic.miur  |ulos  a  baccis  dis)un(fes  clle  ncc  f  tk^is  iis  fiicceddre,  ut 
nonnulli  vohint,  qu.mivis  nihil  ailirmemus.  l!:d  rcni  oblcrvaaone  diligenti  dctcrminandam  rduiqui- 
mus :  imprjcfentiarum  auten»  dnoec  Ctttius  conftkerit  qii6  rderenda  fkt  Monm  hnic  gOKri  ub- 
^lfA^an^  Anrimusj  &  Fio^  pmrim^  piamitfiBn^mn  qtMaMii  in  miiltk  onnvamt. 

Merm  mp^  J.a  »p»v»^«nit  Vuk  fimffnMfn  CB.  JMannrGcr.  C^eilfldlfl^llIBam 

Moio.caudex  (atis  craflbs,  concortus  ac  nodofus :  altitudo  juftK  aiboris;  rami  pamli;  ooitex  ni- 
goliii,  cralltis,  Icntus:  matcries  l  obufta  &  meditullitus  Hava :  rtUices  numerofi,  magnx  ac  robuftje, 
non  tamcn  alt^  dclcendentes,  fcd  ic(c  diluindentes,  li  Matth.  credimus.  FoLa  ex  rotunditatc  m  acu- 
men  ddinentia,  mrerdum  vitiginc.i,  lina.it.i,  pcr  ambitum  ferrata,  ta49:u  nonnihil  alpera,  hir(uta« 
lapore  fubduki  &  vilcofi).  Pro  fioribut  Dod.  autore  JuU  limt  vu^ntes,  Unuginoli.  FnSnm  £eiv 
ttrevifltmo  pediailo  hantntem,  majorem  8c  longiorem  qu^m  Rubus,  gloinenutnn  fimiliter  (oi  acids 
minus  rotundis,  primum  qiudem  vircntcm  aLifleruni,  poft  mbcntcm,  acidum  &  a».lftringentcm, 
per  maturiutem  nigrttm*'ianguinco  diilci  (iicco  madidum,  raanus  &  os  inHcieatetn.  Matth.  ait 
iDodicain  nbi  Rumruerit  remancre  auRcntatem. 

Stam  floram  in  hac  arlxxc  iini^um  relpcAu,  at  nec^  formam  comndsin  nos  docent  Botanid ; 
neq,  ip(i  haAentBoynTayimns.  TheophraKus,  qui  omnium  curidi(fimd  eos  comemplatus  vidcrur, 
lib.  I.  cap.il.  dc  con.[ii  ficuj  Gaza interpretc  hic  h.ibct.  Eti-rum  fiora  hxc  m  totu  fruiiunm  imeg»- 
mtnfu  hti/et :  a(  nequt  extremn  feu  fnmmit  tnfiJemem^  iKfwr  fittgulatm  fartts  amhtemtm,  ftd  mtJiu  in- 

■  tniaumif,  mfi firti  etnffiiei  ne^ueant  frtfter  Ummnm,  Venim  hxc  iion  (atis  claraiiuit,  ut  inde  cer* 
COeofl^ere  polHmus  ubi  di(poncnda  (it  haec  aibor.  Scribit  Cxlalpinus,  non  Horcre  evidentcr,  (ed 
finftnm  na(centem  binis  (quamis  te^,  quibHS  deddentibus  vclut  (lolailorum  apices  totts  frudilxis  io- 
fidere,  qi»  liiiftobfervacioineni  merentar. 

iMbrar«a«  Ger.  Pwk  J.&yMiMiia»CB.  C||elB|itefllN^ccrp. 

Tota  dclicatior  eft,  ut  a  nobis  quidem  obla-vatum,  c.u|iic  propter  bombycnbiis  alcndis,  magisex- 
petita:  foUa  tetKriora,  anguftiora  nrmaque,  oblonga  magisnon  minus  Nigrx  folus  (errag,  aliquaado 
vid^nea  ied  am  ooncimu  divilura»  utGaliici  Sa^Kn  Ula  artifid  nAoris  manu&Aaad  certamen 
piwiocenf.  Jiiot  loneiafisbs  pedictdis  fcgreuws  plmcs  fiepe  &nDr  pioftrt,  m  in  ramo  (pojnmne» 
Mori  ex  It.ilia  dclato  oDfirvavimus.  Fruftus  non  ut  prxcedcntis  niger,  (cd  pcr  matuntatem  albus, 
(aporc  (Matthiolo  te(te)  mellea;  dukcdinis,  quo  ht  ut  tninime  cum  mgra  facultatc  conveniant, 
minor  etiam,  ante  maiuritatem  vindis  Sc  (ubvii  idis,  auAerinlcnlo  (aporc.  Ibnfoin  ingentem  (e(e 
diifundit  longitudinem,  magjs  quam  nigra»  foitailis  qooniam  amplior,  alaor  praceri6rque  (emper 
quiim  nigra  habcarar. 

Morum  albai.i  \'etc;  i;->.;s  non  pcnitus  incognitam  fuiflc  fabula  Pyraml  &  Thisbes  apud  Ovldium 
aliofque  c  quorum  iangiune  Mori  baccis  alpcrlo  qua:  prius  albae  fucrant  in  nigrum  cdorcm  mutacs 
fiuit,  argnere  viderur :  quamvis  apud  reliquos  Veteres,  Theophraft.  pio(cor.  Galci#l>lm.  8cGco- 
pomcos  ej  is  mentio  nulia.  Quod  Ovidii  a;vo  vcl  ante  extitidet  ( inquit  J.  Bodxus  )  nunquam 
Plinius  kripliftct,  minimum  in  h.ic  arbore  ingenia  profecilTe,  &  cx  inlitionc  nullarn  nili  in  magni- 
tudinc  oblc:  .  itivcilitatcm.  l:t  C.vlalpmus  candidam,  qux  hodic  frequentitiini.i  cll  Sc  optima 
ad  Sericum  prxitaodura,  pcrcgriuam  quondam  (lu(Ib  in  Italu  putat,  ut  etiam  beitiolx,  qus  cx  ejus 
fiondis  pa(hi  (ericum  redair. 

Lacuna  Morutn  liominnm  amic.im  dicir,  &  locis  dcleftaii  quxhomlnes  frcqncntant. 

LobclioAlb.v  .Mora  nuilto  uilipidioi  a  ciic  dicit  quam  Ivligrx,  ad  nauleam  pocras  quam  ad  alen- 
duni  nau,  caduca,  fatuc  dulcia. 

Amai  Morus  loca  cabda,  (abdola  &  pleruoc^  maricinia»  pUnioia  j  tiec  teraere  in  montibus  Mo-  Lkui* 
mm  viiam  Plinitts  icribic.  Frigidtora  tamen  loca  fat^  lolerat,  &  in  Anglia  nolln  non  infelidter 
adolelcir. 

Scrouno  germmaru  fiorct,  maturatque  celenter  friuium  Morus.  In  novillimu  (lorenr,  inter* 
prmia  matnrncunt  P/in.  ErgOj  ue  ptunmttm  (inquifJ.Bk)  menie  demum  Maiogermina  cmita^ 
iruclum  maturat  Aug|u(lo«  auc  edam  dciijs  prb  kwi  ccmperie.  Tardiifime  iendcere  haoc  aibtr* 
rem  Vctcrcs  prodiderunt. 


Digitlzed  by  Google 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


Scntir"n(Ti  tantuin  talc.i  ai  t  furuilo  fed  cofiiiiMxtiffim^  etiam  lcmiiie.  Verikm  de  iaiioa6  eias 
&  cultu  conlulcncii  rci  nifticv  fci  iptoi  es  ii      rti/»  ^ 

Morum  albam  fieri  pcr  infitioncm  Mon  ffigne  mPopidum  «Ibam  tebiilorum  punmm:  imii»  ne 
fcpius  diximus,  frudus  luraili  natiiram  fcqintur.  .    -  „.   , 

t^fc  ^oliorura  Mori  ulus  eft  infignis  m  lt.Uia,  Sicilu,  Hifpania,  Galha  ad  bombvces  alendos>  Kin  cam 

ilfiimMom albas m.igno  niimcro  circ.i  uihcs  &  oppuk  lcinnt;  h.inim  enim  foliis  maiime  dcIeAan- 

C4r.  Stlfk  ^  vermiculi.  Quidani  Moii  toliis  dehciencibus  Ulini  folia  &:  Urticar  gcrmina  lubftituunt :  Alii  La^ 
auc«  EndiVisc  aut  l>entis  leonis  fblw  pnrbent;  qax  omnia  &  nos  expern  fumus:  (ed  jonioribas 
tanriim  dandi  fant,  nim  li  majonbus  paulo,  aut  mminm  dcs,  alvo  fluidafadk d^runtur  &C  pe. 
rcunt.  Quocunq,  autcm  pabulo  pratter  Mori  fbUa  oos  alas  hunquam  textrtnam  mcnoabunt,  8c  teU 
lericea  Ih  indudcnt  '  Colligenda  autcm  potius  vetcra  foli.i  qu.im  nova,  manc  cum  ros  Solaribus  ra- 
dik  diifipatiisiiieiic :  auc  ii  roadidafiieciiit  diligemer  prius  abUergenda  aut  ad  ignem  riccandaruiu: 
lumnimhBlmmorobeftbombfabiB.  VeiijmdeBnnbfciNBflcimagaKli^ 
ad  Hiftoriam  Infc<aorum  pcrrincr.        '  r-  /* 

W^«*>  Frudus  Mon  mgrx  (  Mora  Ltlfi  Offianis  didti )  immaturi  rcmgerant,  liccant  &  althngunt  va- 

Itde,  rnbiaraeiicG«fcMi]  luquc  ad  diarrhoeas,  dylcnterias,  afFca»>net  coeliaas,  fluxus  nienAruos, 
expuitionem  r^^ig^m»  iKrsftfiMWM^i  (um,  Eunniecus  in  oris  rauciumque  inHammationibus  &  ulce- 

nbus  profunt.  r  •  /i  « 

Mori  h  tiAus  Diofboridi  ^'dematuio  loquitur)  alrum  lolvit,  [  mitio  oaftus  &  ante  alios  caKM 
iiimptaj  faciie  corrumpitur,  [  poft  alios  cibos  ]  &  ventriculo  inimicus  cft.  Pluuo  ( cui  edam  ex- 
perieatia  ioC^tar)  idri{p;rat,  fitim  fedant,  appetentiam  exdtant^  finoninpanrttiiac  aliu  dbui 
tacafflcfinnc:  coietiam^ipulacurGaleouL  At^  concra  Horadm 

.   Ult  SalukrtJ 

%S^0ttt  ftragtt  firgru  qui  frmidia  Merit 
fkuitt        gravtm        lej^trat  arhcrt  feltHh 

Alit  etiam  ventriculo  grata  &  amica  cfTc  Mora  volunt.  Galenus  autcm  conieftatur,  Moraexqmm 
in  feiplis  haberc  facultatem  cjurmodi,  qualis  magna  medicamcntis  purgantibus  ineft,  cuiusbenefido. 
MM  modofildile  fecedunt  fcd  corrumpuntur,  ctiam  fi  di.i  m  ventre  manrerint :  immo  totam  aded  ar- 
borem  in  omnibus  fuis  ponibus  miftam  aliquam  vun  obcinere  putat  ex  reftringente  &  pwigaptf 
compofitam.  Attamen  In  r*»ds  cortice  purgatoriam  atm  qnadam  amancndme  exraperu««  ade6 
Ut  &  latum  lumbncum  interficiat.  „  i   i.  a  r  j 

•  Lii.  ij.  Maturorum  fuccus  ad  ftomacica  mcdicamenra  unlis  ftomaticen  quam  Polychrcllon  vocat,  lic  de- 
fcribit,  •  Plinius  fextarii  tres  fucci  cx  Pomo,  Icni  vaporc  ad  craffitudincm  mellis  rcdigatur:  Poft 
addimr  Omphacii  aridi  pondus  dcnar.ii.  Myrrhx  dcnar.i.;^  Ood  unius!,  fimul  tritt  mikemur  de- 
oodo.  Nequc  eft  alius  oris,  artcnar,  uv«,  ftomachi  jucundins  remediam.  AIioi  modosflnmaticea 
«omponendi  ibidem  Tide.  ,         rsci    j  j 

Fdia  vel  ibla  vd  auh  comce  So&i  odontalgiam  ledant  (garganl. )  Schrod.  cadcm  triu  cum 
deo,  [exaoctoSehwenchf:')  impofita  ambuftisigm  meftefWir.^ 

Syrupus  mororum  grata  fua  aciaitjtj  in  ^cbnbus  adfifim  extliwuendam  8c  ardorem  tempttandnm 
Utiliilimus  ert  :  &  itcm  ad  infl.inim.;nonci,  pulhJas  fcii  ulcufada  oris,  palati,  uvar,  toiddlaruma 
gBtmri»  «C  feuaum  commodinimus.  .    ,     .  .  ■ 

Materies  udlis  eft  openbus  qux  fledi  poftulant ;  dtque  folida,  nec  ui  aquis  minus  durabiiis  quam 
firmiflima  Quercos:  «temam  ede  aibitramur,  crademe  TheophFaftoi,  &  vetnftaw Loii  modo nl. 
8relicera> 

» 

IT.rc  apud  noB  celeri  auAu  in  magnam  «ihorem  adoHot,  ouiUis  ramis  &  frondibus  patukm. ; 
foiia  pra:ccdends  perfimilia,  polchra,  ampttnnu  Rttftmlm  mofiR  loDgiora,  &  pec  maturicAem  cn- 
bicandioia,  guftu  JMMi  mimb  graca. 


LIBER 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  O  R  IJE 

PL ANT ARUM 

LIBER  VIGESIMUS  SEXTUS, 

CXUl  EST 

De  Aibonbus  Aoie  firu&uque  aggiegata 

Uooiftm  Arbores  flore  fruifhique  aggrcgatn,  feu  cx  pluribus  compofito  per  fe  Libro 
complendo  noa  (iifficiunc,  cum  ArborilMis  flore  limplid  quarum  Sos  (iimmo  fru<^ 
infidec  eas  oopnlilibiii^  •de6qae  libnni  hunc  ia'  dui  parttt  Hndeam,  qaanan 

prior  eric 

De  Arboiilnts  fkm  fniduaue  aggresato,  fcu  ex  ploilbtt  ooiqpalaaL  Pdbnoc 
De  Aifaoiihis  flocc  finplki  fttmnw  noA^ 

PARS  PRIOR. 

29^  Jkknhts  fatt  frvSk»^i^rt^m  ftn  fx  fkrHms cmpofitt^ 

EX  AfboribtBqoaramflosfniftdcontiguus  cft,  aliaelnncflon  (nfiitqueaggTe^,  llsiiii 
plaribus  ^rde  Aipitls  compofito^  alue  iiOem  (impIiciblM  fiC  4  fi  inncBai  fltfpuiftBii  000 
«luribus     onum  toulem  florem  &uftumve  coeuntibus. 
Priora  generis  nonnidlz  limt  fbrculis  int»  fhidam  occultatis,  quas  Ficm  dicimus,  quz  flore 
omni  carcrc  vtilgo  creditr  (unt;  aliar  flofculis  apcrtis,  jffque  vel  fingulis,  iingd^^inuubi»  iauo^ 
tibus,  vei  lingulis,  ling^lisfru^bus  partulibus  unum  auc  plura  lcmiiu  cnnfinffnrineii 


Ficus  arbor  (Inquit  Voflius )  non  inept^  dedudtur  h  W<»  id  eft,  Ficm  noveBa.  Scd  maUm  ab 
Hebrxo  Fag  JC  quomcxio  ciiatur  Ficus  qiuc  nondom  fatis  matoruic.  At  rainimc  audiendus  Ifidoms^ 
q|ltUkl6«  capb  6.  Fum  Latmi  i  fteamditate  voemm^  ftrMter  tmm  tjl  cttteru  afkmikm»  JfymW 
mttbmtfn  JtfaUimmmt  gtmrtt  fntShmg  tt^  ^ktnmmm^tmtt  tittr  tinritm,  , 

•C«ew!BmPtoibftliiiemnaw«<riyrito  vd  inctt  fiuaDan  eaiaa^ 


Cap.  L 

I.  Tkm  J.  &  Ger.  Wx«r»  Park.  mmmmt  C  B.  'CfK  mmiMII  figftXUi 


'Ujus  caudex,  fieet  fit  uIm  grniMbt  &  contortus  videatDr,  panko  tamen  eft  firmo^ 

qui  vidj^inco,  bcvi  tamen  cortice,  infern^  cinericeo,  in  ramulis  viridi,  fit  veAitu^  mu 
_  ligni  parum,  fungoli  ver6  meduilajpiunmum  obtineat :  Macenc  namque  amftat  moIK, 

rara,  ampla  intas  caviutc,  cujus  mane  craU  finf osAque  meduUS,  (icuc  m  Sambuco  rcrc,  reFertum 
efl.  Ipfa  altoqui  atbor  mediocris,  Sambud  mamucHdinem  aenaunquam  luperai»  plurdlque  ab  una 
ead^a  radicecmitdt  ftolones,  aaflkudine  varBOMs  eeproceritare.  RMJkihm  niotur  rauJtis,  loom 
firmis,  Jentis,  cvuiru  contumaabus,  raultis  capiUamentis  (iWatis,  colorc  flavis  atquc  Rutt  radiabus 
fimilibus,  majonbos  tamen  roulto,  ut  annout  Cordus.  Abundant  corcices,  licut  Sc  foUa  truaulquo 
•de6  ipfi  nondum  maniri,  baeo  copofSque  fatis  luoo(»,^iiimolo/>dore  ad  Ruain  ac«»dente,quciii. 
admodom  8c  reiiquae  ejus  partes.  lapore  lubacri :  qui  tamen  in  fruaa  paulatim  mduI^cxMqiu- 
tur  fuccum.  Falm  confpicuae  liuit  lannidints  crafla.  in  ladniaspkninquc  quinas  protamdas  aTil^ 
mmus  acutasqu^ PlmiMib  jri&c»  PrioB  Aatailiii  wBBealit i4!»J  J»toibinidiocaiec 
qoidbnipQttJac&ndic. 


Digitized  by  Coogle 


j^^i  H  I  STORIA  PlANTARUM. 


(ut  omnes  haacnus  traaiaeiunt;  non  fcrt,  led  ftadm  pam  rrtiAiiain  nidftnenta,  quot 
mAWLatiniTOcant  PilbauiFa!«iqualia  :  ca  paulatim  increfcunt,  clcnec  Pyri  nicdioais  fiRurain 
&rnaenitudinem  confequantur.  Cuinad  mediam  magninidmcin  pcn,cncnnt,  intra  le  fUrt,  [c^Mod 
fortalfemircrisl  concipiunt,  figurl  confcrtij  ftaminjbus  finulei^  oolore  m  candido  purpurafcentes, 

Mihy  CxrdrcuKsPyriformes  nalcuntur,  bafi  latibrc  ccelum  fpc^fVante,  pulpoH  Sc  mol!c;,  viric^es, 
fdd  viroris  quodammodo  oblbleti,  autex  viridi  rubentes,  fufdve  ^uidam  cuam  pcr  matuntatem  ad 
flavum  mcl.nantcs,  mellc*  dulcedinis,  came  pallida  aut  fubnibra,  «niimeris  Knnit  luteoli^  ^ 
wfXOT^vocant.  rcfpcrfa;  ex  qulbus  fcminibus  lulia  piodaatur,  MtBlC  CmMSFUIO:  odoKai 
edam  ii»r0t  haud m|ucundum  fibiq,  pcculiarem.  .  y    „  , 

4t  nm  mwt  m  Cameraru  mtmtat  ta  trtiitm  Funm  tat  ftmme  tten  nafct ;  tmm  tUud  frattr  itatw^ 
erimem  fi,  «t  ijnavu  flanta  Jtmtn  frtdntst  ttugnmn  k^tKUndiim.  Samm  tnimd  nttmr^  dt^imtim  tfi 
tti  flmtam  fref«g»nJam.    Nainra  atntm  fntfiumi»  txti^       tt  tmflimammifMmtmmm 

•  mttn/tmim.  &  Geofomci  flen^  antifutorei  Ficum  i  /uNM  Mofti  jMmttr»  St  CwtfV  it  CtfM» 
mMtt,E>t'Flti  Qnqmt)  tamnlo  grmio  tantot  trtmm  pro^^^  ......  ^  ...        ,  - 

fiOttin  toto  Europxotrafttitemperation  calidiorcvcGricia,  Hnpania,  italia,  uaUu  Narbonenh 
obria,  in  hortis  &  pomariis  culta.  In  Angtia  ctiam  in  hoitis  frcqucns  colimr.  nec  raro  fradi»  ad 
nutaritatero  pcrducit,  modo  loco  idoneo  Swi  ezpofito  &  i.  vcntis  &pcentrioaaU)Ui  cntD  uraiar.  Sp- 
veftris  feu  Caprificus  in  Italia,  Hifpania  8c Galtta  Narbooenfi  paffim  profemt,  in  nitiimuiis  fcedi- 
tislocjsinq,Tetuftismuris&nidenbus.  rru    l  n    m  •  *j. 

Ficuum  multas  f^caes,  (eu  taneiates  ponos,  recentent  Vctercs,  Theophraftus,  Phnms,  Athcnaus, 
&  alii  •  fumptis  diftcrentiis  vel  ex  ipf.i  narura  &  nafcendi  moAo,  vcl  i  maturelccndi  teniporc,  vel  k 
diverfuate  6gurz,  coloris  &.  magmtudinis,  vcl  a  reRionibus  in  quibus  nafcunnir,  vel  »b  Autoribus 
ipfisquiprimi  Tdinveiicrunt,  vci  oblervarunt,  vcrproduxciunt,  quas  omncs  pcrfcqui,  (ciun  no- 
mina  jam  cvanuerunt  exnfu,  8c  dtffidllimttm,  n^  dkam  impofiibile,  iit  AmiQuoruro  appeUationea 
Ficubus  hodie  noris  accommodarc;  non  neceflarium  duxi.  Confulc  fiplaoet  J.  BauUnDin  in  f&i 
■plant.  lib.  1.  cap.  56.  5c  BotLrumi  StapclnonsinThcophr.  hift. 

Hodic^  colore  &  magnitudinc  praccipuc  Ficus  diibnguunt,  in  albas  (a.  &  coeruleas.  pallidas,  vi- 
rides,  luteas,  purpurcas,  (ubrufas,  nigras,  ficvarias}  in  minores  &ma)oics;  itcm  i  loooundeadp 
fenintur.  Vcrum  cum  mihi  per{uafum  fit,  Ficuum  iion  minusquim  Fomorum  P^TorumQ,  varie»> 

•  tes  a  lemmcproTenirc,  adeoc^  certus  evum  in  nacufa  &  defimms  iHUiMtiis  iKm  (it,  ied  nojViK  iiii- 
dies  liuioae  mneri  pnG^  enmlbiii  eannierandit  tc  defcrihendtt  n«c  aninni  ouhi,  neclaoiiltas 
juppctit.  * 

Qjii  de  Caprificarione  Veteras  tradunt  <ie  btevibai  eomplexm  cft  J.  Bauhinuj.  E  patrdioence 
Caprifia  fruclucuhces  gcnidin  urbanar  fruaus  evolant,  e6fq,  morfu  aperientcs  fuperfluam  humi- 
ditatem  dcparcuniur,  radi6lq,  un&Solares  intromittunt,  adeoq,  non  tantum  impcdtunt  ni  deddanr, 
fed  &  earundera  concoftioncm  6c  mattiritatem  promovent  8c  accelerant.  Huic  (inquit  Phmus) 
Ficctis  Oprificus  permifcetur  ad  rationera  venii.  ut  fl«us  wolantes  cuiica  m  Ficus  haat.  Q^ia 

•  plura  de  Caprificationc  vcht  Theophraftum  &  PHrium  eoofiilat  Nunc  dierunfnnlla  ^nao 

nabetur.  ,      r         1  _r 

Hicllbcnlhos^fiifncionem  miiuinjicit,  dan  etiam  in  Ficubus,  lcxuuni  diveriitatcm,  Caprihcos 
autem  Ficusmaies  cfe,  eartimque  flomm  pulvcrem  fieminarnm  fru^bus  alpcrfuro,  non  autem 
culiccs  c  fiiKaibus  evoLmtcs  rum  iis  pcrficiendis  &  raaturandis,  min  OBodiramtd^us  foecttndaiidii 
infervirc;  undePhniusad  rationtm  vcnti  Ficctis  Capiificum  permitoai  ait,  OC  natos  non  colioet 
^UtilleVulO  evohmtcs,  fed  pulvcrem  piohficum  &  lcminalem  in  frudus  firat. 

Hflim  luln^  non  tangi  Veterum  opinio  fuit,  at  non  nuous  ratiom  quam  cxpcnemix  oon> 
traria.  • 

Obfcrvavit  cnim  ri  fulininc  taaim  Ficum  Laurumque  hb.  ?.  St^liut.   Omcs  animaL"um,  fcd 

Srxapue  Avium,  in  Ficu  iulpcnlas  tenerdcerc,  arboris  nimirum  aftlatu,  iidem  tradidcrunt.  £jul- 
em  nocsdft  proculdabio  tec- obfervatio  cum  praecedcmc:  Cames  tamcn  duriores  tenentaten» 

•  temporc  contrahunt  in  quacunque  arborc  fii^enlk.  ^Aer        cunem  ad  oonruptiooem  ^^^^ 

E)uQem  commans  eft  quod  fcrtur  de  Tauris,  ninnnim  fcroaffimum  qaenqQe  naic  alUgamm 
arbon  mitcfcerc  liibito,  tangique  mann  ac  fubigi  tolerare,  8cc.         .    .      i-  ^  • 

Ficus  teccntes,  modb  macune  fint,  k  Vcntriculo  ocylhmc  &  taallimeoonfidunn^,  uno  quovis 
alio  horario  finfta  cekrtds  oonoeqaunmr.  Quod  vcl  indc  conftat,  qu6d  non  fi||jAi  dtra  noxam 
copiofius  aliis  iruaibus  eas  ingerimus,  led  etiam  qpod  tllii  pcxfiimpcis  fi  ooofiieaim  ficpaiemCUic 
modumaddamusidmhilincoroniodet.jF.fi.  ^ 

Noiccnt  irt  I:jlia  antt  fnmJ^am  Ftcm  jaj^cvumertfmtuUo  mtc^mmoJo  cofiose  ingtffmut,  frcnt  ihimoru 
efi.  GaUttus  ut  faluhtminUmt  iUgttttabtmntfuiaci  ftmt  ft  abfimmgt  tradit  d  x%.tttatm  mmoad 
fateiiutem  uj^,  exi^eptii  txoSi  matnm  RaAm  at^  nvir.  9/»  &MmiM  fdj  ijm  mmitm,  A  M(« 

fruiitbus  ah^mmtrHvt  jint  mcrbis  futjfe.  ^ 

Faculutciu  Fiaibus  glutmolaro  8c  ialfam  incflc  probat  J.  Bauhinus,  quod  ob  lcntorcm  manibus 
adhanslcanc,  &illas  tamenabftergant  fali$hxivialis&  nitri  moda  Hinc  aivi  dcje&ionem  moUun- 
tur,  fine  iDrminibus  camen  auc  pettnrbaaonA  Augetnr  laUnBD  addttolalc,  quocum  terc  reooi- 
t«U  comcdi  folenc  cnamnum  hodie  tn  fcalia  8c  Galloprovinda.  .iBit  autem  poft  ruroptas  Fioosa»- 
tim  bibciidum,  nc  m  vcntriculo  fubfidant  fed  facilius  concoquantur  &  promptius  dcfccndant. 

Vctcres,  Diolcorides,  Plinius,  Galenus  m  delcriptionc  virium  hujns  fitt^  admodum  fiint 
prolixi.  ^    .  • 

Pedoris  8c  Pulmonum  vitiis,  AftbmaUt  tuffi,  &&  caricas  conduoere  ioHr  nedia»  coovcok. 
In  ttb  efk  duas  trcfve  caricas  maoeraie  per  noftem  in  aqua  vitx,  &  taaait  daie  edcndas  afthmaticis. 
Veribi  (inqdcCXHafiiunntts^  exipuimeft  Takk  ^iod  cum  lelnjaia  nnfikadDoe  defcendit  ad 
■    '  .  puloNiaem: 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXVI.     'De  Jrhonbus  flore  frmlkqm  aggregato,  i^^^ 

pulmoncm :  cfKcicifnmum  eft  decodum  cutn  Ilyllbpo,  qnoii  magnum  abltci  lui  icm  dicicar  a  Mefde. 
Arcniilis  rcnuni  &  vcfic*  medentur'8c  uiinam  ducunt  [  viiides  C.  Ilofuian.  nam  licas  hoe  do«'  • 
neeat]  ^  . 

Vindes  eci.im  lunc  habcnt  laudcm  quod  (itim^ rcdeiu  Sc  calorcm  exttnguaac :  (iccx  oontra ;  prz* 
ctpu^  in  Uitolts,  &  cum  naturx  iplbnini  ooaveniendbus  febribos  afflignntur.  Bilel^nt  enim  racile^ 
iic  Sicch.tnim,  Mcl  5c  alia  dulda. 

Ficus  maturnmas  &  ultimas  cavebit  (moncntc  C.  HofmannoJ  quicunt},  humidioris  cft  alvi.  In- 
primis  cavcbit  m  prandio,  quod  febrcs  gcncrent  putriciis,  liob  moram  putreGant  * 

Hodie  u(us  ferc  liccarum  ficuum  in  duobus  tantum  calibus  eft :  in  decodis  pro  puerorum  variolis 
.  8cniOllNl&:  inquc  garRanfmis  pro  mflammationibus  faucium  &  tonfilLirum.  C.  Hofm.  At  lupenus 
llixinilS  «ai  Afthmati,  Tufli,  alufouc  pulmonum  affi:dibu$,  un.mimi  fcre  mcdicorum  conlenlii,  .ip. 

Eime  ooaducerc.  Mulicrculis  noftratibus,  aDpropinquante  partu,  iicuum  toftarum  efiis  ad  partum 
dlieandum  eft  familiarilfimus.  Quin  8c  fcunilttie  «ft  (iiper  naiiiprinim  vini  «ooendeie,  bro- 
diumqoe.adcuflim  (edandampropinare.  " 

Carioe  extrinfecusapplicataemattiran^  Aiolfinnt,  attrahunt  Cum  (ermentocritz  admixto  iale  * 
bu))ones  pcfUIciuiales  ahofquc  abfcelTus  intra  pAuios  dics  rumpiinr.  Eodem  inedi(auneilBO  Ri^em 
ExMbiam  Prophetx  niomtu  uliim  liulle  (  z  Rcgum  20.)  exiftmiac  IVagus. 
.  Ficnum  fiequentem  efum  p^diculos  generare  prattcr  Galcnum  PaulusiEgineta,OnbafiD^&Re' 
ccntioriim  quamplurimi  fibi  palua(iunfaabeac.  Qyxopiniofic  apudvulgusiio^ciumvigec,  AneK- 
perientia  Iuttr.igetur  dubito. 

Fici  (iiccus,  livc  is  c\  incif.x  arliorc  cmanst ;  five  c  foliis  cxpi  clTiis  fit,  valdc  calidus  eft  Bcmoi* 
dax,  ut  lit  inter  cauihcai  dduco  catnea  modo  pfoeparatus  locum  iiium  habere  pocei^  in  ulceribus  < 
nulignis,lichenibus,lepris  8c  aliiscutis  fordftus  abfterigendisfiicisadhibicus:  Verrucas  edam  qu.ts  myr- 
meci.is  vocant  e)icit. 

Idcm  judiciunielt  dc  groilis  livc  fici,  livc  Caprihci  (inquit  CHoiinan.)  Nam  hujusproKapu^ 
,  habenc  non  minus  cauHici  quid  quim  arboiet  ipue;  tic  tnteUigere  eft  ex  iUoqood  iaaoeco  fiiluti 
languinem  tauriaum  diilblvere  valeaut. 

Hxc  qui  oonfidenbic,  mirabitur  quomodo  fuccas  tam  trirofus  In  Ficn  matnra  poffit  excoqui  in 
r.inr.im  oulccdincm.  DiS  ratione  hu|us  phxnomeni  Plut.irchum  in  Synipoliacts  difputantem  viJeas. 
Aii  hoc  in  aliis  ctiam  arboribus  mulcis  accidtt^  Pruno  (ylveftn,  Ccraiis,  Pins,  quarum  fuca  aman  auc 
ingrati,  fi-uftus  maturi  dolces.  Plantanim  enim  fucd codBone iniMftant ;  trudulquc  ipli  ex  aceibis 
dulccs  fiunt.  I  Iinc  tamen  documentam  tibi  parabis,'  quancc  fic  opene  predum  diihnxide  (icum  per- 
fedc  maturam  ab  imperfe^^:  ut  redd  monet  CHoftnannuSk  Deimmatura  habemus  expenea- 
tiam  Bniyennt,  1 1.  Ctb.  ^7.  In  z\ho  afurptum  multorum  finonim Telenidinem aflfaifle.  Tales. 
autcm  &re  (iint  Ficus  qu.i:  in  locis  algidionbus  proveauuit.        '  ;  . 

)V  SuTCuIos  Ficd^  infniftida  incidantarjad  fby  deooctnanturinyini  tt  j.  &aquje  tbj.  |$.  Dofe 
I  iiij.  manc  in  hvdropc.  Egregie  fiidorcm  rnovet,  ut  afleruit  mihi  vir  quidam  religiofus.  ChtfrteaM. 

Litcra:  qu.T  ladc  lcu  fucco  turionum  Ficus  exarantur  incharta,  omnino  inconfpicux  (imt,  donec 
eharu  igni  admota  vehementcr  incalcfcat,  cunc  autem  velut  uftulatx  (e  manifcliant :  quoa  edam 
.  aoeto,  (ucco  limonum  aluique  acidu  commuoeeft  Hinc  &  Lac  fucoo  ifto  ooagiUtur  in  catenm, 
Ptinio  8c  Diofcoride  tefHbus. 

1.  FtcHs  f)lvefim  DiofctriJi  C.B.  Capri^Mt  Ger.  }.B.  Paric.  'S|e  SKItl  f  ijS-Orer* 

Quidam  Ficum  fjrlveftnim  .1  Cipriiioo  difHnguont;  veriim  *  non  neoedarid,        uiii  (blum*  Ficmj}hA 
Caprificandi  diilerat.   Ac  neque  i  Ficu  fativa  Ipecie  dififert  Ficus  fylveftris  vel  Caprificus,  i^b^firit  k  finpt 
hxcex  illius  .;5ranoji.^fcatur,  fed  accidentibus  tantiim  i  cultura  oitis.   SORI  tamsn  ( Ut  dixiinusjy  *^**r.^fc 
fort^  difiert  Caprihcus  a  F10.1  tum  in  gcnere  fylvcftri,  tum  in  facivq.  mSHmA^ 

His  ad^tC.Bxahinus  t  Ch.imzhaim  feu  Ficum  humilem,  qux  omnium  pardum  parvitate  t^^umMmSL 
cepr.i,  quodq,  tcnenor  lic&  frigoris  minus  patiens,  i  Ficu  vulgari  non  diiTerc.  cult»i  AtOii 

Pro  divcrl.i  fpecie  proponit  Parkinlbnus  Ficum  nigram  five  praxoccmj  quz  tamen  non  alia  in  rsfrifiem  iPial 
h  vulgari  diffeit  quam  Fiuftus  colorc  cxtcnus  ni.^ro  purpureo,  coerulei  CinA(n  obdnAo^  ioiBS  ob- i*?  *■  i''*'" 
&ari  rubro  feu  acro-nibentc  &  quod  bis  m  aiuio  h-udus  producac.  ^  «uh/znA- 

IJbct  h!c  adiioere  qux  C  Bauhinus  de  Ficubus  in  Indiis  nafcentiKus  habet.  Vanant  (inquit)  ;"^out'mis  i 
Ficusin  India  pro  rcgionum  divcrlit.u= :  n.ini  in  Provincia  bonarfpei  frudus  pcrpetuo  ferunt  ( part.8./«iwn4. 
Ind.  ocdd..y  &  in  Peru  liimm.i  eari.m  ubcicas  (part.9.  Ind.  occiu.  1. 4.  c  ; i. )  Addit  Jolcphus  A- 1  chmttffmut 
oofta  m  Inidia  Occidentali  divcrlas  eiic  vallcs,  qux  integro  anno  frudus  ptomant.   Sic  in  AUla  i  ^ 
miliiariorom  intervalb  4  /«  Rtjo  Ficus  cft,  qux  partc  dimidia,  qim  Auflrum  fpcaac  frpndcs 
,  ac  fniAm  fert,  quando  in  montanis  xftas  vigct,  alcera  verb  pon  amtnrio  anni  ccmpoi  c^  cum  In 
pl.uiis  .iflas.  Acolla  1.4.c;a. 

Ficus  arbores,  Monardc  1  cfcrentc,  ex  Hifpanica  in  Peruanas  provincias  delatx  plurimos  &  opci- 
mos  frudus  gcitant :  &  uc  folia  ifthic  nondeponantDeus  fingplanter  voluit,  qub  iemper  remedium 
pnefens  eilec  contra  infeda  qur,  Aranex  appcUannir,  quonun  iftibus  virulencis  lac  ex  Ficils  ibiiis 
manans,  bts  c6ve  in  vulnus  inftillatum  remcdio  eft 

Ficiium  fptek  fmSm  ttruanm  C  B.  Pafittt  rtruvumn  J.  B.  ■vsdttur  tjft  Arktr  PsftmfirM  tmt" 
^  *jSh  fuftriiii  dtfiriftt, 

Annotat  Ben/.o  Hift.  luz  1.  c.  iSi.  Apud  Pcruvienfium  Mantam  pcculiare  quoddam  fruffhium 
gcnus  ( Indigcnz  rrt^j/f  vocant)  Ficuum  (becic  modicoi  um  magnorumquc  naici,  quale  nulquam 
m  India  przterquam  m  co  re^no  vidic.  Aibor  quz  lUud  Pomorum  gigoic  proccra  &  gracUis,  frufti» 
iapore  diud  eft; 

Ffffff  Vel  , 


Dlgitized  by  Google 


1^54-        H  I  s  T  ori^Pl^ntaru 


Vcl  (bli  m  PaDMe  nomen  arguit  hanc  arborcni  efle  (upenus  a  nobis  traditani  fic  dcfcrn^cani  mtor 
eas  qux  cauclice  liint  fimplici  non  ramolb,"  F.  Columnx  nods  in  Recchum  Papaic  Oi  isntaHs  &  Ar- 
boris  Peponifcra-  nominc,  C.  Riuhino  pro  Platani  fpecie,  ticulo  Arborls  Platani  folin,  frudu  Vc- 
popis  magpitudine,  «iuli,  Lulitanis  Mamoera  didx  propofitani.  Unde  eadem  arbor  a  Bauhino  bis 
piodiii^iis  diverfis  prqponitur.  ^  ^  ,   ^    „  ■ 

BfttDP  (mfhr^  peffim^  defcribit  Ficniim  foccift.  imde  irodivtt  m  enorem  laplus  elt 

JrhrmirH^r^»  Ifatf  l^tktnm  Tltwrti  J.  BL  Fkm  fimlit  m4tr /r»8m  tUtiig»  C-B. 

Sofpicor  &  hanc  auoque  ad  Papayam  refcrendam  efle,  nam     foKa  conveniant :  ncc  fni&as 
prcterqu.im  Hg.ira oblonga  multiun  dii^erun^  Solentautem  Scripnces veti^Horcs & hiftorici  ptfun  ' 
accurati  efle  tum  m  delcribcndis  tum  in  delineandis  ftirpibus. 


Caf.*  n. 

Ik  Bem  JMkm^  Bi^f^»  agalcga. 

* 

FIcus  IndicE  tria  genera  (unt  Primum  Europrx  analogijm  voco,  quia  codcm  modo  cum  FIcu- 
biis  Eu-opjcis  propagatur,  ncc  funiculis  c  caudicc  aut  ranus  versus  terrajn  dcmillts,  &  ubi  cam 
atcigcrint  radices  agcntibus  fc  multiplicit 
Secundum  funtculis^  quos  dtximns,  ^  maak  runis  ad  terrim  vS^  demiflis  &  ladioes  afeatiliiis 
fc  propagat  V.  Cap.  feq. 

Terrium  fibns  e\  ip(b  trunco  cxcuncibus  ^  deoriiim  tendcntibasciodmqno  aocrelbeimbiHi  8c  in 
leiiamtafldem  radicacis augetur.  V.  Cap.  IV. 


•  P.i.F.Sf.       t.  -^"y  "^"  *  H.  M.  Ftcm  MMmmtfu  fili»  Mmp  mmmM»,  fn^m  imilgmn  tamdt  DiS|CiL 

/.^  anmt.  in  H.  M. 

H.M. 

Aibor  «ft  Kocera  denfis  &  opaas  fioindibusj  htt  ipariis.  nalciturque  in  arenoiis. 

Radh  crdtt  raiKcnlas  laterdles  plorimas  fiMous,  tam  uibtus  qu^m  (upra  terram  longd  lat6iae 

difFunihc,  cortice  iacleo,  qui  liib  crufta  nigricante  ex  albo  nibefcit,  ac  incifiis  feu  derradas  pleniori 
rubcdinc  ccleriter  pcrfiinditur.  Brachio  xncilo  aquam  hmpiJani  &  inlipidam  ac  iubrubrara  lapo- 
rifque  frigidi  ubertim  exhibet. 

CauJex  ambiru  unius  homiaisamplexum  exoedi^  oocciGe  craflo«  cadids  conoobri ;  £uculi  tameii 
tcncri  virides  gcniculan. 

Feha  pediculb  mediocrircr  longis  5c  craffis  infident,  longitudine  ad  latitudinem,  qu.r  in  medio 
maxima,  fere  dupla  .&  pctiolum  liibrocunda,  antenus  in  culpidem  leniter  contra^^  tenui^  mnlUa^ 
glabraj  (iiperne  oblcunorc  virorc  niccntia,  fubtus  dilutiore,  Veutrmm  fer  ftlis  J^bmis  J^mftmmm 

•uiJe.    Saj  or  foliis  adftnngens,  odornullus.   In  vertice  furculorum  conus  oblongiis  &  viiidis  intec 
foiiofa  involuci  a,viridu  folu  tcnclla  rccondcns :  quod  &  aliis  hu)us  arboris  fpeciebus  commime  cift. 
FUns  fert  nullos :  cmfficms  intelligt. 

Ftuftm  m  iyrculis  petiolb  curd^  craills  nonnihil  incunris  plures  uni  provcniunt.  plano-ronmdi  ac 
ad  periohim  contiaftKMes,  nonninil  piloit,  comtnnlMlioo  in  verttcc,  haud  diffinmes  noftrisficufatis: 
cuni  iinmaturi  funt  vnides,  &la<aeo  liquore,  maturicolorc  rubicundoS:  minus  ladci,  efculenci. ' 
Iniunt  iis  ut  in  Fias^«ff«  parva,  tenuu^  oblonga,  numerofa  iene,  conllanc&  ex  capitulo  rotun> 
I  do  &  redUcauduJa,  qnaoumocdineooftidinteriijs  infident>  sunn^uetnftitfiillioalonunj  in  fuis  c»- 
pitul»  unum  &mcii  minutum  nigicica»  coorincnria,  pcimum  aUncamia»  ex  maiuriiate  AbdaTO- 
Iqenna. 

FructibiN  cLim  mitureicunt  fimnGc  imiafcantiirs  h6iqoe  lodiBe»  habem  ia  ednfii^  aoii  Vtt6 

eos  qui  alurum  iunc  fpeaerum. 
Bis  t6rve  in  anno  froAos  dac  hxc  arbor  ut  8e  cxterat  fpecies. 
Vfrth  R.idic;s  ileccK^  im,  ut  &  c|uf3em  incifx  fuccus,  vafe  fuppKidro  exceptus,  icrvit  ad  purificandum 

ianguincm,  ad  iiepar  nule  a^^tum,  ad  iiilcos  &  tilluras  iiunuum,  oris,  aharijmque  paraum. ,  CtrttM 
ad  eadem  datur  m  decoaq,  critos  nkeribos  pcofiooi  impaaimr»  uc  6c  pairi  laborana  nwrbo  fio» 
LuiitanicididoCtf^i/tii.  ^  .      .       ,        .  . 

Frudos  altrom  aitringit,  6(lque  proficutts  pro  pmnta  humoranKbmala  temperie  oorrigenda. 

*  P'  I  F.17.         1.   Are  alu  '  H.  M.  Fum  AUUbtTttifis  fulio  cuQidato,  frnSn  retKHJOf  farvo,  gemino,  D.  Sicn. 
'f'  4»-  H.  AL 

Arbor  cft  procem^deofis  Scopads  fiaodifaus^  lat^^aifi»;  tiaibeosiaateiiofis&pecrofi^  af%in 

arbonbus,  ut  Ittj-alm. 

Rudice  cum  Fcr  alu  infcrius  defcribcndo  convcnit. 
'  CauJfx  crallus  ei>,  ad  duorum  hominum  amplexum  conice  ut  in  Ptr-alu,  Sttrcult  novelli  virides, 
'geniculaci. 

Folia  longis  tcnuibus  pediculis  appenfa  cordis  humaniformam  habcnt,antrorfumanguffa,  aclon- 
%i  tanceoli  culpidata,  qux  vctufliora  funt  ad  pctiolura  rodioribus  oris,  qux  teneriora  rotundioribus 
circumlcripta,  lolida  &dcnta,  miniis  cialli  quj^ni  laj  alu,  lupernc  obfcuriore  virorc  niccntia,  fubtos 
luadiore.  Collx  folionun  medix  in  utraq^  parte  enuiwnt^  ncnri  traaiverfi  lade  ^ireiU  m  lupiiiA 
.  pariemaiimi;  nervonimperfiiliadifaitliuntndc 


Digitlzed  by  Google 


Lib.  XXVL  Arborihns  fiore  fnBnqm  ^^egatfu  i^j^ 


Frullus  ramis  liiraili!quc  liipra  x<\  exorciitn  tohoi  r.rn  in  nodulis  bini  &  bini,  ar^  fonM  tqffdBiW;," 
pAnrij  nxundij  illis  btj  Alu  plani  limiles,  cuiu  umbilia)  panro  in  vcrtice ;  tbrmicis  innis  carentcs, 
cbntine&tes  fr*»*  nomerofa  Attj-AlH  magnitucUnc,  lemen  minnnim  nigricam  tn  fc  recondentia, 

Eft  hrc  arbor  DzoVifhnu  fkrata,  quem  fub  c.i  n.itum  c(Tc&:  florci  lailulilb  fibuburur;  cltqucs 
ex  religtone  eorum  hanc  adorare,  niuro  lapiduiii  cingcrc,  eanKj,  lcu  lapides  juxcapoiicos  ri^o  co- 
lorc  iij;n.ire,  qoamabrem  ab  incolis  Chriftianis  arlx>r  DiaboB  nuncupator. 

Qaoid  «d  vitestUMi  muknm  di^rc  4  relk|uis  M»  fpeciebus. 

|.  Ftcris  Mjlabarka  frucin  Ribefii  fortna  <j»  tlUffritUlUHe,  Tfjcla  Jifft. 

Tjjela  H.  M.  P.  }•  Tai.6i.  P.  85. 
H.M.  . 
Arbor  eft  vaft^  maKnitudinis  70  circitcr  pcdes  alta,  cauJsee  craflJ»,  oftodccim  peJf.m  mcnfuram 
in  ambicu  non  raro  fuperante,  multifquc  ramis  in  orbcm  dirfulis  donato.    Ligncun  albicins,  cortice 
CraiTo,  (Labro,  cinerco,  inCns  rufo  n'.'iiuc'tur.ij  cu)us  iiucrix  prixiura,  crocea. 

RaJix  albicins,  flavefccntc  corticc  tedif  iibns  Itvs  craiUoribus.,pirorunde  terne  inbsrct  j  lapor  I»> 
dfieus  8c  fiibfalfiis,  odor  nnllus. 

K7/i»  rotundis  ac  fubvimlibus  petiolis  in  novelfls  ramls  deni!'.  cong^ric  provcniunt,  oblongo  ro- 
tunda, acumin.it.i,  CQninium  viiorc  liipernc  (plendentia,  mfornt]:  lubviritlia,  infipida,  inodoia.  Frum 
ipfis  ramnlis  inter  fc^lia  (;nc  pccioiis  adhierfint,  cumfbrin.i,  c  iiii  m.ignitudincRibcfiis  haudalv 
fimiles;  suntque  ex^ox  ficus,  runsgranulisplenK^  utioiiuc»^/Mac  Tcregiupfnu^is,  infipidx,  in* 
oaocas._ 

Nafi;irr.r  !oi.is  (vlvcftiibus,  mont.inisac  p^trofis  M.il.ib.ir,  pr.vcipuc  in  ^^wW-jirt/fi,  atquo  pcrto- 
hxm  annum  tructus  fcrt.  Vcfpcttilioncs,  quoniam  tru<^bus  dcle^antur»  inhacarborc  irequemer 
hidificare  Ibtenr. 

£x  radicis  cortice  aim  Pipcre  longo  in  aqua  communi  decodhun  paratur,  qiiod  tuffi  inveterataet^ 
aiiiiquc  pulmoius  aiTectibus  inedctur.  Laftcus  ex  radice  &  {hidiliiis  expreirus  mccus  efficax  in  ocn- 
lonim  vitiis  remediamdL 

4.  fKr«r  MidM^fai^mMiM»fn&^er»,fiii8iti^tituimt  Tiqdtda  Ma.  TtjaitU  H.M.  F.|. 

7:64.^87... 

H.M.  • 

Arfaor  eft  procera,  auidm  txtSEc^ candido»  multifque  ramis  craflioribus  in  oib ^m  diifiilB «knato, 
cortioe  nigricutte,  intoi  purporeok  obdufto^  qm  leriter  inciib  fiiccus  extilUc  iidsxis,  aem»  ino. 
doros.  •      •  • 

RaJix  (ibrau,  aHucaaSj  flaveicente  oortiQB  tefta,  indfi  8c  volnBrata  fimilem  plane  emktic  laaoom 
fuccnfii.  *  . 

Fclta  rotiindis  ac  yiridi-albicantibus  petiolis  in  novellis  ramis  proveoiuntj  obloago^txunla,  acu>  ' 
minata^  denia,  jonatudioc  fpithamam,  lacicudine  palmum  fuperanti.i,  coloretulmpcaeccdente,  in»  ' 
fiptda  pariter  Sc  inoaora,  nervis  aliquot  albicantibus  ac  enuncntibus  c  mcdiacofta  tnlatera  excurren-  . 
tibu-.  Fruct:/s  prxccdcntis  (imilcs. 

Crefcic  locts  moncanis  A/tfi;a^.ir/prxcipu^in  (yVi\»Parakar6o:  Seinel  in  anno,  viz.  Deccmbri  & 
Jamurb'  menfibus  frodns  ferr,  atq,  lobdefataad  qutnquagdnmom  ufq,  annum  iionrarb  fn^ku 
manet  • 

Ex  arboris  coftice  pcculi.iri  artilicio  cfio.iU  torqucncur,  quibus  arcus  tenduntur.  ^lecnon  co- tyMr.i 
lor  pai.iTur  rubicundus,  quo  vcilimcnt.i  fams  Je  C4f*fcgp«  ipfisdiftaiil^nntinv 
£oiclcm  habet  in  medicina  ufus  cum  Atti-Mm. 

5.  Ttrtiam  '  H.  Xf.  Flcut  Mahharica  jUSw  f^i^,  pt&m  ratunJo,  {mq;jmift  fis/Vtftmttf*  T€o\ 

Ceraft  magnitudim  D.  Comclui.  Jk  f-lh 

H.M.  ^ 

Arbor  eft  proccra,  triginca  circtter  pedcs alta,  tMdiet  aafibj  oortioe  acro-viridi, jntus  albicante  ob- 
dbfta,  necnon  ramis  lanu^nofis  ac  alperts  in  crttem  difRi&  degaMeromata.  Lignum  etc  dbo  fth 
Vefccns,  molle,  infipid.im,  inodorum. 

RaJix  fibrata,  albicans,  corticc  rubicundo  intus  croceo  tc^U,  inodora,  iniipida- 

niitf  rocundis,  viridibus  ac  hiriiitis  ramulis  finc  ordine  ililttrCinil^  fblits  Mali  Citrii  haud  ayimifia, 
atro-vitidiisi,  den£i',  (jnnulis  quibuidam  tcnuibus  &  rigidiis  omni  ez  parte  veftita. 

FniSm  ad  raraulorum  exorcuin  ramis  mhairetu,  Altit  fru^jbus  perfitnile^  mDtandi,  lanuginoli, 
Gerafi  nigri  majofis  magninidine,  viridi  primjlkm,  dein  flavdcente  cdor^  ac  gratus  plera»  inl^pidiy 
inodori. 

Provenit  lods  lytvcftribus  AftltAgr,  iinpiinds  verb  cirea  Codun ;  per  tomm  annum  viret«  fiu*  Ltai^ 

^fquc  fcrt,  .ic  diu  f;ipc;nc. vicr. 

Folia  iiliirpantur  ad  lcrinia,  .ic  eiu.ivunc|,  lignea,  cornca,  ftannca  &  argciitc.i  valc  iiicindj,  atq,;o>«, 
lcabricic  iua  policnda  ac  Ixviganda.   Radix  cum  accto  e  nucc  Indica  conl-(:do  contula,  &  mani 
jejuno  ventn£uioaiIiunpca  viicerumardoremoompeicit.  FruAusitidemimpensdrdhgcrant. 

6.  ?mm  Ttr^snt  R       Fiem  MilttmktifiUm  $^it  tm^tfrt^  Uiim  rttimJk^  Una^mf»  « 

majort. 

^•M-  '  ... 

Pracccdencis  fpccies  ell  major  acque  alcior,  eauiiet  craflb^  cmdido,  inblli,  mnldiaae  fainis  geni- 
q^fat»  donato,  qui  cortice  anerco^  iubaf(>ero  atque  IMito  cindi,  inniitqiie  meduUi  cabdna  ic-       •  . 
terti  ^m.  RaJix  albicans  &  laadoeoi^  nigricaflie  oofcioe  ofadoda»  necnoik  fifaris  finslai&  per  teiw 
ftun  diftuia,  modora.  inlipida. 

Ffffff* 


Hl  STORIA  PLANTARUMi 


£dut  pracedentis  limilia,  fed  majora  &crafliora.  Fr»SM  vel  iolicarii,  vei  plures  fimul  junaita* 
ihalis  intenent,  przccdentis  Ipedei  fhiaabus  iiMiis  ac  enus  pcriimiles  U4  n^ajores. 

Naracurin  fylvis  MaLibar^  pr^arcipu^m  P«rMj  per  cotom  pviter  annuin  vice^  fhiAiUqpefin^ 
&  intcgrura  fcculum  frugifcra  manet.  •     i  ,, 

ir   M     '    iFolia  urde^uflbttiniervkiAC  quibus  folb7<r«^     FruAus  contuli  ufurpantur  ad  apl\thas ;  in- 
rj^    '     f-ncr  cv  iifdem  in  UAe  capcino  coftis  potu^  CQnltdtur,  qui  hepatis  obftruftioiii  ^ofildnque  idrriio 
poccncor  medetur:  £x  iiiatini  in  aqna  ooAii  fialigbffl  fi^  qnod  endeniis  oorpoca  macnlis  lepni» 
collendisconducic. 


,  c  A  >.  m. 

hkui  Iitdicdt  juMicttlu  e  fumrnis  ramk  demiffis,  &  radices  a^ntilua  /<  fropagantes.  . 

HUjus  arbons  (pcciem  fuil^  puto  qoam  VeteresFicus  Indicx  nonuoetradidenittt^  quamvis 
nocr  aliqiur  ei  non  conveniant,  t.  g.  r.  Felium  felts  AmaxMkii  nm  mhm:  cum  omncs 
Ini|u5  Ipccics  folia  modicar  adnicxiLirn  magnitudinisobtineant,  m"(T,  (  ut  v  ult  Clufius)  ad 
fimiJttuciinem  potuis  referenda  lit  iixc  comparatia  i.  CralSties  mgcns  matntm  plaatanun,  uc 
LX  P.  plerxque  orbe  colliganc,  quod  de  hoc  genus  aiboiibas  verum  non  eft,  cum  uc  triam  hoiMl^ 
ni:ni  com^-Ic-viini  .imhit  i  v;\  cxced.Tnt,  nih  Jc  fpeLic  Atty  meer-alou  dida,  quac  omnium  Indiz  ar- 
borcni  valliUim.i  cic,  .ici.it.>iab;  c^ivc  t.imen  ti.incuiis  a  r.iniii.  ciemillis  fe  non  propagat,  led  fibris  cx 
ip&trunoo  cxcunclbus  eiquc  acciclccnnbus  augclcit.  Piop.igandi  modus  ramis  incurvatis  terrg 
tnfizis ;  cum  iibns  icu  funiculis  i  luronus  ranus  cxeuntibus  ad  terram  olque  detntffis^  fic  ibidbn 
radices  agencibus  fc  propagent. 
Plblium  attcndamus  elcK.inter  more  fiio  hanc  arborem  delcribeittem. 

Ficusibi  [in  India  J  exiiia  poma  habec:  ipfa  fe  (cmper  ierea^  vaftis  dlffunditur  ramis,^  quorum 
bii  ade6  in cerram  curvaiitiir«  ucannno  fpatio  infigannir,  iiovimaue  Hbi  propi^biem  maocdicn 
parcntetn  in  orbem  quodam  opere  w^ifk  Incra  lepem  eam  mtivMit  paflonMi»  opacam  paiieer 
&  mnhitam  vatlo  arboris,  deoora  Ipede  fubter  intuenci  prodilve  finnieiiDenlttib  Superioces  diy 

rcimi  in  cxceiiuni  cmicinc,  fylvofi  multirudinc,  vafl»  m.itiis  OOrpOM.nt  LXP.  pkCRqueOcfae OOUi- 
^nc  roUorum  latuudo  pelcje  effigicm  AiiuzuiuLa:  liabct. 


*  J*  i  T.id.       '  lttj'Ak  *  H.M.  Fim  MMtm^  faluiiafii^iih  mtmt,  fi»9m  fmv  nhmS$  i 

p^l'  '  H.M. 

Arbor  cfl  procera,  /cd  minor  ca:teris  Al»  (pedeba^  denfis  8c  opadifiondilim^lati  fpar&, 

*  Atti  Alu.       iiiiiicf  cum  *  prxcedence  convenk. 

jeu  pnnu  fi-    QfMJUx  attipleznm  unius  bominis  xqoat»  oortioe  LiAeo>  &  curo  detraluoir  aut  inddicar  antos  ru- 
pHjr^*    bsfcence.  E\  r.jriis  hrjus.irboris  hlameoafiura^Ucnk  veii^  acnunpendnlatdeiniiiuncnr.  Sur- 
culi  tencri  viridcslunc  &:  gcniculaci. 

Felia  pcadis  dig^talibus  hxrcnt^  minora  cxtens,  oblongarociitida«  rotnndi(que  ad  petic^um  &: 
interius  oris,  ac  jnrv^  anguiU  &  obcusl  cufpide  eminentia,  latiora  pauluiam  ad  cufpidni  aid 
.  pctiolum  crafTi,  fblida,  dcnfa,  utrinq,  nitentia,  magis  tamcn  in  adverla  8c  (amratius  virentia.  Ncrvi 
a  cofla  nicdM  inFcrnc  cmincncc  cqnlpiciii,  dcnli,  parallelo  duclu  tranfvci-lim  ad  margincm  Fcrc  cx- 
airruiUi  ubfaicuacim  iicxi  gciibiinutuoconcurrcntcs  ibliumcingunc.  Saporfbliis  adltringens  Cc 
fiibamann 

Fruans  vcl  folitarii,  vel  duo  tr^fvc  fimul,  ciim  e  folioram  finubus,  cum  alibi  hinc  indc  c  ramis 

fjcdiculii  brevibus  excunt,  parvuli,  rocundi,  in  verticc  umbilico  cminenre  coronati,  ciim  imraacuii 
atStei  ac  virides ;  maturi  vjro  miniis  lade^  cdorc  ilavo  ac  mmus  rubclccntc. 

*  kKt-Hi».      Grm»  *  przcedeniis  fiflpia,  &dininor8,  minimum  lugncans  femen  m  le  recQndentia. 

KirrA  LacinqaocorcextritmKmfafmXpeicoi^n^pnij^^^F^^ 

Ulceribiisdirandis  prodeil  foliorum  decoaum  oim  «rieoi,  ficum  eo  corpos  peraniginir,qao  cnm 

pi^aecedente,  ut  &  m  reliquis  vinbus^  convenit. 

*  P  Z  H  jJ.  Jtti^Are-Mcu  '  11.  M.  Fiau  Malabaries  felio  Mali  cemeif  fnS»  fjapit,  flMO-roti$»do  fm^ 

t-  69.  Xtnrlto  D.  Commclin-  ArUrt  Je  Raiu  mhwr  Luficanis. 

,In  proccram  excrefdc  arborem,  cujus  Radtx  fibrata,  albicans,  ntgricante  oottice  te^«  qui  ubt 
idcidicur  laAeum  (nocam  ftillar. 

C..UiI(\,  ut  pr.vccdcnti?,  pliinmos  undiqac  J.ilFundic  ramos,  qui  (  poflquam  aiUlOS  40  aut  50  vizi^ 
a:boi }  ccnucs  ijualda  n  ealquc  ringul.irci  hbras  Icu  hlamcnta  rufi  ac  ceretcoloris  [  qualia in  Olfcu- 
ra  conlpicinius  C7«/.  ]  dcorlum  micninc,  quibus  ubi  ccrram  actingiint  iirnianmr,  novamque  quali 
proiem  generant,  fic  m  novos  arbcMiun  caudices  cranfeunc,  qui  rurlus  fumma  iui  pane  novos 
ramos  tn  larera  (pai  gences  novis  denuo  fibris  dcoHbm  miffis  fele  propaganr.  Sic  alif  ddnospe 
ranii  in  infinitum,  ut  intcrdum  unica  arbor  liiis  piopjginibus  milliaie  Italicuni  in  aniblta  occj- 
pcc,  iitquc  diliiciic  quanam  prinuria  .irbor  iive  iilarum  omnium  piohum  parcns  di)udicaic  nilx 
crimci  crafEtie,  qux  incerdlim  tanta  cfl  ut  crium  virorum  ulms  vix  apprehendi  queat.  Car. 
.  tecum  non  modo  intcriorei  rann  finules  fpaigum  fibras»  fed  eciam  in  «ibore  iiunaii  aeque  ideo 
untca  aibor  lylvaro  eflicic  denfiiSmaro,  &  lum  rarft  plora  (uperftes  manet  lecula.  Snb  eas  ver& 
aibores  aditum  libl  paranC  incola-,  ac  fibras  jam  in  rruncos  convcrliis,  tcnuiorcs  fci.  rcfcindcre 
iolent  acque  ea  rationc  velut  concamerationes  &  umbracula  faaunt,  zftiis  arcendi  graoa,  adc6 
enlffl  dnte  ranwBr  rdiiiiu  matetei  lumiSatt,  m  Solis  ladil  naliK  ratlone  penetnm  qjueaiics 

iih6 


Digjtized  by  Google 


Lib.XXVL    De  Jrtmhtt  fitre  fhSit^  aggrega^o,  i^^y 

trad  aliqaoc  hominom  millia  fiib  tali  arliore  latere  pofluiit  H^ec  cmnia  i  Clujiana  Ficiu  Indic<e  i/ifioria 
miaiijti  fuMt.   Foli*  praccedentis  foliis  fimilia  funt,  fed  minnra.    Fruiiiu  cxigui,  plaao-rotandi  < 


inhjwcnt. 

Nafcinir  ubique  in  Malabar,  iroprimis  circa  l4^arapeult ;  Viret  per  totiim  aimiimfaaiiiquf  fert  ImW 
Caetcntm  cx  arbom  hajusoortioe,  radice  &feliis  tn  oleo  decoftts  BaKamom  paratur  vutnerarium.  nnr 

Bz oortice  in  laAe  ebotyrato  coAo  fic  oris  coUatio quz  aphchat  abflergit,  flaccidas  Sc  erofas  giugiras 

janat,  necnon  vacillantes  dentes  firmat. 

Delcripao  maxunam  partem  d^fumpu  eft  h  Cluliana  Ficus  Indicx,  cum  qua  (ut  videtur^  tcI 

Operis  hujus  Autor,  rel  ejufdem  interinct  Latnmhanc  Arborem  eatidem  pataTic  D.CQintnelifM> 

ICjaobfeaiiKrTjdecar.  Magnitadineeatcepta  tMmnulmmdifert  a  praoedwne;  '  ' 

2i  TiifrMHMvrwkfiA  *  H>M>  JRhv iUhUiffWif  ^iEtt     ^wfile  mwmm  ^''HuA  *  b  i 

H.M.  *' 
Minor  efl  8c  humilior  pnecedentis  fpedes,  eodemqtic  modo  crelat  &  propagatur  qoo  ilh. 

fimilia  funt  fohis  {equencis;  ^^Atty-mttr-alm,]  at  minora  &  numerofiora 
frMlfiu  itidem  frudibus  Itti-are  aliu  pcriTmiles  (cd  minores,  brevibufque  petiuhs  intcr  fblia  norel- 
lisratnis  inhzrent. 

Crelcit  quoque  hxc  fpeaes  ubique  m  Malaiur,  prxcipue  in  provincia  IfaraftmU :  per  cptuni  itm; 
atmain  ▼irec  frudufque  ferr. 

Vires  anzcm  Inijui  arboris  eidem  funt  ac  prrcedcntis,  prTrcrqnam  quod  ex  ladioe  OUfllcaloefiCKnvi 
Corcuma  m  aqua  dccodta  Balneum  efficitur  ad  £piicpium  &c  Lcpram  curandam. 

4,  KMtm-Ab»  *  H.  M.  Fiem  iuUea  J.B.  bJkMsmuUs  Park.  Iniies.f^  Aidi  «ttmti  (imr  *  f.^.t.ii, 
Uhm,  fmS»  feubm  fyniU  m  Gm  C B.         «r  Gt^fiv  hditm  Qm.  Arkr  Jt  lUfZ^f.ji. 
iJ  tfi,  rtdiafa  Linfiaoc. 

ILAd. 

In  Mboiem  excrefcit  proceram,  imo  altiorem  quam  reliqtias  filamentis  i  laaris  demiflis  fc  pro* 

;  quibuicum  co  rcfpe^  convenic :  uc  &ligno,  cortice  ac  radice, 

'Rlis  (K>Iongo-rottmda,  ac  in  mucronem  definentia,  denfa,  fragilia,  (upemd  glabra«  atro-vindiaj 
fplendentia^  infcrn^  albicancu  &  lanugmofa,  infipida,  inodora :  6  cofla  ii^edia  infigld  piua  IUt> 
fuii  ordmaco  ac  paralielo  dudu  exeunCj  qoi  ad  oras  arcuaom  in  k  invicem  incurrunc. 

HmSm  in  noyellis  ramb,  qoa  parte  rolia  illis  inhzrenc,  fine  petio]isjppovdtiinnt«  KKnai^  fmftibns 
Iiti-are-a!ou  pcrllmilL-5,  fcd  m;i)ores,  colore  prtmum  viridi,  dcin  flave(cence,  tand^mqao nbioiilllah 
ac  granis  pleni  uc  vuigates  Ficui,  dulces  quidemj  fcd  minus  grau  iaporis  qu^  ills: 

Crefac  m  maltistottMd«bw«  fimduquB  fi»^    viiotper  frlMMi 
perftes  manec.  • 

Viribas  non  imibuiii drfKrc  i  pfKOodentftos  dMbiiB  Jo.  Goinni^niis,  ^ueiu  feqnimuij  hanc  3^ 
borcm  ipf.im  Ficuw  TnJicam  Claf  Exot.  lib.  I,  Ctf,  I.  elTe  affirmar.  At  Auftorc*  noftri  defcnptio- 
aero  Ficus  lodicae  CluAanam  penukims  ipocid  aooommiodaximtj  nuila  interim  Cluiu^mentiooa 


5.  Pmh  B.  If.  ?.  I.  R  »8.  f.49.  MMtrtt^  folio  craffimfeulo  msjtri,  fru^u  gtmim 

rntnuimitwtt  D.  Svon. 
H.M.  • 
Arbor  eft  cxterii  pcooerior,  denfistc  opacis  fitxu^bus,  lace  igtuCs. 

Rjultx  crafla  propagines  iibrofb  tam  (uitiM  iii|icm  anamlai^Jat^nediffiiuidieni^ooctiflO 
pne  bcceris  li£teo,  qui  indfus  quoque  rubeldb 

c^uJex  quantum  doo  ti«fie  faomiiMsUlds  oKteafii  on^leAi  podna^  ooctioe  nt  ia  ledifle  pn». 
cxtens  la&eo,  &c. 

Bx  ramii,  uc  in  btf-alm  fflamenta  ieoradKcake  molco  nniaerafioces  vigi&s  eenam'  pendtde  de- 

miccimtur. 

Surcult  teneri,  virides,  geniculaci,  pUofi  (eu  lanuginolj. 

Folia  peciolis  mediocriter  longis,  crafiis  hzrentj  majora  &craiIiora  funt  oeterarum  fpederum 
folus,  oblongp-rotunda,  vcrfus  pediculum  laciora.  cextura  denfa  &  (blida.  utrinqoe  lanugmola» 
lanugine  fulxas  denfbre,  hololerioea,  fuperadobfconoceviiore  iwentia,  fubns  paOidlon.  Gofts' 

folii  mcdi.i  v,i!dc  cr.iHa  cft  &  ncnos  latcrales  obliqui  antcriora  vcrsus  emittit,  prarter  quam  &  birwi 
hmcinde  lateralcs  obtmct,  paritcr  divilas:  ncrvi  omncs  ad  margmcm  fohi  arcuanm  concurrunt,  m 


fiCBKkf  cum  matiu-cfcunt  tomcntofa  lanugmc  ok^uiti,cum  umbilico  parvo  in  yertice;  iii  quibus  gra- 
na  numerofa,  roagnimdine  eadcm  cum  illis  Atti  aU,  in  (e  ftmtn  minutum  lugricans  recondenna. 

Liquor  filamentorum  qux  ex  ramis  deorCim  dependent,  cum  aqua  (impUcuer  pocus,  vel  in  de>  VirUi, 
teAf\Aar\K.  mi»g^i-  <irX^rfm  r-krii-.n  pur; fir i rqiif  |iqpp- ft;  <fln£pwnem.  COctex  arbodsiiimspcO' 

ficms  eft  pco  roorbo  laao  paru  aHctbc  appoitius. 


Digltlzed  by  Google 


H?8 


HlSTORl^  PlANTARUM. 

Cap.  IV. 

Dc  B^IndU*  Jiiris  ex  iffo  tritnct  exeuntihus  ei^ue  Mcrtefcentihus  Mfffctnte^ 

VAiia:  magnittu&iisdl  lHec  atfior,  emfioe  cnflb,  tenoes  qiuflatn  &  (ingulares  fibras  deor- 
funi  mittente,  quz  ipfi  ciudici  adhsrelcentes  crifliffimum  eum  rcddunt,  adhzc  eiOetn 
fitHis  arbor  terrs  finnacurj  mulci(que  ramis  m  orbem  diduiis  longe  lat^ue  propaeuur. 
Vffmt  albioun*  moUe  Beflede,  coitioB  fiMEiili  dneieoflUnAnii,  qin  iib»  iiicNMiirlboGnmftfl' 

latlaftcum,  aCTcm,odoratum.  ^  .  .  v  <. 

albicans,  elabro  8e  mgricante  oortice  tefta,  nectMm  nbns  late  per  terram  dilFuiaj  Isfa  It- 
qoorem  fundic  caiioidum  undiwftmj  qui  dciji  cum  inciCi  ladicc  purpurcus  cvadit. 

Ft^  folftf  jUti-AlcH  haud  abnmillabrevibus  pcciolis  novcliis  ramis  inhaerenc,  oblongo-ratuiidlig 
aaimtnata,  iml^,  communi  virore  nitentU,  fupefn^  glabra,  mfemi  imqiuInI  nffon,  tunktl^ 
quot  e  media  con-a,  in  duas  inaequales  partes  foUum  dividcntc,  in  latera  excurrentibus :  (apor  ama- 
ricans  &  acerbus.   FnUhi  brevibus  petiolis  inter  fcJia  ramulis  inhzrenc,  fiudibus  Artalm  peiii- 


_  ProveoicufaiqpeinMalabar^pertodimaniiunivM^ 

Ihitinm  (urmcex  «bonimlnittan^am  can&lNiSj  aot  h  rupibus,  vei  antiquoram  mnramm  

*  ft  fifflfpj  c  quibus  Convolvuh  inftar  prodit:  dcin  radix  tnincurque  tenuia  quzdam  filamenta  deor* 

ium  mittunt,  quibus  caudex  in^gniter  crallefac,  cumque  eildem  fibristerrz  firmetur,- long^  lac^ue 

(rapagittur,  adeo  ut  arbor  h  qua  inidnm  (unm  duit  morianir,  hxc  vero  evadac  nHnidT  ' 

aibomm  quz  in  Indiis  adhuc  dum  repertae  funt,  necnon  fecnla  aliquoc  (iiperftes  m^iKat 

In  Ktmiaute  regiotus  Caelm  provmcia,  juxu  templum  Byjuum  huiulmodi  hafaeCDr  aibor 
craffiflinio,  qu^  in  ciroimfeaitu  50  ofaanecpcdtt  Geoinetfioos,  qoimgine  inoofac  moo  «o 
demcrevifleaffirmant. 

Mcfe  FblioiimilnooDsf^iabaimedetnrafdeniibof.  FfudnsqaolbmqDeainflDxnsfillib 

.     1.   Hondsr-AloH  H.  M.  P.  J.  7.  J9.  f,  77. 
H.M.  * 
Arbor  eft  piooera«  caudiGe  craiib,  caodido,  fungpfi»,  coftioe  dnereo  obouAoj  nittkiiyqjae 
lat£  di^&lisomata 

RaJix  nigricans  fibris  fiiis  latc  pcr  tcrram  diffimdin^r,  fiporc  acri,  odore  nulb. 

F«li»  line  ordine  novclb  ramts  mhxrenc,  oblongo-rotunda,  dcnfa,  glabra,  fragUia,  lon|^diae 
ipithamam  lata,  quanior  ctrciter  poOioes  acquantiaj  fupern^  an^o-vindia,  iOreni^  mbviridia,  (pleti- 
aenda,  ncrvisaliquot  in  averCi  porte  erainentibnsj  k  media  ooftaordinaioac  pacaUdpdudnm  k? 
tera  excurrcntibus:  fipjr  aufterus,  odor  fylTeftrit 

FruHifs  itidem  granu  plenl  uti  vulgarcs  ficusj  ac  fiiiftibus  Attt-Alu  pcrdmlles,  Ab  hominibo» 
non  comcduncur,  ied  a  Simiis  &coriucibusappecunmrj  unde  a  Lulitanis  Ftgos  dos  Buzaos,  i.c  Si' 
munnm  ficm  nuncupanmr. 

LHm. ,  Na(atur  ubique  m  Malabar,  przcipu^  in  f^uminlim  ripis,  &  bcts  montanis'  ac  petroiis  Mmgotti. 

-  Virct  pcr  totum  annum  (ri:dulquc  fi|f-t,  &  aliquot  feculis  fuperftes  manec.  Ab  avtbus  ierttur.  Eae 
namquc  cum  fru<^s  comcdunc,  cxigua  illorum  granuh  ,  m  quibus  garmiiMiiJi  wi«i3BMfiftit)  t^am  • 
exaeiiicncisiceriun  deponunc,  ^  quious  denuoanxsrcsexcrercunt. 
VirA,  Fofionim  tendlonim  iaod»  cxprcflus  ad  erolas  gingi vas,  fimil^ue  oris  affeftus  cgregium  eft  re> 

>  mcdium,  fi  05  co  colIiMtur.   Ex  codem  cum  Butyro  rccenti  digcftivum  fir,  ulccnbi.s  mundiiican- 

dis  &  confbluiandis  pci  quam  utilc.  Ex  radidbus  &  foltis  limul  m  aqua  decodis  bolneum  paratur^ 
quod  faiundz  Leprx  &  Hpilcpfix  conducere  didcur.  •  ^ 

Adootat  ad  banc  arborem  Di  Jo.  Gommelmus,  eampraxaodeatit  ipedem  efle ;  filaineaM  iMnib 
non  i  ramis  (ed  e  candioe  deoHiun  mictere,  qua:  ip(i  caiMid  adlmencia,  craffiiBmum  com  reddontSL 
Adhic  magn.ini  K.ibci  c  fimilitudinem  cum  Arhtn  ftregri»*  frtiAum  ficui  fimilem  gerente  quam 
Cluiius  pertundtoncdclcnbit;  cujus  idcirco  deiciipcionem  {ubjiciemus:  nobisaaccmalia  acboc  Ti> 
denir. 

Ramtihis  quem  habuic  Clufius  cum  fuo  frudu  in  uvx  modum  qu.ifi  congeflo,  reficcatus  dmaB 
erat,  aaflb  cortioe  ce^us,  graulis  &  digicalis  longitudims,  colons  cx  fuico  cmcracei,  o«%o  ftD> 
€tas  exiguonmi  ficaum  inftar,  craflo  brevique  p|^culo  nixos  fiimmo  faftigio  lulHnens,  fuliginofi 
colnns,  cincrac;:ib  m.ic.ili?;  confpcrfos,  duros  &  f  uis  folidos.  Similem  fruchim  habuit  idem  Clufius, 
non  tamcn  tam  copiosc  rarao  inharrentom,  fed  iuiguiarem  duntaxat,  mtcrdum  geminum  (iiis  pedi* 
culis  limul  connexum. 

Quum  porro  (inquic)  hic  frudus  Ficui  vuluri  vald^  &  {iinilis  iigMi^»  &  nonnamjiiam  etiam. 
ade6  pafilias  ocOoeris  magnicudinem  non  miiltum  esoeda^  an  ad'  Hcos  Aidicas  dvca  Aoefinem 
amnem  nalbentes refeRin»  poffi^  cujus  Theophr.  HSft.  Ffaot; 1 1.  c  11*  <e  L4.  c  5. 

licnif,)CiC? 

Nos  comninnefccit  D.  TancrtJm  Rcbinfm  Arborcm  Americanaffl  noftratlbus  t||e  9^  jyi.w 
di^am  ad  hunc  iocum  pertmcre  ob  qus  hudum  &  fiinlcttloB  i  lamis  demiflbs»  ladiQelque  aeenccs 
&  ic  piopaganc6S{  ioipicscuc  idcm  An^  pradiOmi-aifcttem  dfc  admodnm  affMm  ( vd  edlk 

dcia^ 


Digitlzed  by  Google 


»   —  .   ^^^.  ^ 

Lib.  XXVI.    T>e  Arhoribus  florcfrucluque  avgregato.  ^^19 

<3em  )  TtrttMvitr  D.  Rubfert;  tn  maridniu  ccelcic,  &  qni  cxKtioB  nciiritur  in  prxparandis  coriis.  ex 
illaque  fiines,  lincea,  &  ledicas  fadanb  Oftrea  imerdnm  n.tm  edlwrem.  unde  quibuftiam  C^e 
^naer  Ccre  vocaAr.  Ali.i  fpecics  Arixms  SBanocotc  A\Ax  repenuriaMediteinneis  indis  Oo* 
ckuotalis,  qux     aiiquam  pnBdidarum  ^edem  fbrtc  refern  pocdl. 

Ca».  V* 

De  Sjemtro. 

SYcoann  nomen  adeptus  eft  hic  fniAus  4  (imilitudine  guam  ad  ucrumque  fruftum,  Ficum  & 
Mocum  liabeb  Unde  lidiculoseos  edeaic  Galemis,  qui  ^cooaoraiuAa  pocaac  qu6d  (mok 
thut»  i.e.  finus  Ficobas  fimiles  eadftantj  quibus  vems  Cmfeoridem  nocaie  Tidour :  nec 

Juenquam  h.i^cnus  intcr  probicos  aucoies  Gcanos  ndinas  qu  poT  o  lailMr^  ifiquic  J.fiattliinw. 
licitur  etiam  hxc  arbor  Sycaminus. 

Eft  autem  Sycamoias  aM  aliud  qoim  Fiqisgenm  fioftttex  a^^ 

I.  FieMs  ftU»  Aierit  friSim  m  tm&t  fknm  0.3.  Sjcmtrin  fvt  Ftcus  ty£gjftit  ParL  Sff 
umm  J.BL  Ger.  4Q|C  JtflltmM^  ti^gfgt, 

Hujus  deicriptionem  Veflin^anam,  quam  oeceris  acairatiorem  pucamus,  dabimus :  Proceritate  . 
cra(fia6que  Morum  albam  adxquac  (inquic  Rauwoliius^  Dtrimitur  fer^  ab  iiumdi,  led  laca  Rirpc;  ' 
m  trancos  binos  tem6fve  peramplos,  d  quibus  demde  ramorum  oonfertim  digeftonm)  vafta  &  ro*' 
bufta  bracliia  op.ici  frigoris  erandimam  Icenam  lat^  acfluantibub  obrendunt.    FoUa  magnituiiinc  & 
iinuofailloambitu,  quep  iupuii  iigura  exhibec,  przdica  non  iunc:  Monquidcm  fbliis  paria^,  niii 
'  homm  deoGtas  nujor  tt  aQieiicas  difcri  men  inveniac  [  Rauwoliius  quoque  ibliis  Mori  (imilibus 
tam,  paulo  camen  magis  rocundacisj  in  ambitu  nullis  incifuris  crenacis  Icrratifve  Icnbit  ]  Addo 
qubdSyoomori  folia  pcrennicate  donaca  fiinc,  quae  m  Moro  circa  brumale  folftitium  pcnitus  delapla 
Tldi.   rrudus  cijm  ex  caudice,  cum  ex  ramis  in  crallicudinem  adultis,  qu.i  parte  crunco  propiores 
fanic  enalcancur,  noa  autem  e  ramisfummB,  qupd  lare  licec  reftd  nqs^  Dioftoridcm.  Fid  ipli 
!n  tam  focondoprofenn  mediocre  tamum  corpns  (adunt^  nec  nt  noftiates  knfksyenccioolL 
rum  excra  natalcm  ciudiccm  vulncratum  colla  profenmt,  cavitace  quoq,  intus  prxdici,  quslublaceo 
mmotbque  retrimenco  conlperiaj  non  rarb  vermiculis  iiiccrefcencibus  boipicium  pntbec. 

Adde  ex  Alpino,  Arboris  huius  frii&um  rard^  neq,  perfci^  matureibere,  acq,  iaporem  aqueam  * 
8c  jucundum  nabere.  RauwolHus  fm&x&  bonicace  ncimis  fioibas  infeiiores  tSo  aif^  .quD  fic  ut  mi* 
noris  atftimentur,  magnique  cx  parte  m  pauperum  diis  oedant  BeUotiins  recentes^ttoci»  Drxftare 
i^bk,  ac  ncc  hos  maximccommendandosvidenj  qi:.imvis  in  ^gypto  m,tgni  fiant  e\  iis redicus. 

Multisfrui^busnunquamcaret,  quos  tamennon  produeir,  nili  prius  mulns  verberibus  iiepo  J^oo» 
nmr^fic  utcaudidsqaoqneoorpas  mlneFenir,  exquibosvuinciibus  lac  contmud  exi^  unde  tamus  ' 
puvns  ficus  ferens,  interanm  temosi  incerdum  quinos,  interdum  (epcenos,  &  phires  etiam. 

PUnius,  Diofcorides  aliique  ^  Veteribus  fruftam  non  maturefcerc  aiunc  nin  ferreis  unguibus  fcal' 
pitlir.  Thcophraftus  oleo  quoque  inungi  dcbcrc  aic  pofl  icalpmram,  iJcjuc  ni  fiat  macuncatcm  .idi- 
pil^  non  poile,  propcer  afRuentiam  pabuli,  liquidem  icalpcu  abquid  humons  prohcicur.  Frudutn 
pranuliscarci-ctradideruntVeteies;  &  Alpinus  acquc  Rauwolfiusj  ipii  «v7s3i«fl^o«,  idemteftantur. 
FJo^  t.irun  Bellonio  ailencimur  concrarium  affirmanci,  nimirum  Sycomori  fi  udus  plenos  granis  cflcj 
ii(>x£jtfii/i(  Grzcis  didijj;  necenim  uUosNatura  fru(^  produdc  cota  ipccic  icminutii  vacuos&  mfoB« 
Cundos,  cum  trudus  icu  pcncarpia  cutcbc  ieminum  gracu  praeapuc  enoi  inau  iinc. 

PiiQUts  cum  vctuiliilimis  aucoribusvcr^  kripfit  (inquic  Veihngiia)SyGOimori  lignumfiagnis  immer* 
Jum  licoeroere,  hoc  eft  ex  raro  ftmgolbdenlum  magilque  craaafaiie  red^,  €vkSaBi6  quo  prius  icate- 
bat  la<aeo  fiicco  Cxrctuni  q\:ia  Sycornorus  arbores  /iigypti,  fi  non  alcitudinc,  ccrtd  craflitie  pluri- 
mum  excedic,  jurc  quxiivcris,  an  ha.'c  arbor  iUa  lit  quam  Veccrcs  infylvcilri  circa  Memphin  regione 
naid  prodiderant  tantz  molis  ut  eam  homines  vel  temi  circurople^  ncqturcnc.  Sycomoros ego  ea 
oraffitie  plaresacqoe  ptiam  ampliores  circa  Memphis  vilias  pr»uaqtte  conipcxL .  Vcietei  camen  Sy* 
caminnm  Ivaftisinkevideiiter  (e)ungunc..rr/7tHf. 

In  Syria  &  .Egypto  copiosi  provenic:  incolz  Cayri  umbrx  caus,ieam  coliinr. 

PomumSycomon  alvoualeeft,  ied  perquam  exiguum  pnebet  alimentum,  Aomachoqiie  advor- fm/. 
iamr,  refrigerandi  &  hnmeflfandi  alvumque  lubricandi  vim  ei  aCBibuimc,  unde  febridtanrium  fto- 
maclio  uciltter  tmponicur  cum  roiacea  Galeniis  in  curacione  amocis  ex  oallb  v^pocoi6qae  i^inra 
mirum  in  modtnn  ooramendac  emplaftrum  AlSmHk^ 

Lachrym.i  .\rboris  vim  habec  emolliendij  vulncj  a  conglutinandi,  8c  ea  diicutiendi  qux  argr<^  ma- 
turanmr.  Bibitur  ecum,  necnon  8c  dUnitur  concra  ierpencum  morlus^  in  icurhum  indiuracos  henes^ 
ftomachi  dolores  acq,  perfiiAiones :  Cderiter  vcrb  teredinem  lentiL 

Fiebac  anciqoinis  &  vinum  i  Syoomoinl  qu6d  ficili  in  aoanim  aere  «leganemfaat 

Sjcemtritt  tltera  fet  Ficm  Cjfrut  Pttik  Jinw  Cjfrm  JLB.  Btm  /aiis  ^emmti,  fnSmi  m 

m  cmdict  gtrtm  GB.  .  • 

Caudicc,  r^ilio,  fruftti,  .idmodum  iimilis  ett  prxccdenci  ( inquir  Rauwolfius )  .ibiquc  co  quod  ut 
Sycomoro  fructus  intenus  pocius  efl  in  ramis  majonbus  iplbq,  eaam  caudice,  lu  huic  udem  nalcun- 
car  aoa  in  ipfii  rama»  ledta  pnncisfiucDlisfiiUBCttmeipam    IpiifaamualangisplBrancL  ad* 

modum 


Digitlzed  by  Google 


l^^O  HlSTORIA  PlXnTARUM. 

jnodum  ooofisrti.  Fru&us  ferunc  hjc  arbores  ter  quac^rve  guocannis^  parros,  ad  agafgmn 
MDdenmb  n  obloago  rocundos  Pninoniin  inftar^  coco  {iBn  anno  in  atbore  fua  inveofeada 
Iten,         inCnproiofiikpcoraiiravdnonieaaisuit.  Naicitur  taam  in  Syria,  Rhfwfaiacc. 


j,  ^/mmm  filiM  mmmim  Q  %  Sfimtn  jSmam  JLR. 

.   Smdlmdinemqnandam  habet  (rom  Syciomoro.  Foyb  veftitarpaol&minorilNisqiiAmFSciB.  Prvt- 

Attfttt  Ficubus  adfimilcs,  p.arvos,  lutcos,  fine  graniilis  .lut  (emine.  Trunco,  ramis,  corrice,  fruftu, 
IqCOO  laAeo^  &  fbhorura  aciimoma  pLanc  limilis  cft  Ficui.  Fiudlus  cjus  nunquam  ad  perfedam  ma- 
tQfitaCQm  pervenit.  Arbor  cft  admodum  fruclifera,  uc  haud  facU^  inveniaturaUqilsfinAll.  Moil 
pnveoit  ex  ieraine  aut  frudu,  ied     iurculis  auc  uii^ 

Invenitar  in  infiih  Mtjo  Viridinm  nna.  ZJnTthftin.  Ncm  ptacet  c^abd  luber  de  ftRuniun  caitaaa: 
Nos  non  agnofcimus  talcs  fruifhis  in  natura  Jari^  ut  aliis  &  fxpius  diximus,  nifi  fortd  Arbor 
altunde  imc  tranilata  fuerac,  adeoquc  ob  cxsh  ioiive  moongi^uiucem  £ru^ium  non  perficeiet: 


caf.  yi 

De  Jaca  Indica. 

SYcomoro  fubjungimus  Jacam  Int^icim,  non  ob  fio^num  fimilitudinem,  quz  exigua  eft,  fed 
fluibd  ex  arl)ons  panter  trunco  prodeant,  nuOo  flore  orxvio :  nulla  oertd  Qam  meatio  fic  ab 
AnAorilNis  qpt  de  Jaca  ^runi:  videncur  eigo  eximm^eamfloie  carerOL  Defloreergo 

«Ml^jymwii»  ;m|im«MaMm,  yam  iiiiic  aAori  tWtneptnm  vix  enHCeffifim- 

•  p  3  T.i6i  t,  Jmt  h£ta  J.  6.  Jiaca  vel  JticM  Park.  TijaU-maram  *  H.  M.  TtSmBfmSnmAm  mt 
ij,  28  /.17/  0i4tfit  tnmm  frikmat  C  &  C{|C  3acil»tm» 

Ji.H  / 

Arbor  eft  pregrandis  &  procera,  cauJUe  ex  albo  flavefcentej  wiricg.ato,  craflo,  prarduro,  multlf^ 
ramis  viridi-fufcis,  geniailacis  donato^  qui  corticc  aaflo^  cinaco,  lulu  ac  mcus  croceo  obdadif  ubi 
inciduntur  ladeum  fuccuin  ilillant 

Sifliiliter  raJix  crafla,  cortice  craflb  aqueo^  rufo,  intus  vero  ad  medullam  dnoOMiiefieace  ee£fa^ 
necnon  fibris  (uis  lat^  per  terram  diflufa ;  (apore  amaricante,  odore  nulla 

fo/ifl  ohlongo  rotunda,  dcnla,  glabra,  brevibi  s  ac  rotundis  petiolis  raniulis  inhxrent,  aclongitu- 
dinc  fpithamam  luperaiu,  liipan^  ooloreex  atro-virelccnte  iplenden^  lubtus  viiidi  diiQto;  ooft& 
media  crafil,  teinatetiapenBahftottBberante;  diffiaftafeocomlaAeuminfipidomgcinodpnnn 
fundunc 

TruAaiJaca  dic^i  ex  ipibcaudice  &  raims  craiHoribus  [non  minoribas^  .cnafconcur^  fic  ndk 
rarb  cum  irao  caudice  cui  mluerent  intra  cerram  iiepulci  timt,  oblonco-rotundij  ieu  potius  oonic^ 
ladtudme  (ptcb^mam,  loogitudine  daai  ipiifiiuBia^  pondeteif  iibras  naud  laro  iuperantBs:  cocfCK 
nanMiae  ▼mdis  eft,  craflus,  &  iquamis  aen&  acnleaiis,  Tdnr  gennnis  adamaniinis,  Inlladm  exn- 

rperatis,  inctifque  alblcans  &  ladeus  [  Aoofta  fquamarum  aculcos  minimc  acutos  auc  pungcntesefle 
mt,  quamvis  nunicari  vidcantur.  j  Cxterum  intus  in  f ru<ttibus  hilce  majoribus  mnumen  minores. 
fiisftiis  intra  oommunem  oorticem  includunmr ;  iimtque  hi  oUongl,  caoie^ifla,  flavefben^  didw 
gnuiifimique  iaporis  &  odoris,  referti,  qui  iinguU  in  medio  uoam  ^tinent  caftaneam,  wae  incra 
camem  canquara  (acculum  confltx,  ac  alba,  tcnui  pelliaila,cett  ttmica  interiore,  coopertx  iunt  Hz 
autem  Caftanea:  oblonga:,  &  Ciccuris  inclufxj  corticc  tenui,  cartiUginofo,  .ilbicante  8c  tranfparenco 
■  tegpiitiir,  cui  alter  nifus  lub|iQCur«nudeum  ooncmenf  denium,albicancem  ac  ladeum,  ep 
9Utaneis  noftracibus  laporis.  Porro  in  inetUo  iogends  hujus  oooi  ftylus  columnaris,  aaflus,  alb^ 
Otos  Sc^laAeus  adeft ;  cui  can(]u.im  communi  baii  &udus  minores  in  orl>em  locati,  iiderti  (untuna^ 
ic  alcera  extrcmicate  ipfl  coi  lici  c  diametro  adliarrencc,  inter  quos  numerola  obfervancur  ligamenca 
coiiacca,  albicancia  5c  fubiiava,  qua;  &  ftylo  medio  &  corcici  affixa  func,  e  quilMis  ( difdflb  iiKegro 
fru^)  uc  c  ftyio  Ht  corcicc,  iiiocus  h£bBa»  glutinoius,  cerebuuiunz  inftar  exfudac ;  quo  aves 
capiuntur. 

gjCKi.  Nalcitur  ubiquc  iii  Malabar  &  per  tocam  Indiam  :  Singulis  annis  maturos  exhibet  fruihis,  mcnfc 

Viz.  Decembn,  acq,i  fcxcoarciter  iitionisanno  ad  leptmium  &  ultra  frudifera  eft.  Propagatur 
aucem  hunc  in  modum :  Integer  fivftus  terrae  committmu-j  omnefq,  liircuii,  quos  iing|uli  miiioice 
fiu^us  niaiori  hoicoaiio  iacfaifiemitnuit.  ab  incoUs  vtnunibas  coUigpcur,  id  uc  in  onnm  enio- 
icanc  catuUcem.  U  ver6  pecnliare  Uc  oUkvaoir»  o»  aifaores  I0&  peba&  naio^ 
funt  &raiaAsa]t«;  qncaraiofii  altiaicsfednnni^6ia&:  otiadixaifaoiisdlkmaguisinfifttfcinilloft 

•  proferchndus.  '     '  ^■/&^*t**;» 

Arboris  faqos  iikra  n^gintaiinffleniitur  fpeaes»  ndone  fruduum  difliiift^^Biiipi  omnes  aa 

duo  referuntur  genera :  qtiorum  altenus  fiuAus^  qui  cama  fucculenta  gpniBfaid  mellitique  fapons 
turgent,  Varaea,  (  Acoftx  Bare»  )  at  alterius,  qui  came  flaccida,  molliori  fiC  miniis  iapida  rcfcm 
funt,  Ts!,ika,  p:!pa,  (  Acoft.r  Papa  autG"i»vj|0/)nuncupantur. 
pructus  hi  niacun  cortiobus  dcnudati  in  dciiciis  comeduntur^at  iargfus  comefti  difficild  digeruncur. 
Ab  mdigenis  fruOns  Noeii  ineduUis  Canl  expecunair,Tei  nmiil  tn  Atifam  coodtnonir,  vel  edam 
in  frufta  oonctfi  OoqtnmCDr,  auc  in  oleo  de  Palma  friguntur. 

Caftanez  a&ae  caftanearum  vulganum  modo,  dulcis  iapons  iunt,  &  ioter  faeUaria  ad  fccund« 
nwn&ddiGiaslubeaMr  CfcVenerepieKiGUK,  ob  qoam  iolam  lem  plcbs  facgBeaiiAs  iis  un  rblec 


VJiii  in  cibo 


Digltlzed  by  Google 


Lib.  XXVL     Ve  Arborihs  fiofe  fruciktfue  aggregato, 

Acefl^  vcmm  avic^ius  comeftx  f.iucL-s  peduf(]nc  :irdnre,  ac  dcin  rauccdine  infeftant:  in(.ligenx 

auoc^  in  cciuliis  Caril  hilcc  unintur,  atquc;  c\  lii  Solc  .ijccatis  faripam,  ex  eaquc  placentas,  APMi 
ida^ebnficmnt.  Nccnon  corncula,  qux  Q^&aaas  pulpam  praoEtini  ai^ahik  rioeni  Anfm  fivs 
JCmi^tf  ib  msibtt  in  inandiicabonc  iBcfeA        .  ' ,  '  1 

Prztereae  (hiAnuin  teneriorani  dneribmlnivuun  paranir,  tiuooam  locriceslititiMnAu  ebtuik 
Aclh.i"c  arboiis  ligruim  opc^i  fjbril!  infervit. 

.  Acofta  pulpam  flavclcentcni,  lentam,  Caftaneas  involvcntcm  grati  {apons  ellc  (cribit,  optimi 
Mdonis  pulpa:  a<)niodum  finulii^  dunr  tamen  concodionis  cile  &  admodum  gravare  ventriculun^» 
tc.  (\  \n  vcntriculo  comimpatur  noxios  yaieiwfi»  hutporct  yiyram^  qui%iTeduentijishocfrudtt 
vdcuntur  facile  in  pcffimum  illum  &  pcftHentem  moftNim  imiwf  a'ppCTatnm  tncidere.  * 

E  radicibus  .nrhons  decocStum  paratur  di.irrha-.ir:i  fiflcns.  E  foliorum  pulvcrc  Buball  cxcrcmentis  i';rtu 
admixto  cataplalnu  conficicur  quod  callide  maxillii  appoliruni  Ipalrao  cynico  mcdetur.  laAeus 
fni^uam  fincns  cum  pulvere  Calami  aromatid  tritus,  oaiUfq,  illitusHyftalopixconducit.  iTriKlrii 
cum  .iceto  lignumiivulj:  rclaxationi  &  (aucinm  tonfillarumq,  inflammationi  prodeft.  Radix  cum 
fi  udui  pulpa  tiita,  6c  addito  iaccharo  in  emplaftii  formam  leda^  ati  loco  dolenti  impofiu  roa- 
l^pioac  venniculafi  faerpsti  com  vermhun  neos  omiteit. 


fimtm,  >73< 

Arbor  eft  procera,  -la  circiter  pedes  alta,  caudice  craflo,  Tiriiiuro,  cintrcoj  cortice  farvo.glabro, 
iaodoro  ac  mfipklo  oodudo,  necoon  mulcis  ramulis,  gM>fis«  rufisj  mcus  albicaodbus  ac  duiis 
donatoi 

RaJixTuh,  inodora,  infipid.i  '  »'  . 

Fob*  fine  ordme  cralBs,  rotundis  ac  fiikisjiedolis  ctrcl  ramulos  proveniunc,  oUongorotunda, 
«ODminataj-dcnfa,  glabra,  coIoieaiCia.iHiiili  iupeni&  ^leiiiknria«  inttriA  i^rididiliitiore,  odor^l- 
veftrisacgravis,  lapornidius.  '  \  J 

Fteret  hxc  arbor  ant  nonbs  (ert,  aut  laltem  tton  oonrpicuos.  AmSmt  verd  ipm  ramb  adbavenr^ 

8c  h.xud  fecus  ac  Tjjaka  provcruunt,  undc  Luficanli  Tsjaka  Jo  AittOt  i.  e.  Ttjaka  f^-lveftris  dicun- 

tur.   Sunc  autcm  calyces  echuiaci  pungcnces,  ennaceis  liniiles«  pcitnibn  viridcs,  dein  ruti,  in  quibut 

continentor  plurima  oblcMigpHrotunda,  acumittttt,  ac  lufii/iwr—t 

Crcfcit  I(Kis  arenofis  ac  monranis  circa  Cfonf  <»>iMr.  Semper  viret  &  fivAus  (ert.  Ltcm, 
E  viridibus  hu)us  arboris  fruclibus  contufc  catapbfma  conhcitur,  quod  turadribus  impofimm  eo-  ^m*' 

rum  fuppur.inonem  potcntcr  promovet. 
E  oonice  Scradiceinaqua  codtsfomentum  paratur,  quodoedcaucoiis  crunun  tumoribus  Cmak> 

Indiseiidemioj  &  P<«iA5^i7ZM)iwLufibuiisdia^^ 


CAt.  vn. 

Arbmt  fnff»  Uttli  (/?  it*  Uani  liceat )  i  fluribnt  farthMm  a^regato, 

I.  ATbar  Indica  fTmau  aggregato  ^Uf^fo^  K.aGi  Tsjaka  Jj3a.   Kattu  Ttjaha  H.M.  TiAt 
H.M. 

FRudus  totalis  er  ploribus  fiuAibiB  pertiaBbus  polyfpcrmis  aggregatus,  quorum  fingulis  finguli  , 
infidenc  flofculi. 
Arbor  ell  procera,  cauJtee  caSo,  pncduro,  muldfquc  ramiS  doiuto,  qut  cortice  glabrOj  ct- 
oereo  intus  viridi  obdudi,  atque  mednlla  rnfi  &  nialli  referti  func 
.  Radix  fibrau,  albicans,  ac  fulco  corcice  teda,  coloris  (aporiique  Ingrati. 

Folia  geminaca  brevibus,  aaifis,  ac  rotundis  petiohs  ordine  decuOaco  liu-culis  geniculatu  inlu:- 
rent,  oblot^nicniida,  gUfan,  doilkj  fitpBiii&  ofafiinn»  viqpfenkdtttiet  inbcui  dilutioni»  fiipoie«l> 
diulculo.        ■  ^  ^ 

Summis  ramisinmfcontnrf Uop         quets  deniaoonferie  in  bffaem'  flolcnli  (bvefonces  mi'' 
don  mfident,  qui  c  caljce  candido,  inquinque  lacinias  fedo  prodeunt,  Scquinquc  oblongis  cxte- 
riora  versus  rencxis  fbliolL>  conftant,  totidem  in  medio  fiamimilm  rufis  przditi,  intcr  qua:  oblongus, 
lunedus,  aJtacans  proditiJji/w. 

Fiolciuis  verd  decidencibus  fraSm  globoli,  viridespriin&  fiiccednntj  tga.  dein  rubicundijCandemque' 
iHgricannes  &  fiaciles  evadunr,  8c  n  alperiul  ttaaentat  bndSt  ibniiMar,  ae  in  ploreB  oblongos, 
vindjBStniientes  folliculos  fecediint ;  quibus  nnnierofi^  «Ihicintiaj  exigBa  oantinentar/i*Mw:  &> 
por  intus  aquens,  in  cortice  vero  acidus. 

Nalcinu-  m  lods  (;ylveftrib(tt  Malaber,  inprinm  drca  GraMg4aMr «qaorii  iniA  tem^dfd  fldfttJLflmw 
(rudulque  (crt,  ac  diu  fivgifera  manet.  '  ' , 

Efiuaibusexpre^fiioeus  ventriscntciacusmicigac.         ,  Xfflt- 


Digitized  bv  Google 


Historia  Plantarum, 


a.  ^rier  Imdua  jruiiu  tggrtgato  ^^'^^  * 

fi  C^TiUnM  H.  M.  Jlrhr  cim/ir»,  MMemlm  BcMiCn. 

H.M  .  . 

72tf</iA:  coiticc  eft  ^  nigncante  crocco. 

S«r«B  fupcnoiepartc  ru.ulAngiibresfiinc.\'fuldsftiiu^  romihfaw^^ 

F«/*»  ^mxiulisbiiutim  exciint  pctiolis  crallis  roruiMis,  graiuu.i  oblongp  rotuncU,  ad  petioluin 
contraaiora^fidc  oris  rwundiufculis  circumfcnpta  in  cufpjdcin  undcm  dcfmunt.tcxturi  crjlla,  mol> 
Ih  ohn  i  fup^rnij  obfcuro  viroic  niteiiaa,  lubtus  p«Ujd»ra,  fe^  Co(Ubbime> 
dia  cralli  eft  &:  albican^.    Folia  Riperiora  m  fireaBs  minora  fenlini  peiKJlis  farevionbis. 

Florti  fupra  cx  f  adib.:s  provjuiunc  petalis  quatuor  vel  quinque,  oblongo  aneuftis,  cufpicl.itii  iit 
ftclla:  forraam  expauiis  conftantcs,  craifis,  intenui  candidi,  cxtcrua  c  viridi  diJuto  albicaiuc»^  ha- 
b6ntqucpeacmrotunium,fc>ng<OT,viiidWJhinim 

Stamwa  quatuor,  qumquc,  (cx,  pro  numerO  pMajacuffi,  brcvia  lubflava  prodcunt :  vi- 
hdis  ad  fummitateni  crafiior,  bihdus  ac  oWcur^  rufeCseiiV^eftq,  pcs  florum,  pcr  qiiem  is  tranl^ 
ntittkur,  interids  ^  fin         piiis  obikui.  'Gtuam  florum  obkiogp^oniidK  ic  Bvro-i&i- 

Fruht/s  in  caulibus  4  oodoRsocadwHb  fcliofumproveniimt,  in  pctiolis  longioribus,  /efqmonci» 

■    '  alibus/ngidis.  viridibus  8:cr.ifiis,  oblongi,  conoiJeb,  r.d  perioljni  crafliorcs,  inlummitate  ftndtiores, 

exicnusdirtincli  cincellis  cxtubcrantibus,  oculatis,  vcisus  luniniicatem  minonbus,  ex  quoi-uni  ocu- 
llseemmx,  qu^  in  meciio  oculata  fimt,  enicWK  ac  extuberant,  iuntquc  colorc  pruniim  viridi, 
rm  pemniis  o^.il.ias  albicante]  dcin  cum  nuKUii  quoque  albicantcs  intus  cajTic  albicante,  odore 
cum  matun  lunc  cjtro  &  ftercoreo,  fjporcamaro.  /?wwqui  lupra  in  hilce  fruAifatiS  pravenfunt, 
oun  iiio  pede"  geninus  iphs  infidcnt,  acex  oculo  qui  in  mcdio  gcmmaruni  cft  ftyluni  {uum  acci- 
punr>  iuntque  tlores  lcmpcr  maximc  coutpicui  plurcs  ardc  ad  ie  inricem  iii  iummitatc  frudus, 
caeterisexgemmisinfcriorihusdeciduis.  .x    ,      •  r    i  i 

Semaa  brm.i  oblonga  &  plana,  oidinatc  jaccnt  propius  ad  oomcem,  Clim  lua  longitudinc  ad 
^cmm.is  cx  quibus  Horcs  erumpunt  ci  ata,  ac  caine  mtermedia  k  fc  mutuo  fcjunfta,  colorc  cum 

licca  fiint  nigricantc.  ,        r     r  l       r      i  x-  j /- 

Bontius  fructum  nucem  Pineam  planc  referre  lcnbtt,  mli  quod  tam  acutc  in  oonum  non  dcimat, 
ncq,  tam  l  ipidea  fit  duritie,  ftdmolUs  piani,  fapore  fiuooauc  infipido  potiiis:  flores  Pericljrmenf 

floribusallimilat.  .    „    !  i  r        /  i     i      n  m 

Wri»,  Malaii  lub  cincnbus  altacura  comedunt  ad  dylenterias  &  cholcras  orgalmum  ledandum  Sc  liften- 

dom ;  mm  pcaoris  vitiis  Afthmaei,  Pfachifi«  Ploifitidi  condaeeie  aina^  prapter  vim  em^hfticam 

BomimCuiiilohiini  Indicim  arboream  denominandam oenfet,  quAd  in Nofeooniiovim frDatV 
confblidantcm  in  lurinopc\  ii  non  knicl  cum  nicccllu  expcrtus  fit.  Folia  quoq,  farcotica  eftc  ait,  S: 
m  vulnenbus&  uicenbus  carnem  cgreeic  gcncrare  &  cutcm  cicacnce  obducere:  iu  quam  rem  ial 
quo4,  et  foliis  arte  Chynnca  elid  poteft,  qood  prater  conlolidantiem  quabatem  etiam  qacvis  inve- 

terata  5c  cacoccbo  ulccr.i  munda  rcddit     ^    .  ,     „       ,  .    .        _  „ 

Succus  cxprelius  aim  oico  t  folus  Fia  infcmi  dccodlus  podagri  convcnit,  li  pars  affeda  co  pcrun. 

3.  Bamt  i$Memfr»SM  aggrtgato  ttmJtt  KriJ»  J^m, 

I.  W-»H.M  P.i.  f.  I.  f.r. 
Frur*  V  cfl  fv.riofhs  &:  .iculeatus,  ftipitibus  numcrofis,  qui  fepiffim^  tranfioim  prxbeo^  ac  pCff 


1,  doo« 


Quos  inlpicicnti  coelum  pci  vium  eft,  tcrr.r  impa<5tus,  nafc6nfq,  in  npis  aquarum. 
•         JWftt mfnidnta^ Inngitiuiinc  quinqv.c,  fcx,  fepccinvc  cubitorum,  tribus  ordiiiibus  .iculeorun 
fam  ia  OfH{.-lllloinlliedio,  munita,  venis  lubtilibus  in  longum  ftiiata,  colorc  vuidi  Jaturo. 

XjxofbnmMam  aHwr^P***  flooculo(x  fiipra  exortum  foliorum  prodcunt,  quarum  floccuu  (eu 
atHa  .ilbicaQBes  albiffino  faiteaceo  poUine  a^edi»  pedoli  medii  candidiaimi  &  niceods  lamolos 

ODlident.  ,  .  .  .  ,  /• 

Fafctashx  in fefiil oblongis,  cufpidatis  candidis,qux  quoq,lpinis  inoii^.ic  in  mc.no  mnnit.i  iiuic, 

primum  involvuntur,  ac  foto  aperiis  fb  produot,  cx  diutuimore  apcrtione  rubclcenccs,  luntc^,  una 

cum foliis  involventibus  odoris  acris & fragrantB.'         ,.  ^    «  ,      .  >  i-rr- 

FrMSus,  qui  f.ilcib  Hocculolis  fucccdunt.oblongo-rotundi  lunt  &  pr.Tgrandc>,  pnmum  vindi-fula, 
.   dein  vetuftiores  colorc  nibicundo,  in  cortice  coiifcttis  tubercUb  cxturgciccntcs,  ac  in  (ingulis 

tabercnlis  oibus  acaleads,  inflb^bri^  diuii,  Ugpofii  papiUis  monio,  carae  inttti  fl»Ta  fiwco- 

lcnta.  ,  .  . 

Felus  fupcr  tcr.-am  Dratis  mdigcn.v  dapcs  impontMlt. 
|^*rJ*ar  obodorem  amoeiuim  mulicrcs  le  exoMunt. 
AvMwirefccotur  gentiics  didi  PcUai.  m  6c  Elephanta. 

Fblioram  fimul  8c  radids  fikcus  probolneo  maniaas  fubmmiftratur.  Floi«  «m  Santalo  ac 

Cumino  ad  potiunculam  aptaci,  ffmulqnc  conmilnuci  atquc  hypogaftrio  inunai  gpmiales  VMWm- 
ftaurant.  Ex  ra*^  paratum  apozcma  dyiuriam  tollit.  Ex  cjutioro  fitcco  depooiRir  ooqocndo 
oleQIII  aytaidiritictmi»  * 

I 

Kaida- 


Digitlzed  by  Coogle 


Lib.  XXVt      T>e  lArbonhtisfiore /rdik^fie  aggregafo,  j 

A  priori  hxc,  ut  &  (cqucntesdux  fpccics,  in  frudiibus  fblum  diifcrt.  : 
W**'^"'"'^'''^^?'^"'  forrtlilOtnndMrti,  incorporec«verfisRrana,bus  nodis,  rui 
^  t^*^^^  intcrftmai  funtcxtubcrantjs;  fiintque  m  fupcrficic  nodo  u  a  icpzcm  o^Svc 
paflim  minoiilnB  «oduhs  m  quibus  fingnlis  papdla  dunoLi  ruJFa  eniincns  di,  muailmdi.  (X^ 

Srimum  viridi,  dcin  corallino  rubio,  ac  m  niperhcic  nodorura  (ingulorum  dihriqrp,  iteni 
iva;  m  m&dio  cavcrni  vacui  excavati,  ac  carne  albicante  fatiiuoeaj  ia,  modionMa  CB^bue 
unum  rotundum  oblongum  Jemtn  contmcntes,  .       -  "^'^9'" 

exaaus  fiiccus  cum  faccharo  fimiptui  <l|teric  .awdflOff/  &  auniio  iuitemfr' 
Inidni preflus  liquor  Uccharo  mixtus  aphthis  advcrlatur. 


Pem-KMUTmUi  RM.  P.Si  F.  7.  f.  . 


Fruftus  hujus  oblongo-rotundi  funt,  ac  minoribus  nodis,  qui  fiilcis  quoq,  profimdis  interftinai 
fune,  ottuberantes,  ac mluperhcie  cujalq,  nodi uni  papiUd ruflToiugacaat»  dotati:  (uniitL  hi Aiyo. 
nibefoflaiiei»acoaniavegpo8c  haud  ingratj  • 

4.  K«</-f  r,;frr;j.  H.  M.  P.  1.  F.  8.      7.  '  ' 

Fiuaushujus  haud  dilEmiles  lunt  fmdibus  Tsjaia  forma  oblonnMOtundi  8c  anguftiorcs  in  fu 

Erfiae  buUis  feu  ocnlis  eyuberantibus  dotati  &  oUongis  nigricauiobut  ngidis  fpinis  in  ?crti'ce  bul* 
■um  muniti,  corricc  viridi,  ac  odoris  vegetj  .ic  .iti. 

Sufpicorhunc  fiuticem  florem  obtincre  i  fnKtn  Iqundum  fcu  ahquantulum  remocim '•^prQinde 
&  minus  t  cdc  hoc  111  loco  difponi,  ic\  ad  prxccacns  genus  potifts  pertinew.  Verum  quoiuamAu. 
tores  noltn  frudus  tiiais  tlocculolis  iuccedere  ui  deki^tioiietcadnac,  impneleatiarum  *ffrCTllo- 
eandiini  cenfci. 


c  A  p.  vm. 

■  • 

•  Fmtkeiftn  ctmfefioJiM  aggr^gtti  tbrihMf  Mdir  dimtejl^k,  fMrnm 

I.  Afyfmemm^  Ceti,  five  Heris  Hrr»iU,  Muietfuifm  Lob.  M.  Aiai$S>elie»fium  Jive  Heria  ter- 
r>h!,„  Park.  Ai  AhyiMiavnm  ftvt  AmoiliiTifite J.  B.  TkmuMiMm  temm.  ftrrit^ 

iW'' C  B.       tcmftlt.  -p— «flww» 

FRntex  eft  ciAitam  aot  iefquicubitum  altus,  in  multos  divifus  ramos,  hgnolos,  foris  tenues 
rubcntcs,  vcl  cx  fufco  purpurafcente  ajrtice  tcdos:  perquosfoha  concoioria  fere  nafcun- 
nir,  Myrto  vuigan  accedenoa  magmtudine  liu,,  oon  it4  penints  ibrmi ;  Ex  aneuftiffimo 
&nm  onncipio  ad  extrcmum  ulq,  propcmodnm  dilalaiuui^  tAi  irtttnfamwiliutaltera  crena  in- 
cifa  obtufiim  mucionem  effidunt,  crafia,  fblida,  amara.   Flofculi  extremis  ramulorum  plurimum 
alias  ad  medios  rarauk»  glomerarim  congefti  lixrent,  purpurei,  ^  tennibus  fqu  '.iTuiIiscontcxti.  rcllfr 
fio  liimmis  ramulis  fineularch  inhxient  cilyccs,  fquamatim  compact!,  i  i:   lo     orbis  florom  Sca- 
biolaE  aut  MorsTis  Diaboli  magnicudjne,  qui  florem  oontinent  villoi  i  n  f<  Unuginofim  ex  cce- 
ruleo  eandicahtem  in  meditunio,  at  in  ambitu  oinaiiio  oaeraleiun.j   iUdix  crafla,  dura  nigra 
Ugnofa.  Cunc^la  pl.inta  (inquir  Lob.)  amtra,  8c  inMMOioThjrindiez  auc  rJi«mc|^  guftai  aue 
vchemcntiorc  «lainnum  a  lcxto  anno. 
In  montc  Ceti  Frontimanar  versus  Auftrura  oppofito  &  in  marc  procurrcnro  provenit  copiose 
Qgin  &  in  aliis  Narbonac  &  QaUo-orqiuiciae  lods  ad  mare  &  Auftmm  dcvexis,  &  prrrdt>cis 
inexinie  (ut  annotatLobehus;  naiakslooi  a^egir.  Nosin  collib;;s  Ikolis  juxta  S.cbamaiQail»' 
prwinctr  oppidum  copiofum  ob(ci-vavimus.  ' 

Vira  catiwrticam  vchcmentem obtinet,nec mmiisviolenter  pur^c hilem.  piCBitam&  «duasduaW Kjte» 
TitbymftH.  QiupropteraonCBnMreeiiusndumcenldnus.  7.A  -       ^         "  •  ^ 

^  1.  CattM-Schiragam  H.  M.  P.a.  F.is.  f.ia.  Scabufa  ladua  arborea. 

HM.  ■■ 
Frutex  eft  aldtudine  humana,  nafcens  io  arenofis. 

RsJtx  brevis,  refta,  unafafcia  albicantinm  ac  glanddofiiurfi  fibrarum,  quz  O(jndeofist>ilis  inter 
(e  implcxx  iijiu,  vcftit.i,  lapo.c  (ubamaro, 

Sttpei,  qui  cx  radicc  unus  exlurgic,  iotundu5,pollicem  fcrme craiTus,  furrecaus,  fiirculosi  fupenorO 
maximi  parte  emittens,  curcice  viridi  diluco,  ligno  iubrubro,  in  medio  oorailo  cavo,  feu  fitngolb  8e 
albicantet  cofculo  proxiiTio  molli,  humido  &  lubvindi.  • 

A/m  (ubinde  parvis  folits,  qtt»  exeornm  origine  onuntur,  comicita  (unt,fisrma  oblongoangulla, 
in  infcriorc  parto  bte  iixis  Itridis,  inq,  mucronem  acutum  defincntu,  ad  margmcs  dcncata ;  cxcepta 
parteantenoreadcci^iaciii,  &.  in fisnore  ad  pediculum;  texturatcnuL  languida  tn  fuperficie  rans, 
cmnifauig|isobfitajunin%adciAiMnrub«(peF^  (upetM  ofafeurft  viiidia,  iubcus  pallidiofa,  iapure 
puneamara 


Digitized  by  Google 


I^^4-  H'l  S  T  O  K  I   A     P  L  A  N   T  A  R   U  M. 

Floret  p.irvij  plures  (imul  prodfiunc  cum  pedimculis  viridi-diluris  ex  (apeiiore  parte  fuJiokiruni  ca*^ 
piculop.im,  riintq,purpureo-nibiodiIuti,  iiia(iquinq,curpidati$fbUis,  qu»4rdiaaiila  (iiDtcircame- 
ilium  vuiLli  Jilarum  ftflum,  ex  quo  tanqnam  dwcuia  «micn  filamentom  tenue,  albicam,  fiipeni& 

bfurcatum.  Siincci,  flores  odoris  nullios. 

Stmhu,  qux  in  fbliofis  capitulis  numeroU  condnentur,  oblongo<t)tu|ida  ac  anguda^  in  longum 
ftri.ira,  inferius  in  cuffndcm  ftrida,  cufoide  bafi  capirali  inferta,  funtquc  (ingula  fupcmc  in  o^iri 
pcnicUIo  longiufculorum,  .ilbentium  &  iubflavonim  Dilorum^  ex  cujus  medio  unus  fiofemlm  cum  luo 
■   pedunculo  viridi  dilurn  cniergit,  drcundata.  StwwAcum  Mcc»  ciMoria.fimt  ruffi.  ■ 

Semel  in  annofertflores  tempore  pluviolb.  .... 
Vhtu  Pro  paftulis  oorpoii^  ii  contrita  cum  oleoooquatur>  &  ptrs  afiefta  decodo  feveaturj  cftfi^ndt 

in  febrc  cx  cholera  orta  confert  dclibuno  capitis  cum  fiicco  qui  ex  ea  trita  exprclTiis  cfi.  Scmina  in 
pulvercm  rcdadla,  &  cum  .iquacalida  cpota  pro  tufli  dantur,  ac  llatibiib  toueriwLs  lofvjunt,  utl  6c 
enecandis  vermibus  in  infantibus,  icniuntcjue  ventris  dolorcs,  ac  urmani  ciciic,  pardqoe  ^fRftg 
podagra»  vel  dolonbus  ck  (ngpn  oboitis  commoda  jiuit  faAa  ex  us  pcnm^iooc  com  aqut 
calida. 

StaJrioft  jifrianu  arbortfcem  ft»  Cumjfo-fmulfa  Cafttu  Bona  f^tl  I3i'eyn.  Scahufa  affim  oT' 


Arbor  eft  pumila,  femperTtrens.  Virgae  i  Brejnio  defcriptae  pedales  crant,  terctcs,  pcnni  (cri- 
ptorix  craflinem  pxnc  attmgentes ;  ligno  fiibalbido,  corticc  rufelcencc  ex  cincreo  tectr,  fbliolif^ue 
aiigufliflimis,  tnangulanbusacnmcionatis,  Cuprcffi  inftar  ramulorum,  Iquamato-.  Hisverovii^ 
niDuli  duas  trilveimcuslongi,  gradlcs,  Taldiquc  tlcxibiles  adnati,  qui  foliolis  Ericac  vulgaris  pcr- 
fimilibus,  dccuffanm  polius  densii  vcftmntur.  Quilibet  ramuloruni  rjpcriorum  SrroSiIo,  modo 
uno,  modo  plunbus,  exiguo,  orbiculan,  lanuginolo  &  .ilbo,  luxta  ramuluni  pLiiiiulLulo,  folioUfque 
firmitcr  adhaerennbib  iubtilinime  Icandulato  onuftus,  forma  magnirudinc  Fragorum,  fquamulis 
autem  innumcns,  incus  vilkiiiSf  ac  aigenceo  nicore  Iplcndentibus,  manteiioiepaiteiQliokmiyiride 
monftramibtis,  ar^ffimi  compafto,  cujus fquama:  (ut  autnmo^prooeiliianporisdilataittiir.  IJ^ 

*  Fsrfm  ex  num  &  cortex  rami  faporem  *  falfum  &  nontiihil  adftiingsnicn^  led  fbliob  QiiB  ramulisiqpabiiD»  ■ 

t,ftrfmw      liibadftringenterii  cum  tantillo  amarore  prarbent. 

ojutmmH*.  Agpcndice  hujus  hiftonam  uIteiiiii.profcquitnr  &  illuftrat,  ramulum  tum  dc{^ftnn«  tom  fib- 
cum  ad  lc  cranfmilTum  a  D.  ttn  Rbfmf  noCBine  Erk^  wduUgtr^e  cafttulis  btrtu  c^urfurtcfufa  coloru 
delcribens.  Hic,  inquir,  affiniratem  aliqoam  cnmScabions  prarrendere  videmr.  Namque  Strobilo- 
niminter  Iquamulas  Pfr»f<»rf,Mlanuginofa  &  duraoccultanciii,  Scabiofr  arborefcentis  Cietica:  haud 
imparia,  concaraincuSfT''"'''^^  oblongumincludentia,  in  lupcnore  autemparte,  calycis  loooineni- 
branacci,  foIiolitcaronaBaqmnque,  crafll»  ac  lanuginoiis,  quonim  in  me<fio  flcHOilas  penupetalos^ 
Globularii  Iute«  mont.inxCy/.  accedcns;  qucm  (ctli  ail  flavedincm  inclinctficcus^  purpnrci  coto- 
ris  cxiftimo,  ctjm  ejufdem  euam  oolons  mcntioiMm  in  Piantz  hujus  nomine  D.  ttm  Kbm  ^aciac 

i  f  rc  Arluiicula  non  ineptdmeilenKiitiat  denomiiiaci  pofll^  ^pdbiofit  «fiiis  aifaniaib  Affikana 
ericoides,  iphxrocepiialos. 


LIBRI  VIGESIMI  SEXTI 

PARS  POSTERIOIL 
*De  ^Arbmhts  quarum  fhs  fumm  fn^m  infidet. 

ARbores,  quarum  flos  fruftui  conciguus  eft,  funt  vel  codera  fummo  fruiaui  infidentc,  vcl  bafi 
fruduscohfrence.  Quanun  flos  fiunmo  frudui  infidet,  fioftn  Initt jpienmque  ex  refiduo 
cahrce  umbilicaco  fcu  coronato;  &  dividi  pollimt  in  eas  quarum  miAus  pericarpio  fcu 
pulpa  humioa  femina  vel  univeria  limul,  vel  fingula  feorfim  ambiente  conftat;  &  eas  quarum  fru- 
dus  materia  per  macurit.^em  ficciore  &  feniinibus  inclufis  componirur.  Pnoris  genens  arbores  fiuit 
yd  frudu  polypyrcno,  vei  fru&u  monopyrena  Qme  frtidu  pol^^yreno  fimtoividi  poffiiiAin  *nn_ 
jore  findu  donacas,  qnas  PMiiifWdicirous,  &  minore  fru&u  prsditas,  quas  Bnt^erm  auBfnIlgc» 
appellamus.  Qux  frudu  monopyreno  iiidcm  wleodom  maiore  iunt,  qiias  Vtmmftrm,  vd  nuDOfv, 
quas  Baccifcrat  «ppell.xre  liccat. 

I.  Pj  imo  crgo  in  ioGO  ^miis  de  ariiotibus  fruAn  umbilicatD»  polrayieno^  inafm  fen  ?««•«. 
fertt  nmmestm.  His  antem  neoeffioijk  adadfiendc  inftt  noniiiilbr  (niAD  mmore  quarum 

lcL  iruftuscum  maioribus  nocis  gcnericis  &  chara^riflicis  convcniunr.  Sic  vcrbi  gratii 
Oxyacantha  vdgaru  icu  ij3uia  alba,  quamvis  {nuStu  parvo  iit,  ob  convenientiam  in  raiquis 
nons  omntbus  cum  Mefptio  Aronia  diaa,  ab  eanuniinilepaFandaefl;  Idein  dkwi^int 
de  aliis  niultis  fpcciebus  SiM  9t  id^t  && 
».  Secundo,  de  iis  ageraus  quaiam  fin&s  pericaipio  donatus  monopytenotmajor,  feude  Pru. 
mfais  urooincatiSi 

I»  Tcrti6, 


Digitized  by  Google 


3.  Tertio,  de  lis  quae  fruftu  rainore  fittt  foa  monopyrcno  feu  polypyreno,  hoc  eft,  de  Baccifo- 

ris  umbilicatis  pericarpio  don.itis. 

4.  Q^nto  undem  in  loco  eas  crademus  qaanun  baStus  umbilicatus  nutem  per  matuntacon 

nccioic 


H 


SE  C  T  10  L 

Ik  Arhnkiu  fru&Hmiikmhm^ 

DeTm^eritUmbiScatit, 

Ac  Se^ione  compreKendimus  omncs  arix>res  fitlfhl  polypyreno  majore  qiurum  flos  Cani' 
mo  fru^i  iniidenc  quamTis  vel  nuUum  calyoem  habeat>  vel  calyx  flori  tupeiftes  non  iu» 
neqim  cmlfenir  aiDOtgs  bic  infertas  gnarum  fru^  nmhilkatre  noneft. 


CAP.  I, 
A.    DtHthfiihm,  <|f1lMHf«€«e. 

MAJum  priore  produda  a  Dorico  &  i^^olico  pro  eft,  quod  non  modo^cw  Bc 
mammillam>  led  St  Pmi  ejstm  (ignificat.  Atbor  ip&  MtJmt  Gam  «mm<<*  Vod. 
Pemi  Tox  ladib  pMet9,iiun  Mm:  nonffliUi  edm  Nuoem  eiiiii^  qos  Gneds  AttUtum^ 
hoc  nomine  comple6hintnr.  Afii  Nnoein  i  Pomo  diftiRgaunt>  uc  PiMMMrlir  qnioquid  foris  ha* 
bct  quod  edcnilo  cft,  djtfum  intuS  ittlAlidBc,  Nux  quicquid  Toris  duriore  corio  tegitur,  intus  habot 
quod  edendo  c(K  ^id  Wlgo  gqiut  pro  i|Mie  acdpicur.  Pomum  autem  a  m»<«  iivc  poctus  w&m 
(nam  &  hoc  inveniMI  diftnm  aiUintar  Jiilte  Sdfiger :  qui»  liiim  toUeteoc  eorom  plmHna^  fi> 
mlUaue  eflent  dbo  8c  potui' 

Malus  autem,  cum  (tt  arbor  toca  Europa  notiffimaj  prolixa  non  indjgec  de&ripdone.  Quin  & 
indigeret,  noflram  in  eodcfcnbcndo  opcramfi96ifl»mradilicaocaiatt>Baiiliiiii  detoiptio^qitera 
nonnihil  audam  LcAon  proponemus. 

Arbor  en  mediocns  magtumdinis,  ramis  magis  patula  plerunq,  qaim  afca,  oonice  fcabro,  iacpe 
mulcolb,  obtctita,  fonsanercoj  intus  flavo,  ac  Irvi  potius  quani  afpcro,  matene  alba,  vel  candi- 
cante,  fragiii,  tiiediocriter  dura,  Sc  variis  utennUbus  przlcrani  domelhcis  parandis,  atq,  ad  torni  ar* 
tificium  h;uid  incommoda:  nkHti  tum  valdi  makt^  neo  •A»^"**'»  pmnmda,  m  infiuinio  ferft 
tirrsobhzrente. 

A&f  ex  ranmdo  oblonga,  vel  obtdla,  vol  aeonnnata*  infaiiiTillofi  magisqQlm  fupem^,  pt» 
finim  nova,  in  ambitu  crenata,  alternatim  pofita. 

FUres  iimul  multi,  ex  brevibus  tomentofo  pediculis,  fuavc-olentes,  candidi  vel  purpuralcentes,  pen- 
tapetali,  a^iabus  mmcdio  (ubflavis. 

Ip^  vero  Mala  adeo  variant  form^,  nn^ioidine.  colore^  iapora/maturefcendi  tempore,  ut  dinu- 
merare  haud  fit  faale.  In  genere  tamen  Mahra  tniAm  eft  niagnitadtne  8c  (igurS  varius ;  quippe 
aliud  rotundum,  aliud  mrbinatum,  aliudfeflile,  qr.id.im  ctiam  angulofa.  Sunt  cci.im  qur  ad  pugni 
cemini  ni.ignitudmcm  accedunt^  funt  &  parva  &  mcdiocria,  tunica  omma  contcda  vcl  paihdk,  vcl 
Bavelcenic,  interdum  rubrl,  aut  ex  toto,  autex paite,  rariijs  fubdnerea,  aut ad  glaucum vergcnte. 
cui  carolcupulpa  (ubeftmitis,  odoratain  maturis,  in  immaturis  &  fylveflnbus  durior:  lapore  vel 
dulci,  vel  fubaado  aut  vinofo,  vel  addo  duld ;  in  (ylvcftri  auftera  atq,  aocrba.  Pcdiculo  fao  quodq, 
adhirer,  eo  ipfb  longitudine  &  crafHtudinc  divcrlb,  e  partc  inicrna,  atque  ut  phmmum  cavata^ 
rarius  pramincntc  emerlb :  m  cuiusoppolito,  parte  mmuum  lupcnu^  eA  id  qooa  quidjun 
vocant  ex  PoUuce,  alis^r>9aMf!»  Qnwilicus  nempe  leu  cavitasqttacdamj  cai  inutile  iliad  floris  remuom, 
ffloris  cilyx"]  iniidet.  In  ipfb  frudus  nieditullio,  fcu  reha  Scnbonto  dl&^,  femina  latitant  o^^longa, 
alcera  partc  obtuU,  alteri  acuta,  oua  petiolum  (pedant,  intuslatcntia,  pcr  mart'.rit.item  nigra.mem- 
branaccis  quibufdam  atq.  duris  pelliculis  [cardlagineis  potius]  ocu  panetibus  intergerinis,  fe/undaj 
ica  ut  fingiuU  ia  fifligMlis  laticeiu  ccUuliii»  iii^^ 

IttbdQld.  4k.  :       .  , 

Mali  unam  diintaxat  fpedcm  agnolco:  nam  qux  feruntur  fpcdcs  varietatcs  t.tnrum  funt  acdk 

dcncibus  quibuldam,  magnicudioe, 'figuri.  ooUm^j  lapore,  mamrelcendi.tempore  ditiierenceB. 
Has  aucem  varietates  MC^xo  fpede  cmerra  non  cxiftiino  quia  lattoni  oagjnam  fiiani  iAant, 

iSniqiie  iaEnine,  nuUo  cerco  auc  detetnoinaio  nomera^  dim  cx  femiae  fim  nom  indiH  enicip 

antor. 

Bauhinus  uterque  Pomorum  ^lirietatem  cx  infitionum  maxlm^  variecate  ortamefTe  .ilTsriLnt :  Nos 
^  feminibus  (ans  varieatem  hanc  provenire  exiftimamus;  ciim  (uc  *  alibi  dixunus)  in  mliaonibus  •jj^,  t.tjif, 
fraduS  fiirculi  leu  gcmmz  natiiram  femper  ferd  fiqaatur.  Non  tamen  nesanim  finftom  mfiiioiio 
cmendari  QcTciot  cicaiaii,  iiicoo  «x  a^eno  aut  acido  in  mitem  eveAa  • 

Gggggg  ,  Mali 


Digitized  by  Google 


144^ 


HtSTOKIA  PLANTARUIff. 


ifaMM;         Mali  apud  no>  in  Anglia  llorenc  iiib  exicum  Aprilis,  &  ioicu>  Moii :  Fnidus  iaoi  macurant  iliae 
ctcius.  alix  taKlius,  pnecoceijulionieale  fic  Augiifti  initio^  &Mmat  am  anto  finem  Sep(einbr&, 

auc  O&obrisinitiuin. 

Ltcm,  Amat  qiixTisferi  loca  Malos,  R  ferveiMiora  etcipias,  fedmarini&  temperam,  aut  edam  humidi- 

ora  (nt  rcAc  J.  Bauhiniis)  non  tamen  frigidiffima.  Rarxfunt  in  intcriorc  Italia  &  Gallo  provin- 
cia  ob  coeli  fervorem  .  Abhorrent  etiam  loca  maricima^  neculpiam  nobis  vi(a  in  eju/modilo- 
ds;  ae     in  vkinisqiiidem  commodd  coluntur.  JJtm.  Ooacladic  tandcm  Malos  temperata  locs 

quircrc,  qiix  tamen  nonnihil  ad  calorem  &  ficcitatcm  vergant,  ut  nafcantiu*  fapidiora. 

Gcncra  illa  M.ilorum  qua:  C.  Bauhinusm  Pinacc  pro  pecuJiAribus  habet  nobis  non  ahter  dificrre 
videntur  quam  rcliciv.i  v.irictates.    Er  {unc 

I.  Malus  pumila,  nux  potius  frutex  qu^m  arbor. 

o.  Malusexigua  pallidis  floribtis. 

M.i!us  fine  femine  interius  infrudu. 

4.  Malus  non  ilorens  fru^bficans  jcamen ;  qux  dux  (pecies  funt  degena^es  feu  moaftroiz. 

5.  Malus  folio  PyrL 

6.  Malusflorc  pleno.  Natura:  lufiis  eft,  uc  inCenfik. 

7.  Mala  l^lveftna,  Perficaj  &c  quae  &  aHia  9c  nlbn,  8c  majora  8c  minora.  De  hb  tamen  p,ii!lu 
pofl  fpecialius  agemus. 

Vtrei  (3  Vires  Pomorum  variz  func  pio  iaponun  varietate :  Acida,  acerba  &  auftera  allrineunt  ac  pn>- 
tjfiu;        indc  alvuffl  fiftunt;  Tcniffl  com  butyio  oofia  dbam  ftlxidtaoiiboipnfaeot oonmiodomi  inqoic 

Schroderus. 

Dulcia  funt  n.iturx  calidioris  &  laxantis.  * 
Suluciiii  (cii  vinnf.x  n.iturx  funt  mixtXj  convcniuncq,  vcntriculo  &  cordi. 
J.  Bauhinus  Ariilotclis  lentendam  probat,  ut  Poma  ante  cibum  iumantur.   Sumpu  eoiiminqutCj 
ante  cibum  faciUimi  ahrum  (blvunc ;  at  fi  poft  dbam,  nthil  ier^  aliud  quam  inflant,  &  ratus  cx- 
cir.mdo  niok-fli m-i  crc.int  Oom.ichoj  vx  proni  10  pcriculo  didicimus.    Noftra  cxperientia  commo- 
dillimum  tcnipus  cdcndi  [icnui  non  cit  macutinum  ante  prandiuni,  cum  ventriculus  planc  vacuus 
eft  &  jejtmus,  ob  cruditatem  6c  acorem^  uci  nec  antc  coenam  ob  c.xndem  rationem :  acne^i  flatim 
a  praOiboaut  conia,  iedduabus  tribiiSy  ^uatuorveiKmsppftutramlibtt  refc^onem,  ciim  ventricu- 
Jus  imidum  poiimiexhaofliK eft,  nec mnw rqilecui  Pomefini  fiint (ungofa  6c  fpongiofa,  quz 
injeda  aquc  innaranf^  oont»  Pyrt  refiibin^  onde  Poma  difficulter  in  •  Tconiculo  oono»* 
quuntur.  ^ 
Pyra  five  cruda  (ive  co^  fadliris  fero,  mcliufque  digero,  inquitldemr  ^ 
C^^iamvis  autem  Poma  ventriculo  frigidiori  &  humidiori  hutafte  nooeant^ulidioti  tamea  fc  bt- 
liofo  apprimd  conveniunr,  &  alvum  faalem  reddunc 

Omnibus  fcrc  Pomis  communc  cft,  q^od^iocwexpieffiisadmiito  pamdflo  Ood  dlikilU  TeMHa 
advcrfanu-,  &  ventns  animalia  pcllit 

Pundioidbiis  latens  Camcrarius  indudt  cataplafina  ex  pomodltld«  cuithus  contufum  inditur,  aC 
fimul  aflcntiir.  h\cm  .iw  p.ilvciis  pyni  empyreunu  extingucndurri  pomum  dulce  m  Plancagjnisttd» 
fbli.T  .iqua  co(]uit  ad  cibitudwiera,  dem  cuni  iadtc  fado  cataplafmate  vulneri  inducir. 

Nos  ui  quoadianoufuhabemus,  acmagni  facunus  experimcntimi  quod  c  Ponu^  m  ingatCoSSs 
paratur,  6c  pulroenri  fpede  ocuhirum  inMmmationibns  imponitur.  Pc^unt  &  cx  ia<^  oooai^  vel 
capnno.  vel  mnltebri,  vd  exeqaaiofic.eDplira£  vd  ex  afia  aqua  ftlgidx  £go  ramen  Ididtfir 
fxpius  noc  mcdicamentum  cxpertus  fum,  ctiam  fine  Ia<5tt.  J.  B.  Nodrates  non  minore  com- 
modo  pomum  punidum  oculorum  inHamnunonibus  £c  tiunonbiis  quibufcunq,  imponunc  Memo- 
rahile  eft  expenmentum  qood  refcrt  Simon  Paulus,  Quadripi.  Boun.  Claflli.  p.  8i.  ReGordorin> 
qutt  honeftiffimam  matronam  milii  faflam,  fibi  a  Lkhotomo  qtiodam  Scralmndenfi  femur  g.in- 
grxna  correptum,  omnino  rcftitutum  eflc  poftquam  illius  fuafu  poma  putrida  contula,  &finc  ulJius 
uquoris  air.lionc  cocla,  c;taplarni.\ti.s  tormi  lcnicl  ati^,  ucrcni  applicuiflct. 

Ceincrus  in  vitjis  pulmotus  Sc  dy(pna-a  Malum  ailum  excavatum,  &  drachmi  thuris  repletum« 
fi:lici  cuiu  iucceflu  conKdcnduin  dedic. 

Deniq,  ponia  coinciljj  (yiiipv.bj  Jc  pomi^  finipl.  i^:  compo{in:s  cor  cxhiUrareciufq,  p.ilpit.itioni  5c 
(y  ncopc  ojnicric,  iiuj,  moi  bis  Mclanthoiix  iuiniuopcre  piodeile  crcduntur.  (_Calp.  Hotmannus, 
cuoa  tantis  laudibiis  par  lit  ()-rupus  de  pomis  fe  Tix  ciedete  iciibit.]  Pomonim  etiam  afis  eft  ad 
aobjlcra  tUamfonfeftionem  /iUurmis, 

Ckterimi  Fbmacotninoi^flimft  aflerra^  potius  quam  homido,  m  soor- 

vum  criam  congefta.  Verijm  nea  frigorc  nimio  cnn^clcnturdillgcnter  cavendum:  ideoq^cum  gclu 
vclicm^tius  mgnuc,  vcl  llragulis  infcctis,  vei  cooiolo  ibaminc,  ('quidam  Avcnaceum  pned^ud 
commendant)  oomegenda  lunr,  vcl  in  cellara  fiioterraneam  prafamyorem  recondenda;  i^hi  4 
Sdu  eii^  vebemcntiilinio  tuca  &  lUxIa  latitant ;  ut  plurimorum  cxpcricntia  conftat 

EPbmtscontufis  &  prclo  (libjeAis  fiiccus  exprirnitur,  qui  pollquam  fermcntatus  Sc  partibusfie- 
terogeneis  fcactis  probc  defxcafus  &  clarus  cvalcrit,  potui  idoncus  redditur,  ncc  vino  mulcum 
infcnor  iapore  aut  vinbus.  Vatlat  auccm  pro  qualitaic  &  ingcoio  1'omorum  cx  quibus  cffidcur,ut 
£cpro«tac& 

Fomaceum  parandi  modus  (impIicifGmus  nobis  omnium  optimus  vidctur.  Succum  Cxprcflum 
yafe  fttis  capaci  &  aperto  exceptum  tandin  reftarc  linas,  doncc  fxces  craffiores  fiibfedennc,  &c  et- 
fcfvcfccrc  incipiat;  ricinde  ui  dolium  daufum  &  opcrculamm,  ccreviliarii  auc  vinarii  linule  infun- 
(tas;  ubi  cum  iclc  pur^averic  fic  partibus  hcteiogcneis  fecretis  &eioi^clarusc^'a(i;rit4  (guodmen. 
ns  oniusminimiim  fpatiuro  poflxilat)  in  ampullas  vitreas  teftaoeafve  angufti  colfi  8e  ons  exhan- 
rias,  c.ifq,  bcnc  obturatas  in  ccll.-im  .Tlifimve  locum  frigidum  recondas.  Hoc  modoparatum  aflcr- 
vanim  Pomaccum  m  multos  etiam  <mnus  durabit  mcorruptum,  nec  m  vappam  auc  acetuni  dcgend- 
mbic;  qnin  li  ex  Ptanis  eleaif,%c  boni  lood  fiac,  generafiim  8c  kneeKpeneri^  qM^qne  vetoftim 


Lib.  XXVI.   T)i  Jlrborihus  tfuarum  fios  fummo  fru3ui  'mfedet..         \  j  » 

e&  fei^tnelius.  NonnuHi  at  liqoor  darior  &  defxcacior  evadat,  e  daliis  0(luu|lamin]¥)fa  QvnP 
fen^tim,  8e  afiqaantifp6rderfno  idbreF&ciunt. 

Infinltus.  eflTem  (i  omnes  Pomonim  ufui  in  cibn  &:  mcdicin,i  enunierare  aggredercr.  Sufficiat 
dixide  omnium  apud  nos  naiccntium  arboreorum  ioetuum  longc  utiiiHinu  eiie,  nec  line  infigni  de- 
triiaifaitoiiscuerepoflelsuiuu^  '  , 

fmomm  Anglicorimi  UMiliwi^varifa  ge»era, 

Quamvis  Pomomm  numerus  (utdiximus)  inccnus  8c  indeftnicus  fit,  ceiebnorcs  camen  IpeGies 
feo  podus  vaiiecatcs,  (jux  przcipuo  apud  nos  in  linnore  &  pretio  (unt,  rcoenliere  nm  ab  leltaoit 
Okn  enim  Poma  Anglica^  palato  noftrowbitttf^  boniutii  &  nobtlitans  palmam  Euit>pceis  omnibus 
prjciiiManr,  cur  non  &  nos  aliorum  imitaaone  ntriaenodrz  in  hbc  gencre  divicias  eiiplioenius,  nec 
nimorequam  aliasterr.is  optimoruin  fruduum  provcntu  eam  ^bundarc  oilend.imus?  Atnecinu. 
tilis  eric  ejuiraodi  enumerano  lis  qui  Pomar^  conierunt  ad  dcle&um  ftirpium  faciendum,  ut  vilt- 
bi»  6c6aiisfriiAibusrq|eai^  nobilioiei  duntaxa^  ficopiiiiofiiooDpnqsiwites,  qus  pari  fadlinceu 

Btiiitateauwm  mnto  m»|otcpbinaiitur<  adaiiitantb 

,        .    .      ■  ..  ...  . 

..*•  "* 

1.  Vmm  inftiro  &  fifmm*,  mu^  fimUk  jH/hmmUi  tJmmj  fmmm  mmudh  prmtak 

*  ' 

I.  C^e  4Bi«tttng,  o?  ^fyBUliat»  Vmum  GiiyttiBtuii;  ^uod  aiide  diAinn  ftmft.btec.  Eft 
illud  omnium  apud  nos  naicentiom  Pomoiuui  initinmt  tt  ['^w^Fmiim  ita  ftii  «**nimi|int,  qnib»  • 

notis  ab  aiiis  diicretu  faollimum.  •  *   :.     •  • 

iakem  nomine.  *  ' 

I.  Clic  fcing  3tpple,  Pomumrcmum. 

4  ^llc5firomatKlt,  oigalbfnHufrctdii^. 

5.  flaX'%mlc.  A  JLino  deiiomuucutn,  nekio  ob  qium  rationem. 

6.  ^6picC'3C{ipIe.  Pomum  Aromfetieom  ab  odore  ac  lapore.  ' 

7  €hc  ^umnicr  (C^urcning.  Pbonmiv^biafedbvtai^jioimuliiiCacyop^  • 
fiotoftrtiipic,  ab  odore  didum.  •  .  , 

8.  >^De  go^nOffltr^r,  0?€Atjf«]^ei^Le.  Opbt  ^inum  a  figura  &  magnitudinedenoaiiii»> 
tuni ;  Omnium»  mibi  ulrcm  cognttonim  parabrum  maximum,  nec  tamen  liicci  iUaudabiiis.  ■ 

9.  €fre€foinenJ^tppin.  PippmunfatiribmjChr^ibmelnm.Mal^ 

Pippmi  nomine  infignica,  a  Galiis  forte  mutuato.  Qiodnnm  adrem  gcnus  Londincnfes  hortul.im,  qui 

Cataiogum  hunc  dedcrunt,  hoC  nomme  inrelliganc  non  iatis  lao :  nam  quod  apud  nos  in  Eilexia  hoc 

nomme  colicur^'  pomum  ell  exiguum,  iublongumj  luteo  aurodveper  maturitatera  colore,  undc  8c  no- 

mei^  ni  fbiti  ab  exoeUenna  aut  dignitate  &  pretio  fiio  ici  didnun  iit,  came  finnaj  iclida,  &  ad  ' 

▼eralq,<ltvabilt,  nnde  pomis  «(tirts  (ea  fugacious  accenieri  non  debet,  quamvis  etiam  initio  hyp^  ' 

mis  crudum  efculenrum  fit.    Ad  omnes  culinz  uius  prxftanciilimum  habctur,&  Pomacco  conficicn« 

do  egregium.  Hoc  nonnutii  <C$C  SEkntoUl  |^t{pn  vocanc  Certc  aUa  Ipecies.eft.  quam  Parion* 

fiMitts  4^^MMv  IMNPtll  vocatt  qaodPippmoramdiAonimomiiiuit^  maxinwm  efle  non  mi' 

nus  quim  opttmum  lcribir.  -  . 

10.  €5e  ^oti  ^ouretDifc,  oj  23ontrabue. 

II.  CIlC  ^iant<appic.  Gigas,  ob  magmcudinem forti diAum, 

it.  «C^c  t^oimlDater.  PoDQtin  aqneam,  oiim  apud'^!lia^^  £  majoribtis  iftj 

OKterius  albicam,  (uooopnei^an^acido^tHRMorfltno^ 

n-  'Cljc  ^umnicr  ^enrjuatn ;  quod  nomen  Pyrum  magnum  aftirum  fignificat,  cujus  ra-  . 
tionetn  non  allequor.  NLigriituJmis  mcdix  eil,  cxtenus  rubro  itriatum,  carnc  Hrma,  faporc  de-  " 
iicato. 

14.  €i)e  Stirton  ^tpstll,  0}  I^Uanft  Pippinum  Kirionianum  Hvc  HoUandicum.; 
Pamun  dl,  dcpreiEim,  Sc  in  larimdmem  diSRifinn,  uidbilioo  UtOj  uiofis  £c  ^joab<ep  in  Suilexia 
dicitur,  dulci  &  pungenti  .icore  inprimls  commcndabile. 

15.  Cl^e  ^^ange^^raic.  Pomum  Aurantiacum  ieuOrangianunv  •  " 

1 6.  ^ummec  ^&OlMmit*-  Bdlnm  bonum  x[Hvum,acnomen  ki 6c fiudasGalHcae-origjuii^ 
eft.   Arpe<ftupulchmm,  medtamagnicudine,  coloreflavicanrc.  •  . 

17.  Cf)c  ^acabife-^pplc.  Pomum  Paraddjacum.  Viiu  pulcherrimum  &:  fpeciofum,  colore 
navo,  vcrum  carne  levi  &  1  jx^ngioia,  fapore  dulci  amaricantc,  minus  laudabilt 

1 8.  Cl^e  f  amagtllia,  a  Cypri  ioiiiUe  motropo^fMMnen  adepcum,  &tnt  qudd  ind^  tranflatam. 

1 9.  €f|e  ^obling.  Pomum  ooAile  Eiedriife  dUcic,  c  laterei  IbU  otwerte»  robore  perhilian ;  ^ 
ticula  \x\  <,  qu.im  .i  coiftions  ficilc  exulc.  Crudum  vix  oiitur  ob  duritiem  &  .icidit.irem,  (ed  co(9:um' 
vel  cum  cpjmorc  hAii,  vel  cum  aqua  rolacca  &  laccharo  comeftum  uiter  laudatillmia  tcrcuia  ha- 
habecur.  Avulfione  vel  ramulo  decifb  feritur  8c  facilc  comprehendic       '  '  ^ 

10.  At  nec  omittcndum  cil  in  bacCatalnigp  d|c  €o(tartl«tt||qdc  diOim.  quod  omtx  dim  i^ 
ftimarionis  futt,  ut  Mel«poiis  pcr  ahttwnttalHttqinad^  id  nonuni^indihmi  nitint.  Ninn  €MhB^ 
IHOnserjS  eci.imnum  hodic  dicuncur. 

11.  T.mdcm  nec  nobis  reucendum,  nec  i  pomario  exdodendum  Pomum  Ci)e  ^Oj^iBt  in  tDine,' 
ii  efti  Offs  vino  intm^,  didiun.  Quamvts  enim  caihe^  raolli  &  fungofa,  nec  (apore  pntapuo, 
tamen  ob  colorem  ntbencem  qiA>  putpa  imenor  y»  tdnitai  iofliiia  cli!i  raritatis  &  ipeAaodi  caosi 
ooJi  mienrnu-. 

OgggSM  t.Vma 


• 


Digitized  by  Coogle 


,^8-  Hl  S  T  O  R  I  A  P  L  A  M  T  A  i  a  lif. 


0.  TtmtfutdMn  frovimeiu  immiBit  fwdlMrfis  f«a>  htk  fik  MtiMm  ItMimigmi  kllmmt  d** 

I.  €^  ;&tocfaiMnIe^  <i  JNltfl»<OTlf  «boppkk»  3td»  aoambttikjiogtam^  m  Ibra. 

fbrtlia  <xlebr&     '  ^  _^  j.   ' 

a.  <C6e  ^ttun  SetMt.  Piomuni  renatum  «tiredmjIuRRiiaiKpropniia 

i!  CDC  Patiing.  Ponmm  delicatulum  Ceftriar. 

4!       3lngeIjf-Mt,  i.  c.  Buccea  Angelica  Worceftriz  praidpuo  in  honore. 

4.  Cye  I^SKtitjfiSiffU.  Ponium  Harvcianum  ah  inventore  Gabriele  Harvcio  Do^ore  nomeii 
fiKtitunw  Caotibr^  uw  deliox.  Grande  ci^  cokve  e  viridi  albeate«  nucuk  pkniwh  iqgirtt 
feOo;  mdtr»ikacadida<3iiittdii^ 

I.        ISiittet  ^liucnbn.  Poainai  Rcgniale  hfMnmmt  i  laea.  M!  m  Mflfnun  acaritis 
produdtur:  carnc  firma  8c  foUda,  (apore  CarropMlm^redolente.  i.  Cf)e  49llin(e  Sljpple. 
ftanum  cydomtes  feu  cottmei  ^wmL    t.  4t|}e  iMntec  l^acmam.    De  oomomtoe  «fti- 
diximus  fuperids.    4.         jillie  flHl^    Pomum  iAaomparabile.    5.  <Qe  #MiPnf^ 

Cl^  Seat|ier-toat.  Pomum  duraciaBni  ka  durioorium,  f\  iti  loqui  liceac,  cujus  non  cu> 
tis  tantom  foi  &  pulpa  tota  dura  efl:  nonnullis  C||e  fi^intec  ^O^,  id  eft,  Joanninum  hy- 
bernum  Jicitur.  7.  Clje  3^ne=llop.  Vclut  RexPwnorum.  8.  Ct)cIo?tiing.  9.  €&£5Ru« 
Ji»fi^De]:  ^pple.  Caryo^ylleum.  10.  d^9eac'apple.  Pyriforme.  11.  Cj^e  ^^emng; 
it.         ipeanti^.       Cl^e  gTeenllu(nttins.  14.  C^teii  Huflietting.  Poma  hxc 

Kioflbtcina  dida  h.  colore  quodammodo  terruginco  fcu  ro(To  cute  (unc  undiq,  (cabra  &  velut  uAulata^ 
came  &nu,  6c  iobda,  (ucco  pauco  &c  benc  conco<^o,  fapore  optimOj  per  tocam  durant  hycmem, 
ec  faporis  gratiam  retment.   15.  C^  IStntet  Jillet  OJ  iDiolct.  Pomum  violaceum  hybernom. 

16.  Cge  iWntis  9cUc  &  tanc  17. Mmjin.'  18.  €l|c  Mn^wole,  0?  jDeuj; 
an0>i.e.  Pbmuni  Joamdmmii  ieubiennaie.  FDmorain  otnrinm anfaMlnimum m,  &  cum  alia 

gjma  mollefccre  &  corrumpi  indpiunt,  maturefcit  &  efui  opportunum  evadit.    19.  ftfft  Wett* 
ttcp.  10.  C|^  iBintet^ttecti.   11.  Cj^e  f lotDcc  of  Hent.   11.  €|)e  a^intec  f^ffimtf 
C|cfl9aUsat  apyle.  14.  Cl^  jS^lioit  MKt  «f •  4|c  iMmea.  i^C|#£t.  arMM 

tectflatp.  10.  CI)e  ifig^apiilf.  Fiooides.  19.  Honun  nuut  fecandum^  five  magnitudincm^ 
fivc  faporem,  five  durabilitatcm  (pedcs,  Pomum  Pippimim  fimpliciter&  Pippinum  album  diAum, 
£{&xienfibus  Renanjm  [tI)C  Aenet,  ]  i  Gallis  mutuaco  nominc  :  ideoque  non  omittenduni 
fuic>  at  nec  ulamo  in  loco  ponendum.  ^o.  Loaun  etiam  aliquem^  nc  dicam  prinapein,  Qu  veo- 
dicat  Pippiiium  Cuitianum;  «food  pndi6h>  majnt  eft  Se  fiwculennus,  p^  thmcne  protuiMuus  depref^ 
lo,  laporis  tamen  gratia  noftro  judido  ei  cedir.  31.  Ncc  pror/iis  rcjiciendum  Pippinum  Gallicum, 
j^renc^  ^j^^ffgm*  Pjppmonan  didocum  maximumj  quod  quamvts  came  moili  &  fungoiaiic^ 
fipaie  cailian  giran>  pilaioanjdia^  fcfBodinitam4iB 

4.  Pmm  Fmum  fi»  CHr^  cmjUimia  rmxM  vbma. 

1.  C|e  HCft^llceafc,  L  e.  pomum  tuk-o  ilnatum,  omnium  optmmm  haberurj  quanv»  guilui 
minus  gratum  fit,  8c  ad  lylveftrium  potiui  nannam  aooedac.  %.  <f||C  J0^n0bcctp  tcalk  ).  431« 
<13oIt>cn  ^ippin,  de  quo  jam  di(fh]m.  4.  C|ie  43ennet'n)otI.  5.  Cf)e  SDcQtiutp-apptr. 
6.  C[)e  tmite  onti  tci)  S^ff  applcjr.  7.  €|^e  ^ol)n  apple.  S.  Cl!e  IDnticcIcaf.  9.  Ctjc 
SCtotecfulet.  10.  ^Siltot^.  11.  jfctocltmappic.  n.  ^ittrr  .^cnlr.  i Ciacct  tDtnes 
raple.  14.  Slttxec  ^pple.  1 5.  fii^torfe^,  o;  ^pple.  16.  Coitn(  scffOt.  17. 
Iibe  opple.  18.  fo]:'to|^cIp.  19.  nnb  pMcmitfnjl  mirt  m.  C^  Cllip' 
flotocc  applc. 

Catalogos  hofcc  Potnomm,  ut  &  Pyrorum,  Prunorum^  alioruinq,  fru^um^  nunc  dierum  pr«- 
dpu^  cdorium  ad  me  tranlmtfit  D.  Tmiertdm  ReHnfm,  quos  didannbus  periti^mis  &  ex- 

pcttiffimis  hortiiJanisfflnitoBafibttt  k  fe  oonfiiki»  in  aotoam  gatiam  conlaipl». 

■  A..  5-  DeUglt ^hihifiotitr^A»^  |C|c€lMAttcc|;MIWn0r 

Arridct  nobis  SoiiBgeri  lententiaj  quamcx  PlatQtus  Timxo  haufit,  nimiruin  facivas  omnes  arbo- 
re&.oiim  ftuHe  (eraSj  neik  a  leiiifis  nifi  culm  difierrej  cranflatamq,  Malum  agreflcm  ex.  feris  Joas  aii- 
tu  mitcfcerc,  quod  non  herec,  inquic,  fi  naturi  e^  lera  aut  fterilis.  Verum  ho^  incdicdum  vof u- 
raus  i^.c  a i  bonbus  qualcs  nunc  iimc  pofli]|naiij,  Adamo&  Eaeadilb  esiclufbj  locin  malodifla  cft,  snoa 
quales  intuo  a  Deo  crcabantur. 

Qiicquid  tamen  de  hoc  fit^  ncq,  cnim  nMcdkai  hanc  ieacentiam  tuemu^,  Malus  agrellis  atque 
ejus  &ufhi5  in  tanmm  difTert  4  mitium  goiON^  ac'nieciii&  vdnc  diffiafta  ^eoei  habcri  poffib  £am 
auteni  J.  Baulimus  fic  defcnbit, 

Mituis  ferd  proccra  cft  quam  fativa,  tortuoflor,  ramt^or,  ftrigp/ior,  materle,  ut  putatur,  duriorc 
firmior6que.  Multiplex  illa  ramorum  &  liuculoium  inoondiu  oiviiura  a^cftem  6t  incuimm  iub»- 
iiim  fadld  oftentat.  Sed  &  ftolones  tam  i  canfice  qotoi  i  radi^N»  luxuiiantes  nenqsfeaum  cal- 
tum,  iti  &  propria  rigiditatc  fylveftrem  naturam  produnt.  Folia  qwhm  (kavx  magna  ex  parte  mi- 
nora«  conftri^tora.  i-iortt  laavis  limiies,  ied  feie  minoiesj  egregid  odorati,  mtcrdum  mbrubeUi. 
InihiandiflbN«iapMpai,qaipaim«iMdJugfeBto  ied 


Dlgitlzed  by  Google 


Lib.  XXVI.     De  Jrboribti^s  flore  frtMuque  i^egato, 

figiir.i  rortri.hor,  lo;i.^ii.iuilo  .ic  tiin.ii  pw-n  ls;:  •>.\iiaib,  coitict:  loi  Cuce  viridi«  Uiuldn^  Sc  ilaveliXnM 
quot  undam  enAropulcluc  mbence.  Sc  i  n:c  r.ijltAnti«  moikieiaec  &porls  ooavenieiuiajanquam  ad 
fativa  accedtint,  ac  ne  quidemad  inhma:  notx  addiffima  vel  auftera :  nnni  pollent  adiliingcndl 
facultace,  r.ui:.'quc  accrbirate,  iit  efui  iilanc  ineprj,  ncc  iinqiuni  h.inc  apcj. 

M.ilorunt  .lurcftmin  non  niiniisqu.im  horceHliutu  &  tulcoriiiii  plurei  lubcncur  Ipcciesj  qux  pa- 
liccr  enunici  .i  i  ncqueimt,  ncc  li  pollcnc  operxprccium  ivi  toret. 

Florent  cum  borteotibus  (est,  auc  paulo  etiam  ieaus :  tardiu»  edam  matarantur,  nempe  Oclobri.  ihnspn/. 

In  fylns  8c  fepibus  frequentes  occormnt  noii  tn  Anglia  tantdm  fed  etiam  in  regionibus  ti  animanms.  Utm, 

FruAu^  vclicnicntcr  aufterus  eft,  acid-.is  &  adljbingens  nec  miniis  liiccus  ^  conrulis  praJo  expreC 
fis,  cujus  uub  trcqucntitlimus  cll  in  Anglu,  Gallia,  Germania»  Aceci  loco,  Agrefiam  nonnutli  vo«  "* 
.canc-  Rcpoiitum  per  annum  .^uc  enam  plures  aifovailC.  Fiibei  eo  codos  firnuores  iieri  &  iapidK 
ores  o  iftiniantGalii  &  Gemumj  auod  nobis  ctiam  probacnr,  inquk  J.  Bauhinus  >  i-cn  u  hunc 
JDccjuUC,  i.e.  viridem  fiiccum  appellant  noftrates,  a  GatlB  mumato  nominc.  Cum  tioic  ccicvilis 
r.iixcu^     inipolinb  iicilb  crt:  .Klverius  igneni  tiicrunij  lcabiem,  intiammationes  qualcuaq,. 

Oailis  inilillatus  eorum  intlamnunoncs     hppicudines  igeoHca  proprietace  lanaic  aedicur. 

AdSoophulai,  R  Succum  i^omorum  agreftium  calefaamn«  uloeribus  diligenter  eo  lotis  &  piu> 
gacis  lanam  n^gram  oleo  c  peddius  bubalis  priushmnedaamimpopi»  D.  Bntfi  t  MS  nondum  edimit 

6.  MalM  Ipdic*  fem  impiUfi  Carambolas  JiSs.  Tamara  tm£*  feu  OirM$Maf  H.  M>  C«Mr« 
Mm  Park.  CtrmSnidi  Ac^te  J.  B.  Mal»  Geaji»  fmdu  aifatigiJm  fmi  vidgtru 
nhitiau  C.  B.  m«Mj,  fn^Stm  tmm  ^iuulrapgMlarit  «ft,  ma  ftntagonm. 

A<.1  (liXKlecim  auc  qoacuordccim  circicer  pctium  .ilcicudinein  excrelcit.   Caudex  pedis  menfiiraa  ' 
in  xw^Mv:.  v  ix  fupcratj  multilq.  ramis  m  orbem  difFults  donatus  eft,  oxdce  ftabfo  tc  fulbo  obdn< 
Aus.  Ugnum  albicans,  meduih  inuialbicuue  &  molU  tefertum. 

Simfliter  raJUx  albicans,  nigncance  boitlce  teda.  Jp&i  onyne  naralldo  ramoGs  inhxrenr,  ob> 
longo  iotund.1,  acununaca,  cratla,  mollia,  glaara,  viridia,  fupsrne  fpjendencia,  inferne  ncquaqiiam  : 
Odorc  lylvelln,  iapoic  anuncance  &  adltringente.  Fiwct  racematim  ipiis  ramis  inliirent,  atq,  c 
calyce  rubicundo  in  (}uinq,  lacmias  ii£ta  proieunc,  quinq,  tenuibus,  obiongo-rocundis,  purpureis 
foliis  conftantcs,  quinq,  in  medio  albicanrihm  fiaatlimlM,  naveiceaabus  «ywtAnt  docam  praditi:  br 
poi  ii>  ilibacidus,  odor  nullus. 

Fruif.-fs  oblongi,  umbilico  ex.iguo,  at  cminente,  in  vorcicc  pndiri,  quinque  angulis  cra(Ttoribus 
luleati,  qui  tamen  in  medio  emuienciores  funt,  juxu  utrumcb  ca^t  non  tam  evidences,  corcice  te* 
Aui,  anduLcariii  arftiftimi  afSMRCntc,  gUbro,  mtentCt  primmnvirkii,  dein  flavefcence  dnfti,  eamo 
priir.uin  alhicancc,  deinde  e.idcm  flavelcente,  tencra,  fucculenra,  faponlque  pri/num  accrbi,  dcin 
jcido  ilulcis  &.  iuavis  mcus  rcfcrci.  In  pcncagono  c|us  nicditullio  decein  iatitant  ftmuia  oblonga» 
altcra  parcc  o^fa,  alcei-a  acuu,  rufa,  glabra,  membranaccis  qutbufdam  acq,  duris  peUicabSj  Hoa  pai> 
rienbusintergerinisjati  in  malis,  lcjuntta,  1c.i  ut  gcmina  in  iingulislatitent  cellulii 

Gaicias  &  Aoofta  frudnm  quadrangulum  faciuiic,  in  quaniorvdut  partes  divlfiim,  majufculi  ovi 
galGnacci  m.ignicudine. 

'  In  horcis  5c  pomarus  lci  icur :  tcr  iingulis  annis  florcc      findtus  exlubet  nuturos,  Sobole  aut  Ic-  Ltem. 
mimbus  (aca  a  primo  triemuo  ad  annum  quinquageiimum  ult^  fiugitcra  elt. 

Stiocas  c  radicibiu  exprclTus  &  ailumpcus  arftum  febrilem  compelcit.  £  foUis  oontulis  cum  Or^^zic  HrcA 
infiilo  cataplafina  conficitur,  quod  tumoresquofciinq,  pocemer  emollit  &  refolvit :  exeildem  in  O- 
lyzT  intulo  dccocil!.  aut  macci,i:ii  egicgium  tic  deco(:ium  vulnerarium.  Succus  c  fruiftibus  expreP 
lus  pruiKuin,  iiiipengincm,  plo:  ain,  limilt:iquc  aliet^ljs  cucancos  lanac,  ti  iinccis  parti  afte^  (ulunde 
admweatur;  idem,  li  cumaduftoNucis  Indicx  vmo  (quod  vulgo  y^r«^N' dicitur  )  propinetur,  alvi 
aniciatus  lenit,  6c  diarrhcieam  iiftit.  Inluper  c  foliis  his  contufis  &  cuin  luccu  c  Palmac  tloribus  ex- 
prcdo  cataplafma  paratiir,  tiuod  inllammationibusquibulcunq,  medctur.  L  ti  udibus  exfiaacis,  & 
ctiin  toliis  HcuLc  cuiitLlib  piilvis  tit,  qui  cum  Nucis  indic.):  vino  adufto  prafWMtasdolores parQHiefr 
tiuni  promovet,  nccnon  fcecura  inormum  &  leGuadinasexpellic 

Fruaus  maturi  in  dehciis  comedontar,  nnniacari  ver&  (accharo  vel  muria  Sc  acato  oondiQncur. 

E  Iruclibus  immatuns  fuccus  cxprimitur,  qiii  in  veftes  incidens  luo  acore  oolores  exedit ;  .nt  i, 
adco.)diiuculasquaicunq,  c  linceis  dclendas  frequenter  uliirpatur:  colores  edamad  Iincca  nngcncu 
cx  eo  panmtar:  necnoa  camfiruftibus  immamrisAuri-fdin  va(a  aigjeatea  deooqueie  &  deparare  . 
lolcnc 

Dac  Itmt  fpecies,  qux  inier  Gt  rii  diftkHpmntttr,  niH  quftd  ahera  duldlBmi  ^anelk  liaporifc 
Fc!ij  m  L.u  .vhare  finnata  tfft  wimwrf  ^mHm  pmi^rmif  migi^*tki^mt  mtJitt  mftee  •imsai  tmm  m* 

fan  in  extrema  cojla  folto, 

'j.  Mdm  ImJ^  frmSit  ftHUMmf,  Bilimbi  JiBs,  Biiimti  H.  M<  BiUiim4iir  Bontii. 
tt.M. 

Arbulcula  cft  humilis,  oAo  aut  decem  circiter  podes  alc.i,  caudice  centii,  i  amis  in  or  bem  diStila 
elcganccr  oinaco, qui  cortice  atro  viridi,  pnnuun  nirfuco,  &.(pinu  couuliimis  iubalpero,  deinglako 
cdiducH,  acq,  moili  &  albicante  medulla  mcos  tefeiti  (iinc,  LigiMim  canMO  poMlUhiii^  albkan^  iiy 
(ipidi.m,  inoJoru.m.    /?.;<A.-,  (iinilitcr  albicans,  rufo  cortice  tcda.  • 

Fujui  pi.-niata  ;  pinn.c  lcu  toliola  lingularia  oblongo  terena,  cratTa,  mollia,  viridia,  luixirn^  fplen- 
dencia,  infcrnc  ncquaquam,  odorc  (iuvi,  (apore  (iibactda 

Ftorts  aoa  (ivcuiis  foboiis,  at  iplis  ramis,  necnoa  toti  caudici  inharrent  numerofi,  6c  quaii  in 
fafcias  (pithmxMm  longas  colledi,  m%  c  calyce  fobicnndo,  in  qulnq,  Uckdaiaainiinatas  ledto  pro* 
dsunt,  quinq,  tentubus  oblongo-tcrctibus,  lupemc  coloic  purpurco,  mterne  pallidiore  nitcntibus  re- 
-  ^fi^ii  tui.u  couitantes*  decem  in  medio  rubiouadis  ftanunibus,.  aibicatuibus  4ifiwfcs»ornatis  mediam 

Gggggg  9  «ori* 

i  • 


Digitized  by  Google 


I^^O  HlSTORlA  PlANTARUII. 


WSnh 


goris  caviUtcm  8c  albicintcm  umbilicum  occupantibiis,  qunrum  quinq,  elatiora  cxtra  Horcin  promi» 
ncnt,  qulntt,  vcrobrcviora  funt :  oc^or  violaceus,  (apor  (iibacidus  &  gratus. 

Fruam,  qui  etiam  plures  {imul  fioribus  ruccodunt,  fruaibus  TomarM  torg^  xAuA  itniiks>  obtongp. 
rocundi  (unt,  ovo  gallinaceo  magnitudine  relpondentes,  quinq,  angulis  aa(Boriljos  iblcaci,  comce 
Sccame  ut  in  \\\.\,  nil^  quo^l  lif^  primum  viiidis  cfle  dicatur  &  uvarvm  carni  haud  abiunillf^  ilfe 
femper  viridis  iit.    Smma  m  fingulis  ccllulis  btitaiu  iingula,  interdum  et-am  gemina. 

Ail)OC  luec  ibbole  aut  (emimbus  in  hortis  faca  ubiq,  in  MaUhar  naiacur,  per  totum  anRum  Ab» 
Itt  fiuAd(qu6  feit,  atq,  a  primo  (ationis  anno  ad  quinquageiimum  &  ultra  Hugifer.i  cR. 

^EaiSem  vires  &  ufus  nabct  cum  prsccdcnte.  FruAus  autem  quanvis  maturi  Iub.icidi  gradquc 
funt  (aports,  immatun  tamcii  .icerbi,  adeo  ut  flupordcntium  ex  acidorum  efii  contradlus  hi(ccfru. 
aibascomeftisobfulcetur:  quod  &  fiontius  adnouvlt :  qui  (e  ex  ejus  fucco  (yrupum  oooficete  fblieie 
icribic  advcrfiis  hepatisintempericm  calidam,  8c  fanguinis  phlogolin. 

Eo  etiam  iitimur  C  inquit  idcm)  aim  On,'zas  non  dccorticatx  decoAo,  quod  PaJiivoatmis,  cgrc- 
00  juvamento  m  fdiribus  ardcacibus  U  contijuusj  cu^  iia  fedandz  opum^  oonfert«  cholerae  quoq, 


8.  m-fcMli  fm  BOkM  dttnt  wimr  RM.  P.  3.  T.  47.  p.  57. 

H.M. 

.  ^  "Dax  (unc  hajus  fpedes  (  poous  (cxus )  quarum  akcra  quanquani  floret^  nuUos  tamen  bu&as  ier^ 

&  pecoliari  nomine  jils-fMi  dicitur. 
Ad  o£to  aut  decem  diucer  pedum  aldcuilitiem  ezcrelcunt 

CauJex  albicans,  pedis  men(uram  in  arobka  vix  (uperac,  malc((qae  forculis  (bliofis,  ^abcis,  viri« 
dibus,  in  orbem  dimilis  don.iriis,  corticc  craflo,  flirvo,  intiifquc  pin  purco  obdudlus. 
-  ,  SmUx  purpurea  cinereo  tegitur  cortice,  ac  (uccum  (hllac  ladeum ;  (apor  acris,  odor  nuUus. 

JWm  foKis  BUimhi  plane  (unilia,  pinnata.  * 

.Similitcr  ffofculi  non  fiirculb  foliofis,  non  ip(i  ciudid,  uti  in  BsUmhi  ccrnttur,  (ed  rands  ligno(is 
noetnatim  inhxrenc,  cxigui,  uvarum  Holculis  haud  abiimilcs,  quatuor  aut  lcx  tcnuibus»  acuininatis, 
poiiarais,  acq,  in  ftellz  modum  expaniis  foUol»  oooftanie^  oAo  ant  deoem  in  meibo  *llMeMi>ihif 
fhrm  pcadici.  Odor  (uaTiii  iapor  iubaddus.  '  .  ^ 

FruAos  qni  ihtftas  fiicoManc,  raiids  linioftf^uoq,  racenurim  inlmenc,  plano-rocundi,  Cerafb 
tiSfO  m.ijori  magnicudinc  refpondcntcs,  icx  oAovc  angulis  fulcati,  glabn,  (ubviriJes,  cicentcs  ac 
pdlucidi,  umbdico  concavo  exinio  m  vertice  omaci,  necnon  carnc  (ucculcnta  (  Prunorum  cami 
naud  ab(imili )  fitbadiU  gratitiuettporisiiims  leferti,  ac  pellicula  cenui,  undicL  cami  ard^idhaerents» 
cinAi.  Intra  camem  oflicuJum  continicur,  quod  nudeum  indudic  callomm,  oblongum,  i  (ex^ 
o&bvz  (emintbus,  tenuis  cuticuia;  opcintcr  (e  |un<^i$  conftantem,  qux  decrada  hac  pellicuU  con- 
(piauntur,  oblonga,  (upcrnc  rotund.i,  mferne  plana.  Hi  autcm  (^-udus  lLb.icKii  &  grati  in  <t«Jifiai 
nabencurj  &  in  eduliis  uiiirpantur,  neaioii  (accluro  autapao  &  niuria  condiuntur^  vol  ia  fiiCDoex» 
fibcaii  ad  varios  ufus  (ervancur. 

Lam,  Cre(clc  ubiq,  in  Malabar  &  Canaria,  fbhole  aut  feminibus  in  hoi  tis  (ata :  per  mtom  annnin 

floreCj  frudlu(que  fert,  acc|,  k  primo  (acionis  annoad  quinquagclimi.m  ufq,  frugiferaeft. 

FmwJ  Rmis  bajus  aiboris  cum  (emme  SiAapis  &  cumini  contu(a  atc},  cxhibica  vomicum  dec,  alvumque 

mom:  «t  ffer6  cumfrute  TtmMr»4mfm  fiuiurpetui)  niraium  aivi  iiuxum cainpeicic&  dy^mttam 
i^t:  E  (bHis  cum  aqaaooamniit  deooAura  oonficicur,  quodiMoresmoyit,  acvariolas  expellic. 
Ex  cirdem  eti.ini  cum  Croco  Malabarico  (  quam  Mjnya  Cevs  indiflffitue  vocant )  in  aqiin  clccotlis 
balneum  hc,  quod  quibolcuiub  membrorum  doloribus  pocencer  tnedQpir.  Ipli  aucon  mi&us  lum- 
mopereicfiigBrant,  «eqne  idm  ed  finm  tngenim 
lunc. 

Malus  Indica  jico/t^e,  Ber  Gaka»*  i|ittra  C  Bauhinus  Malum  Malucceofera  nonnihil  (pinolani 
vocat,  ad  Pnmiferunt  potiib  genns  percineie  ndetBr.  .  FmAos  enim  c)»  Zayphii  fiimJes  offi» 
aiunc. 

Mala  Gujanen(ia  C.  B.  Pinas,  quac  cotius  mundi  poma  fuperant»  necullibi  mefora  quim  in  Gtiia'» 

,  na.  Part.  8.  Ih4.  OcciJtvt.  Qu.  annon  fiudum  An,mas  intctlig.mr. 

Mala  Americana  Pyn  fpeae  C.  B.  ad  Prunorum  poaiis  gcnu^  pertinetj  &  Prunus  A.mericaiia 
pynfecmitnoftrd  ienBttKii  cediik  didtnr. 


c  A  p.  n. 

PYrus  k  TiSt»  id  eftj  igmt  didtur,  quod  frui^  ejus  (lammx  infUr  c  lato  in  oblongum  faAigie- 
tnr«  uJninnfitntA  «Ai  eft  fio.  Verum  quomodo  fcribendoro fic  Psn^fiiecumy,  anPl. 
,  IW  onm  it  llfier  eraditos  noii  oonvenic.  Opcima  Plinii  exemplaria  ubique  Tirum  habenc 
Gum  L  ASSa  Miim  h  Grzco  deducunc,  cruncato  capitc,  ut  in  multis  aliis,  8c  inlerco  R. 
quomodo  .i  weiWn»  efl  coriandrum,  i  9>^y  (lagro,  a  W9»  futrto.  Sed  undc  "Aw©-  aa  ab  Apin 
regione,  id  c(t,  Pcloponncio,  an  hxc  ab  's^,  quod  verilirailius  vidour. 
Uc  Mali  ha  &  Pyri  unam  dunuxac  (pecicm  agno(co  ob  rarioiiesinoapitedeMalocUdai. 
Eft  aucem  Pyrus  (adva,  (dcfcnbcntc  J.  Bauhino  )  craflb  c6quc  retSo  &  (implici  cauJict.  Altii^ 
quwn  Mahs  airurgic,  ied  muujs  fic  patula^  ramis,  iiique  plurunis,  iiirredis  pocius  quam  laterorfain 
exienfii^oociioe  ta^MaKiabwiecit«maMiBmaiatf^  cypaolL 


Digitlzed  by  Google 


• 


Lib.  XXVI.    T)e  Arboribus  fore  fruUuque  aggregm,  i^^i 


lculptnra8ap(a,irem  ad  cornum  8c  ali.i,  ex  pailida  lufcfccme^qiuEfiocataiiM^edam  nitila  fir.  Falla 
dicinan{«r^>vclexcirdnatooblonga,mar£nnib  sxq  i,„  fjg^, 

ra  prorpccieruni  :itv..Tlir.irc  v.irinnrc;,  lonfj-.ifjalo  i>edicuIohrrentia,fupernc  lxvi,i,  fpIc.T  ijnru,  infcr- 
ne  afperiulcuLi,  .Tlbi(.ancia,  airsrnacim  polita.  FLres  fere  qualcs  Malo^  penttphyJli,  albicames^ 
purpurci.  Fruttuf,  hoced,  Pyra  parne  omnia,  turbinata,  circa  pydimena  cralBoRlj  Sevdutin  I^a^ 
midem  Mi|pata|  Mi^  qaa  tamen  figira  multum  variant,  [imo  non  omnes  eam  obfcrvanc]  carns 
quam  Kbloitim  oenfiore,  &{lluoooGi,  fedplerunqueacerofa,  praffertim  circamcdu,  ubi  /emina 
foris  nigr.i,  Inciis  alba,  qualia  Mali,  ccllulis  cori.iccis  diftiiiifla  contincnrur;  pcdiculo  fore  quam 
Pomorum  longiori.  Colore  mulcum  vanant,  qucmadmodum  &  lapore:  Ingenerenon  ram  vivi- 
dus  hts  color  quam  Malo;  neque  cute  tam  Ixviconcei^a,  (ed  ahas  virenti,  ali^  araneofa,  aliis  (ub* 
flava,  ranijs  rufeicente,  uqplarimiun  oblbJeta«& leviter  fcabra.  Sapor  vel  duicis,  vcl  acndus,  vclau- 
fterus,  vel  acerbus.  Arbor  caret  (pinis;  Ratucem  habet  profundc  ^&nm  (  ut  fc-ibic  Thcopliraftus.; 

Pyrus  in  fcncclute  fa?wUndior,  autorc  Thcophr.  &  e\pcrienti.i  ttWc.  x\a.py<lK<t^M  didaefti  h«ft 
i  raaice  emitccns  p'  Jium :  huic  emm  longe  eciam  (ubter  ccrram  produ^  radicibus  ftoiones  eoafiaii^ 
tor.  SaUIsofFendi  aiunt.  ,■ 
•  Pulpa  in  hoc  .iliilijuc  fru(ftibus  efailcnris  quibui  d.it.i  cfl,  nnn  r,intiim  r.t  Animahbus  in  cibuni 
ccdat  a  nacura  concefla  eft ;  fed  etiam  ad  leniLnutn  pra:iidium :  qux  ccli  cohaceo  aiiiidu  doxutA 
finr,  meUivtiineu&fUiciiitoi«npdpaiq,TdpQcridameci^ 

empta.  .  •    ^  ■  ^ 

P)'ra  plcraq,  calculofa  fiint,  ideoque  i  nonnnllis  calcolo  tn  huauio  corpore  generando  idonea* 
pucantur  &  ob  id  in  cibis  d.imnanda.  ^ 

Pyrorum  non  mmiuquam  Pomorum  genci.i,  iai  dittcrcncLt  nuraerofiirmix  lunt,  aut  venus  no« 
fii  qitfttMinif  prodnftis  ficzterniim  producendis  inHnit.^ :  ncc  camenomnes  q^uz  eaam  nunc  extanc 
Tartecaies  ennmerare  cniquun  fadle  n^  dicam  pQtlibiie  fuent,  cum  anufquiio.  fierc  pagDi  qasdam 
gpnaa  peraliaria  habeac  Sont^quxdam  fateor  in  unaquaque  regione  aliis  odsbriora  &  paffim  ctig- 
tlitai»  inGallia  fcilicet,  Hifoama,  Germania,  It.ili.i,  Anglia,  qur  reccnfucre  Curtius,DaIechampiiis, 
Ruellius,  Matthiolus,  CxlaJpinus,  Aug.  GaOus,  Coidus,  J.  Bauhintis,  Parkinfcnus,  Uortulani  Gal- 
ttd  au&or,  aliique,  ad  quos  Leitorcm  cnii  ca  fcire  defiderat  remittD.  Dliu  i.i!!ic:n  geoera  infigoiora 
non  apud  Anglos  dr.nt.ixat,  fed  &  Gallos,  &  Icalos  &c  Gennanas  dudum  celcbci^  tiec  minoie  io 
pieao  &  honorc  hodiecciam  habita,  indida  prxterirenequeo:  Ea  funt, 

I.  Bergomatta,  i  Bergamo  Icalix  uibc  denominaca,  fiacco  l.ipor^que  egregia,  rotundiore  formi, 
colore  hei  baceo,  qui  ncc  docem  referat.  Autumiio  appetentc  maturefcunt,  verijim  nou  diu  du- 
rant,  nili  paulo  antc  plcnam  maturitatem  conigantur,  8c  commod^  rej>onanmr,  five  oofta  five 
CTuda  edantur  urriq,  cliii  lucundtflim.i  (unt,  int|uit  Curcius.  Verijm  inutilcm  operam  ii,iv.inr  qui 
ea  coquunc,  (iquuicni  crudoruin  liiccus  omniuin  non  dico  pyronim,  fed  fruAuum  in  Angiu  nafcea- 
lium,  pjlato  nodro  fapidifHmus  efi-,  8c  uc  ita  dicam,  dinfliinas. 

i.  Bmt  CbnfiiMu  didi.  Serodna  ha^j  uti  in  Autumnuni  dnrent^  ampliifima.  cucuHncx  figun^ 
herbaceo  ootofc,  (ubnigro,  fiicop  duldfltmo,  ut  etiamedm  leniMrinc  cmdz  peronicolMin  litumc» 
nuicer  difleda,  additi  aqua  rofacc.i  f^c  (iccharo  cdantur.  Per  luminosenini  calom  rcfiigBCUCpe^  . 
hibencur,  ut  xgris  etiam  contra  ardorcs  pi  .xbcancur.  Curt. 

Pyrus  loca  temperaa  amac;  incali  iionbus,  ut  Mjpf^o,  referencs  Tbeoplicaflo,  pauca  otioaMaiM: 
Lnm  fiiio  gaudet,  nec  tamen  glai-eofiun  afpematur,  ubi  MaU  non  pcofictunt.  Ndiu  fiequentktt 
Germani»,  Gallix,  icA  prxfertim  Ssptenirwnis  plagis,  Beigio,  Nordimannix,  Anglic 

Pyrus,  ut  rccK'  Tr.igu5,.inte  Malum  plerunq,c-um  ceralo  florem  edk«  Apflfinwn6ailttempel!bctt 
f^igidiorc  cciam  Maii  iniua  yEitace  &  Autumno  frudus  nutureldt. 

l>yroiuin  vires  cx  fipofum  generibus  medendc  inpt,  Dulcia  etnoUitmc  poiiik  qo^  aftringimt, 

adda  &  acerba  adftringunt. 

Pyra  efu  ftomacho  grau  funt,  &  (Ttim  extinguunt,  etiam  cnida,  utiliora,  autore  Matthiolo,  fi  po-  'Vinh 
ftrema  iu  p.ill:.i  comc^lancur.    Uiuniuii  caniin  conleiifu  niedicorum  ooSti  crudis  prxflant.  Daoffj 
wuri  ftlnhrm  [unt  &  gr«t»,  Plia  Crudis  lempcc  coda  utUiora  &  ad  coipons  uucricionem  mcli- 
on.  MMh, 

Omh  pWHmt  Jhmuhm,  nhvMt  fjfr»  t»8* grmn»»Kk  StiboLSalem. 

Nos  pyra  cruda  bene  macura,  boni  fucd  &  mdiocis  notz,  non  iniahibria  pocamus :  ejufmodi  enim 
mnHones  oqMOS^ad  laiietaBem  doue  ingeffimus^  Mcmn  onqum  td  leviffimum  ind^  nooumeii- 
mm  ant  inoommodnm  ietifimas  Nbn  tamen  recepcz  (ementic  adver&nur,nec  coda  cradis  bhbrt- 

ora  cfle  negamus.    Ad  coqucndiim  camcn  aptiora  func  nonnihil  acerba  &  au(lcr.i ;  8c  A  coi^ione   .  *  , 
(apidiora  &  palatogratiora  evadunt,  quim  dulcu  Sc  niitiora:  Arida  &r6(iccau  pyra  ventru  (luxus 
iedant,  8c  (angoinis  quoque  Aiara  iilittnc.  Cum  Fimgjs  oofta  eoivm  inal^idtaBem  ODccigne  dt> 
cunrur. 

E  Pyris  non  (ecus  ac  Pomii  (it  vini  quoddomgenus  ApiitesVetcribusdiftum,  LatinisPyraceuiii, 
noflutibuspcrrp.  Dulcc  .idniodum  clt,&  palaco  inirc  blandicur,  ver  jin  apud  vulgus  noftrum  mal4 
audic  quod  alfiduc  co  utcotes  pro  pocu  ordioario  (cabioibs  efiicerc  Iblere  credatur ;  quod  an  venmi 
iit  neene  nofais  inoompectnm.  Noa  ^dumjfiajpfimasftam. — 


A.    1.   De  Tjraftro  ftu  Ppo  fylvcftri.  ^ilX-<txtt. 

Pyrus  (yivfftris  (defcribente  J.  Bauhino)  ntinus  procera  fec^  eft  arbor  ^uiun  (ativa:  verum 
lurcuiofa  admodom,  8c  ramonmi  excremis  Ipiiiofi^  candioe  r&no(b,  •&  hiolco  otntioe,  mateile  ra> 

ril.T  qu^m  fjti  .a  dunorc,  ide6que  difcos  8c  tabellas  cx  eo  conficiunc.  Primum  emcrgunc  jJam 
inliar  uinbellx,  ex  oodem  (iirculo  (eu  nodulo  mulcij  lanuginoits  pedicubs  lolidentes,  pencapetalij 
ffta&^n,  taasaia,  oochkacii  inodo  caQGRTiii,  idcec  ^Mnmfiivb  imo      fiibieai  Nrfutmn- 


Digitized  by  Coogle 


14-5 


HiSTORiA  Pxan.tarum. 


bilici  radiui,  in  viiidi  cane(ccn&:  afica  in  mcdio  raulti,  purpurei.  FoUa  Hoicnte  artKJie  iubcus  &  in 
ainlHtu  cana  lanugine  obllta^  fohoiutn  Coionei  inft,ir,  liipcrnc  viicntu,  {plendiila,  alus  utrinqj  gla- 
bra,  lucida,  (ubroainda,  aaffiuicola.  FruHia  iioa  unifornies,  loi  alias  fotundi  &  nwdicc  comprcin, 
aliasex  rotundo  lcviccr  turbinati  &  longiufcnh,  auftai  &  acerbi  valdt,  nec  cdules  donec  fracc- 
fejnBj  quod  fcre  fit  Odobii,  femen  intus  continentia  Pomorum  (einjinlni-.  hiniilimum.  E\tima 
abMiu  ude  Pyri  Ipeaeai  taole  reprxfenac  A  radioe  numeroibs  eniittit  ilobnes,  vaJdc  Ipinoioij^ 
comce  nibkuMlb  veftitoi:  Copia  Cc  ri^dtcate  ^iiiarim  iadli  diioermmmr  i  ftdofi3)ns  ^blbruni 
filvcftrium. 

An  Pyrus  fylvcftris  ciilm  mutari  pofliit  in  mitem  icu  horteniem  quiltioelt.  Tlicophi a/lus  di- 
lems  verbis  id  neg^it.  Scaliger  .iffii  nut  Pyruin  ferb  tranllatam  locis  adliibico  ciiku  cicponere  apW» 
flmi  jUum  habitum  liiaul  cum  aculas  aduka  tuhllec^  Amulque  &  Jaxatur  illa  denfitas  quac 
vidttar  tn  ejus  populariiiiii,  unde  tranipoicata  fuk  ad  nacoram  aieliofenL  Qood  an  venun  fic 
ndcnc  vix  ipfiim  ScaUgerum  cxpcrti;m  crcdn. 
Ltcus.  Pyrorum  lylvcftrium  non  nunus  quam  iativarum  plurunx  funt  di£^rentiz :  paflim  occurrunt  in 

(ylvis  &  (epiMB,  bds  pcaefiicini  monKifii:  loca  calidioca  lefii^noc»  oiide  in  dSgrpco  anllum  proriiis 
fylvedris  Pyri  genusf  niinaeciamaia. 
l^mifi*-         Florent  fimul  onm  fatira,  fed  fniAui  taraios  perftdonc,  viz.  noit  ame  OAobrem  menfem. 

Pyruin  ^lvcftic  ['A»c?<j  ficcat  &  aftringit  vahda;  longeque  efficacius  cjiiim  fadvum  :  concidi- 
'        tur  ( inquit  Phmus  )  iiilpeniumq,  liccatur  ad  liftendum  alvum,  quod  &  decoctum  Cjus  potum  prae« 
ftat  Deooquuntur  8e  foUa  oura^omo  ad  eofdcm  ufus. 

Veteres  &c  Rcccntiorum  nolnulli  Pyraftri  frudum  adversus  Fungprum  vencnum  commcndant, 
vd  fimul  cum  Fungis  cod:um,  vcl  i  Fungis  comefis  confeftim  fumptum.  His  refragarur  J.  Baulu- 
nus,  8c  cmditis  contiderandum  proponit  an  tutus  lit  uliis  Pyroruni  lylveftriuni  cuni  runj^is;  cum 

*  fyti  Talidi6  adilringpUic  Tomitumq,  &  alvi  Duxum  oompdcunt  adcoque  impcdmnc,  nc  Fongi  per 
vomitom  refictantur  aot  per  alTum.  prompci  defbendanb  Fkmgi  autcmj  cujulcanq,  tandem  genetis 
funt,  quo  cicifis  X  natura  ciciiciutuur  &:  extra  corpus  pellanOir  e6ialubni)K«  okl  TCmiicubm  g^. 
vem^  aut  lancincnc  vexcotve.  Keiiqua  apud  ipium  vide. 

• 

Tj^M  Ai^a  eikhura, 

I.   Mwit  appltcanth,  aui  aJ  fmmthjttum  modnm  lif  figtiaimretttrctnda. 

I.  Bon  Chrifticn  Jnimmcr  &  IJhnter  dc  quibus  (uperius  diximus.  i.  CJjC  Burj  ie  Roj, 
9^uttrr-prac.  Cftc  Brcrn  $2&ucp.  4-  «Clje  I^ioict.  5.  €ljc  iDotc.  6.  Cl)c  in;cnt 
fl^iflfh.  7. SCniaUof.  8.  noufclct.  <).  '^t^\tt  %tAru  10.  <©jcat  ^otocrcigu.  ii.95loo6* 
9Nir.  11.  ilMimiai^pcac.  j;.  ^enfieUk^jpcaf.  14.  Stoniec  1$.  O^at  ^vtgsaaou 
16.  mcsalon^  17.  HaiM*  ^  €«l|iriiif.  *i9.  jDaiiMr^Btonfi^gfar.  Pyms 
flocopktiOb 

*  T.  <Z\)t  l^tll>prar.  %.  €i)c  f^^mating.  i).       tDj^  tHfe  nti  tfmeting.  4.  ^,ccn 

CflifTci.  5.  Jbieotxtigyi.  6.  <S>?angc.  7.  l&atijannc.  8.  SiiAonp.  9.  c&ugac.  u.  JLu 
onjBi  pcat.  ti.  ^nip.  u.  S&cccp.  i).  Ipq^cing.  14.  S^caH-num^.  15.  Je>iea\ct* 
16.  nopaL  17.  Jmifucii.  18.  WoKg^uK*  19.  X«liicie(  ibuttotft  so.  fl^ulintc.  n.  ^aSu 
i2.  grc  pcar.  a;.  (©afcoignf.  14.  SScrcamot.  i?.  3©intcr  ^oprring.  a6.  Hittle  J3a* 
0o6ctt.  17.  <0^cat  itair-tiiiif.  18.  Soug  '2>ccganiot.  29.  <;Slippcr  pcar.  %o.  Xektn^- 

■ '•    '  Fjt*  toSdt4if  ant  vtM  Afittifm  FjraceocenJicimd«  tdcnta  in  agru  ferenda. 

In  dibano  coquondo^  i.       jpojhJiclb  ptar.   2.  Cfjc  filach  l©o:frrtfr.  C6c<Cuincc« 
Iicar.  4.  €i}c  5!3il$t9if  pcor.  {.  Clic  ^runbcl.  0.  Cijc  ^cll  pcar.   ?•  Ct)c  paintcti 
pear.  S.  iBarHcn^  of  feterol  fo^t «^. 
Pro  Apiite  feii  Pyraceo.  x.  €|rtil»  <mli  iDl^tci^orfc  pcar.  1.  €|^eC||oaii^pear.  ).  Ct>e 
,   pear.  9ojf  imT|i  anH  fStrrlMil»  ffac  4.  CdeCucgobianpeac.  \*  . 

•  •  Cat.ilogo&  hoice  ad  mc  tranfmifit  eruditiilimus  t(  amidffimitt  Vir»  de  boc  OpCCO  di£qU0 

Au^re  opdmd  mentus  D.  Tmtndm  Bj^pifom. 


C  A  P.  111. 

Jit  MthCjimmfmCttmm.  €|rMlU»C>cr. 

ARbor  hatc  CjdQuia  a  Cydonc  Crccz  oppido^  etiamnum  habiuu,  aquibfjiidam  dida  putatur. 
Plioiuili^t5,6,li.  C^iyUis«Mfa^^  Ec  Sai«wiak 

^fmmCfimCntmiw^  Amit. 


Hk Sqmpai||V>oi»t  Go|o|}in^ cnias  latioiMi nde  apqd-JLBndiionoi  fff. f£mr.  Lb.  i  cap. 


Dlgitlzed  by  Google 


  ,  II  •         .  _  .  II  1 1 1  _l  

JUb.  XXVI     T>e  ArHriiits  fiore  fn^ujue  dggregato.  .  i^j^ 

Cxifoneum  malum  primus  Caco,  ddn  Plinius  nominavic :  gtua  (ut  putat  Lonicerus )  lanugine 
[  (juar  ut  illc  ait Coton  Grxcis  eft]  ccfta  fint:  quod  ct^'mon Cafp.  Hofmannus  ctiam  adfert.  Vcrum 
apuii  nullum  ka^lcnus  probatum  autorcm  lcgimus,  Coton  vcl  cotoncm  aut  cocona  cfTe  lanuginana 
ied  barbarifino  cx  voces  deben^  ex  Gallico  &  lulico  mutuacj:^  vuidicurj  quiixis  C«rM  Goffipiain 
quod  nec  ip(um  quidem  quis  proprid  lanam  dixeriCi  y^B. 

Hujus  arDoris  frudus  AurcaHcfpsridumMala  tanropcrs  Vcterlbus  decantata 


Goropius,  &  poft  eum  J.  fiodzus  a  Stapclj  querum  argiiuisiiB^pud  iplbs  vide.  '    .  • 

Malus  Cotonea  pdilla  arbor  tSi,  ligno  contorto,  intus  paUebte  &  albicante,  Hrmo  {atis  &  xdua- 
bili«  oaftioeobceAoinediocii»nonrimo(b,  necvaldelabro,mferiu.parteitibfiifi»,  fupernd  ilibci- 
nereo,  bevioit  aiq,  glabroi  IUm  gerit  kbb  mlgari  «qoalia,  noUi  tn  amUra  creni  inarurdve  diG 
lcAa,  prona  parte  cana  lanugine  ubertim  obfita;  (iipini  vero  viridantia  &  livu  fisrc,  ranus  [  8c 
nonni li  tenellis  ^)liisl  laiiuginola, quz  lanugo Eunlc a£&idu digici  deraditur.  Fhru non  nuila  fiinn| 
ucinMalis,  (ed  ia  ttodisluqEulare*,  Ro& iylveftribos  perfiufa^  quiiiq,  fi^b  (ubrocaii& «c 
muncia  latioribus,  cameo  oolace  pnedids  oonftantes;  in  iqoorum  medio  pmma»  multa  purpura- 
(cencia,  tf;*tc((«r  luceolh:  flori  eoeem  toci  iubiunc  quinq,  folia,  ex  viridi  caneicentia,  villoia,  quz 
^ftmodum  fruitii  Tiv^fA^*  foliatum  cfficiunt.  Sub  ilhs  lanuginofum  quid  cxrubcrat,  fucuri  troftus 
nidimcntiun,  quod  cadentibus  floram  foliolis  incrementuni  cspeffic,  donec  fTudusperfidacurnuc» 
nitudine  Xiali,  (igura  varius,  turbixutus,  &  torulis  eminencibuS  tui>ero(us,  parvus,  nngniw,  mcdiocn^ 
dniia  lanugine  rafili  obduAus,  pulpa  raelina,  odora,  adftringente  &  iubacida.  5«»»»«  in  ip(o 
Pomi  centro,  quinq,  cellulis  diftindo  contincncur,  cortice  (padicco,  medulli  alba,  Pj-ri  leminious 
non  multum  diifimuia,  vifcido  quodam  lentore  lubrica,  tjucm  in  aquam  dejeda  deponunt,  &ip(am 
mucilaginofam  reddunt.  RMdix  copioiaj  Riico  coitiqs  veftiUj  alias  re^,  aliiis  oUiqaiad^it  h  coiui 
Innimo  multi  ftokxies  virgaci  ie(e  exenint 

Scritur  aVulfione,  inficione,  viviradice,  ramulis  &  taleis.   Ip(c  veri  fiuAus  ex  arbore  pcndcns 
incurvatos  crahic  ramos,prohib^ue  crcfccre  parentem,  ut Plinius :  habdt^ hzc  atbor  omniuro  MaJo> 
nim  infima  omnium  Malomm  maxima,  uc  annotat  Goropius. 
Pydooioram  hoctoifim  doo  geo^adelc^ 


♦ 

Mhioia  (inquit),  qux  omninm  yplgadfliim,  pugnum  vix  aequant,  nam  quatuor  undas  raro  (u- 
perant,  drca  pediculum  turbinata,  juxta  pythmcna  latiora  8e  quodammodo  (eiBlia,  angulis  cotoIk 
inzqualia,  &  vcluci  per  longitudmcm  fulcata,  colore  primiim  quidem  virente,  (ed  mox  maturaca, 
liiturc  aureolo,  copiosa  lanugmc  oWiuaa,  odore  grato  quidem,  fcd  vchemcnti,  &  qui  quorundam 
capua  ka  peroellit  ut  ipfis  doJorem  nioveai;,pne(6ram  it  oondavraut  inuleo  induia  haaeancur.  Caro 
fla«R,finin»ttih  quovis  PyrooompaAior. 

%.  Cyim»  majora,  Mala  eottnta  m»jora  C.  R 

HlK  uc  prxdifta  iDttiiinHltoe  fitperan^        figiiri  Tatiaitc  ab  iis  tcinteriequo^  Omiiia 
dKapythmena  viaennir  «npilKora,  drca  pecncnlnm Ter& aBls  acota.  afias  leffiMt  ini6  ft 

Htiinq,  femlia  vidimus.   Cortice  haec  long^  Ixviore  tcfta,  cxiguo  auc  feri  nullo  cotone  obduAa ;  di- 
lutior  etiam  eomm  color  fivc  (lavum  fp^c^  iive  ex  l3avo  viridanccm.  Caro  mmus  firma  quam  \ 
minorucii,  ncc  cam  vebementem  uc  illa  de  ie  odorem  ^iranc   Hac  Scrutfaea  pacamos  .Vetenuq« 
illa  ver6  CydaoiafiniphcaKrcyai^  te«i»to»I>iolcQrida^  fiinoddnohisfcttcai^ 
nionim  qiK  Vneciias  delcripta  (iiiit 

His  addit teitium genus  quod  mifcellaneum  vocat;.  C  Bauhinus  Mala  cotenea  media,  qux  prove- 
niunt  b  Coconeis  qnac  Sctutheis,  vel  <^  concra,  ii^  fiwre.  ParJdnioaus  qainqi  (ecenfet  Mali  Cyr 
doniz  genera. 

1.  Malum  Cotoneam  vukarem  (eu  Anglicam. 

2.  Malum  Cydoniam  Lumanicam,  quac  duplex  lubetur,  i.  Frudu  Malifbrmi,  magno  &  flavo, 
c^ui  plcrunq,  rimasagit,  guftu  adeo  jucundo,  ut  crudus  mandjpoffit  inftar  Pomi  vulgarisj  vulgari 
cotoneo  quovis  modo  co&oi  multo  debcatior.      Pyriixxnii  m&i»,  pnccedenti  fimili^  qui  .tamea 
.non  ut  ilfe  crudus  e(ui  aptts  eft,  (ed  ooqui  requinC{  BoftiaeB  iMiiBii  tfuiior  Cft^  8c  paiitioriSajid^M) 
©pus  habet  ut  palato  arridcat.  , 

M.  Q-doniam  Barbaricani,  iCIjc  2^arl>erp  49uime,  Boniute  &  iapons  liuvitatc  prxceden- 
lis  smulo  fniAu,  verum  minors  &  non  rimofb. 

A.  M.  QdoniMn  IjngrfHncnfem  { fiuau  cit  inediocrij  Qfdoaiio  Aaftico  fiiniEi»  noc  idflavoift 
Laucanictun. 

M.  Cydoniam  BruniWiccnfcm ;  pomo  paenc  rotundo,  nec  Malo,  nec  Pyro  flmili. 
Pnetcr  harc  &  alia  proculdubio  habencur  alibi,  8c  haben  adtiacpoffiinc  Cydqoianiro  jqicra nam 
hacametiamnon  paudoresfruduum re(pe^4  ^cioBe vacietaeesqntofyiioiuip fc ftiBOnimob» 
cineri  poife  minime  dubitamus.  Siquis  fua  intcrcflc  putarec  ut  id  tenraret.     ,  •.    ^y  t...  t  .■ 

Cydonia  autem  in  Anglu,  Gallia,  Italia,  Germania,  &c.  in  hortis  &  vfridariispaflbnoolnMnr.l^HK 
Amanc  m  gencre  lota  fngidiulcula,  tam  pUna,  qu^ro  dedivia,  humidiora  tamen  podis  qoim  (kca : 
Nos  enim  m  Anglia  ad  iiuviorum  fic  iVa^orAun  ripas  Sc  iecuiMiiro  rivulos  6c  aquanun  diecuriiis  eas 
^plerunq,  plaatamus. 

Florenc  uni  cum  P^'ris  circa  fincm  Aprilis,  fcnus  dtiu(ve  pro  tcmp«ftate  &  loco  m  quo  nafcun- 
tur.  *Poina  maturelcunt  Sepcembri  2c  Odtobri  menfibus.  Barbarica  &  Luiitanica  mciiftruo  (pacio 
Anglica  anteveitutt. 

iuroilani  noftci  in  Angjb  nnnc  dienun  Pyros  Cotonets  iniaitt»,  ut  ^ 
Mhili0c%]e.«iitei^  innuxeiiam  lapora  cmcndcnair.  PmifUB  AnBcniaca»  Mdpi  C|doaix 

IflMII 


Dlgitiredijy^OOgle 


14-5+  H  I.S  T  .Q  RIA  PlANTAkUM. 


inlit.r  vcl  nbA  ddmpr«heii<lenr,  vcl  flikem  fnigcm  non  psrvsnsenr:  oporret  cmm  ut  aiixM^ 
cognaitslmr, 'quaem  mitnio  infita:  profi  jnit,  cuiulmodi  llmt  Cydonia  &  Pyrus»  item  OxVa* 
cantha&$ViB>  Pron» fic Armenuca,  Pci^ic,r.c:  Pminis & Cydonii mintme. 
'  Mala  Cyilonia  ftomaclio  oomnioda  (unt ;  oh  i  illringentem  Bcultatcm,  qu4  infigni  pollent,  uti- 
lia  funt  ccclucis,  dylcntcricis,  cholcricis,  (.intMUJicm  cxlcrcantibu;.,  8c  m  gencre  Huxu  quocuiiqHd 
hbortabbus.  PUnius  non  i  !  u  ;  li  '  l  t,\  ic  ibit  quoniam  amittanc  conflringRitem' ilbm 
vim  itwd.  Nosaun  Jol  Bauhuio  ^^liouc  rcqnca  ^iK^nem  illam  oonce^rani,  «mkti  neqoa. 
qatm. 

N.  Ante  cilnim  fiinipca  alviim  conftip.nre  creJuntnr,  i  contr,!  h  piftu  l.ixare. 

Si  dcglutitio  I.rdatur  ab  exiiccationc  m  fcbribvis  mterne,  mualago  remin-  Cydon.  cum  aqua  fper- 
mat.  ranarnm  cxtradta  eft  egregia.  Emiu]Icr.inoip.<ledeglucitionela;/acommunicavit  D.  Hulfe 

Cdtiben  Veratri  lucaini,  quo  fagiicis  illitls  fens  unmedicabili  vidncrc  conficiunt,  fi  ubi  Cydonia 
matifuerint,  reponatur,  elanguefcere  &  rim  fuam  maleficam  cxucre  ufu  deprchcnderunt.  Addic 
Curtius  prxftjiul  liio  odorc  lethaiium  vcncnomm  vires  retundcre,  &  corum  vchem^ntiam  hebetali& 
licut  vcncnum  vendcntcs  rem  ita  Ic  habcrc  deppchcndcrunt.   Cydonia  quamvis  aivum afiiiQftQm! 
tanien  urinam  cicnt ;  promdc  in  ardore  urinxcum  ulccre  vcl  fineeo  ab  eis  cavendum. 
*  I{ettntterts     Ex  Cydnniis  tufis  &  cxprcCGs  ht  vinum,  led  quo  perdurct  qulndeciin  fexr.iriis  fucci  unus  *  toA» 
'^"mljt^^^  lis  adjiinRitur,  alioqui  in  acorcm  degcncrat.    Adftringic,  liouudio  commodum  cft,  dy/emcri- 
J^J[^*  ****  ds  prodcif,  hopacicis,  nephriticis,  &  inunnx  difficulrate. 

Mtva  CVdoniorum  nihil  ahud  eft  quam  deoorticatorum  Cydoniorum^  fic  ex  agua  &  mclle  vel  fac- 
duH^  adiMa  edam  parte  vini  ad  fuantatem  decoAa  caro  acqoe  oondita.  Vel  ex  fucco  ht  Qdonio- 
nimcum  vino  cot^,  .id.Iiro  nK-IIc  optimo  &  dc(pum.ato. 

Qfidoniatum  lcu  Marmelaca  cydoniorum  in  ufu  cft  frcqucntiftimo  in  bellariis  ad  fecundas  in^fe 
inftrimidaS'  Sic  autem  oaramr^  Segmeota  4  feminlbus  &  fungofis  eorundem  concepcacob  re- 
purgara  acq,  decofticata,  diutiiis  in  aqua  elixa»  addka  facchati  q.  s.  donec  cabefcant,  deinde  excm- 
pca,  vel  h  morcario  ligneo  tundas,  vel  codhleari  in  Tafe  idqpeo  premas  fic  comminuas  donec  in 
paffam  fc!!  p;i!p,im  mollcni  .rqiubilem  rcdig.antur:  Comminutis  liquorcm  iterum  affiintfas,  'kinit 
fimuJ  denuucoi^uas  donecdcbitam  conliftentiam  acquirat,  tandcmq,  in  fcutuias^  iidiJia  vicieataiailt 
ctiam  vicrea  vala  cfHindas,  &  ad  ufiim  refervcs. 

Si  M.irmclatam  rubram  delideras  Cydonioruift  fcgracnta  invafeocclulb  feu  opcrculato,  &  ditt* 
cius  coqucrida  funt:  Opcrculum  enim  igneas  paraculas  quae  ruborem  conferunt  detmec  oe  avoloie 
aut  cvaporcnt.  Si  Gsranmaoim  aibdn  vdii  m  vafeapoto  rei  ^mgfioi*,  nec  «uiAt  ooqaemb 
fi^mcnt^. 

Anie  dtiam  nnds  magiAadine  fiunptum  alvwn  cobibee,  poft  dfaom  vero  lohrit'  Vcncriculo  ap- 

primc  condix-.inr. 

Mulci  nicdia  condita  Cydonia  maia  gravidis  commcndant,  flatuentes  non  modo  fixcnro  oono^ 
borari,  fed  quoq,  nfii  venirc,  ii  larpe  iis  vidiitent  gravidx,  ut  fdctflinu  itt  Incem  edamur  liberi  veni^ 
OKie  vuk^q,  ittgenna  S.  PauUm  QuaJrif.  Biun.  Clafi.  i.f.B^. 

Sunrficsilii  modi  varii  Cydonia  prarparandi  vel  ad  abum,  vd  ad  medicinam,  quorum  delcriptio- 
nes  omitto,  in  Pharmacopceis  requircnda,  anc  cdam  apod  ici  coi^ninariat  ioipiQKK  OPinftlefi 
plactftj.  Bauhihi  Hift.plant.  lib.  I.  cap. }.  "       .     .  *'  . 

Paravi  non  fcmcl  mci  .icidulum,  fyrupum,  rd  potiik  mivam  CfixMuonm  exfolo  fooco  adly- 
hlpi  cOnfiftentiam  blando  ignc  dccodo,  aiius  cffe<ftum  budabilcm  S:  frpc  vA\i  diffcrcntcm  mi- 
/anis  fum  fYi^enumcro.  ■  Hujus  ii  cochl.  ti.  infantibus,  vel  plus  adulooribus  cxhibeatur,  pitmtain 
glutino.^ini  mcidit,  &  nunc  tulG  ex  pulinonibus  edudt,nunic  vomim  £ veqtricolbteniiitiue  inteftina 
nunc  deiedione  ab  ufdfm  parobusexpdlit^  qu6dque  maximi  fiidendnni,  rdbar  finiul  aflerc  xgnsi 
adeo  ut  hoc  unoitmedib  ^iiits  xeftituerim  afft»  i  plerifqne  medicainendsabliorraites.  Pimits 
actjin  inprimis  conducit  tom  eracoands  am  ootnBBndaB.  ^lv.-de  le  Boe  Mediod.  MedendL 

hb.  z.  c.\p.io.  D.  Hulfe.  •»  • 

E(f  &  l^minibus  fua  pcxftantia.   Ea  fiquidem  cum  atjua  rofacca  raadcf3<aa  ac  molBta  ienco  cra£- 

foque.humore  ambufbs  igni,  &  linguz  gdxqueaidori  iliica  medepnir;  addokxem  hcmoniioidum 

finclyfter.;  adrdflurasmammaram.  '  '  '.  , 

Ca:tcrum  Marmdauioi  Mafii|B^daib  IB^aniGn^JlimiNfw/quonomtfie  MaU  Qdoaia  api> 

pellant,  dcducinir.      '  •  -   - '.  .         .        .    * .  r.^ 

Cum  medici  rinqnic  J.SanIiimi^  Cydoniorum  fuccum  atque  ectam'  (nbftaniiamflDmachofamf. 

lurilBmaiii  advcrteient,  qui  fer^  pntgafttibus  kdi  folct,  nicdicin.r?  purgatriccs  ei  adjccerunt,  8c 
Diacj-donium  [axativum  diiShim  vel  purgans  CQnfccCrunt,cu)us  contciiioncm  Sculusvidc  apudPra- 
Aicos,  iiV:  enanij.  iUuhinumloco  prardido. 

Ducydonit  purgjuuis  kqdi  &  npn  jao^t  quod  tn  iecrects  habete  didt  fecrctorum  fiiorum  bucc^ 
natoies^ vj(lc ipud euirae^^  .   •*  • -   '   '  :. 

'   '  •     ••■'•.'  i  •        j^f^i^^  C«lo>Ka  fylvtpu].  B.  C  R     ' '  ' " '  * 

_ ,  Satiya  per  omma /unilis  exifti^^  a  qua  raraisdift.-it  minoribus  tantiim,  caudicc  fiirgen';  rcL^iorc, 
lUXCa^^terrammihtJ^^fruticofo,  fed  lingulari  frcqucntitis.  Radcm  numcrofioribus  lc.uct  Horibus  Cc  hr- 
£fn>J         gius  nuifliticat.  Fiuaiis  fero  pcrficit,  qui  etiam  fativ.r  f i  uctibus  multo  ftinc  iDinorcs. 

Nafcuntui  inDanubii  pcffolis  ripis  &  collibus  pluriraumque  fupra  Ratilponam  8c  Kevlhemiun^ 
oppidum  ufque  ad  P««as  fauces,  pei»  quas  Dannbiti&  labimr,  frequenter  iiiwr  dilMif:  «cvincarum 
lepibus»  autoce  CordiDb '  r  .  .r   .-         '   .  .        .f     .  ^"^ 


1.  •  , 

.■■>■■'-■*  .  j-».  C  A  P. 


Digiti^ca  by  Cjt.j(..wiL 


Lib.  XXVL   "De  zArhonbtu  qHortm  fios  fumm fruUtu  infidek     i  ^5  5 

^Caf.  IV. 

ARbor  cfV  jufta:  magmtudmis,  lo  circircr  pcdcs  alta,  e4t«^iV«  rcao,  praduro,  ie/quiMdaU 
craffitudine.muldrqaeramisdonato,  [in  Mali  fiBuram  cxcrefceii»  JlS»^*».!  qoicxqr^ 
glabro,  rubio-virentei,  faportfque  Miltcnobduafimt,  novella  camen  omnmn  vircntibus 
In  arbmfaUa  ex  mfut*  Mtiu  h  Angliam  JMM»& Mkvif»,  virjtm  nhfeOmit  Umm  fxmmx  virr 
gartm  infiar. 

tLadix  rufo  cortice  te6ta  fibris  fuis  lati  per  terram  diffmditur. 

lii£«deoDflatim  brevibus  crafsffque  pediailis  ramis.  (urculifquc  cohrrent,  craila,  oblonga,  acu- 
minata  &  nonnihil  crifpa,  Qiervo  &  venis  paraUclis  lunaribus  obliquc  difcarrcntibus  &  fiibtns 
vaide  confpicuis,  fupemc  prMundis,  unde  quafi  rugofa  apparent  folia  Marcrravl]  inferne  icabm 
fiuafpera,  (upcrn^  nequaquam,  color  cx  atro  vlrclcens :  [Marcgravio  pallidc  rindis  &  fjtlaidens 
quodammodo,- infernenonfplendens;  longitudo  duorum  vd  tnum,  Cliuio  quatuar^  digtonim,b* 
atndo  digiti  aut  (efqtudind  autduorum  digitorum.] 

In  cxortu  binonim  foTiorum  alius  padiculus  brcvior  nafcitur,  qui  florem  fcrt  magnitudine  f]oris 
Cotonei,  quinquc  pctalis  albis,  oblongo  iotundis  conftantem,  ac  in  mcdio  xnxllSi  Jlammula  viUola, 
alba  habentem,  figurd  cnfta:  Pavonina;,  apiciiia  flavefcentibus  omata. 

Frtiaiu  noflraaikispiymbaud  abfimiie^  £magninidinft  &^mi^  Pbmi  noflratis  Marcrrav:]  !n 
vertioc  urabilico  pnedn  laounofo,  ac  tenm  8e  i  yniH  albicaitte  ooitioe  cindi.  Pulpa  paliid^  lan- 
guinei  efl  coloris,  (aliis  albicantls)  dulcifquc  ac  grati  faporis  Sc  odoris  edam  per  «"■•■TTTnnfm  ■  Itify 
quam  mimerofa,  fiibrotunda  ac  prxdura  obfervantur  grana. 

Fni(fhis  pro  diverficate  tempons  tnpiid  fapore  piMic^Mt*  Mitnrelcens  enim  anceqoam  moOe'' 
fejt  .ic  fiivercat  aufterus  ac  aftringcns  cft,  ttjncque  codus  ventriculo  prodefl.  Mox  paulo  matunor 
nicsiii-  iiaui:  *  &  optimus  cvadit:  meliijs  tamen  fanirati  confiilit  qui  eum  five  codum,  five  facchato 
conditam,  quam  quicruJum  nienfis  inferi:  acceJii:  quod  oJons  &  (apons  fit  gratioris  &  p^lnff^ 
magis  adblandientis.  Ubi  vero  Havedine  &  moliitie  int^am  matunutem  acquiiivent,  odoce  & 
fipiDire  eft  inftar  ftnAds  KtSn  Idd,  alvom  flioven^  nec  itl  lalnbrii  pad6  laif^afTumptus^  qoia 

facil^  corrumpitnr  &  vermcs  producit. 

In  miiltis  Ameiica:  provincus  nccnon  Ln  India  Orientali  oritur.   Ssminibus  iata  tertio  annofru-  iMg^ 
Aut  fcrt,  nian&oae  miglfera  ultra  ;oannos. 

Radixbu;lisanMd*9(iiiique  antlia  ulnaramioiu^^  izpe  ibpent,  extus  rafi,  intos  albi- 
canift  cdorB,'lubftantue  ftKxtilemz  ac  faUnldi  Hse  cuin  corcioe  afHngente  in  aqua  coda  ac 
pota  mirificc  medctur  dyfenteriar,  quando  indicatio  cft  ai^ringendi  &  roborandi.  Folu  func  ad" 
da  &c  ad^nngcntu,  odorata,  balneilquc  dicata.  Montlbus  &  lylvis  non  mnafatur  ibd  plaiiiTjfiin 
&  campos  amat. 

Addit  Fr.  Hemandez  folia  in  locionibus  icabiem  curare:  corticis  decodum  tumentibus  cruribusir  - 
opem  ferre,  &  fifhdofis  ulccribus  mederi,  (urditati  qiioque  conferre,  8e  dolorcs  ventris  tollcrc.  £ 
fbliis  ctiam  fit  (yrupus  utililEmus  advei"siis  fluxura  alvi. 

Duasfpecics  dc(i.ribic  Hci  nandcz.   Alteri  fruiaus  funt  long^  majorcs,  neq,  um  maliolencei  ae 
ddicatiores :  alteri  minores,  cimices  quodammodo  rcdolentcs. 

Ho.^-tusctiam  Malabaricus  duas  cxhibet  fpeda,  qux  ji  ie  inviosm  viaabfier  diAndiC  fvn^ 

1.  Fohoriim  &  fniftuum  magnitudme. 

2.  Quod  altera  frudu  fit  rotundiorc  &  Malis  fimili. 

2.  Q^od  frudus  intus  carne  punicea,  acidmfculaprxditi  iint  in  ona  ipeci^  in  akera  alUcante, 
Que  fiudu  eft  m^ore  ejuiqite  pfllpa  albicante,  F<£>  fimpficiEer  S&a.  B,  M,  Pijbid  Araca  gtuc* 
diciur.  C^Mu  inioorecariiefai^inea  Jt£i2«i«-Pdlf  H.M.  Fifoiieft  Gwgwma 

H.M. 

Arbor  eft  medioois  magnitudtnts  decem  aurdnodeciin  pedes  alca,caudice  mecfiacriter  aafib,  mul- 
tifiju.:  ramis  in  orbcm  di(Tii(Ts  (.ton.^to,  cnrn.e  crafio,  ligliofili,  fiablOj  fiwoac  innunifaRrabdnda 
Ligiium  albicans,  dcnfiim,  ponderoiimi,  iniipidum. 

RaJix  itidemalliicans,  cornce  ftifco,  inms  mbro  te^^ 

Fulia  oblongo-rotimda,  crafla,molli.ij  l.ina!^uio(a,  in  ambitu  crcnata,  craflis.brcvibus,  albicantibus 
pcuolis  ramorum  extremis  proveiuuac  rubicunda,  qua:  tamcn  poitea  fupernc  atro  viridia,  iufernd 
li^viridia  evadunc,  loagituiaine  itei^  tafimdine  dnoi  pelmaB  fiKdi  iagamm,  infipida«  in* 
odora.        ^  ; 

Ftartt  brevi  pedicolo  extremis  fiuCDfis  multi  Itmul  jundi  tniident»  atq,  h  calyoe  viridi  quadripar- 
tito  proi-lcunt,  quanior  craffis  oblongo-teretibus,  flaccidis,  viridi>firiatis  pecalis  conflantcs,  numc- 
roiis  iUminulis  albicantihis,  itavefcentibus  docatis  apKthu/f  me<Sam  fioris  cavitatem  fic  umbili- 
cnm  oocnpenribos;  iomr  quc  /^iW  pcodie  oblontfa  alncam  Ocbr  gpnSs  ac  fietidn^  fiipor 
amann 

FmSmVyns  faaud  jri>fimiles,  ac  viridi,  glabro,  nitetfte  acdurfbre  cortice  cini^,  inttifque  carne 
jrnfi  8C  albicints  refc:ti :  incra  quara  oblongo  rotunJa,  glabra,  rufa,  den(a,  (apore  Caftancass- 
muJbiicia  locantur  ftmuu .  fm^us  vero  imnuturi  valde  dun  iunc,  foeadi,  iapoiiicbtngrati  j  St^uan- 

qaamr 


Digiti^ca  by  iL 


V 


1+5^ 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


quam  matunon»  iaporisliAdiilaiw-duiiii  iiontaiiiettobwnfioioiii,qiw  pntdittfiiiie,  qoaliiattm 

"Sfearbor  hac  ubique  in  MaJahar,  inprimis  drc.\Cccbm  &  TorJ:a  :  mcninjus  Maio  & Junio 
aoKC  8c  antiqurs  dcddcnobus  novis  fronddat  foUis ;  fnidus  vero  lequeaubus  fe«  Oaobh  ficNo- 


}• 

Tnaoitii  ligno/olns  8c  floribus  ut  Guayaba.  Lods  gaudctaprids;  rar6gae ia  fj^vis  autumbrolis 
nemoribas  conlpicimr.  [Mar<^ravius  fylvas  in  Brafiba  hifce  frutidbus  plenas  clTcait.] 

Fttnt  habet  albicantes,  pencajpeubs,  cum  multis  ilaminibus  longis.  Fiorct  bis  quotanius ;  bis 
guoq,  fer^fiitftam,  imiiife^iumtfam  Marw  &  tjKG»  Sepeembri.  Phioaconiiiis  Melplonim  inf^ar» 
omataj  innumcrifque  adojs  turgentia  prorert,  qa«  obi  matumeruit  flavent,  mufieimque  habent  in 
ledulcedincm,  atqucFraga  quodammodo  refcnint  (apore.  Cruda  potius  quim  cwfta  appctuntur, 
Inaviflimique  odoris  cxiftunt  &  f aporis.  Oportet  autem  ut  temDcftive  decerpantur ;  nam  pro- 
intennffioium  Solts  ardorem  non  minor  uijuru  fit,  li  patuo  tardius  quam  ii  driia  aveJf 

Phm  Condlnis  qui  ex  hoc  frua.i  fiunt,  jucund^  refrigeraiu^  aftriogpatft  oomboaii^  loooqiie  cuinv 

Cydoniorum,  confcrv*  rolarum,  &c.  cxhibenmr. 
Ex  foliis  &  fenunis  optima  balnca  componuntur,  tam  contra  intemos  quam  externoi  * 


afFeaiis:  (imt  enim  adftnngpnda,  &dpr«cipu^radi]^  quc  Sc  dyienteiis  medeturi  an||  hoc  peG»* 
liare  habet,  quod  fk  dinretica,  paitiuroi^  (oDtiBlllll. 


Cap.  V. 
DeStrh. 

SOrbus  Latinis  a  Sorbendo  nonnuHis        putatur,  qnod  ciro  mitura  (bnbetur.   Et  fine  Fr.icl- 
dorum  illa  pulpa  vi\  commodius  quam.  iorbernio  allumitur,  nclimul  cudm&fiquid  intus  fe- 
minum  aut  calculoii  deglutias  J.  B.  Gneds  ^chigc  in  diatur.  Mait6iJ.Biiihn»pcooamift 
poft  Pyrum  collocatur  ob  fru^um  limilicudinBm  in  £ide  extema. 

Sorbus  fmau  acerbo  cnm  MefpUoiooaMl&^fi^  imnaHs,Frax]neonimxmiilis,  8e  floribisseofq,' 
fequcntibLs  Frurtibus  uml«ll,uini  coomiHsab  eadcm  rcift^  diftlnguitui-,  h.  C.Bauhin.o,  quem  nos 
fequuci  duas  tantum  Sorbi  Ifocies  fionnb  niminun  Saavamj  &  Aucupanam,  leuFcaxtmun  bu- 
biuuadiftani. 


J.B. 

IVocem  eft  arbor  8e  rainola,  cortice  rugofb,  vel  (ut  :dt  Matthiolus^  fcabriufculo^  colore  «x 
flavo  albicante,  raJiceTATi,  crafii,  folida  atque  cicfcciKlentc,  mitcric  rubentc,  (blidintma  atq,com- 
paAa.  Fcli»  pinnata  pediculo  unciali,  fcptcnaaut  novciui  tolioruni  uncialmm,  anguftorum,  mam- 
MU  ferratonun,  cofta  per  bngioidinem  decurrente,  hirfiitorum,  (iipina  partc  virefcentium.  pfoni 
caneGxindum  conjagatioae«  impaiique  uno  aliisooofimiU  alam  daudence,  omnibus  ad  oouam  in- 
canam  viDofimq,  aJiigatis  Gonftaiitia,  (ade  qaodammodo  Rhois,  (apore  aoetbo.  Fbm  eUem  lar- 
culo  «um  foliis  mfident  ex  pediculis  unci.iHbus  &  fextantalibus  fiinu!  multi  iunfti,  quafi  in  umbcllx 
formam,  albidi  Fruilwt  Pyrum  molchatelimum  pai  vum  iquat,  turbuiatus,  umbilicatus,  magis  mi« 
nufvc  rubcns,  prout  Solcm  (cnfit,  (Scal.  rubigino(iim  diat)  caBDe  flavefonite,  &  ante  matuntatem 
adeo  aufiero  liicco  ut  ftrangule^  (tefte  Cx(alp)  oolore  in  rutilum  tran(eante ;  At  ubi  velut  fermen- 
tatione  quadam  emollita  fueric  [vix  mutato  intemo  color^  ^iod  tamen  in  Pyris  fit]  duIdiadsSe 
ve(ca  non  iine  adftridionc.  Scmina  Pyri  (i:nt,  comprefla,  laiiofaf  medalUaMi  qd3em  lapoiisjfiil» 
liculo  mcmbranaceo  inclufa,  tna  numeravimus. 
tjm»  Frequcnsefl  inliafia&Germania^  inmontil)usedam  Helvetids  (regoens  te(leGe(hero.  A." 

mat  loca  humida,  montana^  &  fiigjdis  pwadma,  tt  tcixm  pingiiffimant  In  Anglia  ipootB  noi» 
proTcnit. 

9iw6f  Soiba  prxfertiin  iinmatura  aftringunt  validc,  &  fluxus  quofamquc  alvi,  uteri.&c.  nihmt.  Ad 

tjiSr«.        hos  ultis  ante  matuntatem  coUeAa  vel  in  dibano,  vcl  m  acread(oiem(ii(pen(a  ticaat,  flcinpui- 
verem  redigunt,  vel  aqnl  caBdl  moDinnt,  vel  vino  decoquunr.  NonRoUi  melie  condiiint.  Omi- 

dita  alionim  fru«ftuum  niodo,  h.e.  cortlce  &  ofTibus  mundata     in.iqua  cum  fufficienri  ouantitatc 
Sacchari  dcccx^la  confortant  ftomachum,  appeutum  cxutant,  &  frequcnter  compclcunt  fluxum  6c 
,  vomitum. 

Socba  matuca  (eu  fiadda  minus  aftiineint^  8c  alimend  kco  edi  poflunc  iis  ^bus  alvus  laxiticw* 
Amatus  ade6psirdma(bingereait,atmentj^nonoonftiii»pte  aucco^  Miniis 

conftringcic  qu.\m  Mefpila  conccdimus,  non  tamen  pror&IIQa  < 

Extrinlecus  vulneraconftringit  pulvis  exhccatorum. 

IJgni  matcrics  (bjidiffinu  eft  ac  compafta,  idcoque  ad  mcnfas  i 
quenoadmodum  8c  viifx  a  bubulcts  ad  Idmulos  parandas.  Mmi. 


Dlgitlzed  by  Googlc 


 [  ,  ,  —  

Lh.  XXVL  T>e  Arbmbus  quarum  flos  fammo  fruUui  mfidet,     •  i^f  7 


A.     ».  S«r*jir  jjlvtfirM  folm  domtfitc^  Jifmlk  C  B.  fjlv.  (ivt  Rmmm  hdmla  Gcr.  Muuparu 


A^oreft  mnUacris,  hiuiuUor  plenm^,  ftipiteredo.  ramolb,  auem  cortex  tegic  fpjdiccus,  pun* 
ftis  notatiis,  aii  alius  mbjacet  lutcus,  putiduSj  amarus,  [cortice  fulco  inflar  Aliii  !  folia  pin- 
natini  digefta,  Sorbi  domcftica:  majora,  quacenus  oblenrare  licuit,  codem  modo  fcrraci,  acutiora, 
rigidaj  non  comentofa  auc  pilofa  ut  illa,  fcd  glabra,  (upra  vircnti.i,  infra  candicancia :  lirc  ita 


bcUatiin  cohzrent  roulu,  canduii,  odori :  quibus  (uccedunt  haccte,  acijiis  Sambua  ai^uadcs  pare$,  ex 
flaToiiuiiiaer,  (apore  acido  infuavi,  in  quibus  fnmms  allquot  ablaaga.  Ooili  Qot  iM£|nt,  )ba^ 
anofivpam,  qaonun  iiqaaaiisiaitertexta  elt  tncana  lanagpb  . 
Soilwm  aacupariam  Todnvmias  qnod  wA  aucupia  oonteiiat,  illidendif  avitxti. 

In  montofis  &:  uli.cjnolTs  oritur,  in  Walli  i  &  Scprcntrionalibus  Anglix  plurima.  itf^f^ 
Aucupes  Germani  imdu  cjus  avibus  iniidianrur;  Baccx  emm  ejusii  MeruliSj  Turdis  8c  cjudnodi 

avibus  nugpopere  appetuntur.  Sapore  (imt  naufeolbfic  ingjtaco^  uciian  fiifaim  gnftamem  caperare 

fnmiem  OHant^  (ed  ii  plures  edantur  vomitam  edamdflaoE^ 
D.  Neednamus  Medioas  indgnis  &  vet^  Amiciii  nofterBaocailacaun  addum  bydragogum  cgre- 

^um  p(  xbere  air,  itcmqae  Scodbuio  fanaiiik»  aptom^  Wallisin  fitqpenti  nfii,  ufai  Tioe  dicCK  paisaa* 

Us  quocannis  exhibetur. 

Liquorillequi  vemo  ten^ore^vnlneninfliao  exftillae  aflUnipoms  ad  Scorbuticos  ScSplene- 
ticos  affedns  a  nonnnllis  amunendacnr.  Verum  cx  conjeAura  podik  opino^  qnan  ea^ 

rienti.i. 

Nobi^  cnim  aroor  vulner.rta  lachrymamflunqiiwn  fiiditi  Foitinoaadeo  haAaiMiaiefioeifirains. 

uc  eam  hora  opportuni  fcrircmus. 


H 


De  Meffiio  fejit  UciHiate. 

Kjz  duplex  eft  vcl  major  non  fpinola  Crata^  Theophrafli,  8c  Sorbus  lonmnalis  Plinii 
credica;  vel  minor  &  iptnola.  eaqoe  iMramdnplex  vd  roitior*  fiii^  majoieb  Mdpilus 
Aronia  di^,  vei  fpinoiior,  froAtt  minore  qoam  Oxyacantham  vocant. 


A.     I.  Meffilm  yiftt  folw  fjlvtftra  nom  ffimfSf  ftw  Sarhm  tttmmdii  C  B.  Serbm  tvnmn^dtt 
Ger.  termmaUijive  viili»it  ParL  NrRMd^  ■&  Gn#4jpv7tHf*ng|K  J.]L  C|effai« 

;ijIFigura  diflerc  a  vulgari  Sorbo   fiquidcm  fd-.a  Sambuci  aquaticx  folia  armulantur;  acutius  ta-  , 
■  iMn  &  argucius  maia  acq,  lerrata,  pedis  anferini  fbmu,  excurrentc  m  iin^uks  ai^ulos  nervo^ 
ntrinque  parne  glabra,  podflimum  Autumno  ^  apparent  tameh  piJi  tn  pedicuk  undalibas  8e  ^cun» 
cialibus,  (apore  (ubaftringente,  fitu  alccrno  fin^ulana. 

Flcntm  difpofitio  qux  in  vulgari:  hi  cx  pallicio  canduii  [Ojrdo&vacei,  candidi]  quibus  lucccount 
/r«i?/w  rotundi  [non  raio  pvrifoi  mes]  unibiiicari,  qualcs  Oxyacamhx  vulgaris,  colons  ferruginei, 
puo^isaibisnotatiicum  iuntinolJes,  lapons  pnmum  aufteri^tandemubi  moUdcancadduli,  grad; 
m  qnibus  callus,  vd  cnifta  bina  vet  terna  ftmma  concinens,  Pvri  feminibus  In^,  nunora,  pone 
tri.ingul.i,  coloi  li  fcic  caft.mca.*,  nonnilnl  lubauftera,  mctiulli  albl.  Cortice  tcguntur  rami  fpadicco 
fubiuccuvc,  allnngcntc,  ainaricante  ;  caudex  veru  albicance,  Izvi.  ExcrelQC  in  magiucudinem  fic 
ftacuram  1^'n  xmulam.  Maccrics  alba^  daraqni&  OcoU  iinbnGacas  amoruBi 'iibmdnlas  iiiiii3uinir« 
rotundi  fcrc,  non  acoa  uc  in  Sorbo  AlfMiia.  . 

Nos  cum  J. Bauhino  8e aliis putanras  huKwktm efleCaCa^pmi  7%»^.  8e  Soibam qoartam 
{ai  torminalcm  Plm.  nam  dcfcriptioncs  ci  convcniuiir. 

FrudusmatuiiSc  jam  iracidi  eam  acerbiratcm  quam  cruda  habdnnt  ex  partc  deponunc,  &  (ub-f^^ 
adduin  acquirunt,  nec  mjucuriduni  laporem,  tdiAa  camen  etiamnum  aliqua  acerlntate  in  calloqdi 
eis  incft.  Alvum  aftringunt  iicut  Melpila,  ds  tanqnam  (ingulari  Sc  prxfenti  remedio  ooiKni  cor» 
mina  [dyiencenam]  utuntur  quiHarcyniosmonKS  acoolunc  ruftici,  ucceliaturCordus.   Mattluo»  ' 
lus  eandeni  c:i.un  cis  vnn  cnbiat;  quam  incilc  nos  quoque  in  parte  experti  (iimus. 
,  Rob.  Sorbi,  ipcciatim  tormimdis  eft  nobilc  ^dficum  in  diarrhaeisepidcmicts,  itcm  in  diuturnis, 
^ux^ab  u&  fiuAuum  horarionm  ibpeiveniunc.  '  Stmidkr  cap^  de  DiarrhdM.  Commanicatdt  D, 

Eadcm  omnia  poffunt  qua-  Sorba  domeftica  (ed  inefficacius,  eodem  autorc;  im6,  mc  jadicc,effica- 
cius,  ccrtc  fcbriatantibus  aptiora  (unt  cumrefrigcrcnt  non  minvis  quAm  altringunt. 

Lods  (ylvelixibus  &  m  fepibas  provenioat  frequsotcs  ap^d  nos  in  Anglia^  nec  minus  in  cranA 
marinis  regioninn.  FruAns  t&  moHesCids  fiiaves  laiit  6e  guftui^grad,  pueris  8e  mulieircalb  exp0> 

tituscibus. 

Sviibit  J.  Bauhinus,  In  Comitatu  Montbclgardico  fuios  ex  ligno  parah  opdmos,  &  arbores  in 
com  ufiim  oooqtun. 

Hhhhhh  •     ».  Mift^ 


Digitized  by  Google 


t 


Itcttt. 


MtffiltH  folto  Ucimate  ffinofa  fruitu  majcre  tfculmo. 


Mtmm  Aronia  Ger.  Aronia  Vttnum  J.  B.  AronU  ftvt  VtaftUtan»  P.irk.  Apn  foln,  Ucniato 
C.  B.  La^ole  Italjs. 

Foi;,s  aa  Spinum  album  *f  ^^^^^^^^  &  ranoriiMis  (ubdivi(5  quin,  ut  ferr«a 

b^nrSilicatum,  Mefp.lo  vulgari  minorcm,  m  quonuclci  tern.,  Ccral.  nucleis  paulo  nu,or«. 

huius  «Lm  fatTe  fuavi  acido  &  grato  d,frerrc  nobis  v.fa  eft.  Spmofa  cl\,  lcd  ub,  magis  domcft.ca 

^'t  X\^Snl^!'^'^^^  fcribitl^Hus^y..  &  D.MagnoI  confirmat, 

quicx  vicinis  pagis.Septenibri  menle,  fru^lus  coi>iolo  Monfpelium  dctern  lcnbit,  qui  (accharo  coti- 
diriftomachoeratilimt,  alvumqueconftiinpu.  j  rj  r 

airi  iromatiiu  Ria  .      ,  acliciis  crudi  appetuntur  m  ab,s:  nccantum  crudi  fcd  ctiam  fjc 

chu^loXTaflt  ;^^^^^^^^^  -Tem  Italis  dic^.  («nt  ab  Arab.c.  ^/....  Nob« 

??«/^cmre  a7a  ac.ditatc  placcnthitiudus,  &:  Melpihs  dcbcatio,es  vililum,  moderate  admoduni 
-    aftnngX  Wque  qm  alvo  lunt  laxiorc  obus  iunt  atilifTimus. 

A.    5.  Mtffili»  AfH  folw  fylvtfiruffmofa  ftvt  Oxyacmtha  C.  B. 
Oxyacanthu,  Ger.  Oxjacantba  vul^arts  ftvt  fptnut  ^/^«iJ.B.  S^tna  AfftnJix        jr«  Park.  C[ie 

Fi^mi^eft  (iqu=  alia  .natcnes  Oxyacantlu-  vulgaris.  0«^«  mcdiocritcr  cra(li.s,  &  rainis  lcntis 
firm  (aue  opeii  tomario  m.ix,mc  idoncs  brach.atus.  Spin.s  horretngidis  &  acut«,  mHlto  et.afn 
hgno  durioriWs.  Coricx  lurculo.ii.ii  )unioru.n  nibct,  adnlt.orum  c.ncra(c,t  FJm  Apu  leu  \le4p.h 
Aronii  auftu  vifcdo.  FWi  odoiwt.^T.mi.contJrtimTiafcuncur  cx  (cfqumnaahbus  (crc  ped.cuLs,  albi, 
p^maStali,  ap,c.bus  ut  inPyro  rubcncbus.  pcr  maturitatcrii  ,ubrar,  vc  ut  ex  umbella  pen- 

bl^cis  maiorcs  umbilu^o  nigro  pulpa  glutmosa  pauca  ,uoli.  ac  lubdula,  hngula:  o(- 
ficulum  con  mentcs  unum  vcl  duo.   Unum  fi  fucr,t  rotundmu,  at  (.  duo.  per  medium  <^'l:^  rIo- 

5  m  clfiaunt,  &  mterna  pa,tc  qua  committuntur  caveob,.,  oltendunt  „,cup'am.  thudhnia 
K  &  propcmodnm  odca.  Rari,,s  tna  in  una  bacca  mveniuntur.   Vanant  cV  figuia,  fcdcommu- 

"'Sf um  pSldnfontim  noftmm  Tragiim  &  alk»  (i^cutuni  fii.aum  exiguis  nucleis,  a(>cra  c*na»- 
di!iul;r;usi>i^  ">vuh:^i.  rcfcrtun,  (a.bcrc.   Hoc  „1  Rolx  (\-|v.  fru^hi  dcprehend.tur,  non  m  Oxya- 

,  *''1ll\en,b::s  palfim  provcnit.  tam  infr.gidis  quam  calidwnbus  ,-cgionibus,  ncc  uHuni  fcr^'  foluni 

^ZS      n.U  .cdl.,.  refugit.    Maio  ,„cn(b  florct..  Frudiis  Scptcmbri  m.uure(cir,  &  m  .nultam  hyenicui  ra- 
iniN  h.liisum  vidcs  iicitin.icitcr  adh.rrc(cens  ccmtur.  «,        /r  r 

A  bu kuU  hac  ad  v,v.is  (cpcs  commoa,{fima  eft,  i .  Ob  denfic.itcm  ramomrii  &  acun^Timas  (pmas. 
tiimquW  fngonspatic.,t.(lima  h>,  tum  den.que  quod  rad,cc  non  rcptct  .idcoque  nec  (ohnn  latc^ 
oi^  q.iotiii,.-ina,n  .iRntd.T  moleft.am  crcac  Prun,  (vlveftns  modo.   Llt  miuper  ad  (cpcs 

toaiilcs  &  opcratop,.u,a  prx.ih,.opportuna.  •  >  riu 

T^om  otioris  liiav,tatc  commcnciantar ;  qiiamv,s  nonnull,  odorem  conindcm  m.nus  lalubrem  exi- 

'^'Sd!:'^!?^  Tragus.  Matthiolus.  Schwcickfcldius,  quod  (ci.  aftnngJt 

6  6m,iis  ecnc,,^  fluMis  (iftit  non  probat  J.  U.tuhmus,ncc  cmm  (ub.iuiicri,s  ell  (ut  vult  Lobchus)  (c.i 
Ruftu  ahquantulum  gluti,iolus  &  dulas :  At  nctjuc  c  contra  aflcnntur  AnBu,ll.irx  cum  vc.u.cm  lu- 
Kricate  8c  fluxus  provocuc.  Ncc  tamcn  negat  .nquam  cx  Honbus  plcui.ncrs unlcm  c  fe  pollc,  aut  cal- 
culolis  pro^kHc.  Ccrtc  Iniftus  vcl  aqu.im  dclhllatam.  vcl  (iccat,  pulvcrem,  vcl  infulumm  vmocon- 
fcrrc  .idvc,siisarcnul.is  &calailumcon(ennunt  Botanic.  ^     r      •       1.      i     ^  ^ 

Ouimvis  Oxyacantha  frutcx  pocim  qua.n  arbor  ccnlenda  fit,  cum  fruticts  inodum  pLTunquc 
non^xcedac,  commodum  tamen  lo.um  nacta,  li  pcrm.ttamr,  m  proce,-am  •&  |ulh:  mag,i,tudmis 

P  imam  0  Do*lon*o.  Sp,nam  acat.uii  hu.mhorcm,  a,)us  (oh.i  anguft.ora  fcd  oblongj :  fticcx' 
&r'"    Imcco  Crocicolorc  rubcntcs :  Spina  -pla  humihorcft,  nec  ,ta  (aclc  arborclcr,  raraquoquc  &  ui 
Daucoiumtantummodohornsapud  bclg.i^repctur.  D.</.  .  ,•  •        ■o.  r. 

SSamvocat  Spin.im  l^ifloran,  |k,tann,cam,  quarqaocannis  c.,t:a  natal.na  Chnft,  Donnni 
flo?ct  p?ul6  lcriu.  c.(,i1lVc  prohycnu=tc,npcne,qu,buset.a,n  (ucccdi,nt  b.icc^-  ;mtequA,.,  toha  cruni- 
nunt-'Sw  u|ii.uotcmJorc,  Maio  vi>..  mcn(c.  denuo  florct,  .idco  ut  frudus  vindo  lunul  &c 
S,nriVro  3m  tc^  hibcrc  conlpiciacur.  Hi.)us  Gcnens  arbor  habcwr  prop<^  Gbllrnbunam 
•  SS.  opS^^  Cbrtfit  d.c,  loi,ra,altcra  rcpentur  m  pal:.^,s  Roman,en(,s  v.cn  IVrrrt 
dX  Ti«  taincn  Jticcm  hinc  a  vulgari  Oxyacntha  non  d.flcrrc  (pecc  cx,ft„iumus :  fcd  vd 
cjfi.V  t.ilcm  iiutio  cxtitiiTc,  vel  arte  al.qua  (aAum.   Solo  cn.m  hoc  accKiciitc  a  vulgar.  dif- 

'"¥ruccx  h.c  Oxy.ic.Tntha  Thcophrafti  c^Tcnonpoteft  cim  folb  fit  deciihio,  necSpinasMaU  Mc- 
dicx  imidci  habcat:  ac  deicnptio  Oxyacantluc  apud  Dioltondcm  ci  latis  apccconvcnit.  Mcfptfi 


tr,rtt. 


tcrtium 


Digitized  by  Google 


lib.XXVL  l>e  Arknhu  fiamnfhsftmm  frfBn  mfidct.  ^4.5;^ 

tertium  RCnus  Phrui  videcur  C.B.  qui  cum  rcdc  Mdpilis  aiinuraerat:  Siquiilcm  ivlclpilo  Aronue 
didz  adeo  (imilis  eft  nc  fruails  roagnicudine  Sc  fipore  cuicum  djfiene  Tideatur. 

Materie  ejus  (inquit  J.  Bauhinus)  nihil  iqigii  «qpfetiiiim  «d«Ni^  pM)pt«rdiiniii&  firnum 
atqHC  cenaoem  ejus  xquaDttitacenij  qua  proxiffli  ad  Bmaim  aooadit. 

QqiGuthunbaoGnaibiiiaAgroOioa.  «tdGmi^Sam  DiFltti 


C  A  p.  VIL 

Strh        fi^' i»t^F^  \  -.  '  I' 

A.    I.  SerlnH  Alpina  J.B.  Sylvtjlrti  Arta  Thtofbra^i  dul*  Park;  ArM  HeeBbrajh  Gcr.  Alni 

FRigidi  cccli  amafia  cgregid  adolelcit  tefio  rabaAo  caadice.^  atq,  ooitioe  fubentc,  pocidlm^ 
excrcmorum  ramorr.m,  niacerie  alba  &  firm.-\.  Oculi  primum  cmcrguiu  fublutci,  .icuti,  fqua- 
maci  Cum  hmbiia  nigricantc  Fclta  Almcx  oblongo  rocundaca,  rugola,  proti.i  pirrc  jncina, 
lbpecil^Viiidia»-fonta,  (apore  adftringend,  multis  nerris  parallclis  hinctnde  ii  coR.i  m^-dia  ad  la- 
«ara  excuriemipiis>  pediculis  brevibus,  lanuginotits.  Flortt  confetaScjNi  tpriniiuUf  modo,  umbcllae 
qdodammodo  inftar,  Ctecrapeuli  P«ri.]  candidi,  odoraci:  quibuinicoedinRPamaparTa,  Avellanl 
minora;  rubra,  pauci  quadani  bnugine  obduda,  umbilicata,  pulpd  luteola,  (aporc  accrbo  pdmuoij 
qus  camen  mollja  rcddica  eraaore  upore  mdpiuoc  cocmnendaii^  in  quibu$  fmmM  aliquoc  ipa^liccf^ 
Pjri  (ere,  minora,  meduUt  alhl,  eodem  pcne  Qfpte,  aaiSaxjfiooim  dHniifeido  obteftab  uc  in 


Sorbo  tormiiuli. 

Non  pbcet  JfBauMno  hanc  arborcm  pro  Aria  Theophrafti  fumi,  qux  cadem  videtui  PiLsI- 
lodr^'. 

Gaudec  przaltis  &  frigidis  raontibus>  iifddiu^  MwGa.  Ia  moQtibus  (ylro(is&  pstroiis  ia  Anglia 
IrequeM  occumt,  prxlertiminOoddattalibasIimibe  part9ia& 

Friidusnon  inginci  funt,  nec  perinde  adftringcnres  uc  Sorbi  torminalis,  undc  ruflici  in  Bur- 
gundi,!  eis  avidc  vciaincur  ubi  molles  cvalerint,  6c  ad  hyemem»  ^ugaces  enim  non  luut  ii  bcnc  ailer- 
Tentur.  TulTcs  non  abter  qu4m  Zi:uphi  baccx  kainntt  tt  Iputoni  at^nvant; 

Elignoficmi&lbyifiuin  boooli,  itcncaifaoiieBigiiidiaretS^^  ■. 

•     «  .  . 

Park.  •  . 

Fruticis  modum  &  ftaturain  noii  emedic,  fUpice  &  ramj;  incano  (eu  dnerafccntc  cortice  toE&i 
fplm  lacis  ad  Viburni  accedennbus,  per  oras  minime  incifu  aut  dentatis ;  ibribus  colons  mufcoiiob- 
Iblett,  quibus  fuccedunt  fhidus  P^-i  i  lylvcfh-is  magninidine,  exterius  rubcntc,  laporis  accrbi  Sorbo- 
rum  immacuioi  oiii.  A  rufhcis  camen  mamra,  nicliorum  fruduum  inopii  OQn  nu<6oomedaa(nrj 
poflquam  cnim  dcccrpta  &  aliquandiu  repoiita  fuerinc  nutiora  evadunt. 

In  agio  Veftmorlandico  nalci  didtur. 

Sufpicatur  D  TjvcreJui  Robinfon  h.iircfbrbum  efle  fbrbum  pyriformcm  Lohel.  obfervacam  inagris 
Worceflreniibui  ijc  b>caflfbrdienlibui  .i  £>.  Titt  &  D.  Pitt.  vel  lorbum  pyntbrmein  hojum  Aucorum 
eilcfanvam  C.  B.  iuperius  dclcripcam,  quam  Angllc  Indigcnam  eile  aenegavimus. 

Clarifliinus  Htrmamuu  in  Cacalogo  Horc  IxfdGoL  aUam  Ipedem  receniec  (ub  nomine  Sori»  Vir- 
Ipnianc  foliis  Arbuti  Breyn.  item  Bontias  fbtbi,  iea  potiik  Comi  Jaranenfu  fpedem.  Idem  Hei» 
maoins  habct  Mcrpilum  rpmof^im  live  Oxyacantham  maximam  Virginianam  ;  Si  Mefpilum  fpino- 
fim  five  Oxyacancham  Virginianam  Qtgram;  Videeju&exceilentiiQmumCacalogum  HorcLugdu- 
«»BatAn.i686.  " 


Pjraumtig  Visk  Tjrac  ^ailmfUm  J.     Oxjmamb»  TitofirafH  Gcr.  OigfmMlU  Dm/m' 
riJit  fivt  SfHmmmttTin^  CB.  dMC^gECnCfiotll* 

Frutex  e(l  (pinofus,  corcicc  nigricante  tedus,  cujus  per  ramos  aculd,  alii  undam  longi,  alii  1»«* 
vtores,  (iir(Lim  fen^  (pedantes,  rigidi ;  Foha  juxca  aculcos,  Arbuti  foUis  quodammodo  itmilia,  alia 
fcfciincia  longiora,  aiia  unciamlongaaucbreviora,  icmunciam  aut  unciambta,  leviter  acuminata, 
qujdam  rotunda,  pulchrc  per  ambicum  (errata,  glabra,  poctifimum  infertora,  iujuideui  fupinora  in- 
terdum  nonmhil  ianugjuiola  func,  nicoreillo^  quemiiipenu  £acie  oftentant  mfcriora,  dcificuta  (er^ 
^aret  pencapcrali  acaradra  congefH  ex  luceo  nifaence&  Fraftas  Qryacanthc  vulgaris  pcrfimilis  et 
nuroo  colorcad  coccineuin  vcrgic,  denfius  8c  velut  raccmatim  coacervarus,  acidi  ^uf^^i-  grana  ali- 
quot  concineiis,  Parkinlouo  granula  quatuor  velquinque,  ex  luceo  albicaniia,  crurigula,  nonnihd 
Iplendentia. 

In  Gallo.piovindx  &  luhx  (epibus  vificur  (ed  non  ita  frequens  Lob.  Nafcicur  etiam  in  Alpina- 
Tom  gentinm  Bramovicam  8c  Ebiodunenfium  laxolis  convallibus,  maximd  qua  torrences  przcipiti 
COliu  vicinas  tcrras  Pi.uci  &:  arcnis  obruunc 

Quamvis  (kuhjnus  uccrq,  hanc  Dioicoridis  Oxyacancham  elle  velint :  nobis  camen  potior  videtxir 
(cncencta  Parlcinfbni  Oxyacamham  Diofcoridis  noftram  e^  Spinam  albam :  liquidem  Diofcoridei 
Melpilutn  Aroniam  O.vyacanthx  folio  (quamvis  alii  Pyxacamhi  legant  )  ells  tradit:  Mefpilus 
autem  Aronia  feu  Anthcdon  Theophrafb  Apu  foho  eff,  qoc  quidem  dgura  bpms  albz  fbhis  con- 
ic^iioaantGmPnacamhxvuki 

Hhbiiiih»  Caf. 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  O  R  1  A    P  1  A  K  t   4  BiMU  U. 


C  ap.  VUL 


P 


De  Mefpilo  folih  htegrh  &  tm^ffnerihu. 

I.  Mt^Um  vulgant  J.R  vu!garis  five  mincr  V.wk.  GerwumM  fil»  Lsnrim  SM  finM$,S9§ 

Mefplus  jjlveftrts  C.  B.  Ctjir  Jftl^cDlat  ^rcc. 

k Arra  eft  arbor,  foiiis  quam  Pomi  longionbus,  anguftioribus,  Lauruiis  fere  panbus  [  Matchiolo 
'  Oer^mun  3  infiem^  tncana  lanugine  pubeloenooiiSj  (apemc  quoq,  nonnihil  pilofis,  fed 
J  turatius  vircntibus,  ali.is  fcrrads,  aliis  non  fcrratis,  Flcres  fin^ularim  naflantur  canJidi  fcu 
dilutd  rubences  [  qainqi  pctalis  amplis,  obcuHs,  in  inedio  biiiuis  compoliu  ]  Coconcx  raali :  quibus 
(ucceciunc  poiiM  cagna»mlva,  perquaro^  acerbi  raporii,  Vy^  fylvdtpbas  paria,  hiriuta,  ex  angufto 
prindpio  in  umbilicuni  lacuni  cxciTaoiuiiquie  dclmentia;  tStoa»  inpcraUo  emtcant  qutna  foHa 
oblonga,  angufta,  acuminata,  quV  floram  aiuea  ccgcbant  Ih  nnKufis  aatem  poniis  quina  Soii  of 
(icula,  compie(ra,  Crungiila.  Caro  dura,  alba,  adUringens  valde:  quz  tamen  nacdandhlkaeailill- 
lum  fiiavemq,  acquiiic  iaporem,  &  menfis  j&cundis  muruendis  inlervic. 

PaiGm  h<Mie  oolkar  in  hprtis  &  vitidaiiaGermanix,  Icaiia;,  Gallis  &  Anglix.  In  Ganuuua 
eciam  fponce  provcnit:  v.  (jl-.incer  Ai|;entinam  &  Badenfes  chcrmas  ui  rylvis.^  Qux  iwn  infitae  Cmt, 
fpinofx  ierc  Uinc  &  par%'os  eduntfrudus:  Sed  majoTj  &  przftanoor  nooniii  cultura  OMnnaratur: 
infericurque  apc^  P)  ro  Sylveftri  autSpiiioallMK  flont  Apofi  &  Usao-  Fiuftuin  perficiefie$ttm> 
brii  fine  aut  etiam  tardius.  '  : 

C  fimlunus  ediDqiie  ficutus  Parkiiifimiii  qiutaar  jpaeca  djftinguunt. 
I .  Mei^ilus  Gennaiiica  ScHio  Laurino  non  toiato,  uve  Melpilus  ^lveftris  C  A  Me^ibn  vnlgja- 
ris  fivc  minor  Tnrk.  \  ■  • 

a.  Mcfpilus  fbho  Laurino  nujor  C.B.  maxima  fadva  Tark. 

%.  Mefpilus  Icalica  folio  launno  (errato  C.  Jl.  minor  fblio  ferrato  P«r4,  J.  fiauluiiuiialildpiki 

vulgari  mmore  fe  urriufque  generis  fbtia,  ferrata  8c  non  (errata,  oMerviffe  fcmiit. 
4.  Mefpilus  fnidtu  albo  C.B.  frudu  albo  magno  Park. 
yirt*.  Mel^a  ejufdcm  temperamenti  funt  cum  Sorbis^  &  ad  eadem  valenc,  vomitum,  dyreotenam  & 

'  omnes  m  genere  alvi  fluxus.  Ventnculo  noxiaefle  alunt,  pnedpuc  dum  <luridaila  tc  aeerfaa  ad> 
hoc  ftnt;  nani  emoUica  &  fracida  faft.i  ;iHftringunc  minus.  Si  ciecoAo  immamromm  colluMmir  os 
&  (auces,  reprimic  fluxiohes  m  fauccs,  dcnccs  atcj,  gingivas.  Paratur  quoq,ex  Mefpiiis  liccis,  lucoo 
roCtruni,  Caryophyllis,  pauco  Coralhl  &  nucc  Mofcliata  cataplalma,  quod  apphcatum  regioni  ori» 
.  vennicuJi  potcnter  oainpeicit  T<vnitum  ciborum.  Meipila  virid.  m  nugna  quantitace  deraraa 
indtds  diarrhaea  pertinad  laMrttKs  fiiuTerunc,  alitstenwdn  nild  proficimiibas.  l^mftm. 
Folia  fimilcm  cum  frii<fVibn';  vim  obcinent. 

Herbanorum  plunmi  uliicula  in  pulverem  detriu  um  ad  renum  quam  ad  veiiCE  calculum  oonte- 
rendum&:  cxpellendum  commendant.  Nec  Heiiiaiii  modo,  fed  &  PraAioonim  pan  maior  id  & 
duiit&  paifim  in  fim  librls  calcuiofis  praefcnbunt ;  acgue  iti  qua  piimumdaiapaftadl;,  ceu  impecu 
'  qoodam  nuinc  oaones,  .inquic  J|.  Bauhinus,  magno  meherde  &  •tds  &  latiaaii  ndilMio ;  qui  iddrco 
wftieniiilec^ponit,  &inulci*pfobaieiiitintf  oai^^      Ipfim  fipJacxtcanfiileL 


S.  Chmuemfplm  J.B.  Cttmfitr       lUmg»  fmm  CB»  Omi/hrGefmri  Gec  enac.  Ap- 
.pend. 

Haoc  ex  lamo  &00  fic  defcribic  J.  Bauhious.  Rami  aaffiotes  fiiere  guiin  vd  Coconaf^,  vel 
Didpni^  oortice  nigricarite  ftriato  olxhi Ai.  Falia  plemnqae  indidem  phica  oriuoair,  noa  ut  Coco- 
nealm  rotonda,  fed  oUonga,  alia  palmum  bnga,  iefcunaam  lan,  alia  {dbandan  aac  ondam  loa« 

ga,  (cmunciam  laca,  utrali&etm  acumen  defincntia,  pcr  ambiturnfenata,  utrinque  glabra,  ncrvola, 
atro-virentu,  pedicuio  latis  brcvi  hircntia.  f/«-«denfi  velut  in  umbcilam,  Sorbi  Alpinae  more  di- 
gefti,  pedicuhs  lanuginofis,  modo  brevibus,  modo  lon^,  in  excremis  ramorum  hxrem:  quibus  fhw* 
ifm  fiiccrcfcunt  eodem  difpofiti  ordine,  Sorbi  torminalis  fruftibus  fimiles,  oblongi,  rubri,  umlulico 
mediocn,  ni  {juibusgrana  cononenmr  oblonga.  Clufius  plantae  quapi  Cototuftrum  Gefheri  putac 
RoTCs  purn  .rafccntcs,  pcntapct.ilos  attribuit. 
^"""^  Hunc  ftuticem  in  fumroitace  mooas Jurae  non  kmg^  4  Geoeva  iaveoimus  ipoacaoeum :  Cluiius 

in  Snedben  jugis. 

j.  Lata  Qmnta,  Meffilnm,  efjiculo  Ix-vi,  fpaJicei  cclerit  J.  B.  Tjro  fundit  ex  GmifX»  Q.  B. 
Cbtf.txot. 

Httjas  offiootum  4  Mdpili  forma  non  erat  vald^  abfimile,  pneftrtim  pinuiidinm  Mefpilotutn, 
&  larve,  &  fpadiod  cobris,  in  medb  nonmhil  cumcns,  &  pauluhim  ab  uno  lateie  lcabtum  flcinlbal- 
bidum.  rVuaxis  cxigui  Pyrieft^magnicudine,  magis  t.imcn  rorundus,  coloris  ex  aureo  Havi,  inter- 
dum  etiam  nibentis  itifbr  Porni,  tenui  cortice  przdicus,  qui  detrachis  in  tenuu  flaniina  fili  modo 
abtt:  Sapor  cum  dulcedine  aftringens,  ica  utvau^refrigerec;  unde  Lufitani  iftic  deg^niei  in  febri- 
•  bus ardenabus  exhibdMnc  'Polpa  iplk  oaJocis  aard  iacuri  ad  rubrum  indinancis,  lenta  nonnihil  6c 
^(cida;  Singuli  antem  finftus  qoina  (enuna  IniTefta  ooncment,  quemadmodum  Mefpila,  eaquc 
lepararim  tenuiinvolucro  tcfta,  Serico  cni*fo  caodido  fimili.  Arbor  Pj  ro  fimilis  cft,  humanam 
L  alrimdinem  non  iuperans^  cujus  iolu  ex  atio  Tiridia  iimc,  fic  Pyn  roiiis  magis  orbiculata. 


Digitlzed  by  Google 


4 


4.  MtffA  fitOi/hSMjlmrkmmlB.  M^/b^ 

Obfemvic  Lern»  in  Bra(ilU  in  maris  ripa  mulus  arinlcolas  finAof  IbvnCttMd^  tioAnifiint. 
Ics,  quorum  dtts  pernicio(i(£mus.  Sylvcl^res  (1  videaoc  Gallos  tc  fllmtpmqyitM*  mmBOC^m  hat 
ffudiis  vitent,  (licenccs  rjiwi»,  id  cft,  non  llmc  boni. 

5.  Mtffila  nm  vtldi  ti^miUt  fn^mt  t^etiUt  ffMdicei  eolaru  ffUniintAut  J.  &  Fr»&Mt  1.  An.14. 

/. «.  Ex«r.  aof.  •  »  T  f 

c/«r. 

Mefpilo  Sccanio  non  erac  vald^  abllmilis,  ejuld^mque  pcnc  magnitudmis^capice  tamcn  non  pUno 
Dt  illud,  (cd  inaagnfiaai  ooacraao»  vetuftaiofiigas  concraxerac,  fic  fidifit^cuteconflabac,  Rdco, 
nuUius      &pori^  qat  taiiieBOceicaeiitni  iiiaanM  adftn^ioois  cuni  itaDca  acrimonia  conjunfta 
polGdere  vidmuttr:  qiuiuncrorfamoflkdAMiejpiHii^ 
Bc  tUs^  fid  TaU^  Isvtt  &$letideuhjl|adieeiq^ca]om  fleni^ 

6.  M^fihvMUi  fMis  frHllus  ftne  granu  J.E  M^^  fiH&ifrwSm  fifon  CB.  Rmam980- 
,  «««««•«cii^ai'.  Atf«v.  CA;^  £mr.JL».Ai|. 

Mifpilo  vallc  fimilis  erat,  uncialis  magnitudinis,  tcrfus  ac  polltus,  fufci  caloiii^  a^g^  auceni  &a* 
gilis  ut  Daululura  comprclliis  dilrunipcretur,  valde  kvis,  matariam  oontineos  fraelem  &  fpongwfim^ 
vaUi  filfi  fiKorb»  in  gua  nuUa  grana  oblervare  pocuit  Clufiuo.  Oorana  aucem  ma  fupema  itimmmn 
fin£bim oocBpansaliscarebaCt  quibusMefpilum  eftpcsdinni. 


C  A  P.  iX. 


Dkffrrei  J.a  ji!ni  t§gU  iMutt^  mim  C E  fSrarlfiM  urtisClM/a  F^k  ^«»«111  M0 
Qk.  AmtlMebier  LoU  Pynt  cirvnv  IcaUSi- 

PUIcher  ert:  fn!te\,  8c  qui  multos  a  radice  (latim  ftoloncs  cdat,  hoinine  cti.im  proccriores,  eofq, 
ctiam  rajiiolos,  corua;  intcdos  (padiceo.  Folia  pnmo  pullulam  plura  limul  ex  ofulis  prove- 
niunt,  uicana  lanuginc  Hibtus  pubelccntia,  (upcrni  viridia,  quae  adultiora  decufla  pemtus 
lanugpne  utcinqueeUbitaiunCy  Pin  foliis  fimilia^  magnicudtne  vaiia«  unciam  aut  (elcuncum  longa, 
lacitudine  kmunciaj^  euc  etiam  plu(qnam  unaali,  per  extremum  rocunda,  circumquaque  creiuca, 
pulchris  fTCqaeiitioiious  neiTis  obfiquis  a  medio  i  c&o  donata.  Floret  inter  lanuginolonim  foliorum 
rudimenta  oriuntur  plurcs  jundi,  candidi,  i  qumque  foiiolis  lon|[iu(cuIi$  compoiiti,  inodori  ferc.quos 
hacca  excipiunc  vioiacex  vel  nigra^  umbilicata:,  qumque  ladnilS  ooronatz ;  (apore  dulci,  (uavi,  tn 

f|udMis  /(MfMpIura>  [dena  6c  interdiun plura  Cluf.']  oblonga,  nigricantia,  Pyrorum  femmibus  (xmi- 
la.  FruAus  de(hero  Cerali  eft  nugnitudinc  Sc  ngura :  Ac  baccs  Myrto  pocius  limiles  iimc  qoam 
Ccr.i(b,  &  umbilicacx. 

Vari.u  foliis  obcuiis  Sc  acuds. 

Locis  montanis,  prantiptis  &  Cixofk  podffimiim  gaudet.  Sic  Helreticis,  Auftrtacis,Sabaudicts,  ac  Lim. 
Burgundicis,  alii(que  montods  variarum  reglonum  provcnire  lolct   Nos  in  moncibus  drca  Genc- 
vam,  inquc  laceribus  raoncmm  Rheno  adjacentium  obla  vavimus  co^Qaa.   Suavis  eft  ejus  frudtus, 
atque  ici  apois  lh>nuKtn  uc  qni  copioiiedam  itiBi^fleric 


Cap.  X. 
De  MaU  Pimica, 

MAlus  Punica,  Grxcis  'Po/a,  Diofcoruii  Sc  Thcophrafto  'Po»,  quo  nomine  Sc  (tuAus  donabiT* 
Florcs  (acivx  Punics  w/Tim  dicuncur  DioMoridi  L 1.  cap.  1 51.  &  GaL  6.  SimpL  At 
Gal.  6.  aM>  Cycmus  tru&us  rudimentum  eft,  quod  dedduo  fiore  primum  appareC 
fic  formatur.  Ec  Piinio  La;.  c6.  Prirous  hujts  pomi  partus  florere  incipientis  Cytinus  vocatur 
Grarcis:  &  in  hoc  ip(b  Cytino  flofculi  lunc,  .mtccj^uam  lcihcctraalum  ipfLim  pi  o>Ic.ic,  cnimpcntcs, 
qux  Balauftia  vocari  diximus.  Verum  i*f^u9tf  (ylvcftns Punicx  (ios  e(t  Dio(coridi.  1. 1.  ci$4. 
Offidnae  PHnium  fequuneur,  8e  Punicae  um  Sativx  quam  Sylvcftris  (lores  dtra  dAinAionem  Balao- 
ftia  vocint,  quibus  C^ytinonim  .ippellatio  dc  (anvis  ignoca  eft.  Cytinus  Thcophraftod^oft  Btt» 
ris,  quo  Hoi  continctur :  adeo  uc  Cytini  (igniftcatto  apud  Grxcos  ambigua  iit. 
.  Mali  Punid  putamen,  qudd  tanquam  corium  (Tt,  coctice  durius,  nucis  involucro  tenerius  Mali- 
corium Tocanc,  quod Grsds  iiuik  SiJW*  OiolairidemoiMiitej  iiunc  AifuM»  MtiiJaurA 

l  e.  decorticare  mdtur.  Plinius  l  c.  vdgqs  exPanids  acertb  ootia  peificere  nowc,  ob  idMaKci»- 
rium  appcllant  rnedici.  C.  B. 

M.uum  Puiiicum  a  Carchagine, ubi  laudatiilimum  proveniac,,  nomen  accepUle  volunc,  aGranis 
vero  qux  inms  contmcnnir  Granaiami  non  a  Granata  Hirpaniae  regjhm^iiciioniirillis  viMinr«  «iiin 
.  jaip  ance  Cuonis  &  Varroim  compoia  iti  fuertt  nuncupatum.  %  jBL 
.    ;  .  ^  Hhhhhh  j  LMdm 


Digitized  by  Google 


li^l  HlSTORlA     FlANTARUM.  ^ 

I.  AUlus  Pmmta  J.B.  Tumc»  ftOM  CBl  Paik  Qrmut»  fivt  fme^  Ger.  C|e 9oim0ca> 
nate*tcfc* 

Hnmilis  8c  haad  magtu  aHx>r  vel  poc&  finDBK  ell,  otieAe  J.  BDdcas,  quamvis  inccrduin  oilti* 

ftoIonihus.ibrcifTis  in  juftam  etiam  arborcm  excfcfcar,  nunk  ceauifaus,  angulolis  brachiaram,  quos 
annant  fpina;  ngidx  aliguot,  oblongz,  fubrcaa:,  cortcx  obducic  rube(cen$.  Li  his  fdia  incondita, 
Myrti  vu^aris  armula  rvel  olcj]  \  cl  aiam  mijora,  non  tta  acuta,  ex  vindi  in  lcvcm  quandam 
rofeyifnem  vcrgencia.  (fj.  Bodaco  niudi  viroris,  pediculis  annexa  rubttitibus,  rubriique  inccrcuEiaiK 
^ws  venitUi  pnsdka  ]  aveiia  paite  nervola,  odore  gravi,  pmlertim  fi  nianibus  contreAata  anliai 
admoveannvf  [  Ji  Bod«o  canum  li«lkani«  feliunqiae  nnnc  gnveoleociam  aliqao  nwdo  lefe* 
reoCM.] 

£x  nunorum  lateribut  fterts  cmicant  punicei,  pencapculi,  quonum  medium  (x:cupanc  complara 
fitmma  aun  ^s  «pnvfatf,  qftino  infidenoa  iive  caiyd,  qut  puniceo  eciam  coiore  fulgec,  unda  lon< 
gioi-,  cordoofus  in  plures  haain  mocronanK,  focidem  fcil  qnot  flon  foba,  faceflens,  qux  umbili- 

cum  poftca  Pomi  fucccdcntis  coron.int  Eft:  auteni  Pomo  magnin:do  varia,  omni  foic  ampla,  & 
maximii  Malis  zquaiis^  rotunda  fcre,  niii  quod  utrinque  levicer  coraprella.  Cortcx  mediocnccr 
craflus,  duiiufculus,  fragilistament  ance  matnikaian  viridis  acJievit,  poft  puoiceus  &  ragofus,  qui 
tandem  etiam  axi  fbaduxum  acxedic,  incus  luieus,  guftu  adftringens,  numeiofis  acinis  plenus,  vlno 
abundanci  ebriis,  dulci  aliis,  aliiis  addo,  interdum  medio,  favonim  modo  difpofins,  carnoiis  maii- 
braneiiqne  diikpimcntis,  ccu  pirietibui  inccrgerinis,  circuii.cc-pch,  .im.ins,  modo  candidis,  mod6 
puipnralbencibus ;  ij^is  vero  granis  gigattorum  Vltli  limilibiis,  qua:  conibnc  iignco  coiticc  &  nudco 
^   ,     amaio,  non  camen  line  adftrudione. 

Rcpcritur  (ingulare  q':odd.int  lr.i|u<  Mali  genus,  qnodnuUiuttia  acinipiemen  coocioet:  Veciim 
hoc  accidcntanum  cit,5ccx  luiu  [juoJ.ii7i  n.irurx. 

Diftioguuntur  Maia  Punica  (apo:  lun  :  clpc.tu  m  dulcia,  acida  &  vinoia^  (eu  in  dukia,  vmofa  8c 
medu:  qiiae  genera  aiiccr  eciam  diltiiieui  dicuncu^  uc  v.    mamiinidine ;  Dulda  enim  (tmc  muko 
majora  Bc  fiecioiiora,  fic  granis  majonbus.  Perhibentor  eciam  dnkia  ccceris  magis  (cabro  efle  cof> 
cice.    'A^TvjtttMi  dicunnirnon  quibus  nulla  incft  granorum  duricia,  fed  quibus  mmor. 
ui  Amat  Itxc  aibor  (olum  cretoium,  maalencum,  ied  in  pingui  quoque  provenit.   In  calidis  2^ied> 

dion  vcHusregiombusIponceexic,  velut  m  GalBa  Waifaoiienli»  Baleanbu» iniulis,  lcali»  &  Hi^iin^ 
ac  przcipuc  m  rcgno  nuncappellaco  Granacx;  qus  i  fiequenda  MaJorum  PUnicaium  nonien  ac- 
cepiiie  credicur.  [  In  (inibus  Granatar  parce,  quioquid  (cribat  Matthioltis;  nam  hac  in  parte  maforem 
fidcni  habemus  Lacunx  Hiipano.  J.  B.  ]  Tn  h  igidioribus  icgioiiibus,  ut  Ger::i.inia  &  Anglia  in  CQ- 
rioiorum  duntaxat  hortis  cuica  cernicur,  ubi  etiaai  hyeme  cui  lose  concegeuda  aut  reponei^  eft,  oii 
^fiigoreviolMur.  Et  cnnenumbrasanure  aiunc  &  ngationes. 
TemttrMiKn-  I'onu  omnia  in  genere  ccnfentur  boni  iucci,  ventriculo  convenientia,  (ed  pauci  nutrimcncij 
Mm&FiV».  omnia  (  autorc  Diolcoride  )  Vcnciis  inipctus  cxciduiit,  ea  pixapuc  qua;  irigidr  cemperaturx  iuin, 
ut  acida. 

Dtdd»  eorumC),  (ympas  exhibentur  in  tuffi  chrooica  &  pleuriiide :  in  fcbnbus  mtni^coinmoda 
ftmc,  qniatnflationes>  calor^m({,  augenc 

AiiJa  fiigida  funt  8c  .idftnngcnna  :  ftomachicii:  unde  eorum  uc"  &  (yrupi  cx  iif3cm  confc(5ki 
uiiis  eft  ad  litmi,  tcbrcs  bilioias,  gonorrhoram,  picam  gravidarum,  ons  putrcJinem  &c  fimiies  af^ 
ftdus. 

Vimfa  (  acido-dulcia,  Graiuta  mteue')  medix  funt  natune  inter  duicta  &  acida,  carduca  &  ce- 
phalica  Uiiis  pricip.  in  Syncopc,  vercigme,  8cc  Ex  maJis  hilce  ad  u(us  (iipradidos  (iiccus  exprimi- 
cur  &  fermcncatus  depuratufLj,  vinum  didcur. 

Varios  modos  parandi  vmum  Granatorum  ride  apud  J.  Bauhmum.  Sunphctfliimis  videtur  ie* 
queiis. 

Acini  mAturi  diligcnter  i  cortice  &:  membranis  repurgaci  prsio  commitcunmr  ac  exprimunmr, 
mox  vinum  laccis  ad  id  accommodacis  percolacur,  &  in  vaiculis  id  exdpieiitibus  defidere  lixucur,  dc- 
ficcaaunrqnainuriifiiifeoIeonivappamcaaeaQefctti  Uiiliieft  ponisadficimfefariencium  eitift- 
guendam. 

Poteft  ettam  ez  fucoo  expreflb  8e  defiecato,  admixto  laodnro,  &  deooAo,  detndo  femKntato^ 

parari  vinum  gcncrori;m  &  incbrinns. 

Fleres,  cam  halaujlta,  quamC/r/wj,  nattira:  funt  terreftris  &  valdc  aditringencis,  unde  crcbenimus 
eornm  tifus  e(Ie  foicc  in  omnis  gencns  fiuxionibus,  v.  g.  diarrhcea,  dy(encena,  ftuxu  uterino,&& 
£xtnn(ccus  in  pulverem  trita  6c  in(per(a  imertriginibus  aliiique  uloerious  celerrim^  ad  cicacricem 
ab(q,  erolione  producnnt :  (ananc  etiara  oris  ii!cera,tonfiIlaSj  uvuiam,8cc.  in  cotlutionibus.  Scorpioni- 
bus  ctiam  advcriari  dicuntur. 

Cerie»  (^wuUutritm,  ffduim^  ejufdem  nacurx  cumfioribusefti  Uciiis etiam  ad  coria  prcparanda^ 
ftadanamentumvicegallainm.  AddicQiniiantinus^Mdioofiumvinodeoodnmft  pocnmomnes 
venciis  cineas  necare,  maximd  eas  quas  Afcaridas  vocant. 

N«c/ri  ittdem  refiigerant,  aftringuntque,  imprimis  qui  ex  pomis  acidis  coUo^".  Brcvicer  flbres, 
cnrtex,  nuclci  [  addc  &  folia  ]  aci  c.i  conducunc  quibiilcunq,  adftriAione  opuscft 

£x  Maiis  Putucis  oonculis  cum  iuis  oorciabus  exorimicur  iuccus  qui  poigac  biiem  flavam,  uc  lcribic 
Cklalp&uis.  HoedeFimidsduldbuiaocipic  J.Bai]mnm4ftooiticasamarKi^^ 

a.  Malus  PuHica  fjlvejlrm  C.  B.  Gct^grefiis  J.  B.  luilb  I^OTOCgjanatC* 

Domefticx  &  culta:  per  omiua  (imiiis  eft,  a(perior  camen  &  ipioofior. 

Paflim  hac  Jiia  Iponse  bxnriaK  infepibafi  MaifaMMnfifaai,        mnvidenir  fpecie  di£^  4  a- 


Digitized  by  Google 


lih.  XXVX  3>  Jtrkrikii  ftarm  fhs  /ummo  fmUHi  infidet. 

1.  Mdm  Fmiut£rlv^im0jtrtfivtBaUitJtmm  majus  Vuk  B»UHfiutm  fimflaummut  CK 
7. 

Bailauflia  flores  lanc  atnpli^  Punicx  cuiurdam  fylr.  denfflfano  Ibfioniiii  porpiiralbeiidom  farau 
fiipati»  euftu  adftriag^iite^  non  Cytiao  obloiigo  ut  in  fariva  pomifera  Punica  feti  fimplid,  feu  muJ- 
tiplid  floTe,  (  qoaBs  noiiiiiiiiqiiam  reperinr)  iedoompreiJo,  laco  rufiild.  cui  oolor  ex  6avo  puipu- 
ra(cens,  a^ium  durum»  lignofum,  In  ladnias  quoq,  dinfiiiB» .  Ade6  «wi>if8ji|^  htt^li^m  fm> 
fiant.  uc  Ro&  videantur  cenntbliz  colorc  fjturaco. 

4  BsUBftmmmmm  ftuib  Mm^m  fiart  fhmmimre  C.E. 


Foliis  atro-virentibus,  calioe  onffior^flon  niiioN^  tnftiant»  fiantipiiipifApaiifiBaiiie.  i  priv» 
diftert^jnquic  GBauiiinus.  ^  ■ 

CortexGianatorum  menles  movet,  tc  tixttinieriiMtencmii^fog^  abeeBptoientia  TndMO^ 
abondac  mim  qoodam  Alcali  apeikhm^  qnod  pettt  ittiilm 

■f 


Cap.  XI. 
Maiui  Limonia  MaUharka  fruBu  tmhilk^t* 

U.M. 

ARbf)r  cfl  proccr.i,  c.^uJicc  cr.iflo,  cjndulo,  multifquc  ramis  donato,  qui  corticc  cincreo  odo* 
rato  obautfli,  ac  iungo^  intus  medulia  referti«  necnonipinis  fiilciSj  nitoaalnis  &  aculaatit 
infiiper  muniri  funt  .  ' ' 

Radix  flavcfccns,  hifco  cortice  tefta,  anura,  odorata. 

FoL^  jxarlimilu  lunt  foliis  Mal-Naregam,  pr^terquam  quodncrvuli  e  cofta  mcdia  excuntes  cral- 
fiores  iint,  &  mfcmc  magis  emineant ;  quo  fit  ut  in  pUcas  ea  ac  rugas  crifpcntur. 

Flores  plurcs  fimul  iun£ti  extremis  furculis  provenium,  fic  calyci  viridi  in  q^iaouelacioias  acoim- 
tiatas  feao  inhmtnc,  nridi-flaTelbenccs,  odoraci,  Inbamari,  quinqaelSrimtanft  Mob  CBiiilaweb 
/«MiWtfcandidisoaoattdeoeminediamoiifiMntiiMs;  interqme^Jiwpradir  egoBpaiib  itidemat 
bicans. 

FruSm  Limones  pufilti  (unc,  tenuioribus  (ulcts  flriati,  ac  in  TCrtics  caljrce  flocum  fiinreAo  coro- 
natt,  atro-nrides  primum,  albis  interftiiiAi  pundhilis,  dein  aurai.  ooitice  LimonUm  oorad  haud  ab- 
fimili  cinAij  carn^que  candida,  ad^  ac  vinofi  (aporis,  intm  rnerti ;  intra  quam  numetoia  coori* 
nentur  yetmM  oblongo-rotunda,  plin.i,  c.mduii  5c  nitentia,  duplici  ordine  locata,  ac  menibraneis 
quiboidam  peliiculis  leu  panetiUis  mccrgcnnis  leiunda,  iti  ut  fingula  m  iingulis  iaticeac  oeUulis. . 

CidEic  frequencer  locis  aretwiis  &c  petroiis  circa  Parskjnri  &  KMjmmd  pfOvinciasMahbar :  Sem>l 
in  anno  ni.itnro5  fert  fiiKftus,  menfibusviz.  E>ecembri  ac  Januano. 

Succus  lolioi  um  cgregium  capiti  eicpurgando  haberur  aTninnm.  Idem  cum  Pipere  longo,  Zinzi-  Vim» 
bere,  &  laccharo  exhibitus  tuffimfedat,  ca-ccrolqu;;  pul:noni$afie<!iu$  c  caula  frigida  natos  potcntcr 
ianac.  In(uper  e  foliis  hitce  m  aqua  co^  Balneum  hc^  quod  ialficudiniy  necnoa  anuum  doloabus 
toUendis  roiniiodoaiidudc; 


c  A  p.  xn. 

Dt  Fic»  ladica  Trma  diSa  ft»  OfimtUu 

OUamvis  Frtitmc  hic  Theophradi  6c  Plinii  Opnntia  non  fie,  ctim  tlla,  ab  Oponte  oppidn 
ciica  <]i;.im  provcnit  nonien  fortit.i,  hcrb;;l,i  (\t  non  fnitcx  ncdum  arbor,  merit6  tamoo 
Opunti.!  Indica  ai  borea,  auc  frucicola  dici  poilic,  quu  uiligni  propriefate  c  fobo  radfasm 
emitccndi  cum  Opuntia  Theophrafti  convenit.  nec  aiiaquxvis  pr.rtcr  c.i:n,  qu<xi  hadenus  andivi' 
mus,  arbof  auc  henu.  <^^ctiam  Opunciam  hodie  (  uc  pitco)  in  Locride  fruflra  quxli veris. 

^Gtkmdioo  Tonam  i  mSas  radiccs  agoseapparentiam  pocius  &  ojnnionem  vulgarem  lequor,  qu^m 
lei  ipfias  Teritatem.  <^ui  enim  folia  videntur  rcvcia  non  Ir.nt  lcd  potius  rami.  Nam^  i .  Folia 
nongenninant,  aliaque  e.\  fefolia  emittunt,  fed  ramL  i,  Folia  intra  annuum  falcem  ipatinm  in 
luftam  magnitodinem  eseenla  poAiea  non  augentor.  In  hac  autem  (Itrpequat  diumcur  fotu  quo- 
cannis  augentur  8e  incferoentum  capiunt,  8c  in  nonnullis  fpeciebus  Itgnefcunt.  Addit  Gul.  Piio, 
Folia  conngua  tantiim_efle  atbori,  econtra  omneqnod  rami  viccni  lubit  ctmrinuum:  Se  autem  in 
quiburd.im  Ficubus  dillcrtis  r.uiiccs  immedi.itc  conrinuatas  vidiHc  hondi.  '[■.uukmj  4.  Folia  pleriiq, 
oiTinibus  plantis,  criom  lcmpcr  virenciiHis,  tandem  deddunc;  ac  in  hac  propiic  loquendo  pcrpccua 
iunc.  Verum  argumentum  hoc  non  cooclndit  quoniam  danmr  oonnuibe  T.g;  epipbyUofpcrma:  in 
qiubus  foliaduranr  q  1  mdiu  caukst  iit  1101^  qiiQalinc  (mAnm^  fbliisdidtisemituci  tiam  cpiphyt 
Jolpcrma^  qaoq,  idcni  tacmat- 

Forma  camen  excerna  laca  8c  oompNda  cum  feGis  ooofeflittnt/  (C  i  nmisdifleram:»  qui  tn  «ai> 
nibus  ahb  ilirpibus  ceretes  fimt. 
l^or  auteio  hic  fintc^  liounicis  Ficus  Indicaj  ob  aliqualem  in£dk  cnm  Fioo  findimdinem. 


Dlgitlzed  by  Google 


14^+ 


HrsTORiA  Plantarum. 


coloreni  vcrgentes. 

6.  Caca  nochtlt,  feu  herbacea  fylve(b-l(q,  Tuna,  in  arboris  magnitudinein  attollicar,  mulns  alis 
coiicavacft,  folnf'},cnn%ns  ro:undis,par>  is  &  fpinofis,  fylnftli  miftMmJnglbndeim  IMOCminafr- 
nicudine  fupcrantc,  ied  fpiius  horridiore  &  pallidis  iloribds. 

7.  £ft  &  Xocohmecbili,  {imilis  fomii  prxcedenci  ied  cam  feliis  qiiim  fiufta  actda. 

Sunt  &  aliz  prxter  d](flas  hujus  fruticis  feu  fpeaes  (eu  potius  variecate^  {UD  diverfikais  r^pooim 
in  quibus  oriuntur,  quetn.idmodum  apud  nos  Pyrorum  fic  Ficuuni. 
Bcus  inJu  j  UvM  ftlofa  c.  B.  dimta  IpedttTideair.  Hascex  Ctctt  nuflk;  e^qne  dupfe]^  aheoi 

folio  lotundo,  aitcra  oblongo, 

Ficus  Indica  humilisC.it.  Ranuseft  reflexis,  &  veluti  repentibtis :  flai«lliag|ioliiteoL*All  Kco 
lodica  lsux>(k  nuoor  P«rA  ?  Fkus  liidiGa  fii^ 

Species 


I.  FkmbiJioi  mntr  Parlc.  I»dua  Ger.  InJua  folu  fpmofo,  frnau  majere  C.  B.  Ofuntu\vuli» 

In  magnura  intcrduni  cvadit  fraticem,  cui  foHa  magna,  longitudinc  nonnunquam  plufquam 
nedali,  laatudinc  fefquipalmari,  ex  obiongo  rotund>ua,  polliccm  crafla,  infima  etiam  multo  traC 
fioiadiinoraq, (upremisj  ionsmembrana teda,  plunmis cuberculis aiperaca>  e  quibus  ipiiiulvaJb^ 
^attx,  hali  concredand  aSwrcntes,  in(it6q,  aouleo  ftanoaetn  nacitram  dettrenns,  incotf  iiitut 
tuijentia,  cnlore  herbaoeo,  tadu  vifddo,  lalivofb,  qui  cxficgitus  granuiofus  arcnx  tenuifEmi  in- 
ftarattiitu  digitorum  relblvicur,  pcr  qucm  difoirnuit  nervorum  plurimorum  mcdiocnter  cra(ibnun 
leticulati  pkxus ;  acquchatc  quidcm  folia  cx  aliisfoliis  lucundo  connexu  ioccrclcont,  qulfaiiisetiam 

gtuimam  piD  caodioe  utimr,  &  inbraduadiducKur.  PoHhzc  cumcempare  mcraflancur  magis, 
fiunc  ratoiUBora,  imo  ligneam  tandem  fibftanrfam  acquirunc,  prarfertim  inferiora,  nimq,  &  ipi- 
nas  magnacx  partc  amitninr.  Fcmoris  crafHticm  interdum  ncquiric,  i:t  nos  in  Sicilu  obfcrvavi- 
nuis.  ■  Foliorum  pinnis  iniident  fniduum  rudimenta  mulca,  iimilita-  fpinofa,  c  quorum  umhiiico 
/Cnviemicanr,  calathi  Balauflii  quadanccnus  effigic,  filflcuicnriore  nu^mtudmc.  nuilci,  lutef,  muhis 
foliisungue  latioribus,  Rofarum  (bliis  limiJibltf  oonftantes{  qnibus  marceicencibus  fruffm  macura- 
tur,  Ficum  magnam  adarquans,  (upem^umbilicatus,  poIpS  (anguineo  colore  manus  tmgcnte  inJfe- 
£tif  gurtu  fubdulci,  (ed  quain  Fiauim  infuaviorc,  grammulis  hv^^i  Lcntib  fcrc  magnitudine,  (cd  1 
fimiatis  &  iniqualianibitudonatis,  iilddmq,  concoloribus  in  iinu.  Gclnci  us  in  frudtu  gravcm  quen*  ! 
dam  odorcm  dle  annotac.  I 

Ciim  primiim  cxit  hax  planta  foliola  duo  cmittit  crafla,  fucculenta  [aliquod  Scdi  genus  cmer- 
gcrc  diceresj  mucronata,  c  (juoruni  linu  conjugali  ccu  pili  quuiim  candicantes  &  purpurances,  fu- 
curarum  (pinularum  primordia  (imul  cxfcruncur,  quos  non  multo  poft  folium  fequitur  iildcm  vefti-  1 
tom  8c  hirfiinim  tomm,  nec  lacum  led  ceres  fer^j  quod  camen  temoons  pixtgreflu  paulatim  in  latbo- 
dinem  oomprunicnr,  (iuntquc  aculdcDm  lempore  etiam  dnriulcnfi.  Radicula  novellx  plamz  lim- 
plex  8c  albicans  eft. 

ExiHlIac  &  nimmi  hsc  arbor«  Succino  flavo  colore  &  fuhftancia,  fi  duritiem  exiroas  lapidofam^ 
adqodDm  limilc,  te  gldbaBs  ooncretum,  8c  Tragacanthar  fer^  in  modum  Terarieolanmi*  «deb 
rum,  ut  dencibus  comminuere  vix  (ic.  Candcla:  admocum  flammam  non  oonapit,  led  oomburi» 
tur,  ncc  umen  ullam  odoris  fpirac  fragrantiam,  mafticacum  quoq,  nullum  faporcm  efl&tu  dignom 

exhibet. 

In  omnibus  fere  Americx  provinciis  &  infiilisj  exceptis  maximd  Borealibus,  provcnit.   In  Europae 
etiam  calidioiilKis  rcgionibus  facile  comprehendit  Ac  in  magnimdinem  profidc  Vidit  Cameniiis 
NeapO&altero  tanto  majorcm  quam  homincm,  caudicc  duro&  bgnaia    VidimUS& nOBRoaa 
■  -in  Iwito  Pontjficali  Vaticano  jBi'/vr</<r<  didlononminores. 

Obferavit  D.  Tancredm  Rtthmfen  hanc  ficum  Indicam  prodacere  fruAom  maturum  in  GaUia  Nar- 
boaon^  &  ReipiD  NeapoUtano,  ubi  inftar  lyhreftris  pLuiue  loa  Indigenae  ad  vias,  latcra  montinn« 
'8t  mter-lcoptilos  oopioae  crelcic. 
CmftwrA  Tam  vivax  eft  hax  planta,  utcum  fcminulo  fato,  tum  foho  hunii  nictlio  tenus  dcfofTo  crcfcat 

<  fadUinia  Frigons  impatienseit,  idcbguc  hyemc  reponenda»  anamen  &  loca  nimis  ocduia  odic 
Hnmoie  nimio  corrumfto  &  pntceBt:  ideoqne  ab  Auniinnalibas  imbcifaas 9c  qut  venw  cempoce 
eadunt  pcrfscpe  Ixditur.  _  ^         '  • 

Multi  hu)us  fniticis  fpecics  in  America  reperinncnr. 
InMexicaiu  piovincia  i^r.Hcrnaiuic/.obrervavic  lcquentcs. 

I.  Prima,  JxJnu-NccbtU  vocatur,  quod  albus  fru&us  ejusltc:  Ftiia  fert  rotunda,  parva,  Izvia  n- 
rilq,  horrenda aculeis:  fbrcw  luteum:  FruAum  l^niferum tc  candeocem ;  tc  in  ftucicis  accdfeur 

magnitudinem. 

1.  Secunda,  Cos^Nocbtli  didcur,  qubd  paUentcm  proferat  fruftum.  Foliis  conflat  amplis,  orbi- 
cularibus,  multffque  6cprolifici|,  honendbus  aonleiss  )br«  coocineo^  per  enieina  paUnfoenc^  fie 
pomo  luteo  ac  raro. 

Tertia,  jitlatte-NodkU,  &a  Tima  ex  albo  tn  nifum  oolorcm  induuns.  Folia  fett  angafta,  ob. 

longa,  imperTs^  aculcata,  &  nnnmful  irjrpurafccnti.i,  quod  efl  huic  tantiim  generi  pcculiare,  aun 
cxteris  ommbus  vindu  lint :  fructum  non  valdc  fpinofiim:  iloiem  extra  luteum,  intra  vcro  ipiuis 
TnoK  ookne. 

4.  Qparta,  Jkfduocbtli,  id  eft,  cocdneum.  A&i  fcrt  tentua,  angufta&  oUonga^  fed  brcviora. 
pnecedencibiK,  ac  minus  (pinofa ;  florcm  ex  albo  rubeicentem  8c  parvum;  pomran  non  adeb  fpmo- 
Itunj  (ed  coccineo  flammatoquc  coloi  c  prxdit-.im. 

5.  Qpiiua,  TxMtuocbtU,  ob  limiiicudmcm  quam  habct  ^umfru^Me]ucanisdido7%tff«f/,fblia 
Imlquaimiia,  onligurl,  quibuldam  hDReana  IS^bS»»  ftcjlirerin  hislaieos  exalbo  incoorineom 


Digitlzed  by  Google 


Lib.  XXVI.   T>e  <tJ rbGnbta  iftt^rum  jios  Jmmo/rdlui  infiJet.  TftfT 

Specics  ilU  qiuun  primo  ioco  defcni^imus  ^aiiem  elt  quar  in  Iniuh  fjmjin  r/  nw  j  TH^^C^ — 

pnefelp  ^JeaJtW.Ta  eft  P,.us  fpiaora  *dt„r,  quxq^le  in  EulCf/equiX^c^^^^^  " 
clus  aliquotcomcili  rubro  languineo  colorc  ur!n.ini  tinKi.nt,  ut  acimirationi  fit  wJmSwU- 

Tum  friuaus  tum  folia  rcfiigerant  &  humcdtint,  lahvoliquc  iuau  ouo  fir  m  mr„m  . 

fH^c^anfque,  erfi  Wm,  &  corruptioni  obnox.um  fi  lar^L.rrqS^^^'XJdS:T£ 
rani  fraaus,  xfhuntibus  )ucund.ffiuuim,  Succus  pl.mtx  aut  aqua  ftUlatitk  limjSBE^eft  adTeS 
talioUs  febrcs.   AuxilianturHidiOCS cjus cum  Hieracu  quadam fpecie Enreror/.!,.        r  ,  . "^"^ 

Expericntia  conftarc  aiunt  folia  corumve  fuccum  vulncra  reccntia  mirabilitcr  lanare  T 
istiam  6c  apoilcmata,  qui  nautis  plerunauc  acodcrc  fblent  in  Americam  traiicien»;k.,c  I^^^i  timores 
CDtiant.  D.HM£U.folu  chaxta.madefaai  involuta.  &  fub  cincnbTtoft  '."  n  aJri? 
ti>  cataplainutisfermi  applicare  Iblcbac.  ficceffu/upra  f^m  &  expc.taac;n«ln  p;;,ip4^ 


lum  verprdlamiaiaiuininedicuneii^  ««««fiiuSi  «iW  tdoS^i^^SliaSS^^ 
cuum  fucnt  wfc  pron« 

Mtwtaniimagnaexpartc  in  locisproMBiu^^  atHugefioin  dcpreffisnrar- 

dpue  ad  mans  Jin»  Gumou  plaabe  renum  &  urmx  calorem  tcmpci at  "«-prciui  pri-  j 

'  ^'^^'r  «lO*  *«™d«  Cochinilb  diftos  produdt  &  Lht  N^L^zjupai/,  leu  No,:.!' 

mchx,th  Indis  Mex.can.sdicitur.  Hcrnanl  ftud.o.c  colitur  &  i  pecomm  anncntirurtque  in.u,^ 
djligenterdetcnaitur.  nteidum  fponte  natune,  mterdumhomimmi  indoftna  vcrmicuS  hums  S 
mma[lupcr.or.sann.:)  Icu  ova  tunis  admoventur,  qtue  brevi  animalCDla  excludunr  cijm  adol«I 
nnc&  ab  incob  eitliccata  fucrint  Grana  perperam  diAa.  Hxc  tot.  Europs  mferunaird^m 
commercto,  qumqu.es  mdlc  (exccntas  feptuagmta  arrpbas,  anno  1 5^7.  uoa  fiiaUe  i„  ^^^, 
dud,is  rckrt  Acoa.i  Cur.mi  &  cdturim  gran.  tradjt  Hen^ia  hisvcfbfa.  Eft  iDud  rGraimn,  di 
aum]  vivum  an.ma  culum  vel  potius  inle<ftimi.  i  dmioe  formi  non  multum  abludeSs  c. m  l  n 
nibi  pUntt  fe  ap^l.cat  pul.cc  paulonuiuis,  *  %nine  enunpit  Aca„  m.Kn.tudxne,  &  axb^,^  ^.1 
tegram  atque  adco  totum  hortum  implet,  &  femel  atque  .tcnHi.  quotannis  cofli«d?^S«« 
<erto  ordinc  mftar  yitium  dilponunt,  atque  ftudios^  colunt,  &  rcpurganta.waanS^uo  TeceT 
tiorcs  funt  pUnw  eo  wpiolius  &  pnftanttus  ftmm  granum :  inpiS^SrtilSaridm  cK  i 
JilZk^^^^JiSfi^^  mmus  i  gallmis  qu«  granum  devorant. 

TOlpnm  caodB  ad  plantas  detergendas,  nc  novella  infettonim  lemmaru  |«danf  ubi  autem^i 
fan.  .laolcvci  unt,  m.niin.i  cura  cxiiriimtur,  nccantiirquc  aqua  fngida  afpersi;  atque  tn 

^f!!!i"'^^"'^""cL-  ^"'^T  ^        in|afh>eneeant,£mdeabluuitr^u"  iSS^ 

nodbs^il^  fiigida  tan.cn  enedla  «tens  pnrftant  Ffarj^nis  modis  grankrn  T n  c?«toX 
«duteiatttr  Optjmum  longe  granum  dat  7W.«,  cujus  indigen.r  prxCfnmamlmSSS 
exiilo  conhaunt,  hoc  modo,Commmuunt  &  macerant  m  decodoalummis,&  ubi  refedencoonutt 
in  tabcllas,  qius  IIi(p.mi  vocant  Grafiu  tn  pa».  * 

Hanc  Tunar  jpctTeni  defcribunt  Pilo  6c  Marggravius,  Jamacaru  V.nom.nc. 

Ad  noslcnpfit  D.Wi*,  1»^«^  iUud,leu  Vciraiadumcxiccatum  C.ci^^ 

&  Ficum  Inu.cam  depalccns,  cvaderc  Hexapoda,  8c  prgpnc  nominan  poffe  Scarabatum  EiSS! 
pun«aaturafeumacuUtumnoftratJjus  Eabp.'COto  di^fimilem:  a«r«l^^n^Jl^'^"g 
«geaiofiflimus  w  D.  Sdvsnbm  Tjfm  M.d  in  wSofipkTrai&SN.?^^^^ 

».  Fiem  bJkM  fi»  Tmu  frmo,  feu  JmmMemm  BraJUienfmm  frima  Pilbni& 

Adeo  inter  fc  variant  Ficus  Indica:  Tunx  dKlx,  pronatahs  IbU  diverftaie,  ut  mfi  flore&  fniAi 
ftnn  .me,riaqt,al.tatc  conven.redeDrc^^^^  pS?"dcre^7  ™^  ' 

PruM  Ipcaes  FrMiabus  aut  «  adnalcitur,  tenues  radices  h^bens,  qu.bus  fe  Sis  inferin 

W»-  qmcialB.  folida,  mftar  Akes  tAngulana  vano  modo  fibi  mvicem  opSofiul  «k^ 
d.ca.    Foha  vmdia,  turgentia  fiicco  v.faJo,  fcd  infip.;do  j  in  tam,miaȣmS&lSS^ 
nidimenta  fruauuin  Umt,  &  IpinuLc  acut*  juxu  fe  pofita:  quatuordneieB. 

Pro«ii.t  m  c,us  lumraitate luavis  odoris,  cxtenim  Nymphzx  niajorifimiIis,exccrius  oonftaos 

Fruch.  ov.  figura  cft,  &  plus  mmus  magninidine,  triangula.ibo$  eniinentiis  confpicuus,  cute  to- 
dusmftarcorncisMaU  Aurantu,  internc  &  extemi  color^  clcgantiffimo  ceu  lacL  &rc™nlbnl 
S^ul5?"meS,r"''"'  ^*^"'  ^'^'^  ^plc.ulcndbus  retcrta^^S t/J 

Prarterquam  quoJ  ob  dcleaabile.n  fi-ua.jum  fragrantum  &  ob  luccum  ex  addo  dulccm,  ab  arftu- 
amibiiscxp.tunn,r^  fcbriciunnbus  impnnus&  b»Hofisconvcniwitiecentcs,  quod grato a^rc  paU. 
com  aflicwnt,  &  Imm  ledem,  cor  ac  femriculum  mir^  leficiam;  Succas  ^Lj^^  k-c 
c»ffaausfebnhm«xl)ileoitisniedeair.  «001916  ex  uk;  paat» 

%.  JamacarMjat  Ficm  InJica  l.  PiGuus,  frima MarcgcaF. 

l7m^S^..yfe^r^"^'  "'^*^'?^"^  rn.ign,nidinis,  comJ.cc  tcreti,  grifco  &  ftellatis  aculeis  obfito: 
lupenores  ramideorlum  propendent,  quorum  exortuslunt  longi  proceflus,  teretes,  ftellaom  aculc 
aci  ut  c.iudex.    H.s  mmis  ve.sus  extcriora  infidenc  /afiiTowe  modo,  oyaIi.i,  co.nprefliTanSm 
aculeislingulanmpplios.  In  fup6rficieutr4q,fohoiimeminanc  tuberculaqu^dam :  coIot 
morumiUoram  SclobenmiTiiidk^eft.  iW>waiaJbiemiem,  qui  ex  ^  iviZuiv!^^^  cZ: 


Dlgitized  by  Google 


1^6  HlSTORlA  PtAN.TARUM. 

-"^-  m        IhminuLi  dclimfc  Rm&m\axAisakamk^KKeiean  diflerc  fed  minor^ 

tftm  guftu  &  cligQiute  lili  par. 

Afboreft  magna  &  proceri  admodum,  CMxahu  eciam  Brafilicnfibus  dic^a.  P.  imcm  crumpit  i 
terra  fblio  uno  odanrailo,  cujusanguli  teretes  fiint^  sequalis  omnes  crafliciei,  qua/t  exiculpti  eOeor, 
ordinefpintdisin  ft«^l^  modum  poiitis  armati,  8c  inier  qtiaflibet  duas  ules  ilellulat  tranfverfalis 
quxdam  Iincola  eminct.  Huic  fouo  aba  plura  Tiuia  morc  adnalcuntur,  in  altum  ercaa,  brachi- 
Ufli  cralla,  quodlibec  ab  uno  ad  fex  pcdes  longum.  Succeflu  autem  temporis  fiilium  infcrius  u>r- 
tioein  grifeum  acquirit,  ac  in  caudicem  lignolurn  &  crallim  abit,  rpnngioiuni  tamcn8t  facdic»' 
doum.  Ter6  quae  caudid  proxima^  ramoirum  vicem  iubeunt ;  caztcra  folu>runi.  Caudex  vetus, 
&  ramofa  iUa  61ia  %iiim  deniq,  amiKum;  FU$  caudid  huic  fbliurius  profeiiii;  albm^  magnus^ 
fequitur  frudus  o*o  anfiriiio  duplo  major«  OTaUs  fignrKj  exeerius  oWcur^rufaer, qni  oomedimr^ 
grati  iapof is  &  fefijgBriuilb  quabtatis. 

5.  Jmmmi  IV.  Pifimii  imim  ftamds  ^uiet  Macc^v* 

Teretibus  cft  ramls  8c  nodofis,  ad  quos  noJos  fiint  fpina:  ut  in  cateris.  Tninco  eft  admodufn 
fgiDoio,  e^qfreifbffinio,  vere  Pinum  diceres,  ii  alcicudinem  &  re^tudinem  cotiiideres,  verum  in 
cmerif  dURir^  qudd  foliis  potius  fc  mviccm  protmdentibus  quam  nmiiiQaHiorii  iummirate  deco- 
ratur,  qujc  romndicate  &  cranitic  palmam,  longiilimis  nMius  d^cos  manus  atmulantur.  Frutfius 
Au<Son  noii  innoniit.  Caudicis  medulla  eft  Sambudna  fadl^  mollior,  qua:  fe£tA  arbore  continuo 
ei:iicaitu]  j  .ibitq^in  leviflSmum  pulvcrem,  qui  dccidit,  moxquc  ablaco  ij)inofo  corcice  relmcjuicur 
/oapus  concavus«  atimdme  levior,  inins  canceUis«  quafi  ex  artc  iabricatus :  gui  ii  ab  ^ne  acceo* 
damr,  flammamhculenter  ibvet,  &dlqoe  looo  Auaori  iter  fadenti  de  node  inferridNit 

Varietaces  Ficus  Indicr  feu  Opuntixm  Horto  I^ydenii cultas  fic  tliftingult  clariflimus  Hermarmut. 
1.  Opuntiamajortolio  Ipinis  longiUimis&  validillimisamuto.  a.  £adcm  ioiio  nimon  rotundion  fic 
compreffiori.  Opuntia  maxima  folio  fpinofb  latiflimo  8c  loogiflimo.  4.  Eadcm  folio  ipinolb  loa* 
gifliroo  &  angufta  5.  Eadem  folio  oblongo  media.  6.  Ficm  Indtca  aniiimafoiioiidiracim^ 
addi  poflont  Opuntiae  Itfvesfio  non  fpmola^,  altxque  variecattt  i  flore  &  fruAn  defimipeK  Vido 
Cap.  prinium  (cu  Ficus  Indicx  prim.v  Ilifloriam.  Ab  Amico  qucxlam  admonitus  fum  aliam  /pe- 
dem  m  Ixifto  non  procul  k  Londino  mvcmn  folio  trianguiari  cniiformi  (^proiunde  analiculato») 
fltihrim  afttlftttfti  • 

6.  Jsmaemru  V.  V$f(mUf  4.  Marcgrav.  Nocbezoopalli  Hernandez.  m  fto  Coccm  InJtem 
mftitar, 

B ndieftns  tennilMS,  in tem  liaud  pralimd^  latentibns  narounmr  triattgularia  autetiam  quadraci 

foha,  viridia,  unum,  Awm,  trcs,  qoatuorve  pcdes  !nngi,  quibus  alia  hinc  inde  adnaicunmr  utin  Ficu 
;  Indica:  guodiibet  eorum  iatus  duos,  tresj  vd  quatuor  digitos  latum,  iuntqucduplo  craiSoraqdini 

ymHautmpfat fimidbus  &  arboribm  adnaidmr,  ied  illius  longiora  funt :  in  anguloiis  cxtremitatibus 
aculeis  munita,  unnm,  duos,  trdive  d^imiloogk,  ilaveicentis  ieu  lignd  coloris,  iex^iepcem  veloSo 
inacqualis  magnitudinis  iuxta  ie  poiitis.  Fkrtm  fert  ut  pracoedentis,  led  minorem.  Fr$i8m  iigune  ob- 
longar,  tres  drciter  digitos  longus,  quatuor  in  ambitu  c:.iilus,  conflans  cuce  craiTa,  fucculenta,  egre- 
^ic  rubra,  comprelfa  per  longitudinem  facilc  findittir  &  dctralu  potcft,  contin^tque  pulpam  albam, 
*  iucculentara,  friainlem,  &  quali  m  mulcos  globulos  conglobatam :  hatc  mulcis  femimbus  nigrisj 
iplendcnnbus  permixta  cfl,  Aquilegix  iimilibus  ied  minoiibuf.  Puipacum  icmuDibmamMdimi:^  dfti^ 
boni  I  jporis,  dulcis,  Ficum  vulgaicm  iupcrans. 
Wirmt  ■  Succus  e  cnrtice  rubro  exprdlus  addi  adilringentis  iaporis  eil,  uc  iuccus  Ribiumimmammnnak 

Foba  aurem  hujus  plantc  fiicculenta  iunt,  &  iiiccum  dant  heiboii  iaparisfeu  Braflicar  fimiieiq,  qat 
fi  amarus  eflist,  planm  hcc  Euphorbinm  dbt :  oam  pcr  omok  oomrenic  cnm  ejus  deicripcionie, 
^horhu,mi-crum  alia  &  Jiverfs  0ft  fkmu,  AitkMti  miOmhi  4lrf«rAi$m  O^ibfiiplm 

fitb  nomtnt  ^C^tlilm  Calil. 

•  Hiac  ipedaTnttxin  Nova  Hiipaiiiaprafot  CodminUm,  quBttmea  hiclocoiiimlieddft  iiida> 
gjimihpi  mrnquamappanm. 

7.  JmMW«sVI.PIlbii.  JhftBKiiq^ 

CauMce  eft  re^,  iblido,  ^nis  validis,  inordinat^  pofitis  armato:  coi  in  fimilldtalB  amkl  fitim 

crafla,  fpinis  horrida,  palma:  fig^ura,  r.imorum  vicem  "'^atnTia  ^^n^fiimmr.  ' 
tiau.  Indelems  mcditerraneis  t.intum  rc^uritur. 

,  Icongenuinam  Fictis  In.-Iice  [veciem  non  demmptm,  Mt  Ht^  JUfcriUi»  mmm  hnvit  <$■ fmOKBt, 

H-TfFfiflf  >  •    Omnes  Jamacaru  fbodes  fngidas  £c  humidmj  lio^  gradui  diieimimi^  comperi,  eioeptis  granb 
'mtk         qua;  func  iicca  &  adltringentia.  QpamolMem  flDmmi  qnod  ex  ittii  deflilliai^  &oaus,  foliaj  nk* 
dices  febtibm  aliiiqae  malis  ex  intBmpeiie  califfii  nuii  fiio  affia^cai,  fiie  enm  admom  me- 

dentur. 


Lib.  XXVI.  T>e  Arimlm  ^uarmi  flos  fmm  frtMui  infuiet,      1 4.417 


8.  ^Mdafiu  memAmerieana  Cerei  tjf^  ffm^*  &  'tfAifm  HermMIU  Horc  LuRd.  B»b 

rtm  VrrumMi  {f^tnofms^  fnSt»  rwfcw  N«e«t  mtfj6t»imQ.    An  uoiftiatibai^  C^f^idM 

Haeluperius  lib.  I7.ca|x  6.  pro  EuphctrbU  fpecie  «ielcrtpca  eft.  Veriiaind^piilo  i  J^.4I«r- 
manno  aa  Fkui  fadicas  itftrair. 

Iiietn  Enphorijiam  DodoMi  ab  hac  pbntt  diftiiigMic»  ;Om  qut  Bodintt.i  Siaiicl  ,<09  >xiiS' 
cuciac. 

IdemEupborbium  IW.  pro  tpfifllma  phnia  ex  qua  Euphorbiuni  OfScin,irum  propOfuc>  cofitm 
iententiam  &  allmionemlXCoauDdini,  qfnBniiiai fequuci Schadida Calli  ii  il^.  po»  £«^liariMi 

planu  tradidimus,  nimisutvideRirfbourf. 

Altei  a  varieus  Cerci  Amcricini  in  Horto  CliclflMno  prop*.':  Lomlinuni  \  D.  Watfm  colitlHk 
plauu  licut  Tuna  icu  Opuiitia  pkinmas  varieuteii  ieu  diilindas  ibecic&  producoi-c  iblec 

BcoidkslMCaais  angabfiorficfpinofior  inHorc>LByd.re  ;.  ' 

9.  MmU  cjrJiiui  ecbinatMs  Vena  <*r  Lohelii  Gcr.  Melecartl$mj  Americtmus  Park.  MtLcaUui  Indt4 

Occultfitalis  CB.  Kchmo-meloeaciui  J.  B.  Ad.  ix)b.  Clui.  Vemum  jptnofum  Of$mlittm9 
MmODgf  FkeisUt  Oettdmaie  _^tmfiim  McImm  faete  fmku  r€ii0  Hom 

PI.jnt.ilinimgcnerismcdiocnsqii.imdercripficCliifi.i5,  ri  undas  Jonga  erat,  inHm,Tf  partis  ter- 
rx  mlidcucii  ambinis  15  unaarum  a  qua  m  meum  aliiii  gcb.u,  16  proiiindis  iuicic,  cotidcmque  cia- 
tioribus  cottis  pneditaj  quamm  finBttlA  novein  comentola  tubercuia  habcbont,  c  mubus  doaiilatim 
acutiifinu:  Rrmiilimzaue  &  tanquam  corner  decem  ^iiix:»  unctam  mphiTimiiwfciiBft  iwnrdMip 
etiam  ampliorcs  prodibant,  inrer  quas  binx.  (in  majonbuitemx,  in  mmodbusfingoweOfuireftK 
crai»t:  cx  autenj  lcllili  partc  plant.T,  qua  viz.  iiipra  tcrram  mcubucrat,  8i  veluti  fornicisinft^f  Cum 
erat  tuicx  &..iiigncantcs,  nicdu  parce  ex  Ipadiceo  c.injtcaaccs,  iuperna  ciacracei  colorts,  coipides 
vetd  paiparaiiontei.  Sumffla  parce  plancs  (qu.x  foliorum  expeis  erat,  8c  radicc  cancum  niielMr 
tur)denniltmumconMnnimeaiicabBt  ad  uncix  ajntudinemj-crinm  «ero  laticudtncm  in  diametro, 
dneRicei  obloris,  exterior  eios  pars  vindis  erac,  qualis  fere  (oliortun  Tunx,  paite  tamcn  terrxpro- 
xjmi  ituillvy  piiijl  jjSac:  incern.i  p.irs  fivc  pulpa  candida,  fpiila  &  adeo  lcnta,  uc  in  tcnuiflimas 
etiani  iaminas  ieda  &  digins  excenia  vix  frangi  poflet,  Cucurbita:  quodammodo  iaporcm  tctcrens: 
Pulpc  mediraUium  iSciplum  corroinus  aUximerat,  imUamquecavicaiemhdiebae:  (uprcm,)  autoin 
pulp.r  pai-s,  aii  tomctitum  inhxrebac  nonnihil  purpiiralcebac  :  ipfum  veru  toinentum  tcnmiliniuin 
-inii.ir  lapidis  Amianti,  &  canduiiflimum  crat,  inquo  latebant  niultx  cxiles  ipmulx  purpm  cjl-,  qux 
-iupra  comencum  ic  cxlcicnrcs,  ngidiuiculx  eram.  Abextima  pulpa  rari  quidam  prodibant  in  to- 
imonto  laccntes  tolliculimcmbranaoeij  five  vagiiut,  oobris  langninei  ele^tiffimi  &  tiandi,  uno- 
am  longi,  fupci  na  parte  craffinfetrli,  <ifid[ima  aqaa  ▼ideHcet  pulpo:  adhgferanc  anguAi  Sc  tenues, 
4}Icni  fciniiic  cxili^  iii£;ro&:  IjjlenLlentc,  inftar  ieminis  Aimranthi  purpiirei :  Summo  horumtolli- 
cuioruBi  capiti  inhcrcbac  oblongum  quidpiam  tanquam  iiolculi  oidimeiuumj,  quod  iupra  toiticntuui 
■cipuc  eiinUie  «id^acnr.  Ranyoes  craffiuiculas,  biqga^  Jenosae  £l»i(aa»  iiMnper.  .olia*  in  enbiwi 
nunorasiuUittc  recinebac  ex  infima  ixMtepnxladas. 

In  inlMa  Maioappellatt  teyidmscirea  matislicusenitefiwBa  '  Ueu, 

Abrahamus  Muntliigius  iii  Hcibario  Belgico  cxadiorem  exhibec  hujus  planti  tum  iconem,  tum 
dcloi  ipnoiicm.  In  iconc  reprslcnucur  iru&us  Tunx  ibrma  iupra  toniienGuttf  cnuncos  cum  flocP 
et  iniuicme :  quid  deiciipcio  oponec  neiri,  cumflelgicRnlingiuuB<Ain«iABaiiwm0  JoMei  isier- 
idum  dedl  tomentum.  ■  * 

Sunt  &  alia!  pr.TTcr  dii5him  hujus  fruticisieu  fpfecies  ieu  varietates,  quemadmodnm  Ficas>IadiQn; 
in  HoitO(i'iod.un  Hollandia:,  &  m  illo  Rcvcrendifnmi  Epilcopi  Lonaincnlis  D.Compton  apud  Fitl- 
bam  C  plant.irum  &  ingenuaitim  artium  Mecarnatis  m  a:ternum  celebrandi)  EchmomdocaCti  alcQ* 
ram  vanetaiem  eukam  obfervavit  D.  TmMnJmi  RobiHfm.  Suldiilai.  caoalnM^  le^»  fic  aUiquis 
fpinis,  ilore,  csnMnco,  fraAtique  «uio^  quo^.fiaim,  figmian,  imagoiiiKUnein,  xojorem,  Iapo> 
rcmj  &c. 


'        '      I       I         '  1!      I    II  ■       ■    !■  !      I    Ml     ■■!  «I        .|,    .11,    I  ^      .■■IJtljl  . 


€ap.  XHE. 

•  •  :  1..;. 

De  jiofa. 


•tU 


RO(a  1  Gr.rco  p»J!)»fit,  /  in  rmiitato.  'PSAr  autcn\,  li  r,:vmi»1oKum  audimus,  nomen  habct 
ab  »C»,quaii  fiCJ^?  t>a^<nv  #4Ar.  Ita«3tem  dia  ait  '^t'  arTi^f^,.  qiua '''wA*»''»  quali  «^*» 
nondicamr  eriamdebono  ac  ^rato  odore.  Pluurchu,  in:iau,  hbL  X-  3«»;wetf •  cap- ulc ubi 
Ibribft  ita  vocari,  quia  stx»  7«  oA^i/ilfolKo,  C.-nfct  eri<o  Plut  jschui  ticri.a^  &,  f^f^»  auieiflliic 
abca  odor  gratus.  Volhus  puut  intcgrum  clic  ^ixftt»  quomodo  .liolcs  pro  WAr  dtcunL  9n^yX^ 
<)ici  ceniec  a9>  miam  pn>  t/ttk,  fea  M#lp.4dqne  i  Ohaldaiao  »n^  .faoii.#  Vj>S:.Etf. 
ftMeg,  ,    '      "    ■  .       :•      .   I.,  ':  a        „  ••.  - 

RoGim  omnem  inicb  candidam  fiiifle  fabakmir  -J^Dene.ArViiiw*«iiBieitdMtl^ 
feo  Veperis»  fcu  Cupiilinis,  aaftam  e  ubunTc;  hi  ck  lu^lure  Malwuiietis  cnbediiiomMlicraxiuBfifat 
jttj^adca^  ac  propccica  eiasfi>]ia  hunu  {accn:  non  panuntur. 


UlSTOR-IA  FlANTAKUM. 


Cateruni  Rori  n;m  ob  venuftatem  &  amplitudinem  flori';,  tum  ob  ejufticm  ri.igrannam,  omni- 
bus  ieculiSj  omnibus  terns  fumino  in  honore  &  preao  habita  ed^  omnibufque  flonbus  &  cxicnbus 
prsElata. 

Rofam  Pomifem  acceniuimis;  quonum  fmftas  m  jwitiiiillis  Pomi  magpididinein  aflequitiir,  in 

omnibus  figura  potius  ad  Pomuin  acoedit,  quam  ad  Baoc^. 

Rofam  m  genere  hc  detcribit  J.  Bauhinus,  Eft  Cinquit  )  fnitcxinfirmus,  Carf.  &  dto  fencfcens 
nifi  reddbuur.  ut  cum  fu^cicibus  ambigere  videatur,  ram»  aut  potius  virgis  duris,  ligno/is,  &  ut- 
dhrinwm  lulpidis  mon)adbu(qiie  aculeis  horrentibiB,  non  reftis,  ioA  nodtoft  fecums,  frecjuentibuSf 
foliis  fubrotundis,  afperis,  pcr  ambitum  ferratjs,  qoin(|,  &  (cptem  ex  uno  ncrvo  five  pcdiciilo  cohat- 
lendbus,  iTbi  invicem  oppoiitis,  (iipremo  (ingulari:  nerihus  primiim  herbaceo  inchifis  calycc,  qui  tu- 
niefcentcs  in  vlndes  alaDafhos  faftigiantur,  quibus  aehifcentibus  fhrtt  panduntur  (vcl  limplices,  vel 
inilnplices)  m  calycis  iiit  mcdio  /famina  quxdam  capillacca,  luteis  ttpabm  donaia  complcu:  fismit^ 
in  dMongiscapituus,  qu«  calyaUis  &  fionbus  iubfunc,  per  maturitatem  rubcnnbus,  &  in  quibaflaoi 
nigricantibus,  duro^  lanucpne  invoJuio :  rsHtihm  dnhslignofis  in  «iivecla  taMknabu^  Aajbnei 
bros  emittcntibus. 

Pnrro  Rofx  partes  Mediciiiumerant  oda  i.  Capitulum  illud  Iblidnm»  lanagiQe  qnadua  le- 
fatum,  floribus  (ubftiaounj  cen  bafin  oxam  Ro(am  Iuftineni«  Calyx  vocatum,  fw  wwww  tmmm 
gUms  refe  hhtt  mmimm  mHrtm  feJ  «dlnr  cawrfww  JkitMr.  t.  Cortex,  [  reftius  Cafj^x]  apentj  rosi 
in  quinqiie  pinnulas  feu  laanias  divifiis,  Alabaf^ros  quibufdam  diAos ;  Hariim  dui  b.irbatula:  fl;nt, 
dux  imbcrbes,  quinu  ab  uno  latere  barbata,  ab  altera  minim^.  Floris  medium  illud  croceum, 
quod  capdlanienriiinfide^  Attbirm^Sc.  [apices.]  4.  C^ftB^imema  Anthera  feu  apioes  lnftentaii« 
tia.  5.  Felhmif  nlnMr,  on|Dt  6.  Ima  pan  candida  mipi»  j^pellatur.  7.  Lana  in  capice  contenta. 
S.  Sonenlaiuqpne  inclaium.  Consxcumlana  6c  lemiiiibw  mdufis Fnito re^ dicitar,  quarum 
inttiiiitimiii  CK  oolme  nflb«  tmn  cx  moUitie  sftuittDir* 

I.  Jtifm  nths  Ger.  C&  ruhra,  prtvaUefkm,  &  fmi^,  &  finfHa  fitt  J,B.  JbjSb 
mfcw  At^iks  Park.pand.  ^ttU$Uk* 

7.  B. 

Ro&  mbiae  fintex  minor  efl  auim  albc  aut  rubelUc,  virgx  non  it^  aafTx,  fpinx  multo  rariores 
&  minore|,iMC  iii  moidaoes;  aoqui  lami  etiam  fine  fpinis :  felis  cx  longiufculo  pedicuio.  cui  in 
principiomuc  aarieuhr,  fidkila  mittemavel  quina,  [  plerunq,  quina  Park.']  utrinque  glabra,  &• 

pcrnc  iiiagis  vircntia,  fiibrorunda.  F/or«  five  Rofx  rubrz,  magiix,  quTd  ini  plcna;  aJinoduni,  colo- 
ris  intcnsc  ri;bri  livc  purpurd,  quxdam  paucifolix,  odoratx  omncs  &c  potitlunum  liccx.  Fiores  le- 
quuntur  fruilm  livc  caoicula  uiblonga, :  ubra  ubi  matura. 

Fiores  colore  piunmum  variant ;  aUi  colore  liint  intcns^  rubro  {anguine6ve  ieu  in  rubro  lugrH 
cante,  plenz  admodum,  fbUtsnmnium  Rolarum  amplinimis;  alii  pallidiores  (unt  &  ad  Datnafcena* 
nnii  iiiLiarum  (.olorem  acccJentes ;  alii  adhuc  diiutiorcs  Rofx  caninx  fcri  colorc  j  omnibus  tamcn 
folia  leu  petala  ampliora  lunt  quim  Ro(x  Damafccnx  vulg.  afieti  cti.im  crocei  in  mcdio  multo  plu> 
res  Odoris  graoa  &  fiiavitateqaamvis  Rofam  albam  fiiperaCj  Damalccnz  neutiquam  confeienda 
cft.  [Odor  quamvis  fatuvaliduse/l,  nobis  non  admodum  gratus  vidctur]  Folia  probe  exlii^cataSc 
repolit.i  rum  colofem,  tum  odorem diuuiis  retinent  quam  Damafccnx  iuiia,  quantalibec  cura  &c  dili- 
§entKi  .dkrvata. 

C  Bauhinus  hucrdert,  1.  RolamMiiefiaGam  fiore  fimpjid  rubiOi  vulgo  Rolafina.  1.  KoC  ex 
•fubro  nigncame  floie  pwno.  3.  Rolam  Milefiam  flore  umplid  nilira  4.  Ro(am  ivbfcandam 

Sacchannam  didara,  Grxculam  Plinii.  Cam 

Ebrodunenfis  hiftorix  audores  huc  etiam  rdcrunc  Rofam  robiam  paliidiorem  C.  B.  item  Kolam 
iaturadi^  rubentem  ijnfdem.  Verum  utramque  errone^ :  Pofterior  enim  eft  Rola  1.  PraeneftinaB 
'fiiBijs'C4|/I  qoam  &  mfi  diftindam  fpedem  paulo  poft  &dunt:  Si  auccm  per  prioiem  inteiligM 
BflJMi  liololerioeam  dioam,  nos  cam  pro  divcrfa  fpede  habemus.  ' 

X.  Siifa  DMntfctMa  Ger.  ParJc  Sstiv»  IV.  ^  fnrptire»  CR  nd>eSe  fiert  mofere  imibiflit4t0 
'  /     Jhm.fUm,  iK0km»Mi^  3.K  C|e  jDMIIIItfilltoft.  Cb^  Pr^aee/fia»  Jkitm. 

Rofie  har  frntids  funt  prxalti  ut  albx,  fpinofiores  tamcn  iis  multo.  Ejus  rami  abundant  fpinis 
adunas  &  mordacibus.  Foiia  non  vircnt  ut  in  rubra,  nec  polica  fiuic  ut  in  alba,  terna,  quina  aut 
etiam  fcptena,  pxnc  rotunda.  Fleres  mulci  fimul,  ex  bngis  pediculis  hifpidis,  caiycis  edam  blpidoi, 
magni,  pleni,  incaman,  odoratiores  dum  virenc  rubrts  Sc  albis,  imo  omnium  non  dioo  lUifiinm^ 
fed  fioriim  in  gcnere  longe  odoratifrimi,  ut  qux  hafacalllO  fiMViffiuiO  lefllam  mirific&  <lMflftant, Gl- 
Cra  ullam  omxuno  offiinfionem  auc  lacictacem. 

Damalcenx  dicuntur  quoniam  ex  Damafco  Syrix  urbe  adveftc  aedanitur.  Fer  totam  auttm 
propemodum  £urapam  m  uia  fie^iencilfiiiio  iunt  ad  Sympam  ex  muldpyd  earum  iniuiioae  p»- 
•nuiidam.'  ' 

Hyemes  noftras  edam  afperrimas  facilc  tolerant. 

^,^   •    Roiae  cujuidani  meminit  Ciufius,  cu|us  flos  raulto  dilutior  erat^  Pracneftina,  &  iere  albtcans,  per> 

Ar.         •  ind^  tamoa  m^^  8c  plenus,  in  qno  nonnuUa  ociam  fiiltt'  ahiomvie  mediacf  poite  candiranriaj 
«-abeitf  pnrpamfoendaj  vel  fimihs  cobiis  venis  aipttia. 

.  Akernn  C  ant  ejuidem  ]  Praeneftinat  finuhs  fbrtna  6c  magnicudine,  quae  ut  pbirimom  dimidia  ex 
penecandida  Foiia  habcrct,  rehqui  rubra,  aut  tertia  «^im— w  qx  pnte  alba,  tcI  nunc  ioiC|m  alhi^ 
•■aBod6  iw^a  rabca  iocerfe  oominixcacoaipiciaaitur(i. 

^  ' .  ;t>3  WMil^K^Cu. .,tiu.i  ....  ' 


Digitized  by  Google 


Lib.XXVL  *De  Arhnktu  fuorwnfios Jumm  fruBm  mlidet,       i  ^69 

IC^  Pwwiwiafii  Mtf»  Parle.  pwuL  nArm  ftm  «m£A  fJM  J.  Bl 

Hanc  J.  Bauhinus  in  urbe  Trevm  Galli*  fe  vidifle  fcribit  v.ildc  plenam  &  rubrain,  qua:  in  va- 
riasGallix  partes  exiiccata  diftribuitiir,  quia  v.iklc  odoraca.  Ex  luc  conforvaficca  ubique paracur. 
Huic  fiu  4fflfi<Hq?«  far^foUis  mulco  inii»x-ibus  quam  m  volgart  rubra.  <v)<?r?rior  eciamquiniilliu 
Odyx^Mmlfe  homc.  F«/m dodm oidiniMii  duo ienpar fibi  ex  «dvBcw  owofici  £1««  qttintqai 
vero  in  {ummicate  medium  intsr  oriinei  kcum  oc&ii{Mt«  omaia  in  circnim  knata,  gUvi^^penii 
viridia^  infeiti^  ffancfcftp"^ 

FnUK  ip6  pn]6  niinr  oft  ^nm  Riifie  Itoniieialis  Damafcena:,  coitice*  viridiore.  nec  aM  ni< 
bente.  Folia  magnstucline  itam:  FJoiet  pttDl6ffliooreSj  . 
ooiore  rainus  iacoro  qoam  in  Rnbiranunoptimo  generft 

4.  R$fa  rtihra  humtlu  frvt  jmmdio  ParL  para^. 

Ros^  nibra  vuleari  minor  eft  tc  hunulior,  alioquin  ei  aOO  ita  «UffiiniliSt  (pinulis  paucifGmis  vcl 
nullis.  Fliirei  mtilciplicibus  oonfertis,  ar^  itipads  (bliis  conftant^  minores,  minu(que  ezpanfi  6c 
paculi  quAm  rubra:  vulgaris,  petalis  adco  xqualibus«c  fi  forficc  iclec^  elleac  j  fi^lafo  rabro  Kiill^ 
HQnoquam  Rpiz  rubrz  ProvincUUs,  odore  languuiiore  rubrx  vulgans. 

5.  tStfmbilifmtf  fim^  &  mtk^  Pftrk.  R.  nkM  fnBiJitr  C& 

Virgz  huinl  yBtultiow  OOldeB  obfcuro  (eu  nigricantc  t^ncur,  {loloiics  novelli  viridi  obfcura^ 
paucimmis  vet  nullts  omnino  feinis  munid.  FuU  fiuuratiiis  virenc  quam  m  alm  pienljiue  Rofi^ 
feptem  plerunque  eidem  coftae  feu  necticulo  commnni  edima,  cdib  iii  aliis  plurimum  qninquedaii- 
taxat  ob(cr\'entur.  Flos  aliisfimplici  qmnque  pctalonim  lafiorum  ferie,  ciiin  multis  in  mcdio  apici- 
bus  croceis  conilat ;  alias  dupitci,  exccrioribus  lanoribus  Sc  maioribus,  uuenoribiu  minonbus,  colore 
rc^o  lacuro  leu  fanguineo,  nololencum  cremefionm  dtdom  referente :  interdum  etiam  Qof  ina^ 
mulripieK eft, fededm  ant  plucibus foliit compofinii«  magnimdinc fer&  gqaalibas.  OmnModoietnr  .  * 
Andore  qnim  RoCa  vnlgarit  rabra.  ^ 

Hxc  C  Bauhino  ro(a  rubra  vulgari  nunfis  Hibec  tt  floce  fimplid  plcniique  «11«  8t  Idiif  fadfliDiii^ 
cajus  frucex  (pinis  conununicer  cara. 

6.  Rff*  pmmls  Fnmmtm fitre  nAA  JL R        i^fi"  C&  fmmU  nAr0 

Aufrimt*  Part 

Pedales  atque  aliquando  cubitales  edam  cx  eadem  radice  profert  virgas,  viiides,  lentas,  infern^ 
'^■ods,  fiipernd  mulcis  (pinis  rigentes;  feliorum  alas  rubrc  fimillimas,  quinque  aut  (cptem  (oliis,  fu- 
pcrn^  vindibus,  inferne  candicantibus  conftantes :  fummis  virgis  &  ramulis  iimafcuntur  (atis  magni 
calyces,  iive  alabaftri,  hirti  bAi-batique,  quales  in  Rolis  rubns  fimplia  foliorum  ordine  conftantibus ; 
ex quibus  dein  ic  \.z\z  cxphcanc  magn.T,  non  oninmo odoris  cxpcrces  ro(je,  pcncapetala:,  inicio  rubnr, 
ideinde  paoiacun  remictente  &  evanef(^tc  rubedine,  caroca  iere  colonsj  multis  luteis  ftanunibas 
■ftlrfs  umbOicum,  quemadmodum  in  aliis  Rofis  occupantftuk  PrmSm  niber,  lOCtllldus,  ORUUom 
inaximuSj  &  Pyri  m  modum  turbinatus,  fulvcfccntc  pulpa,  irufqualia  alba  femi»a  continct. 

Florec  p.i{Iim  in  cartluis  lylvis,  .iliarum  fylvarum  margmibus,  Ii»blin>ioribus  &:  Jclcrcis  .igtis  pcr  Lxtu(S 
Auftriam  mfciiorcm  &c  univcrlam  ParmoniaJii  Junio:  FroAus  maturcidc  Augufto  Temim, 

Haeceadem  videtur  Ro&vcriicobn  ?grk.fwr»i.  quam  Anglicc,  i|fl^  ftn&EflnCflfttt 
IMr  vocanc  1  eft  awem  Rofie  DenulbettK  Tariecas  pocius  quam  (peaes  diftinaa.  Oder  Dima^ 
nxremiflior. 

Nec  diverla  videcur  Roia  cryftaUina  P«rii«^  fitriU.  quae  non  alicer  i  pnEoedente  di&ic  quim  n,ri  aAd. 
bi«viiVHTOia4eeepeileM»fiH»eeiiocefiasm 


7.  R«/«  frt^tOdkfht  fUm^t»  Dmmfimi  Park.  parad.  HtlLmiit»  fivt  Bsttn»  Ger. 

xmM  mMkifUx  CB.  HolUnJtca  mUU  flnms  fwtn/Va»  <wi#Uw  fim^0  fmtm  JLB. 

Ad  ftaturam  &  magnitudinem  Damafccnae  aanulara  afiLugit ;  cortice  rubente  tura  ^  Damafaeoz 
frucice,  tum  ab  aliis  Rofis  facil^  di(cemitur.  Foiia  cnam  ma)ora  &:  rubicundiora  aliis.  Rofic  co- 
iorc  incarnafocum  Daraafcenb  convcniunt,  duplo  tripl6ve  ma|ores,  foliis  numcrofiQimts  dcn^  fti- 
fatis  «oinpo(itc,  excnniecus  majoribus,  incriafecus  pufiUis,  ftamiiium  Jooun  cuJeadbus,  &  in  ipfum 
calyeem  reflexis,  ade6oc/«iMM  4c  *fktt,  .^Bosiiabeac,  fk CDmpueniic.  Odor  Danufcenx  ad 
albam  nonnihil  accedeni»  Dsinaiceiin  oeccft  ua^  w&aat,  non  tamen  ingmna.  VariacimBrdum 
florc  albo  C.  B. 

Aficeauam  plene  explicaciif  tendniBdBni  floarieinis,  veoufbs^ 

A  GaUiK  urbe  JViviw^  in  cujus  agro  provenii^  iieteio  aniponte^  an  aliande  cranflau,  nooiea 
eooepic.  Videmfeqaidem  fpecies  Rofx  diftinaa,  verum  deco  mibi  noncen^  oonftat^  (^gVi^ 
riantur  cjufmodi  Sc  rubr;c,  &.  albx,  &  lurcv,  ciamque  ftamuia  ftOpiCBlin  fiocOIIQndnHI  obiecvavn> 
nm.  Forte  arte  altqua  &  mangonio  talis  mitio  efteda  eft.  ,  . 

Hujus  varietacem  obfervavit  Clufius,  priore  aliquanto  minus,  hoc  eft;,  eaidin.inter  PrzneftinatTi 
8c  centifobam  magnicudmis,  alioqui  eoioreii  ^^Of^  kmd  oammaat  9ut  abiacenoftto  Bacar 
Tica  akera  jfiA.  muiciplexmedia  G.A 

tiiiii  ixtfii 


Digitized  by  Google 


J 


14.70 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


8. 


M*  fiit  f^tfiere  msjore  CB.  /ine  hmu  Gw.  fiie  ffmm  fim^x  &  mnkifUx  Parfci 

Multisftatim  a  radicc  afli-.ii^it  yjrgis,  humanam  alritadinem  interdum  xquantibus  [  Rola:  intensc 
nlbefeenCB ahitudinc,  figura  ciiigic  J.  B.]  Si  fcrcili  Iblo  &  loco  i:mbrolo  pangatur,  utpJunmum 
vero  longi  infraeam  magnicudincm,  &  cubicalibus  duntaxat  auc  iefijpcubiuuibus,  Jacvibus,  fic  fino 
(pinis,Tindibus,  flexDolis,  m  vanos  ramos  didudtis;  [quanun  tamen  lommi  propter  floris  calycem/ 
&  folia  furGili  horridjufculi  (unt,  cx  dcnlilTima  apicularura  nigrarum  &  a(pcriurcul.iiini  conjic- 
rie  jF.B.3  i=<>//« habet  alata,  hoc  eft  terini  auc  quinis  uni  coftx  ( qua.*  lubalpcra clt )  inhncntibus, 
binis  fempo' inter  le  op{|o(iti5,  extrcmo  impaii  l,uis  anipb  conftancia,  fiilca  viridiute  idp^me 
Cencia,  interliicane(bentia.  Exuemis  ramts  inlident  fiam,  oblonj^  hirliiti/que  pedicuhs  inharren' 
tcs,  mi.kiplici  fbnornm  mimero  oonflantes,  Pncneftinis  [  Damafcenis  ]  majorcs,  medn  mter  lilas 
&  rubra^  coloris  [qncm  orn.it  varia  vagaque  venarum  purpurafcentium  delineatio,  fubtus  vero  folu 
ex  incarnaco  candicant  omma  J.  B.  '\  jucundi  odons:  frudm  brcvis  crailus,  pauie  orbicuJansj  nu- 
curitace  rubens:  inacqnle  femen  Uaa^  inTolutiim  oonlinet.  J{«&r  lepen^  li^nofi,  dufa^  alia. 
rum  inftar.  '     .  .  .  . 

Aliad  genns  Ro&  Gm  QHnts  invet^tor,  non  Tald^  diffimilibus  virfris,  quod  minores  &  rarioro 
foliorum  tcxniia  conftantcs  flores  profcrc,  colorc  pscne  fxcum  vini  rubn,  (lund  C.Bauluno  &dIa 
iine  ipinis  iiorc  minorc :  J.  Bauhuio  K.  iine  Ipinis  coiore  pzne  izcum  vim  rubri. 

Flocenthasaun  rdfqaBmenlieJunia  • 

9.  Jtof^  ruhtUtt  five  mtgmat*  fanilu  J.  B.  ^ofa  frima  Vramtfimte  fimilu  Clul  hift.  C.  B. 

Prameftmx,  quam  vulgus  Provincialem  vocat,  vald^  ilmihs  eft  ^  Ro(a  prior  Clulu  prctcr  vu)gr^ 
res]  nec  illa  minm  altd  ailurgit :  in  (blo  flore  dili^rimen  eft,  qui  drciter  quadrageiA  ant  phrifias 

foliis,  p.iulo  amp!in;iS'.is  &  faruranus  nonniliil  ri.bcntibus  a^nlVit,  iiuiltis  ftammibus  flavis  umbili- 
ciim  oCvUpantibui,  alabalh6que  nn.lco  ciatlio  c  ac  breviore:  odo;  inmui  (uavis  &  albx  fere  pro- 
ximus. 

h^J^  Valde  frequens  eft  Vienneniibus  hortis  &  toti  Auftria,  nuUiut  ounen  apnd  ilk»  usim^  qu^  ad 
""9"**      dicteaidani  aquam  ftillatiiiam.  Floret  com  caneris  Junio,  interdam  etiam  Maia 

1 0.  Rof*  folto  crtjfo  tuhello  feu  ittcamato  J.  B.  Rofa  folta  fubrotundo      crifpo  C.  B. 

Rofx  Damafcenar  vaiietas  eile  videoir,  oum  apn  aliter  ak  ea  diflerat  qoam  fiilio  rubraoindo  8c 
ailpo,  flore  lubello  five  incamato. 

II.  Rofs ^lwfirk  rMltjurw  frmit»  J.E  J»  Rof* I/lv.  odoratf/fimo  rulrro  fiort  Chi  Bfif^i 
fjln.  Urtimm-gmm  Tne? 

J.B. 

Hu)us  frutexpamiseft,  cubiulii  utplunmum,  formi  iimihs  Rola:  intensc  rubrx,  curvis  nonnun- 
quam  fpinis,  lea  lan?:  i^oliis  i.r  in  illa  quinqucparticis,  rarius  in  icptcm  foliola  diftnbutis,  ferratis, 
^bris,  fupernx  parte  oblcurius  virentibus^  diBnique  qurdeinterd  fic  coloris  &fornix,  ied  rotundio- 
nbus  &  minonbus ;  flore  non  parvo,  colons  rabelli  iive  incamatij  ot  vocant,  quinquei&lio,  jucun- 
diflimi  odons,  cui  iucccdit  capitulum  cum  pediculo  inlipido. 
iMw:  la,  collibus  cu  ca  Gcnevam,  v.  g.  ia  Bafiu,  Cbampe,  &c.  obiervavimus  Junio  florcnten». 


I».  Sa/k  niUkfi$n  uni»fimjfiifi,  mm  ffimftt       Jjflv. mimrn$itlb  Jbr*  Gfi.  ft^v»^ 
A  mmfi  Mmt  Mritii$  iteitm, 

Mitior  hxc  nuliis  horrct  ipinis,  pediailo  duntaxat  floris  nomiihil  aipero :  foliorura  autera  glabrop 
rum  conjugationes  practer  extremum  impar  tres  funt  yel  quatuor,  ierratorum,  iuperiiis  virentium, 

infcriMS  albicantiuirij  glabrorum :  ro/ie  lunt  parvi,  quinquctbliaj  odorata-,  coloiis  rubclli.  fruc7us 
rotundr.5,  parvo  Mclpilo  paulo  minor,  per  nutunucem  rubcns,  giana  tomcnco  invoiuta  continct. 
In  hortii  (xpc  altitudincm  hnminis  excedit. 

In  monnbus  piopc  Genevam  iponte  provenii;,  nobis  fic  J*  B.  obiervaotibai  Ad  radioeininoQtn 
Albii  propeTigurum  Gr/k  Gobtnretianiinhocti& 

JL    ^J.  Rofa  [ylvtfiris  inoJora  ftve  canina  Paric.  amtna  tnodera  Gtr.  fylv.  vulgarts,  flereei»r0t0 
incamato  C.  B.  Jjlv.  alha  cum  ruifore,  felto  glaltro  ].  B.  Chc  tanimon  l^tHl  ffiijfog 
9iP0S$  ttaSt,  Cjm^ist*/  &  CjpMnMMOfiiemmm^k  vuimfdmt  ^ft 
J.B.     •  .  '  ' 

In  magnos  hxc  cxcrefcit  fruticcs,  m.ignis  arnutos  fpinis.  Folia  funt  fatis  magna,  ucrinquc  glai> 
bra:  Florei  iimplices^  quinquefolii,  albicum  aliquo  ruborc,  in  raedio  /«nnM  lucca.  Succcd'ant  c«> 
t>i>«  longa,  primum  viridia,  deinde  Coralli  moooriibraj  qux  ubi  pjawjgttHtta  moUia  reddumur^ 
iapidi  guflus  cum  aliqua  aciditatc:  n  pilis  qutbut  iciniaA-flVrallU  Iwtf  Ittfer  ^ffldlnin  caijBndbim 
In  hujus  virgis  ipongiol.x  villolx  Ixpe  viliincur.  :  .  •  • 
Lxnt,  In  lcpibus  p.iHim  invcnitur,  omnibus  in  tetril.' 

Ab  hac  cgolpcciediveriamnonpitto  1 

'  •  •  • 

A.  Rofam 


Lib.  XX VL  De  Jrboribus  quanm  flos  fwmm  frdiui  injidet,     i  i 


A.    IV  Refdm  jjlvt^Temtderam  Get.  Jjtkk  foliu  oJeratu  CB. /eluit  oJaratii  Ej^ltntmam  dsttam 

Non  alia  quipps  in  re  quim  fblioram  odorc  ab  ea  diflcrt:  neqoe  inejus  defcriptione  Boranici  qui 
diverfam  vclinc  conlcntiant:,  .aiit  notas  dlflincWonis  ccrtas  a.iFjrunt,  Cd.iique  inter  alias  ]lo(as  ca- 
niiias  hu}u$  eenens  una  vcl  aiiera  Iparlim  &  rarius  in  icpibus  occurrat,  &  nuaauam  plures  iimu], 
veriiimilB ettlias ab eanim iemine  nafci.  His adde quod  Ro(a Egleaeem tranfpuncamk) ineeidiini 
degeneret  &  odorem  amittat,  ut  obfcrvarunt  Gelbenis  &  I^obclius. 

Nobis  fuffragacur  Turncras,  inquiens,  Ego  hancnihil  aliud  quam  fuaveolcntcm  QpnoslMd  Ipi* 
dcm  cxifttmo. 

Ab  hac  oon  aliter  qliam  dore  muldplia  feu  pleno  diifcrt  Ro(a  Eglencina  fioie  pleno  J.  B,  fylv> 
flore  iknoleo  multipiici  C  B.  6c  alkJrum. 

Rofe  fylveftris  flore  odoi-ato  incarnato  varietatem  obfervavic  nobifquc  oftendit  D.  Dak,  quamSc 
nos  quoque  dudum  oblerv.i(rc  meminimus  pomo  fpinulis  lcd  rarionbusoblico,  rotundiorc  quamCy- 
norrlio<ii  vulgaris  &  hilarius  lubente,  qflodquc  barbulas 'fcu  calycis  radios  non  abjidtj  quemadino- 
dum  Yuigam  Cynoirrhodi  pomiim,  fed  in  hyemetti  utque  fedaet  donec  fim^isniatiirefiyiit.  * 

A*    li.  Rofa  Mvtftrit  alttr»  flort  albo  nojiras.  Kofa  fjlv.  foHo  ghibro,  flore  flani  alho  J.  B. 

Mfifis  Jjflv.^  ^eduTtigi  i,t.  Rofa  jjlvtftris  l^.  jMorvettfii  can4tda  CBi  A» 
•       etmmt  iilmUur frt^  ntmuUm  DtPlot 

DifFert  I  vtilgari  Rola  canina  viras  gradtforfbas,  fpinis  rarioribus  &  muliA  minoribus  obfms  ;  Sth 
ribusalbis,  longionbus  pcdiciilis  innuemibiib,  plitribuique  iimul  inumbellv  formam  fc  componcnti- 
bus;  frudu  minorc  8c  rocundiorc:  folits  minoribus  &  ad  Rofi  pimpuielljE  formam  quodammodo 
accedentibus.   Planta  toca  minor  eft  &  humiiior  Cynorrho Jo  vulgari.  In  fepibus  frequens  cft. 

J.  Bauhinus  Rofam  fuam  fylveft  cm  fn!io  giabio  iic  dcfcribit,  Floribus  clt  multis  iimul  junt^isj  ' 
Rola;  molchatx  in  modura,  majoribus,  omnino  aibis,  odoratilTimis,  calycibui  corumq,  pediculis  ru- 
bentibus:  foliis  (eptenis,  plandgiabrb^  Rolx  (ylv.  alba:  iimilibus.   Non  ita  in.ilrum  cxcrcicic,  ncc  . 
ica  robullos  profert  ramos  ut  Roia  iylv.  vulgaris,  ied  multiim  ierpeos,  ramis  quibukiam  parum  ipi* 
nefs.  Florec  Junio  &  Julio,  paul6  tanHds  qcAm  reliqux  iylvdbes. 

Rofi  fylveiiris  Crf/a//'.  virgis  huinilioribr.s  &  minus  fpuiolis,  floribus  albisj  nobiseadem  cum  liac 
nollra  vidcmr.   C  Bauhinus  ad  Rof.im  humilcm  flore  alboCluiii  referc,  muuis  re^  noftri  len- 
tenci.i :  diverfam  enini  (pecicm  putamus.  Videndnin  quid  «Mlient  «bhac  Roit  campeftiis  repens 
'  alba  C  B.  pumila  campeilris  alba  Park.  ^  ,  • 

Cynosbari  fldres  qnalitatibus  convenire  videntnr  curit  Rofis  fativis,  (ed  majorem  vim  adftringen<li 
habcnt,  proimle  in  proHuvio  uteri  rubro  6c  .ilbo  fumm.v  funt  .Tfti^n.itionis. 

Frudus  VI  lirliontnptica  niaxitne  commendamar,  in  qua  tamen  exccllunt cxempti  arilli.  SchroJ. 

PulWs  ifte  in  Anthens  Cynosbeti  leperibilis,  crocei  ooloris  &  iiimm^  volatilu,  eft  genuinum  lul< 
phur  vcgctabilc  .ib  Arclu-o  ("ublimatum,  cgrcgiis  dotatum  poteftatibus:  cut  coiifanguinei  Itint  pul- 
▼eres,  viz.  Alcool  cx  JulisCoryh,  fummitacibus  Pini,  mulco  terreftn  clavato,  &  m  Antheris  Luio- 
rum  alborum.  Habent  cgrcgiam  vim  aiioviynam,  foponferam,  cardiacam.  Hagcndorniu!  Cynosbo' , 
uttg.  p.  48.  idem  cradit  IVedtlm  de  fulfbitrt  flantarum.  Ego  m  phthilids  6c  convuliiris  afie&lniSf 
in  phrenefi,  &  dolonbuslenfendisutdes  efle  exiiHmo.  D.  7<wcrf/ /{(>^m^ 

In  acinis  icu  fcmLnibus  Cynosbati  repcritur  olcofi  &  bairimica  fubftanti.i,  cgrcgix  cfHcrjix  in 
Lithiaii ;  Hammam  cico  concipic,&  concmet  ipfam  ellcnciam  plantx.  •  Haetndiirn.  CjnosbatoUg.  p.70. 
Duo  Hydropici  oro  defperatts  habtn  ad  imegram  valccudiiicm  fefticuti  iunt  a  diuturno  ulii  deciKft 
fiuiAaum  Cynosbad  int^^^cum  arillisin  vin&  Hageodorn.  CynosbaeoL  ^  if<|  Itkrn  affinnttur 
de  Ms  floribas  i  WedeBot. 

Hujus  poma  cum  maturucnmt  pulpam  continent  laporilOlim  aciditatB  ginti^  «d  appediuill  lixd* 
tandum  fii  xftuni  febniem  compefccndiim  pcrutUem.  * 

£x  hac  pulpa  cum  Saccharo  Oi£cinx  noftrz  'Confovam  parant,  non  mddo  ad  fcbnles  xAtU^ 
led  fic  ad  Ssorbuticos  aife<^us  calidiorcs  unliilimam :  ventrem  eriam  lenitcr  aftringit,  &  defluxiones 
iifHt^  tit  taccam  palato  admodum  gracam  eiTe,  ventriculo  acceptam,  &  cQncodiooem  pronaovere. 

£x  hac  cti.im  pulpa  bellaiia  8c  faeanieatt  miikai,  paraie  narant  ooqi  6c'.nianaiic  hoiMftaB  ad 
menias  iecundas  inftruendaSk  * 

Inianabilis  ad  hoibe  annof  (inqnit  *  Plinius)  fuit  rabidt  caius  moriuSf  paToreinai{iisE 
omnis  afFcrens odium.   Nuper  cu)ufdam  militands  in  prrrono  mater  viditin  quiete,  ut  radioem  lyl-  /.»5.  e.x.f§ 
vcftris  Rofa:  blanditam  fibi  alpcctu  pridie  in  frutedlo  micterec  filio  bibendam.  in  Lufitama  res  ge-  ^  4« 
rebatur,  proxima  Hilpanix  parte:  caffiqoe  accidit^  uc  mibte  k  moriii  canis  incipiente  aqaas  expa- 
veicerc  iupervenircc  epillou  ocandi  ut  pareree  religioiiij,  iervacdiqae  eft  ex  iniperato«  &  poilea 
quitquisauxiNumitmiletencai^ 

'  lu  hujus  ramis,  fradlis  prxcipu^  alit^rve  Ixfis,  vel  ab  infedo  aiiquo  oompundis  per  xftatcm  mu- 
icolum  quoidam  corpus  herbacei  &  rubefccncis  colons  ixpe  «creicit,  quod  *  Btd^uar  Lobelius^  *  Bedegutfr 
Spongiofam  alii  appeUaat,  vu^us  f  Gcrmamc  im  (ci.  circa  Norimbet^d }  fiM  fippofinun  ^^^^ 
ibmimm  incumbennbus  provocec,  jDen  j^^laff ;  cujus  dnores  ad  dyiuriam,-  tinc|ai^  ad  vermes  ''Jff"  rWf"f,- 
expellendos  Camcr.  laudat.   Spongiolam  hanc  ii  incideris,  ycnnicuHs  exiguis  albis  tntus  k^ct-  tia  ,  di  cfum 
fcim  mvcnics,  qur  pcr  cotam  hyemem  m  celit.Iis  fais  latitantes,  mcnfc  demum  Maio  infequcntis  Bcdcgii.i  .ira' 
anni  mufcarum  fbrm.i  prodcunt :  quarum  nonnullx  aculco  icu  Ipiculo  ^  cauda  femper  prommente  bum  c*'^* 
annanrur,  &  ad  Moiifiea  Seticaudas  referri  poflunt^  aUseeionminodafiinnnturs  ficmliocfbiRife^?'''*^' 
.^ieaawn  diffitfentia.  Deiaipeionem  oiufeanim  vide  n  C«.  OMMk 

liiiii  %  A. 


HistoriaPlantarum. 

A.  15-  Ropt  fumth  fp!ni/ijj'ima  feltu  PimpmeSa  glahrii,  fiereaHto  J.  B.  Iitm,  Rofa  f)lv.  ftmiferm 
Lohtlit,  fUre  rubello,  fme  ffinis,  pumtla  e)ufdem.  Itrm,  Rofa  arvma  Tabemam.  ffmofa 
qaiHem.  Rj>f*  (ihf,  pem^era  mmor  Ch.  R.  PmfmeUa  fvt  fmifirm  mmar  Park.  R^, 
TimfinelU  felio  Qee,  €$e |diniprctidlME. 

Fiutex  eft  parvusj,  humilis,  cubitalis  aut  fummura  idquicubiulis,  virgis  rpmoiiillmis,  fbjjis  mini' 
ins,  Fimpiindbe  foliorum  aemuliSj,  unde  ei  nomen  qincuoroonjugationuni:  JftdH  caiididi% 
[inodoris  P-»ri.]  Frydusrotuniii&tis  gjrandes,  per  maim 

In  labulofis  &  petrolis  frequens  nafdtor.  Rcpcriri  aiaiKoAm  &  me  fpmis,  C  Bnl3Ri]s(eiitnun« 
que  habuifle  ait,  &  P.irkiiifoiins  in  codcm  ai^ro  utramquc  (imul  (xpius  inveniri  afferit.  Nobis  ia 
Anglia  ipedem  illam  quae  Ipinis  carec  nondum  videre  contigit,  nec  puto  afmd  nos  orui  ni(i  ox  acci- 
dente :  ac  neti,  tlari  inter  has  duas  eflcfirialem  leu  fpecificam  quam  vocanc  dilleretitiani.  Uinc  tanicn 
non  imrheritd  C.  Bauhinus  ad  idcm  caput  reducit  Rofam  pomiferam  j4tL  Lat.  quz  Ixvis,  &  Roiani 
arvifum  Tai.  qua:  fpmofa.  Roli  pomitcrx  tituJo  Lobelium  dclcribcre  Rolam  Pimpmellam  noftia- 
tfffi  cum  Camerano  &  C.  Baunino  {cm\o,  qiibd  eam*  Anglue  perquam  familiarem  clio  dicit, 
amiivis  n^ligeiiCBr  <licam  £ds6  eam  delcriplentj  &  fme  (pmis  depinxerir,  undc  J.  Bauhimiictu- 
Mttfit  annon  Rofam  (uam  m1>ello  parvofk>re  (implid  non  (pinofam  inteliigeret. 

.Rodc  pomiferx  Lck  Cajiierarius  candemfacit  Ro(am  canipcftrcm  oil<jrat.-im  Clu(ii ;  cui  &e^ai 
Jjbenter  adAipuior;  quanmmvis  tum  J.  BauJimu$>  tumCaiparus  iratcr  diveriamJaciant,  ScCluuw 
ij^  vkieaair  ailtingum:  fiquidem  defeipno  ejus  CluHana.  exceptn  iloris  odoie^oGe noftne  Pkn> 
ptnellx  egFegiiconveniac,  quam  adpQnmniaticl^ori  iudidum penDictainu& 

Rola  campeftris  odorata,  mfit  ille,  culntalibtis  afiguqc^uc  adfenHman,  lcd  rariffiroe,1jiieabital3»^ 
allurgit  virgis>  firmis,  duris,  Jignofis  rubelccntibuSj  den^ifTimo  (pinarum  vallo  munitis ;  ex  quibns 
frequences  comufb  ordine  oriuotur  Jbinofi  rarouli,  virides«  iinguli  iuum)2«r«M  (iilhncntesj  albuni, 
odoracam^  petuapetalont  luteaeancCanellas  Rolc  vulgaris  nqndem,  capilbccis  quibufdam  pami- 
nilrus,  cum  (uis  apicihm  luceiSj  medium  fJoris  unibiiicum  occupantibus.  FrHSut  rotunJus,  brcvis, 
initio  vindis,  deinde  plenam  maturitatcm  adcptus  niger,  crafia,  angulofa,  dura  jemin.i  contmec 
Folia  fiint  inter  eara  quac  luteos  fimpliccs  tert  florci,  &  eam  qu.r  ab  aggcribus  in  quibus  Iponrc  pro- 
venit,  five  i  PimfNoeUae  fblionun  iiiniluudioe  Qomen  apud  fid^  accepic  i  jDunncn  iroofitn  2c 
^im)MmdietolAnenimappdUam)fwiinedu^  RMdbf 
dura,  lignofa  in  diverfa  tendic 

Invemtur  multis  circa  Viennam  Jods,  prxiotimedicioribus  &  montolis.  Floret  \laio,  quo  tcm^ 
pore  rufticae  roulieres  phnimm  ejutfidacuos^  ob  odatisgratiama  venaks  in  fiiinjm  deferaftt.  FmAui 
Auguflo  maturefdt. 

Rofa  ipinofiffinia  pumila  flon  nifaK»  7.  &  qme  drcaMbntecliiraiin  IinoGraninninb  repciittir 
canciunTaiiecMeftj  cobrefloris^eMin.  |Iisaade 

16.  Xifim  emp^hm  ffmttmmm  ^iarmlt  C  B. 


Flore  eil  languidc  ntbro,  vere  &:  autumno  prodeuntej  qux  duplcx,  alia  odoris  expers,  aJia  fiilus 
40B|piiiinavifluiiiodons  in  nonce  Fljlaii  Ijm^iywniintni 


17.  Ibofm fyhefirm  fmmftrm  mQnr  Parlc.  CE  t^*  fomo  f^mf$f  fvlio  birfeit»  JL  & 

Foiiis  e(l  palmum  ferc  longis,  qumqueparticis,  ad  rubellam  plenam  pxnc  accedeotibus,  tmnus 
rocundi^  longiordMis,  ierratis,  fubcns  hirfucie  quadam  Jenibus  ta^u  &  paen^  dnerd^  capnlns  fifio 
£ndibiiilpiiia&»  migiMCndine  Aveilanae  lottindB  cx  pedicuib  bcevibas,4*P(>i&:  fwr  cainilos  fint 
ipmz  ranorcs. 

C  Bauhinus  Rofam  fuam  fylv.  pomifcram  Trajorcm  fyU.  poraifera  Lob.  maiorcni  ficit,  alciorem, 
ramoiioreraj  pauailimis  aculeis,  foliis  ma|oribus  pallide  virenubus ;  8c  Baiile«  locis  iuunidts  ui  Alne- 
tis  profoniiioiGribk:  qoaindefeibic  J.  BiDbinasii^  AbjMc^fcrik 
decdi 


..  .  A.  l8>  R»Ja  fomifera  major  Fackpand.  Ac  j^h.  fm^nnmgw  w^m.  €|e  fEtHtfV 

apple^ftofc. 

FarA 

Uujus  virgs  crafliores  (■mt ,  coi tics  obfcuro  canefcente  tedae ;  tcncriores  furaJi  rubcfamt  non- 
nihil,  (pims  crafliu(culis  acutia  luc  iliic  aimati,  verum  nec  tantis,  ncc  um  aebns  quam  Roiae  Eg- 
Janceriae.  Ttiim  palbdc  viridia,  quinquc  fimul  m  eodem  communi  pedioilo»  nui^  paudora.  Flmt* 
pfrr^  &nplice^.pentapetah.  modon,  aut  Jeviter  odocaci,  Roiie  Eglanceiitf  iiactbi  majoie^  eodem 
edairi  oolore  laNlIo  perfufi,  capitulo  fpinofo  idtdenies,  6e  abbSftris  barbamBs  aBarom  roiuTitn 
inflar  cindi.  C<(pif«/tf  floribus  delapfis  in  formam  &  magnitudmem  parvi  Pyri  cxcrcfcunt,  barbuJas 
in  Vernce  iea  undMlico  geftancia,  £c  fpuiulas  eti.ini  retinentia,  per  matuncacem  puichre  rubencia, 
iemina  mulcaf  alfai^  dun^  iuibroinndi,  l^nugme  involuu,  pulpi  rooUi  tncliiia  qoocineniia»  Fiilcn> 
tudoht)iusplanta>  in  pomoniminfactMinmdMoca^pcde  &fucnndoa^eflnpooi^ 
mi  aUmveaJicujusoaitisooiififtit 

In  SepientiionaUinAnglkinoiBlofib  Woihnnrlaiidiapnta  &EbanceafitefxiaQnoeo(aoi&pni- 
veaic 

19.  Rtf» 


Olgitized  by  Google 


t 


Lib.XXVI.  .  VeJrboribui  quarumflosjwmm  fruclid  mjidet»  14.75 


19. 


Rtfa  elmulmuiiM  mahiflex  ftrki  amMmm.  fL^rt  f  leim  GBT.  '  «Arr  Gmummi,gtrt  fkm 
C.  n.  mmor  nM*  midti^km  fitn,  0§mt  ^ak  mwuf  J.  &  C^e  iHntitt  €0010' 
mon  liofe. 


Defci  ipcio  Jo  Bauhiiu  qaaniTis  bievis  huic  ^pi  apprimi  oonveaii;,  & eam  ab aliis  RJb&iUAiit- 

gucndam  luliicit. 

Frutex  (  inquic)  c(l  afperis,  duris  fpiciii  arm.ituSj  in  altitudiaQm  fitls  m.ignam,  mulcis  virgis  ni- 
i>ennbas  yaldc  exaeicetis.  buic  parvje,  ex  brevibus  pdLic4i&>  pleiue^  odocacc.  Addc  cx  Cluiio. 
B>liorara  al«  quinis  auc  feptenis  fefiii  aEquui  imer  le  (pub  diftamftus  oonflant,  uno  hinc,  altero 
indc-  geiiicu!.ititn  conjugatimquc  (cmper  adhrrentc,  unoquc  in  cacumen  cxeuntc,  coloris  fuperna 
partc  vu-idis,  mfcrni;  candicantis.  Ros  multjphci  folioruni  pulillorum  glomeratione  conitat,  colore 
lubolb,  Cinnatnomi  odore  remiffivimde  nomeii.  iUiA»  laii&  admodMm  Sisc^  8c  nvax  eft»  noras 

Kfafi  nienl&  iidao,  oimuam  Rqbnim  primaflorec,  jn  hoitiMiolhisfi»queiinffimacft,  unde  pd.ainpag 

miim  deljt.i,  .lat  ubi  fponte  proveniat  inccrtiun.  ... 
Huic  ipeuc  eadem  eilj  accideatibus  nonnuIUs  divcria, 

aa  B^*  Cimumiornea  fmjtkx  Park.  cimam.  fmflici  fiart  Ger.  oJafe  ekmamtn^Sm^* 

.  Parkinfbnus  virgas  hiuie  mmus  rubere  aic  quam  ejus  qiUB  flore  eft  muldplici.  C  Bauhinus  hanc 
habcc  pro  Rofa  [miefpinis  ]  Albii  moncis  prope^lgKum  Gtjn.  qp.aiir6A&  JL  Bauhimis 
HttLm  itaki  Alhii  niftnfi*  fl^  diirer(am  Cidt  A  rinnaiwnmen  fimpfid. 

Stolones  crd)ros,  lateo-rubentes  i  radice  emitdc,  mberculis  hic  ilUc  erninpenuiMisimequaleSi  qui* 
bus  inHdcnt  fpinae  ut  in  Cynmb.uo  vul^iri.  Folia  non  admodara  ccdbca,  panra»  qoam  ui  ilU  nii. 
nora.  Koik  lunplicesj  parvx,  colorc  incarnato  iaturo.  ^ 

Stipitum  &  ramorum  magnicadine&  craffidcnulli  Ronrcedit;  Virgx  &:  fiirculi  novclli  viridcs 
fimt,  vetuillores  canelcunt;  plurimis  aculcis  tcnuibus,  cum  crafliunbus  aliquoc  intennixtis,  oblicae. 
Folia  in  vindi  obtcuro  nitcntu,  parva  &  propemoduni  rotuiiida,nafea'lUli  cxinatQailliagadfliadnexak 
Rolx  luccx  limphds  fbliis  quadantenus  limilia.  Flant  (innmos  raraos  oocapam,  pam«  pciitapecali« 
pallid^  purpurei  fea  laturatius  incamati,  Cynon-hocU  yuJgaris  floribus  Hmiles,  cadacl 

i;.  R/^a  alb*  Ger.  Ai^Ucaalba  Park<  alba  vul^aru  major  C.B.  eanJula  fUmt  fimiflemt 

J.&  <|pe  Ib^Me. 

,      J.B.  ^ 

Virgis  .lUurgic  iongis,  lignofis,  fiiRgotts,  in  quibus  (pirut  acuCx,  .iduncx,  rarr,  cortex  alloqui  poli- 
tus  l.rvis:  Foliola  quina  vel  Icptcna,  crenata,  glabra,  liiblong.i,  qaxdam  pmc  rotiinda,  pc<^iculi 
dof ib  Ipuiolb  mtcrdum :  Extrcmis  ramis  caljeet  plures  ex  pediculis  non  minadbus  iniuerenc:  quibus 
aperds  apparenc  ro(a:  pulchrx,  odoriferx,  alb^  inultonun  foliorom:  (interdnm  ouih  n^tganm^ 
pauca  producunt  roIi.i,  nifi  aliud  gcnus  iit )  quorum  intcriora  minoia,  exteriora  vcro  majora  8c 
ampliora,  m  iiicdio  apicei  luteos  includcntia.  Succcdunt  fruclus  rotundi,  rubri  u^  maturi,  in  qui-' 
bus  graiu  diirjj  l.in.i  involuta.  Odor  huic  l.ingukius.  '  . 

Duum  cSk  gencruin,  altcra  florc  tnaiofe  &  pleniore,  quae  in  umbro&interdam  ad  o^  auc  deccni 
pedmn  akicaainem  aflurgic,  (hpite  tnhoc  generecraffiffirao;  aJtera  flore  minore  &  fimpliciore, 
Ro(s  Dama(ceni  alricudinem  vix  exccJcns :  illiusflores  ima  prardpu^  parti  vcrsiis  fundum  aliquam 
rubons  tindhiram  oftendum ;  hujus  candidi  punoris  &  impBmiixci  coloris  (unc.  Hoe  camcn  dux  non 
▼identnrfpeciedifetw^  faiawidcnrihitduiMa»^  «ncoakttMdtvinfita^ 
ottisvanarB.  • * 

.  At  negie  Rola  incaniau  ab  alba  minore  dififene^ecie  cenlenda  e(l«  cum  iiblb  udris  oolore  ui. 
«aniaio^  ejniatoqpe  inqore  eqanfione  dit^^ 

14.  X^XiSMU  J.R  «StfiMNr  CBi 

Elegam  efi;,  non  magna,  foliis  mulcis,  dcn^  ilipatrs:  qux  iuigula  (1  evellancur  candida  (imt, 
cum  vcro  fimul  caiyci  innxrenc  in  flore  intQgro, 'vidMurqiMdam  (ulaiiiiibcxiBeaiiEacft 

£c  hxcprioris  vatietas  efie  videtur. 
'  Cdofidmndumedam  qttatftum^eademAflerat 

ly.  Refa  bumilu  flore  aiba  Clufti  J.  B.  [jlv,  idorataalho  fiore  CB. 

.  Cmu 

fiiunilis  eft  &  (Hiticofa,  fohis  illi  qux  album  (lorem  fect  perfimilis :  fed  qos  florcs»  licec  albi, 
loni^  minores,  neq,  unquam  plan^  (e(c  cxplicantes^  ejuIHem  cum  albji  vulgm  odo^  &  ookins,  qui 
tamen  plus  camw  adiiriTnini  habcc.  Paowfgfoilhflocec;  PlttrttMWt  aooedaw  Tftto  ad  Qnw» 

um  Piuiii 

liiiit  BMtclt 


Digitized  by  Google 


147+  HlSTORlA  FLANTAaUM* 


Baa^Prv    Damr  etUm  &  RoIa  Pfonnda]» all)^  oqp iiiei^ 
«mcmK».     Oxooieniis  habctur. 

^  Reft  mfcbtu  mmor  fltnre  (tmplici  J.  B.  mjeit$M  fn^bd  pn  C  B.  GoT.  m^^0$m  Smfkx 

.  Park.  «CIJC  flSnijJfe^fiofc. 

Mi^pios  habet  ftolones,  redos,  crailbs,  ftatim  a  radtce  oroaeuntes,  dccem  incerdum  aot  «igHrgfii 
pedes  altos,  in  qi^bus  fpinz  tane»  iRnranin  h  tnmco  nione ac rabufb::  Rami  cada  edent  Izves, 
ni/i  interdum  fpinx  intcrrenircnt,  in  quo  quicid.iin  h.ibcnt  cornmune  citm  Ro(is  albis  fmvis,  ac  Aif- 
ieront  ab  Incarnatis  vulgo  didis,  quarum  rami  undic^ue  valde  ipinoli.  Folu  facis  rara^  quz  non 
inoMbn  ^bffiinuit  i  Ro»  albis  &  incarnacis,  nili  quod  miniis  rugofa  &  magis  acuta,  glabra,  (ti> 
pem^  ctun  Tiriditate,  infemi  atbidiora  oiid  pitis  ync  apporennbus,  in  circuim  ferrata,  que  utpla- 
rim^m  habent  feptem  fbliola,  interdnni  iKwert  ma jmi  ex  parte  (ibi  invicem  oppoftca.  In  &Iiorum 
pediculb  partc  inferna  fpiruc  vald^  aduncx.  Rami  cxtremi  divifi  in  alios,  niiiiores,  qui  qu.idani 
quafi  lanugine  obduamtur  fid  rubent:  pauci  h.ibcnt  foha,  abundiint<]ue  mujtb  tionbus  umul  cohx- 
rentibus,  qd  prius  auam  fe  expandant  longa  apparent  capitlila,tlloBia  &  Mtfita.  Apercar  roGe  vix 
diem  durant,  6c  mediocris  (iint  magnitudmis,  albx,  (^habeiic  nonmuiqiiam  ungues  rubenres  qut  iurci 
func  antcquam  cxpandun|ur]  pentapecahe :  jlfiea  tutd  fbliolts  deadendbus  nigrefcunt,  tcU&o  in 
Itacxliouno  magno  hli  luco,  clavim  aliquaccnus  expnmente.  Odor  cum  (iiavitatc  inlignis,  mofchuin 
pioxime  referras^  (aporamarus,  adihidioais  non  nugnz  partioeps,  ahquam  acrimoniam  in  faud.- 
oosreliiiquens. 

De  loco  natali  nobis  non  cnnftat.  Frequcns  in  horris  colimr;  frigpfis ' 


cft  ;  unde  coUigitur  cabdiorem  ahqoam  regioncm  ejus  paretuem  eile. 
<^  floieeft  ploio^  hoias  doiunat  «aurlecas  ndbis  oeuew 

Vf.  K/f*  mofcbtt»  m*jer  J.  B.        mofcbaijt  fftcits  majtr  Qer.  Rofa  Hiffmues  mofcbata  fam 
fk»  Bulcpaiad. 

£c  hanc  C.  Bauhinus  pro  pncedentis  varietate  habec.  Frutex  eft  robuflns,  eeAnSi  IpinofiHi,  nC 

Mofchaca  minor;  in  rAniorum  (ummitatibus  cxpcdiciilo  r.i  is  aliquibus  rpinis  acaleato  Ro£e  ena* 
fcuntur,  plerunquc  (juinquc  aut  feptcm  foliis  conftanccs^  nugnar,  albx,  cum  ahquo  rubore,  qui  po- 
Ciffimum  dcccgitur  aini  cxliccintur,  odorc  fu.ivi(fimo.  Floicrjunio. 

U£C  ex  Uoreadi  cemporcvera  &  genmna  Roix  mol(;haC2  Ipecics  vix  dl  cenfenda :  illa  enim 
non  ante  fiiem  ^atis  &  Aunimni  inidura  florec; 

Aliam  Ro^  iniHR*i!>*  i^eaem  fpnriam,  fotti  pnededentis  varietatenn,  peeponit  Parkinlonus,  io' 
fcriptione. 

18.  R^4t  mtfettt^  timlt^m  Amm,  sHm  Dmtmfcpm  «/hr^  vd  vtritu  Cimmmtmutfkn 

fknt, 

HaK  flipice  &  ramuhs  brcvioribus,  fbliis  paulo  amplionbus  pallidius  virentibus,  flonbus  icidem 
tantillo  majoribos»  odoremdconinifliMt^  ftHeaditempocepriorelmpf«cocioceiRo&  i»^^ 

vulgari  differt,  cztera  ei  (imiiii 
Tempus  florendi  &  odor  diverlns,fpecie  iMofchata  diftinftam  .trgaunt. 
Vbu.  .  Crteium  Koix.  ni(jfchats  odore  caput  ccncant,  &  pocentiflimc  aK  um  iubducunc,  non  minvts,  au- 

toreManardo,  quam  Scainmonium,  ica  ut  ii  iex  vel  odxi  foiia  acecano  miiaieris,  toctimpui;gato> 
-  rinmreddas.  Idem  oonfirmat  Amatus,  luflariam  rccitans  mulierisj  qux  ex  guihux>oofidbolianBn 
rofarum  faudunPSc  lingiuc  excoriationem  cum  Aomachi  rofione  ooniiaxetit:  Qpi^fopier  ab  ea 
*  tanqium  a  i>ernicio(b  medicamenco  abftinendum  liiadenc. 

19.  ILtfa  femftr  virent  ParL  paiad.  ftmftr  virtm  C&^  J.  B.  mifdmt»  ftmfu'  vinm  C.  B. 

C/«f. 

Multis  Oactm  4radice  luxunac  (armentis,  flcxibilibus  &  caducis,  niii  quis  palo  (u/Hneat,  aut  ad. 
parieccmapplioet;  nam  ncm.vaW  crafla  liint,  fed  lenta,  viridia^  fpinis  rubelceodbus,  hami  tnftar 
•duncis.  8c  nnicrone  vers&s  terram  converfb  oblitai  ot  pkraque  fer^  omnia  Ro/anim  gcnera.  eaque 
aliematim  amlnuntur  \  fblionim  alis,  feptem  incerdam,  ied  qmnq,  urplurmram  folns  praedins,  ex 

advcrlo  (efs  (pectantibus ;  hoium  duo,  nux  laxiori  ali  fedi,  qua  ranuan  .ample(flirur  proxima,  mi- 
nora  lunt,  buu  aJia  quz  lucced^c  tUis  duplo  psne  majora,  qumcum  exuemam  alam  occupans,  2c 
imparem  numerum  ficiens  omnniin  maximum :  (inguLa  autem  i  nervo  medium  felium  occupante 
'  aliqunt  vcn.is  habent  ad  folii  oras  exairrentes :  inambitu  (Imtfenata,  &  prx  vir)dit.irc  f;  '  ni'cnr, 
nccdsriLiuat  ut  in  aliis  rofis  fed  ctiam  hyemc  pcnnancnt.  Novo"  vere  cx  Rigclhs  ittis  iiw  ;.i;i  ica- 
ti&k  foliorum  alis  niulti  oiiuntur  novcHi  r.inii,  iniLiu  qiiuicm  aim  foiiis  nonmhil  pi:rpuralccntes, 
deiiide  verb  oolorem  vihdem  comrahences:  auorum  nonnuUi  iummoiaft^o  temos  auc  tiuaccmas 
geninc  jKnwi,  undalibus,  gradlibos  pedicnfe  nibnixQs,  quinqoe  feliis  pame  undaltbus  tenftantes, 
proriiKnivd  candorn,  tt  quoram  medio  plui-a  (^•aminulij^rodsunt,  candida,  i^avis  afUtlu^  Uilignira^ 
8e  inter  illa  capucllum  hiruitum  albicans.  Fioris  odor  iuavis  eft:,  &  ad  Rols  molchata:  iiorc  liio. 
plic!  odorem  valdc  accedic,  fed  neci^laisfleris  IbrnuiTaldidifl^ilfe 
■Hujus  iemcQ  PauTio  nuflam. 

« 

30.  Kifn 


Digltized  by  Google 


Lib.  XXVI.  1)6  Arboribus  quarum fios  Jmm  frticlM  wjtdetk 


;o.  Rofa  hitea  GcT.  J.  B.  liceM  fimfltx  Park.  p.irad.  C.  B.  ^l)c  fmgU  lfell<lto  ftof^. 

Rarior  &  fpeaplk  eft  Rora  lutea,  fpinafis  virgis,  yWWir  gUbris,  qiunis  rel  iepMfiiL  m  eMinllini 
Iiorri(iis ;  flonhu  ixam,  limpiicibaS}  OQni  giwritate  odocatis,  fem  breviore,  venniooiiore.  Repit  8e 

multum  le  propagat. 

Parkinibnus  laraienta  craiE  &  lignofa  ei  actribuic,  paucis  aut  nuilis  fpinis  iii  veren  iigdo  fuper- 
ftidbos,  junioribas  feu  novellis  vir^  6c  raoiulis,  creberrimis  fpiniilis,  {rilonini  inflar  uiitibtis,  dUuts| 
felia  minora,  rocaiidiora,  pallidius  viieada;  eleg^ter  tanMn  ctrai  marginescrenataj  piura  denique 
adunamcoftamadnexa  [fepceaiettaoram]  qntoiinalia  qaaennqueRo&iacnra:  FUrm  mino. 
qa^  Eaik  nolcbatat  inajoa^  maiocem  quim  fi^aniBnx, 

II.  Rof*  Arfw  P'^'  f^"»  J-  B.  lnteM  multifltx  Gcr.  C.  B.  luiea  mtAiflm  fivtfimUam  Farb 

Non  alia  firrt:  in  re  c^m  floris  miilriplicit  ne  a  pr.TceJentedifR:rt.  FlosautMBperampIus  eft,  8c 
toocao&»t  oim  multiplici  ibUorum  (len:>"  itij;>atorum  iene  compoittus,  uc  K.ofii  provtDCiali  Dama- 
Menc  fia  centifeliar  Batai^  hac  in  pane  m  cedac  Ftortun  ade6  ferax  cft,  uc  diimdiain  eorom 
paitem  niatui-itAtem  non  pcrc^-.ic.it ;  imo  p.uxos  .idmodum  perficit  &  intcgro;  evp,Tridir,  plcrifq, 
ob  humorem  nimiuni,  (  imb;ibu5  pbrunci,  copiolis  florendi  temporc  dcadentibLs)  ujriupcis  aur  vi- 
tiatk.  Oportet  ergo  ii  Hores  integros  &  peiieAos  deiideras,  ut  (hrpem  juxu  parietem  plantes,  & 
6orom  gemnias  tenellas  pleraioi  amputesi  pauda  reliftis,  qaas  ne  hac  quidem  cuii  adiiibic2 
exp^t  m  ilores  andcquao,  psrteAoL 

Hinc  nonnullis  duplex  haJbccui'  lujns  gBiierii  Ro(i,  quarom  akeia  floram  taam ezpaDdfc,  alBm' 
rero  feniidauib  iiorc  permanet. 

1%.  Etfsfnkviridu  &  cmrMlts 

Si  5n  tcncrAs  Agrifblii  arbufculas  Ro(i  infcrantur  viriJes  flores  proJucere  (cribunt  ali(|ui  .ipud 
Camcranum.  Qiunivis  intcrdum  atmi  conllitutione  frigidiore  &  hunudiore  herbacei  colons  Roiai 
fcic  calyoe  provenlant. 

Eft  Sc  jamdiii  vidcrc,  tit  refert  JjihzVnn,  Coeruleas  Rofas  in  hortis  Italicis.  Sed  optarim  cgo  (are  * 
horcos,  fi  cxcent,  ubi  pioveniant,  5c  qua  m  rc  differanc  a  reUqui&Roits.  J.B.  Imo  cgp  uullilucx* 
tare  pnn^  com  i  tmnpace  JLofadn  abifn  ittde  ek  fikntiani. 

Rofa  fytvePris  At^hUut  fkre  PAcmH*  Flarlc.  fmiem  Oomnt 

Virg.rhu)us  novcll.t  tenues,  rubcntes,  adulriores  obfcur^  cincreac,  fpinis  aliquoc  obflts  non  admo- 
dum  craftis  auc  acucis:  Folia  paulo  majora  Ro(z  luDae^  fimplids  roliis,  aliis  noa  mukiam  difSmilia. 
^  fimpbct  quino.  folionim laie  conAaCj  colore  imupanioeob  4  ceigo  crooeot  quac  coloos divsr^ 
iicas  varium  fxpe  florem  reddic,  finds  oiflNiiSam  ftiTis  per  colorotn  fMioetuoenm  ardendflbinim  di- 
fperfis,  jucumlo  fped.iculo.  Hujus  Rolx  umbilicum  tenet  pappus  atropurpureus,  millc  hlamcntis 
&  apicdxis  luteo  paliidis  andus.  Capiculum  fion  fubje^m  rotundum  eft,  ut  m  iyivcflri  Roia.  O 
doiemhabecTdutimeUiL  FlocecMm.  PaildnlbnupioRofieliiMKl^eGfelMbec;  aftdivedacft. 

34.  Rofa  tmaim  ttkUmm       JUtst  Itdka  flert  fimvlNr  nAente  ferfeum  Fenara.  C|c 

Rofx  Damafcens  vulgari  iion  fflukjim  diffimilis  eft :  nec  odoi*  infeite  ftr  nwriimm 
arftatis  paitem  florere  pc,  (everat,  non  tanien  finfuUs  caJeodis  floie^aciiomen  ioiiuttc  vidnr.  Vm^ 

rariooblervance  dcniioribus  fxvit  aculeis. 

3     Rofa  rubro  <ir  alko  i/ariegata  Rofa  mtmJi  tmlgo  JiSet.  (Iffjlt  fl^UUftP^lilO* 

Rofi  rubrx  vulgari  cxccpto  floris  colorc  fimillima  cft,  eiiifquc  progenies  vidctur,  proccrior  tanieil 
aliquanco  &  ramolior.  Flos  coloris  rcfpedu  oninuim  Roiarum  long^  pulchemmus  cft,  albo  8c'ru« 
bro  elcgantiifimd  virgacus  feu  vanegacus.  Figura,magmtudo,  odor  Rolie  rubrz.  In  eadem  ftirpe  intar 
multas  .rariceuas  una  tcI  akera  noo  rar6  Role  peoicai  tubra  apparec«  qaoor^Mm  £um  facewr. 

%6.  R»fa  FranccfuTunf,  Park.  futA,  mifirHt  jMim,  eMe^  €Mffm  Hmt.  Rin^  P«i|C 
€0e  fronbfo^  fiofc. 

Ywpt  hnjns  janiores  eortice  pollide  purpurafcente  obteguntur,  ^ulis  invierQ&  pdorum  inftar 
tenuibns  obncz :  vcraftiores  paociffimis  fpints  donantur.   Capimlom  qpod  floti  iiiMft  eique  pro 

bafi  infcrvir  m.aius  cft  quam  in  quavis  aha  Rolac  (ativac  fpcac  Fkt  ipic  multiplcx  cft,  &  cralms, 
adeoque  intuniercit  dum  adhuc  in  gemma  cft,  ancequam  explicetur,  ut  calyoem  rumpat  pkrunque 
•c  pracpropero  orcu  exeac :  Color  incer  Ro(3e  nibr«  6c  Damafcenx  medius :  umbiUcum  floni  00»» 
Pacgbmus  lacus  &  dcnfus  cx  flaminibus  8c  apdbttt  arfitc  ftipatis  compadus.  Calycis  fegmentaia 
noc  gonere  prancr  alurum  omxuuiu  Roj&nun  ordiaem  nuilu  ad  lacera  barbulisau^  iitat. 


17«  ^f* 


H  I  S  T  O  R  1  •  A L  A  N  T  A   R  U  M. 

\  ■  .      .  .  . 


'    '  .     .17'        H»"g<*ric9  ParL  parad.  Cljc  lOunQacinii  Uofc. 

■Rola  Hungarica  virgisviridibus,  (pinis  raris'  obiitis  Rofe  valguis  Tubrae  ftaturam-  &  magnitudi- 
ncui  alicqi.itur,  raro  cxcedit.   Flps  ipfe  magnitudinc,  folionim  nialiiplicicate,  &  figuri  Roiani  ru- 
brani  .vnnil.uur,  veriini  p.illidior  c{\,  &  fi  cunosc  Ipcctctnr  maciilis  Crmji dilmkiqm  cJ^Ulll^ 
ipq-ljicBbore  veiutu  rorato,  app.irct.  Odor  tiiuni  rubrx  iucimdior. 

•  Aliae  vatictates  Rpfamm  in  nortis  rcperiantur,  ut  Rola  punicea  Cornut.  Rola  Arborebens  iMMt 
delcripta  Stbh.jUi  prndrom.  Hiil.  Scot.  Rofa  Ciphiaiiafett  Ro&Pimpineliae  felik  minornoftnq^flofe 
cleganter  v.ii  icg.ito  Catalog  Hort.  Mcd.  Edinburg. 

Dc  Rofarum  tcmperan.cato,  c.ilidaiie  itnt  .in  hii;ulxnon  Icvis  cfl  inter  niedicos  controverfia  : 
qtii  mibi^  nos  earum  vires  8c  uQlitates  quas  humano  corpori  prxdant  brevucr  'fKiiriflc  «"«^^ri 
^riftius.  Ibi  nfo  ftnt  rabne  prxcipui  8c  incamatx,  vulg6  Damafbenaf  dtdb:. 
VMl  In  nibiis  plr.s  cft  terrcas  lubftantise,  &  rcliccinns  .iirHnngcnrifquc  fjcultatis,  non  tamcn  abA},  hu- 

mido  quodam  permixto,  quodquideni  iplii  adhuc  viicncibus  ineft,  in  icikcatis  verodeperditum  cft.#^ 
Succus  eirgft  hac  decaiila  Sc  dilutum  carum  ad  alvum  fiibduoendain  quoque  fadt^minus  tanilbiq^ni 
Danufcenanim.  Reltccawaiaemhae  lotx  humidiW 

nuoaim  pcritiorcs  medid  oonienriunt.  Nam  (  W  xt8A  Langius )  virras  Rofarum  laxativa  &  odori- 
fcra  in  fiipsrnis  ejiis  partibusconfiftit  [undc  &  facil^  evapor.it  ]  at  .-idftndori.i  &  roboris  altrix  in 
mcernis  delitclcit.  lUc  Jt  Rofn  rul^rit  inttUigtnia  funt ;  nam  Damafctntrum  folia  ttum  rtfiuM» 
thmnksni  vtm  relinent,  ut  &  ipfi  exferti  fumm,  Pcrgit  Dodonxus,  Robur  cordi  ConcilianTt  ac  trel 
mori  &  p.ilpitationi  qus  fiiccurrunt,  hepar,  renes  &  aha  vifccra  dcbilia  confbitant:  ventnculuni 
flacciduni,  debilem  &  humidum  ficctnt  &  corroborant :  fJuorem  mulicbrem,  &  fiipcrfluam  nien-. 
.  •.  /Iruorura  purgatioiicni  compefcimt,  languims  undequac},  crup::unes  lifh:nt:  fudoresreprimunt, a|- 
vam  nmiio  fluote  laxam  conilrin|gMm:  antidotis  ommbus  utlhtcr  admifcentur,  &  aliis  quoq^medi- 
camentis,  live  Ibris  adhiben&j  fire  faicra  oorpas  dlumendisj  qmbn  adftringo»  ac  oonoborans  alt- 
quod  jnJc  .icccdir. 

ipfc  expcrtus  fiim  (mquic  Simon  P.iu!us )  piilvcrcm  Rofarum  ex  atrorubentium  ^ij.  poodere 
iiopili»  viobus  bis  quotidic  in  aqua  Plantagmis  propinatumex  jentcntit confamaiBifBmam  (^fifeiee> 
liaro  pcrfaiiafre.  (^dripaicBotan.ClaCt.  p.  i8i. 

Apiccs  crocci,  Oificin.  Anthene  difti,  reliocant  iimiBter  8c  aftringunt,  &  potcntiCis  quidem  quin^ 
'  ipfarum  Rofarum  fblu :  Exficcatl  immifccntur  dcntifnciis  ad  gingiv.irum  adffridtioncm,  fluj^aniUK^ 
exJiccaoQnem  :  aun  aqua  Cydoniorum  detfillata  dantur  ucilitcr  nimio  nienfium  fiuxu. 

Calyccs  quinetiam  &  alabaftri  iifHem  viribos  pollciu,  unde  ad  dcntcs  a  corruptione  (erfandos,8c 
gingiv.is  roSor.Tnd.is  liiniitur  .iccci  Sc^'IIic.  &  aqux  ^  calycibus  Rol  ii  am  dcftillatx  iqua  portio,  8c 
,  eo  lapc  oa  colluuur,  annotantcMonardo  Ililpal.  Sed  ( inquit  Docunxus )  cum  lus odor  delit,  mi- 
nus  uti!t.x  funt,  hum.inxquenacuri-  minus  .iniica. 

-  N.  Roicj  prxfertim  i-(icemes,  adnotantc  Mcfiie,  co&ionem  nuUam  ruftinenc ;  faculcas  enim  ea- 
niin  niigens  &  ptirgacoria  mox  igni  rclblvitur,  remanec  adftringens  manifeftior;  nnde  etiam  parec 
wm  canurticam  in  fiipcrficiaria     l^icilc  rclblubili  ac  fepaiabili  parcc  conlifteic. 

•  Notatu  dignum  cft,  tjuml  quamvis  Rofx  dccci  pc.t  cclcrrime  cxficcentur,  atquc  imcr  liocanduni 
iiuviiiimum  odorcm  e\lpircnc,  tamen  itlhorto  lcncibu^  .ulhuc  hxrcntes,  nullum  ad  aliqoam  noiaU-> 
lem  diftandam  de  ie  fundunt  odorem,  qaeaudmodum  Caprifbiii  &  Caryophvllocnm  nonnuiiorain 
florfes,  aded  ot  in  Roiario  floribus  expliatis  pleno  deambulans  fragrantiam  nnOam  naribus  perdpies^ 
ut  li  oculis  claulb  eo  introductus  elles,  tc  in  Rof.ti  io  vcrlari  planc  ne(cires:qilodafgUlieniD  eftodo> 
tcm  Rofx  m  vapore  aqueo  facdc  rcfbiubili  &  ditUpabili  oonfiftcrc. 

Folia  Ro&rum  rcnibus  fiiblfrata  copiam  feminis  imminuere  fcribit  Galenus:  (^ue  in  nodumis 
Veneieis  imagin.uionibus  cuidam  fuafifle  Rofas  cxperiri,  quiex  liis  fiibftr.itis  lovanicn  lenltr,  citra 
*  liflani  renum  noxam.  £x  fAjiis  etiam  aridis  &  expref£s  (refcrence  Phmu,)  Diapaliaau  oJini  ^ebaiic 

ad  fudorcs  coerccndos,  ut  a  Dalneo  marclccrcnt  corpon^  dein  £ngiclaablimconv> 
K  Rofis  multa  parantur  medicamenta,  ut  v.  g, 

I.  Aquacyiillata.  Mattbiohis  rain  vitreis  in  MB,  elidtam  prxcipu^  oonunendat,  cique  qux  in 
Vafis  mctallicjs  deftiUar.ir  longifRmi^  pr.Tfcrt :  ncc  immerito.  Nam  &  cmpyrcuma  oninc  hoc  niodo 
cavctur,  ncc  aquapiavam  iliquam  autnoxiam  qualitatcm  a  vaiiscomiahet,  ut  in  mctjHicis  dcftil- 
lata  fblcr. 

He&iMram  eft  &  cardiaca,  ipiritus  langaentes  recreat  &  confbrut,  vel  odore  i4io«  nanbus  admo- 
ta,  vel  mcibis&  jufcuiis  ufurpaca,  vel  temporibnseafbris,vel  in  iufFumigiis;  Valet  eriam  ad  rnbo- 

rcm  &  inflammanoncb  oculorum  cxtcruis  .ipphcira,  necnon  aJ  capitis  dolorem. 

Damafbenarum  aqua  mulco  odoratior  cll,  purgatctiam  Urga  don,  ad  5  x.  cxhibita,  Coftxo  tefte. 
Tragcmatis,  placencis,  condimemis  &  aliis,  quz  Toluptatis  excicandac  graciaconficiuntur  multis'ado 
mixta,  faporis  gratiam  condliat,  adooqiie  fitq^eniii  usUs  eft  in  cuUna  ut  m  ollum  iibi  ioaim  ia 

mcdicina  rchqucnt. 

z-  Cx)nferva  rofarum,  qiix  fit  tundendo  rofarum  exunguium  paitem  unam  aim  duplo  facchari 
folidi  in  mortario  marmoieo  piftiilo  ligneo,  Adftndociaeft  &  Cardiaca,  po/l  biennium  prarvalec 
ris  cardiaca,  reoentior  magis  adftri<flonaeft,  unde  com  Mkhridacio  mixca  defHliariones  in  naies  6e 
defluxioncs  humonim  in  oculos  cohibet :  utilu  etiam  cft  ad  a!vi  fluxus  )if^dos<  Confcrv.i  ve. 
tuftior  Oim  Diarrhodo  Abbatis  mixta  ad  iipothymias,  deliquia.&  trcmorcs  ieu  pa^caciones  cordis 
■  ntihs  eft,  vencnailum  ctiam  laaguentem  &  infirmum  exdcat  8c  robotatj  oonppftionem  pMxnove^ 
voroiura  oon^efi^ic;  &  ancidotut  cenieturadverrusmorfaosooiicagbfbs. 

%.  Conferva  iippai,  Saocfaarom  fo&nim  dAaj*iil3em  viiibttt  pollcc  qoibus  confirvjt  hBDmida 
vetw. 

4«  Sytupw 


f)igitized  by  Google 


Lib.  XXVI.    T)e  zJ rbonbiis  quarwn  flos  fummo fruBui  infidet,     1 4.77 

4.  Syrupos  «x  R,aifis  fiflcispancus  ad  eadem  valet,  acquc  inluperianguuiu  fenrorem  ina|ierar,  flc 
fobricitantibasutilicerexIiSietar.  ^     ^  * 

5.  Mel  rofarum,quod  fic  exfucco  roGrum  cxpre(To&  toliiscontufiieamrocllemixnsjencfadis, 
&  exprcffis  Scdcindc  colacis,  colatura  dccodi  ad  conhftcnciani  melli&   Hujus  ulus  mliienii  &fre- 

Suens  e(l  in  gargan(mis  &  colhitiomboii  ^  ulccra,  oris^  fauciuni,  gunurisaliarunive  paraom  muiip 
and.i  &  (ananda,  &ad  humores  eo  oanfluMMS  inhihftndot,  qai eorum  conlolkhdoiiem  impediic 
folcnc ;  ufurpatur  etiam  in  clyrteribas  ad  ren^;eraiidam  8c  detergendum. 

6.  Diarrhoion  Abb.uis  Ut  &  Aromdtioun  rofatum  m  obftiudKimbub  viC  ^rnm  ratiilit  looum  \xL- 
bet,  dlque  cardiaca  iiiiignis  &:  ad  eadem  valetad  qua:  prardutta:  praparaaones. 

f.  Acetam  Roiarum  mflamm.icionc$  omnesledat,  incidit,  purgac,  roborat.  Mi^odMimaSieft  . 
ad  (bmnum  mdnrf  ndiiinf  wbI  aquiro&oel  miytum.  fic  naiAnt  admnfiim  wei  oim      hyrmiTtim  tnwn- 
ponbus  appUcatum. 

8.  Oleinn  Rofaram  calores  ottincs  (cdat,  inflamnutioncs  micigjt  aut  prohibet :  nwmbni  ^'^«iffV 
OQHfbra^  digdlivam  £|piltatem  &  calorem  aamralem  exatat  &  corrofaofat,  altis  ctiam  ungpendi 
Cc  medicaoKntisadffliioetarqavrehq^eramlo  &adftringendoiiuernniit;  Rt  aoiem  ex  roHs  leoen- 

cibus  contufis  in  oleo  oli.aram  codis  m  MR.  &exprcflis.  * 

9:  Ungucncum  rQiaccum  lildcm  fcr^  ulibiis  mlcrvit  quibus  oletmi.  Pluhmum  valet  in  prmcipio 
apoflcmacum ;  rcpcrcutit  enim  materiam,  fedacdolores  eorum,  &  capicis  ftbiickantcs,  &  inquietu> 
dmem :  refrigcrac  £:bces  ardeami»  epar  6c  {lomachum  calcfadt:  com  tmguemo  Populeomi]ccum« 
&  fronti  ac  temporibn«  fflitum  ibtnnum  provocac  Papulas^  ulcufcala,  &  eruptiones  qualcunc},  caU- 
das  rcFrii^erat  co'iv.Tjj,.ir. 

10.  Sympus  roiarum  ioiudvus  Hc  ex  rolamm  ibliis  vindibus  modo  pcr  iniiiiionem  modo  per  deco- 
dioaem.  Per  infiifionem  neratam  mulubttjioeol^  il^ki  inqni»  ploriei  Ro&rum  virehuura  ftlia 
mult.i  maceraca  iunr,  nobilc  &  lecurum  purgatorium  medicamencum  p,ti  atur  (  mquit  Ainac us  ) 
quoci  &.  pueris  mto  eichibcri  i)Oteft ;  unlidimum  quando  expurgacionc  alia  porcntioii  auc  opui  non 
cft,  aut  uti  non  cxpcdic.  Ilamedat  porro  &  rcfngerac,  ideo  cciam  tcbnum  ardcntium  calorcs  ni« 
mios  iedat,  &  riiibeium  inhammaaones  mitigar  &  liom  e&cmguk^  uc  au  Dudomcus,  £(expetiencia 
confirmat.  Eft  fani  inedicaniencam  lene,  benignum,  cuum,  muki  usiis,  Sc  magtii  in  nuMwcalidii 
pnrcipuc  (c)ljminis,  quodquc  ob  vim  adftnifh>nam  iadfienMm  tc  atiisalwi  AadNii  noa  lecus  M 
Rhabarbarumcuma^grorum  luvamento  uliirpatur. 

Parantur  eciam  ex  Roiis  Damalcenis  Conlerva  &  Md  nfitum  «aiundem  cum  Sympo  virium. 

Utimur  etiam  ( inq^tc  C  Hofinan.)  fuooo  cojamm  iiiGaniManin  ad  EUaMMr.  nf.  &  d€  fuee» 
rof.  (Jcmmq,  recipic  8e  luccam  rofarum  &  Scainmqirium  eadem  aoancicate.  [  At  Parkinibmis  JS- 
hcluarium  roJ.  c  iiicco  njjaruai  i  ubrarum  ficri  ait.]  Exploratum  eft  (  uiquit  J.  B.  hill.)  contra  gu^ 
cam  calidam,  &  malos  tumores  calidos  &  furiolos;  fortitcr  purgac;  lanac  teruanas  nnmlioes  fic  du*  ' 
plas,  &  reliqciias  malonim  liuiiiorum  in  convalelcendbus  exquitiad  eracua^  poancer  mn^  <c  Mi 
ca!car  aliarum  medidnanim.  Alia  adhuc  medicamenca  d  lofis  paiainiu>  quorum  tiws  •<«  dj^ 
iftinuri  pofTunt. 

Folia  Rolaruin  Dam.ifccnarum  exfiocaca  in  odoramcncis  non  poftrcmum  locum  obtinenr,  a  ma- 
cronis  noftris  valdc  cxpcciu  ad  pulveres  Cvpnos  c[uos  vocant  &  ad  Sacculos  cum  aliis  fuaveolennbus 
infeTdcridos,  quos  in  arcis  intervcftes  &  lintcamittareoondunc,  ad  ea  odore  (uoimboenda.  Eadem 
vcl  in  uift:(o  \'z\  in  pulvcrc  exhibita  (atis  fcliciter  purganc  [  Co(btus  in  lcro  lach;.  capnin  bibcnda 
gralcribic  j  Unde  conftat  vim  cacharticam,  faltcm  in  hcK  gcnere,  parci  cenui  8c  volatili  qux  inccr 
^ocandum  exhalet  Sc  cv.inefac  non  nihxrerc :  ac  nec^  in  parte  illa  qux  tuv^ram-  &  colorem  com» 
muiicac,  cum  Rolarum  Dama(ccnarum  coIotj  quamcuiKb  curam  adhibcasi  magna  ex  pane  fioc* 
candDOvanefcic 

Ro(ae  autem,  praccipicnte  Sylvio,  mcdiocriccr  apertx  fercpo  cotlo  inane  lec^a-,  eodem  die  ut  funl 
ficcentur  Sole,  li  potes,  (a.pc  vcrcendo.  Nam  vix  urabra  liccaventj  quanquam  id  efiec  optatiusj 
iiccatas  avelle,  &  vafc  terreo  rcconde. 

Jlofitt  pnpciecacequadam  uftes  Ixdeceioibic  Fuch^ 

Rofie  aBMCHon  mmAs  reft^prant  8e  etfiocai»  «ydm  nilineaatincamat.t:;  non  alium  tamen  in 

mcdicina  ufiim  li,ibcnt  quam  ut  cx  (c  aquam  ftillent,  qui  fpecifica  proprictatc  oculis  p^dellc,  eo- 
nimque  ruborem  &  iniiammatKinem  lcmrc  &  (amrc  u-cdicur.  Aibas  Damalccius  catCiis  m  pur- 
gando  exceliere  iierifaic  Manardus. 

Semina  dura  quae  capidbusRoiarum  iniunc  in  pulvcrem  rcdadj,  ac  c  vino  {KKa  calculum  pellcre 
(Trago  tcftc)  tradunt.  Eandcm  facjiltatcm  nofmuUi(pongioIisqu.r  (ylvcftnbus  .idnafcuncur  Rolis, 
«  in  pulverem  redaiSx  aut  in  vmo  dcccntlx  calidae  (iimaatur,  tnbuunt.  Venim  cum  Dfxionaro  con- 
i^ctc  J.  Bauhinus  ncc  (cmina,  nec  (pongialas,  ob  eomm  adftri^oncm  &  liccicatem  ad  caiculum 
&  urinz  difficultatem  quicquam  Talere,  nt(i  per  accidens,  renes  corroborando,  8e  refrigerando; 
Cum  cnim  nonnili  caliifi  rcncs  gignant  calculoi,  &:  vcro  illi  diurcticis  validioribus  valde  dcbiliten* 
tur;  muum  non  cft  loborari  mdcrcncsut  pcllcndo  calculo  .xptiorcs  lint.  Rebqua  videapudDod. 

Succus  c  frudu  nibro  maturo  totaque  (ua  (ubftantia  cu(o  expreHiis;  pofteaque  (iccatus,  demumqi 
in  pidveiem'redadus  gpaorehoni«  &  cam  ruhcis^  quam  aJbis  muUerum  piofluviis  ianguiari  expeo' 
menco  medemr. 

Ingenerc  Mcdlcamcnta  c  Rofis  pnrparata  multum  celcbrantur  in  curacionB  phthifiooiBni^BJMd»  t 
rum»    pulmonanum  aftcduum  a  Rivcrio,  Sennerco,  Rolcnbcrgio  aliifque. 

Egre^  wes  flcefficadam  medicamencorum  e  Roiis  prarparatorum  in  phthilT,  podagm*  calcalOk 
^cannm  rabidorum  morfu,  capitu  dolonbus  aiii(que  morbis,  in  fluxibus  alvi  aliariunq,  partium  ;  in 
'febribus,  hxmorrhagiis,  vulneribus,  mflammadonibus,  in(e^mm  punduns,  Scorbuto,  mobditate 
dentium.   Vidc  .ipud  CirolLun  Rolenbcrgum  in  Rhodologia  lua. 

Citcrum  odorcm  Roiarum  vilui  nocirum  oilc  ab  cxcmpto  probatur  m  EpLtm.  Gtmun.  An.  il. 
Qb(erv.  140.  quod  (aiic  noUcm,  cum  mhil  odore  illo  naribus  noltns  grauiis  &  accepcius  ik. 


142i 


HlSTORlA  PlANTAR,UM. 

SECTIp  n. 

ik  ^mmferis  miiUaihs, 

*  % 

CAP.  i 

«  Dt  Athre  prunifera  hJKafruSu  fjrlftnKh 'J^f'»s  diHa. 

I*  tnuuis  Mtlahariet  fruHu  umhtJicate  Pyriformi  Jmiim  Ji8a  minor.   Jitmhn  Fuic JL  flL 
•  P.i.F.i7>  MaUteaStkmulm  'U.M.  Perfict  ^fitulo  fiMSm  MtUtmfo  CBL 

H.  M.  Acoft. 

ARbor  cft,  defcnbentc  Acofta,  j)rocera&  vafta,  maxiraam  Malum  aurcam  squans,raul£is 
&  denfts  ramis  in  latum  expanliv  niultamque  umbram  przbentibus  brachiata,  afpeduquo 
pulcherrima.   Caudex  ambicu  brachii  unius  amplcxum  paululum  excedit,  corticc  cinereo 
tcilus,  ut  &  ranu  majores,  (ed  magis  fti(co,  (urculi  tcncnores  vindL    Foli*  bino  ordinc  cx  adrcrlb 
Hj(C^infiirj  pctiolis  curtis,  cr.idis  \  irkiibus  iniulentia,  pulchcrnma,  l«via ;  cufpidata,  ad  peciolum 
mKMLfiiidaa  ipkhamam  [paJmum  auc  ampiius  ■/itifi^  longa,  duos  crefve  poUices  iata,  craUa  fic 
dienla,  parte  fi^ema  fatmtids,  infeml  dihitifts  virentia,  fkpore  aftringenti  ac  noimihil  (iibacido 
aut  vinofb  diutiiis  mafticiraj  odoris  nullius,  ncrvo  mediam  longitudincm  pcrcarrente  mferHisemi- 
nente,  .4  qi;o  multi  venx  oblmui- &  fea- paiallela:  m  latcra  cxcurrunt.   Fivres  m  peaolis  (picha- 
mam  lonj^u  llpra  cx  origine  toliorum  onuntur  [pidura  lurculos  terminantcs  flores,  feu  in  iumm» 
furaiUs  plures  limul  ad  tre9{,auatUDir|  velquinque  ui  pedolis  faKvibus  cxhibccj  letrapetal^  £ez  rubro 
purpuralcentes,  vividi  adnioatim  OMOiis  Aeofif.']  ex  yiridi  dbkanres  pctalis  eic  oraoneo  rotundis, 
•     intus  concavis  Icu  coclilcitis,  rieidis,  latiufcule  diflantibus,  &c.  H.  M.  E  medio  fl<5rc  .w  pctaloruna 
•    ungues  ortus  cxit  denfus  penicilius  fiaminum  confertorum,  longiufculoiimi,  candidorum,  afictbus  ex 
albicante  flavefccnnbus  inlignium ;  8e  in  corum  medio  fiylus  albicans  cra/fioluSj  nu-reftus,  &  in 
apicem  defincns.   Caljx  fk>ri$  quatuor  brcvibus,  latis  Sc  lubrotundis  foliis  coniiat.  Sunt  .lucem  Ha. 
,  rcs,  dumin  vigorc  fiint  inodori,  cum  autem  flaccefomt  f  quotemporc  ^  viridi  fUvefcunc)  acido  lcu 

.  vinofb  fiint  oviore :  [guftu  yf4o//<f  capreolonim  vitis  finiili  (unt.]  Fruchu  itMundi,  primum  virides, 
cuni  ad  maturicacem  acceduiit  ex  albicance  fubflavi,  probc  matuii  magisfiavefcunt  In  vcrtioe  um« 
ImUciiiii  feu  corc^am  habet  ex  ciuatuor  calycis  foliis  rdiduis  ad  modum  Pbmi  aut  Pyri :  Conftat  aa- 
tem  exterius  cutici^l.i  feu  mcmDran.i  tenuifrir.i.i,  carnc  huinitli,  intus  magis.Tlbicante,  latacavitatC 
inmedio,  acadmccnorcm  carnis  flipeihcicm  hkmcncis  nonnuilistungolis  &  albicantibusobduAd^ 
in  qazimltus  latet  rotundus,  cavitatc  minor,  laxus  &  liber,  qui  cortioe  exteriu»  eft  mfib,  ac /m* 
dioeo  dilntgj,  inteiiiW  denti.  ac  Tiridi-dilati  pulpj*  iapocis  ainari«  &  adftringpniisy  qux  vel  iimplex 
eft,  Tel  in  dnostr^  mdeas  angulato»  (cwlrnir.  AcdAk  efitdum  gthum^  Jbtnm^  mu  uJmulum 
rotunJHm,  cjficuh  futi iu  Piv/Sw  iMM»  ^  mt^^mtufyitf  Uve,  &  eanJUi Ur/uH^  mmA%aui $t8um /r«> 

Bnm  connntre  JcriUt. 

Frudus  lapor  dulds cft  flc  gratus,  ac  odorii  Roficei,  valdii  ainoen^  qaem  etimi in  fiporeezpirat g 

frigiduscfl  &.  humidus  atque  admodum  ttntt  Aeofia. 

Rttdix  craffa  efl  &  ramofa,  altc  in  terram  defcendens,  cortice  cincricco,  intus  rufo,  ligno  albi- 
cantc, 

^  Poii  qtlartum  annum  fic  frudtifera.   Fru(Sum  fxpius  eodem  anno  perficit^  &  nunquam  fine  ffore 

&  fru&u  confpicitur,  cum  iidem  rami  floribus,  fru^  viridi  &  maturo  femper  fint  onufli,  aliis  do> 
cidentibus,  aliis  maturefbentibus,  aliis  fubn.-tfcentibus.    Cnmprchcnfi  vetonUDiadfrudusooU^peil» 
dos  facilc  ab  ai  bore  revelluntur ;  unde  conJlac  iignuni  cllc  iragilc 
XJfiu,  FruAus  ante  reliquos  cibos  initio  men(«  edi  fblent   Condiuntur  etiam  tum  fruftus  tum  jBB> 

lei,  atquciti  aflerraniuo  (uocola  ihgidiute  fidin  in  febribos  cxanguunti  fpiriiulqiue  vkalei 
fiinant; 


1.  Jamboi  jrtor  Acoftx.  N^i-ScbMAu  *  H.M.  Vrtmm  Mdulutritu  fnuiu  umbtlicato  P/rsfmm 


•  P.  I.  F,  18. 

H.M. 

llxc  quoque  arbor  cxcel(a  eft,  A  prxcedenti  diflert,  l.  Cuu^ei  crafHtudine,  ut  qui  ambicn  unius 
homims  amplexum  implct;  orticc  extenijs  (i^abro,  ex  rufb  viielbente  ac  moili,  aitringentis,  acidi 
vinosique  (apons.  t.  Foltss  grandionbus,  &  pro  longitudine  ladonbus,  faporis  magis  aadi.  3.  Fio^ 
rum  penicillo  (lamineo  breviore,  apicibus  fiavis  feu  fubrufis,  &  flonbus  ip&  purpuieo-rubro  nitentis 

piilcncnimi  ac  vividi  coloris.    4.  Frwi?;^»/ majoribus,  pyriformibus,  cum  iiutun  (iuit  ad  un.im  par- 
*  tcni  candidiSj  ,irl  .-ihani  rubclLeiitibL?,  candida  ctiam  paite  lineis  rubris  flriaca;  nuclco  caviuceui 

fruiiluMniprcnrc. 

fiis  m  anno  fru^us  ferc  Fru^tus  aucem  delicatior  efi  qu^  praeoedencifc 
fSr«fc  CoiteKaiboristiteis  fcin  lade  acido^ocusdsiaueriMififbt 


Digitized  by  Coogle 


Lib.  XXVI.  T>e  Trwnfem  wMiqatts.  '47^ 

Jambos  arborem  ex  MalacCa  pipenfera  in  difEcas  quafque  regionesob  rioruin  r-apmnruni  oc  fru- 
&US  fuavitatem  tranflatam  ferunt,  inquic  Gul.  Pi(o:  Inpnmts  aureni  ob  pcrpjtiiain  ll  imn  Js:  frii- 
Auum  viciflitudincm,  quoi  altjr.r  arixjris  mcJisc.we  frondibus  &  Horibus  ovjx,  .iltcr.i  ^  r.uLlibiis 
nmurts  &  inunaturu  oncrotur,  donec  trondcs  rccupcraverit,  iti  ut  iis  perpstuOj .  teinporc  vecnali 
finul  atque  aocumnali,  frui  conceHum  iit. 

Flores  &:  ^Tud^x^J .imhoi  frigidx&  humids  funt  qualicatis,  inlignlcerfiMgrantes,  ac  proindc  inter  v,rfs(i 
primas  delicias  omiiibus  paritcr  incolis  habitl    Piurinii  quoqiie  uiiis  p.illiin  in  inediana  exiilunt.  XJJm. 
FluAusenim  crudi,  Sc  flores  iaccharo  conditi  ab  xiluancibus  xgnscum  iiiccefili  aliirplUttnr^  qodd 
iiocc^fii{pdi&U6  ficim  in  lebhbus  extingMaqtf  ipintui(],viutes  confbneot 

HMi  [tu  J^^^r.hos  fyhiirk  H.  M-  P.     7«A.40.        Bnm  bei  mm  */,  fUtifmifirmfUt* 

mo fruclM  MM^etBtt  reftrtnda. 
H.M.  ;  • 

MediocriseftniagniindinijL  i^drciterpedesaka,  craflbj  onmo,  ligpoio  ttrtM  teaa:  lignum 
albicans  prxdumra.  lUmf  acuirculi  geniculati,  nccnon  tenerioreiquadranf^li  &  alati,  pnmiimru- 
bicundi,  dein  (padicei,  vctuniores  vcro  alis  pnvari  ac  rotundiores.    J?<i<//a- nig,  icincc  cnrtice  tc:ta. 

brevibus,  planii,  purpureis  ac  alatis  petiolis,  cxadvcrio  utplunmuni  ramulis  inii.crcnt,  oblon- 
l^rotunda,  glabra,  aenla,  virore  mtenti,  longinidine(ex,  latitudinequatuorferme  pollicesiuperan- 
aa;  odornullus,  iaporauftenis.  Fkru  inodori  ac.addi,  flonbus  NMHtmkM  haud  abiimiies,  fcx 
oblongo-terenbus,  acuminatis,  tenuibus,  purpNireis  conftant  (bliis,  iin^uli  brevi  ac  qtiadrangub  pe- 
diculo  exticniis  rainulis  mn.ilccnccs,  nccnon  lato,  proRindo,  crallo,  viridi,  in  icx  lacinias  lccto  cx- 
cepti  calyce,  qui  piuiima  inliiper  eniiccic  fiamma  robuila>  eminentiaj  oblonga,  purpure.i,  rubicundis 
£ucatis  mfiahiu  elegancer  omata.  FrtiSms  mala  iiinc  pjano-rotunda  ac  laca,  obicuro  virore  ni- 
teittia,  in  vertice  ftjlo  oblongo,  iiibviridi  dotata,  ad  ba/m  vero  calycc  plano,  lato,  crallo  ac  viridi 
Ocoepta,  qutoblongos  iiios  culpidcs  late  extendens,  ac  extcnora  vcisusictlcftcns  llcilain  cxadcre- 
fest,  Cxterum  frudus  hi,  quanquam  nutunores,  duri  (unc,  came  intusaibicince  ac  luccuicnta, 
lapoiiique  ▼aldi&  acidi  retmi,  intra  quam  phuima  angulacaj  albicantia  obie(vantur/(yM«.  k&x* 
per  fruAibus  hifoe tFtnfverfim  diiTed»  fenunnm  ftibcuu  el^futter  .m  fpedoGe  «ilK>nt  fiirmain oer 
camem  di([x)fiti  .^lbic.mtes  feotlenutts  tamen-ab  8«,  aii|ida .nx«  phoi  n|gra(ainC|  ac  n4r 
tramenu  hquore  elienc  imbuti.  ,  •' 

In  iluminnm  ripis  ahifquc  locis  aquoiis  plurimnm  hMw(MNr>nalcitur :  fcmclin  aniio>  menic  vi^.  Ucu:  . 
Augullo,  raatuiw  exhibet  fitidus,.  fi(  4  iatMuiBMno  mmo  «uc  «inario  ad  vKeiimum  draittr  fni-  ^*"?"' 
giferamanet. 

Fruftus  autcm  huiusarboris  .ab  indiccnis  cm^uuntur,  &  cum  aliis  cibis  comcduntur :  (iiccas  h  rru-Knra 
dibus  exprclTi is  6c  nielli  admixtus  aphtnis medecur,  necaon  idbncitanubus  arllum  potcoter  coaipeiiciCi 
Efbliis  contaib  cataplafina  oonfidnir,  9>o<i  opn  nfi»  tn  fidjribmconcimus  impolinmlbamm 
condliando  delioum  iaitnt»  .1.  ^*^'.^ 

i,  Jsmht  fyUitfhm  MMmit* Smfhmvf^iiiSm,  Cs^ Ttjfmk»  VLUL  ^rh  T,  it,  f.iS.  . 

Arbor  eft  vaftse  maRt^cdBnis,  caodtoecrafib,  ramts  cSnereis,  (aporis  amarti  odoriiq,  fubaddi, 

hinc  indc  in  orbcm  difiulis  dnn.ua.  lagnuin  ex  albo  flavcfjcn*,  d  nilum,  cortioe  vindi,  inrus  albi- 
cante  an<3um,  qui  crutta  nigncantc,  lcabra  ac  aipera  inlupcr  olxiuctus  eit.  A«^x- cralla,  tWu, 
aibicante  ooi^jpe  muntia,  necnon  iibris  iuis  long^  lateq,  per  terram  ditRti.i :  iapor  acns  8c  atiatm, 
odor  ingram  ac  ifcntfliii.  Afi»  ftelkr  in  modum  pliwa  limul  |unAa>  cradisj  brevibas,  acro  pmpareii 
pet>olis>  nnnitoRlm  -eitremis  pravantnnti  dbiongo-rectHidas  acunMMca',  cnifla;  daafa,  in<ainbiai 
crenata,  fiipcm^  colore  acro-viriili  Iplcndcnria,  infci  n.'  vii hli  dilutiore,  (pithamara  ac  aniplius  longa, 
palmum  lata:  cofta  mcdia  ^  viridi  aibicat.  btapor  aiuarus  &  acmv  odor  tuavis  ac  Pomum  vinolum 
iMtnnm  redokns.  Vetaftior»auoem.  (blia  viiri  ufft't^  fingiUa  Itiim  &  deddunt,  atque  tiii  ftigmat» 
m  nuiui  &trandi  rettnquendob  Tatiiatubenhas-Wdngoni;  ^tnt  inadon  ao  «narit  flonbos  Na- 
^iStitmhi  haod  d)(nniles,  itidem  rBjfnoloriim  «bctremis  inter  expania  ^Ha  proTemunt,  caulib» 
nimirum  rocr.ndis,  flcxilibus,  purpurcis,  glabris;  nitcmibus,  ac  dids,  tics,  quatuorvc  ulnas  Icalicas 
iongis,  quibus  plures  hmc  inde  adhacrcnt,  atc^,  c  catyce  crailo,  rntando,  vindi-purpureo,  bipartito 
auttnpartito  prodeBm,quatoor<oblongo-rotundi^Aeuminati5,  craliis^ex  vindi  alfaacantibtts,  acpet- 
lucidis  ibhis  conftantes,  nuraeroiis  iiaminibus  purpureiii  fUvefcentiiius  apKibus  dotatis,  mediam  Bb» 
ris  cavitatcm  &  umbihcum  occupantibus ;  inter  oiur  prodit  oblongus,  purpurcus,  ^fruAib  ip- 
iius  vciti;e  dcmuiii  cnnnciis.  /^rwtvwj  Pyns  noltratibiis  liaud  abhmiLs,  ac  intx;rnis  iaciores,  fiipenus 
angulliorcs,  quacuor  anguhs  craflioribus  iiilcati,  &  in  vcrtice  cil)  cc  lioram  iurrccio  coronati,  cor^ 
tice  tenui,  undiq,  cami  arftiifimi  adhcrenitej  glabro,  nitentc,  pnmum  vindi,  dein  ex  candido 
rubclcencc  cmf  ti;  camc  albicuuc  &:  ad  corticem  rufcfixnte,  densi,  iaporifque  ingi  iri  ac  .imari,  in- 
tusrcicrti,  inci.u]uaiii  nuvlcub  .Owatur  oblongo-rocundus,  cunifoima,  tum  iubllanti.i  &  lapore  glan- 
.'di  perlimilis.  - 

Naiatur  iods  iylveftribus  ac  humidis  ia  Fmh  Onlismftt*  aMSjfio  pnyrindis  .Malabar:  p6rpe>  Loim* 
tu6  ftondect  florec,  ac  (hiAtis  fcit,  quamobrem  Brachmanis  SmU-fM,  l  e.  fhiffifen  aibor  mm- 
cupatur. 

Echnici  ytgmi  ieu  pcregrinatores  furculis  hujus  arboris  ilonferis  &  fi-uditci  is  (cle  exornantj  eoicj,  Vireu 
lu  lacros  de  coilo  iuipendunc,  dc  ad  ptojxt nomerandai  ocuncur.  Porro  folia  in  cduliis  iam;  fiwais  t 
fidus  expreilusj  fic  cum  oleo  Palmx  in  imgasnri  coniiitentiam  codns  icabiem  ^natj  fi  «i»  pan 
afRda  ungamr.  Nudd  fniduum  in  pulrerem  rediguntur,  ifq,  dianhoam  finaCj  ii  cnm  ftmo  ca- 
prino,  iaccharo  &  lactc  cbutyrato  mixcus  exhibeatur ;  ii  vero  ctim  zirtzibcrc  &  iiicco  Limonum  iii- 
maturj  teneimo  luedetur*  unox  humaox  ii  admdceatur^  quibulcunqiTeoenis  antidocum  eft:  cum 

tinor 


Dlgitlzed  by  Google 


14^0 


HlSTORlA  PlaNTARUM. 

vino  fi  propinetur  colicam  paffioncni  (anat;  aim  aoaa  mtxtus  &*cxhjbicus,  vcl  foris  applicatus 
hzmorrfaoidum  doloresplacat;  candem  cum  b&t  muliebn  cpoo»  jrorahum  excitat^  nccnon  i^lc- 
mm  ^HfAp»  ttuAi»  nliafi»cpnt;  ttocnlis  «dlttbiois  eonmi  «flwiliiis candndt; 

Tijtr»  Samfiravmb  H  M.  P.  <f  T.  7-  P-  i  J. 
•  • 
PlsoedeadpfliqnmfimOiseft,  iMcprocerkate  oedk. 

Jtalwtamen  ocalbo  flavdbeM,  fibraeaj  anunij  iaodora.  Amypurpurel,  fruAn  qoadranguli, 

faporis  primo  dulcis,  dein  amari  &  ingraci. 
ttau  a         Provcnit  ui  varus  provincus  Malabar,  locis  nuuirum  uliginoits  &  aquoiis.  Suigulis  anius  nja» 
«f..     tnros  exhibet  fhiftus,  menilbus  viz.  Januario^  Fdmiaiio,  Martio  8c  Apau. 
Ql»  Arboris  hujus  liyium  dnwnB  <ft  acfaliAan»  mpc  opeti  fafarili  loniiiiBnilmii ;  CMtt»  wi^  paf- 

tes  eundem  plani  nabent  oniiii  cniii  Smi^mviuh, 

5.  Jsmhs  {yhefiru  mmms^  Malla-katou  TsiambouHAt  P.4.  718.^  17. 

Arbor  eftmediocris  magnitudinis,  circiter  pedes  alta,  caudice  albicantc,  variis  ramis  in  orbem 
difTufis  donato,  qui  cortice  lcabro,  primum  rufo,  deincinereo,  fapons  adftringencii,  odoriique  iyi- 
veftrts  obdu^  (unt  RsJU»  flavetcens,  rulo  cornce  cci^a,  untfluofa,  inlipida,  inodora.  Fdim  mc- 
aunata  breribus  petiolis  ordine  decuflato  ramulis  mhzrenc,  obiongp-rocunda,  actuninata,  cratta, 
denfa,glabra,atro-viridia,  (oDern^  niteoda,  infem^  nequaquam  ;  nervis  alBjooti  obfta  media  al- 
bicante,  ac  m  avcrfa  p.irtc  aic^  extuberante,  in  lacera  exairrentibus:  iaporacidus&aufterus,  odor 
nullus.  F/erci  exigui  Tiluc  Horum  magnitiKiine  zmuli,  purpurei,  uiodori,  addi,  numeiofi  fiwciiliy 
teneriorilMis  proveninnt,  atq,  caiyce  viridi  in  quiiiqae  focanda,  ooGhlear»  initar  concava  fbIiol« 
ledo  ii^^uerenc,  qoinq,  aut  iex  CTailis,  molUbus,  iubroaiodiSj  ac  eueriora  venus  reflexis  pecalis  con- 
Itantes;  in  quorum  nwdio  yT/ZMf  prodic,  itidem  porpareos,  (upsriiis  tnpanitas.  Floiculis  pari  ferti. 
Utatc  (ucccdunt  fruSui  iubrotundi,  magnitudine  Prunis  haud  abdmiles,  umfailico  lato  quadnpartito 
in  vertice  praedici,  cortjce  viridi  dndi,  carneq,  denia,  addi  ac  uigrau  iaporis,  innis  referti  j  incra 
quam  iiucleaslocator  albicaiis,  kidem  addus  &  aoftenis. 

Ltem  (S        Natctcur  Frequencer  lods  mooMiis  ui  Fme  alii%  porinciis  MaUMTt  i|BCir«niMi  aacnrai  fet 

Tmfm.       fiu&tiSf  menle  viz.  Augufta 


Gap.  JL 

fru3»  umkliesttf  ffriformi  ^imfty  ractmof*.    Idttt-AiudU  H.  M.  P.  4.  T.  18.  f.  41. 

Rboreil  procera,  70  drcitcr  pcdesalta,  caudice  cra/To,  multilq,  ramis  longc  lattt^,  diffliiis 
donato,  intus  viridi;  nccnon  lurculis  numeroiis,  ngidis,  fulcis,  glabiiSf  ac  lutencibus  ipmis 
initiper  dotacis,  undiqueomaciiunc  Lignum  albicans  fibroium,  denium,  corticc  cinereoh 
iiilwmibacuilMruidi.  iapons  iubainari  tedun»,  ci^  niaQU  ndiinnida,  prxdura.  %ultx  albicaiif 
rdb  coitioe  dnfta,  iaporis  amari,  odoiii  cenMnrift.  A&vdreacamidoi  InnoKiB  iiievibus  ac  rocun- 
dis  peaolis  proveoiunc,  oblongo-rorundi,  acuminata,  cra{Ia,  denia,  glaDra,  iupcrne  acro-vuidia, 
infernd  fubviridia,  cofta  medu  ruteiciCj  odor  &  iapor  nullus.  FUfcuh  iudem  arca  QMnoibsramik. 
los  atro-rubenttbtts  ac  aljwrispetiolis  nuraeroil  proveniunt,  purpurei,  quiiiq,  oblongo-rocwdis  aouH 
imnatis  foliolis  conftantes,  quinquc  in  medio  iiaveicentibus  nbris,  aficthtti  dmatis  prarditi ;  incer 
quos  limibs  prominet/;'/Mj  rubicLuidus,  exiguus:  lapor  ingratus,  odor  nullus.  Flolculis  pari  tirrtili- 
tate  luccedunt/n»5»/  py-riforme^,  lubvindcs  ab  una  P«rte,  ab  .ikera  vero  nibicundi,  nitentes,  exiguo 
in  venioe  umbnuo  ooronarij  carn^  vindi«  deosiii,  lucculeoca  amara  uvusr^ivci;  iooaoaainofli» 
cnlnniluueiiiihioundaRif  NhcIhhw  mcladiCBi  caiiilldiini»  guftn  prtnDAni  Avdlanae  haod  aoAnilenia 
dein  tamen  ingratura  relinquentera  iaporem. 
iMtmfi  ProvcniclociscampeftnfaQS  &ateDO&in  Pafaoti ahiiqiproviacus Majahar.  Quocatmis iemd|» 
—  bi^  aiaaini  fttt  finAnvlianikb  «k.  tt  Mutio  nwnfiboi,  Jliqne  itip«flai 


A" 


Vtrei.  Ooftex,  fiores,  fiuati  Yslent  advcciiit  Maaiahib  yfcwmWhiin  alioique  cephaliooi  affbftaib 

E  coroce  uaqpu owinHni  deooAiDfi^  qiM  iflBnia,  hld^ 

tenter  ianat. 

Radids  oortex  cum  Santalo  rubro  in  pulverem  redaftusj  ex  c6queiiin  kAe  imiliebriGiiapllfilia 
cofltoAmii  AC  lo^mmbonpBpo^pm  fai^onfaitt  VottOfOtt  ttiodoCDrf 


..M 


I 


Digitized  by  Google 


Lib,XXVL  'De  Trumferu  umbilicatu,  i  ^gj 

C  A  P.  10. 


ItirMi*  Brtfilienjihus  Marcgrav.  PiC 

Marcrr. 

ARbor  cortice^  ligjio  &  lulcencii  modo  Guamli^!  limilis,  ramos  uroen  habet  iit  noftra  Cera- 
fiis.  Foit*  fert  duos  aot  trcs  digitos  ionga,  [terctia  Pi/,]  membraiucea,  fuperius  faturatc 
viridu,  inferiiis  p.iliiJj,  uno  nervo  (ccundum  longitudmem,  nullis  venis  tranrveilis,  duo 
ieroper  libj  invuwn  oppolita  :  m  ramorum  quo^,  extremitatc  duo  frudtusfibi  opponuntur,  in  hus 
pedlcn&d^icainlongispropcopDofica  tohi  cnati;  flavi  feu  aurei  coloris,  aMpBtudiiiepnini,  led 
taamii  8c  fenib  pediculum  turbinati^  umtMlicati,  lunbiUoo  ^  «ore  ttlm,  cuticuU  tenui  vefhci, 
came  iuocaleDU  folva,  iaDoris  addiulcoli  ac  pauladin  «ni*fiainm>  luad  tngrati,  odons  (ubdulcts 
ttvmoG.  Continet  lapidcni,  (Cepe  duos,  in  uno  larere  planns  &  conjundos,  catei-a  rotundos; 
magnitudine  Ceraiini^qui  oontuiet  intus  nucleum  album,  aniaricantero.  Stmilis  eft  lapitk  Utapaangg, 
nec  facilc  dignolcuncnr. 

Migna  copii  fine  noxa.oomeditur  hic  (hiftu&  &abincolis  vennmeipoiniQir.  PercaleQlascraiifi 
planutur;  obeioeikntiaro  rfuAnimeK^rlviBiBMctatcranflaca. 
Intertalialuociiidecindidjftm  cumpediciik>idn>faimnrj  jJbi^  nc  in  Gnmtki  ferit,  ' 


C  A  P.  IV. 

H.M, 

ARbor  eftlpedofa  atque  pivodia  plutimum ;  taudice  craflb,  albicante  corttci  obdudo.  n* 
mulifq,  vindibuSj  funi^fKi  intus  meduUci  rcfercis  plurimis  don.ito.  Radix  albiains,  navc- 
(cente  cortice  tccta,  lApons  acris.  Foha  Kjbdagani  fbliis  cum  iorm.i  turn  magnitudinc  It- 
nulia.  Fkrts  (iiavcolences,  infipidi,  plurcs  fimul  junai,  extrcriiis  ramulis  provcniunt,  calyciq,  viridi  • 
in  qutivLlaciniasacumuutas  leitoiiihxreiu :  oonftant  ii  ex  unioo  (bbo  oblongp-rotundo,  btfido^ 
aGqoanao  trifido,  nipemi  albo-ftriaio  8e  lanuginolb,  infem^  viridi-albicante,  auioque  tendbdl  . 
fiaiMiniilis  mcdium  occiipantibus,  intcr  qux  flylus  prodit  candidus,  oblongus,  capittuo  rotundo.  Fru' 
tiiu  Cubrotundi,  viridcs,  glabn,  uvis  cnlpis  haud  abijmilcs,  at  quinq,  angoUs  (ulcaci^  8c  calyce  flo- 
nm  fiuieAo  in  vemce  coronati,  tenui  pellicuU  dndi,  cam&i,  viiidi  8c  aaftcingiente  innii  KMrtijin- 
ua  quam  ^cuhim  locacur  candidutn,  wndttm  indodens  albicancero. 

QtfiacKKtSRionunisfle  arenofiiinMm^j»fi;  Seroper  ^ret,  florec  ac  fruAosfert,  diuq,  frugi- L«rai,' 
lera  manct. 

Ex  arboris  foUis  cataplaTma  confidtur,  quod  tumonbus  impofituro  pocenter  eos  emollit  8c  mar  Vinn 
amt;  Bciiftbnineqmooafa  Apogema  pc^nur,  qndd  urinam  movcc,  flc  nMBftnieobftniaai 

pVOVOGtt. 


C  A  R  V. 

Frunifera  Brajtlimfts  frurtu  umbilicato,  ocliti  (Iriato,  fm  fulcMt, 
AifikmgsfMCtF^mBriifilimuFiSamttlAu^^ 

ARbor  eft  figura  Cerafi  noftratis  acii.U',  nifi  quod  truncus  contortior  hinc  indc  aini  ramis 
difpergatur.  Folia  habet  Lzvia,  iuperne  iaturac^  viridu,  infcrnii  dilutiora,  buM  leinpcr 
dirci^c  oppo(ica>  Ad  foliorum  exortum  multos  fert  fiores,  in  pedfcuKl  ceramiis,  alboi,  qtu- 
tuor  foliis  con(hintL'5,  &  multis  ftainmulis.  Flores  (equin-.r  fruHus  miniarus,  magnitudinc  verticilli 
icu  baccx  Moii,  lotundus  6c  octies  profunde  ftriatus,  umbilico  prxdicus;  cuticuu  vefticur  minuu, 
oerifina,  pulpa  quoq,  mmiau  (iioculenu^  laporis  calidi  &  (ubamari,  ciimquc  gravi  aoore  adlbiB.  . 
«entis  lapidem  c^  paukim  comprediim,  albicantem,  haiiiddunun,  inqaonudeui 

aepTOienditar  albicans,  amar  fiporii :  Oni  lapis  oignorci  non  poteft  i  la^de  fiiiftiB  MtfmmMti  ^ 
Frudus  fccundx  mcnG:  dcIiciU  non  (oliim  fod  xgris  prodede  (bleoc;  Tnocricnllim  eoim  laofnt» 
duro  mird  refidunc,  tiatus  dt(cutiutu,  nauieam  (lomachi  reprimunt.  .  * 

Olim  ^lTcftrit  taniiim  oat  hnc  «bar,  nmie  ob  ofiim  fie  cfeynriam  ia  Ikm»  Ldittaonim 


Dlgitlzed  by  Google 


i^Z^i  .  HistoRIaPlantarum. 


C  A  F.  VL 

Kmm^TM* H.M.  P.  ^^- 

Mp"M{eicz  fpecies  eft  minor  &  humilior,  crafEcie  Pnmo  haud  abfimili  fi^ieet  cordce  obducio 
'  ■     dnereo,  necnon  ramulis  viridibus,  quadraogDlii»  ac  fulcatis,  plutinijs  iddeni  ornato :  L^- 

«iim  albicans,  inodorum,  in/ipidum.  l{«<//x  purptirea.  AJlr«  genMamordinepai^^ 
inulis  inhzrent,  oblongo-rotunda,  craflaj  dcnfa,  glattra,  (upcmi  corare  atro.l^ridi  nitetitia,  in- 
fern^  vindi  diluciore,  Ipithamam  longa,  tres  qu.uuorvc  circitcr  digitos  lat.i,  inlTpi(!,i,  inodora, 
Gofta  medii  flavefcentc.  FUrtt  c  rurcuibirum  cxtrcmis  inoi.lori  ac  iniipidi  oriuntur  m  Jubx  iormaai 
di^ofiti,  numerofi,  qaonim  finguli  ad  flores  Lilac  acccdere  vidcntur,  oblongi,  candidi,  quinque  to> 
retibus,  craflis,  mollibus,  &  cxtrorfum  reflexis  foliolis  conftantes,  quinque  albicantibus,  ercAis  & 
ariiminafi<  fiamifiults  mcdmm  occupantibus.  FrH^liu  Nucum  AvclJanarum  rnagninidioe  acniuli« 
obkniglMOtuncii,  cxiguo  in  vertice  urobilico  pratditi,  glabro  ac  flavefcente  cortice  cin&i,  necnon 
•  C»ne  vtridi-flavercencej  Iticcoleata,  duld  roectii  intra  quam  #mAkm  coocinecur,  niuUiim  inclu- 

dens  candidum,  duloem. . 

Loeus  (3  Nafcitur  ubiq,  in  Malabar,  prxfetim  drca  JVM-apoli :  (cmper  virct,  quotannis  floK^  koBtaSiy 
Tknfrn,       £ut,  menlibus,  viz.  Augufto,  Scptembri  &  OAobri,  atdiu  frugifera  non  cft. 

Froftus  looo  Arequa:  ieu  Kaunga;  cum  foho  Betelfrequenter  manducantur.  Aiboria  OOittiflKie- 
Mtns  &  ia  pubreremtedaai»  fio^  edbibidu  bibardocemoompefcere  dicicur. 


CAP.  VIL 

ffam  Ittdica,  frnffit  umhtUcato,  muka  tmJo,  cortice  fnJviinno  trifijo  teSti 
P4»»w  H.  M.  P.  4.  r.  15./.  35. 

ARboreft  prxcelfa  &  fpcciofa  plurimun^,  60  circiter  pedcs  alta,  caudice  16  pedes  plusminus 
craffo,  mukifiii  ramislongc  l^tcq,  diftuiis,  accortice  crafl(>,  anereo,  intus  rufo,  obduAis, 
doiUieQb  tfa  VoliMracus  lachiymam  fundit  refinofam,  candidam,  peUucidam,  odoraumj 
;  acrem  ac  amaram,  qiue  fadiis  ioJadius  candem  flavefctb  ^idefat,  8e  vitn  inftar  fragilis  cv^tL, 
I^^iam  deo&m,  ex  albo  flavefoois,  Jtnfo  nigricans,  rennofa,  amara,  graveolens,  necnon  fibris 
iius  kmsi  btt^  pcr  tenam  diffufa.  Folia  Rnc  ordine  crafCs,  ronindis  ac  cincreis  petiolis  ramulis  ad- 
luernitoDkMigo-rotunda,  acuminau^crafla,  denla,  glabra,  Iplendentu,  longitudine  fpithamarn,  Jati« 
tudine  palmum  (uperancia,  fuperni  viridia/iniernc  c  viridi  flavefoeiida;  Ufot  amarus  ac  reimofus, 
odor  n-illus.  Flores  circa  ramulos  tcneriores  candidis  petiolis  glomcratim  non  fparfim  producuntur, 
'  feibiiiiq,  porrcclis  coIumeUis  umbellx  fpecie  panduncur ;  conftant  e  quinis,  oblongo-tcrctibus,  CTaflls, 

candidis  ioholib,  atq,  calyci  albicanti  in-  quinque  ladnias  acuminatas  icifto  inliii  cnt  nunis.-^olii 
mimUi*  flavefcentibus  medium  oblidcntibus ;  interqux  )?//«r  prodicalbicans,  lurrc4^s,  apice  ro- 
tundo  aeflaveloente:  odor  fiiavis  ac  liliaoeus,  faporamanis.  FhiSm  nucumjuglandiumvindium 
m.tgnitudinc  xmuli,  petiolis  cr.iffis,  lonps  ac  rotundis  proveniunf,  ohlongo-rotundi,  at  fiipcnus  la- 
,    Qores,  mferiiis  anguiliorcs,  fic  cal)  cc  fiorum  vei^us  caulcni  rcflexoomati,  quos  tegit  pulvinanos 
COltex,  coriaceus,  atro  purpureus  ac  tribus  anguhs  fiilcacus,  quifrufbimaturodchifdt  plan^,  &tri- 
firiiuii  flndinir»  ac  nacleum  exhibet  maiprem,  oblonsp-rotundum,  candidum,  ni£i  cucicuia  teftum^ 
uti  in  nooe  AveUana  oemitor,  iaporis  mbamari  8c  fuDaftringentis.  Hic  antem  puhinattB  calyxqui 
fru(^umambit  levibus  incifr.ns  vulncr.itus,  fimilcm  fundit  lachr^-m.im  refipoilamttti  incifigooncat» 
*         qu£  aeris  attaduprocinusSacchancandj  inftar  Ipillefat.  acdem  rufcldc 
Lcctjj  (3        Crclcit  ubiq,  in  Mabbar ;  perpetnft  fixmdec ;  fin^nus  annii  mamros  pofixt  Bndsa,  tm&  vos. 
imfm,       Aprili,  &  non  raro  ;oo  frugitera  manet  annos. 

Ex  arbonim  cenetiorum  aruncis  mali  navales  fiunt :  ex  iiiq.  cum  provoAiores  fiint  excaraixs 
naviculas  majotes  (JUimqm')  Indi  oon^ciniic,  qptarum  ooAaidlK  60  auc  (lures  hoouiiei  TCliera 
pofliuit. 

yiftt  fg  Refina  quam  radix,  cortex,  fru^s,  alizque  arboris  partes  fiiodunt  oimoleoOMfoGore  vd  par- 
fjl&ib  dore  exooiAi  picas  kqukijE  vel  daras  kioo  aliirpaicur^  infiiper  Eduuds  in  fiwmciis  dnris  1009 
,  •  adolctur.  • 

E  foliis  difcosconficiunt  gentilcs  in  quibus  arboris  gummileurefinamexdpiant  &  fervant. 

Fru^uum  nudei  connifi,  &  cifm  aqua  caiida  iiiper  Poi^hyriceAi  kvigati  ventriailnm  roboiraiir« 

?auifemt  &  vomitom  toUunt,  ventris  cracbins  micigsnt,  Cboleram  finuit  Exarboas  lefina  aua 
efami  oleo  eliquata  prarftans  fit  bilfamum  vulnClllimil.  Eadein  | 
am  aliaq,  V  cnerca  accidenua  poccoter  lanati 


C  AP. 


Dlgitized  by  Google 


Lib.XXVL  VeTrm/ensufMtcatis,  .  i+Sj 

cap.  wm 

iUr»-AtigdmVL}4i  P.  4.  T.%6.  f,^^. 

ARbor  cft  procera,  alcicudine  craffitie  vero  (ex  cirater  pedum  raenniram  aequans,  mul- 
tifq,  ramis  rubcinerek  aenridibus»,  in  orbem  Jongd  Ut&||  cBffafisj  donata.  Ijgnum  albi- 
cans,  denrum,  dnereo  cortice  obduAniiii  oiiDs  nutrixpurparea.  lUiJtx  crafla,  denia,fiak- 
vefccns/urvo  cortice  tefta,  nocnon  profundi  eerrKinnaerens,  fi^Mifq,  iuis  lat^  per  eam  difTufa,  lapore 
acri  &  amaro,odore  eravi.  Folia  brcvibus  ramulis  lnhxrcnt,obIongo  rotunda,  glabra,  mollia,  fuperne 
viridiaj  (iibtusiubvuidia  laporc  acri  &  amaro,  odore  nuUo.  tUra  brevibus  ac.viridi-fulds  petioLis  circa 
eoiBem  cum  (bliis  ramulos  proveniunt,  vuifflqae  ac  pcaliuido  calyd  infident,  d  fex  teredbus,  craflii^ 
dends,  acuminatis.  candidis  ibliolis  conftantes,  quz  extror(iim  refiexa  apidbus  drca  pediculum  00- 
euntj  decem  autduodecim  candidis  &  .icuminatis  fiaminulu  mediam  flons  cavitatcm  occupantibus, 
intcr  gux  yf;/«tf  prodit  albiciribj  .ipicc  ornacus  oblongo  rotanJo;  OJor  luAvis,  fapor  .imarus.  Flo- 
libusmccedunt  jnQui  globoii,  pomorum  minorum  magnicudine  a^muii,  cxiguo  m  vertice  (irsditi 
nmUiHcOj  cortice  craiTo,  molli,  tomentolb,  purpureo,  mtufque  albicantedfiAi«  necnon  came  ru- 
bioinda,  fucculenta,  vilcidaj  tenad,  addiquc  QponSj  intus  refern  ;  intra  quam  ifftaimmVlGdaxdih' 
longo-rotunduin,  rubicundum,  »«f/«*wincludcnscandidura,amaro-dulcetn. 

NAfcKur  loaspetrofis,  arenoiis  8c  montanii  uiJUMfaHM'«liiiq,  pnMrinciiiMabber.Senperfioa-  Cma 
deu  floret,  f nigiteh»  ec  iia.  iiipeiftes  manet. 

&aTbmraGiiennoleooo6bsiiiigpeiiitimaNifici^  RadixoMhatacaeft|himo>f>ft«i; 
rciq,  fero^  ac  piniitofbs  peralvum  «dudb  Fmfios  amem  iar&  oomedoaair,  qaoiitapiimpenii 
Ijinguinemcakraciunt.,  * 


CAP.  IX. 

Lam  Mtr  iNirlc.Ger.i>rav  mhrjhSm  Cerafi  J.&  tMmfnduCtrtfi  C.&-  C]^e  J^ettflf 
tnti  id^tVrHemmi9r,J^^pritfilmmm. 

LOtus  diAa  aitx)r  magna  c(l,  caadioB  aafliffimo,  ramis  Cerafi  inftar  brachiata,  fidin  latioi.' 
dmem  magis  quAm  in  alticudiQan  ezna&jOtNtice  Lzvi  fubalbido  (ut  Oelabinas  att,  ot  Matth. 
in  cocruleum  nigrefcente^  fi^UlmilongioTibus,  &  ma^is  in  acamm  dennencibus,  infe» 
norc  pji  tc  nniiiii[iil  incanis  fupern.I  viridantibus,  rugolis,  in  ambitu  lerratis,  in  acutum  delinenti» 
bus,  qus  nihii  nobis  cum  llice  videntur  habere  conimune.  Ad  unumqiKxkh  ferb  folium  eft  baoca 
l^bnjgm,  Cerafb  fylveftii  fimilis,  nunoc  tamen,  c\  longo  pediculo^  palpam  pancamalbara  oond* 
ados.  oiro  duicedine  afhingenteraj  gratam:  officulum  ad  frudus  proportionem  magmun:  baoca 
toca  iioaiSma,  ut  vix  ca  quis  (anari  polfit.  Flofculi,  tefte  Cxfalpino,  ex  binis  foliolis  conftanty  liun^ 
mo  frudui  infidentibi» :  BaocKnipaij  oflScobroduram»  vduitqaadiipattiuiii^  inBi»  unicar 
medulla  dulds. 

Si  iloris  fitum  rede  defcribit  Cxfalpinm,  in  noifa-a  methodo  ad  hoc  lOintt  peidnet 

Multis  Italiz  in  lods  reperitur  (jx>ncaiiea:  aos  circa  Romamia  iepjfaasvbnmninuiif  aecnonln  uat» 

Galli.i  Narboncnfi  circa  Monfpcliuni. 

Aibor  h.vc  circ  non  potuit  cujus  frLi£luum  iiuIccJinc  cipti  Ulyflis  (bdi,  cum  Lotopliagis  per- 
roanere  uc  eis  ^rucrcntur  quam  ad  (ocios  reverti  raalueruot.  Qjjx  eniffl  aratia  tSk  potoic  tam 
ficd  &  exfucci  pomij  nin  fiirti  in  iis  r^iottibm  eamolior  atqoe  ettam  loaTior  quiun  in  no- 
ftns  fit  ? 

Arborcinhoc  in  loco  a  ooIms  ^J.B.  defcnpcim  ipiiflimam  Theophrafti,  Plinii  alionimque  Ve- 
terum  Lotura  ede  pro  oerto  aflirmare  non  aufim ;  ade6que  an  vires  Loco  ab  iis  adfcripot  huic 
oonveniant  ne&io.  Fru^  adftringuoc  &  alvum  fiftoo^  nwaui  minik  JUmenconim  Aeooftiwn  *" 
vri  infiilnm  ^fienieridsfiiniinKque  proflnvio  labonttiiflM»  eoofirt  Rnfie&v^iq,  etiamiflddicc»» 
idki  ('q^od  pneMr  Dio&ondeffl  iSc  Senpionem 


KkkJfckk  a  ,  SECTtO 


«...  .  • 


Digitlzedby  Google 


1484.  HlSTOR»A  PlANTARUM. 

SE  C  T  10  IIL 

Dt  Arknbm  fiuBu  umlnlkato  humdo  tm  fdyfytem^  f iumi  mmt^fnm^ 


CAP.  l 

UVa  cnfpa  dtflas  cft  lilc  fratex  ab  tnioitk  &  vclud  cn£fi  fibliis  U  adnis  quos  produck. 
GrolTularia  vcro  i  dura  i!Ia  membrana  feu  curicula,  qua  obducuntur  actni  ifti,  fiquideni 
^.r^At^ti  crepant  inftar  membrana:  qu*  difmmpitur  J.B.  AUis  iti  difta  wiutur  ouM 
ftuausGroErtStt  (Oert4wKeftG«aiaGr^Uiii»faft»:OT 

-  tnr  noj  latct.  .  -  ~*  „„;„--.... 

CrofTulanam  Vctenbus  tam  Gra:as  quJm  Latmt  Moogmtam,  ome  wwwii  opomm, 

Groffulariam  fic  ddfiribicJ.Baubinus.  r      1  . 

Pruttx  efthioAital»  &  tociAtolk»  ac  criam  maior,  nameroU  ftolonum  fcgete  luxurum,  vari6fc 
in  raniulosfubdivifus.  corrice  purpurante  [in  adulnoribus  ramis,  nam  m  jumonbus  vii^  i^^^ 
lU  albicatl  materic  ferc  buxeo  colore  pallclccnte;  fpmis  longiufculis,  acumac  ngidis  adfblionun 
■«omtnr paffim  armatus,  fingularibus,  bim.  .lut  ternis.  FoU^  unguem  hta,  nnnnunquan^  ampliora, 
rotunda,  modicAdivUa  rAoa  modo  ailfcaa.  Rmi^  lupenus  faturo  virore  Iplendentia,  in- 
S  dikmora,  utrmqucllirfetalpaiirarionbus]  fapore  aado  ex  brcvibus  pcdiculis.  Flcfculi  pul. 
chcUi  parvi,  iu.^vi  fed  nonnihil  gravi  odore,  fimul  niult.  ex  eodem  mberciJo  ex  quo  tolu  prodeunr, 
MDcdioilDbreYiflimo,  pumcante,  hirfuto,  nut.intcs,  quibus  fubfunt  globuli  hiifra  futuranjm  bac- 
^iniroSine^  cxtrorfum  rcflexis,  ut  radiatara  fteUam  cx- 

pdmant,  qux  toridcm  aanarasouafi  lingulas  albicantcs,  intus  hu lutas^lurnMntes,  J(M«arehmiuin 
S)niivum  effidunt :  inter  lingul.«  autem  hngulas  hnguU  ftamina  redi  fe  toUum,  i  tiibm  ilkflo. 
rum  foliis  fimUitcr  orta:  ex  globJo  autcm  ftylus  virefccns,  alba  lanugmc  circaihfimara  paitem 
ISfltus.  fl«fi«fiiccedwitrotund«  [autovalesj  mtcrdum  hirfutas,  plerunque  giabr«,  ante  maoiric». 
tem  adda:,matniaduk»,inquijMS|?rai»mnl»e«Jffia..  . 

Ilujusfruticisnutkxruntfrui^iis.cfpeauvanetates:  mnil^    , 

-  I.  Groaulana  limplici  acuio  Ipinofa  fylveftns  C.  A  quaevaras  Gerraaime  m  loas  fponte  pro. 

2.  Grofliilaria  fpuiofa  (itiva  C  B.  Grofliilaria  majore  frudu  Oufii,  uberius  nafcens,  ma)oribu« 
'  fbhis&bacasprxdita;  qua:  (ut  puto)  «ItBiaevadittalis.  ^  , 

j  Grofliihru  fiuau  imximo,  hilpido,  marganLirum  tere  oolore.   Noftratcj  GroJfuJUnam  al. 
btt^maximam  Bclgicam  vocant.   Foliis  eft  amplionbus,  fpinis  longioribus  &  vahdjoiibu^  riij^ 
maiimp  albicantc,  aut  Margantarum  prooemoduin  cobre,  (^ide  anoniwlw,  CygWII  #M> 
•  C/«J8»I»*  lietrtt  dicirur;  fpinulis  innocuis  hilpido,  lappreiidicam  ^  ,,/-..  /-  v 

imvtrUm-  4.  Groflularia  fpinofa  lativa  .iltcra,  foliisladonbuaC.*.  Hocgenus  (ddcnbente  Clufio)  ampho. 
mmt  Gnfjg.        ai^HQribiifa.  ell  foUis ;  fpin.is  ad  Imgulos  foliorura  exortus  bm.i5  vcl  unicasm  habens,  inrer- 

S^S^aumeriTm  nuUaS,  l«)ves  &  vulg^" "^^i^^-^^^^iP^S^ 

fim  ramis cortioea  fcfco purpuralcente  tea» mnafcemei imam 4m ■nmamra  dtvulgaru in. 

ftarvirentcm,  qui  maiunis  purpurafcit,  plcnaautem  matuntate  CC  JW»pi*  *ttlim  COlOtcm^OOIld!». 

hit  penndc  ac  nonnulla  pruna.    rnpliccm  hujus  vanecatem  deiCTibie  BvMnKmis.  NiRuroin, 

I  ^^  delcriptamfru^oblbuApurpurafccutc  1.  Alteram  huic  fimilcm,  bacas  mmonbus,  ni- 
bicundwribusaddiscuraduloedU»  l.  Tertiam  vi.lsarx  fruau  lutco  pcr  omnia  firmlcm  exoepco 
baccaruni  colore  pulchre  rubente.  Focte  Groi:  vulgana  tniau  nabro  M  quem  Ungiros  rano. 
remmarinamuvamappellarc  fcnbit.  4.  His  addi  poteft  quam  pro  fpeae  di/hnda  pomt  Parkinfoims 
Gco^ariA  OEralea,  cui  folia  ma)ora  &  primo  cxortu  rubicundiora  attnbuit  quam  lunt  lccundae 
Ttfietaris  prsediaar,  baccas  in  ranmlis  rarius  fitas,  nunores  ctiam  qu.im  prardida:  GrolTuIana:  rubrse 
minons,  colorc  coeruleo  Prum  Damafceni  inftar,  ^ui  pariter  detergi  poteft.  5.  Grofliilaria  viridii 
lurfiitl  Park.  Spina:  huic  mitiorcs:  frnAi»  vmdei  eciam  cum  plend  matun,  fpmub  feu  fea  miH>. 
Cuisoblid  gullu  prxrcliquis  onmibusdr.lci  &:  grato.  Ex  huius  fcmmibus  cn.it.r  kjnt  pl.inrjr  bac- 
dslxvilwste  mmiine  i^iwdu.    6.  Giolfulana  limplici  aono  cceruleo  non  ipmofa,  quani  m  hor- 

tisnunc  haberi  ait  C.Bauhinus.  .  ^  „  vt  l      r  .  i-  _jj  tr  - 

nat  f  igldos  tradliis,  ncc  ullum  frigus  refornudat :  in  Galiu  Narbonenii,  ftaUaj rptiyttlque  — 
ibus  rcgioiubus  miaus  frequens  ncc  nifi  in  hortis  fiwe  reperitur;  per  lotaffl  Hdvemmiia 


'taoR.  Ama 

lidioribu 


^'&Vbus hol^um  irapriraiscommoiia eft.  Faciilune enira nafdwr,  densc fruncat & propagat iy 
ipfani,  &  (pmis  fuis  tran&um  proWbet,  &  adnis  iucondi  lapQni  placeb 


Veiis  initio  pubst  ac  virelat  Martio,  Ixpe  eti.im  antc. 
TtK^M»,         florec  Apidi ;  Fruttum  fert  Maio,  queni  Junio  & juiio  perfidt. 


Digitized  by  Google 


UxXXVI  Trmferu  mdnlhatu.  ~^  •  ,,8. 
-  t  i —  — —    »*  • 

FraAaiimniatunK  adhuc  &  acidus  coquitur  cum  carnibus  &  pilcibus,  nam  fiicco  fiio  lubacicfo  ^irn  (i 
cibos  commcnt^.it.  E  b.iccis  immaturis  probe  coAis,  oontufis  &  Ikckiro  edulcor.itis  cum  cremorc  tjim 
laciis  lautiflimum  ferculuni  parant  noftrates.   Placcnta:  aiam  omiiium  (ielicatiflimx,  qua^7krx<w 
vocant,  ex  ei$  fiunt,  ■         i  \ 

Ipfe autem  maturus frudus  (inquicj.  BjUihinus)  puerxs,  paupcnbos Sc.graYidis  mulieribus  latis  ex- 
petitns,  imo  apud  nos  dttiores  &  ddicadores  mdiora  genera  non  «rpernannir.  Sunt  autcra  adeo 
innoxix  &  vcntriculo  amicr  h.r  baccar,  ut  ncmo  iinquam,  quod  equidem  aadi—rim,  er aatgffi  aft 
quaravisadiaoetatem  u(cj,ingeilcrit,  vel  minimuni  nocumentum  fcnferit. 

Immadine  iulculis  incoa«  febrientibus  non  fine  utilitate  exhibentur.  Frig^  namque  fant  8e 
adftringendsqualiutis.  Qiiapropt^  diveriimod^  adnunUbari  poiEuu  cholerici^^  calidis,  &bilerc- 
fertis  corporibus,  tam  Cmis,  quira  xgris  in  inrioAibDS  8C  oomfimentis.  Valent  contra  gravidarum 
picam:  Appctentiani  cibi  exatant.  Omne  ventris  profluvium,  potiflimum  vero  Diarrfaonni  fiC 
Dyfemenam  lliacam  paflioncm  compclcunt,  Mtradit  Matthiolus.  Commendantur etiara  ad 
hamorrhagiam  quanicunqiie,  Gononlxxaia  lciuanmalli^  yttfiter  etiam  applicantnr  inflam- 
mationibus-calidis  &:  Eryiipelatit. 

KcAi  autcm  monet  Parkinfonus  immaturarum  cfum  lai^orem,  qaomodocunque  prxparcntur 
vcnrriculis  tngidis  &:  f!.itibib  obnoxiis  non  pcrir,ntendum,  ne  dolores  colicos  aut  tonnina  MiJiigatii-* 
Kobis  equidcm  libcrior  earum  elus  in  quocunquc  vcntncuio  unprobahdus  videtir^  nota  nun  qu6d 
fiatoseuitent,  quim  quod  ob  exiuperantem  aciditatem  inteftinorum  tunicas  inwriewi  corrodere 
&  violarc  apcr  lunt :  in  condimcntis  auteraficcmbamraads,  modus  adhibeatur»  qp^x  fimt:  in 
abis  etiam  probamus  modo  noiv  feorfim  &  nimia  quanritate  fiunantur.  l^tronae  noftrx  cum 
Saccharo  conditas  aflcrvant  proBcll.iriis-  f^cbncicantibus  autem  oonveniunt. 

Vinum  etiam  d  maturis  Mtrant  nollrates  hoc  niodo.  Baccs  in  dolium  in|e^  aqu«  fbnrentis  q.  f 
affimdunt,  &  vafe  exaA&  aaa£>  per  tres  quani6rve  hdxiomadas  reihre  fiinnt,  donec  liauor  baccal  ' 
ii:m  fucco  &  fpiritu  pcnitus  imprargnatus  fuerit,  baccx  aurcm  planac  cxfinftx  Jn:  mfipilt  rcddan- 
tur;  dcinde  exluuflura  cura  Licciiaro  m  ampuUos  vitreas  uiiundunt,  quas  probe  obturaias  ad  cem- 

J>us  rclervant,  donoc  liquor  cnm  lacGhaio  wmalt  mSxt»  fic  fennentanB  in  fBaero&m  Scfim  cmu- 
lun  ifri*^'"  exakeuir. 

*    * 

c  A  p.  n. 

Jkf  I.  Itihtvidemii  fmSlit  rniro  Ger.  vulgark  actJm  ruhtr  J.  B.  fruffu  ruhr«  Patk,  Grojfu- 
UrU  mmkifliei  mm,  fiut  nmfpn^m  bmti^  rtdrrs,  five  Ribu  O^aaumm  C  &  ^fe 
CurrantjT. 

MUltis  ftoIonibuSj  parum  crafljs,  bicubiulibus  & triaibitalibus,  aut  etiam  altioribusexurgjc, 
corricc  rpadiceo  aut  ciricreo>  materie  infirma,  virente,  culn  ampla  matricc  feu  mediuu.  • 
Foita  U vx  cnfpx  foliis  finulia,  fed  multo  latiora,  linuata,  moUia,  (ipcrnc  virentia,  gla» 
^bra,  infern^  molli  lanuginc  canefcenria,  faporc  fiibaftringente,  aci do  &  nonnihil  acerbo.  Flora 
raccmatim  coha-rcnt  plunmi,  ex  pediculo  tenui,  unciali  &  fclquiunciali,  atiduli,  nuinquc  foliispal-- 
lidi  virenribus,  ons  extrorfijin  rcflcxis  conftantes  [rediiis  imico  foiio  in  auinque  Jaciniasprofiuidi 
divitb,  nudi,  h.  e.  nullo  calyce  cxcepti]  flaminulu  icx  leffilibiis,  exiguis  umbilKjum  medium,  qui»c» 
lore  oblblcto  eft,  &  fiilo  vircnti  minuto  bifido  lacunara  apcrit,  ambicntibus,  SuccijJuru  fruifKt 
parvi,  rotundi,  Groflulariis  nilnorcs,  initio  virentcs,  pcr  maturitatem  rubri  lucco  aadulo  grato  lur- 
^di,  pluribus  fcminuUs  foeti,  florcm  in  vcrticc  gellantcs. 

Fattm  in  hortis  cobtur,  Apnli  menfe  aut  icrius  pro  Veris  conftimtione  florens,  Jjuiio  feiqennia-  ^  ta 
tmans:  «M  fpontc  provemt  nondum  didicimus:  humidis  tamendeleAariTnletur.  Ltcm' 

Ribes  Arabum  elTe  non  potcft;  iiquidem  ncq,  aipreolos  profert,  neque  (olia  obtilMe  ramnda, 
qme  Serapio  Ribis  notas  iacit.    Vctcribus  Ciricis  mcogiuuSc  indida  vidctur. 

us  omnium  conlenlii  utilitcr  exhibentur  lis  qui  ardcntibus  febribus  laixirantj  nequc  non  ^ 
Iiis  qui  calidas  alvi  fluxiones  patiuntur,  autore  Trago.  Namquehi  adni,  ficut  6c  (erapia,  &  ccleg-  "* 
mata,  atq,  Rob  ('ut  vocant;  dcRibcs  (hoc  eft,  fuccus  infpiiCitns  ad  mellis  confiftendam,  vcl  fcoriim, 
vel  cum  laccharo)  fitim  immcnfam  reftinguunt,  vomitiones  fiftunt,  cibi  appctentiam  invicant,  cho- 
leram  morbum  repnmunt,  dyfentencis  ex  calida  caula.  profimc  Ouidam  S^ccharo  has  baccas  coa- 
ditmt  licDt'&  Cerala  :  baccas  ctiam  in  Sofe  fiocaAt  Ac  aflednnt  aireafifem  afleftiones.  Hisliqu» 
cum  Oxyacantha  ealdem  vires  obdnet. 

llib;:$  grataiuaadditateardoresfebrilesreftinguit,  bilem  temperat.  &  iirim  iedat:  adftrit^oria 
vi  ad  choTeram  morbum  aliilqae  bjfiofis  alyi.fluxioa«^  ad  hmnopcymi,  uvuIb  iunmai,  8c6. 
fefle  poteft.  .  .  .  • 

Maironx  noftrates  Rit^om  haocis  in  <dlam  inditas  in  balneo  Marix  (ut  vocant^  coquunt,  donec 
fuccus  copioscexeat   Succum  cr;m  Sacchari  q.  1."  "  dccoquunt  ad  gelatinx  conliftennam :  (Gelati-  ,  e^^j^ 
nam  Kibuim  vocantj  &  piodulciario  ad  men(as  lecundas inftrucndas  rclcrvant.    Eli  ea palato gra- ,i,J5lSS«( 
riffima,  6c  ad  omncs  ufiis  fupradiftos  commodnrima.  H 

^  iildem  pim  Saccharo  vinam  parant^  eadcm  methodo  qua  vinom  ex  avis  aiipis,  ^oft  fameotii» 
tionian  &  scaiemdebliam,  geiieroGtm(atii,  8c  palato^  noe  miiidsfsntricub  gramra« 
Folia  Tehemeiiteraftriagere  ttfliscft  Fnciifiaai 

KkkJcltkl  '     '  %,iat$ 


Digitized  by  Google 


Hl  STORIA  PXANTARUM. 


lacm. 


Bacds  albis,  pelluddts,  Margantas  pxnc  rcfcrcnribus  faporc  vinofo  jucundiore ;  corrice  frudcis 
catMMore,  ftolonibas  CParkink)no]  clanoribu»,  raiiiioribiiSj  craJficKibus,  4  pnBcedeme  diiR». 
.propnecedendspot&Tarfecatequ^mrpeae^bAnAal^  t.  ' 

3«  Riies  fitiSu  rubre  majcrt  Park.  Greff^Uria  Lertenfn  mtjerefrHSit  rtAro  C  B.       t^bu  ^art 
j^g^  —    " """"" 


Hanc  &  defcribit  Cknus,  AmpBoritxiseftiolits,  SemaforefitnAn,  llc^t  acitli  laporisnt  vulgara. 

Hii|useoam/w  variat;  quia  qui  in  vulg.-jri  herb.icei  coloris  eft,  in  hoc  elegantcr  lubct  &.  puniceus 
Ci^  hanc  fpeciem  annotat  ^  Bauhinus,  culcur.i  aliquando  m  arboicm  abirc.,  &  acinis  Avel- 
Ixtii  maioribus,  acidiffimi  (apons  Florcndx  vilam,  referentc  Gcfncro  in  lib.  de  hortis.*  J.  Bauhino 
deraibcnte  Ribes  fkire  rubente  firinior  frutex  eft  vulgan  ac  robuftior,  cortice  rubefccme  vefHtiis : 
YuUtt  hirlutis,  ad  tadum  latvibus,  angublis  ut  vulgaris,  (hpore  tantillum  acido.  longis  'ft>runi  ra- 
cemisquos  Maio  menfe  proFcrr,  fcic  pnlmaribub,  ligura  tcic  Uv.r  crilpx  Hornoi  iSiiiilllios^  objcH 
Jetofdiore  pncditis^  quorum  hmbnaquinquepartita  albciuCj  lapore  (ubaoda 

4  HAu  mtmurfu  J.E  GreSuUri»  dt/HaSifki^  CBi 

Clnf. 

Fnu^um  ferc  vulgaiifimfleat  paulo  majoreaij  confemm  tamea  m  eodem  pediciiloina  nafben- 
'  tem,  fed  lingularem,  nc  wipm ciitiM,  lefereMe JacQareo. 

£x  AnglaaccepitCanlMdeTafflslTvcoi^rakofiiiAu  appdlatk^  Et  litiiivenfiniliiis 
eftUvz  cnfpsqoam  Ribii  Ipeciem  fiufle,  dim  iii  An^  ejnlmodi  Rjbei  noUs  mfqiDam  anc 
tuiditafiierk. 

A.  S'        ^h'""^  ^"^"  J- B.  A  Gnfftimdt  wil[mi  fimSu  ddd  C      QteSiimut  Qht- 

firu  rubra  e|uliicm. 

JB.  • 

Fraticat  ut  praecedeas  tenui  vuninc,  dnercD  corticc  wntci^.  Ferts  ck  alternis  tuberculisexeimc 
fintul  aliquot,  cum  AcMet,  plufqnam  dimidio  minora  vi.l^,u  is  Ribis  foliis,  wx  crifps  arqualia,  in 
tres  .icutr.s  angulos  exeunci.1,  in  ambitit  fcrmta,  levinimc  hirjuta,  fupcrnc  atro-virenti^,  inf-ern^  Ixto 
vuore  Iplendenti.i,  cxcurrcnte  m  angulos  linguios  ncrvo  latis  clato,  guilu  lubduici,  ex  pcditulis  le- 
raundalibus  hirfutis.  Flores  ex  tube^cullt  ejiu3em  rjccmatim  cohacrent,  numerofi  ut  in  vulgari,  her- 
baoei,  fcd  Honbus  Ribis  vuJgarii  magnitadne  moltum  cedeotes,  foliis  taaien  quinis  perinde  &  api- 
dbus  conftantes,  odore  gratiffiino:  StngQlaribus  flolcdis  ad  pemculiim  adnafdtur  feiiuun  ooncolor, 
teni  e  &  ohlongimi.    Uvx  breviorc^  c]uim  vulgari,  acini  minus  rubri,  fubdulces  &  fcrd  infipidi. 

Mo^i  moncibus  drcaGenevam,  Saleva  6c  Jura,  ubi  &  J.  Bauhinus,  oblervavimus.    Provenic  Sc 
in  tnontibus  circa  BaHleam.  In  agro  Eboracenfi  invenit  D.  DcJfwtrtb. 
'  1.  ^uhinus  hujus  fynonymas  faat  Ribes  candidioribus  foliis  aants  dulcibus  Lcb.  clr.  Groffulariam 

vu%krem  firuftu  dula  C.B.  Ribes  genusquoddam  quod  Auftria  &  Stiriacx  Alpes  alunt,  nihil  vel 
minilljum  a  vulg.iri  differens,  fructu  r.nv.c.n  non  acido  (cd  dulci.  Vcmm  h.f.  Ipcciesm  multisdif'' 
'ftiC  li  Ribe  vulgari  aado  frudu,  non  inlapoie  acido  tantuni.  Dari  auccm  ejulinodl  vanctacem 
kibis  vulgaris,  fnsftu  fa.  didd  verifimile  eft :  proindc  GrolIuLiriam  viJgarem  fruftu  duld  C.  B. 
plaiham  ab  hac  divei&mficRibis  vulgaris  fri;di.  .icido%'aricratcm  cfle  piito.  Suf^nLor  tanien  Clu- 
uum  vcrbis  modo  allatis  hanc  noftram  uitciijgcrc  ob  locum  nacaiem,  quainvii  malc  cani  iuhil  vel 
minimiim  k  vulgari  difterentem  faciat. 

Groflulana  lo.  feu  Aiv.  nibra  C.  £,  GiofiulaiisE  rabiaE  five  Onmothi  Jacvii  genos  cuca  l^rae 
Qefiieri  Lf^d.  huic  eadem  vUetar.    •  "  " 

A>    6.  Rihet  nigrutit  vulgo  dtSum  foiieelente       fruSu  mgro  Park.  ].  Ger.emac  Greffukri» 
.wem  JfmefsfnSmt^n  96Avtt!ttmS0tJiQ!Bt>>^^ 

Frutici  huic  felia  vitiginca,  lata,  averfa  parte  leviter  piloft,  odbre  (cetida   Fleret  ex  eodem  tti- 
berculo  plures,  aut  raceniatun  digelh,  Vvx  crilixr  floribus  pcifimilcs,  concavi,  quim^,  foholis  rubcn- 
iibus  extrorfiim  reflexis,  tocidem  iiirredis  pallidc  vircntibuSj  aJternaiKe  cum  quuus  fibns  concolo- 
*    rAns fitu:  ftilus  in  medio  viridis ;  odor,  qui  6c  foliis,  graHs :  baccas  obloag«>  colore  rSffOt  quar 
hvc  niaturx,  (ivc  immatunc  aadx  fimt,  cum  fapore  partim  grato,  partim  uigrato. 

Letut.  Ad  nvorum  npas  m  Anglia  nalcicur,  lcd  non  admodum  trequens.    Oblsrvavimus  Abingto- 

fuat  in  agro  Cantabrigieoii :  filimhamix  in  Bedfordicnli,  m  CumDeriandi.i  quoque  8c  Warwicenli 
apo;  necnon  in  vtctnu  noftri  ad tivtm infn  Bcantri^  Hefftt  di&ixa^ 

mn(H:r  juxca  aquas,  onde  Gcfiiero  in  Otfakwo  Rihes  fyk.  aguadonm  SaMMB  £ai  odore  meatiiA 
denbmitutur.  OlKonbus  Gallis  Fipidr  hocteme didnu-j  tefte  Rodlit^  qudd  atrum  Kpdr  cdoic  tc 
iapore  forlitan  xmuletur. 

yitti(S        Nonnulli,tefteParlcinfiMiotumbeoGii^  tnmfiiliisininniiAibiiiiifiii^^ 

V/ui»       men  Angbcom  ai0UCi  ^  • 


7.  It4ef 


Digitized  by  Google 


Lib.XXVl         Ve  Trmiferu  uMicatU. 

-  ■• 

%  Ktffi  vmm  JfAm  |.  R  Hggf  ArAmm  filik  FeH^iJit  C.  II. 

HuncRauwolHns  licdefaibit,  Vera  Ribes  Aribum  cauUs  habsc  afperos,  longitudine  fei^  cubi» 
tdi,  craffimdine  pdlkan,  colore  viridi,  infernc  (ut  eriam  memtnic  Serapio  )  rube^nte  vd  puiw 
purafoenie.  Auiumno  inveni  Septembri  menie  nne  flore  &  fohine  duobus  wnrum  fbliis  prxditum, 
tanquam  primum  prorumpcntibus,  rugofis,  rotundjs,  Petalkidis  foliis  xquahbus,  ex  pedjculis  craiHs, 
brevibuSj  qux  eciam  g[  aco  iUo  acido  iucco  ficut  &  caulis  plena  lunt. 

Huic  eandem  putat  uterque  Baohinus  pro  Ribe  k  Bellonto  d^cnpcam  liU  deComferis,qaamvis 
defcriptiones  non  convenianc  in  omnibus,  Hacc  Sracx  Celticae  nafoendi  modo  tliquo  paAo  mtaram  ' 
refert;  nq;:ui;:Ti  fuS  niveferd  perperun  d<^t,  folio  Lapathi  acutl  prxdita,  ni  gt  Andms  efTct  &  ro- 
tundius,  &c  ai  Papyruinacccdeiis.  Baccas  rcrt  cx  finu  mcdio  fohorum  rubras,  ut  m  Lauro  Alcxan-  ' 
drtoa,  Hyp  T^loflb  &  Rulco  conlpidqpis.  Scpccna  LCplr.ninum  a  radioe  afiurnmt  folia,  in  quo- 
nim  roe^o  tmSbat  Teluc  racematim  dependet,  ex  quo  is  iuccusqni  ezprinuairtidiidas  dl^  JaduqaB 
alfattUnem  hal>et>  iie6  aliquantifper  hni  &  mfotari  debec  donee  darefeit-BedepiitttBK 

In  Libano  nafcirjr,  fi  a  Cedns  paulo  alrius  ulquc  ad  nracipitium  montis  afccnderis.    Halcpl  ag-  J 
nom  Rauvroltius  Rob  de  Ribss  ex  veteri  nomine  &  adoo  faporej  abi  non  parva  ejus  quamxas  ap- 
paracur  ali^  mitiBiid^  pndpud  ad  CoaftaodaopoHiL 

Vuibus  convenit  coin  TOUvi&tbe» 

Oetcrum  hzc  planti  nec  aibor  eft  neqos  (ratex,  fid  ad  HeAas^ptphyllofpermas  Teferri  debec 

8.  Jtii^s  Nanvericumfrm&m  miMmo.  Cbatiuemorm  abtr»  Ntrw^ie»  J.  B.  Clui.  Park.  Ci*> 
'    Afi»  9^  C&  * 


Ribefiam  (  inquit  Hoicrus  qui  hiftorum  hujus  Oufio  oomminnctvit )  ■fblioKs  8c  frudu  pro  fua 
propomonc  adeo  xniulacur,  uc  non  dubitcni  ccinum  Ribcfii  (pedem  appellicare.  Dodrancalis  eft, 
cortice  pctiolorum  nigncantc,  tohis  lans,  diilcclis  Vins  fohoruni  modo :  Baccx  m  cu|ulque  p»dicuii 
apice  quampIurinuB  conjundx  campam  m  umbella,  non  ut  in  vulgari  Ribefi»  h  mdm  obloi^ 
cemuhs  pendcntcs,  rub;;iic ;  aad  Jx,  faporis  valdc  Rrui.  Incohs  Tetltbteren  nuncupann;r. 

C.  B.iuhinus  m  ProdroiiL  reccnla  Ribem  monran.  Oxyacantha;  lapore.  Duplex  Ribcs  in  Hdve- 
dorum  Alpibus  repeiinir :  altera^qBC  fmtioe  8c  fohis^  f ed  mmonbus  vulgari  oomrenit :  Irudum  habefc 
nibnuu,  faortenii  duplo  feri  aMjoicm,  fapore  Oxyacanthc  trodui  refpondenmm,  in  Vakiianocuni 
BModbittrBperiair:  aitaalaaiMioreftt  acparoinnianiiDor»  baocyvu^afiinyionbM,  niinit^aic»' 


in  Hamimm  moainispnmiiK; 


Cap.  UL 
De  yite  Uda  ftu  fTuthOe,  Qfichk^Mfrtiie» 

VAocininm  Latinum  ab  HyadnihndeducitSafmafniSTn  Vnef0t'sJSftitm.Hylet  latrkm.  Nan 
pro  diminurivo  oVwVflw  .l^oles  fcribeb.int  »*xiV9'»»  8c  iis/ww,  hteram  V  per  ■  effcrcntes,  nt  ' 
&  fjf  pro     &       M>»f  Fo  ^T^^f*  8c  liroiiia.  Et  lan^  Yaocuuum  Vii^li^  Thao. 
okilljraGinchumeflB,  llcdefkirediciludeclanmeft :  nndeinept^idiionienliiajiB  fiuncjsfiiiftiil 
aciribiutar* 

hx  neq,  Vitis  Idxa:  Theophr.  defcriptioni  (atis  apce  reipondet  ulia  hujus  plantac  fpcdes,  ut  often- 
^  poft  Oodonaeum  Ja  Bodanis  a  Scapcl.  Verum  cum  Veteres  in  delcribendis  plantis  non  valdd  ao> 
«OTMi  erant,  haec  autem  planu  ad  Vuem  Idcam  aooodatf  non  vidao  cor  ad  td  genusaiOapoffit 
fiari«  codimq,  nominegenflriooinfigiyci.  MycdlU  antem  dicannir  hi  iGniaB  abeornmfiaiiflila- 
^curoMyitibacGib 

A.  *I*  yni*  iJ^'  magua  qttiimfJsm,  five  AfyrHMm  ptmdm  J.  E         fAm  fiArotmtiiit  exslU- 
Jts  C.  B.  Idteafoliu  fuhretmiJm  msjor  Gcr.  fWiMM  mp»  fii^m  mijtn  finb 

€l)c  grcat  -;:3tlomrp  iiuf^. 

J.B. 

Fnidcohor  cil  harc,  virgultis  fclquicubitahbus,  teretibus^  rainolis  [  Ciufius  ramos  habere  fcribit 
interdtam  humi  diffulbs,  lcncos]  cortice  (padiceo  [modo  cincreo,  tnodo  rubefcente  CA»^}  obdu- 
Aos;  roatciie  latis  folida  is:  JenU  :  Ln  quibus /c/w  Vitis  Ida:x  vulgaris  angulofx  m.iKnifiiuine  paria, 
obkmgat  magis  camen  rotunoa,  giabra,  nec  ullo  modo  ut  iila  ierrata,  mfenore  parce  nonaihil  glauca 

I^cxalbida  Cl»f.  venofaj  laporc  adftrmgenti  6e  nonnihil  acido  prxdita,  deadua.  [  Flo!  vulgari  finu* 
ex  candido  purpuralcens,  concavus,  l^^ris  in  quinq,  crenas  divilis  ic  extenus  reticxis,  luis  intua 
ftandoatis  Cbf.  1  Baec^e  Juniperinis  vd  Myrtl  Tarendns  porei  umlrilicnra  habent  latiorem,  ex  cnjoi 
.medio  apex  prodit,  quo  tic  uc  quam  Vins  Idxr  anRulofx  b.tccr  miniis  rocundx  fint :  hxrenc  aur^ 
pediculis  longiulculis,  lapore  pra^iics  giaco,  lubacido  &  vuiolb,  quibus  contmentur  gratu  aliquot 
minuta,.  fublutea.  [iUfix  eft  dorat  fisiM*^  mnldi  fibrii  capiDaab]  SarmBnca  fivemni  pnxiaih 
baicesliibinde  radicesagnnt. 

'Momofis  fngidis  gaudet.  In  Alpibus  Auftriacis  8c  Sciriacis  invenit  Clafios,  in  Burgundiacii  6t£MMi 
alibi  J.  Bauhinus.    Nos  in  montofis  Cumberlandix,  medio  itinere  inter  Hexam  8£  Ftrttb  oppida, 
oUervavunus.  oopiolius  autem  prop^  vicuro  QmnUedji  ad  leKCiUD  ab  op^do  Fentl>  lapidem,  via 


Digitized  by  Gpogle 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


"^'  Jn^krianai vim  indle referuiuvenatorcs  &: aracores :  tcftantur Du Choul,  Camcr.  aJijOLe, 
Bacas  mcbnandi  ^nmmctiB  Sikfiwis  iilain  incftattflueiii  LolumA^ 


^eSm  apSSn^  tiigpiltt  eandem  Sitofiwis iiliiin f«ft««^  UdomAi: 

^uniiiCbAMibasAlFioifc 

&     4.  I*«  Tf/i**  tiigro  J.  B-  ^'^-'^  /'^'*'  f^^'»',?*'  alhicofitihui  C.  B.  ^«i  fjnonjma  ticfinnHa 

fr^itUmm  Btan  huk  mtribiat.  VacctnM  mgr»  Vannmi^»  Paik.  Vtc.  VamwntcaftM, 
Vitu  Us*  Ger. 


eft  flttulibus  &  hum 
^jQoJtantnr)  proadnendbus 


mi  diffufis,  gradliWfque,  mulcis  gcrminibus,  muCx»,  ('quorami 
;  in  quibus  nullo  o  dine  digcfl.i  luiu/(,'/a,  pnoris  Ledi  Abmi  foliis 


nerafi  noonunquam  maEmtudine,  oblongis  5c  tcnuibus  pjdTtu.is  dependentes,  colons  initio  vindis, 
dSnde  rubri,  poftrem6 Spi.  fccculcatas,  nonmgr  .r.  l.ipoii5  nulla  ol]ia.li  concincntcs  fed  plana 
^taxat  (mvna  alba,  numeio  utpliirimuro  quma.  Radix  lignola,  quibultlara  hbns  domu^  fic 

]b  )ugi  [luxu  Encambacciferam  altewm  naTceMsm]  (upn  Natkri  lcopnls 

menfeAuguftocrucbatClufius.  Florcmnonobfcrvav^^^  ..r.-w 

fSic  dfe  fuipicor  OVism  Catal.flant.  Atigl.  nicntioncm  teci  nomine  Vaccimi  rubri  foliisMyr- 
tinbCTifpis  D.  Mtrrtt.  quam  mihi  oftendit  Thonws^^gWeUuSjpw^^^^  viqjni  fefcem  abUep- 
tBnftall  miHiar.  iaxp  magno  innafcentcm  ad  flumm  w/f  m  Oomitato  Lanaftrar. 

— «  - 

•  Vm^ds  fruticat  plenmque  pedalibus,  interdum  cubitalibus,  fatis  crcbris,  virentibus,  angulofis,  & 
fradu  contumaabus,  in  nuiltos  ramulos  divifii :  in  quibus  /«jw  crebra,  tcncra,  virenna,  caduca, 
micuni  arater  longa,  plufquam  femuncum  lata,  aaiminata,  glabra,  per  ambitum  arguos  dentkel- 
lis  aenata  lapore  parnm  .rado,  ixinlTinium  primum  cmergentia,  p.irtim  .luftero.  FUm  in  lingalis 
f  pediailis''!  bsicait  intcr  foiia  buUaii,  liveurceolum  referentes,  colorc  cx  albo  punicante,  ftylo 
•  mea  Mcoodnnc  bacar  finnlareBfnoque,  Junipcrinis  fer^  pares,  per  maturitatcm  violacez  po- 
tius  quam  nigrx,  umbiiicatx,  fapore  grato  &  aado  primulum  dcguft  ux,  qUK  t»ien  paulo  poft 
nefao  qujd  naufcabundi  m  ore  rdinquunt,  purpuro-vioUcea,  latilquc  purcuua  ODftura,  ou  grai» 
iiiunaBnnttirinn]tt,paiya,rnbeacia.  lUdix  tom  ledab  tnm  objiqnaquaqnavednm  apno.^  Inpn* 
Ctiam  parte  ftolones  enuttens.  f  „       %    r    m     t..f  i' 

Naicimr  tam  in  Alpibus,  quiminvaftis,  deftitls,ubginofis  8c  tenebrofis  valhbus  aliiique  humcais 
locis  Germamx,  Gallix-,  Anglir.   Apud  nos  in  montolis  udis incsr  onca^  &a|tb  m caccas 
humcdis,  Iblo  putrido  &  (pon«olo,  aquas  retiiientc. 
ItoretMMa  FruamAngufto,inicniumeiumJuliomaturoscdi^^ 
TmPtrmcfP-     Bacca:  hs,  I>Klonj:otnidcnte.in»d«funt,  &cummj^  Ventnculo 
fjnKW  Vtrti.  xftuanti  conveniunt,  litim  (cdant,  araentium  tebnum  cabres  nutiganr,  alvum  rdpnmunr,  Tonntnaa 
fiftunt,  dyienten.un  ;i  riava  bilc  ortam  cur.mt,  .idversiis  cholcram  morbuni  profiinr.    Sed  ad  faos 
Qius  Robfive  fuccus  cum  Saccharo  vel  mcllc  mlpiiLmis  iplis  baccis  lonyg^  prxfercndus,  quomam  fii- 
n£e' cum  fint,  crudx  fi  edantur  ventnculum  deoilem  8c  frig^dnn  oraidnii^  ahrtbnqine  penmbanc 
potius  quani.idll:  .!ii',unt.  Cafp  Hofman.  Myrtillos  loco  aprico  natoa  &  bcne  masnros  nnllatcnns c6 
fi^itatis  alccndsi  c  putat  ut  alvum  fngidam  cruditate  fiu  peiturbent,  8cc 

Idem  M¥itiil9*  nigros  rede  &  cx  ordine  Myrtis  fi.bftinii  pofle  piitar  cura  his  condidonibus.  i .  Si 
fumannirSeptentrionales,nonItalici&Hift>an.  i.  Si  non  «aftc  maoui.  3.  Non  virida  feu  reoens 
dcccrpti,  fed  exficcati.  4.  Non  fiiccns  eruas,  qm  ob  aqnontatem  mnlaiii  mnknm  lefiigerai;»  ad- 
fbingit  parum,  fcd  in  Rob  denlamm.  , 

Partes  tctuies  huic  fucco  inefle,  eumqi  etiam*  vehementer  aditiingere  dncndunt  notz  pcnein* 
.  diubilesmanibus& orimandncandnp  miBidEe.  Hinfi  eo  nnnaiggn^m  ad  anfidenda  Jincen- 
mina  &  chartas  coeruleo  colore.  '  ..... 

Paftores  &  montana  plebs  bacds  luioe  Ubenter  veicnntar:  nam  fiuvitate  fie  cum  afi^ia  aadi- 

tate  coniunct.i  gLiftui  placent.  1,  ^ 

Mynillorum  vucs  &  uTus  inScorbuto  apud  Norwegos  Tiae  «pna  Sim.  Faau.  Qgadnp.  fiotin. 

A.  4-        Id^a  ftmptr  vn^mJhjSmr^J.K  U^^jjolm  ffii^jm  amMit^^m^ 

Ramis  ha:c  fruticar  romndis  non  angulofis,  dodrantalibus,  quos  vcftiunt  folia  fatis  frequentia,  craf^ 
fiora  quam  Vitis  IdaK  anguloiae  aut  magnae,  oWonga,  movio  pcr  extremuni  roninda,  modo  lcvicw 
annninw*»,  noiiiccrata,  in  quibus  nervi  fubtns  pottOimqm  apparent,  gy(\.u  adflrine^cntc  &amari- 
cance.  FAirrf  racenutim  oohxrent  in  virgnlamm  excreaus»  lilii  oonvalUum  iionbus  iimiics,  albi,  ia- 
terdum  bland^  rubentes :  quibus  delapfn  hnat  fimiUtct  noemofe  iuocrefcunt,  fex  phis  minus  raoe. 
nuilouno,  Pifi  minons  magnttudinc,  ex  albo  luteove  nibenccs,  fiporc  acido  valdc  jucundn,  carnc 
fimiii  Vaociniis  paluftribus,  cui  ilunuda  grana  paivula,  lutea.  RaJix  obliqua  ferCj  tenuibus  ca- 

pillamin0ififann.  '  ^  .. 

Camerario 


Dlgitlzed  by  Google 


Lib.  XXVI.  'De  TrmiferU  umbiltcatu,  i^g^ 

CMBBMiip  dalcnbcnto  Baccae  ia  fummitate  oeu  corona  qindMi  (iBmiciihtg  iuiit. 
Oaiklet&;  hxc lods  (ylvo&^  iaxolis  Seopadi.  Apad  noiin  Aj^iAUiucain  priora  in  maakum 
provenic  led  mulr^  rarior.  Copio&mobfervafanBS  ia  nwnribmEhoraccafibiH,  Sit«abnUo(iGfaai,Der- 

bicnfibus,  &c.  intcr  Encas. 

FloreeMaio&Junio:  fruausSeptembriiknnnimeDieperfe^nMturatur.  7>n^. 

Cum  baccar  fint  acida:  migUque  adftringenres  octeris,  nec  perinde  fucculent*  tic  Myrtilli  faaj-  Viret.  • 
tatem  utique  fngidam  iiccamq,  Kabebunt.  (^apropcer  ad  eos  iifus  ubi  adllridione  opiis  cii  accom> 
inodari  poffunt,  ut  v.  g.  ad  Diarrhosam,  Dyfcntcriam  &:  pi  .vdK tos  plero%  affoftul, 

Poflis  &  ex  hanun  liicco  Rob  oonfioere  addico  SacdutYiaut  meUe  ad  vifcerum  cdoN»  Ae  ficim 
inCebtAascalidis.  Quidaro  «d «nbammara oomnwndant «ddidi  atfaiaribmi  •  IfacflBBi»! 
htmtt.  • 


5,  Wflr  Ui4t0  fUiii  etrno/ts  &  fieltit  fmnBatij,  five  U^ea  rsJix  DiefieriJis  C  E  RatU*  Ums 
pntata,  &  Uv0  Urfi  J.  B.  UvsUrfi  Gaitm  Park.  Feietim»  Uifi  fm  Uv»  Urfi  gfml 
clMfinm  Ger.emac 

J.B. 

Vki  Idacx  rubrz  affinis  eft,  k  qua  tamen  manifcn^  diifert,  (iquidcm  felia  habet  deniiora,  ad 
BuXDm  aooedeitlia,  ex  obkmgo  rotundata,  anguihore  ad  pediculum  cervice,  utnnque  ngofii  nee 
ner\'05  ut  illa  przter  unicum  qui  recundum  longttudinem  docurrit  exhibentia,  guftu  cum  araarore 
addnngentej  quetnadmodum  Vitis  Id.  frudu  nibrab  Hcrent  autem  ea  nunis  limioiis  pedaUws, 
corrice  teniu  &  facilc  ccdent;  ce<a;is.  Florei  nomno^  OOHCaT^  Illlwi  Frudw  Ut  in  Vhb  iuattt 
Tircnte  racemolu».in  cxtremitate  ramulorum. 

Dabitae  |.  BauMnus  an  Uva  urfi  Clmf  cadcm  (it  fauic  plaitts,  pnBdpoi  «b  iodoemj  in  qua  pi» 
guntur  nervi  tranfvcrfij  qui  in  Radice  Idara  noftra  non  apparent. 

Nos  in  momibos  Jura,  &  Saieva,  necnon  m  colie  la  Bafi$e  dida  prope  Genevam  hanc  fttrpem  imii 
obfisrvavimus,  nbi  &  J.  Beuhiniii^  qui  eiiwn  in  VciguubMatfaonB  monnbai  &  oandcm  lcnpde  ai^ 
firmat 

^  Filis  TJ^.t  ruhra  Ravarica  haccis  infrj>iJii  fme  fucco  Cam.  Idji^  fJmUn^  MgmlKititf  tmtb 

rubris  tnffidu  C.  B.  l^accmia  rubra  lcngioriiMf  foliis  Park. 

Cofft, 

Fruticulus  eft  fupinus  crafCore  caudioe  quam  vulgaris  [  ea  fbrt^  quc  rabto  eft  frudu  1  qux  apod 
IMH  paffim  cum  nigni  [  forte  anguloia  ]  in  fylvis  crefut^  &  ^tctealtcclin  vDCatur :  fbius  item  ob> 
longtoribus,  anguflioribus,  .ictimin.itioribus,  per  Autumnum  lafa^nlftu:  faWKie  nbQ%  «f^r**««t 

Creiac  circa  Monacum  in  campis  alberis  intcr  Ericas. 

Hanc  plancam  refcrt  J.  BanMnus  adKofinannum  (^'Iveftro  mlnns  noftras  vnlgodiAam ;  l  e.  ad 
Viti  Idies  affinetn  Polifoliam  monranam.  Verum  cum  Rofmarinum  iliud  (utpisto)  bacctferam 
noa  fitj  Ked  £ric£  modo  (einina  producat,  proinde  &  Erit*  Rafmarm  feUo  nobis  dicatur^  e6  ie> 
fininmddieii  6d  pociAs  ed  VinsidmK 

Vki  UmmCntkttAititr  Rurk.  CiMfm  I1U0  Cmk*  Alpln.eiot. 

'BmicnhH  ifte  plures  emimt  vii^as,  tenues,  lMno(ks,  nigricantes,  ligno  duro,  albo,  inodoro,  guftn 
linBam  nonmhil  excak&ciente,  in  rarankM  pmies  divifas,  ad  nodo^  fainqualibus  imc  vallii,  ftUm 


vefficas,  fingularibas  nonnunquam,  plurimtbn  tamen  binik  lanastBrniiqnaKinUvie  itinulj  dur«ilcu> 
Ks,  fiibrotundis^  drca  margines  noniuhil  doitatts  fimffitttfine  qoadam  AgrrfbGi  feliocnm,  minim^ 

cimcn  ita  duns  ?c  .lailcitis,  fuperni  obfcure  virentibus,  inferne  canefcenobus.  In  (ummb  ramulis 
&  ad  nodos  e  foliorum  alis  exeunt  floret  multi,  albi  C^afiaorum  iimiles,  (ing^  longit  iniidenfies 
pediculiSj  qmbm  fiiooedunt  frtiSm  parvi,  ex  rotundo  ohkmgjl,  nbeiiBB%  gjnftu  f-^!«n^  SBbBtniBg' 
nicadinecaratta  in  teiciee  viUoU  iniigaidt,  por  fioeicam 


mt  lUttCntkdiimiStr  Fnfc.  Cimmtmt^mUM  Alpin.«iat 

ftgceJente  hotniUor  eft  mafe^,  fiircnlis  pluribas.  tenmoribos,  bronoribas;  inquibus  ad  inMrvaib 

folia  terna  quatcm.ive  interdum  fimul,  propcmodum  rotunda  prarcedentis  modo,  vcnjin  minora, 
qaplhQraia  ixvtora,  mtnufque  dencau  circa  margmes  j  colore  etiam  minus  faturo  iupema  parte,  nec 
ade6  incano  infemd.  Ad  nodos  pariter  imi  cam  ibbis  exeutu  pediculi  longt,  fitfeuiu  mukos  aibos, 
noematim  oaoKiaftos  iuibnentesj  qu«  eiGipiDac  iwM<e  minores,  atrorubenieBj.adveRioBmTiUofi^ 
liHfm  bacds  nonnM  firailes,  i  paftorifaas  K  montana  pldwTulgp  comeft*. 


Cafia  Fcetiea  Lobeln  Ger.  Tettic»  MttjMititfiim  Faxk.  Ugm*  /dm^Ua^mn  J.B.  firu- 
t4kmhml^C.%<^nmC  * 

7- 

CUlMtalis  eft  aut  edam  bicubitalis  hic  frateXj  in  multas  virgulas  Tane  diviius,  fbfcas,  ftriacasj 
lcntas,  virefcentes,  interdum  edam  nigricanteSj  pratfcrtim  ciim  noveUa:  (unt.   Folia  purpu- 
falcenciaj  angpilaj  (atis  longa,  incadom  fid^  Linanc  proximaj  iapoiis  aoun.  Fltret  ut 
lUbeB  Tiili^  diairodoce  iucuado,  pkuM  QOam  tmmm        C£a».exiriridi  mefi^^Qt 


Digitized  by  Google 


i^^o  HiStoria  Plantarum. 


Cluf.  adftriaoriir  faculcadi,  in  «odeinpediculo  congefti  J  Bacc^  lacu  maenx^  pcr  maturitatem  ru- 
brx,  dulces  rLok.diitiiiiolsctakli;  CMliibdulces,  leott  candein  noaiiiUi  acnmoiiiae  exuentcsj 
in  qmbus  ofleusiaiaeiaflieduUflmcaaaiieiisdli^  Canierario  baoae  iunt  fipMe  ac 

Vku.  •        Totiiyfmtex  adfUiugpiiMin  iwiUMhafiqifciwin  lab»  XA^H^fieligiiofi^fiilMtilBcnflSqoe 

coitice  vald^  adftringcntc  teAa.     ....  ,    »»   r  _i- 

In  Italia  ad  mare  mferum  multk  in  lods,  it^rociaeclrctMbnipettnm  copio&m  obfcrvaTimus. 
Floret  Junio,  interdum  ctiam  Aprili  &  Maio.    Fruftus  Odobrij  vcl  ante  marurcrcit. 
Ciim  coQis  fiiitex,  uc  di]dn|ps,  aftringens  iic,  oonvenire  in  alvi  Huxu  aut  limilibus  afii^atbia  ?e- 
nfinnietfL 


Caf.  V. 

PEridyroenum  dici  pautaTquiii^^t^f^^t^ft  quia  adminiculis  lc  convolvit&icandic  Capri- 
folium  quM  foiia  fintcxtremis  flexibus  capreolau.  Lit.  Adv. 
Defcriptio  Periclymeni  apud  Diotcoridem,  exccpta  radicc,  quam  cradam  ac  rotuncliiii  di- 
aCj  Capriiblio  noftro  vulgan  iatis  bene  convcnit.  Vcriimob  radi(3bm  difparem_  ambigitur  an  no- 
flium  Pttidymcnum  non  lit  potiijs  vn**ttaQr  Mat  Diofc.  I.  i.  c  195,  quam  ««itfa«f«r  aut  «ft»»yM«r 
vockant.  Verumde nominious di^utare^  noftri  noneft  inftitucL  Suttctcnofais Caprifolii &  fb> 
ridrmeDi  nomina  pro  hac  plantaaln  lecepca  efle. 

A.     I.  TtrieljmemmfivtCtfrifolumvtil^t  rirk.^m  ftrfeliatum}.B.wnperfiUattmC€rm*- 
nlemm  C.B>  PtrkfymmmGer.  «omnmi^BIV^AuUICt  t|  fltaOMUldt 

fimisrMlix  lignofa,  reptatrixcum  fuis  adnatis:  fiagtSa  plura,  alienacopis  indiga,  tcfluia,  longa, 

IkmoUj  &inramulospanit.ij  fu:  fum  repentia,  cauliculis  &  gcmculis  incercepta  lcviterpilo/a  |ju- 


 inteUisp  antequam  ligndicant.j  Ftlia  ad  gcntcula  ex  intcrvaibs  bina,  longitifcuia  &  acuia, 

moDia,  dlaR  virencu,  inimoreiaineo  parte  magis  iQcanefccntia.  Fltrti  in  rummii  nmnilii  oom- 
plures  pariter  emicant,  oblongi,  amccniflimi,  fuavi  odore,  tubar  bellicx  dircclx  auc  promufcidi  fi- 
miics,  cx  corniculato  angufto  prindpio  inlatius  orificiuin  fatjfcentcs,  bciniatx  fimbnx  ligularumc], 
pnldmtudinc  ij^dabiles,  intw  Cavi^  Jtmmmlmt  aiiquot  c  moiio  cxcuiuibus.  Color  albas,  ac  ia- 
terium  ilaveiccns.  Fmfibradiiis  Samlnd  iimilis,  conglonieratust  per  matuiitatem  rabcai^  in  9» 
/Swmduriufbilum.  Suoco  abondaac  adni  (aporisiograti. 
•  '       Ligna  quibus  fe  circuravolvit  tam  ai  Ac  &  pertinacitcr  ligat,  ut  fxpe  vcfligium  iis  imprimat,  imo 
interaum  rcdo  fuca  motu  ligatura  impedito  f ruuces  quos  vmcit  monflrosi  hguri  in  cochlcam  coa- 
tortos&  in  cUvastuiiPieicencesTi^inDs. 
&         Hxc  fpedes  in  Septentrionalibos  rHnonibus,Germania,  Anglia,  Belgio,  &c.  in  lepibus  freqneiu 
"       eft   Per  toum  ferc  zftatem  floreCf  Maio, Junio,  Julio,  Augufto,  inouit  J.  B.  apud  nos  nec  ade6 
matur^  floreremapit,  nec  tandiu  durat  in  Horc.  PrifflO  Ten^  imdPconiaiiointttJamiiienfe/ibB» 
cdasindpic.  Frumis  iiib  Aucumnum  matureidc 

nMb  PjtJk.  JDlttCl  IfmfMk, 


! 


'  Major  ofl  &  elatior,  raagOi^  ramoia  &  pacula  qolm  prxoedens,  aliis  finilis  epddmqae  inod» 
fiuticibus  aut  adminiaiiis  vionis  ie  circumvblvens:  Ai&«qttoqne  fimilia  Jiabetj  wuiloina^ra: 
Ftert)  etiam,  Parkinlono  delcribente,  ma|ores ;  liobis  kamen  florafiogulaiesnon  vidlencnr  maioics* 

fed  potius  graciliorc  tubn,  at  plures  fimul  congeAi;  dum  adhuc  in  gemma  fimt  ancequamcxpncanr 
cur  nibcntcs,  expUati  eoam  rubenc  exteriiis,  mtus  candidi  fiuit. 

■  Cermanicx  aciipni*ej8e  fcribic  Fsridnfbnus;  qnoqrca  airam  nobis  TideiDrneqae  JLBsnMnmn, 
neqoe  Cafparaffl.^.memiiiiile^ 

9.-  Pfrir^M««<m  verftUatmm  J.  B.  CE  Oa.  fufi^Mm  fiot  Ju^amVaA,  IPccftttlrtt»  9^ 
]Hni&icsonp«fiufue. 

A  vulgari  nof^ro  &  Gcrmanico  differr  folils  pinc  glauds,  rotundioribus,  &  pcdicalis  brcvifli- 
•  ims,-  quoruia  qua-dam  lunt  f«pe  continua,  &  .\  viaculu  trajefta,  pertufave,  fuprema  autcm  aceu- 
bidi  inftar  modiceooncava,  upore  fubacn,  cx  quorum  cotyla  fiores  prodeunt  praecedentibus  ^milesa 
•momiffiiiii,  iaavietiamodorc,  odorc  ex  purpura  albe^cente^  aut  in  luteamiangaellcentt^  iiipttiori» 
iimiles,  breviorestamen&ntdnores:  extabolo  emii^  ilamina  albida.  ^fMWi  glomenmm  iiala< 
tur,  colovc  ruhro  J.ilutiorc,  acinorum  Sainbuci  magnicudine. 

CtUluis  modum  quo  Horcs  nalcuntur  diif in^us  &  plcnius  defcnbit;  Fohis  eft  latioribuSj  &  binis 
aat  temis  acctaimfa  exrremos  ramos  ambientibus,  in  quomm  lingulis  ieni  plerunq,  Ama  eMlriai^ 
tnr,  pcjacoaoies.&  miniis  odoraci  quam  in  prima  (pecie  ;  folia  ixptflime  varicgantur. 
LtaafS     >  ^  ^^1**  ^  ^Sallia  NariMnenii  orinir:  Motupdii  iiorens  obiervavit  J.  M.  Apnli&Mato  ia 
Ttm/n.       fipibl».  -  ■ 

4*  ftrt- 


tih.XXVL  Trtmferu  umbiltcatu.       .  i^pj 

4.  Ftricljmimm  ftrfdiattm  ViriifMimm  fmpn  virau  &fiar€»i  Hennan.  hort  Lugd.  fiat 


Eleganci  perpema  coma  viget  M.iotet.  Periclymeno  pcrfo! 
fed  omiubus  partibusminor  &  Rraalior.  Fo/m  lunt  pau16  roruiidioi  .i,  lucuia,  mtcrna  parte  magis 
incana.  Flores  ad  fiimmo^  vitiaili^j  ortiine  qnafi  vcrtlcill.it<3  proi,lcniites,  odore  cqnideiq  iwUoe* 
vjdenti  font,  aft  oolore  amo:ni(&moj  fulgenti  cocco  Ipkndcntej  cfiigi^ue  tnbum  veaatoiiuni  pei(>' 

"       E  meoio  proflaanr  /«krmi  lutea 


boUi  exprimunc,  oriiicio  in  quinque  aequales  crenas  laciniaca  E   ^  ,  

^kulata  cum fylo  pallido  longiore.  Singulis  floribus  fiib)icicur  capitulum  parvum  herbaceum,  lu- 
teum^  firudus  inchoamentum,  quod  in  baccam  abic  more  congcnerura.  Li  ilorto  inftrudiffimo 
Rcvcrend.  Epi(b(H>i  LondinenC  D.  Comttm  apud  Fulhatn. 

Vehementer  caK&cie  &  deficcac,  id  quod  jgnftu  etikam  ipb  deprehendjtur,  Hquidem  folia  in  ^^*^' 
ore  aliquandiu  reiettta  8c  degiiftata,  arroiem  K  acrimoi&  lentnm  lingux  imprimunt^  unde  rtSth 
colligicurea  acccnuancis,  digcrcncis,  diflblventis  qualicatb  e{Ie:  tantum  abcft  ut  conim  deco<ihim 
ad  oris  faudumq,  nimoret  &  inflammationes  iiidpiences  in  collucionibus  &  gargarifinis  ucile  (k : 
proot,  inveterato  errore,  nequicquam  redamantibus  medicis,  k  mlgo  hadenusea  ufurpaiKe  credi. 
nmeft.  Idem  dicendum  de  aqua  fplionim  aut  florum  deftiUaca«  quae  ad  eordcra  ufus  a  vulgofrc* 
quentatur,  non  in  Anglia  tancum  (ed  in  Gcrmania  ;  fbrte  locum  habere  poifit  in  cumodbus  fau< 
cium  3  fngidis  huraoribiis  ortis. 

Rccentiorcs  aucem  eaidem  fcre  rircs  Caprifolio  fuo  cribuunc  -quas  Vctercs  Periclymena  Exiic* 
careenim  ipfum  craclunculcerahumida&  fbrdida,  lanarc  imp^gines  Sc  ali.iscutis  fixdicatet,  Ito» 
nem  .nbfiimcic,  difficulcati  fpirandi  con/erre,  parctls  celcntatcm^&cere,  calculos  pcllere,  ficici  ma- 
culas  abilorgcre,  &c.  J.B.  Cxceriim  MacrUylva  in  corum  unguencorum  u(um  venic  qiii  ad  ca- 
pitis  vulnera  parancur.  Vivic  Match. 

Liquorem  Peridymem  (lillaticiuui  cum  iemine  LavcnduLx  Iblitus  eft  ad  partum  fadlitandumad 
|i|.  vcl     propmare  Roodeledtis. 

E  Cipritolu  florifaitt  coofidcur  ckttm  Jaliiiiid  fioeedanfliiDi.  S.  nM/far.(^|ad  flo&  CUCa» 
P-  39#  40- 


C  A  P.  Vt 

De  Parkfymem  rtSv» 

1«  Vtntljmtvum  reUtim  frucfu  ruhro  Park,  reffum  fruSlu  nirro  &  rtirrt  J.  R  relfimt  Germomcim 
Ger.  Cbamacerafui  iUmeterum  fri$Sm  j^mmo  mho  lt>92t8i|tl|^P'flUflle«tDit& 


S\Vo  cmdloe,  noffitii  fbtcri indigpm  iiirrit  hoc  Peridyraenon, (roticibas  annmneranduiii,  col 
.foliaCorn]  firminac  vulgo  diftar,  mollior.ij  minus  nervofa,  ucrinque  hirluca,  bina  oppofita : 
f  quo  numero  quoque  fiorei,  uni  culcmquc  pcdiculo  mlidences,  cx  fblKMiim  alis  erumpunCj 
cx  lucco  pallcfcenccs,  Pcriclymeni  vulgaris  feninj  mincnt»  tanKn,  &peiiore  folio  fiirfam  re> 
fles>,  finmnatOj  infenore  donillb  angultevft^  iiM)G0O{  quibus  decideocibas  hue^  gemdbe  &b> 
nxfcantur  dklempe^cub  teftium  inftar  appen&j  per  inatuntaiem  nbendssj  Sambud  aquaticar,  fa- 
pore  naufeofb. 

in  iocis  tibi  fponce  oncur  baccx  pcrpetuo  «qualis  fere  magnitudinisfunc:  al  in  Bdgids  hoftis 
coknm  (obfervante  Clufio)  vix  unqium  aquales  ad  maturimiB  pifdaoeNdsprelMmfiiiiri  atcdn 
Wtt  eicrefcac  &  turgida  fiat,  alteram  femper  exilem,  pleaam  tamen  rtfmanere. 

In  Gennania  ad  lepes  &  in  dumetis  vulgatiffimum  habeciir.  Frodus  Jdio  tnacurefat  L,em. . 

Muyoir  Imiua  ant  alianan  Pioridyiiieni  lefti  gpnenon  fquod  InAenns  nofinins^  na  ■H'rim 
nfiiieft. 

•  •  • 

t,  Feridjmcnum  reffum  frmSm  nigro  Parlc  Chsmoeintfmi  Alfma  frnQm  mgf  pmH^  G.  &  ftrii 

chmcfium  reHum  folio  ferrato  j.  B.  rtSmm  SmkauJicmm  Ger.  ' 

Cluf 

^Peiidymeoo  re^  vulgari  mnlto  humiliHS  eft«  humaiiamque  alcicudinem  Fariffim^  attingit:  moJcb 
■tadUores  <c  rarKires  habet  nunos,  albicaiiieooitioe  teftos,  folia  piioreteneriora,  longiora,  in  am» 

bitu  nonnihil  fcrraca,  fiipcrni  vircntia,  infcrni  minus  incana  quam  priml  Tencllis  gcrminibus 
enafcuncur  incer  fblia  graales  pediculi,  unum  incerdum,  (ed  binos  Wjplurimum  fioret  (uftinentosj 
iiipcnore  minores  8c  cenerioie^  non  pallefcentes  ut  iUi,  ied  pnpnralontes,  quibos  fuccedum  m* 
tmjkfimSm,  aiquem^acinpriore;^  ctiamaequaki^  oiiaciiMn!i  mn  rabni,  iiioculanBi,  piiBt 

*'S!mira  e(t  inventu-   Nos  in  fylvis  juxta  (accllum  Brunonis  fipra  primarium  CirtKufianorum  I^ttni 
annofaiom  obfervavimus :  Clufius  in  roootibas  Sat»udicis,  Auftnaos  &  StiriacK.  Florst  cum  abia 
iMklyineni  generibasj  leraen  Jalio  maniiidcit: . 
Baocas  Channoetafi  AlpinaE  raminm  iBO^ 

%,  ftritlj- 


Kr«. 


.  V^:,K^-y^reaam  frmSurMhro  Ger.  rtHum  jruiiu  mho  fargulan  majcre  Park.  ftd  urftram, 
tmfun^u  netato  C  B. 

PW^efliiaii  medulla  alba,  fictc  tota  ad  Xvlofteum aliquatenus  accedxt,  brevTs  illc  qmdem,  faet 
fit^SittrcS^cquet  ramis  adverfe  febus  cincrac^o  obduai^    Folu,  Xylo«« 

•     j  2f  T^m/JM«  multb  ,ciirMn.ita.Mrfuta,  potiffimum  (ubnis,  nec  ufquam  fcrrnM,  binaop- 
•  kSS^  PcridymeiV^  feu  Xyloftei  acccdcmcs,  r.du  pa.ulo  hua- 

t«  «iS^^  filM  pe^ailis  ez  alis  foljomm  ortis  mlidentcs.   Fr«<r7«f  ruber, 

!mWd.S5rge^inus,tanquam  (>ccTlUrw«;us,cxfongot»d.cub^        fmiilis, fucco  mfuavi  &amaio 
itoius.  in  fe  connliet  grana  fe«  fex  feptenavc,  aut  plura, alba,  lata.^     .^,11  1 
^^^kvmenum  IV.  W  Botamci  pro  ,am  dc(cn[>ro  h.-ibcnt,  fajfhim  liabct  olerunque 

niSn^  geminum,  amctfi  gpmino  fbri  luccalatdupl.ci  m  fummoubiflorcimlu^ant  ftig- 
■     SreStamm,  fed  unicim  granum  condnentcm.  At  Chan^ce.^alus  Gefhen  pront  abvlo  defcii. 
ISr  &  ?  nobis  etiam  obfervata  eft,  fruSiis  obnnct  gcmdUos,  fingpil^iqoe  laiiqiiiiii  ooelb  vot 
wiDiUisnotatos,  &fcmma  lex  fcptcmve  aut  plura  contmcntcs,  non  umcnm  diuittxat  granum. 
•  ^XylofteumnonndlisquafiUgnumoffcumobhgn,^^^^^^^^ 

Lccus  Frcquens  eft,  tcfte  Clufio,  in  moniibuf  Pyren*^  &  ^^''^'''E!^^  T^T 

mSonicis/Auftrucis&Stinaos,  FloittAprJ  &.MaK>,  fiufihiroq,  Juho  ^ 

Itoiii iiio«aiiii Jnn  SSknGnen  wuus  fijpsfieqneman  obknnm 

cum  Pteridymcno  ferratisfoUis  altitudlnis,  fcd  aafl&rfculo  cft  ftipite,  multos  i„  ramos 
di^T^r^tc  cortKcS>dud0S,  qoi  fcabcr  eft,  &  pleninquc  mubs  locis  hiat ;  mtcrdum  bt.m 
d  adi^e  m  S  1  n^^^^^       divitf:  «ndli  ramuU  pu™un3cunt,  &  mcana  lanugmc  pubclcunt. 
F^L  Sn^o  fitu  mtcr  fc  d.r,>onta  ut  m  rehoms  i'^"?^^  «SJ^J^^ 
fat  noo  difiuniUa,  exi.ccanas  &  amariuMi  gullus.   Florts  i  tencllonim  nuBmlor^ 
iTl  "jTijT^Ij^  j^MLiiLoc.  nidimen»  fioftus  ut  caetcrorum  innixos,  puhllps,  paUelccntcs,  cavos 

.     Kdb  prSrSiue  fl-va,  appcndiceWKa    FruHu^,  fingulanbus  bacas,  utnn^e 

itSr&rev?3culodepcndc.it.bus  conftat  Chamxn,e(p. b  Gclncr.  magmtudme  «quabbc^ 
n^kmginbL  rSSo,  colomcccrulci,  quxvmofo  &  aadiulcu  o  Iikxo  p  cnx  manus  rubro  coloro 
inficiunt,  &  mSta  p  ana  grana  continent.   Radix  late  diffimditur  &  niult.s  fibns prs^a  cft. 

cS  ^n^  af  rad.L  cujufdam  montis.pagp  iH-Zjj  l^SdT 
ad  Taumm  tapcrioris  Stirix  Saltzpurgcnfem  diooncm  pcitmgentis  praoeBom  moniemduca; 
.  Inoobt  ftuaum  dil.ga«cr  coliigunt  &  in  tlnAonu.n  ufum  reponunt. 
Videwnofai» habcre aiBlttoomniunia cura Chamaccrafo Geihcn,  inqwt J. Bauhmus. 

CAP.  VH. 

fimHmlUftmf^V^^  ^ffin".  foUo PmfmeB^ffmfuC. K  rtuHm  t^bufdm  JtvVm^ 
fielU/fmf^l  B.  Pottrum  Ube&jrM  fm^tmtf /fi»dfs  Q^nmii  Gte  FmtfmOu  ff$. 
^ifm  fiufmifinmmt  Mionioa. 

• 

CtJAm  cubhalibus  dcnsc  fruticat,  multis  in  terram  procumbentibus  ramis :  plcrique  ver^ 
onmBB  ftobnes  ftatim  ex  radicc  nibente  laporisjica  &  nonnihiJ  ainaricam.i  onuntur,  cor- 
riawai exteriore  incano,  teneio,  cui  aliitt (ubfitmbcn^  FoUa  tencUa,  lonK.ukul.i  .n  pc- 
diailis  ordiiic  CK  adverfo  pnlua,  fupcrna  umnquc  virenM,  inferna  anerca,  noftr*  Pmipmcilac 
&S«ufo  bx  fimii.a.  FiJ  p.imo  vccconlpic.untur,  herb«cei«lom,  ftdlan  «mqdbus  W 
SSffcJcIrcxiRU*,  albicantes  cum  pauxillo  r.kr^,  ora.ne  quodani  ad  ramos  fcffiles,  Rib.s  noftn 
£Ss  h^ud  abLacs,  confpKUO  adkc  in  umuMulque.  bacca:  umb.lico  flote,   Rauwolfii  delcn- 

*^Pl!lii^iif<>*^^'^^  annosdurat.  Adftringcndi  vi  polkt,  vuluiit^m 

in  mHLGnda  ZiiCtJk  appcllatur.  In  declivi  mont«  Libani  partc  nala  vidit  RauwoUius.  Slb 
firJfn»ftfltis  flofee:  Autumno  femcn  mamrefat,  cum  foha  primum  erumpunt,  qux  mm  in  fe 

Srq"ui;SSm«gS^  inpSS^-b-sidp»^ 

^^SlSdri  ftS^^  nlucpaCBr ;  mn  ^isiaavadecote. 

jeiunifalwnCf  8cani«bott«iiittlibenitt^  AA». 


C  A  P. 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXVI.  'De  IBacafcru  umhUicatis.  i  ^ 


I. 


C  A  P.  VIII. 

Bjccifera  inthca  frtiiiu  umlfiitcatc  '^iiirMue^capfiilart  jvlyjttrmc. 
KjJali  H.  M.  P.4.  7. 41.  {>.  S7. 


FR-.U:;x  cft  (I-u  aibufaila  humilis,  teiuii,  nfxkilo,  r.vrnulifqus  qu.Kir.ingiilis,  viriflibus', 

l.inugitiol5s  .-ilpcris,  tca  rronnibus  unibroljs,  iii  bciiin  ditTuiis  ornato :  Lisnum  ex  .ilbo  Ai- 
velceni,  pridunim,  dcnfiim,  tlirvo,  knuginolo,  alpcroq.corncean^^um,  necnon  fungos^ 
innii  medulla,  uci  in  Sanibuco,  rcfortum.  .R*</w  fibraca,  albicms,  rufo  corricc  tc<i^a,  moJora,  (a- 
poris  .idftrmgemis.  bina     hna  iibi  inviccm  oppoiu.i,  fiipcrno  atro-viridia,  inlcrnc  lubvin- 

dia,  fotiii  Mal.ib.ithri  haudablimilia,  pr.-ctcrquam  rjuod  linr  afpera,  csiguis  (pinulis  ijorrtda,  macu- 
lara  &  m  ambitu  jcricer  crcnata,  mo.-lor.i,  adfWngentiquc  l-iporc  pi.Tdita  :  A  pediuilo  .id  apicem 
folii  trcsncrvi  craffiorcs  tranleunt,  cquibus  tranfvcrlnu  multi  vcnu].r  p.irallela:  excurrunt.  Florei 
(imimis  ra:iiisinnalcuntur,CAliciquc  crojco,  hirliico,  protundo,&  in  qairujue  laciniis  diviib  inharrcnt, 
Kolx  mllir  ampli,  clcg.intcs,  (jumquc  obiongo  rotunJjs,  cccrulco-purpuralccntibus  ac  nitcntibus  ib- 
liis  conliantcs.  Ex  umbilico  pro.iount  dcccm  fiamina,  quinqnc  vi/.  riridi-fl.iveli:cntia,  apicik-is  lu- 
tcis  plum.ici:qnc  orn.ita  ;  quinquc  vcio  longior.i,  inicnus  Hav.i,  lupcrius  purpurca  &  arcuatim  in- 
fjcxa,  intcr  q.a-  J/)i:tt  prodit  purpureus :  odor  nullus,  lapor  aftnngcns.  FruHuf  rotundi,  &  in 
vcrticc  ciilycc  lionim  luncelo  coron.iti,  crocco  cralfoque  cortice  tcdii,  qui  fruclibus  ntaturcicenti- 
bus  dchilcit  &  .ipeiitur :  intus  i-eferti  liuit  carne  molli,  coeruico  purpuralccnte,  dulcis  graticjuc  la- 
poris,  atqucin  qumquc  diihndos  loculos  pcr  nicmbraiu;l.is  intcrmedias  nonnihil  divifJi,  mtra  quam 
minutiilim.;  .ilbicintia  coiuincncur  granula,  adco  ut  hudus  lu  Arbuti  fructibus  aut  Fragii  nolha- 
tibu!,  Ii.nid  .ib(im)i..i  vidc.intur. 
Natcitur  iocis  arciiohi    montanL-,pra:rcrtim  circa  Ccchin .-  Sempcr  virct,florcr,fruc^''ilq,  producit.  £«««.' 

Vfui, 


Ligni  hujus  carbonibus  utuntur  in  priparationc  pyrii  piilvcris. 
Floribus  Gentilcs  licaic  lolcnt  mtcmplis  Vencri  dicatis,  ipsilque  A 


Mogmt  didhs. 

FruUfis  maturi  ab  mdigenis  comed.intur:  hilco  quo:},  paniii  Gollypini  piirpureo  tinguntii.-^  colorc. 
E  lolus  tcncrioriJUS  iii  olco  coOi:s  unguentum  coii.ncirur  aphthls  limilibuique  ons  &:  gingiva-  fr-^^, 
rum  arfcdibai  laiuiidis  convcmcns.    Foliomm  iuccus  cum  Oryz.i  infufb  cxhibitus  colicam  padie- 
ncm  lanat. 

1.  Ren-KaJali.  H.  M.  flcre  alhicame ,  frnHu  vtridi,  pulpa  albicante. 

11.  M. 

Prxcedcnn  valic  fimilii  eft :  Florestamcn  .ilbicantesdecem  filamcntis  crci5tis  uniformibus  luteis, 
albicantibus  apicibus  oinatis,  mcdiumoccupantibus.  Frucliis  vcno  corncc  viridj  cuicli,  carneq,  albi- 
cantc  rcfei  ti,  intra  quani  minutillinia  purpurea  continciitur  granida. 

Ab  iniiigcnis  cnmcdiincur,  i.t  irf  mcdiciiu  nullms  luntustis, 

5    K-:;:K.fl.i':  II  M.  V  X.  T.  4;.  p.  91.  fieribus  mimr:b:ir ,  fruclas  ccrlh:e  ,:'r-'VL'. 
H.  M. 

Caudicc::it  cj:iui,  itur.u.i^ --.i^  i,j  hoiTido,  nccnon  iMinuhs  purpuicis  afpcns  .i'.  Imlutis  donato. 
Foii.i  K.iLi.ih  ft^liislimilia,  .itmajrj:.i,  .i!p:ra,  &  pcr  lolii  loni^icudincni  non  rrcs,  lcd  quinquc  nervi 
cialHoici  tr,in(cunt,  ciiuibuitfanlvciiiiu  mult.i;  vcnul.v  cxcuirunt.  Fiores  mmlori,  cdyciquc  afpeio 
ac  hirliico  inhirren:,  Kadali  Horibu^  luud  abliimles,  icd  minorcs.  Fruiim  oblongo  rotundi,  .ifpcro 
ac  hirfuto  carticc  teiti,'caincquj  intus  (iicculcnta,  purpiirci,  dulcis  gratique  lapons  rcfcrti,  intra 
quam  mimcrola,  miivjtillima  latitant  gr.innl.i. 

Crclcit  locis  moncanis,  quoranni?  Horct  fruftiiftiuc  feit.  £«««1 
Folia  contnta  &  cum  Pipcn^  toliis  ITccatis  in  pulvcrcm  icdafta,  atquc  cuni  (accitaro  cxhibita,  Vireu 
.illim  lcdant,  a.-  plilegm.ua  c  pulinonc  e)iciunt. 

4.  '] ij(ro:t  Kaiiaii  fiius,  fljnitis  dr  frncJHiii  Minoriiius, 

Ilumilisell  rrurcx,ciim  Kj.V.;/;  prorfiis  co;ivenicns,  niliquod  foliis,floribus  fm<flibulq,  litminonbas. 
Naicitiir  locis  nioncaiiis  Sc  petrolis  circa  Kandcnatc :  Scmpcr  Horet,  frud"h'ilque  producit.  Lacui. 
Ck  arborb  cortice,  folus,  Horibiis,  fruftibufque  in  Sclanii  oleo  coAis  oleum  conficitur,  quod  Hrw. 
Apthis,  linKua:  fiduris,  nccnon  palari  gi-  llulis  ac  phly(it.rms  potentcr  mcdetur:  ^ 

idcniqiie  Epilcpli.in!,  . "^,^'.'111^01  cyniLuni  li        .  ciii.ire  dicitur,  ii  caput  coillinatur. 


C  A  P.  IX. 

.'•■-v  !/ii!iciii  baccsfer  fruau  oblongo  poljfptrmt, 
BeJiliall.M.  P.i.  F.  18.  p.ij. 


F 


R,utex  eft  altitu.iinc  fcliciuihominisj  finuolis  ac  tortuofis  ramis  etiam  arbores  fcandens,  in  are- 
nolis  nalccns.  Ra<iix  ruffa,  fibras  capillatas  emictcns.  Canles  lignoli,  nodulati,  ac  111  liipre- 
niis  partibus  quadranguiaics,  fufd  [  vetuftiores  cinerei]  cmittuntq,  hinc  indi  cx  noduLs  lijr- 
culos  pailim  bino5  &:  binns,  {c  mutuo  deculTantes,  ac  anteriura  verliis  incurvatos,  qui  dum  teneri 
adlwc  fuiu,  rocundi,  yindcs  ac  piloli  fpcdantur.  Folia  in  nodulb  bina  fimiil,  atq,  eciam  tcrna  vel 
plura  pcQoiiis  l.mjiuidis  lclcuncialibus  infidcnt,  oblongo.rotund.i,  oris  ad  balin  (cu  pcdiculuni  lubro- 
tiindis,  inculpidem  ang.illum  tcrminata,tcnui.i,  pilola  ac  velut  lanuginofa,  liipemi  (acuraciijs  viri- 
dia,  (iibius  dilucior.1.    Colla  mcdia  in  iiipini  partc  nonnihii  cminct.   Folia  fapore  limt  nullo  nifi 

L 11111  lylveftn. 


Digitized  by  Goo 


1^94.  HlSTORlA  PlANTARUM. 


ivlvcflri.  Florn  in  (ummis  furailts  utnbelbcim  proveniunr  ftcllati,  quinq,  pecalis,  rocatKi(H»ilpi. 
datis  compofiri  aiUtbfft  albicancibus.  n  g.i  in  medio  uniu(cu|u(q,  (naubcrancc,  incerius  cxMitrada  k 
venfis  inieriorem  fMrcem  oris  nonnihii  inflexa  func,  mnrios  piikhri  rubicunda  (eu  fcarlatina'  ad 
inargines  &  eneriusalbicaiitia  &c(ubHav6(cenci.i,  piloi^i  at  ma^sexteriiis,  c'.:m  pilofo  ac  flavo  um-- 
Irilico  in  mofiot  iniHlenc  flores  cum  pedunculo  oolongo,  viriiii-diJuto  &:  pilolo,  vcrtia  fruchis  te- 
ncUi  fcu  calvci  qiii  oyonRo-ronmdus  feu  crafliolus  eil,  acqu.u  or  vcl  quinf},  panroruin,  angufto- 
nim  .ic  capillaceoruni  foliorum,  odoris  nullius.  Fruimt  oblongo  rotundi,  fic  nunuoiiii  pilisobfTci. 
cuni  immaturi  (unt  viridcs,  ciim  vero  matiiri  ad  flavum  vergentcs,  intus  camedenft  qali,  Gpoi^ 
fubaftnngenti  &  fiibacido.  Eft  autem  in  eis  corif.eries feminutn  miniirnloriin',  in  quatuor  fencspcr 
niembranam  intcrmcdiam  albicanteni  diiiincto  imi,  colorc  viridi  cuin  in  inia  iene  ooy^hinata, ^ 
oriim  .iLtLin  iiii,^;:;!.!  confpccla  vindi  diluta,  .ilbicantta  &  tranfpart;!  ;ia  inftar  aremilarani»,c6m  mfc» 
tura  (unc  colorc  nizerrimo.  £x  umbiii^  iructus  qui  calyce  qi.:adrifolio  tamum  eft  enieteit  folinia- 
vice  qutnd  calycis  rolii  cnins  defcripdonem  vide,  ego  pro  monftro  anr  namrx  lufu  habeo  ejufniodi 

.  •        Stravadi  Itng.  Bram.  eft  candidum,  quod  nomcn  huic  plantx  datum  eft  quod  (oliit  St  €^h' 
iidis.  ,  iw- 

MiraJbilis  eft  f  inquic  D.  Comraelinus)  luCis  namne  in  hoc  fi-atioe  po-  vanos  colores,  quibi»  j^**  -i- 
icii  exoniantar.  Eornm  aliqui  fiint  pulcme-iubtcnndi, alii  rer&albiffimi :  qui  Horcs  albi  ipuJ  Indos  -v^ 
Cani  frcquentcr  oomedi  fblcnt,  ac  apud  nos  lingulatum  Blit:im  vcl  Bcta.  ^ 
Vntt.  Radixm  decoAodatahepati  refrigerando  humoiibiilq,  pituitolis  cxpurgandiscommoda  eft.  Ea- 

dera  crica  cum  aqua  &;  perunfta  corpons  dolorcni  ledac,  oculoi  umq,  mbedinem  tollic  tis.ipplicata2 
eadem  digefta  Sc  deco^ta  in  olco  proficuc  bibitur  ab  infancibus  pro  puftulis  in  ore,  ad  quod  ctiam  ' 
Ibrvit  decodum  corticli  in  olco  intus  fumptum.   Foliorum  deoodorum  fumus  leu  vapoi- pdrciura  '  i- 
cxtcrn.ii  uni  dolorcm  in  ii.s  exccptu^.  lcdat :  Succus  foliorum  &  iroAllum  limnl OCnlk  iodims  Oi^be- 
cuUni  leu  etiam  pdiiculam  viliun  obcundcntcm  tollit.  .      ^cl  ^ 

 .  f% 

,      CAP.    X.  ,     15;.  > 


FRutex  eft  alcicudine  humana^  nafccns  in  arcnofis.   RaJix  ci  albicans  &  fu(ccfcem,  fibrofi  "^* 
cortice  fubama  ro.   Sttpitet  Sc  tmi  tatetes,  Cmcricci,  nodulad,  ligno  albo,  corculo  }ntus  flavo* 
ramis  &  circulis  ad  nodos  conjug^dm  btnis.   Folia  pedolis^  unoaJtbus  hxrdhda,  cx  adverfo 
bina  altemo  ordine  prodcunt,  oblongo-rotunda  &  angufta,  aiRerrora  versus  rocundis  oris  in  cufpt> 
dcmlemiJi- coiur.-iifta,  tcxtur.v  tlcnlx.  fLi  Ci  ficic  pLina,  (ufKrnc  lucuio  virorc  nitcnria,  fulxris  difil- '"^  ' 
tiora,  faporc  (ubacfftringence  6c  amaio,  odorc  jucundo,  ncrvi  c  roediacdia  buuadveriMwduie^^ 
eunt,  tranfverfo,  obliquo  parum,  annulari  &  parallelodu^   Fbnt  in  (iinimts  mrcolis  «^rnmM^' 
latim  difpofici,  in  petiolis  bino  orJine  cxc.intiSus,  albicintcs,  oc  vecuftate  Ifarel^nces,  tidore  fia- 
granci,  qumquc  vcl  eeiam  lcx  pctalia  conltaiitss  oblongo-rotundis,  &  leniter  ^  rotundo  ai(mA>^ 
anguftis  &  crafliolis  in  ftcllx  formam  expanfis,  &  deorfum  reflexb,  tubo  ccu  coUo  bievi  caUQ  ^tT- 
quinque  anguftoruui  &  cufpidatorum  foliorununfjdentes.  Sunt  autem  jMCala  in  medio  in  longum 
pihs  mterius  ob(ita,  in  ungoiculis  quoque  iricerius  pilofa,  ad  orificium  ijoili  orbiculare ;  undc  cmicac  - 
/hr/jw  albicans  cum  obloiigo  albicance  ac  iubflavo  cipiculo  in  fiimmitate:  in  intcrftitiis  petaJbrdtat 
Ibmuncula  ccnuia  &  (ubftiv.i,  qiunci,  vel  fcx  pro  numcro  peulorum,  ionpufculos  &  craiEoJos  a3£-  •'i^ 
ces  ex  albicantc  (ubfl.ivos,  qui  eciam  in  flore  vcndtiori  flavefbeiitt  rubrl  Iined  fViad  iimr,  geftanoa.^  J| 
Succcdunc  /ruSus  parvi,  duri,  rocundi,  .id  mflar  haccamm  Lauri,  maturi  i%ric.intw,  nuUo  ^ 
excepn  cdyce,  fed in verdce umbilico  qumquc  culpidnm  coronathn  cin(fti;'laporis(ubiiu!ds,  Scixki'^' 
eJuIiis  ,  ^^i'-* 

^  In  hifce  fruftibus  funt  fcptcm,  oftovc  plr.i  minus  femma,  mterfcpiraemo,  qood  fruAum 
dium  in  longuin  fecat,  in  duos  ordints  dilha  1,  tigura:  triangulans,  duofaiis  lataHto 


tundo  circum(cripta,  primiini  colorc  viiidi,  dcin  ru&o.fitfcoacpqft jf igff* 

Bii  in  .mno  tcinporc  pulviulb  iXsftivo  dat  rioiCi.  *  jiS^^'^^^^**^  '^*'?**^ 

t|b.  Folia  &  frudus  iiinul  cnta  &  ponuxaqmiaaemiiliBmpufta&jM 

culisnatis  mfonicncisadhibcntnr.'  ''''^^^''^.w?:  .  ;  -• 


C  A  P.  XL  . 

SM€^«r0  bJitf,  fitrihtt  fficatit  frK8m  rttmulo,  ni^antt,  foljfftnnt, 
BtnKjtrtt  H.  M.  P.  f .  T.%^.f.  69. 

H  M. 

HUmiltt  eft  arbuliaila,duodecim  drctter  pedes  alta,  caudioe  cenui,  albicanee,  muldfque  ranils 
in  orbem  diffufs  doiuco,  qui  cordce  ctnereo  &  fiirvo  cmdi,  ac  fpfnis  infiipcr  oblongis, 
du.ni,  aciileatis  niimiti  (unt.    R^iJ.x  fibrata,  albicans,  acro-purpurafccntc  coicicc  te^su 
FtUa  binaoppolita  raraulis  mhc:rent.  obiongo-rotunda.  acumiiuca,  crafta,  denfk,  glabra.  iupern^ 

 ^-"nficfipkndaiiia,  nfem&Jubndldia,  Nervb  alqnot^  inediacoftamJaceaexciiaenabus» 

fij?©r 


o  Ly  Google 


Lib.XXVL  .  .  Truai/ens  umhiiicatts,  *  1^95 

fapor  fubaftiingens,  odor  nullus.  F/crf/ fiiavcobllMI.  vjridi  purpurafij;;ncci  c  ("arn- 
milquc  ciulibus  ipicatim  cxeum  (viz.  fiiiguhs  liiKolfcfloresmulto*  iii  Ipiu^  difpolitos  liiftincnnbus) 
quinque  plurimum  oblongo-rotundis,  acuminatk^  teilllib{Uquc  foliolis  conllantcs,  atquc  calya  ?»• 
ridi,  in  quinquelacuuas  a^nunam  iedoinhxrenie»;  nlMkai  brevi^Smis,  tcnuidimis,  candiclilque 
fismmulitf  oolongis  ac  ctnereoiftriatB  M^eikm  Omatis  mediam  flbris  civitatem  ocaipanribus;  mter 
qua: /y/*»  prominet  viridi-albicsns  planus,  capitulo  oblongo  ;ilbicantc.  Flniibus  fucccdunt  ^<K:f^ 
rotundz,  exiguo  in  verdce  umbilico  pra:ditx,  viridcs  pruiium,  «ieui  purpurarcentes^  Junc  "'ffiican- 
tes  &  fplendentcs^  craffiore  cortice  dnaae,  carn^que  intus  denfi,  liiiiRida,  Oporfli^e  inlidiwuiis  8e 
&bAdflringentis  rcfertx,  intra  quam  ftmiM  continentur  lcabra,  angulol^,  mcmbranaccis  pelliculis, 
oeu  parietibus  intergetinis  (quncU,  iti  ut  tria  quatu6rve  plerunque  in  lingulis  latiucnt  ccliulis. 

NarciturcircaC^,  fempcr  Tinc;  mttiinNlNsqiwtaiinisfertfiiidoi^  Mjutiovis.  &;SeptBmbri  ^«w  ^ 
nienfibus.  •  r  Ttmfm, 

AnfijtfiKata,  in  palverem  tedaAa  Scexhibita,  faecani  moituii»  ac.feniniHnas  poll  partum  ia*^ 
utero  telidas  expellit,  necnon  mcnftnia  obflruda  pcQfOcai;   ftvdoi  inunatoii  dianhoBam  < 
pefcunt,  &  lumium  mcnlium  fluxum  unmiauunt. 


C  A  P.   XU.  •  • 

ARbufcuIa  humilis  eft,  duodedm  didter  pedes  alta,  cMdice  mediocritcrcraflb,  multilquen' 
niulis  111  urbem  diffiifis  donato :  lignum  albicans,  cinereo  ac  lanuginolb  cortice  mamnun. 
RaJuc  Ponnagam  radid  fimilis :  quemadmodum  &  folia  pneccdenrium  arborum  foliorum  ' 
aemQla;   Ftms  drca  extremos  ramulos  oblongis  &:  florigeris  pedoKs  oAlrfertim  provoniunt,  liintq, 
fpicr  fcu  potitLS  rirgiilx  pluinol.r,  vitidi-Havelcentcs.    FrMB»s  fubrotundi,  qiutuor  angalis  con-  • 
Aantes,  viridcs,  quaanpartuo  in  vcrtice  urabilico  coroaati,  quatuor  dinind^is  loculis  fcmpui  conti- 
iient  exigua;  oUoi^,  roGL,  nitenria. 
Provenic  in  Aimigttti,  Jempcr  vket,  qoocands  Ootet,  fioftuoiqae  profe^  menie  vb.  Au-  ytn^ 

.  gufto.  T 

Qttcriim  ex  radids  ^  fblionun  fiicco  cum  melle  cofto  lininientuin  paratur  potenriffimum  ad-' 
verfis  venenatoromantauliiun  iftos  mocfiilve^pnEfidiuni.  Jldeni  praeftat  balneiuq,  qucxl  es  ftdiis 
nlbe  cAm  AQio  decoAis  coiifidair. 


CAP.  Xffl. 

Bme^trs  bJies  sd^oittrnm  *lsi  fiorids,  Jru&u  mniilicttt  &  esljmlat»  tncteett 
Kmsfs  Tm»  |.  TAj.  47.  H.  IML 

.  n.M. 

ARboreft  humilisj  i )  drdter  pedq  alta,  haud  iti  aiHTo  cmuUee,  multilque  rotundb  Ti 
bulqne  ranudis  donaea  Ligiuun  albicaru,  denfunH  rufidcentt  oorcice  dni&amj   
moUiore  inttiiuttrioerefertum.  albicans,  raro  oorQoe  tefia,  amara,  graveolenw 
Fobm  fubrorunda  fere,  acuminata,  in  ambitu  levitcr  crenata,  mallia,  Lrvia,  fupern^  atro-vindia  & 
iplendentia,  infcrnd  (ubviridia,  coHi  medu  rotunda  fic  aibicante,  odore  nulio,  iapore  amaroi 
Wliftiii  ad  (bUoium  alas  biiu  temfve  fimul  iunAi  proveniunc,  inodon,  amar^  pontapetali,  ftelli- 
IbiTnes,  virides»  diibo  medit»  dnreifi  k  petalis  colori^  flavefcente,  viz.  pmmmilii  qdnque  vindibus, 
liaveAxndbus  tfieiim  omatis,  ac  inter  petala  «acpanfis  umbiKcom  occupanribos ;  inter  qux fijltn  pro- 
dit  virulis,  brcvis. 

FlolcuUs  fuccedunt  B«ecie  rocutuLe,  triooGCae,  umbilico  trifido  in  vertice  ooronatx,  calydauo  exi»  • 
guo  ard^  inhzrenMS  fnlmiidei^  aUJka^  < 

per  obdu&us  cft ;  incus  condnentur  femimt  tria,  triquetra,  ailncantia  primiim,  at  per  maturitatem 
nigra,  amara,  membraneis  peUiculis  ab  invicem  (ejunda,  iti  uc  iingula  in  iingulis  latitenc  locula- 
mentis. 

Crerctt  variis  Rcgni  Malabarici  lods,  prziettim  ui  agris  Oryzx  cukune  ^kam^  qjuos  immioes  Liem^ 
fimre  fatur  abinleais  cnjulcunque  gmeriik  teneriomoa  pfamis lomniopera aodii.  StmgecH' 

let,  quotannis  florct,  fruaumque  fert. 
£x  arbons  radicc  decodio  confiacurj  quae  Maouos  medendis  ilinun^  utilis  ^hibeoM;  ■ 


imu  *  cAit 


Digiti^ca  by  Cjt.jt..'^iL 


HisTOKiA  Plantakuu, 


A 


CAP.  XiV. 

iUtufir*  bSe»  fltrihf  fpicata,  fitffm  MAiliem»  tritteety  tiSi 

Cammttti  H.M.  P.  $.  Tab.ArS.  /.«9. 

Rbor  eft  vaibe  nHupiiniiUnis^  4»  plnfqtum  pedes  alu,  cMh&v  crdZo,  mulHfque  ramulis  ct- 
nerds  in  orfjem  ^fafa  omito.  lignum  albicans,  matiice  m^oente,  ac  corncc  obdu* 
aumcincreo,  qui  Tulneratusacrcm  lictLnim  fuccum  ftillat.  fibrata,  njfa,  flavelccnte 

corncc  cind.i,  qui  indfiis  itidem  acrem  lacieum  fuccum  ftillat.  Foli»  oblongo>rotunda«  acu^ 
<lninat3,cra(ra,  denla,  ^atwa,  fupernd  aao-viridtaj  ihferne  fubviridia ;  intus  acri  laAe  tur^eilAlf  ma. 
dia  cofti  c  viridi  aJbicante.  Fl^cidi  Gtaveolentes,  viridi-allMcantes,  m  fpicas  difpolTn,  cxtrcmis 
furculis  proveniunt:  Sunt  ii  gemmubt  exiguz,  laAeo  fiicco  turgentes,  medjum  occupantibus 
tmmtlt/  tnbus  fixrreAis,  apictim  ornatis.  Flo(cuiis  fucccJunt  hacca  tricocca',  viridca,  umbilico  ia 
Vcrdoe  coronatx  exiguo,  tnpartito,  acro-viridi,  acemmo  iactco  fucco  turgentcs,  mtuli^  coocineiitei 
fimimi  temay^ura>albicantia,rotun<iL 
XiMft     •     Natenr  in  variii  Ri^gni  Malabarici  |odft  aligInofis«  ptdiertiin  ciica         ia  Afjgn»  &  P«. 

^'"^-  -  .        .    ,  . 

finfc  E  foliis  in  aqaa  codb  balneum  connotur  antt-artnriticum.    Eodem  decodo  (i  ulcera  andqna 

Sc  yecmiiiofa  laventur,  vermet  necantur,  ac  ulcera  ppceoter  mundannir.  £x  laAeo  arboris  loooo 

&  poIveK  Carcapdxpiluk  foiic  qtixinhydiopemiritlaudAaseitolh^^ 


g.A  p.  xVi 

ttcafir0  hiktfit^  gtdtn  triht  Ueeik  termt  feim»  eembnm* 
Temugam  H.  M  P.  j-  T.  11.  41. 


A' 


Rbweftnroceia,  ^ocitdMi^pedesaka^  «Anfici medioccicer  cr^j  raultiique  ramulis  iti  te* 
bemdimifK  donaiD.  li^iiiun  denlbii,  albictiis»  axrioe  dnaeo  obdadum.  JUfi»  rube. 

fcens,  albicantc  corticc  cinflx  Folia  petiolis  longis,  rotundis,  fubrubefcennhus  circa  ra- 
mulos  proveniuntj  obJongo-rocunda,  agunmata,  craila,  dcnia,  glabra,  fuperne  colore  viridi-fulco 
IpfendenaB,  inftraifibrindia :  ^pediotbad  apiomfbKKonfpiciiianervasdecufTit:  odor&&- 
por  ingrams.  'FUrts  inodori  excremis  furculis  fpicaam  proTeniunCj  ailydque  enguo  iiibrubelcend 
mhxrent,  cribus,  raritis  quanior,  oblongocereobus,  viridefcentibus,  intiiiqae  lanuginofis  ac  fhiacis 
conftintes  Foliolis,  qax  c  globulo  rubicun Jo,  oblongo-rotundo  prodcuncia  ac  latc  expanfa  jucundum 
incuentibus  adiped;um  exnibent ;  medium  occupantibus  fiamauiu  cenuiilimisj  breviflimis.  ^'"piltt 
flofculis  fing^  fuccedunt  fni3i»i  rotundi,  crious,  interdum  quatuor,  angulis  conftaoiKs,  vuidi* 
*  rubcfcenres ;  totidcm  diftinftis  loculis  femina^  iblida  continent,  cuticuLi  nigricantc  ac  nicence  in- 
tUii,  mcdulia  aibi,  6x  rocundo  oblongi,  fapore  adffringcntc  cum  fublcqucnte  ardore.  , 
Xxtul         ■   IVovcnit  in  Parot :  lcmpcr  viret,  flijrct,  frudumq,  fer^ 

£  fbliisflc  fiudibus  cum  melle  coocuiiscauplafiDa  paracur,  quod  idibus  ac raorfibns  Secpeotiun 
efior^m^TenetiattcumanimafinmimpofitnmeosBotBnieri^^  IladiKirita*  SccMifhfinilififiM» 
i<i4bdyc'*ii*"^  inTpi?fiBtf^rjiiiinfni  oetgikttim  nftrffic  ft<  


TtjirM-T(>mnfm¥[.M.  P.  j.  T.u. 


A 


Lcera  PwMMgiwi  ^edes  eft,  fcd  minor.   Raduc  ei  furva,  uotaafidt  acri&  Ft'ia  proece. 
deoM  fimiBa»  at  ininora  &  fuave-  olentia.  Similiier  Fleret  Ponnagam  BoSal»  ha  ud  abfimi. 
h  les:  praster  quos  tamen  alii  exigui  mfupcr  adfiint  flcfcalt,  quibus  Pbnnagam  dcfticuirur. 
^  Fkxibus  rucccdunt /t»^»»  rotundi,  in  verticc  umbilico  trium  hiamcntorum  iubnndium  ac  lanB- 
ginolbrum  coron.^ri,  tenui  purpurafcence  ac  lanuginofo  oorcice  dndis 
nm,  triadiftinAiskcuIisiiidudentem  /«nnw,  nigriGaiUiay  niiemia. 
ft        Ck«ftk Ibdi  aranofitin  B^^i»;  femper vuet,  giiBMadit ilMWWi  tlMill 
akMfM»  S^cembri. 

Vinbustiumprac^(icfWiCQnTcnitt  .'. 


lib.  XXVI.  Trmifcru  mnbiltcatis,  i^pj 

CAP.  XVI. 

■ 

Arhe  fii£e4  Uti^trsfmS»  aMem  rtnaulo  Orsfim^piitiulme  Mttut.  ' 

9 

Ai^l»m  H  M.  P.  4*  7t  17.  f.  j^t  ■     •  ' 


doeKlabro,  cineroo,  albis  intcrftiiwao  pun^s,  faporis  acri  amari,  odoris  aioni.irici  tindunu  lU- 
JSxrongofa,  rufij  corticc  flavelcentc  tcd.i,  odorjta,  .iiiuir.q.  Fw'/.;  brcvibLis  pctiolis  circa  ramonini 
Ipinis  (q\m  Cfiuicm  m  ramulos  cxcrekunt)  provemuiUj  oblongo-rocuiida,  crafla,  molba,  gblM?* 
fipemi  viridki,  mMmk  i  viridi  fufca,  odoraa,«ittra,  nervis  aliquoti^  cofta  raedia  albicante,  &  iit 
averia  partcaltc  cxtiiberante  oUiqu^  in  btera  excurrennbus.  P/«  ad  loHorum  cxortuni  itidcm  fpi- 
nis  Brovcnit,  pleruntjuc  unus,  aliquando  du©  aut  plares,  iiifidttq,  calyci  rotundo,  m  decein  laci- 
Hjas  ic£to,  c  decem  leretibus,  cr.iffis,  dcniis,  fubvindibus,  intus  candidis  foliolis  condans,  qux  cx- 
crorium  reflexa  «/MctfavctrcAcaukmooeunt,  prommencibus  decem 

fiMminm  fiiftinenr,  qiioroffl  meiliumobtinetpiflillum  ftaminibus  concolor  ;  odor  iiiavis,  faporama* 

rus.    FrnBiti  globoji,  Ccrafbrum  majorum  magnitudinc  atmuli,  exiguo  in  vcrricc  umbilico  pr.rditi, 
corticecindi  cralTo,  purpuralcente,  qui  maturo  hudu  Ippntc  dchilcit,  carncoue  lucculenta,  dulas» 
Kratiqaefaporis,  mnis  rdferti,  intraquamduotrdve,  atn,  ghbri,  plano-rotondi^  intUBCandidieoo.' 
^cncurnuclet.  Hi aatemfiu&usatndiexpeciu]iar& in dblkiisconMdoniiiir. 

Crelcitlocis  petro^,  arenolts&montanistniMimf«ffiafiiS(que  provincSs  Mdabar  poqxmo  fron» 
det,  frugLTq,  fcrt,  .ic  diu  (uperfles  ni.tnct. 

Emblcma  Rcgix  ^jeftatis  Malabarcnnbus  habctur  h.xc  arbor,  quod  flores  diadcmau  impcriali 
Raud  abfimilcs  ri^dis  inhxreantfpinis. 

Succiis  cx  arboris  radioc  exprdu»  vermes  necat,  necnon  biliolbs  &  pituitofbs  humwes  per  alviim  Wiw; " 
expurgat,  &  aquas  hydropicorum  dudr.  Radicis  pulvis  «ntidotum  habctur  vciienati^  muriibus  ler- 
peacumj  aiioiiimq,  veaeiiaioiiim  a  .        ^  '  .  «    i  . 

•  '    ■  •    '  '.'  / '       ••  '  ' 

.C  A  P.  XVM. 

,Bmtfv»  b£at  fifadi  «I  fJitnmf  exertmm  em^m^  fra&m  £u€m, 
.  •.  \    .•  * 
TtfmihKmrs  MMmMfim  H.  M.  P.  5.  71  yj.  f.  73. 

•  « 

ARbufcuIa  humiliseft,  leu  potius  frutex,  fcx  fcptimve  arciterpcdcsaltus,  caudicc  mcdlocri-  » 
ter  craflb,  multifq,  lamulis  cincrcis,  fpmls  rigidis  niunitis,  ac  in  qrbem  diffiifis  doriato.  R.s- 
J$x  rubefcens,  fuavc  olcns,  amarx  Folia  bina^  tema  yel  j^lura  iimul  lunila  cirea  ranuilos 
'proveniunr,  oblongo-rotunda,  crafia,  denla,  gUbra,  lupem&  atrovuidis,  (plendcnci.i,  in^m^  (ob- 
viridia,  hirfut.i,  c  cbfla  media  crafTa,  rotunda,  &  in'  avcrfa  parte  exmberante,  plures  ali.r  fuperiora 
versus  exor;untur  coffula:,  qux  in  fe  inviccm  arcuatim  deferuntur:  fapor  fiibamarus.  Ftorci  inodori, 
iiibvindes,  cxij^i,  plurcslimul  junrti  .ul  foliorum  &:  fpinaium  cxouuiii  r.imulb  inhxrent,  pcntape- 
lalodes.  (c  quinque  viz.  fohohs  aciunmatis  &.  ftellx  m  modum  cxpaniis  conflantes,  quae  tamea 
ftnul  oxiduntj  calycique  exiguo  viridi,  in  quinque  ladnias  acuminatas  fcdo  inhxrentes,  jfjjiiwin 
fc  quinque  viridi-albicantibus,  navo-rufefccndbus  apeibtii  ornaris,  mcdiam  floi  is  civitatcrn  &  umbili- 
cuni  occupantibus;  mtcrciux  (l)las  prcKlit  cr.ifliis,  .ilbicans,  infcrnc  pili%caadidis  obfitus,  fiapcrnc 
cufpidacus,  «nodulo  rotundo  tLvefcenrc.  Flofculis  hacca  lucccdunc  viridcs,  plano-rotunda:  diooccSj 
aaioiiico  lacp  in  vemce  coronatae,  intu^  carne  viridi,  humida  ac  amara  ns^pe  j  intra  quam  duo 
]ocantury«ifM  oblonga,  l^orlimkMata. 

ProvcnitinvaribR^MalahAid  kitib,  pnEintdiiiinBdbliges  SemperviK^  floce^  fiuaniii- £«wvi 
qticfert.      '  •      •  :  .  . 

£  follis  ia(|qp»ooa^ficomcoUutiooontra  aphchas.  IjLadicis  .cbiitu&  ih.aquatleooftitmll^aiiifSrri. 
obftmaionwaperit,  finguinbnq^ie  punacj  &  exhilarat  paiticntert^ 

»  .     *  "       '  ■ 

cAp.  xvin. 


/1. 

A 


Baceifera  Indic»  fUfcHlk  tmbtUatis,  haccis  umHUcatif  Jicoccir, 

II.  M. 

Rbor  cfl  procsra,  urciccr  Maii  magnitudine,  mulctique  vitidibus  ramuUs  m  orbcm  difiuiis 
dunata  ;  Ugnum  albicans,  moJIe,  oortioe  dn^m  ibbciiiereo*  adftringente,  graveolencd 
*Radix  hbr.ir.i,  rufa,  furvo  cortice  dnda,  fubfalfa,  unftuofa,  graveolens.   Fma  oblongo- 
rocundaj  acumiuau,  crafla^  denia«  f^bra.  fuperne  atro-vindug  infi:md  litbvindia^  odore 

.LUUi  4  gwi 


Dlgitized  by  Google 


HlSTORlA  FtANTAIlUM* 


giavi  Florts  exigui,  purpureij  (uav«oleiites,(incaiim  excremis  lamulis  proveniunt>  calydqueexiflio^ 
fOttlodo,  vindi-purpureo  ari^c  inhsreQ^  qMWOr  acnminads  expaniifq,  £blioJis  con(hu)te<;,  tocidem 
fttmmilit  tcnuibus,  purpureis  apieiht  ornatba  mediDm  occupantibus,  inter  quar  fijt/ut  prodit  cra(Eor, 
oblongior.  Flolculis  fucccdunc  baccar  dicoccar,  nonnunquam  tricocac,  cxigiio  ni^^ncjnte  umbilico 
in  verticc  coronatx,  viridcs,  inodorz,  fubiaUxj  camlas^noio  &c  quafi  carneo  cortice  aadie;  qui 
tenui  viridique  peUiculaobduftus  ed,  inii%ieoaiiai]ecuM  Knwve/cMn^daA^  fineniKdbjcnn^ 
diflepimentisab  invicem.fijpiifta;  ,  .  . 

Provenit  locis  nioiiiams.6c  Mvdtfsbiis  Rq^  Mabbanci,  pnefieitim  in  Fmwmm  flc  JUnMML 
Florct  Julio  &  AugpiftoiiMiifibas,  Novodm  aneem  Mhxdki  manuos  ierc  finau^  dttqpM 
luperltes  nianct.  , 

Bx  fucco  fbliorura  cum  recenti  butyro  mixto  unimentum  paratur,  quod  in  caibtmculorum  cuni 
nfiiipareibJeat;  Dcco^oorticisipfiwarbonsdiaNdcaiiabeiiir.  nAieSs.  ffMtice^iimZmibcre 
ftoiiODiiii  indmtsnanleAe  ktaiMiihni 


•      Btcciftra  Indiea  fruSu  imhilkat»  rdctmfo^tMuufjrtm  ?0ttjetti  H.M.  P.  5.  r  5.  9. 


A' 


Rbor  eft  Pmno  luagnitudmc  flmilis,  cMJict  haud  ita  tenui,  cinereo,iaporiique  amarodulcis 
cortice  munito,  necoon  ramulis*(iibviridibus  in  orbcm  difiuiTs  oriuiOk  RmHx  fifanta*  al> 

 bicans,  nigricantc  cortice  cinda,  (aporisamaiosiakilt  Falu  oUoMHOlnad^  acuminaca, 

in  ambim  (crrata,  dcnfa.  crafla,  glabra,  nitentia,  iapenii  8tro*Vlridia,  iniemi  fiAvnidia,  /aporis 
amaro-dulcis.  f/o/fi»/' albicantes  ac  /iiavcolcntcs,  r.iccmatim  (urci.lis  mK.trent,  quinque  oblongo- 
lotundis,  cufpidatis  foiiolis  conftantesj  quinque  ilavelccntUjus  fiaminskm  medium  occupantibu& 
Flo(<»ilis  pari  modo  (iiocedatt  fimSm  roMnfii  iirreAo  floram  calycc  in  vertiec  coronau,  pnrautn 
viridcs,  dein  caeruleanigricantes,  ac  lifpam  conriaeotcs  oBicnlnro>  qaodnocleam  iadudic  albi« 
cantem,  duicis  adflringentilq,  (aporis. 
Ucui  .  Nafcicur  locis  arcnofis  .ic  pctrofis  in  Oiim^  gcCanfawfff,  Minp"  vmt^  qnoiannisAm^  ac 
remfui.       menfeDecembrimaturos  cxlubctfruaus.        *  _    •  " 

fSw^    •       Arboris  foliaoleo  inooAa  oculorum  vicia  oorrigere  ferunmr.  Radick  ooitez  oun  Cinnabaris 
pauxillo  Sc  lade  niuli^  triMS  flpiiriialmic  medemr.  ExeodemcumZinvbeR  -  '  '  ~ 
.iftaqiucoaopotusoonfidnr,  giiventiii^ofaMftnipboandiBinirifio&ooofat; 


Caf.  XX. 

r,  • 

.  Bsceiftrd  Iniica  ttmUtt»,  frwtkt  wrfilfaaOj  /tm»!^  tmmfjimh  Ktrt4MU  Klii  P.  f, 

T.  1?.  p.aj.      ■         •  . 


ARbor  cfl  40  cirdter  pedes^hs^  «milm  coSbit  dedb,  coitioe  obdnao  cradb,  cinereaK)  iniM 
rubefcenre,  multilque  nfflidls  nodo&  ac  genioniaris  donaio.  JbadSv  itidetn  crafla,  nhttta.- 
Felia  bina  aut  terna  fimul  jun<aa  extrcmis  ramulis  inharrcnt,  oblongo-rotunda,  glabra^ 
denla,  lupern^  atro  virore  fplcndentia,  fubtus  dilutiora.  Fieru  umbeUxin  mo£m  longis  ac  virid». 
J^Cis  petiolis  drca  foliorum  exorruni  proveniunt,  inodori,  exigui,  iiiiuq,  qoafi  gemmalae>  i  (ep- 
tem  acumi|iacis,jvihdibu(que  (bliolis  conftantei  £x  amliuioojDnMeuic JjlMmM.qnacuordecim  g 
qaorom  (epcem  aibicantia,  a^tctbm  cnfpis  candidilqoe  omata,  no(iDali'laaoia  tnteroediihc;  /eprem 
Ter6  longiora,  rotimi^L.  fl.u  ilque  nodulis  dotata,  incdiam  fk)failicavitatemoccupanr,altiuiquc  cmi- 

nent;  inter  qux  jljlus  fifotlic  albicans,  lupcrnc  vclut  ilcllula  candida  feptem  cufpidum  exoraacu& 
_  _        .....  ^  ^      ^       ..  .        ...  . 


FntSns  conlimili  modp  frequentes  (iiccrefcunc  liincque  haceit  rotundx,  umbilioo  exiguO  in  ve 
itfxdicx*  primum  virides^  dein  nibeiceiuei.  candem  mbro-nigricances,  accefinofii  •S*''^»^'»'' 
ftrai  obdaAae;,  came  innis  itdMCundl  ac  iuMcidd  leieitar,  intra  quam  * —  


purcum. 

LaaiR  Na(cicurubiq,in  Malabar;  feinpervirct,  qoocannis  tk>rtt&  fiD^miei^  ,  . 

tjjS»  Arbons  fbliis  agri  fleroorancur :  Efiam  ex  iiflbm  tBMrioriiiiis  ialOiqtc  infiaoeoAiKMii  OoDacia 

fiicaplidiisainuidis(iuiiniducilifc  •  ^ 


Cap.  XXL 

*  Btue^er*  Jmlies  fimSm  wiAiUtta»^rtu^nofete£mlido  mmffrmeg  retmJ».  PtBnttt-KtmdU  H.  M. 


A' 


Rbor  e(l  medix  magnitudinis,  eau£ee  dnro,  albicame,  furvo  cortice  munito.  Nonn unqnam 
\iio  plurcs  ciudiccs  unica  6  ladice  excrcfcunt.  RaJix  rubefcens, odora,  aroniacita.  I-oJim 
gemiiuu  ordine  parallelo  orca  ramulos  proveiuQnt,  oblcmgp.rocunda,  acumuiata,  craj&u 
denia,gMni4i  fplMidettiia:  caibiMdiaalbioaiii,  «admieaiine»  aqnaiwtalt  ploriS 


d  by  Googl 


jLib.XKVX  VeTrumferU  umbilicaiiis,  . 

parollelo  duftu  versus  (iiperiora  excarrunc^ui  in leiaTioeniairciuam  djfe  uarur;  o4o-&  fapo  no- 
maacus.  F/urfi  raccnutim  in  furculis  provenhint,  ftuve-oiaiKS :  conibnr  ii  unico  vi  -idi  .ilbicaiice 
foliolo  feu  calycc,  fed  in  quiiiq,  incifuras  fcu  I.^ciniasdjvifo,  numiirolii  fihris  can  iriis,  liibfla-  • 
veloeniibus  ac  romndis  apiahns  omacis,  medium  occutMnobus,  intcr  i]iu5  (Ijlm  proJit  albicans,  fair- 
toBaa.  FktfAus  fuccedunc  fhtSm  rotundi  &  m  vcrtjce  calyce,  feu  foHolo  florum  furrc<ao  coio^ 
nati,  viridcs  primum,  dcin  albicantes,  tandan  candidi,  «nui  |)eUicuU  dndi.  incufquc  albicante 
molli  fubdulci,  adftringcnte,  odorilque  atonurid  came  referci,  inicra  quamtenuc  continctur  tfj^»- 
lum  N«<c/f«»»includcns  rotundum  viridcm,  .irnmaticum. 

Provemt  in  Coemnudt  vicimlque  locis  raontafiis  &  pstrofis-  ^  Ssmper  viret,  floret  &  fruAjm  Ltcut. 
fert. 

Foli.-i  ejus  (tccau,  &  in  pulrerem  ledaAa,  atque  cam  laiftfi  iieto  exhibica  dianhoeamlaaank  Sx  ^'rM. 
foliu  m  aqua  oo^  fiaLaetmi  paratnr  oontra  quofcunq,  amnint  dnbres. 

•    •  ^  t.  Tijereu-Kamelt  H.  M.  pm.  J.  7ab.  ^o. 

Prxcedentis  fpedes  eft.  eiqae  haud  niukom  difluniljs,  praeterquam  quod  humilior  fi^pdo  dtcitar  ' 
pcdcs  .ilta,  caudice  haoa  id  craflb,  ramuKIquo  &.furca]is  teneriorilitas  tn>  orbcm  ^Ba&  donato.  , 
JUdtx  pariier  rubefcens,  amara,  aromAtica.  Folta  oblongo-rotunda,  .icuminata,  crada,  denf^,  gla- 
bra,  fplcndcnoa,  ncrvis  aliquot  c  mcdia  cofta  albicante  in  latcra  cxaii  rentibui :  odor  &  fapor  aro- 
maticus.  FicfcuU  n  ImcuIis  multi  limul  lundi  pioveniunt,  modori  .ilkicinccs  hcxapct.ilj,  nume- 
lolis  candidis,  lubdavelcentibus  *{Kilnts  omacismediumoccujpantibusj  uitei-  quo^  fijlm  prodit 
afticans,  fiinefiBS.  FfixiiMK  lucoeduiit  Baeue  tricoGCa^  vitides  pnnuim,  deia  albicantes^  tenui  pel- 
licula  cindx,  intulque  came  BwUij  asido-ainac»  ae  aKiiiiaaca  Rfatie^  intca  quam  tiia  oonpiiainir 
lemina,  dura,  rotunda.  *  ,  ■  " 

Crefcic  variis  Regni  Malabena  loai^  FCMatnun  Btjfi»,  Am  &  Bmiah:  Semper  viie^  A»>UM 
te^fhtdunv)|fe(t. 


f£  ...  /f  ' 

ARborcft  juftx  magnitudinis,  40  circitcr  pcdcs  alta,  cauJict  craflo^candido,  cortice  obdu<?to  flir- 
vo,muItini,  ramulisviiidibus,  ccufroiulibus  umbrofis,  mlammdiffuli,  o.()nato.  RjJix  rufn,  ' 
niericante  corcicc  tccti,  aroniacici,    Feha  gcminata,  ordine  parallclo,  excrcmis  rannilil  ^ 
inhxrcnt,  oblongo-rocunda,  ac  m  mucroncm  ^eltncncuj  denfa,glabra,  atro-viridia;fp]eii> 
dtnpa,  nerrulis  phrimis  e  meH^  cofts  in  latera  esntfcemibais  lapor  amarus,  odor  ammaticDb 
Fhra  pcdiculb  olilongiscirca  ramtK  tcnertotes  proveniantjtenni,  qaaterni  aut  plures  fimul  fcre  con- 
gefti,  modori,  .im  11 1 :  conftanc  li  c  calyce  exiguo  rotundo,  viridi  albicante,  numeroiis pammulu  al- 
bicantibus,  lucci^  r.p^cihnt  ornatis,  medium  occupantibus.    Flonbus  fucccdunt  fruifm  pruuorum  ' 
muli,  oblongo-rotundi,  cxtcniis  ^bi,  interiiis  leviter  linuoh,  exiguo  |uxta  vcrticcin  umbiUco.prae-  * 
£ti,  atrt>-purpurei,  glabn,  nitente^  came  iiuns  fucculenta,  'albo  rufclccntc,  am.iro  dulci  ScarbaUr 
tica  referti;  intra  quam  Nucleui  ooannetur  vicidis,  rufa  pellicLlli  cindu^  iaporis  acris  8c  amari  . 

Nalcitur  ubiq,  in  Malabar,  przfertim  drca  Ttrta;  femper  vircr,  quocanmr  fruAits  fert,  Aagufto  L»em 
viz.  &  Septembn  mcnlibus,  atq,  pcr  refquifcailum  non  raro  f  ugifcra  ni,uicr.  Trmfut, 

Ex  arboris  cortice  in  aqua  codu  iit  uris  coilutio  pro  Aphthis.    Radu  liccata,  pulvenlau  Scexhi*  Vint* 
Mca  dianhccam,  dyfentcnam     Tcilcfamin  cUEace  dicicuc.   E  fcnftilNls  iof  «gtt  'ooftis  gaisarifiu 
«ooficitur  fai^am  a&dibos  toUendis  utile.  .  ' 

^       *   '        I  * 

c  A  p.  xxni. 

Btmfin  hAe»  mMUu,  finammMkiu»  »^0,  e^cntt  aihu  mAK  llSiin*  ILM.  P.  5.  T.  17. 

ARJbor  ell  proccn,    0  circiter  n:Jes  alta,  caudicc  medioc;  ircr  cr.iHb,  cinereo  tOltioe  menito, 
ramulifque  inorbemdifTalis  uonato.   i^'//.v  craila,  iibrau,  nigricatu.   A&tbiiu  ^  Uua 
fibi  invicem  oppoftta,  ubinngo-rotunda,  ac  in  mucronem  defmentia>  craf&,  denfaj-^^g^bra, 
fupernc  atro-viiidu,  &  fplendentu;  infernc  fubviridia;  cofta  media  albo-flavefcens  ac. 
ptotuberans,  c  qua  ncrvuli  tranlverfi  plurimi  fuperiora  versus  cxcurrunt,  qui  in  fe  invicem  arcua- 
tim  dcferuntur ;  fapor  aftringcns  6c  lubacidus,  odornultus.    Flcres  canJkli,  inodori,  circa  e.xcre- 
mos  ramulos  g)omeratim,  non  Iparlim  producuntur,  fensimque  porredis  collumvllis  uinhaHat 

tede  pandunnir:  conftant  H  qnamor  rocundit,  ooncavisfbliolis,  numerofis  fiammHlk  albicatntibusb 
ivi^Lcentibus  spicHtu  ortutb  nMaiuni  0CCU^iaiuiba$|  inter  quz  fylm  candidus  craflufque  prodk. 
Floi  isub  iuccedunt  Frti£ius  rotundi,  virides  pnmum,  deinmbefcentes,  taodem  ivencantes  ac  mien-  / 
tcs,  umbilico  in  vcrtice  ftellifornu  coroiuu,  tenui  conticc  cmdi,  cirncquc  intus  uOEHkata  JB  fid>> 
dulci  rcfcrti;  intra  quod  «i)Jf«/«w  contineturNucleum  habciis  viiidi-albicameni, 
Nafdmr  monunbRegni  MaUbarid  locis:  quotattiiis  ik>re^  frudumq,  peirfi^        i  Imltf 
Jt^iu  vaiiisniodisufiupatacad  oGukKwnpalpefacanuii^afi^^  fsmi» 

CAP. 


Digitized  by  Gopgle 


i^oo         HistomA  Plantarum> 


C  A  P.  XXIV. 

•  •  • 

E.  5.  T.  i6.  p.  51. 

ARbor  cft  Mali  ma«u^K^  emuliet  mediocriiier  crafib,  niultilquc  ramulis  in  orbcm  tlillu(» 
donato:  Lignum  mofie?  fllTefcens,  funib  oordce  mnniCHm,  aqi»  rnamx  dura,  rufefccns. 
RaJ,x  furvA,  acris,  inodora.   Folia  oHlongo-rotunda,  acuminata,  cralia,  deilk,  gtobra,  fu- 
pcrnc  atro-vindia  &  fplendcntia,  inkin^  fubviridia ;  cofta  medu  crafla,  6c  in  avcrfa  paite 
■nrotuberans  c  qua  ncrvuli  trarifverfi  plurcs  liipcnor.i  vcrbus  cxcurrunt,  qui  m  fc  invicein  arcu.Kim 
Acferantur-'fapor  fubacris, odor  nullus.   Flofcuh  viridi  tqfciac  nitemes racemaam  lurcubsinlu:rent, 
Svdque  ^iguo,  romndoarai  infident :  funt  Gemm*  rotund*,  cx|gMB,mti«  qMmoVve  lcvcs  in- 
dSras  fcu  Jjani.«  aivif.r.  Flofculis^iiccediint  B«r^  fubrotund«  mvGrtioeumbilip9,mtaadero 
Gcmmul*  mwluras  lcu  lacinm  divifo,  coronatj,  viridi-fulcx,  camc mtus  aquei  menn  ac  ijrjvdtm. 
•       finnri«fefclt3e:  intraquam  fcmcncontinctur  foliaiim,  oblonsv.  i>-xiindum. 
.    '  Wenit  multis  Regni  Malabarid  locis,  preleram  in  CrangMoer :  Scmpcr  virct,  quotanmi  ha 
kZ^      nutuf«eahibetfruans,AMe«fc*SeB«iiibrti^^  '  x 

^         De  viribtisnibilcoiiAat 


VSra, 


Cap.  XXV. 

-  .  •        •  ■  . 

Fnatx  InJim  Uee^tTt  fiorihiivirtkiSesufru&'»  mmefjrrtM.  HuhmSebMi  tt.M.  P.».  F.if. 


F 


iRutex  eft  altitudinecluorumhominum,  nafccns  in  arenofis  &  pctrofl,,  corticc  cxtcnus  n  fTo, 
intus  albicante.  Snreuli  novclii  Viridds  «£  alati,  quatuor  lcilicet  alis  lubi|ncii.  Folia  conia* 
Siuim  bina  ramos  amplcauntur,  diverib  fini,  alia  antrorfum  furreaa,  alu  deorfum  uakn, 
ah  i  1 1  Aiilvcrfim  polita ;  funtque bblonga,  ad  bafin  latifrim.i,  indd  ad  apicem fenlmi  conmtora, 
acunimata  vcrsiis  inteiiora  le  clatidcntia,  &  latcrum  or.i.s  versus  extcnora  «nwmend^  ctaHUHa 
acdcnliora.  utnnck  nitentia  (ed  pi.vcipuc  fuperni  p.irte,  qu.x  cn.un  f.uuranus  vircnt,  iubtus  dikm- 
ora  faporis  adftringentis  «C  aroan.  Cofla  meaia  in  exteiiori  tantum  parte  eminct.  Fkra  valdi 
parvi  congrcgatim  brevibns  fiuteftis  ac  tcnuibus  pctioiis,  parvo  cufpidato  calyce  excepo  inlident,  d 
fclioruni  alis  egreni  ad  ramoium  nrkiiilos  vcrticiilatim,  atq,  etiam  Iwic  mdd  CX  ifto  ramorum  vel 
caudicb  oorporc;  pFOvcnuuuq,  liiDul  ciim  germinibus  fmftuum  in  ipC)rum  vemoe,  oonttames  aua- 
taor  Grfiir^^pidads,  coloic  mbro  ac  cai  uloo  purpuico,  fii  i  m  .iliis  cft  magis  purpurco-rubei^  in 
Mi  tnaeis  pS-pureo-cccrul(;us,  in  aliis  vcro  magis  albicans,  colonlque  nulbus.  Statnina  m  Honbus 
oao  drrulea  leu  purpurco-rubia,  farreaa,  aficibm  albiBUMibus  donata,  ac  cum  hilce  fiylm  ccEruIei 
feu  purpura  coions,  acuminatus  rigidus  &  (urreaus,  ex  umbiboo  ealycis  «micaiis.  Fruiitu  lunc 
p.irvi  ac  rotundz  baccx,  coronatjc  in  vemce  umbilioo,  quicalyx  liorumelt,  colore  pnmumTi. 
ridi  dem  albicante,  fou  fubflavo  j.poftca  purpurafccntc,  ultimo  in  totum  nigricantc  .ic  nitente  ; 
came  inms  fiicco6,  coerulca,  qu«  laporis  duicis  8:  nonnihil  adftringcntis,  contmcntq,  in  le  nucieum 
uiLm,  Mtuiidnm,  qui  cortice  eft  rufe&ence  lea  Ipadiceo        intns  pilpa  viiiib,  lapore  tiibamaio 

&aftnnKentc.        •  l'  •  ' 

PlorcsfortteniBOlsepWvtofo.  .  • 

SEjnrdeoodhiin  cnm  oieouivtt  pro  pnintu  munaioaepartisaftdaae. 

 —  •  ^  *  ■  

Cjlp.  :pCVL 

huc^era  Bra^lienfu,  flere  Rofa^  frna»  tmihilitfto,  fDljfjretu,  Qtrafi  magnittidim,  IMmAm, 
\^]irt^iliiiflhii  i^hut^ 

A^^^bor  eft  candice  oontorto,  cortice  cincrco;  dilutc  vircntibus,  (quBtnuttascoftasha. 
berit,  &  quafi  rugolafunt)  tres drdter digitcs longis,  cUreacfibunrioemmpficis:^ 
tis  trit.i  iiJirant  otiorem  Majoranar  cum  Rounarino  mixte  «mulum.  Inter  nccfparmn 
»  provcnic  pe.iicnlus,  ^1:05  fermcdigitos  longus,  fiipcriiis  tnpliciter  vclut  in  crr.ccni  Ji',  ;ft'is, 
'ftfenrtrts  florcs,  rigurx,  odons  &  molis  fer^  fylveftris  Rofi,  pentapetalos,  albos,  nicnlc  inpnmis 
Taitiarfc  imegtwdlmpos  fragrantid  rcplens.  Menfc  autcm  Maio  fucccdit  rotundu,  Cerali 
majtnitudinc,  inf>.ir  p^  ri  pcdiculo.infideos,  .CJtterius  coloris  brnwu,  cura  urobilicp  quinquefoUo  ru- 
ftfccntc  rcliquii-;  nimirum  florisemomilt  oontinet  pnlpam  moliem,  paUidam,ciualiquot  nudci  co- 
lo  is  incarn.iti,  <.'j:(.;anai,  comprefli,  molliufculi  immixti,  qiuuna  comeduntur;  fapor  autein  illius 
dulcis  ahquid  rclinoli  admixtum  habcns ;  &  polt  frequontcra  ufiimimpnmit  tandcni  guttuii  ardbrcm 

^'^rborliaecTn  confragoGs Braiiliae nemoribus  vafta  eft  &  aldftuna,  lignodurilliino  &  contra  do- 
trodincra  optimo :  iti  oSSbus  ver6  &  campis  ad  longc  minorcro  molepi  alMigpc^Yiz.  Ptwnm  ate» 
qiiam,  iT4i^w        minota.  frntt6io.  fett  roinuSagfeftw. 


•  •  ■ 

Digltized  by  Google 


Lih.XXVl    •     Ve^Sdcciferit  wnhiikMUi         .  ,501 


Folu  &  florescum  Camarj  ucilinime  adhibencur  ad  locionem  pedum^  in  dolorc  capitis.  EtionbiisVfitt, 
HMii^atihuc  rorukiuis  cullcais  iccm  c  foliis  4qua  deftUlttuo  quicrefiigoraiispndAnim&immdffi 
anvoailonun  inikmmacionem  opcime  tcmperac 


*  C  A  P»  XXVtt 

Mmv»  Brt^ie^Mi  MvggtaV.  fm^m  Brs^imfit  frueltt  ratmuk^  (um  f«if*  mtBi  ftljjj^ 

ARbor  clT  mcdiocris  magnitudmb,  elegantia  habens  felia,  bina  &  bliia  iibi  invicem  oppoiicaf 
limiha  foliii  Malabachn  vcnis,  conlilkntia  &:  ligur.i ;  ninuium  trcs  nervi  mligniores  (eciu^ 
dum  longicuchnem  fblii  cranieunc,  &  adhuc  in  quolibcc  lacere  unuscenuis,  ucquinqae  finc 
in  univerium:  cranlVerfim  autem  multx  venx  pardiel^  reftae  currunt:  (t^a  infoiiis  ftinc 
alba,  lanuKinoU,  fuperius  iacurac^  vindia^  (^lendidiifinu :  raraBlt  juniorcs  inconi  8c  ad  taOum  mol- 
Ics ;  Hccata  eo  latere  quod  virebac  evadunt  nigemma,  pulchro  ad^ftu.  FUrtt  Autor  non  dc(cri- 
pliL  FritSus  rotuiHlus,  nUgnitudine  ferm^  Pyri  molchatellini,  &  pediculo  inftar  l^yn  infidens,  cute 
leftus  lenta,  quando  maturuu  purpurco-ruffa,  umbilico  quinqueiolio  ex  floris  manubiis.  Pulpam 
oontinet  mellis  crafGoris  confiftettl^  pdlidani  feu  albidam.plurimis  acinis  minimis  rcfcrtam,  duldt 
laports.  FrudusoiimquaiidoiintimiimoUisef^  Sccibidigii^ 

dnir.  ,  .  '  . 

-  BnfilieiifoiimigndeneTdlnhocfiiifti^  iUaKSm  V 

,  •        .  .        ......  '  »  • 


Baccifera  btdtca  trifeltSt  rseemtp^  aam  mnAtlutttm  tricouu.  TjjertH-Thtka.  U.  M.  P.  4. 
T.  19.  p.  61. 

ARbalcob  eft  hamilis,  leptem  drdter  pedes  alm,  caodice^edem  cnflc»,  albicante,  pnrtioe  db- 
du<flo  cinerco,  anuro,  multifque  ramalis  ▼iruibus,  tnangulanbus  ac  gcnicuLtis  donato. 
RaJix  albicans,  (aporis  amari,  odorii  tcrrcftris.  Folia  terna  limul  cnc,\  raiii.ilorum  geni-  • 
ctilos  proveniunt,  oblongo-rotimda,  aouftnataj  m  ambitu  crenata,  fupernc  coloi  c  acro-vindi  niccn- 
lia,  iaferadflubriridia  &  tomcncofa  ;  cqfU  media  cnuHa  &  nerri  ind^  exeumes  infemd  lanuginoIt| 
odor  fiiavisj  iapor  acris  &  amarmi  TcneiteM«  ver6  huim  aibairis  fiilia  mbiennda  Itmt.  fJora  haiM 
StamiB  JUtom  Tbtka  flores  (urculorum  cxtremis  raccmatim  provcnlunt,  cccrulei,  foliolorum  ftipatu 
obvallati,  viridique  &acuminato  calyci  inhirent,  c  quLnque  oblongo-rotundis  ac  mtforlum  rcnexis 
fohis  cotiftantcs;  qumquc  ccrruleis  Jlammtbur,  flavercentibus  apcibm  ornatH,  ac  cxcra  riorcin  lati 
expaniis,  mediam  eois  caviutem  &  umbdicum  Qcaipaiuibusj  mter  qux  fijlui  prodit  ex  albo  ccera» 
lens 8c  in  acnmine  diviius:  odor iiuviii,  fiipcir  fiibaniaiai.  FmSiu  iubrotundi,  triquetri,  iniKRioe 
CBno  ombiiioo  praeditij  ^brij  nitentesj  primijm  atro-pnrpnrd,  dein  fitfvi,*  innis  inoUi  catne  to^ 
fen,  Goi  trcs  indudontur  «mc/»  exiguij  virides,  iaporalabacea 

Crefcit  locis  arenofis  ubiq,  in  Mafaber,  cntMiaai  inIto«ihBia  JAnMe,  ftnper  viiotj  qjooianaii ; 
ikuet  frudu^  fert.  '  •  ^  . 

*  huim  iohis  oleo  buqfi6v6  incoAis  uigW«wncohfidcBr,  qnod  Oephalateig,  Qphthaliiiis  tc  Knk 
anrinm  {uininu  medccur. 

E  racuce  cnm  Ztmtfaete  Sc  Ooriandri  lemine  aqoiE  inoofta  Apezema  confidmr,  quod  exhi- 
bitum,  axflionem  promovet  &  nauicam  ianat. 
Fruftus  ouituii  &  m  lade  ebut7rav>  codi  vd  iofuii  aivum  movem  £c  aquas  hydropicorum  du- 


Myrtum  &  Hederam  ultimo  in  loco  poft  Indicas  bacciferas  ponimus,  qula  cum  earuni  fruftus  * 
pauca  came  iint«  &  ger  macunutem  fere  iicd,  ambgere  vidoicur  ioter  eas  qax  fnt^  iioco 
liuic  6c  qtuE  fiuAn  huinidQi  ■  • 


MYrtus,  Gricis  Ma{«rii  8c  Hbffin  a  Myriinc  Athenicnii  puelb,  poldirimdine  &  robore  i^ 
iigni,  amica  Palladi,  quam  juvcnis  ab  ea  curiu  &  pabcUra  lupcratus  intcrenut,  invidiS 
dudus,  quod  eiegantia  caeterKquerutursdoubus  reliquis  YirgjiiAus  prariUret ;  Arbufcuia 
in  dcmoituz  locum  iiicoeffit,  iemper  Minerva-  ot  Oiea  chara.  SBncqnivebot  lic  vocatampiopcer 
My.rhjs  quandam  a'i:r.ilam  odorb  gratiani,  qud  pollent  bacculx,  ut  annocam  Adveriaria :  quamvil 
ditbium adhuc iit|  utrum Gneds innocueru pnus Myirha  ao  Myrtos.  Nobis iani  ( mquit  j|-Ba» 


Digitized  by  Google 


I  HlSTORlA    PlANTARUM.  • 

binus)  longc  petita  vidccur  nominis  dcrivatio,  8c  Myrrhs  odorem  kmgd  liiverftni  i  Mjtti  baccfs 

^^J^yWf"  Vcneri  (aciam  dicatimque  Camerarius  ideo  judicat,  quia  multos  habcat  ufu>  in  morbis 
inaKeDrilias:  Sane  m  guibufiainq,  fluxionibus  rite  admimftraca  phirimum  potdt.  5^.  B.  Nos  pocius 
iis  anentimnr  qui  ob  odons  luaviutem  Vcncri  dicatarojputant :  Veneri  enim  cQodliandx  odores  & 
unguenta  plurimiim  valehr:  ut  iconcra  ad  appctitusVetiereas  refr»)aiidos.6e  extiagiiendac  nibi 


efficacius  eft  odopbus  tcnis  &  in?,ratis. 


jicaaoseitoQonoui  ituou^  i.ij^,  ."o.  , .,     .  ,   .<    .       r      ,      « •  ■ 

Myrtus  fobis  perpctuis,  iuaveolcntibus;  baccis  umbibcacis  cum  pluribus  intus  lcnumbus  albis  m- 
eorvis-  ab  ahis  arboribus  congencribus  diftinguitur. 

'  Plores  eiiis  lieu  (pccies>feu  variecatcs  habentur.  GuHus  annocat  K  in  Htfpanica  fua  perejDinatiaae 
lods  mulca  genera  Myrtorum  obfcrvaile,  nec  dubicaie  quin  ex  larione  nujor  adbDC  «irie* 
tts  oriri  poffit    Nos  ptt>  fpccie  diftindtis  agnofcimus  Myrtum  communem  Itahcam,  Myrtum  BMh 
#^  fanP^ji^tn  Cl»f.  U  Myrtum  Tarencinam  didUm:  rcbqwe  an  diflmdz  (Int  n^cnc  dubitan»& 

I.  MjrtHS  tmmfmu  Italua  C  B.  itau  Mjrtuf  fylvtfrit  folm  aaaiffimi$  «ijuflem.  Afyrtm  jW^ 
/o/u  -mkfni  Park.  am  Myrtm  Bdcttca  (jl-otftrit  ejufdem  &  Gcr.  Mfrtm  «■{pvw 
^  ^       /«fhw  <^  jI^Hm  J.  B.  Cpe 

•  Hojus  gcntns  Citiva:  in  arborcs  facilc-  adolcfcunt,  ramis  flexihbus  ac  jentis,  nibro  corticc,  /i&i 
JoQCiafculis,  perpetu6quc  virencibus,  Pumcae  «nuUs^quanquam  mnigns  nigriora,  m  can^discHl- 
di^n  fpedtencur.  rUrn  ommbus  in(identcaDdidi,  (xbmL  AiMir  o1ikiiD|B«  acrcftaCXaisqiMF 
dantenus  reierences,  mulc6(ani^lveftribQSllia|0cia 

Inter  fylvcftresquoq,  alba  &  mgra  reperinir. 

Myni  quartum  genui  fivcBa:tic.im  fylv.  huij|  candem  putat  J.  Bauhinus,  quod  &  defcriptio  9C 
ioOfif  6c  loGUS  (iiadent :  Foha  tamcn  paulo  brcviora  &  pro  lOngicudinc  lacim-a  pinguntur  guamiuoc 
MyiticnnRranisIc^icxfblia;  quz,  ut  redi  Macchiolus,  Mali  Punice  Alia  foerunt. 

Ilac  autcm  Myrci  fpede  imiver(a  fere  Tyrrheni  mirb  licora  virefcunt;  iiecTyrrhena  cantuin 
lcd  ecuam  Romana  &  Neapolitana.  Nos  certe  ntillam  aliam  Myrci  (pedem  in  Italia  obfcrvavimus. 
Provenic  etiam  inGallo-provincia,  propc  B.iiTctum  m  (cpibus  copiofc. 

^  Scribic  Angiuilara  in  epift.  Myrtum  adbam  non  elle  (pc^cm  (cparatam  4  nigra,  diflcrre  camen  co* 
lors,  nodOiinaffl  efleotnunq,  in  Itaiia. 

Sccundiim  maris  Akxandnni  littus  iter  fadens  Bellonius  pumilas  myrtos  nigras  ob(erva yic,  (ed  hu- 
miies,  quodperpecudi  vencis  marihisaffli^ntur;  maritimis  giattdeacMyrti»eamobcauiam  Veneri 
Bj  qBjiaPPCfwiinifiibidy  man  fiacainnftraiit^' 


S.  EMtca  lattfdM  tkmt»ic0  CM.  J.  B.  latt^  B4tk0  I.  ««/  jWir  Ltmim  CK 

BmtiuiMMi»  Ger.  iMkimuim»  9»A>     ,  * 

Ctrf.  ,    .      .  • 

Ramis  eft  fatis  craffis ;  folUi  duphd  (crie  rarius  di(po(icis,  magnis,  ac  interdum  ad  Lauri  tenuiftlar 
«Dt  Arbuti  fohpnun  ladtudtnem  (crc  acccdant,  dilucius  paido  virenos  coloris,  odoracis.  Rarius  faee 
AMecencfiliniinfeit,  quucexendis  (epibus,  quascondere  folenc,  ea  plemnq,  unincur. 

Nnigiianiliocginusvidic  Ou(iuaiiifiin  moaafterioaiiiodamUi&ab,  &in  bciffimis  Mauritaoo- 
mmGmiMac  vinunis,  mquibos  pifiiiwtclacaB  cfandimiic  fipei  lUo  Myrci  genere  conftantes»  8c 
«c  aBoqnodamnon  flnkain  luie  diffini3i«  mmorihnfamtti  8e  panl6denfionbua  C  "' 


A^ffat  jrtg^tfw  txctica  Park.  Uuifdia  B.t!ica  2.  vttMit  tttis  emfirtiim  ' 
Muti  MMtm  Ut^»ti0  ftsmtJnmima  J.  fi»  txtties  Ger.  ww<i  duir, 
Ckf. 

Altiiis  fruticat,  &  i  radice  pluiimoi  dcnfbs,  craflbs  firm6fque  ramot  promit:  foUa  (upcrioris  f©- 
omd.i:  Ipcciei  iimilia  habet,  icd  adeu  confertim  tuiccnaa,  ut  parne  mutuo  (eie  contmganc  petioli, 
duphci  interdum  icric.  (a:pius  tripUci,  valdi  odocaca :  flu  ejus  candiduf»  penupetakx,  Ceraliorunt 
floribus  feri  iiaii^  «11»  viUii  pkiiui»  od 

.       rentina,  tiudo  viriiBc,  ddnde  mta  tnatnrelceie  mdpit  purpuralbens,  tatidem  plenam  macr'*  

adepcus  nigcr,  vinofus,graci  &poris,  candida  incufvaquc  gr.ina  in  (e  continens. 
Ltcw.  In  Complutcnlis  arcis  horto,  inq,  qmbuldam  honis  Cordubx  hanc  fpcdcm  vidit  Clu(ius. 


4.  MtrtmU^tti»B«JMts  CB.  kt^A» Btlpe» fml  Kmmittl.'^  Immt nuHdnNt  Gct,  Ui' 
fibtva&mm  Park 

Cluf  * 
Lacifolix  Belgicz  prima  varietas  amplo  eft  folio,  qood  tamen  latifolia:  Barcicx  pnniz  magnicudi- 

nem  non  zquat,  viridi,'rariorc  ordinc  &  eo  duplia  circa  ramosdinx)')^-  * 
1.  Aha  pauio  mmor  cftj  intcrdum  veseiiorCa  vmdnrdqoe  raliOj  quandoque  palli(Uoie  8c  crir 

ftioie.  • 


pallidiftrc. 

4-  QiuT  medio  eft  foho  non  multum  abfimilis  cft  quarto  generi  C/«jC  i.  c.  Myrto  Bzticz  (ylr. 
tr/«/.  qoam  pro  prmia  noftra  (peae  (ea  Myrco  Italica  oonununi  habcmus ;  fcd  mmus  nigricanci> 
bus  &quodammodo  palielceinNU^  lodgiore  ctiafflfroftll. 

Parlonfoaas  hanc  pro  Italica  oommuni  Camer.  reputat :  cujus  fcntcntia  8c  nobb  etiam  probatur. 
Su^iooreniraoinnesbalbevarietates^rcnuneMyrtiGommuau  iuiicsixutiooriuiidas  fcplurfsad. 
iMc  alias:  nam LoMiM  Jttlnqas  Tariewei  pnpooit;  • 


Digitlzed  by  Googl 


M  — —  

Lib.XXVI.  T>e  ^accifens  wMicattf.  i^q^ 

5.  Alj/rtut  avgiipfdta  exdiea  J.  B.  Park.  Bxtica  angufiifi.h.t  C  B. 

Eaiem  cft  foliorum  dcnficatc  &  fcrie  qiii  Bicica  cxotica  Utifolia  Uitf.  Vcrum  minorc  folio  Sc 
faturatius  virents ;  fiucku  cti.im  mjjorc  &  magis  orbiculato,  qui  rehquorum  Myrti  gjiicrum  fructus 
ijiftaralba  8c  mflexa  grana  ferc,  minora  tamen  quam  Myrti  Barticx  l.uifolix. 

6.  Mjnm  mmor  vulf^arh  C  B.  mhuir  Park.  Gcr.  Tarenuaa  J  B. 

Noftro  cotlo  fcloquc  rcliquis  nocior  cft  Myrtus  Tarcncma  duplici  trii>lidvc  ferie  difpoficis  fobii, 
crebris  parvis,  hilari  virore  nitidis,  fr.igrantibus.  Flerei  quinq,  foliis  c.indtdis  alioi  i,m  morc  conflanr| 
qaomm  incdium  occupant  nu.Ticrola  ft.tmin.i,  odore  gr.-ico  &  amabili.  (  pcr  nuturicueni 

haud  fbcus  ac  alix  )  nigrefaint,  femme  plena;  inflexo^  aJbo.  . 

Ilarc  omnium  frcquenuflima  cll  m  Septencnonalium  rcgionutn  hortis,  quia  faciK*  propagatur  r.t- 
tnulis  aut  lurculis  dcp.idi!i. 

Hujosdu.is  (pccics  Isu  variecates  proponit  P.irkui(bnus,  alcerain  folio  aaito,  altsram  rotundiore 
Buxi  punula;  folio,  non  alu  in  re  divcijam. 

7.  Ahrtui  domejlK*  fruiU  mlbo  J.  B.  fruSu  alb»  Gcr.  JoHielfnt  mtmtijjimii  fuhu  fmciu  albt 
Park-  fiihii  minimii     mucrcnatit  C.  B. 

Cluf 

Satis  altc  froncat  cenellorum  8c  rubcncium  ramorum  frcquencii  dcnia,  fohis  omiiium  minimis, 
anjjuflioribus  &  m.if;ib  niiicronacis,  qu.im  inullaMyrto,  lacuraciiis  virciicibus,  fragr.intis  odoris.  Floi 
par  rchqiiis,  cuui  eciam  f ructusj  quiiiiicio  quidsm  vjrcc,  macuntatc  auicm  non  lugrelcit  ut  rchquo- 
runijicJ  exiilbidus  m.rnct. 

In  Afii  hanc  Myrtum  oWervavit  Bcllonius. 

Hujus  aham  inveniii  (pccicm  c|uldcm  torrax  fcd  pcr  omnia  tcneriorcm,  exiliore  folio  traiit 
Clulius.   Hujulmoii  Myrtum  angulhorc  Scminorc  tbboapud  Robinum  vidit  J.  Bauhinus, 
Ilis  addunt  Pa;  kinlbnus  Cornutus 

Afjrtum  ilcre  fkna.  Cl)C  DOuQlc  ffolllCrC&  SlBprtlC. 

H.I.C  .\Iatrican.v  modo  multiplici  pccalorum,  rubrubencium  cimen,  ordinc  lio:esconi;>oricoshabet, 
qua:  in  mcdio  dcnliiis  congolla  le\  iccrquc  cnlpata  oriuntur  cx  lub|ecto  caj)itulo  j^lubolb.  Folu  qux 
oblonga  {unt  &  in  acutillinium  mucronera  ddluiunc  ma|orb  .Vlyrti  Ipccicm  hanc  clTc  declarant. 
Porro  uf  nulla  (peciesMyiti  pluribus  floribus  laxuriat,  ica  nulia  cll  floris  diuturnicatc  coiiimcnda- 
cior.  Nec  enim  geminum  exadi  mcnlis  (patium  Horem  dccucit,  Ixpc  tnmcjlre  durat,  nec  gelia- 
dus  terrctur,  quorum  inclcmciicum  inno.xic  (ulliacc  'l  anta  fertilitatc  llorcr,  ut  nanquam  Ime 
liore  dcprchcndatur :  priorum  llciuidcm  detectum  ocuipanc  novL  Raro  in  (cmma  proliiit,  quud  ple- 
niquc  plantts  llorc  mulciphci  donaciscommunccll. 

Nos  hanc  (  uc  plcraftf,  alias  pLxntas  florc  plcno  )  pro  vaiietate  t.\ntum  [  Myrti  commimis  Iia- 
lica:  ]  habemus  non  pro  Ipccic  .tb  ahu  oiiinibus  diltincta,  qux  ob  pulchritudinem  £c  omarjm  a  cu- 
riofis  cxpcntur,  &  Itudiole  colitur. 

Myrtus  m  cahdionbus  rcgiombus  Italia,  IIi(p.viia,  Gallo  provincia  rpontc  copiosc  provcnit: 
in  frigidioribus  tniniuic  daut,  nc  in  Iiortis  qudein  culca  nili  pcr  hycmcm  rcixtnatur.  Ob  perpccux  ^**" 
frondislionorcin,  Sc  odorcm  luavilliuium  m  p.  cciocll,  &  quidcm  mento.  Adopcra  to,)iaiia  uihil 
apniis,  nihii  llqu.-icius  cft,  tollc  J.  Uauliino.  Ut  magna  frigora  ferre  n;quit,  ica  facilc  a  Solis  xltii 
p.«i  expericiuia  didicimus  J.  M.  I  jorent  Myiu  pro  ratione  loci,  calidis  citius,  frigiib  tariiiui,  com- 
niumter  xll^te,  Junio  &  Julio  nienlibus.  Fruclum  apud  nos  in  Anglia  rarb  aut  nunquam  perhcit  Tfmpwi. 
Myrcui.  Surciilo  depatfio  Jcricur,  faulc  emm  «jmprchendit,  pixleitim  Tarcntma,  uam  latitohi 
paulbmorolitn  clt. 

Gaudct  Myicus  jugi  rcpurgatu;  ici  in  altiorcm  procentaccm  adolclcic   Dc^^cnerat  in  fruticcm 
aiii  crebru  puigctta. 

Myrndanuni  "  Diolcoridc  vocjt  id  tjuod  Myrto  adnafcitur,  inxqiubiic,  vcrmcolum,  intume-  ♦  £..  i.  f^p; 
Cxnlqiic,  (juod  pj:  mde  quaii  inanus  Myai  taudiccm  ampleciitur.   At  Hippocrati  ipfe  arboris  fru-  156- 
diis,  quovl  alircr  vocat,  ita  .-ippcllatur.   S.:d  *  Plinio  Myrtidanum  eft  vinum  ex  fylveftris  *  ^ '4« 

Mvrti  baccis  factuui. 

V' L»  tum  ipli  Myrto,  tuiii  ctiam  fiuAui  .idftndori.1.  Galcno  valcnccr  dcliccat.  Tum  tolia,  tum  r/r*/. 
germina,  rum  f Viichis,  tum  it.ccus  non  parum  mr;;r  (e  in  adiittionc  diflidcnc  Folia  anda  viriuibus 
pl.is  deliccanc.  Rcftringendi  tamen  omnia  vim  habcnc  cum  toiis  impoliflp  tum  intro  lumpta  in 
corpus,  undc  in  cibo  dantur  lanj^uiiiem  excreantibus,  vclicaquc  erohune  kborandbui.  Vuentibus 
baccis  liicciis  expreflus  ftomat:ho  utiliscft,  uniumque  cict.  Prodeft  cum  vmo  a  Phalangiodcmorfis 
&  A  Scorpionc  iciti».  Fructus  quo*,uc  clcccjctum  ca[ilIos  tingic  Is  iple  cum  vino  rubfcrveta<ilus  Sc 
im^iicus  ulccra  in  cxtrenutatibus  corpons  n.ica  ianat.  Cum  tcnt.iOinio  vcro  polentx  polline  im- 
policus  ocuiorum  inflammarioncs  lemc :  quin  &  .id  xgilopas  iUinicur.  Vtnum  (X>rro  Mvitites,  quod 
cxpixflb  6c  .illquantum  fcrvcfacto  fnictu  ht  (alitcr  enim  paratum  acefcit)  pixlumpru.n  crapuJam 
arcct  &  ad  cadciti  ad  qav  fructus  v.iJec  Utile  quoquc  ip(um  in  dclcHionibus  vulvaruin  8c  lcdis  pio- 
adcncia,  icciihjiiJ  fcemuiis  fluxionc  vulvx  iaboranubus,  dctsrgic  ctiam  fuituics,  uiccra  capicis  ma- 
nantia,  &  papulanim  eruptionw^s,  flucnccs  quoquc  capillos  contincc  Additur  &i  in  emplaltns  lcni'. 
bus  c]ux  I.ipai  as  vocant,  vclun  cciam  quod  cx  iplius  toliis  conft>.icur  oicum.  Qi,in  &  toliomm  decu- 
^um  ad  inlcdas  convenit ;  eoque  Iax.ui  tic  xgrc  iblidofcenccs  arri'.;uli,  iccmque  hacta  qux  non  con- 
fcrbticrc  utilitcr  fbventui- :  vitiligines  quoque  cmaculat.    Ad  aurcs  purulcntas  dcnigrandoit^,  capillo» 

infunditur< 


I  504  H  I  S  T  O  RIA  PlANTARUM. 


inrundinir.  Sod  8e  eoniin  (occus  eadetn  efficit  IpHi  vero  fo\u  tri»  &  ex  aqua  iJlka  hcmidis  oke- 

iilius  &  partibus  omnibus  fluxipne  laborantibiis,  crcliacifqiic  profunt    Siquidem  admifto  olco  om- 
'  phaanoj  aut  exiguo  roiaceoaim  vino  vaient  ad  Iierpcras,  Ervlipciata,  reftium  inflammationcs,  epi- 

nyftidas  &  COndylomata-   Ai  cntiavcro  folia  triu  p.uonythlis  is.  pteiv^iis,  itur  ciiic  alis  (cmmibfilq, 
humentibiSf  aide6que  letrum  vnus  (piranubus,  utilitcr  infbemmtur,  &  caniiacorum  (iidores  prohi* 
bent.  Oeterum  cremata  aut  eti.im  crada  com  cerato,  ambuftis,  pterygiis,  &  paronychiis  meilentiir. 
Exprimimr  &  foUis  fuccus  affufo  vino  vetereaoc  ^ua  coElefti,  cujus  t{cent»  aSa  eft:  nam  ex- 
liccatus  fitum  contrahit,  vircfque  amtttit. 

Myrtidanum  m.iRisqu.im  Myrms  aftrihgit.  Tufum  vcio  S:  vino  .uiftero  ai^ilito  coadum  in  pa. 
ftiUo6«  ficcatlimque  m  umbia  rcponitur.    tfficacius  porro  cft  tiimtruc'tu,  tum  foliis,  ccratis,  pcilts, 
tnfrfffoiwbtwfr  catapUrm.uis  .icimixtum,  ubi  cnnftrinKcndum  aliquid  cft.  lUc  imvte  DufterUkt. 
Qwe  piaeterea  haMsit  PJinius^  Gaknus,  Sctbli»  alUgue  vide  apud  J.  Bauhimim  H^,  fl.  bks* 

U!i:s  intemus  foliorum  aut  baccarum  lumcAenunrariorcft.  Adldberi  camenpoflunt  in  diaiw 

rbcca  &  expuitione  (angumis. 

Syrapi  u(i's  cft  ad  tatarrhos  calidos,  tcnucs  pracipuc  cuni  pcftus  occupant. 

blcumdiiplcx  cll  m  OSg.  alterum  ficex  bacci&Myrti,  alterum  ex  folitsoleo  commURi  infufis. 
Atque  ut  diKcrcntia  fit,  quod  ex  faaccis  fic  Myrtinunf  vocatur :  quod  ex  feGjs  MyrciQonua  £go  (m- 

quitCilp.  Hofm.m.)  nou  magni  facio,  &  iicubi  opuscft  il!o  cxtiinlecnSf  inflrabllsahri,ainoiltt^ 
intcrtnginibus  debilitate  gencns  ncnoli,  &c.  utor  potius  mehno. 

Faculcates  Myrti  omnes  dependenc  a  Ti  fiocano^  aidfiiinBiBnii^»  8c  tiuintate  odoik  Mfrt^fu 
mmUttriioJorm.  Setcn.  ,  . 

Aqua  i  floribus  Myrti  deftiluCa  00  ootiritltiavicatem  myropolis  plurmnun  expetitnr. 

rlirniis  .Tpud  Anriquos,  antequam  Pipcr  repcrirctur  Myrti  bacas  illius  obtinuifle  viccm  tradif, 
quodam  etiani  gencroli  oblomi  nommc  indc  tra^ao,  quod  ctiam  nunc  Myrtatum  vocatur.  Ead^m- 
quc  origine  aprorum  (apor  commcndatur,  plerunqueadintinftusadditisMyms. 

Vaiios  modos  facicndt  vmum  Myrtites,  &  Ouum  Myrtinum  apud  Veteres  vide  ajaud  Plioiuai, 
Gohimellam,  Diolcoridem,  Catonem,  Palladiam.  Con^  edam  de  his  8c  eonim  vinBos  fi  placet 
J.  Bauhiniim,  \<rM  uin.^o  cir.ito.  Bclioni'.:--  refcrt  Illyricos  Myrti  foliis  coria  perficcrc,  quemadmo 
dumlklacedoiics  Rho<; ;  /t  gyptios  Acaci.r  (iliquis;  A(ix  minoris  incoI.i.s  glandiuni /tlculicalydbui; 
GaJtasQuercus  libio;  Pinyge)  fylvclhis  Pini  co:ticib.;i  Cluf.  iiji  lil-.^.  etfA%,  ]jl  MynisCOOGnm 
naiauniooaaitnab  vtvo  vcliculi  induibprjniitumoblervavit  Bcllomus. 

8.  OmAm  fi»  Mfttm  Ammttm^ht^rk  PifiNi.l4aiggi»r. 

Duzhnius  fpecies  in  glebofls  :criis,  Icnto  utr.iqr.c  iignn  &.  comcc  cinerco,  luxunant:.  quz  ob 
(h^|RUiciam«  alm<^ionein  foliorum,  florum  &  iruduum,  Mjjrti  iylvcfiris  nomcn  merito  obtinciit. 

I.  F^^r  arborefccns,  latifolia,  Ccrafura  nigram  per  omnia  externa  a-mulatur,  fi  ramos,  f(^a, 
florcs  &  fniiai!s  con(idaes :  ca:tcriim  intcrn.i  qualitatc  eam  (iiperat,  quod  folia  &  flores  optimi  non 
foliim  odons,  (ed  frudlus  nign  ailmotlum  (unt  iaporofi,  grata  acccdcntc  adftndione,  oninibui  pa- 
ritcr  incolis  expetiti,     in  toro  |n;b;;.;i  venalcs. 

1.  f«fitrier  rubra,  quantuniquc  luagninidine  praedii^  cedit,  tantum  dignitate  lUam  fuperac, 
ac  prolnde  fiuftns  inter  delici.-is  Pharmaoopccia;  habentur.  Fmm  faic  cft  /Utir  fididis»  faece  viiimbiis, 
oUongis,  .iltcrnatim  (ibi  appodtis,  (cd  raio  oppofiti& 

Ssiucl  pcr  .innum  (iorct,  Sote  ad  Scorpioncm  acccdcntc,  tam  grato  odorc  olfaftum,  quam  nivco 
coloie  vi(um  .-ehciens.   /Viijcnim  tetrapetalos  totus  alhicat. 

Frucittt  crocci  baccarum  (unt  magnitudinc,  raro  ioiitani,  fed  Ceraibrum  morc  copulabm  polki, 
8c  pediculis  Hiis  innitcntes,  rotundo  umbilico  papillari  przditi,  qui  fi  leropeftivi  avdlantnr,  fiiooo 
turgenc  optimo,  ied  tandem  fauces,  fi  mulnim  iUtt  vdtcaris,  oonftringunr.  Continenc  inrus  nu- 
fUw;  deum  tenui  cortici  incliifum.  Cartetiim  flomachum  refidunc,  corroborant,  a:fti'imq,  (cd.nnt:  Succi 
&  fomenta  foliorum  &.  ti ;  dimm  tibi.u um  impnniis  uIcer^Nl^  atquc  aliis  m.ilis  .uift;  mgeiulo  tnun- 
diBcaodo  medentur.  Dalnea  integi a  tam  iiuxibus  alvi  quam  «tcri  di^ata  cuin  fchcifliiiio  lucceilii  ad- 
hibentur.  Aliaque  pra*(Ut  quascunq,  Mymis  vuigans. 

3.  TcitMMyriiipeGWshiciepecioirj  quxMyrcusalbaappeUaturjiedinfiiegueatioreft. 

9.  MyrtKt  ZefUriM  darmi^m  kaeti  tmnit  Mmoctcm  HbmanoiL  MtnmJg  Zg/imaiftm* 

Htrmm. 

Ligno  cft  candidiffimo  eboris  inftar,  (blido,  ponderolb ;  cortice  icabio,  tenui.  lUmis  numerofii^ 
fi>mican>  arobim  perpukhr^  orbiculatis  {  Fohi>  rigidis  mucromacisi  PKundo  viiidi  Ixvore  niceniibus, 
odorecitri  fragrante,  if^re  aromatico  leviter  adftnngente.   Ad  rammos  ramos  prodeonc  uiceoli 

candidi  diaphani  j^Iolxjii,  florum  uncdonis  inftar,  e  quorum  r.mbilico  profluunt  mnunicra  api-  I 
cuLit  acontoloru  (lamiiia.    Ilis  cm.ivcidis  urccoli  tiaiifeuntm  baccas  pili  ma|oris  magmrudmej  ' 
molleculas,  nivcas,  dulcis  .irom.uii.i  l.ij  oris,  includcntes  acinumunicum  f ulcum  angulofiim.  B*<^f  • 
pucriili  e(irant;  fbliorumdeco^um,  obfcrvata  tenui  dia-ta, Luem  GaUicani V^orosft  CnqNlgnM;  LiS' 
I.  u  ti  1  ad  ca  p(as,  icrlnia,  aliaque  utemilia  expetiotr. 

Alias  vaiictatcs  reccnfct  I-Ieniwnnus,  ut  Mym:m  foliis  Buxi  contortis.   Myrt.  minimam  foltis 
[[ilcridentibus.    Myrt.  b.ilfamicam  fbliis  Mali  granatj;  crafliufculis,  pinguibus,  luadis.  Myrt.  foL 
Rolrnanni.    Myrr.  (oliis  odorc  Nucis  Mokh.ux,  cauliculis  rubentibus  vulgo  odorc  Citri.  Mvrt^ 
iolus  cx  Juteo  vanegatis.  Myrc  Afncaium  i  lumilem  ioliis  Myrtiili  crenaos^  cauliculis  nigricaniiiMiSj  * 
icttFtaticemifitbiopiGombaccifenutt  firiiislbi^cdli  Mrgn. 

Caf. 


Digiti-ica  L7  Google 


Iab.XXVI. 


%>e  'Bacciferii  umbiUcatu, 


«505 


Cap.  yixsL 

* 

'        De  Hedtra, 

HEdcra,  Grxcis  nonnullis      hxrcn do        vidchir,  fsj  male  cuin  antj;>cnu!timaBi 

corripiat,  undc  eaam  in  anaquis  &  niclions  notac  codicibus  malc  fcnbi  pcr  ie  ncnio  nori  • 
Tidcc.  Alii  tJier*  fcribDnr,  fic  ab  titpio  ia&xm  volunt.-  Etenim  arborura  ifTiportuiw 
•  amafia  &  vcluc  aflentatrix,  ooracc  iimo(b  impada  maoerias  venilBoies  d«nolitur,  &  radicatis  pro* 
pagationibus  arbores  ampler*  enecat  &  cxcdit,  pnefettim  illa  fpedes  qux  major  &  arlwrca  dicitur. 
£t  nnhilinc  ( inquit  Vo'Tini )  lixc  poftcnor  placet  Irjtay-v^.  Ncqijj  obft.it  guod  in  antiquis  codi- 
dbus  pcr  H  fcribatur.  Natn  adoiturea,  qucmadmotiurn  Pont.inubouoquc  lenlit,  ut  macculaavo 
tttreqae  dativo  attjuc  ablativo  plurali  i  verbo  tdtram,  tdereu  &  tdtm  diflinguatur. 

xlMr  Gneasdliftum  patant  i  Oflo,  quem  puiionem  Libeii  pattis  Auilis  Gncd  fabulantur,  &  iil 
nominis  fratioem  convernim,  dam  admimftercum  eoDeo  bdens  dlHasterrcperiit..  At  pio» 
babtlior  erj'mo!ogi.i  cft  ic"«»r>  i.e.  verme  (cu  curculione,  qui  in  frumentojiordeo  &  mtico  maximc 
nalcitur,  cui  natura  cli  lemina  illa  cufpide  potius,  quam  orc  exiguis  forammibus  terebrare,  unde 
jMsiieir  Pumex  ob  fiftulolas  ac  jx>ro(as  (;avit.ices  diatur.  Eodeni  modo  ^laniE  Iwc  afM(  Tocaciir  ° 
A  poro(a  textura,  &  innumeris  miraculis  pcrvia,  qua  vinum  trannnittit.  • 

nuita  hacc  c  nonnullis  non  iiwpta  Para/ittca  appellatur^  qudd  alieni  qtudra  Tivat,  8C  putari 
laltcm  alimenn  ab  arboribus  quas  ampleaitur  exfiijpt  Partem  iriquam  aljmenti :  non  enim  (ut 
vult  Thcophrailus)  apud  nos  nafcens  ulla  hederae  Ipecies  fiinferius  fuccidaturdurat,  necemoritnr, 
quin  contratium  cxpcucntia  conliu,  &  noftra  &  aliorum.  Miramur  autem  tot  Ilederj:  liscdes  • 
in  Grcda  invcmri  quot  rcccnlct  Thcophraitus,  aut  ubi  eas  viderit,  ciim  in  omnibus  quas  nos  1q> 
ftfW^musregionibus  unica  tnttum  hactcnus  obiervata  lucric  Nam  Hederam  helicen  didbm,  jpro» 
volutam  &  llcrilem,  a  majore  arborea  &  fenilinon  aliter  difrerrc  cum  Trago,  Cxialpino  &  J.  Bau. 
hnoputamus,  quim  vel  rationeztatbj  vel  Jod  ubicre(cuat:  hiocenim  ioluni  fieriquod  aut  formi 
dffinacwtfinfto.* 

A.  HtJera  comrmimt  mm«r  ^  aitiMr  J.B.  trhrtd  C.B.  item  major  y?«ri/i/ ejuflcm»  Arhsrt» 
fivejcandms  &  corymbofa  commvnis  Park.  item  Heder»  blUa  efoSiltak  fiCGcr.  ^fffflWlHi 

0?  wrticQ  3,\jp ;  alfo  fiarrcn,  02  crccpiitff  ^pro. 

SaraienCis  cenuibus  longo  &  enabundo  reptatu  proximis  arboribus  aut  parietibus  innixa  alta  petit« 
iisqiuefeaaelapprdhBndit  pro  ridBds  ufi,  faerbetio  Hbrarum  propagatas  radices  m  alieno  folo  agens, 
oortice  magna  parte  rugo(o«  dnemk  in  novellis  ramis  viridi,  macerie  alba  firma.  Felia  nullo  or- 
dine  pediculb  lemipalmaribQs  8e  pumarftm  appenfa,  magna,  nervofa,  rigida,  (upemi  ex  atro  vi> 
renria  &  fpendenria,  infcmc  ad  luteum  tantillum  cx  virorc  dcc  linantia,  linuoia,  triquetra,  aliis  ro- 
tunda,  in  raucronem  exacuuntur,  lapore  (iccante  &  acn.  Fleret  in  larmcntorum  extremitatibos, 
fillialtaceis  foliis  radiatisconftant»  iocid£mque  lutcis  *fifihm  in  orbem  drcumaAi  multi  umbellx 
infttt*  Corymbi  fucccdunc  per  maturiutcm  nigri :  acini  lingdi  fcmundi  lon|^oribtts  pecUailis  io- 
fideuc*  baods  Juniperinis  zquales,  (e(GIes  Scquali  utrmque  comprefli,  droolomnUlicMO,  cui  abeft 
JUeicUqui  acim  racor,  infcripti,  vcluc  opcrcula  inipolita  urceolo,  cujus  oencrum  defignat  prominu- 
lus  niger  ftylus :  intusdiftmctis  (epmientomembi  anco,  nonnlhHque  pulpofo.  Locidis  connncntur 
■  femina,  imum,  duo,  tria,  quatuor,  quinque,  oblonga,  gibba,  turgidula,  curculioni  convoluto  limili)^ 
qiticula  tenui  conte^  intus  pulpofa^  ooobaSu  Orftx  cum  gluma  Itia,  aut  pdcicula!  £  paae^ll> 
oaaufto  non  ablimilia. 

Obfervnntc  Crfalpino,  cum  ad  eam  a:tatcm  accdlerit  Hedera,  ut  fru«!iuni  ferre  poflit  totam  mu- 
tac  faciem  iiatar.tnique,  nam  pcr  (c  cngiti:r,  &  quidcm  in  tantum  aliquando,  ut  naUum  relin- 
quacur  conjunctionis  velHgiumcuni  rcpcnte  heJera.  Qiiamdiucnim  affiKa  ell:  folia  feit  in  angulos 
oeiineacia,  ad  fummum  qutnos,  quorum  duo  utnnque  prominent,  unus  in  liimmo  Iblio :  quo  ao- 
cem  tnagis  adolelctc,  folia  &  p.iuciorcs  edunc  angulos  ootuiiordque  &  ipfa  majora  fiunt  8c  virenci* 
ora,  &  unicolora,  cum  ab  initio  eadem  puiiUa  unt,  nigra  &  maculis  albis  [  iecundum  venas^  di- 
ftinda;  almuando  infemc  fubrubentia,  cum  ailtem  crigitur  (blia  rocundantur,  oblitcratis  ex  toto 
utrintf^,  angulisomnibus,  folo  eo  qui  in  fummo  efl  relifto. 

Hedcra  paffim  nalatur  ad  arbores,  ia  fylvis,  campis  &  iiortis,  &  ad  aKiifidorum  muros.  Sylva- 
inm  opaci»aiida  &  finlk  pecr^cac,  nc  ica&  J.  BMUunni. 

m 

HtJera  Dimyfiar  DtUthamfii  ].  B.  foetk*  CB. 

Lugd. 

£x  congeneribus  nigns  folium  habcc  minus  atrum,  minim'c  angulofiim,  crallum,  carnofum,  ve- 
nonim,  in  acumen  fafligiatum,  nec  admodum  denfum,  in  corymbis  adnos  loeeos,  aureo  nilOfe  fiil» 
gpnCBi^  «Kooogeneiibusafpefta  nmimdjpdcfaniL  UKraidioo&biadnisrdliquaniin  miM^ 
arboret  enecac,  fiicoo  eoremexhaolln.  ILarft  in  Qaffia  provenir:  nec  rarius  puto  in  alin  v^^oni* ' 

bus;  cft  enim,  ut  milii  videtur,  varietas  quaKlam  hedera-j  baccarum  cnlorc  i  viifKan  differtms^qiiail» 
admodum  &  Agrifolium  bacds  luteis ab  Agrifolio  coramuni :  quovl  ra:  lus  cciam  occurrit. 

Omnts  hedera,  autore  Diolcondc  acris  efh  aftrmgit,  nci  vos  Lr  iir.    Irucrniis  hedera:  fbliorum  Vmlt  • 
uftis  ( quia  capiti  nervofoque  generi  adverutar)  ranis  e(h   Externus  creber  in  ichoribus  exlic- 
cand'B& fanaodis:  infindculiiabinfUmmacioneCDtamUsCimponiturqiMXidief^  sfertmetm' 
fertmndut  kumik^pt  Ubc  Jbmtihi  ttitimdiit  vi  fua  attradoria  ;  in  OOacnis  cncUidis ;  in  aurium 

M  m  m  m  m  m  purulso- 


Digitized  by  Gopgle 


I ^06  HisTdniA  Plantarum. 


.1- 


puruIcncanSiadialoreledandiK  Vctcrcs  folia  cum  vino  corta  .iJ  ambufta  &:  ulcera maligna  commen- 
ciant>  Scmaculas  (blares:  cum  aceto  oo^  aut  cruda  aim  pane  triu  lienofis  profimt  Arthribci 
quidam  dolenti  ^arti  imponunc  cnida  CcXi  Hederaf,  quibus  ajiqujs  inpncientianim  levamen  (e  fen- 
iilfe  narrnt,  adeo  utpcr  multos  nnrios  non  n1iis  ropicis  nfiis  fit.  jKtQnms  Jr  HcjJe  in  Ccnturia  ob- 
lcrvacionum  Obferv.  Floruiii  ii.u.itoniin  pnlvib  quaiiruin  tnutn  digitoruni  apicibus  comprehcn- 
das,  ev  vino  blbitus  fluxum  dyfcntericum  liltit. 

Aoiu  dradimx  pondcre  cum  vino  aflumpti  miriticc  calculiim  peliunc  &  unnam  morenc  Ad 
tnenfcs  fuppidlostninimc  fallax  traditur  rcnicdium,  li  aciiu  tres  Hedetafe  arfaorec  inpulvervn  t^, 
cum  aqiuttiUaciik  Fulegji  8c  pamuUoGcoci  faibeiicur  calidacj  idqap  nuik,  «Idiiis aBqwlt  eOtti- 
nuis.  _  .  ' 

Qainque  .lut  fex  aclni  antc  poculorum  certamen  comcfli  ebriccatcin  arcere  tlicanmr.  • 
Baccz  purgant.per  fiipenora  &  inferiora,  unde  ^  nunnuliis  cotura  tebres  exiubcri  Ibleot.  Stbrti, 
Pulvis  baccarum  hederae  pienam  maturitatcm  adcptarura  larga  ioG  CYhibitus  arcanum  eft  OOre- 
tra  pedcm.  Remcdium  eft  Alexis  Pcdeinontani.  D.  BtjU  Dt  mtilitatt  ThiUfofbui  exftrhntnt.  ai  rrte~ 
dicinam.  iV  grana  Hcderx  qu*  vcrguni  ad  Septentrionem  bene  matura  :  m  umbra  ficcat.  m  pul- 
vcrcm  redigantur.  Dof  5  1-  m  \ino  alb<5  provouancio  luJorcm.  Lx^x;iti;m  l.r[x  rcmcdium.  Ejuf- 
dem  moiSinic  &  J.  Baufamus  c  Camer.  Corymborum  puiveratonun  iurupulus  unus  ex  aqua  Mencbe 
«nc  finili  efficaxeft  ad  fentriculi  dcddres:  AOcidii  &  pelle  oaiTepck  «diABai;,  qqAot  radnes  cK- 
dunt  pocenter. 

Olcum  e  baccis  deftillatione  elidtam  prrftans  eft  ad  frigidos  articulorum  morbos ;  menros  ciet, 
Calculos  pcllit,  foidida  ulccra  extergit. 

Hedera  hoc  a  natura  pcailiarc  hat>ec^  quod  pruna  cjus  folia  Hnt  angulofa  &  varia^  poftcriora  & 
fiunma  rotunda.  Solet  enim  natura  alilsKiiidendo  proccderea  (implici  ad  varium,  inquit  C.  H^- 
mtamm  in  Dt  Medicnm.  Offianal.  i.  cap.  lox.  Ideni  tamen  (  quod  pace  illias  dixerim )  ob/er- 
vamretiam  in  Agrifolio,  in  Smyrnio  Cretico,  in  Sio  aqtutioo  maximo,  Thlaipi  vertr  Diofooridis 
Zanct!!,  aliifquc  quarum  folia  ima  6«.  ad  radicem  linu.u.i  aut  j.icini.ita,  ii;pcnora  integra  fimt. 

Vulgo  jadatur  6(  Wcchcrus  ex  Euonymo  &  aliis  leiert^  Vmum  ab  aqua  lcparah,  fi  yasex  )ie- 
dera  coniiciatur,  eiqiic  vinum  infundatur  cui  aqua  pennilltlt,  IwBn  entol  perMtnena  vioo  aquank 
cxtiUare.  [  Veteres  Cato,  Varro,  Plinius,  vinum  cxtiilacumin  eiiint,  remanenie  uims  aqoa,  qood 
verifinilius  eft,  cani  Tinum  Ipirituoiins  llt,  &  tenuioram  fiifariliorumque  partium.  j  In  hujns  expe* 
rimcnri  vcrttatem  ut  inqiiircrcm,  ex  ligno  IlcJc.r  (  ciim  milii  fluftum  obtigciit  br.-ichii  niagniru- 
dine)  poculabonBci  curabajii,  quoium  niaximum  iiquoris  iibram  lcmiscapicb.it;  cui  vim  duas  par- 
tet,  aqnae  imaih  iiifiiafldiam ;  qu.T  pcr  trcs  dies  mixca  ubi  ftetiHcnt,  pauLuim  una  tran&dabanc. 
Ex  quo  de  cxperimBnd  vecitate Jidiaum  ferre  qmvis  pcitefiL  tVorm.  Mt^,  iib.  a.  0^.17.  p.  171. 

LignQmlfedenrderadicedifKdum,  ubi  cramns  etfe  ooafuevit,  1  fotorSws  in  eom  afiun  parari 
Jblcr,  ut  poftquam  cultellos  £os  aJ  conum  diflccandum  idoneos  ad  cotcm  exacuennt,  afpcrMJres 
etiam  cunc  iilos  xquates  Ia:v]gat6fque  reddant  ad  dictum  lignum  ultra  cicraque  duccndo:  quod  pne 
altts  ad  himc  ufiim  idoneum  judimttr,  fbni  obnioUidemfiifaftaatKeiplini^  qoKcauiifenitt  perci- 
pidir. 

Qrana  tKiccis  exifiiipra,  trttiods  nonnihil  fiinilia,  ciim  \  Stumis  aliiiqns  mSM  in  iies  &  tempfe* 

rum  teJlis  fpiila  a  notmullis  iiiventa  fuerint,  occafionem  iis  dedernntj  Ac  fibi  iilWg^lMMj»  flg  ia 
vuigus  prodigiorum  crodulo  nimorcm  Ipargcndi  tritico  pluille. 

Habcturm  Ofhcinis  llcJcia:  lachr^-ma  icu  gummicx  laturo  virorc  fcrc  nigrcfcens,  vitreo  ninm^ 
lednon  pdiuado*  duri  Jatis  compadi^ue  conliftcntia,  non  tamcn  uniforrai,  rubigiAofis  ionMOOP» 
lantibus  micis :  naod  difficulter  in  polbnem  redBgitur,  laporem  imprimens  iiccum  haud  injuomi* 
dum,  cum  levi  (lu.idam  amarituJine,  fdivam  crocco  colore  tingdns.  Candelx  admotum  ''^'WIH 
&  pcmn.iccm  cJ:t  fiamniam,  niuoic  tcic  tliuris,  £c  ik  tum  quidcm  liquclut.  Hujuimodi  refi- 
nam  J.  15.;uh:nns  lubianij  odoratam,  pcllucidam  gr.flu  acrcm,  charr.iin  inbucntcm  olei  inftar, 
igni  adroocam  tianunam  concipienteoi  ut  caetera:  reiituc,  m  cafteilo  L  Aiatu  propd  Genevani. 
Nec  diffi^miTe  ad  nos  mtfic  amicus  qiudem  Woroeftrix  ih  Antlit  doUeftam :  raiids  tamen  apud  iios 
invchitur! 

In  ictaccis  flylus  fabriciri  potcfl  c  ligno  hcdcrx,  nOTufqoe  Impon.itur  icmel  m  mcnfe.  Expcrior 
id  quoquc  in  mcis  foniiculi;,  qulbi.s  lovO  piloium  globufos  ex  fioc  ii;;no  hc-dcjacco  a  'forniano 
Goncuu)atos  impono :  oummodiilimi  liin^  egregie  enun  accrabuiu^  &  nonnili  icmei  in  meaie  cos 
miAuiBnceeileiBft.  HiuaqttsCttit;iI.GMerr.'4i* 


SECTIO 


■  ■ 


uicjiii^cQ  ijy  Google 


l4b«XXVL  Arhonbiu  frnUu  umhilicato  jtcca,  1 50^ 


SECTIO  IV. 

De  AkoriiHS  fru^tt  unibtltcato  Jkco. 


Caf.  L 


'JtmomKm  epunmJmm  «J«rt  Caryofbj^  |.&  Ammm't^  ^uonmJam  &  CmjeihjUm  Plimi 
ClMfufmjfkmm  FbIl  CarjofbjUm  mmttitm  finSm  immdo^  CmjdftjBm  Plmu  C.fi.  Pixr 
ammmjmmkaftnofrttilmu  '^lBnt^tellCeDSlllUriMMpr,  tliWMfilBU 


FRu^,  Ffjptr  oitrgtmn  Jsmskei^e  diA».  nnnc  diemm  CO^mos^  infertur  in  Angliam,  ei^qne 
in  inqnenit.utii  in  culiius  noflaii  id  dbos  condiendos:  a  vulgo  ^Hi^fpice^  quaii  otnniuiB 
AronMWnnnrihrefet,  appellatur.  OiUculanseft,  Piperis  grano  plerumque  major,  inter> 

dum  tamcn  a^qualis  aut  etiam  nimor,  cortice  flifco,  rugofo,  umbilico  fcu  corolla  fummo  tenus 
przdicus  quadnparcito,  *iuos  conrinens  nucleos  (  ut  redc  j.  Bauhinui  )  nigros,  atm  virente  rncm- 
ManateAos,  qui  intcrgerino  panctc  difpclcuntur.  Tota  tf  rc  frudtus  Hgura  cxtcrna  pulclir^  Mali 
gnnad,  ccJore  exccjgftioj  KipoaisL   Sapoce  cft  aciiulculok  aromatico,  ad  Caiyophyllos  accedente.  , 

^diana  fraStds  delcripcio  njinAs  enAi  eft:  ak  enkn  eum  apertumiemen  continere  io  binas* 
p.irtes  fcidilc,  c  im  nofter  fruAus  non  unum  in  duas  partcs  fciflile,  fcd  duocontineat  fenunaj  duo- 
bub  ciiRindis  ioculamcntis  leu  cellulis  a  (e  mutuo  fcoarata^  lcu  panete  iocergenno  diicluia :  pne- 
terea  umbiiici  fcu  corollj;  in  iuinnio  fniAa  ni  tciInijo  qnideni  inemiiuc*  ut  dnbinm  an  ennaeqi 
fi-udum  defcribat  n^cne. 

Nos  plantam  ipfam  nondum  vidimuSj  neque  quifquam  poft  Clufiunij  qaodlciauis^eamdefcripfitj 
reliquam  crgo  dcfcriptionem  c  Clulii  exoticis  iiritii.it.im  aahimus. 

Frudus  hic  bocri  m  modum  nafcitur,  ut  ex  inuJtii  giaius,  qux  pctiolos  fiios  adhuc  retinebant, 
&  bmis  tornilque  graniSj  uni  ramulo  inWrcntibus  coniediiram  facere  poter.im  :  his  adje^a  crant 
£}lia  unius  quidem  fomucj  lcd  inagnitudmc  v.ddd  differentia :  nam  quxdaxn  lcptem  uncias  crant 
longa,  tres  iata,  nonnuOaqainqueauntaxat  uncaas  longa,  duascum  ienuiTe  lata,  aliatrium  uncia- 
rum  longitudincm  non  excedebant,&;  vix  duamm  latituainem  attmgebanc ;  quzdam  etiam  iis  long^ 
mmora  &  anguftiora,  pnlertini  qux  ciim  gr.uu^  pcrniixta  i  cpcrta  fuenant,  pro  loci  quam  in  ramis aut 
ramulis  occupavcrant  rationc  :  null.i  autem  inter  illa  repen  qua:  ferratas  haberent  oras.  led  xquales 
omnia,  &  muUis  tenuibus  vcnis  ^  nervo  foha  pcr  longitudincm  lecaote  inlatera  obliqu^  excurrenubus 
przdita,  eorum  mucrone  nunc  angufliore,  obcufo  tamen,  nunchdore  fiC  quafi  orbiculatOj  dnerieei 
«Ipadioeo  cotorisiSclkis  acHs  laporis :  ramuli  ouu  additi  (tierantj  tenucs,  quadrangulij  cineraoH  oo- 
Criscortioe  te£H,  annotini  videiicec,qui  ver6  poftea  nati  fpadiceo,  retinentcsadhuc  veftigia  ubi  fblia 
adhxfcrant.qor  utpluriniunietadwK)  natademonRr.Tbant ;  Sc  illi  eti.nn  .ict  uilcuh  {apons  pcrinde  ac 
folia.  necingrati  odoris.  RadixuniadCluiiumtranihiilia  qux  hu)us  fruticis  fcrcbatur  niacerie  erat 
Taldednra  tc  firma,  intema  parte  albaj  exmrna  8c  liib  cotticc  laccncc  Hilca  [  ob  vetudatem  fbrfican] 
eracantem  gemino  oorbce  tBdunbUteinoqnidcm  fad^ 

Tero  breviore,  ex  dneraceo  flgWMeniis  ootoris  (  quam  ex  argiUace*  wwa  in  gua  plaiwa  nata  contra^ 
'  adBe  verifimilc  c(i)  accnimiqiic  iGiparis.  Eam  porro  radicem  mulcis  tcnuibus  Hbris  firmaum  filiflie^ 
quzdam  adhuc  adhxrenua,  &c  aiianun  qnae  aknpcc  veftigia  apoarencu  laus  innucbant. 
I  Hunc  frndomCldinsCicyaphyJloo  Ilimiew  lodcs  coam 

|-  namus. 

I  NuIIus  ejus  liadenus  in  medidna  ufiiseft:  verum  calfadenA,  adftrinBaidi  ficatficeandi  vi  pol- 

lere  odor  laporquc  demonftrant,  &  reliqua  pra-flar  c  [  olTc  quar  Caryophyili  aromacici :  nec  inepci 
,  ob  odurem  conlimileni  6c  umbihcum  quadripaicicuni  aa  CaryQphyllorum  geom  4  C  iiauhmo  re- 

,  ficrciir. 

I  Jn  mfula  Januioa  copios^  provenit,  &  compolicionem  Cbotolatt  ingredicur.  Lmm; 

XkoxoUAI  Jut  Piftr  Tn>rfei.¥t. Hemandes  Ut,t.  mf. 5.  Piper  ChiapcD. Redi. 

HtnunJ,  m 

Huic  idcm  putatur,  cft  autem  Aibor  magna,  Mali  Mciiicv  fiiliis,  nonbi.s  coccineis  MaliPunicae 
fbrmij  fed  oaorc  fioium  Mali  Mcdicx,  acquc  adeo  jucundiore,  quod  eoam  iohz  ipfa  viocum ; 
fiu^oriMCtilari)  adbofo,  racematun  dependente,' primd  vindi,  mox  fidve^  ac  tandem  in  nigrnm 
oolorem  indinante,  aai  odorato,  &  onhne  terdo  ncco  ztx^  calido. 

IHperis  vicem  fupplere  poceft,  &  pro  Caroobalfamo  aut  Carp^  luhftimL  ^oborat  cor  vemri-  l^m^ 
culumque,  utcro  cTonfcrt,  riaruni  dilfipat,  obitrudiones  aperit,  urinam  8c  menies  evocac,  frigus  pel- 
lic,  colicis  &  iliacis  opiculacur,  venerem  excicat,  craftos  6c  lcmos  humores  incidit  &  coocoquitj  ■ , 
ahaque  prxftac  quz  apud  autorem  vide. 

Foiia  hujos  Pipeiis  feu  Carro^ylU  Ameiicani  liabent  iaporem  acrem  fic  valde  AMWudcum;  Pi* 
per  odoratum  Jamaicenic  noftnun  efle  lioc  Amomum  (en  Caryophyllum,  8e  Xocoxocidtt  fen  Piper 
Tavaici  Fr.  Hcrnandez,  &  Piper  Chiapi  Franc  Redi  a  D.  Tancrtdo  Robmfin  primum  c Jodu^  nii. 

Alcenus  cu|u(daiu  frudds  in  infiiia  &Laureom  nafbentis  meaimit  Garcias,  Aveiianz  magnitu- 
dine,  aut  ea  majoris,  qui  Caiyoglgrilnmredale^  fed  hidBinpcmedlmcnfiMb  diyefliylli  odore  fi» 
^exocisog  CAauhino  di^i 

MmniBlfflai4  Ca«i 


Digitlz^  by  Google 


CAP.  E 

f  CMmfihBut  artmatieut  fima»  AUnp  C  &  CtrytflyBi  M.  Carycfh.  hJki  J.  B.  Cmytfk^lri 
■        <SjB  G«r. 

CAnopliylii  vox  Nucis  folium  (ignifiat,  vcniin  cur  M  heae  «romaii  noinen  impofibin,  aut 
quicffibi  vclit,  me  nelcirc  hteor.    Noftratibus  €\o\)C0,  Gallis  ctiani  Clou,  Sc  Hifpanis 
C/«w«  A  Latino  Clavus,  quia  CUvi  in  mQdum  capitatus  eft,  Iklgis  etiani  Nagbel  eodem 
fienificatu&eadcmdecaufadiduseft.  /  ,    .  ., 

&MSu '  Arbori  magnitudo  noftratis  Cerafi  [CBAnhians  mMminklincin  Pyri  autMalieiattnbtat,  Gar- 
cias  Laun  formam  &  magnitudincm]  Caudtei  aalEtndo  qoatita  paaie  hnmano  oorpoti  Goaex 
Oleac :  l  olium  Pyri  noftratis  [Cum  Pifbne  confimtit  C.  Bauhtnus  &  Bodarui  A  Stapel.  Linfchota- 
Maffius,  Clufius  aliique  tolia  Lauri  ci  afcnbunt,  nervo  fingula  folia  per  medura  longitudincin 
j^tins,  6c  nenrulb  inde  mulds  ad  latcra  utrina  excurrcncibus]  FoUo  pctiolus  cft  lonpnfailiML  JLuw 
pliiresSc  multum  fraric^Wy^iiMTnim  plurimi  ae{inunc  in  tenues  valdc  furculos. 

Suicuks  J.  B»Ain»fie  ddmbit  fmdjkros.  Ejus  (inqttit)  ramoli  aut  Inioili  fifc  pedicoli  quoc 
obiervavimus  coloris  (unt  fiiliginofi,  longitudinis  du.itnm  circiter  unclarum,  corticc  faris  craflo, 
ituftuqi nonnihil  aromatico.   Hisadlijcrcnt  farpe  Cuyophylli  aliquot :  partcs infcriores,  quae  craffi- 
Ofts,  quadrangnlae  apparcnt.    Ex  pr.xdidjs  ramulis  (qunriim  advcrlus  litus)  ccu  prxpilati  clavi  ru- 
cron  .iffiniiMHr*  fineulares,  iemuncii  longiores,  excemc  fiiliginoficoloris,  mccrnc  dilutioces  pauldj 
•  qui  quatuor  daiticelus  rad^k  dccunatim  coronantur,  quonim  medio  capitulum  Pifi  parvi  niagn»> 
tuduic  mliikt,  e  foliolisfquanimatim  iniplicatiscontcxnim  ;  quibus  patentibus  fibrz  comparent  plu- 
nms  ruiolcemcs,  &  mter  has  ex  cavitate  quadrangula  rtylus  rcdior,  Cjufdcm  colons  :  atquehicni- 
Mafiud  eftqpam  flosnondum  cxpliatus,  qu.^tcrnis  ioliis  conftans,  iuitio  albicins,  demde  viref- 
cens,  poftremonifdceos  (tradence  Garcii)  fragrantia  inhgni  omncs  ilores  liiperans.    [Cluiius  ab 
««'nyiflw  inteKeyit,  ibrmi  non  didimiles  efle  flonbus  Ceraiiorum,  non  tamen  candidos,  ied  elegantis 
coerulci  color  is  quorum  fingul.i  pcti!.i  tnlvjs  cantiidis  radiis  feu  vcnis  cflcnt  diifanAa;  ftaminula 
vcromcdium  lioicm  occupanti.i  pi.i  puici  ^oloris.]  S.ipor  rcccntium  [Caryophyllonim]  fervidus  nor» 
nneamarore,  valdc  tamen  gracus  &;  aromancus  (  Cordo  aitringens  quoque)  &  nclcio  quid  ftupo- 
ris  lingnaE  imprimens.    Succoolcaginolb  &  rubcntc.   Flore  aucem  cxcuilo  caudaclaviin  vcntrem. 
tui^f^^Ionga  tarocri  femper  remanens,  inque  corticcm  degenerans ;  nucleum  rentre  condpira 
alias  iimpUcem,  aUas  gcminum,  uc  durioreni  dentibtifque  difficulccr  fi-agilem,  ic^  paiiUn  ilbus  graciae 
aromacicxfcrvids:  retinentcfn,  nigrum,  in  duas  parces  iXthv^  commifias, fiflilem.  MaturusiUc  fai 
'jbiMtjlm    tumidus  Ciryophyllas  t.im  mcdicis  quam  Pharmacopolis  Antcfhjllm  appellatur.   Hicin  arbore  re- 
manens  inibquente  anno  iponce  cadic^  ifa  laoguefccote  hcec  vi  aromacica  m  precio  habecur,  &  ioco 
•  Ai  »<r  ftr  fe^inis  piantaBomdicatur,  Macrem  ■  finftnnm  appcHant.  *  Honrni  afiqni  ab  «^tioolis  negledi,  de> 
d!-j'"t!e"' in  W^h  ^  terrzgrenuo  excflpdi»  (ponm  eerminant»  ax^e  o&o  intra  vel novem  aiiios>  juftc  inter|fi 
J.UuiccK;tr-  arborcs  fadi  fruihim.  juxca  ccteras  (eront.  Fdicius  Mmcn  quotquot  ahero  tertifire  anno  fratjces 
v^ri  ftjjuttt  traiilplantantur. 

Ramulus  quemCIuiius  cubit.tlcm  nafius  eil  m  ramulos  altemacim  cx  adver/o  nafcences  divideba^ 
cur  :  infiinapam  ctmncci  coloriscorrice  teAus  erat ;  gmciliores  tencUiqueramuIi  eumcandiduni 
habebanc,  pncter  extremas  fi:ftQcas  ipftunfiiiAum  iuftitieniie^  qaai  tab»  coloris  eraot^  &  tecnc  ple- 
runquc  iundxramnlos  cerminabanc. 

Ilinc  apparet  erraiic  Acoflam,  Macthiolura  ali6ique  eonm  feqiUiCe^  findns Ipaifin lamii 
inharrcntes  Myrtuiorum.niodo  delcrjbunt  &  depingtmt. 

Car)'ophyIIi  in  Moluccis  infuUs  fponce  pionuDflib  Jlfolnocatannm  juxta  ^uatorcm  iunt  ficx^ 
ut  iei  fiorea  in  Auftrum  ocporrigWt  ^  w  innQein  non  annljas  vioenis  leucis  dtffitai;  £aruiB 
maxima  ulcra  fenas  leucas  inamMQ  non  habent  Omnibas  iohm  eft  adeoaridnm  ficf%kntofain« 
ut  non  ioium  ccelo  lapiosimbrcs  momcnto  imbibat,verijm  ctiam  a  montibus  deftcndcntcs  aquas  .al>- 
forbeat  antequam  colligereie  in  flumen  aliquod,  atq,  ica  in  marc  dclabi  ^ucanc.  Q^in  aliquot  lo> 
cisitena  fponce  ignes  &.  magno  ftrepitu  erudancur.  Uiide  cctera  qnideDf  fteriles  folos  Car^io. 
^iyllos  pnmraot,  Ceit^  qnae  ad  vi^bun  neceflaria  ea  incob  cogjuntur  omnia  petere  a  licinis  in.- 
lUis.  Porro  ex  infulis  qnr  Mbluccc  dkuntur  (olbmuus  Reguli  impcrio  (unt  Ttrnatt  MtJam  8c  Abtier, 
Qiiartaqu.T  Hr.cum  .diuni  llbi  llcguhim  h.ibct.  Hxquatuorolim  .abundarcCan  ophyllis  (blebant, 
nunc  pcnitus  iis  dcftitutx,  culpa  non  novercancis  nacurs,  icd  larsuf£mx  &  bcnigniflinia:  matri  inri- 
dentis  fortuni,im6  Batavorum  avaritix,!  quibus  reguli  abquot  miuenis  impcnahbus  cxcaecad ex  paAo 
oiiuics  ibi  Caryophylliferasarbores  eradicarunt.  Batavi  enim,  ipfb  Pifooe  facente,  ut  uni  ioao  ftn> 
dent,  (ba  incereife  putiraitt,  nft  tam  nobile  Aroma  vilelberet  copii  &  (ertilitate  IMna.  Iti  Ara- 
ricia  lege,  modo,  ratione  carcns  audet  ipli  n.innar  Auftori,  ommfquc  boni  largitori  tancLim  non  fuam 
exprobr.iic  benignitatcm  &  libc:.i!ir,itcm.  Molucccniiuin  intcrca  cxtcr.i  Jsdor  Sc  AUngn-on,  quas  1'ui 
juns  Hilp.uijs  r'jci:,  Ciryopliyll.i  litis  abundanccr  ferunc:  Quemadmodum  &i  Arnboina,  qux  Ba- 
tavorum  coinmcrcio  patct,  corundem  arboribus&arteoooiiueft,  fictucurx  bencficio  frequeocibas 
locis  dotata.   Ha^cnus  Pifo. 

Tempeftate  fioca  admirabili  luxurie  fipe  fraiftus  quam  folia  numcroiiorcs.  Neque  tamen  pcr 
annoi  oonftante  tempcilate  omnibus  parubcrtas:  nam  altcro,  ccrriove  anno,  abquando  lcptimo 
nJnarn»:. 

L^guncur  femelduntaxac  in  anno  ab  O&ofari  ad  Febnianum.  Parsmanibusl^piitur  ;  pars  A- 
rundine  longa  auc  c  funiculis  flageUodiCcuAmnm '  Ab  his  pericnlam  tameo  eft,  ni  non  fatb  anc 
providaaucexpeicamanusiiiiGiuonimeicrema  quaifct,  cumccrtain  (eqnentem  annum  vindemiz 
cttamipeFatae  jaAnn.  MmmtMUi^udMir  OarjofbjlUs^  (i$mfru&Hinidimtittm  fm,  fnKMldiAu 


fiitim  cmm 
txfxcirjur, 

gcrmnanf- 


Dlgitlzed  by  Gopgle 


Lib.  XKVL  Jrbarihui  fri&ku  umlfilicato  ficcii 


■vi>jis  {enaajfme  aJbitrtant,  ujla  tjuaniunruu  ■viclnna  fla^ellaticni  lUcitn  foije.    Cuni  '  vindcmiandiim  •  kc.ciaA 
cA,  univerlum  liibarbore  fbluiti  exherbatur,  qubtaciliLU  lcR.mcur  deculii  Carj-opiiylla,  [alii  iQgc.  ticcti  viriJi 
tct anttintea  aiboribus  fubfterai  aium.]  Recenleai  rufi  fuiir,  &  lcviter  nfjfncantes.  Qm  ut  pror-  *»f /"^"^' 
fin  tradantnigri  &  t  Jipcanmr  BeinFimancur,  ncquc      teredo  invailu  marina  cepidi  .Ui.juantum  ^^;^^'^""'-"'/»- 
maoennnir,  itcrumq,  ficcantur:  itaquc  pixpaiati  pcr  uriiverfum  orbem  dilhjhuncur.   Quo  appcl- 1  oMi  er.i- 
]unt'ibi  plcrumq,  purgari  a  peciolis  conliieriiiic,  &  lii  (corlim  vcmii ;  qui  Lulitams  Bsficn,  vulgo  tilmimpi)- 
Fn^t  dicuntur,  6c  hodie  in  quamplurunis  locis,  pociUimum  Genar  &  I.ugdtuii  Saccbaio  incru-  ""^"^.  ^*- 

*    _      m     ,  \     ■  /-  ^  t    II.  ^         „  .  o  .  JH  Ari  folni 

'  tecit.  ptr  alx- 


ftantur.  <3DftBfiCocbiepttu6quiniip(i  Caiyophylli  remiffiore  (imr,  fed  tanieo  juamdiffino  ac  ^V"^'^"/ 
iiuvifGnio,  qii»^  indbuninoixiicando  palato  crifiidam  inferunt.  Folia  quinctiam  ac  oonez  non  »» 
tanta  odons grawl  (ragranc  ac ipftim  CaryophyllHm,  non  tamen  prorfiis  odore  deftioiuntm-,  foi  tvmo  ^'e- 
Can'ophyIIos nonnihil  rcdolcnt,  atq,  ctlameoruni  uporeni  rcfcrunr.  'ranrur,deinJe 
Caryophyllum  deligcs  nigrius,  lolidius,  ponderolius,  &  copioiiorem  iiquorem  divulfum  unguc^  Salcfitup*- 
vd  acu  pundbun  cidudans,  odoratum,  frangi  contumax  ac  lentum,  recens  linguam  mafticand  "^' """^ 
tUM cuin  faudbw  po^ adureus,  aae  6c  aromaacum.  Annosquinq, fimti  poibait  Sylra»  looo 


Caryophylli  c.ilcraclunt  &  exflccanr,  Et  fanc,  Calortam  cft  huic  Arom.ici  eOentialis  tc gentiy^  ^ntk 
Ut cura  in  indi.1  cmcndacur,  li  v.isaliquod  cum  aqua  .iliovc  iiquorc  .idllet  ('tcftc  Linfchot.}  ij 
omne  intra  duos  dics,  cciam  aliquatcnus  diffituni,  mgcnti  liccicate  C.irj'ophyUorum  exhaaiatnr 
ut  ^pcnumero  expermiencis  comprobatum  au.  Uoc  nobis  quidem  mmus  vcriiTmile  videtur :  cbh- 
ftinac  tamen  GuiL  Pifo  his  verbis,  Indi  vendirorianc  veodita  [Garyophylla]  ri^dinui  Iridtio  ante 
(olenciri  horreis  livc  C.uyophyllorum  conditoriisappooeremagnom  &  fiitis  cipix  v.i5,atquc  hoc  vt- 
pici  c  .iq.i.i.  Qui  omnis  brcvi  cxkilans  iubic  in  Caiyopiiylla,  8c  ponderolioia  icdaic,  certo  luci^t 
Qi.iu  iiivcnicur  icic  C.irv-ophyil-n  in  cincum  pondus  au(ihim,  quancum  fiut  aqux  appohtx.  f^njnf 
expenmcnti  nollrauuni  aiiqui  haud  igiuri,  adultenum  hoc  faole  &  luaofum,  non  finiei  imi»^ 
^nt.  Ilxcaqusi  vafefagafai  evaporatio,'(i  folitocclcrior  ht,  calidis  fortaiR  «Nkndnffw  Caiyo- 
phylloivm  debetur :  attradioncm  uilam  propric  didam  dari  non  concedinnis. 

Caryophylli  oris  haltcum  commcndant,  ideo  muUeres  Indorum  frequcnccr  iiunducanc  in  eundcm 
fincni,  alixquc  aiiarum  gcncium.  Ad  ocuU  aciem  conferrc,  &  nubccul.ts  exccrcrc  cUcuntur :  VeiH 
tiiculo  vobur  .iddunc  &  hcpaci;  vomitum  obmpefcunt  &  ravSex  adverfancur.  Veneris  utcentivum 
iunt  Serapioni.  Conducunt  porro  contra  niorbos  omnes  Gerebri  frigidos,  Apopledam»  (paGnomj  '  '. 
Mrajyfin,  lethai|pim,  ftupordn.  Iidem  five  luffiinciMO^  &ve  e(u  fadoot  «onixa  aeRm  pdtf 
fertun. 

Prarcipuus  auceni  C  u  yijphynon;!ti  i.fiis  cft  culinaris  ad  condimenca&  cuiS.i:n'n,ita  :  adeo  autcnn. 

Sntur  fic  placent  uc  imc  Caryophyliis  dapcs  fcrd  delpici.intur.  Nec  eorum  tantiini  jpulvis  <Mi- 
propefnodnm  ferculis  &  intinAuaHadmilcetur,  lci  &  galUna:,  capones>  fpSk  Ina^bDbnfae 
,  vaccarum  ubera,  aliaque  eiufmodi  Caiyophyllis  transfixa  aflantur :  quin  &  iis  fru- 
tttts  tranftigi,  Sc  coodki»asj  ot  MaJa,  Pyra^  Cotonea  k  muJierculis  conliieverunc:  Ufurpant 
itcm  ad  oinaociob  &  veflium  odoies:  ia  quem  nlum  MaU  Annntia  Garfi^lqrUiBiafiiis  fioan 
Iblent.  ' 

Quidam  Cerevifis  aot  vino  Catyodiyllis  iiico^s«  a«  eornm  polvere  tiodlilo  indula    in  vaft 
ii(&enlb,  odorem  8c  laporem  incuiidom  eoncyiaiit 

*  tiTfoteft  etiam  in  veniriculo  dicatis  lcmis  6c  laociilis  tum  ad  vomimm,  tum  ad  ventnculi  do- 
]bks  k  caula  rrit^ic<.i. 

Qpidam  pulverc  Cirv  onhyllorum  ciput  Ipai^iint  contra  capitis  dolores  ac  gravetiines.  '  ' 

Caryophj'Ua  viridia  aceio  &:  fale  apud  Malucanos  condiuntur,  teftc  CSarci.!,  led  his  tcneriora 

fiecharo  aiwrvantur  in  inagtum  palati  amonutacem.  Noftri  quoq,  (jsufot.        Caryp(riwiia  fiic. 

chafo  indruftaie  ibknCj  non  inooodnim  ad  pkoendum  palacoi,  6e  cale6dendom  higidum  fto^ 

m.iclvim  invento. 

E  Ciiyophyllis  quoq,deftiIlatur  Oleum,  ouod  quidam  pollere  Balfami  facultatibus  allerunt  um 
inteiiio  ti  lain  cxtcrno  ulu.   Eftcamen  prcKuldubiocahdiusmuIro. 

£  l^oribus  &c  Car)'ophyllis  idhuc  viridibiis  Indx  panter  ac  Lulitanx  rnwnina.  .ji>ft;n.i|nfa«j;^,^jn. 
atroam  vcl  fpiritum,  mira  odoris  (uavicate  fragrantem,  &  cordis  &  cerbbrl  affeAibus  fiigahri  po- 
teftate  convementemt<inpcinais^em  Paralylcos  ilii  fpeciei  Bmkery  didx. 

Mngnates  inCiper  aoccnro  ex  infidione  Caryophylbnim  viridium  parant,  durabilc  vald^,  Sc  d> 
bis  condiendis acventricolo  roboondo  acgne  conooiftioni  pnmovendc  apitffimum:  AA»  id  ep» 

pcllant.  •  •       ..  .  .  - 

Annotac  Garcia  cradioiailla  &  annotina  Carjfopbylla  in  ^«tpiii  infola  exped,  tom  ad  oblania 

ondiBnda*  tumadiacdicamenCL         .  . 
Atborlncgummi  <)aoddam  feu  potids  Relmam  flindit,:cn>oei  coloris  [ex  atro  rufefcentem  CA^  • 

fragilem  adtno:'.::ni  &  ficcam,  nulluni  guft.inti  faporcm  ofterentem  [niiifortd  id  vetuftace  acciditj 
odore  tamen  ubi  adolecur  fiiavK  Caryophyllorum:  faole  ardet,  claraque  incendia  dac  De  hu|us 
Viribusmhiloerti  craditui-.  Si  fureademds  4>>>  A,vioenu  pradidit»  4^ 
"  "    facultate  rcfpondet.  ... 


Cmj^lj!!'<!  ramc^ui " •W;r«jJaBodi^Stapd.ipw|f»fj  TsUnla Bopou» Klba.  Cmjti 

fbjUui  Rf^ini  i  fermii.  • 

■  V         '  -       ■    "  •  • 

Batavis  CaryofhySum  Regium  vocatur,  quia  Xtoluooehffl>us  reguUs  &roagnatibusLadfupecftitioiieal 
Tifqucin  precioclt,  lionum  ob  guftom  Scfragrantiam,  etti  eam  pop  cateris  hAec  excdlemioieui j 

(;r..irn  ob  iiiigularem  forinam,  im:i  rancaccm  lummarn.  H.ictenus  cnim  pr^crerunam  &a!ccram 
ai  burem  neganc  rcpsrcam,  &  quidcm  in  tbla  inlula  Makta».   Arburuxu  harum  altera  alcera  elt  rua- 

Mnmiflvniffl  4  .  ioft 


i_.vju,^uo  Ly  Google 


i^io         H  I  s  T  o  R  1  aPlantar.  U  M. 


jor,  ucraq,  tanKQ  «jetnis  Itipra  defcriptis  finiili^  aoepu  praoeric^  Via&at  cdani  eodeoi  fnatoim 

*  E^wbores  hafcci  vulgaribus  Caryophyltifcris  non  fpcdc  difTerreputo^fedadiiiaaflrafiKiiiii  Vo* 
MuSilium  oniinem  xmtmcfioeUaM^      aliud  tSa  qn^  CauTopbylliun  aroroaQcnin 
m  plorescaMulas  icnlini  eiliw  ftdftfiMU^ 

oc  iixmik  Scho&i  iii  J^fawr.GirMn.  Aa  ti.ObCai.veri» 


In  binarum  unci.irurn  Iongin:(?inern,  vel  etiam  ampliorcm,  5c  uncialem  cradirudinem  excrcvc- 
rtt  findiis  icptimus,  cji>  15.  lib.  1.  K\ot.  Ciiilii.  Tofus  fiifcus  crat,  nec  v.ilJc  lcvii,  fupcrnc  qua- 
Cnoralis  decuflatim  cruL.lve  trjrmA  dilpoiitis  prxditus  inftar  Caryophyilorum  Ai oni.iticoruro,  ii>> 
ionii  ai^ftior  &  pertuius,  {M-odcuntc  cx  toranuoe  vcluti  cauda  crai&i  anctenuj  pro  FrudibinN^ 
nicudine,  quznihilaBudeftquimnuclei  eniiiMpaRt  qoiin  froAo  oondnenir,  in  maiore  cnfior 
6c  cava,  &  veluti  articulis  diftinda,  in  rainore  angufla  &  mucronata:  Fniaus  ipfe  denfo  diiroque 
cortjceerat  prxditus,  utcultro  yix  aperiri  poflet,  &  utrumq,  ialli  faporis.  An  vero  hic  frutihjs  lal- 
ledinem  ex  aquae  mann  r  al^x.Tlionc  contraxiilet  igrwro,  inquit  Ciuiius,  qui  cciam  le  vidilTe  ait  hu/us 

S\m  frudum  Cafyophyili  aroroatici  vccuihorii^  in  ini^ni  )am  ie  formancis  duntazat  nuigiucu- 
i,  OH  fioft  vddi  iiimw  «cat«  1«  prinw  ifKuim  vfi  impo^^ 


Cap.  UL 

DiCar^^byS»  ffnmfe»  LjfiimckU  fnak^»  AMcm,  mk  f^f^  D.  Hcmaa. 


S' 


I .  L  :»amh  *  H.  M ■  CarjopfyHtu  ffmim  MMkmUmftM  bu$  MiMvDl  OoBlllKlini.  Lt/mu^. 

D.  Hermanni. 

I  UiTrutex  eft  alcicudine  lieiqtiij^edali  auc  bipedali,  nafcens  ia  aienofo  ec  Oidik  lUdix  fibrola 
eft,  8c  vaidi  capillata,  estenui  alba,  fungofo,  moili,  craflfolD  ac  homido  conice  obdud^, 
uti  fc  fibr.v,  mtus  bgnofa  &  humiJjj  colorc  viridi  claro.  Caules  nui  ex  radice  prodciint  pa- 
rumangulati,  vmdes  ieu  etiam  rufeicentes,  glabn,  intus  humidi.  Surculi  tencnvaldc  vindi-dikiti 
ac  diftini^ius  angpilari.  JMm  nullis  vel  brcviflSmis  petioUs  ha3«nt>  paivaj  ai^i^o^obloi^,  cufpe- 
danu  ad  petiolam  quoque  concrada,  tesuri  cbouv  vaUd  moUia,  lupenid  Tindiii»  lufacu  dilutiora. 
Gbfta  iiiedk  aibicat,  &  m  (iipina  parte  nonnihB  ennnet.  flbm  fiiiaibK  infident,  funtqDevaldft 
parvi,  cobre  in  totum  lUvi  lcu  lutci,  quariior  pecalis  obiongoHRMUldis,  unguiculis  ab  invicem  di- 
Aantibus,  tenuiiliniis,  ac  m  medjo  m  longum  nonnihil  itrutis  compoiicL  Stmmn»  iiureda,  iirc- 
via«  albicancia  ac  flaviuPailat  ^fkihii  (iibflave :  imcr  qax  fiylm  crafliolus,  viridi-dilanH^  fapifto' 
cnflioc^  viri^^albicantedaBiaii  C<f^«  fi?liis  Yiridihn,  flHmii^p^  ammitiwi^  in  ftdhr  fiinnamtjT- 
panfts  ocmftat. 

Stint  .luccn  /"'«^^w/ quibv.s  flores  infident  oblongi  digitumaut  fefqui  Tqiuiites,  quadril^teri,  xn- 
milis  ob  rocunditatcm  iiiinus  diihru!tii,  ad  umbilicum  capitulo  cxtubcrantcs  iormi  haud  diflim;!^ 
Guyoplljrltis,  cum  oifpideeodeni  modoqae  Caryophylibi,  caulibus  fupra  origmem  fiilkiniB  infr- 
-  denn^  colbce  primiim  viriiti  aciiiteatc^'  poAea  rubro  hifco.  &bwm  iparvo-rotunda,  pcammeK 
ndt  flara,  deis  ookifb  'lanpdneiMtibnh  peft  lubro-mgncantia,  fea  eriam  nigra. 
Floret  hic  frutcx  tcmporc  pluviolo. 

Planta  trita  &  in  la^  acido  cpota  fiftit  fluxum  d)  fbntcricum :  capiti  admota  e/us  dolorem  /edae. 
Ejiis  decoAum  epotum  flactbus  diliipandis,  iirinx  ciendar,  ventri  purg.mdoj  ac  lumbricis  encscandis 
lervic.  SuocMCumladedulciluii^aBproiiGuuseftptOKmuncalore  icu  ardore.  5einiiu  ia  pak>' 
vcre  coffl  meDe  data  tuffi  prolbnt 

1.  CmthCtrmidm  U.  M.  LjfmmHM  htdic»  nm  favptfa  lute»  fltrt  fmiiufue  majore  C*rj<fbyl- 

Cura  prxcedenti  tn  phuinni coiMieait :  veriim  r«/w hof^  JUefennd 
eadcm,  nifi  quud  lortgna  8c  an^uftiora.  F/or-ficodem  iitu,  petalorum  numero,  fimna  &coInre, 
ilammibus  ctiam  &  ftylo  convemunt,  vcrum  ni.ijorcs  fimt.  FruSut  quibus  flores  infident,  quadm- 
pio  fermc  iongiores  liint  c  ailiorcs  quani  in  pi  inu  (pccic,  formi  &  colorc  iis  finiilcs,  Stmmm 
pr(>  magnicuduie  iiudtuum  multo  luunaoliora,  liituque  eciamrocundiolat  primiun  albtcanas,  detn 
niH  colorit 

Jnlovec  eriam  tetai|iiDR  plnvioibk 

Cmytfij^ ffmm  Ui^MkmiaufmUfitAt  tfmtim  rtfmt,  Hi^Cari—i hiltH.  Ta.Fj^x.  fjf^. 
Igfimmim  b&^  m9  ftff^k  ttfmjbm  f9it^00bf  fiwSn  Cmfif^Aiif^ 


Eft  pkntala  naibens  in  aquis,  ac  in  lipii  aqDaram  com  caubbos  fijper  fimdnia  repens.  Raduti, 
qoft  <x  caubbusliinc  indfe  ad  emnani  aiaontt  canBqilocHm  catennta  flxoGefuiic  albicantcs  ac 

rubelccmei^ 


uuj  Google 


-  ■  ■  ■  . 

Ub. XXVL  Arboribus  fruBu  umhilicato  Jicca~ 

fib  olweria  n&dcotiiw.  l«b  podicnte  dils  bfevlbus,  alias  longioribus,  pLn-t  ac  vina.-albefcci^ 
tibasnixa,  oblongo-rotLmda  (unt,  antenus  rotundi  ora,  ad  pcaolum  lH<aa,  texruri  moli'?  ob. 
lcuio  virore  mtcnoa,  in  Imabus  fuis  plerunque  germina  furculorum  foliaceonim  Cowincntia. 
Jfcwluiiciaito  ifolbnim  alis  proveniimtmpaiolisfcrm^  fcfcundalibus,  filifti1w$  inf^tfentas  mL 
jMMieni,  ^mwiue  pctalc>^ilougo40Q^  nnubitt»  colore  albicantc  &  .1  ,  ngtxs  c  ^cco 
TOMb  dtliqim  ftiMtis  oompofn  ^rmHhoflOK^ vataico  frudds  y?««i«^  lunecta,  v.i idi-dilutt' 
deocm  ciim  apicibus  lubHans  omleant,  ac  onm  us  fylmj  mcdius,  viridi-diJutus  acaHjicaOL  cnaffioliM. 
qui  nodulo  planofubflavi  colons,  acquinquc  ftrus  radiato  dotatus  eft.   C4//»cnSnqiU Mis ot 
bii8(>«d(ia4lb«imuilw  /W.ff«qaibMflo«riiimfcir* 
lor,  non  ipfa  caulibtis  immediate  infident,  winpraeccaencihwfpcciebus,  fed  pcdiailoriim  tcnuium 
tnttttenm  adhanent,  funtqj  longiores  quam  m  Cmrtmhi,  mmores  vcro  quim  ia  Cstt»-Ctrtmbn,  cial- 
Jine  raajon,  intus  dun,  ac  hlamentis  lignofis  pcncxti,  uitcr  quz  ftnwM  feriMro  ialoininidllieooil* 
liu  funt :  Semimi  auccm  noonihU  obloinga  Se  albicantia  ac  mafufail^,  •'^ 


r  5  U 


HISTOR(iE 


r 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  O  R 

PLANTARUM 

LIBER  VIGESIMUS  SEPTIMUS, 


•  fhctSit 


De  Arboribus  Pruaiferis,  quarum  flos  *  Bafi  feu  imo 

fhv^adbxrct. 

>  C(?-v-^Rbore5  Pniniferas  vooo  quae  fniaus  majores  protenjnt  officuUim  intus  umami, 
T^O^i  rannim  gcminum,  pencattbfaipurpdetiamper  iiiaiM»iccm 

/  V*>3?a4  cindum  connnentcs.   ,  ^   . 

Uis  etiam  annuniero  unam  vci  aiteram  arooiein  trnan  rraiiuoiiiu  com  nn* 
cleomtusnudo,  feu  nulloofliculo  te<ao. 
Huiufmodi  arbores  <iilliii»io  m  cas  np  kuaibusluntadfmgjdosiflorafiii- 
(;uUs'  vel  qu2  fnSamsA  fingnk»  floni  (hirifaiat,  aqnOnodli  eft  Thekn 

^^sgelwns  arborts^Ouit  vel fruaibus  in  fingulis  pediculis (uigulis ;  veJ m  edkmoommnni pe- 

*^:artes?rbfi2^*^^"J^^^^  luntvelufdamped.cubs  brevi(IIm«  donatis,  vd 

^"Sjifrif^SKitdW*  icem«po(&nt  in  officulo  fragiU  donatas,  &  officulobgneo  &  kr.. 
to  •iirrumque  tandem  eenus  m  cas  qu«  officulp funt  monofpcrmo  feu  nudeum  mtus  unicumcUo. 

*^<asScito^fe  '^^^^  ^«5""'  '--p-^- 

cerafus,&c.  oatoibfiig3inwlA«nd»<*  Mfta  fiw Sebeften,&& 


Aborm  ^rmfaranm  Taimla, 


Arbores  Pruniferje  quaram  firuausxMjores  ^m  fm 
lariisnS  geminnmamUento  oodbc 

fAdfingoknflweifinSMl»»  «J^wl 

CScn,snu,  fcumfmgulis  pedicnlkfiB0lit»  qiMBWllBnt 

[Brtvijftmy,  fmftuvel  '  •  . 

'CcmtrtSp  le«  p»ilvinato,  officulo 

KL^lA^  st^Hnli,  folio  rotondiore;'M*tu«  Armehiac*;^ 
iln^quali,  fuIdsautfcrohjculiseMrato,folioloogoieri«OkOfl^^ 

Retundure  rugjs  fcabro  fiv&us  pulp?.  copionore,  molliorc  &  cfculcnto  feu 
)    lamigmofo,  ut Maius PsxsiCA.fivc  glabro, ut  Nuc  i ters i  c a. 
)Frt>JMiluin  flc  jcrohiciiliiwaram^  polpa  por  mamiitatcm  iicciorei  AaiTC&A^, 

LUS. 

Rotutulurt  Sc  mmus  comprcflb,  lcu  nudeo  aroraauco,  venis  flavo^rabentibus  vario, 
triplictpatamtneteao;  Nnx  $Hifiktl0,  kamdtomibm  mnmf^*'»^'^"- 
dulb{PoiniAfiNt.M0fafc 


^    Digilizoa  by  Coo^lc 


Lih.  XXVn.         3)»  nArtonkm  Trun^eru. 


Sl 


li 


ZAlh»  Sxcia^  cttsdo  BnBtk  oompnflb  tc  aaai^  oaflb  ac  <laia!,  iiioOi{ 
^liMttie  heriMdoinimiB  pokli^ 

-Not yprm)/«,  (nifta  t6itd«  oUongOj  valdd  acido,  ofllciilo etttm t6tea,  duri(> 

CoRNus  wdy. 

foliiscrinerriis,  jper  anibicuin  feiTatis,  froftu  OlivaE  figtui»  olliculo 
.<eat  Ofivs  iahaDiZizTraa*. 

hoc  genere,  fiti^  bievioce  &;afl  balin  latioi^  TtitHuSktiqw  quam  fiat 


iMwi/Siwinhoc  genere,  Iniau  bievioce  ec  afi  oaiin  latKN^ 
(L  seofficabpaitekarkMe  actnmiaiotei  CuuLias. 


Racemoftt aitt coafaom  naficHiilTmfid in eotoioammmy  pediaibplnribati  Itfiiisfeloffi* 

GUUS 

rjJiin<^iw*  ffw  nninim  ittfwi  tinrlfiim  dniiiffnrihif,  iiii»Trt  liint  fiiti^ 

ibd»,  calyoe  imioum  floBededdQO^  officub 

Frtgtliy  fimfiniplbvel 

QPnmformi,  liquoTC  pingui,  Oleo  «liAo  (catente,  fbliis  idignis  fubtus  in- 
^   c<inis,  perpccuis,  offiodofiuAilidariffiino^  iabto;  Oua. 

'PtrfettiOf  latOjoblof^  ienato,fni^  majoredaki;  LAano^BRASus. 
iDteiJtu,  fea  miSta  amaro,  Cerafi  ofliculbj  fi>Iiis  Bcoilaocis  Maua- 
I F  D ;  feu  qux  fm&a  c(V  dulci,  oflScuIo  cJ^bngo  icabiC^  fidm  100; 
gioribos  motus  incanis ;  Paous  Theophr. 

LtMt  8c  lijrntot  nenrislea  fibrit  Upiofii  eateriu  nmbiiiiaT,  vebctomeatoob- 
fico ;  ffudu  ipfi>fin  lemfiMmncinMAxpns  Ihe  Amba;  vel  Pyrifonui, 
.  otin  PiKsiAj  veHtanifiinin  nc i^CAfA, &c. 

ii^timtf  ntin  Cikmamomo,  WfewMreaaj  Ktr^ESiagi,  flca 

Voljfttrmit,  feu  plures  nadeoiaiacineatibiBCiiinfiqiDfifim^  MrxA  five  SA^^  M}i<o> 
,  MlannsEmblica4&& 

ULnmimflmm  fUvHm,  Th»a        Ji^  five  BocMfi. 

His  addimus  duasarbores  pnmiferas  finAntiii^oitfbina  immafficala  condnente:  kem  dnas  fin»' 
aHsnucleo  nudo^  fitt  milb  officulo  teda 


CAP.  I. 
DtAUkAmmiat».  «Ic  3il92i(Ot& tree. 

MAl.i  Armsni.TCi  ab  Armcnh  dift.i  Romanis,  autore  Diofcoride,  Prxcocia  dicuntnr,aBW 
antc  nlios  higaces  frtlClus  maturefcanc ;  nominanciir  6c  Pra:coquA.  Galenus  etiam  icribit 
vcrus  hu)us  arboris  ncHnen  fM«A»«  "A(/^i<t*j>]  vocare  enim  omne^  tuni  tructum,  rum  Ar-  ' 
borero  •»x««*w ;  liccc '  alibiFtaBOogua  ab  Armeniacis  diitinguere  videtur,  cum  illa  his  prxft.intiora  ^^PiJ^ 
fidat  Bi«MMM  vox  qui  leoenriomus  Gncdi  hi  fpoBeai  S&l  liuu  proculdubio  k  Latino  Prxcoda 
corrupta  eft :  i  quo  fontc  noftrum  3llj(i;iMKft,  &  Gallicum  Abrittt  profluxic  Plinius  Prxcoda 
maU  inter  i^erlica  numerac,  &  corum  duogencra  facit,  Supernls  amplum  &  magnum,  &  ruJgare 
pani'um  is:  lli  igolum,  eciam  Armeniumdi^m- 

Difierunc  aucem  Prcooda  i  Perfidt,  qnbd  illis  folia  latiora,  Pyium  aut  Pbpulum  nigram  reib- 
lenria;  offiplanaSclKvia,  cAmPerfioanmirngofiifiKlecavetiiaA. 

I.  Armemaea  mala  minora  J.  B.  Mtlnt  ArmttMt»  Mwwr  C  B.  Gor. 

Magoa  eft  arbor.Pcrficc  aliquatenusaifinis,corticenigrM)rc/»udioe  crafliore,hrmo,ramismagis  pa- 
tu]iibndi'iata.F0/*«  haba  Perhcx  foIiii]ariara«b(eviora,ad  Popubiea  aut  Betulacea  quodammodoac- 
cedeatia  nibediae  fubinde  fecundum  nervos  tt^petfii,  acnminata,  dentbulai^  ft  pinndii  fiibinde  ad 
pedicttlum  aariculara,  (apore  addo.  fW»  ex  rofeo  rnbore  pallent,  Pernde  floribos  pmnnilei :  HAk 
Pruni  potiuj  fiorihu!  ftmiUs  ■z'iJ':ntw,ftJmajorei:  Fmclus  vero  prxcoaor  dtiiis*matur3tur,Pruno  xqualis, 
«w*  flmtnfu  major,  intus  riorilq.  luteui,  carne  Mdidre  ficcioreqi  qu4m  Periica,  necnon  magis  !*• 
Pid^  Cqaamrjs  aliqoi  direrbm.ttatiaa^ft  feTBfik  optuDftPerfici^  Ncftuea  noftfadbusdifta,  Ai^tne- 


I 


I^IJ^.  H  I  S  T  O  RIA  PlANTARUM. 


oiacisctum  optimis  noftropalato  llipiciiora  &ddicanora  vidcntur:  m  generc  tamen  veruni  cftAr- 
meniaca  Pcrlicis  fapore  excellcre]  euftu  vinoib*  quje  ob  officulo  facUe  abfcedit,  non  itiragofo  uc 
Pcrficorum,  comprcflb  modicc,  niinlominw  utntrinquc  promtneat,  nacleum  daodeme  ad  officuU 
proportioncm,  lcJminus  lon^uni  qu'im  Perfici, &pro  proportione  cnfTioreti,  Hipore  minjkiaimio 
quam  illius,  &  nomuiiii  ad  Amygd.ilam  accedcntc,  non  finc  imprcli.one  Aromatica.  1 
Matthiolus  os  In  quibul3ani  amarum  repcrui  ftaibit,  at  Parkmlonus  lo  id  iiunquain  obfcrvare  po-  ] 
tuiSi  ait.  (iuamvis  tsunen  ille  non  oblervaverit,  ^  noavideo  cur  rcs  ica    habere  noo  pofficjsum  A-  i 
mygdalus  cognata  irborftniftDm  nncieo  amaro  interdom  producat.  i 


X.  Armcniacii  wjU  majura  J.  B.  C.  B.  Armtmttt  malus  majcr  Ger. 

Hzc  paulo  minora  Perficis»  faleem  utplurimum,  impre^  Jacuna  lulUca  f  quod  minonbus  etiam 
communeeft^  altera  parte  nannihil  incerdum  rubcntia  &  nMcnlofa*  alcenex  luceopallida,  carne 
tenen  calloFore  qu.im  Armcniacis  minorih.is,  dulciore,  grata,  0(K>rata,  qu«  oflicciuni  facilJ  re- 
•  finqait>  Amygdalmo  iquale,  latius,  \x\ydi,,  co:nprc(Ti!ni,  ab  uno  latcrc  criftatum,  iractu  li.niJqua- 
quam  facilc.  Harum  notarum  plciaq,  ctiam  Malo  Armcniaco  niinoii  conveniunt.  Ipla  quoqus 
aifaor  ^  prxdi^  now^bil  evariac.  Na^  pra:cerqu..ni  quodiniidone  hxccomparata  credacur^  rar^ 
in^rooenun  excrefcit  ai1x»rem.  Mimb.  &  Daleeh. 

Fclia  Populi  nigra:  rmula,  quim  pr3cdi(5t.T  rotundiora  cjuatema  quinive  fimul  cmei^nt.  F7at 
albus,  Ccrah  florum  figura,  cui  fucccdunt  fmdus  Pcrficorum  quadantenus  fpccie,  aureo  colore  cunj 
porpura  mixco,  undc  cLrjfomela  Romanis  nuncupata.  PlencL  Herbarion:)n  du.is  li.i^  Jitlcrentiasag- 
no(cunt,  non  cantum  magnitudinc  ied  fi£  lapo.is  luavitatc  ditFcrcntes,  paimam  tribucntcs  majoribusi. 
Qtiod  ver6nonnuUi  h  nunoribusinfitioneinalora  habcn  polTe  exiHiiiiant  experiencia  faUi  oonvincit: 
n\m  niinora  quamvis  inliu  Pruno  (acmoseKiaiiocgeousarboribus^  aoc  alii  Amwaiiarar  auc  id* 
ocul.it.i,  minora  lcmpcr  producunr. 

liis  .iddit  C  Bauhur.is  tcrtiam  fpccicm,  nimirum  Mala  Armcniaca  majo:  a  n  itlco  dulci,  ^IWB 
Gelhcro  Maia  Arm.  candicmtia,  guftu  iuaviiluna,  nudco  oblongo,  dulci  uc  in  Amygdalis. 

4.  Armeniaca  alba  Park,  farad.  foha  habec  mulca  limul  compucata.  Fruftum  laro  &  paro&  ad» 
Riodum  profei  c,  qui  a  vulganbus  Armeniads  noii  alicer  difiat  qium  colorc  albidioci^  nec  per  JHii- 
tiiritatcm  ullatenus  rubente. 

5.  Armcniaca  inalc-ula  Park.  roliahabetviridiora&tenuioraquam  viilgaris  Armeniaca:  Cca&us 
*        raro  adouxiumj  ncc  oopiofos  fcrt,  non  alu  in  rt  quAm  (apore  paulu  deiicatiore  k  vulgaciiNis  di- 

verlcs. 

6.  Armeniacamafailalonga,  aprigcedencenondirerdifrerc  quamfiiii!lupaddl(m 

7.  Aimcniaca  Algerina,  fmftu  eft  rainore  quam  cujufvis  prxcedendum,  non  minus  camen  dcU- 
cito,  Havo,  officulo  intus  mgricante,  Cerali  Lacutarii  nuclco paulo  majorc 

Ac  net^  Parictnlbdus  enumeravic  fpeaes  omnes  qu.T  in  cunoiorum  hords  aluntur,  cum  ex  qao  iiie 
vak  'tifm  Virlff  ilioii  pwVl#¥  ^sf^  Nw*  fi  quis  otnnes  enumerare  noflit  hodiernaSf  ilfe  rem  con- 
fioeret,  cum  producendamm  lumiernsfitpqcenoa  f  utloqauncnrPhiu^t^)  infiainis,  novisiadies 
ez  lcmine  fato  nullo  certo  aut  definito  numero  exotiendM»  8c  exoritnrk.  , 
Locus  (S  In  hortis  &  viridariis  Itahz,  Gallla',  Gcrmania:,Angha:  magno  numero  colunnir.   MaitlQaat  A- 

priU,  aciusleimfve,  protcmpcIWeaiuullorcmi  fiu^mjumojuliove  macuranc. 

£x  noAra  ob&rvanone  PomaAameittaca  Afagiica  JhaBdsflcGaliiciSj  qnoiqiioc  noUs  degplbre 
OOttdigil,  lOQgi^iunc  pra:ilanciora. 

BbiritatePerfica  fuperanc:  neq^  enim,  ut  illa,  in  vencriotib  corrampuntur,  noq,  cam  fadl^  acc- 
fcunt,  vuigo  ctiam  iuaviora  habentar^  undc  ftomacho  iunt  gratiora.  Fcbrcs  tarnen  caufare  di- 
cunmr  non  mmus  qudm  Periica,  vcmm  eas  breviores  &  qua:  facilir  folvuntur.  Cum  Saccharo  con- 
dita  &  adervata,  iiveliquida,  five  ficca  intcr  pneftantiffinudtdciana  icu  bellaria  a  macronis  noflris 
bal»um>  cxiy  edamScrihlicx,  4[eictf  ^aStic,  omiuuiaofMeimx  fiunc»five  mawritatem  adepds,  five 
immanin,  Oleum  i  nadm  AmieniacoTnm  exprt^bm  fliinfic^  Talen  tradtmt  inunaum  ad  indam- 
mat.ib  h.rmorrho'u1.i5,  &:  ad  ulcerum  tumores  &  lingusifflpediinenta,  &  panter  .id  a^irium  tlulores. 

Icem  potum  ^v.  pondere  cura  vuu  Crenci  ;  j.  calcnk»  pdliCj  &  colicos  )uvac  J.B*  c  Matm 
tbieU.  ^  . 

Munlacus  arbor  Petri  Creloenticnns  nobis  Maius  Anneniaca  videnv. 

Cxtenim  Armeniaoa  imla  qux>  .ipud  HorrahiiiiM  Lon&ienies  fkamA  hoik  fiu&t,  &  majane 
ftudio  coluntur,  (iint,  t.  jfynKum  ilirtr.m  \  loco  unJc  pnmo  allacum,  4Joan.  Tradelcanno,  de 
quo  jam  diximus.  x.  Mrftmjmmi  duum  gcnerum,  cujusnomuiis  raoooem  menelcire  iacoorj  deqoo 
eittm^qn.  |.  TaraMM.  4.<<«inH^^   


CAP.  IL 

RAjjo  nominis  obvia  cft,  (iquidcm  Mala  Pcrfica  dida  funt  a  Perfide,  undc  nrimijm  ad- 
vcft.i. 
^    ^   MalusPerfia  ab  Armeniaa&rcliquiscongeacribus  diffi«  idi^  Fnf 
ausofficulorugB&fulcispfofundioribusexaraca  — 
Nadpeifi»  aucem  4  Feifictt  fivaus  giabfvaediffiniab 


Digilized  by  Gopglc 


Lib.XXVIL         'DeJtbmbnsTrtmifcru,  l^j^ 

MalaiPerfica         &  alion$m.    t|}C  PctKi^  CrCC.  .  "  * 

luftae  iM«ninitlinis  acbor  efl  PerhLM,  cimiice  iatis  crailbj  raaiis  bracliiata,  cortlcc  rubincc  &, 
ibUafco.  Flirw  profat  putchros,  dilatc  rubelbentes,  odortt eadgiii»  i  quinque  folits  latis  compoiTtoii 


Mcdium  occupatit  fiamimm  mulu,  longuilcuU,  paipacillda  «UC  afiM^  cum  pans  magnitutlinis  ftjh. 
Inlidcnt  autcmflores,  Hne  pediculis  ramoram  tubercafis  adnati,  calycibus  rubentibia,  m  cjuinq,  fo- 
liola  acutj  fcl;;  cxplicantibus.  Pom.i  nonnihil  rocunda,  dcnfo  yillo  tomcncola,  cx  kiteo  herbaoeaj 
alias  pulchrc  tiava,  alias  punicca  arci  dccorata,  carnc  alba  vcl  paUida,  intcnium  riava,  rariusrur 
faente  peahos»  aut  langpineis  guttis  cruemata,  (apore  dulciufcub,  pertinad  adhxfu  olScuium  vix  de- 
-  (erente,  in  qmbufdam  tamenl^peciebus  ikcili  fisparalul^  qiueboaicatis  nou  habctur )  cujus  proRin- 
dis  fulcis  &  lcrobicuiis  paflim  le  infinuat.  Eft  autein  olltealocral&ies  inngnis,  duncies  ferc  mvi<ftai 
fcd  inccriu  facie  Ixvor  polirus,  cxtcrna  multis  fiilcis  profundiufculis  nsillo  ordinccarulicula.ta,  binis 
valvis  conltansi  m  quo  nuclcus  caliolus,  oblongus,  cxacutus,  albus,  fl  ivclcente  cuticula  veRitus,  qua 
dctracla  geminuSi  h-  e.  ^  duobus  foliis  ^minalibus  oompolitus,  confpicitur,  amancansj  non.fanea 
niftu  infuavi  FJu  oblonea,  Saticis»  acuminaUj  cienata»  Amygdaliais»  quibb  perfimibai  niaKM-a, 
lapore  amaro  qualis  in  Pcrftcorum  nndeis,  ingradore  tamen.  Materies  niffai  &  drca  media  tere  pu- 
nice.i,  (atis  firm.i,  ob  id  a.A  torni  artiBcium  pra:  aliis  cxpctitn.  0 

Hjcc  arboi-  non  muJtam  xcateni  acquirit,  ut  cnim  cito  &.  proniptc  atlolelatj  &  ad  frugcui  pcrvc-^| 
njt,  ita  non  multis  aunis  poft  lenelcens  tendit  ad  interituni. 

Maloft  Pei&a  Tlie(»hi;afto  iodida  vi^^ 
ainit  ooftfeBimit !  8t  PBtwis  Perfeam  i  Perfie»  manfem  diftinpiic. 

Malorum  Pcrlicon.in  multje  fpccics  fcu  vancutcs  tom  i  Veteribus,  ttim  ;i  Recentioribus  niemo-  Dfgmmid, 
rantur.   Diifcrcntia:  autcm  iumuntur  vel  a  loco  nacali,  vd  k  figura,  vdl  a  .conlilicutia  leu  lolidi- 
tate camisj^io  refpedu  aha  duracina  dicunmr,  alia  prxmoUia;     Hifoip,       Qploie  p^id^^vel 
ioeleritateauttarditateprovcnicndiSc  maturciccndi.  '  / 

Dnncinis,  aurare  I%mo,  quem  fcquuntur  multi  6  Reoentioribus,  caro  Hrmitcr  adhnet  offi,  riec 
&cilc^  avelli  x.\t  feparari  potcfh    Ai  veio  rcm  ip!.'tm  mtucntcs ,  ntfitiic  J.  B.iuhinos,  conn;arium 
utplunmum  dcprcncndimus.    Enimvero  Ijhil  (i.ictciitji  in  Cj.)llia,  U.iii.i  &Geimat>ia  obfcrvavimus, 
magna  cx  partc  Pcrfic.i  qnilnis  pulp.i  h.rrcc  o(Iilr  s^  c.vrc  is  fcrc  c(ic  molliora,  .rc  iiitcrdum  penitus 
mucota  &  Aicculfima ;  hrmiore  vcro  pulpa  cui  iion  adhft  cc :  quod  Sc  noftta  cicperieatia  conhrmac. 
Gommodiffima-aMem  diviiio  Pcriicomm,  me  judice,  ei>  prini&  in  ea  qoonim  oorpus  piertinadter    '  '*  • 
|»gno  :idh,\"rc,  &  ca  in  quibus  facilc  &.  Ipontc  a  ligno  abiccdit;  utiumq,  autcm  gcnus  vcl  nugai-  • 
tudinis,  vcl  coiori^,  vcl  tigurx,  vel  (upcrticici  lefpcdu  m  plutcs  Ipccies  (ubdividi  pocelt:  quibusnoa 
immorabor.    Species  cantum  cclcbriorcs  (ju.v.:),  hodiepineC^plloinllOiliQie-l^ 
j.  B.  hilloria,  8c  aliis  recentioribus  proponani. 

I.  Perfica  nimima  alba  J.  B.  inagnitudmis  parvorum  Malorum  Armcniaeorum,  alba,  hiriuei;, 
pulpd  aiba^  adhcrenteoffi,  Julii  Hne  &  Ai^infto  maturefcuatj  guihi  faBjda ;  Oda  funt  vald^  par» 
va,  oailata  tamcn.  An  Perfica  xftiva,  Armeniacis  iimilia,  (ivePerfica  S.Johanius.  No^  probac 
J.  Bauhiin-.s,  quod  frAter  (.i^x^rcm  p.rne  litnilem  cum  Armcniacis  hjberelcri^:  iiia  6ilini{fMiaJia- 
herc  curn  ii^orem,  nececum  qui  de  parvis  Pcrlias  lcribunc  talcm  tradunc. 

1.  Perfica  parva  alba  7*  ^  i  carne  fadlc^  feparabili  a  nuce,  liiporc  commcndabilij  ofliculis  ncc 
tam.pio(iiiild&j^  nec  ita  frequeoter  iulcatis,  (cd  Frequencionbus  punftis  fic  hiratauiulis  refertia.  ^oc 
gamKeftiin  mtor,  quodraiih^ribiis,  ^t)rj|^iinucg  ^cacb  didtar.  . 

1.  Pcrfica  mcdiocria  albid.i  J.  B.  'rumci  vciliunair  ex  Iiiteo.paBeMemf|,  GameaJba*  tK^ab 
efficalis  {g»rabiU ;  przdi^  magnicudine  luperipra.  .  .  . 

4.  Pcrlicaalba  maxima  J.B.  carne  iapida  limt,  nudeis  non  multijm  adhan-ente. 
jf.  Peiifioa  faitea  medioeria  J.  B.  Externc  Intea  funt.,  iii^  jpuljpa  firmiufcula  facild  abfcedic  ab 
«ftilaponsgnui:  min<isrotanda(unta»eris,  profu(riioree(iani'fim 

6.  Petlici  m.ixima  lutaa  j^.  B.  lapidi  &  di;i  ii.ll:Ll,i  funt  pulp.i,  qux  facile  ablv^ic  .iboHe:  ip- 
£itnpomurii  t.itura  Havcdine,  &  propcmoduni  c,o^:c.i,  &;  niognicudinc  inligni,  <]u.i  uxoncura  ferd 
ssquat 

7.  FierfiGaalba  muooia  &  fucculena  B.  Pomum  adapertutri  fic  levtter  prelTum  £icil^  in  ]iquo< 
«an  dffibic,  ex  addo  ac  vinoG»  aluiuid  amaricantis  habens,  prarlectim  dica  teiima.  Pnlpa  mor- 

dicusoflibus  aMirret,  unica  nora  non  prob.it.r  bonttuis. 

MeiiMnuctiain  P«iriicoruiii  porcmorum,  qua;  luibus  projici  foleiu.  Pr^nii^  omnia  (ii^juity 
cuie  fiinccomeiMDCi,  quamvis  aba  ininut. 

8.  ftr^  Hi^anica,  Meloctmea  qtmunJam  J.  B.  Mahlt  Ymfca  mtUccionca  Park.  Perjiea  JbtMt 
earne  cmHittt  *bfmmdt  «x       fiArakaiU,  iMMk  emm  biU»  &  j9l  'Qc  MgflOfrtWt 

:  Folla  &  flores  Perlicx :  Frudus  majores,  tardius  nuturelccmes,  fed  diuturniores,  pulviiuto  calycc, 
bra;  l  ubcntc,  acquucx  rnu  parte  maculisnigiis  nocato:  jpalpa  intusPomi/  difficiutcros  de(erente 
[ofliculomipibPomolxpiusdehifirente,  in  quibufdam  eaam  iu  in  fiiiftula.difi(ado,  acliid  mal- 
eo  cdet  fa^m,  qtiod  afpei^  mirabilc  quomodo  id  evenerit,  fruAu  nondum  apefto  J.  B.  ]  Os  ip- 
(am  comprc(Eu5  quam  cxterorum  1'erlicorum,  alccra  pr.rle:  tim  parte,  ade6que  figur.l  Ipii  cvaruns, 
fragilius  quoqiic  li  intcgrum  lic  Caro  firraa,  &  qua;  denobus  trica  flrepitct  licut  Poraorum,  alba. 
&  arca  excrema  fubviridis  interdum,  qu.i  offi  adhcret  purpurca  atque  (anrainea>  gpiftu  loavii^  fir 
fUai  vtaola;' ooceidura,  wiUoia.  Tocius  porro  figura  fublonga,  &  qu^  tdiquanim angnbfipr. 

AuAMSwttMdooiNnieBmai^  quodeaiemicaMm  feu  apicem  habeat 

incaiTam,  6c  gnfta  &  fdiqw^Uicaoaie. 

t  '  ■  9.  Pcruca 


Digitized  by  Google 


t^i6         UiSTO.aiA   Pl       t  a  r  u  m. 


9.  Pcrfica  parvM  glabin  7-     '^*'""  nucleis  atlhxret  &  non  admodum  (apida  elT:. 

10.  Perlica  majgna  &  ipecioia,  carne  u(que  adeo  rubra,  ut  Carotanun  iaftar  tinganc  Pcrfics 
iueoDqaafiliiigiaiieo  ci.  Hwnucteoiuiit^toforonibciiw^  aliasnjtro,  inqak  CBndiiius. 

C.  Bauhinus  in  pinace  repccai  enument  Ipecfaii 

I.  Perfica  molli  came  &  vulgaris,  viridis  &  alba. 

11.  Perfica  liicco  quali  fanguinco.  sJ-B. 

Hx  duxfpedes  (  mquic)  Unatte  Uint,  carnem  fiiccolara&  flaocidam  lubeoe>  qu2  commmiker 
k  nudeo  tota  lecedit»  &  aiia  fuoc  magna,  alia  paiva,  quaedam  prorfus  virnlit,  qiisdaxn  aJba,  qiub> 
dam  Riaculis  robris  piAa ;  alia  came  alba  flaveicente,  alia  rubriw  fanguinolenta  yideantur. 

III.  Pcrfica  dura  carnc  candida,  aliquando  ex  albo  (ubrubente.  Ha:c  fiint  Melocotonca  7.  B. 
Duracma  (  inqmt)  oh  carncm  (iuriorcra  fic  nominata,  quar  Rhodacina  diitaj  autob  odorismvi- 

tatem^  autquoJ  plc  Lniq ue  ri;b:o  colorealtera  fui  parte  nitcantj  aliquando  pugni niaS|idtlldiD&  9c 
filidaangnioro,  arca  osrubeate^  quodaliquandoper  medium  divifum,  aliquaodo  inpacteBdnilp' 
cnm  leperitiu,  &  a  noAiis  Pernca  Mofchata  dioimtar.  Horumj  ut  &  fcqueotinoi  caio  <km  tc 
nudco  tsn:iciflime  adhxref,  qu,T  aliquando  etiim  intus  (aturate  rubcC 

IV.  Periica  dura  carne  buxea.  Et  hrc  Melocotonea  dicuntur. 

V.  Pcriica  iltiva,      nicniacis  iuiiilin,  live  Periica  S.  Joannis.    H.rc  funt  minini.^  alba  7. 
lEomm  quz  apud  nos  hodie  prjrapuo  in  honorc  &  prcaojunt,  i.  '3Chc  lDi)UC  j^Utmcg;  Periicum 

k  nuce  mofchata  denominamm  album.  2.  CbC  Xtt  |flHlllMg>  Idem  rubnun.  %.  <C|e  <Ertai« 
macl^,Le.  Trojanum  autforte  Treccnfe  4  Trcas,  i.e.  CrOfCjr  urbcGallica.  4.  ^ftc^fabcUa 
^car^.  5-  C1|C  jfcatoop,  Sabaudicum.  6.  CljC  ^Bourilcaui:,  Burdcg.alcnfc  7.  CIjc  carlp  l^etll* 
ington,  Novmgconienfc  pricox.  8.  Cftc  Olb  l^ckDlligton,  Novmgcon.  vetus.  9  Diolct  a^uf^ 
catc,  Mufcacum  violaceum.  10.  Periicum.  11.  Mutinenle,  Ma&u.  11.  MoroUa  11.  Rum* 
bulliam.  14.  BeUioe;  I5>  ^Mctgk.  16.  <|cltoifd,  RsedeL  17.  WBSIUt^'  i&  Wkt^' 
flBdaficitc; 

VI  Nuciperfiid,  tjueJ  nucum  JngJaTlJium  facitm  reprafenttt  Ci&  Hntifafit»  VUtk,  paildi  JLBl 
C^C  J^CCtattnC  djapori!  Jelicittffimo  ntH«rto. 

Noctperlica  arbor  eft  iuimilis^  PerHca  pleraiiq,itiinor,  tnmoo  fic  ramis  majonbus  albicante  cor- 
tice  tedis,'  VII  gt^  -  -  furenlis  tenerioribus  valde  rubentibus ;  fbliis  Perlkanis  ade6  funibbus  ur  difcerni 
nequeant,  nirortcmiiio  .1  (int  [Ainygdal.r,  (ed  nu|onbus  Rutl.']  flore  Perficac,  pcniceo.  Pomun^ 
emicat,  viridej  camofiim,  (ucculentum,  minus  &  rotundius  ouUn  Perlict,  nuUa  aaiams  runa  iulca- 
tum,  nec  atU  exterids  lanugmc  pubclccns,  carne  finiit  8e  maH,  iapora  «felicatifluio^  dai  intni 
&  lc^i  nuoe  in  qua  nndeus  AmfgdaliautPeriid  amarafc 

Nadp^cc  feptem  IpedesfeuTarieeaies  raoenfic  FlirldttfbiiDsinFlwadilo. 

I.  NuapnfcamefclMtsA  odom  fiuAds  dida  1  cafnc  eft  rabiai»  aptiow  nocc  NwiiihIBi  mdBiw 
fequena  putacur.  •  * 

1.  JNianjpii^  Xmttu-ttAr*,  fei$  racemtfa.-  Florem  habet  amplum»  paiptinlGeiitemj  Petfio^ 
fundo.  enerius  ti^ncc  intcrlus  viridi :  fhiAum  «ttsniis  pukht^  rubeatetn,  acpniiiacim  "«fmwffiy 
tdnabus  trib^fvenmulj  (aporis  optimi. 

Nueiperfcs  rubr*  n«tba,  florem  habec  minorcni  minufqiiC  apcrtum  qnam  pr.tcedcns,  petalis 
filunentorum  l-ercinflar  tcnuibiis.  Fm^s  exterius  rubent  fic  ad  lingulos  nodosimguli  lufcuntur  s 
piaKedente  etiam  dim  [^enc  maturuic  gufhu  crudior  videtur. 

4.  24iMjMSM,^UiM«  qucduplex  ett,  alk 
Ce  minusprobl. 

f .  Nuctperfiea  vtriJia  majora  &  minora.    Hxc  l\  nonnullis  omniam  prsdantiflima  habcntur. 

6.  Nuciperfica  alba,  qux  iion  vidit  Parkinlonus.  Prxcedcntc  ctiam  quando  mamra  exrcrius  albi- 
diora  cllc  dicunmr  &  Ipccie  ab  iildem  dillin<fta.  Pra;tcr  praedifta  in  Catalogo  Nucipcrficonina 
hodie  cclebrium  in  Angba  ad  me  nuAun  invenio,  7-  €||e  fl^limp  jOeiUmne.  &  €^  €alo» 
ncp,  utrumque  k  ocAart  denominatnm,  ur6c  9.  €||C  ||eIUilll,Le.  Havom.  la  Cj^fiuflitt» 
II.  CllC  pAttltCtl,  piftjin  fe.i  vaneginim.  ii.  Algerianum,  4  locodiftum.  Crterum  Nudper» 
(ica  m  non  iiuic  dictam  pucamus  quod,  fmdlus  c)us  laciem  parcntis  fucciirnque  adoptionis .  cxlii- 
beat  (ciim  .1  Pcrlica  in  Juglandcm  inlita  natacrcdantur)  (cd,  (  ut  rede  C  U.iuhinui)  a  lintulint-, 
duie  quam  frudos  glaber    vihdis  faabec  cum  JugUnde,  coroce  exceriorc  vindi  adhuc  tc^a. 

Arbor  cil  in:ci  Amygdalam  &  Perficain  ambigens  nuttrie,  folb,  fmftu.  FoUa  enim  oblongjj 
ierrata,  pediculo  plulquam  femunciaU,  vircnna>  (aporeamatOb  FUt  quinque  conltat  (olioiis  rocun- 

.  d^  colore  carneo,  ungue  (anguini^,  (l.mupibas  matds  parparandbos  ez  umbilico  calyc^-e  quin- 
qi^ajcieo  rubente,  Camis  pulvinus  dcnlior  &  copiolior  quam  Am^^gdalis;  mmus  copiofiis  qiiam 
Pernck  Os  Hccc  Amygdalai  um.  ut  Pernas  tamen  rugo(um :  nudeus  oualis  Amygdalis.  Tene- 
liorjm  n  Lictum  .rnrcquam  durelcat  pucanwn  mndinnr,  Nudeos  feid  ednlis  nc  Amndalanim,  4 
quibus  vix  gultu  dilceim  aueac 

Sparinm  genus  ede  viikttir,  de  quo  J.  BaaUnns  fic  rbetoricamr.  Ybcc  (bboles  mediam  ioier 
ntmniqiie'progenitanm  naturam,  ut  (pero,  contraxit :  atoilitq,  iofitioni^  ut  arbitnHV  dihgenria,  ane 

'  latiorum  mifiionovam  adultcru  gcnus,  it^  ut  ex  Amygdalolea  NuceGrxcaScPerfioo  progcnies  tn- 
vi(.i  pnoribus  (cculis  cxornetur,  utnulq,  parcntis  ingcnium  rcfcrcns,  cffigiem  fimul  adopcans :  hoc 
cil,  Malum  quod  tons  xmuU  (acie  Periiatm  Pomum  mentitur|intus  duloem  Amygdalam  &  taoe  fic 
guRu  rapccMncet»  iplum  reO&uiecgne  pareui^jpsdajofeindim  nominabir. 


I 


Lib. XXVIL  T>e  Jrhmhi  'Pnm^.       ^  ,^,7 


fnnm  ftrfttue  ft^atMr. 

Prater  cnumeratas  alias  adhuc  Pcrficorum  (pedes  propontt  Parldalainua^ 

1.  Per/ica  albamtjora;  cuticLil.1  funt  &  carne  alb.i,  b<ini  faporis.  , 

2.  P«r/ W^tfOTMortfj  parvitace  Ibla  a  prxcedencibus  ditFerunt.  .  I 
Perf.  mainut»  tnuin  generum.  bina  rotunda,  tcrtium  oblonpun:  onmta  colore  (iint  alUcante 

lubro  perfo&s  nitundum  minus  vukuius  eft  dc  taaffi  lerotititifa  '  ; 

4.  Prr/ flifim««^rWMj  prcoedeiili  rotuii^  i 
{.  Pirf.fimiBm0watrif«ttxm^^  I 
dabUL  I 
.  6.  P^r/.  iy7W«*,  pulchra  &  paLito  Kr  .r.i.  •  i 

7.  ftrf  Nnmfftamfis^  <Zfit  jpclDinflton  ^tot^ ;  ooloreeKteriib  i  viridi  albeot^  ilatece  ti-  i 
meafoli  oppolitonibicnnda,  lapore  opcimo,  drcafefhim  &Bardiolon»i  nutura. 

8.  Trrfca  du  Troat\  magna  (unc  &obIonea^  ex  albo  flavicantia,  extrinfccus  rubentia,  prxcocia. 
9k  Pw/.  Regin^lui,  pulcKi  .1  5c  grandia  c  navicante  fulca  rubro  iaturo  veiut  obumbraUj  lapore  ju^ 

Cindo,  circa  fe/lum  S.  Barcholomxi  niacura. 

la  Ttrf.  Rmana ;  mtce  laudadflima  habentur.  ■  *  .  • 

1 1.  Frr/  mffamca :  colorc  func  cxcerius  cx  obfcuro  rubro  flavicante,  intutalNU  I 
II.  Perf.riirra;  coiorc  cxcrinfo-diobrairi  brunnco,  (a  porc  .Kjiicoj  cardd matnielcDfit» 

];.  Ferf.  AiierzAns;  fcrotina  iunt,  &  faporis  non  contemncnui.  '  , 

14-  Perf,  Mtmi^  duanim  geneium  longafic  inenora;  utnunq,  laudabik,  fareviui  cameii  i>»     *  * 

j^djuseft.  *  I 

I  {.  ?trf  CtrtfiM  ob  panmaMim  dida,  boni  func  (aporis. 

1 6.  Vtrftca  fl<ir;,e  fletu  Gtr.  tmae.  in  cuiiolumm^  hoitis  frequens.  ; 

Muka  adhuc  aUa  Pcrficorun»  gcncra  a  curiofis  in  hortis  ahmtur,  qu*,  ut  (ufpicor,  non  fecusac  "  i 

Pira  &  Poma,  fanoni  origmcm  lius  1 1  doScnt,  uiuic  novis  quocannis  cnalccruibas  corum  nunierus  •  ! 

infinicus  auc  mccrcus  cll,  uc  omnibu>  cnumerandis  ncmo  iufUciac :  Quourca  nos  |.un  didis  contcnti  j 
enmus.  ■  I 

Ferficx  quibufcunqQe  locisproveiuQatj  nt  traditfalladiuss  Sed  &  pomis*  &  irondibus,  &  dura-  loen^  \ 
liilitate  pra:cipux  funt,  fi  coelum  cdidnn),  (btum  arenofum  fi:  hnmidjim  Fngidis  veru,  | 

fiemaximc  vcntolis,  ni(i  objeda  aliquo  defcndantur  incereunt.    In  Italia,  Hifpania,  Gallia,  Ger>  '.  ! 

mania,  Anglia  Sc  per  coum  Europam  in  horcis  Sc  vmeb  frequennflima:  lunt.   Ac  in  fngidionbus,  | 
ut  ad  'frugem  pcrveniant  defendi  pbftulanc :  unde  juna  penecem  Soli  meridiano  oppofiHun  Pcrficas 
plantare  mos  eft,  cum  ue  parietis  obje^  4  vitatis  Sqiwnirinivtlibus  defeodaomr«  tmn  ot  Solariura 

ladiorum  calore  ex  reAexione  geminkio  fbtx  fruAus  ad  manritatem  perdocanc,  qid  al^  frq*ore  -       •  : 

pcruftl  fl.itim  a  florc  cxplicito  tcnelli  &  mv.tliiii  intenrcnt  &  dccidercnt.  Quinenam  ramis(upcr-  ! 
nuis  ampucacis  reliq.ios  cxtcndunt,  paticci  applicant,  8c  vuicuhs,  adadis  ciavis^affigunt,  ut  libero  ra-  '    '  \ 

diisaditu  faAo,  rami- lurculi,  gcmmx  omn^  eommbeoeficio  iiuannuv  6c  cepore  exfailant»  tum 
florcs  explicent,  tum  frudus  pcrcoquanr.  *  .  . 

*  Florenc  Marlio  8c  Apnh,  tardiusauc  cicii^s  pro  nacnra  loci.  Frudns  iiUlgnaezparceSepcera- Tm/ur. 

bri  perficitur  .  Pi  .rcocia  paflim  Auguflo  rnaruranmr,  &  in  calidis  rcgioiylMtl  et&un  Cllillta  De  &■  *  < 
donc,  mlitione  icliquaque  cultura  confulantur  rci  Rufticx  (criptorcs.  •  ■       ,  | 

G.ilciius  &  PaiJiis  I^erliconim  omnc  genus  daninant,  ut  pravi  lijcci,  &:  qua- noxam  vencriculo  in- Hi»»  .  ' 

feranc;  Suadent  iuque  Sc  uc  uiitio  rcfeciuum  ante  ahos  abos  himancur.,  &     aoua  fuperbibatur,  -  I 

fed  vinum  meracum.  Addic  Paolu»  eos  qui  ciefanik  iis  ad  latiecaian  vefcnntnr  Mm  conipi;  Ic^.   •  ^ 
dere&netvoBpropcietateqnadam.  . 

Ego  tamen  non  video  cor  Plinii  &  Diofbiridis  (ententia,  Perfica  ici  ventriculo  utilia  ede,  fic 
alvum  bonam  pfiftarc^  nec  alium  iis  innocenciorem  cibum,  onmiiio  djirnnctur  &  rejiciacur.    Nec  " 
cnim  vcrilimilc  clV,  fru^himadeb  lapidum  &:  dchcacum,  quinoltroquidem  palato  prscomnibusfiiga-  . 

I  cibus  arridet,  it.i  ut  a  natura  ipfa  nobis  ad  cdcndum  commcndata  videarur,  noxjum  prorfuiBc  in>       .  i 

(         faUibrcm  efie.  Ogortettainenutdele^Pomorumhabeatur.€cucnK>dusiaiisin|ie(eiidi^ 

HiiKqnc  de  FBrnoorum  noxa iGakno  8e  aliis difta  fnnt,  de  pnrmoUibus  mtdfigenda  efi^  cradit 

AmatUS:  leCUS  eniin  ait  efle  de  Duradnis,  ex  quibus  optinr.is  Ipiratodor,  fiiavis,  gratus  ?c  fpinram  1 
recreans :  nam  eorum  lapor  dclicatiflimus  cft,  cum  quadam  audcritate,  qua  mediantc  Aomacho  I 
I  oondncit'  &  ifKliim  roboiw:.   Imb  omnes  principcs  Hifpaniarum  8c  viri  delicaciffimi  ea  pofl  vifiuii 

oomedunL  nonnifi  vino  prius  infufi,  8c  noUaiii  md^  noxam  evenire  perfcntiunc; 

I^cuKer  adfisrvannir  Perfka,  quia  non  alind  pomum  fugadus,  uc  reA^  Plinius,  upde  \  matn>> 
nls  no(f r!s_,  nut  Confcftoribi:s  quos  vocanr,  rnrb  condiuntur.  J.  Bauhiniis  condicnLii  moi.^iim  Ininc 
pralcribit ;  i  itc  lcct.i  nunu,  dccorticataque  &;  olliculis  excmptis  optimc  puigata  cuiu  aqua  &'iac- 
chaio  dccoquaiKur  ad  conlillcntiam  lyrupo  dcbitani.  Miiificc  placent  a^giotantibus,  praclertim  iiti  ■  * 

&  luigux  ancitacc  vcxaciSj  refngeraiido  corroborant,  &  in  onuubus  cahdis  morbis  apprimd  condu- 
cunt. 

Braflavola  fub  cincribus  codum  unum  vel  alterum  Perficum  «giQCaiilibu  fuis  ofeebat.  Obam 
vcro  dclicatiflimum  eflc  8c  acgris  pcrquam  gratum  affimiac  Amarus. 

Folia  ob  am.iiorcin  fiium  in  ccrcvUia  aut  ladlc  dccoda  8c  pueris  exhibiu  Iu*mbricos  intcftinorum 
enecanc  8c  cxpeliunr.  Galcnus  cnu  8c  umbilico  impofita  id  pr«ftare  ait.  Parkinlbnus  euani  alvum 
leiBter  folvere  (cnbit,  fi  liifficienti  quanduce  cxhibcantur.  . 

Idem  |p;(lanc  8c  fiores,  efficadu^etiam  quam  RofsDamafbenz^a  guem  u(^ 
diaro  concufis  fit  conferva,  man^  ponflimum  jejunis  edilbenda ;  Kd  8c  (yrupds  pantttir  ad  pnediObs 
clfcctui  .iptiirimus  Rccaiites,  autorc  Matthiolo, non  tantum  alvuni  dcjiciunt,(cd 8c  vomitioncs  cieur, 
8c  Hydtopicoruni  aquas  pellunc  ui  acetariis  eiiutt«  (ednon  ablquc  a.*grountium  Uborek  Aqua  de- 
fliUacattorum  maculas  fadeidelet. 

Naotinn  Gommi 


Digitized  by  Google 


i5i8  HistoriaPlantarum. 


«1» 


arboris  cotnmcndatur  alvi  fluxumj  calculumj  impengincm,  tumorem  fatidumj,  a^pe- 
:erut,fputum  (angumiSj  %'itu  piilinoniim,  (iyfenreriam  commendatur.  VaitaBVandl  flM^ 
difltmafelW  vi^apud  J.  B.  in  hiil.  c  ValaunOj  Matthiolo^  Gdnero. 


Gummi 
ritatem  arterut, 
dos  ail  prgriift^f  __   , 

NncimoominendacMatthioliuad  ventru  torminas  ad  elxiecatem  prohibendam  [(ex  feptefiive 

prafumptos  ]  ad  Alopcciam  t  tuforum  &  in  accto  decoaorum  pulticulam.  ]  Okum  connifbnjm  .id 
Ibmnum  condltandum,  ad  hcfflicraniam  temporibiu  illitum;  ad  coliciiu  t  uii  potum  auani  cJy/tc* 
nUiS  mfufi;m  :  .ivi  ilucjni  p.ifHonem  &  calculani,  quatiioi  unciis  potuni.    Aquam  e  nucJeiS  Perfwo- 
rain  $a  Ceraiorum  loo.  florumSanibtidmanipulom  vmiCreucilibristribusroacenci^ 
deom  di«  m  fiaw  fiipulmk  deftiyat^ 

Ttrfic*  nudm  Africmm  mm  fim  manuto  fimflta,  AmjgiUlm  j^rkmmvi^  Hort.  Lugd.  Bac 
2>.|fcriM—l. 

Complures  enttdtnig|Ula»lignoras  flexilcs,  rul>entes,  q\ubusalceiittdnilMnilt  fblia  femidigicalia, 
in  obtulum  tetulentia  nracrooem,  Milo  Periicaang|uftiiora>pallidc  viieaiia,perainbicum  Jevicer  (er- 
nta,  crebrionbus  venis  &  fugK  inlciipta,  prodenntibas  ad  fingulorum  exoitam  binis  exadver^  te- 
nuiffimis  cornicularis  viilis,  Veluc  m  communi  Perfica.  Ad  fuininitaces.rirgularuni  oriunturyfiirw, 
parvi  iocamaci,  rofci  coloris,  mlidentes  quinq|-radiatis  calycibus,  modo  nmlciplici.abqiiando  /implici 
petalorum  ferie  referti,  colons,  uc  dixi,  mcarnaci  Rofer  )ucundiflimi,  odoris  languidL  Hosexd^unt 
frfiSiis  icicnn4i»  iabbiriiui.  Perficae  quidem  haud  abfinulei^  (ed  tnplo  minoics,  lapocis  noa  adeft 
grad.  Reperic  hoe  aibaftum  D.  Hannaiiu^Ls  IpoiMe  lnninns  ad  promoot  Imue  ^cL  Li  liertii 
no0ris  froquenshabetur  cnkian. 


3.  XhKori  vd  CmtnAm  Piioa.  Mangr.  Mtir  Ttm^trm  MnfikKfbf  fitSu  Fefii  k^mt 

moSi, 
P(/5».  Marei^r. 

Aib*:»:  vi\-  mediocris  .iltitudinis,  in  campts  gramineis  ampl^  ramis  luis  expanditur;  cauJice  quUem 
maiiOviitcf  cr.ilio,  nam  plcrunq,  trcs,  quatiior  aut  plures  )uxca  le  nafcuntur,  ligno  albo,  Berulinuni 
fere  rcfcrcnte :  111  ramis  autem  ramulos  h.ibct,  trcs  aut  quacuor  digitos  loiigos,  pcrpctuis  fpmii  ol>- 
ftos,  &  m  lis  ftUaU  cyiindracea»  Caflix  ferd  (imiha  fed  paulo  anguftiora,  vcl  duet^j  vel  aicenudm 
opponta,  (aQ]tM&  vtrraa,  nerfo  lectihdum  longitudinem  &  venis  obliqtus,  vix  digitun  Jonga. 

Foft  florem  {^utm  AuBor  m-n  tStQr-.htt)  p.irvum,  flavum,  firccedit /rw^fjw  fbrmz  ovalis,  magni- 
tndine  Piuni,  ad  viliim  &  ad  t.ictum  rctcicns  Perncnm  noftras,  coloris  aucem  ex  vindi  nallifli  flat> 
vefcentis,  carne  quoq,  fi.ivelcentc,  pauca,  dulci,  qux  ambit  bjiukm  niagnum,  OWblnjMbicaiWeai, 
qui  concinec  nucleum  edulem.  Maturus  fru^his  menle  Martio  iiwntc  dcudit.^  ' 

Cmdus  comeftus  turbac  Tennicalnmi  6c  (adlc  exdtat  vomitum :  iddrt»  ini^er  fiikt  ooqei  8e 
Unacum  nucleo  concandi,  arq,  cum  c.irnc  vcl  ptfcibus  loco  paius  vd  farinz  comedi 
"l^*  Frequentifltma  cft  harc  arbor  m  caiiipi^  gr.imino(is  juxta  fluvium  CimkM,  Moftbi,  £c  Rio  gramit 

quoq.^  Mcnlo  Marfiofrucli.s  (pontc  deciciic  &  Lolligisur.* 

Alcerius  l7M«r(  fpedet  memuuc  Piio,  mmus  altae,  frudu  pgcedenti  iMm  diffinuU«  fed  njgricantc 
ooloce&f^oieaddiocc^  qm  AoniacliixflhnnMmperttScifiMcitanpbascaQem 

4.  Terfic^  a§nk  m  Tapvhims  C  B.  Arhtr  Gebnfb  fivt  Cohitn  J.  R  *  ' 

ThtDtt. 

^  Foliu  eft  parvis,  quemadroodum  &  arbor,  qux  iiliquam  catharticam  (ert,  ramis  brevionbus,  coc- 
•  cioe  flarefoiite  five  croceo,  &udu  crafliufculo  tt  niBado  nibe  luforiz  inftar,  in  quo  nux  AvdiaiMi 
perooeraeov,  qinenadeamindbdic  raUid  anianin^  qui  fiiiipuE  admodnm  radidi  Aaig|BiKK(a,po> 
rem  lefeit;  .       *  ' 

Fru(Ihjs  ad  iedandam  (itim  commoiiintmus  cf>.  Eo  t.imen  nucleus,  quamvis  amarus,  kmg^  prx- 
ftantio)-,  c  quo  oleum  elidunc  Sunucrani  (  apud  quos  haK  arbor  oaldtur)  ad  Hepaos  &  lienisdo* 
iores  valdc  pioficuum,  live  intus  (iimpmm,  five  fons  innnOnm  t  qiiod  6c  artiGuhni  nmbi,  ooi  hia$» 
iniuic  incoU  valde  ohnoxii  iutt,  Inminum  eft  lemedium. 

Ez  eadem  aibore  manat  gommi  otitiffimam  ad  aftei3:us  przdidoi  cam  mediocri  oleo  fobmmt,  & 
CMapIafinacis  fbrma  partibiis  Libor.intibus  applicatum. 

Hanc  .irborem  Pci  Itca:  aiiinem  clle  ex  deicripcione  non  oonftac,  quia  tariien  C.  Bauhinus,  neicio 
quo  argumenco,  c6  referc,  &  frudus  breviflblio  velimUo 
gioir^  nos  qnoqieamPeiiicis  fiibiaaximas. 


Cap.  m. 

AMygdalus,  Gricis  'AtiwyA^i*  &  pcr  concradioncm  'f^ituyU}^  vocitur :  I'rucb:s  'AfwyMtfi 
,  Sc  'fifi^yAK».  An>vgdalam  Grxcts  nominan  Uerodianus  Alcxandrinus  autor  «» 
.  7f,  ^      X'^*' «Hnmi^  Jfa;;><>(  VxHI' iieM^ 

ollipidat,  fietorimulasdchitcac,  quas  ^fiujidt  vocant,  Arhena»tefte. 

Ladnii  erlam,  ut  Catom,  Nux  Grarca  vocatur,  quamvis  Cobmella  ^luces  Giaccas  ab  Amygdalis 
videtur  diilmggeiejnndeRaeliiuB  eom  pec  Gnseun  nnoem  wr  Aro  Amwdehin  enanun  loieifewfa 
lufpiGacur.  '  . 


Lib.  XXVII.  T>e  <tArbmbmTrmuferis,  -  i^i^ 

NaxM  AmygdaU,  a  Naxo  in(ulj  dida  Vctcribus  Grxcis  maxim^  coromemluicur:  jwfltmta»  nrfr* 
tesCypria  fil^  TendiatlMtt,  quac  pncter  caftcrorum  mf>rcrn  rcpando  cicnmiiie  piwlifc«nt  • 

AmyRi^alas  \  Pcrlici  cui  air>.s  perfimilis  eft,  difFeit  prilvmato  fruOAt  C^»  nillib l^(!b  &  ptf 
auturitarem  Hcaorc,oniculo  longiore,  Iivi,  8c  fCTobtcuIij  infciilpto.         '   -'  •  , 

I.  Amygdatm  fativa  C  B.  AmgJ.  Julcts  (£r  amara  J.  B.  CfjC  3lilttttttl'tttt'* '  ' 
J.9.  . 

T.im  nr<^'!  folli;  An^v7.f^,'.li  cft  cum  fal:i>  Pcrficjr  fimilitiiclo,  ut  difitoilter  djftingiri  pdffinf,  oIj- 
loriR.i,  .inguft.i,  aLuniiii.u.i,  creiuta,  v.nklc  oWcuro  am.irorc,  niajoic  autcm  lentore  pnedita.  Flos 
Guo;-i,non  .iblimili^  nili  m.i|ore  candorc  patticiixirct  [  AliSi  dicit  je  P.\uvuchi'crri(ie  nftnsor(i,a,(ied 
floribus  Pomorum  iitiiilcs,  ut  faalc  cis,  qoi  ^rius  non  vidcrmt,  imponant,  nifi  tcmpiB  ftiteniti  ' 
«arfim,  Seoortcx  Pcriicorum  cortici  dircriiniturentj  .  fblia  prxir.  Pomum  mficxriion  in'- 
ept^  compares,  ied  comprcflum&ittarcum  tcnfumpitlvinatt»  callo,  miniis  fj)iflb,  cdu!?,  acidul6q, 
dumtencrcft,  fponte  in  matnritatOTi  tcndcnte  fiTuftu  <tehi(certte,  &  facili  ofliculum  l.rYcftiperfi- 
cialibus  faobiculis  penif.m  rclinqucntc.  Putamini  .nlus  fr.igili  aliis  duro  nuclcus  ineft  dulcis,  cu- 
ticuliteuui,  rufa,velati  pulyjlculorelj>ersl  obduc^tus,  tam  in  culinx  qnam  m  Seplafiac  ufimr ;  vela- 
niarus  OmSiat  magis  etpddtus.  Lachrynum  quoqus  pjorat  1n  gumiiii  concreioentcm  «rbor  ip(a. 
Radix  qna:  ex  medio-triuioo  defoendk  Caatore  Thoophniao;j''^n^randji  eft«  ft  «lc£  jdeteil£i  dtb 
germinat.  '  \  ^  •  , 

Amvgdalarum  pliire?  (imt  ditTcrcnri.T,  maximc  celcbris  cftr  in  dulccs  Sc  amaras.  M.tfthioli» 
Dulcium  plurcs  facit  diticrcntias :  magnas,  parvas,  mcdiocres,  comprcflas,  rotundiores :  quanuO' 
Jkmnullx  dui^mo  integunturoperimento;  alta:  fragill  Htsaddit  J.  Bavihirius  Amygdab^lttna- 
^ne  careima :  item  AmvBdala^  Tulg^os  per  omnia  fimiie^  tri^  taitiat  Mc  j«iidru]^6  ijaimfres, 
tcadpraportionemgradwm  nudeum  continentes,  cdfque  ez  tiWetijitioinc^^iqi  duflm.genenwi^ 
dukes  tL  amaras 

-  Amyidal»  fragili  Si  flcxili  pi.tamine,  infit  J.  Bauhinus,  multiplici  r.Kionc  i  vulgatw  ^idetunt.  ^m'f  ,iaU 
Prim6  pittamen  nullis  foniiuinilMis  habsnt  piindtatuni  aut  Icarificatum,  led  qiiodammodo  (ulcatum /r.:i;i/i 
potiiis,  cut  extrinfecus  venulx  albs  ex  carne  fepai-ata  rcfidua:  adlueienc  Latitudo  uncialis  fer£,lonn<^'~~  ' 
gintdo  uncia  maior,  correx  quim  Juglandis  aut  Amygdalx  Fragtlior,  ut  letritfimo  digitorum  preflii 

vcl  quamvis  hujus  j;'jnji  is  pr.cr  dccennis  ftcilc  fr.tng.if,  nihilominiis  pulch-^os  fc  bcne  (uccuicntoi 
intus  continct  nuvlco.,  nclciy  qutd  inip!b  ctiam  guftu,  fi  rcd^  judicami:s  a  vulgatudilcriminii  ha- 
Ixrntcs. 

Amygdalorum  maximorum ,  mediocrium  &  iiuimuonmi  deicrtptioncs  vide  apud  J.  'Bau- 
binum.  •":-.:  ■  ^ 

Apud  nos  maximi  arftimantur  Amyg«^.ila  Jordanica  di<n:a,  qux  ?c  majora  funt,  &  longiO(mf'CC 
angurtiara,  craffiora  tamcn&tcrctior.t,  vulg.iribus  V.ilcntianis,  gultu  cciam  delicatiore. 

l  oci  .im.ir  Ai;ivRii.ilus  L.ilidiora  ;  undc  in  Ik '<^;  >,  Gcrmania  fupcriorc,  Anglia  fniftumrarb  per- 
ficit  &  maiuiat.   lii  It.ilia&  Gallixparte  Mendionahabund.u:  in  Gallo-provinda  Dclphin.ituque 
Amygdalis  conflta:  (i  nt  planmcs patentifGma:.   Durum,  ficcum,  calculotiimqae  lialum  (ut  ait 
dinsv  coeliimqiie  calidillimum,  Amygdalis  long^  commodius  efl  qnam  humtaius;  nam  li  iblum  aU 
tam  fit  &  pinguc,  nimia  p.ibuli  ubcrtatc  lafcivicntes  (lerile(cunt.   Rauwolf.  tradit  drc^Tnpolim 
inlli^bus  iylvclfrcs  provcnirc  Air.ygdal.is,  qiias  C  Bauhinus  a  (ativis  Ipecie  diftinctis  facit. 
■  Amygdala  omntum  prima  Horct  in  caliditMibus,  ut  Iralia,  audore  Plinio,  menfe  Januario,  Martio  Xttitfn, 
verb  pomum  maturat :  Mirum  inquit  J.  &  intra  inenfeiB  matura  ficri  Amygdala  ;  unde  pUcec 
ledio  Plinii,  non  macurac,  fcribentis.  Siqutsramen  dictt  teneUiOs  fniSkos  qui  elui  apti  iimcdici  pedie 
maturos,  pcr  noslicet,  modb  conoedac  impropne  id  dici.  Nam  propne  loquoido  Pbma  tum  de> 
mum  mamra  (untcumex  ArK  inbiis  decidunr.  AnjygdalsBautemf  Maitluolo  left^etiamiiiApuliaj 
reiaonecahdiflima,  Auguiio  dsniuui  lcguntur.  '     '  . 

Ver^  tn  Amygdalis  uti  &  Pcrhuis  alulquc  irboiibus  pro  ^matnm  ^verGtate  variae  florendi 
tcfiipui  In  Icalia  eoim  & GalliaNarboncnii  Fcbruaiioaut  ctiam Januariofkrent  Amygdahe.  Pa- 
tavii  iSe  Lngduni  Fdmiario  ScMartb,  Geneyx  Apnlis  prindpio,  &  ita  Baiilex,  aot  MaaSo  fi  ni> 
tn:s  (ic  cccl.un  vcris.  In  gcncre  tamcn  (Inrc  lunt  prxcoci,  aliacdmqa arbocum  ftnCi  praEVenieiKe^  qu 
li  per  teuipcil.ucni  licct  mcn(c  ctiam  Fcbru.irio  i»;  .iperiant.  •     ~  .  • 

De  fationc    ailcura  Amygdalarum  nihil  dicaiit.  De  his  Boofiil^ndi  .Theofbraftui^  Pfioinii«  Gd> 
lunidla,  Palladius,  ahiquc  rei  nidicx  lcripcoKt.  . 

Dc  u(ii  Amyedalorum  in  cibo  Sc  raedidiu  fi  fufiiis  agere  t«ilkm,omnuuiue  qux  ab  aliis  dida  lunc 
&  adhuc  diei  pollcnt  perlcqui,  vix  intcgru.m  volumcn  fufEcerct.  Brcvicati  eiBO  ftudeosmduomic* 
to  pcncs  Botamcos  eolque  qui  dc  materia  Mcdica  (cnplcrunt  re(]uirenda. 

Amygdalx  dulccs  multLiin  nutnunc  &:  corpus  pinguciaciunt ;  quancumvis  Galenus  eas  levitcr.ilcrc  Wrw« 
fcribat.   Galcno  opponimus  Dioclis  apud  Atnenxum,  Simconis  Scthi  aliorutn^  audonuteni,  6c 
quotidianam  fcrc  cxpcrientiam.   Humonim  aoiinoniam  leniunc,  femcn  genitale  amenc,  undtf 
tabidis  &  m.ictlentis  conveniunt.   ExhtDenturatKem  prxctpu^in  emuKionibus.  •  ^ 

Ladis  Amygilalini  parandi  modum  delcribit  J.  Bjuhinus  hisverbis,  Amygdalarum  dukittm  ii  COO* 
cida^xpurgatarum  Cquod  fit  aqu^i  tcpid.i,  non  (crvcnte,  nc  oicola  fliblKmtia  provocctur  m  .lAuin, 
sicquc  lac  non  benc  album  heret )  fju.mtura  voles,  Jiij.  vel  uij.  Addi  poflunt  lemina  Mclonum 
&  Cucurbicarum  itidcm  decorticact  .id  fenmium  Laftucc  &  Papaverts  albi  (fi  refrigcrare  utagis  . 
vdeSfiomniimqaepiaciduro,  non  violentum,  quodfitopiacis>  accerlere)  tinKal.ij.  velu.  Cooun- 
dantur  in  mortario  marraoreo,  qiiod  omniumopcimumad  hancrem,  (eraim  affinlaqBBCoda,  auc 
decodtionis  horcici  vcl  ctiam  lerolaftis  proiationc  icopi;  tr.iiicc  ;rcr  I i n teum,  8t  in loco fngidiufewht  . 
rderva ;  nam  citbaceicit.    Poffiscuroiblohordcato  fic  Amygd.ili4  pararc  ' 

Sunc  qui  moti  autoricate  AvioeniUB*  diocntis  Amygdalas  ob  luam  unduofitatciTi  commovere  choi- 
Iqram,  fibi  perltiadeac  noo  tutnm  cramont  feu  iaais  Amygdahni  uliun  felKicitannbas,  U  li*  qoi  fto> 

Mnnnan  *  machuiB 


I^IO  HlSTOHlA  PlAWTARUM. 

maciuun  biliofiun  habent,  taalc  inflammare,  mittere  ad  caput  vaporcs,  vulnerato  capite  ib  non 
I,  dcinre  dolorem  capitis.   Noi  in  cremore  iin<9uofiratcm  illam  non  oWavavimus,  nec 
mi^imientnnMn  jam  diAonim,  liCtt  in  febnbus  Sc  caluiis  moi  bis  (xpnis  tifi  iumuSj  uc  uta» 
„^  ipfi  indieit  «tiun  bi  noftro  oorpore  J.  B.  J.  Bauhino  noftra  enam  experienda  inffragacur, 
qui  Lac  Amygdalinum  maximo  iolano  &  levamide,  in  fefadbw  ficpe  poavimw^  0K  nBnmind^ 
leviffimum  nocomenmm  aut  inownmodum  (enfimus. 
Oieo  Amyg<lalarum  dulcium,  in  rauccdine  &  faucium  afperitate  nullum  novimus  prr/Hmtius 
leroQtiam»  Pulmoni  &  pcdori  utiliffimum  dSt  noftri  experientii  multorum  commodo  ficpifGin^ 
exploranim  inqoit  J.  Bauhinus.   Ad  Orthopnceen^  Hr.  Olei  Amygdalarum  fij.  Sacchaii  candi  if. 
Fiat  edegma.  Cif/»f4u  ^  Thonero.  NosrecensexprdIuml^nipoa^uoThoracico,ucHfiIbpiauc 
Hcderx  tcrreftris,  afFulum  una  agitare  &  mifcere  adeoque  wbcndum  pra:bere  ( parvaquantitate  una 
vicc^  fblcmus,  fcd  fxpius  rcpctere  iUius  ufum,  denuo  agitantes  vas,  namolcuma  fyrupofacilcreco- 
dic,  eique  fupernatat.   De  hoc  oico  J.  Bauhini  fiint  qux  fequunmr.   £ft  (ane  medicamentum  veri 
Uiom»  &  ad  multa  efficax,  blandum.gcaum,  &quidam  veluci  cyous  aliontmokonunejuflem  ge> 
nens :  Scimus  quid  pofllc  in  colico  dolme  «b  induracis  finfanij,  eS  hmm  ted,  in  qdboinico  Sc 
maximo  ruccclfu  multoties  exhibuiniui.  Sedfecenteropoitbt dfeeiwelfimi.  DoCi fiijad ftf^.vel 
perle,  vel  m  )urc  cjrmum.  "In  conftipau  alvo  mite,  tutum  &  prooatum  mcdicjmciirt;m,  etiain 
lenum  dolore  «iivexatis.   £ft  etiam  ini^ne  anodynum^  6c  unicum  propemodum  miantiuin  taedt- 
:  quibus  etiam  reoens  natis  exhibecur  ad  tormina  ventris  compeicenda  cum 


<Batoad5i|.  Me(uesoleiwthocduiiiienoainem&(i^   

dare,  impinguare,  combrre  heAidi,  fimen  aueere,  ardorlq.  vulvz  &  Drime  inieftuin  oommodare 
fcnbit.  Convcnit  etiam  mulieribus  poft  partum  aifficilcm  ad  aolores  lcniendos.  Extrinrccus  vcl  pcrfe 
inunaum  vel  cum  oleo  Tartari  mixtum  [cum  mclle  Diofc]  maculas  fadei,  i  Sole  aut  ctum  fngofo 
peruftts  medctur,  8:  cucem  eragat  ^ 

<junM"t  AmyBdalinuro  ad  muka  commendat  Diolcondes:  quod  vero  illud  aftringerefic  calefa» 
oae  fcribic,  J.  wiluoo  venim  non  videcur.  faxak  tamen  oanoeffiric  aftringere  per  acddens, 
nem^>c  glutinandci,  infiidoBqiianiine  inhumoiealigiio  didblannit  4>>*  maoo»  d^lencerifiii  qnoq, 
.prodede  putat.  .  .    ,       ^  ^  . 

Jbb^  idiquum  poft  expreffioQcm  oki  an  eaeriioiiemmannm 
-  aem  quovisla(<mepfdlantiiueft. 

Amygdalcamani  eafidn  nm  8c  fiocc,  atten.  aper.  extergunc.  diureticz  func,  obftrudiones  fKoris, 
lienis,  mefenterii,  uccrique  referant  Enrinftdk  lciMi|piic»  nilunt  fi  nufticatc  iUinannr,  aipitis 
dolon  lubvcniunt  (in  frontalibus.^ 

Anqngdal^  amaras  qumx  fenxve  fi  pnelumantur  cln  ictateni  Arcere  Ifiniw  8c  Diofeorides  Cradoni^ 
iteOi  exemplo  confirmat  Plutarchus  in  Sympor  I.  i.  quxft.a.  Ipfeqooque  Dk^bxides  in  Euponw 
mnmuram  Amygdalarum  amarum  q  athi  unius  menlur^  ebrietarem  arcere  fcribit.  Novimus  canMt 
CinquitJ.B.)qui  araulerum  iJlud  advcrsus  ebrietatemin  ufu  habentes  nihilo  fedus  h  Baccho  obruuntur, 
ac  nimia  iui  rcmedii  fidudi  decepti  ita  proftcrnunmr,  ut  nec  manus,  nec  pedes  luo  amplius  fung^ 
poffimofficio. 

Amygdalas  amaras  vulpecnlis  &  comedantur  lethalcs  elle  cradunc  MarceUus  Vugiluis  lo  fete^ 
fiptemantodoediibitis,  mortiferain  earum  vitn  expertus  eft:  Ja  Lminin  galEaii^  qweiefB 
•  magmatis  poftolci  cxpreffionem  projeAi  interierunt.  v.J.R 

Experientia  compermm  eft,  olcum  Amygdalarum  amararum  pne  omnibos  old^  auribosefle  ooi^ 
,  venientiffimum. 

'■  -  ■Qui  de  facultacibus  Amygdalarum  dillerere  vult  finquit  C.  Hofman  ) 

l.  Hoc  impnmis  debet  prx  oculis  habere  quod  Gaienus  roonct  6.<Sim^.  ecumdulceihabeteali- 

quid  amaroris,  qui  umen  k  duJcedine  vindtur.  Hoc  danim  fidccci^  ob  qnam  i       '  ^ 

meL  I£ncoma«d6t6ribdi&ahfteig|Batt6eukaK  polknt 
1.  Ddhde&hticdabecanimadvetieie,  nc  five'dnkiboi,  fiveamaris  folic  utt,  ocaair  i  

non  ranadii,  onnTeaiflaceaquea  rnmidifai  aUnuuc  <c  ev^^otn^  wiaoq»  nndnne  gia^ 

iiis  oleolx. 

;.  Ab  hoc  pendet  tertium ,  quoulq,  pragrdb  Ihnc  illx  qux  nondoro  ienfifailicer  i 
dc  QMienim  tecentiflimg  funt,  quia  otariBnm  habent  fiibftamigilliHsaiiBe», 
raRmmutun-drfcnrac  pemtus,  ventricnbluicamiciorei,  fireaBmentiliveroi  " 

ufurpes  roinufque  caput  tcntant   Qu6m;^  autem  prt^ediuntur  eo  finiit  deri 
tiffimx  autem  iimt,  quxextus  fvlviutmx,  planx  &  non  rugo&,  inms  aJbiiiimaL 
4.  £t  dlud  non  vidctur  prztermittendum,  femper  &  in  oroni  ufii  detrahenduro  e(Te  corticem  it 
him  flavom  immediate  obhsrentem  nudeoi  lUe  enim  qoia  ceneftri  liu  lubftaiKia  obn^ 
dic& ndgemcdoiemdiikiumBcaGmm  fincalanim»  qdns  vidn  can^ 
mannus. 

Amj^dalas  ceoelias  antequam  olHcula  indaiuerint  menfis  fecundKinfinmt,  &ineqg«ntt  cnni 

tegnmentisefitantltali,  ftrntc]ue  reverafubaddofapore  palato*&  venoiculo  acceptL 

Ex  Amygilalis  conniiis  cum  SiccKaro  &aqua  rofaceahunt  dciicatiffimx  illx  pbcentx  Mmrcifs' 
ntt  didx,  qbx  palaco  muiiice  gracihcantui^  &  prmdpem  noftio  jodido  incer  beUaha  locum  vendi- 
 Ex  iiidem  cum  Ajnyk»  &  ofii  conqnamri»  dchita  prapoiaone  minii  &  '  


nnair lagaiu  illa  noftmibm  amiopew  espeoca  &ia  pnKipnohonore hahin,  qne  AUcmmm  ap- 
pellaht  Hxc  antem  m         ooqoinK  Exiiflem  itidem  cnm  Saocharo  &  aqna  rafiodiadtim- 

ds  confiftentiam  aut  paulo  cr.ifIiorcm  comniinutis  fit  Biuyrum  AmjgdaUrum  di^hitn.  Aiiaque 
mfuper  multa  duldaria,  pailz  &  cupedix  cx  lildcm  effiduocur  cuni  laois  cum  agns  graca  &  U- 


Digi        ,  Googl 


Ijb.XKVIL         De  Arkrihu  TrmNfmi.  1511 


Integra  cam  ficnfaas  aut  uvis  paffis  com^lanau;  &  Saccharo  etum  incruftantar.  Qpocungue 

autem  mo  lo  furnptx  gulx  bUnaiuntor,  8c  ventnailo  eciam  fi  prpbo  comminuantur  conveniunt. 
Aiioi  enmi  li  non  pcmtus  atterantur  dentibus>  adco  denfa  &  compad.i  eft  earum  liibflauoa,  ut 
particulas  deglucicas  intcgris  rqedas  viilc.is,  cixxl  obfcrvavic  J.  Bauhinus. 

Vanllebms  in  Itinerano  liio  /tgyptiaco  obicrvat,  mundationc  indpicntc  aquam  Nili  pnm6  viri- 
delcere,  deinde  ruberc  vald^oe  turbidam  &  coBnofam  fieh  ad  acce(&m  £thiopid  diluvii ;  quxres 
valdc  incommoda  ecnodv»  calid»  iAius  &  ficca  regiM^ 

facili  ncgotio  dcpurandi  &  dar^icandi ;  qux  hujuunodi  eft:  Aauarit  nempe  &  b.i|uli  (ludinpnmum 
hydrias  Hias  feu  cancharos  aqua  replevcnnt,  interiora  corum  pafta  ex  Amygi.iilis  contiilis  parata  af- 
ioSd  oblinunt,  quo  aqua  bfcvi  raabus  (ccretis,  (cu  ut  Ghymici  loquuntur,  praidpitatis,  dara  bC 
atyftalh  inii.ir  pcllucidaeradie.  Amygdalamm  defedu  aut  inopii  ex  Armeuiacorum  nuddspori 
roodoconculispaftamparanicad  eandcmufiim.  QtiiaSc  &fiiuai  Fabanun  euadeiii  dSoBemk  ni» 
fiai»  VanfldMus  ab  iEgyptiis  edofttB  eft. 

1. -/i/w^^J<i>i'/ i'o..'iV.j«--?j.4lIorr.Rcg.Par.  Hort.Lugd.Bat 

Htrman, 

. .  Atbulcula  eftfhiticolaj  r^dicecenui,  alba,  rcputricc:  Caudice  digicum  crailb*  trtamaaatud^w 
pednmaltirodine:  ramis  crebris,  gracilibus,  quospalUd^  flavdibeos  tq^  coriexi  Fold^  nortoft 

fi-U(^ib.ii;  .ib  Amygdalo  iativa  nonnili  panritate  difletentibns. 

floict  vcie,  huf^us  Autunino  perfiat.  Ttmftit. 

AJamaram.  *  Amj^gJtl*  I»Jica  ]o.  KicvhoS'.  laaeTi.  '     *  M.^T.iA' 

'    H.M.  . 

Pra:cciri  eft  arbor  8c  (pccioCi  plurimum,  ramts  decunatim  in  alios  minorcs  divlfis  brachiata,  iti 
ut  vcluc  ,iLr  cxpanfa:  VKlcaatur,  ac,  uciinAbictc,  Pinu  &  Pttnja,  furiiini  vcrsiis  magis  magiltLgra- 
cilefcant  hoadL-s,  doncc  pyramtdis  ferc  formam  attmg,\t.  Ijgno  cil  .ilbo,  pra:duro,  corticc  glabro* 
exms  anerco,  inUis  rubicundo  mtimto  ;  ramulis  vero  tenerio^bus,  viridibus  ac  lanugmolis.  RMJix 
ciaerea,  rubicundo  corncc  te<fta,  inodora,  infipida.  fa&i  brenbo!^  mbicun^  ac  viUolis  petiolis 
Blura  fimul  junda,  ac  in  orbem  expaaia,  rannuif  utringiM  tolMniV*  oblongo-rptunda,  fplendenria, 
slabra,  longitudme  (efquiipithamam,  latitiidine  Ipidiainam  cirdcer  zquanda,  iiipcrnc  vindu,  ir> 
fernc  c  viiidi  flavefccntia  ac  ianuginofa  :  lapor  amarus,  odor  nullus.  Flcrtt  exieui,  inodon,  ac 
iniipidi,  ccnuibus,  rubicundis  ac  hirlutis  pctiolis  inter  expanla  foha  ramulis  (uti  RjBium  ilores}  ra- 
«jematim  cohaerem,  quinque  acuminatis,  dcnlis,  iatusaUiicaintibus,  extus  vindibus  fohols  conftan* 
tit*%  jdecem  in  medio  tenmki^,  albicancibus  fismmimf  aoti^^MMtar  docaik^^  mediam  floris  cavitacem  8c 
ainmticam  occupancibus,  quinqnc  nimirum  ftelhilK^modamiticerfimola  expanfis,  quinquever& 
crc(£li.s,  inter  mxfljhn  pro>.lic  viridis,  Iiirfiitus,  ipfiiis  fi-udlus  rudimcntum.  FruSm  obfongo-rocun- 
dus,  comDreilus  in  .ircum  tcnlus,  Am^^dala:  perlimiiis  at  major ;  cortice  primiim  viridi,  glabro  ac 
nitente,  demrufb,  fcabro  &  duroobdu^his,  eo  vcrdininataricaiEemteiidente  dehifcente,  &  fadli 
officulum  leve,  oblongo-rotundum  reliaaaeoiiej  potamud  duro  nucleus  ineft  albicaniif,  (ap^  . 
dalz,  prxtcrquam  quod  inter  mafticandiam,  fecusac  Amygdala,  penitusdiflblvatnr,  nulll  nema- 
ncntc  ipdui  nuclci  lubftantia.  Hic.-mte:n  nucleus  duobus  conftat  albicantibus  ac  rotundis  foliolis, 
fpiralircr  cQnvoluti.s  qua:  in  mcdio  )ii.\ta  longitudinem  p.«Cns  foramcn  rclinquunt,  utiapparecfi 
nucleusinaqua  calida  t.innipcr  maccretur;  tunc  cnnn  convolutionc  hic  Lixaca  8C  ibltlCa>  ^"dflnf 
induofoliola  rocunda  candida,  qua:  pedunculo  brevialbo  infident,  ic  expandic 

Nalcitur  hzc  arbor  in  fylvis  Mslattir,  lods  prxfertim  arenoiis,  plurimumque  in  horcis  coliur.  Ltdm  wV 
Tec  Hngulis  annis  maturos  exkibet  fru^;  cumque  fk>rct  antiqua  dccidunt  folia,  ias  pncc^pii  in 
lods  ubi  flores  erampunt,  atque  ab  amio  cenio  ad  80,  non  raro  frugifcra  manct 

£x  folus  .irboiis  placentuI.isconficcrc  norunt  indigenx,  qu.is  comcdunt.  Fohorum  fiiccus  cumf7r«(#  ' 
OrytJi'  infulb  mi.xtus  Sc  exhibitus  liumorcs  biUolos  temperat,  capitb  dolorem  cx  lz(a  alimentorum  VJm. 
ihventriculo  fermentatione  ortum  laiM^  necniain  aottranis  dolonbus  colids  raedetur.  E  foLus  te- 
nerionbus  fic  fiioco  hSteo  nucis  Indicae  nnguenwm  fit  contra  lcabiem,  lepram,  impctigiiiBm,  fimi> 
lefq,  cutaneosafl^Ans;  ead^que  folia,  ouo  Palnue  oblita,  acfbris  gutmri  impofica,  fimciam  tu- 
nio.  es  refol.  unt.  Fruc^uuni  nuclci  in  dclictis*  comcduntur,  ex  iifq,  lac  emulgetur  uti  ex  Amygdalis, 
ncciion  olcum  exprunitur  olco  Amygdalarum  perfinule^  pcacterquam  qubd  auoquam  raDCorcm  cb» 

4-  Afy^Jalin  u£tbnt''.cafruBu  hloftricci  Breyn. 

nuius  ramum  duntaxat  ad  (e  « I>.  Btveming  milliim  deicribit  D.  Brcynius  liis  verbis,  Is  ex  virg^ 
rocunda,  rcdta,  digitimirkcrafTitie^pedjdi,  per  duorumatu  trium  digitorumincervalla  geaioili^ 
cuberanabus  diftiiSia,  conlUt;  cujusligpnm  fiibalbidum»  haud  durum  ac  feri  infipMum;  mtki 
craflb,  oblcard  ctnereo,  mulns  pundtalis  (errogineis  guttaieo,  ac  pcr  longum  fubtilicer  ftriaco,  rion- 

nihilq,  lanugiiioro  obduclum.    Quodlibct  geruculum  folia  feptcna,  coronx  mqdo,  fummo  ordine, 

plamaruiu  fiellatarum  mqic  ciicundant,  viridu,  furfum  fpedantKt,  Oicandn  figura,  magnitudmc,  *  • 

duritic,  atq,  ciairitic  pcrfimilia;  pcdiciilis  ctiam  iemundahbus  &iongioribus  inhircntia  ;  icd  vc- 

i|u]ishbri(q,  craflioribus  6c  obliquioribus  prxiUuj  acdrcum  margihes  (errata.   In  fccundo  8£ter> 

cio  verd  geniciiloruminfdionun,  lupra  foliomm  emrcum,  /fy/i(ex  vidcncur  cradi;  lignd,  ex  fufco 

dnerci  fcincmi,  di.as  aut  trcs  uncias  longi  ;  qui  circum  virgam  ftcll.irum  fomia  in  orbemagun-  1 
tur.    Hi  inuuni  in  modum  fruclibas  multis,  pctiolos  brevcs,  cralTbs  &  lignofbs  habcntibus,  omati, 
versus  pv-;liculuin  anguftionbiis,  in  medio  craflionkLi;,  tumidis  6c  vciuriolis,  antciius  nonnihil  re- 
-flsns,  auc  in  rccurvuni  fimikmquc  papilUs  apioem  exeunubuSf  cernnntur.  Czcerum  fru^  illi 

Naannn  |  ' 


Digaizoa  by  CoOglC 


1^12,  HlSTORlAPLANTARUy. 

5B>t«t  Amygiiialis  EurofaEis  foaxii  fune  pori^  quibus  magnituiiine  quidetn  nonnihil  oedum.  icA  vc- 
nuftate  nuximft  anteodlunt,  ob  pakmfriinoni  denlis  nllts  (nbdliffinus  ierioeis,  Golore  ad  Cinna- 
moniDm  vcrgentem  pulvinacum  callum,  quo  adc6  fciti  h  Natura  funt  vefiitij  ut  tȣtn  non  ioluni 
tain  lcncs  ac  niollcs,  lcd  adlpcAu  ctUm  8c  fplcndorc  tamacquales  holofenco  viJIofo,  ut  ncc  pr«- 
ffailtifltmi  confe<aoris  Holofericorum  manus  claborarc  illos  elcgantioi  cs  j^oClct.  Si.b  pulvinato  hoc 
miia^li  callo  officulum  latet«  non  nimis  duro  inftni^faun  puuinine,  nucleuni  coxmncas  wnedio- 
aea»t  cujus  laporem  odoritnq,  oUernue  aoouic^  noii 


CUf. 

Valde  crallb  &  duro  patanaaeMM;  (wd^  nt  jmii  ioimeritD  Nnz  «ppdbui  fMat,  triangplc 
quodammodo  Ibmiz:  mfima  entm  ptutenrft  reftffinea  eratSedepr^Bor,  binas  vmcus  hnf,z,  de< 

indc  abcjus  lincx  duobus  cxtrcmis  in  orbem  ita  aflurgebat,  ut  femicirculum  formaret,  quincjue 
pacncuncurum,  qua  partc  longi  deniior  erat  &  magis  tumcbat,  multis  tuberculis  per  unirerlum 
corpus  fparlis,  colons  ex  rubefcente  fp«dicei  £a  in  binas  partes  feaa  magnum  nudeum  oomi 
deprehendebamr,  ejufdcm  cum  nuce  figurx,  pelle  fvic  membrana  operoim  rulS»  ieduKeriaiej 

candidiiCmum^  atq^in  binas  partes  feparanim,  inftar  Amygdalx,  ari  edam  i*^— — *—  ' 

bae:  quidecaiiiltUiqaii;»  noainq^fiufmAnqii^  fife 


6.  JbKJiJUUt  Periw»<eC  Bb  Ik.X^ttf.  1%.  U%.  Samt.  CM  Am^iaUftrmmmun 

Chf. 

Huic  Amygdala:  Peruana:  nomeninc^itnm,  quia  fort^  operimentum  quo  Isfta  fuit  ilH  fimile  quod 
Amygdalam  tegit,  aut  quia  nuclcusquetn  ujncinct  Amygclals  nuclco  non  eft  diffimiJis :  ccrte  (m- 
quit  Cluiius^  hujus  quarn,  aperiebam  nucleus  ^£  labfl.intu  &  lapore  AmygdaJxnucJeum  valdi 
refoebat,  led  olfis  five  Iwnci  corticts  qui  nuclcum  comincbat  forma  diffinum,  nam  tnangularii 
erar,  dortblato,  in  lijna  jatera  angi  Io(a  dclinente,  valde  rugolo,  queraadmodum  &  ntrumque 
tus:  Jiipin.i  pat^  cti.im  rugofa,  fed  anguila  8c  cundformis.  In  aquam  amjeda  hzc  Nux  IMMI 
mergebdcur,  licet  luiclcum  adeo  integrum  haberct,  ut  totiim  ligneum  corticem  explerct. 

TresuUimas  arbores  veras  &  genuinas  Amygdali  fpccics  cffc  non  affirmo,  ncc  enira  fdo  an 
charadcr  gcnericus  us  convcniat;  qum  potius  contrarium  iuipicor.  Venim  quooiam  i  jBotani* 
o&  peritionbus  ad  Amygdalos  referuntur,  nec  mihi  conftat  qu6  itfoii  debeaniip  lecejiem  UBe 
iteaiiamieqot  nialkm»  .qaiUn  ablqueprobabiUiarioneali^^ 


C  A  P.  IV. 

Dt  Nmcc  AhfcbatM. 

NUx  mofchata  live  myriftica  Rcccntioribus  difta,  Vcteribus  incognita,  nonnullis(utC  Bau- 
billo>creditar.  J.Bail}Mao,  ut     Gailandmo,  Cemacum  Theophrafti,  CwmMnTiniT  &  C*- 
iTifiw  Plb^  efle  fidetur.  iJcm  &  Cii7/«^*/«»«»Galemefle  lufpicatur. 
•    Ob  florcm  fnj(fhii  contiguurn,  &  frudum  lanuginofiim,  pulpi  dcns.i  aliafqnc  convcnientias,  ar- 
boiem  hanc  ad  Pruniferas  potius  quim  Nucifcras  refercndam  cenfeo,  &  MaJo  Pedics  non  Nud 
Jilgiaildi  filbiungendam.   A  rchquis  jatem  Iiujusgenensdiftinguitur  triplici  fiBftfii  *  — 
mgolb,  pulpa  uitcrjorc  venis  flavo-rubentilws  vani. 


JHkamifltiM  C&  Ger.  Puk.  Armmu»  t/fl^jmKfekms    &  C|e  ||Httimf«M» 

•Nucemmofchatamconditam,  proiic  ah  InL^iis  .iJfcrf  ir,  flcdcfcribit  J.  Bauhinus, 

Pcrficum  maium  mcdiooe  zquat,  primumque  pulvinaco  mtegitur,  Juglandis  aut  Perlici  iaino- 
rcm,  calyee:  buclubeftmediocrisaalfimditusputamcn  (eu  cortcx  lignoius,  nullo  nocodore,  nec 
^poiej  intndiMMav  fiuiieK  ni{^  ipadiceus,  valleculis  hinc  indd  depreflis  inarqualis,  quas  ex- 
tuno  &  hufciam  dtAo.ooitid  interieda  Mtcii  di^a  explet,  Veticulato  plcxu  certis  locis  durum  U- 
lumcorticcm  obvolycns,  pcrtinacius  circa  pediculum  adnzrens,  alioqui  liber,  &  incubim  duntaxat 
Icvi  appreilus,  faalincgotio  avellendus,  coloris  ex  rubro  flavelcentu,  fapo.  is  jucundiflimi  aixKna- 
tici,  acriuiculi  cum  amarore  quodam,  vdut  oleaginem  quandam  pun<^ura  rcmittem,  qnemficacu 
nindus  reddic  nudeus,  quem  rulg^  omnes  Nacem  molckKem  vocan^  Obvx  inegnimcttaci,  ookrii 
icre  cuierei  extriniecus  8e  rugo  lus,  Ipadiceis  &  ex  flawattiiamttM  venis  undflfim  «el  fine  nlk>  or- 
dineUncinde  difcurfantibus,  lublLnuii  fohdi,  ibditt file  iot^,  oecdiflunber  ia 
fapore  8e  odorc  aromatico  &  fubaltringcntc. 

Dutlm  maxime  generumftmtNuces  aromaticae  (eamolchmu:  unui 
didtur :  'altenim  loiigiiisinnidf^  rotnadum,  quod  mm. 

CBaubbinstres  hujm  «boris  fiedes  difttnguit.  i.  Primam  vocat  Nuoaii moia>aram  frnftnip- 
cund»  1.  SeciuidafflN.M.fr.iobpMmK  }.  TeiiiamKM.fr.  ebtaB|% 

t.  Mnt 


Digaizoa  by  Li(.)o^Ic 


Lib.XXVIL         "DeAhnimTrmfiru.      i»  ^7^^ 


I.  tbxfmftbM»fi»9»numb  C  BL  mtfim  nmi»  fm  fmmm  Qec  NtKmwmtk»  fm^ 


I>e(cripoonibus  aliorum  impcrfo<ftis  omifEs,  accurattai  QiL 

Arbor  cft  Pcrlicis  M  ilis  m.  Pvris  hauci  (iiffinniHs. 

Cortk»  dnencco  eft,  Lgno  midullofo,  m^iclulH  cx  Kif^  rufcCxnte.  fs/w  parvis  pediculis  d  ra- 
BHsqiubus  arboT  luxuriac,  akernabni  8c  fere  catervatinij  raro  iing^U  dependeatj  Izt^  vindia  &  |»> 
nuia.  gUbra,  &  nervo  unico  redo  cum  plufialis  VBtnlis  obliqoii  ^nriita.  £a  non  recentia  tataidm 
contrita  manu  fragrant,  ifiii  &  cuiaeunMniuacnnioaiamienrim,  8c  vim  Aromatic.im  irifrgncm, 
ucedeedam  utiii  Indigcnis  qucant.  fltwif/ floribus  Pyn  Cwaftrc  fiint  &  magnitudiiis  pares  fic  colore 
llfiiibt,  qaique  facilc  cadant  8i  pjruni  fr.3grcnt.  /['^'5?»  fucccdsm  circa  pevUculuin  /lonnihil  turbi- 
iUMBIiiCKtera  orbiculatior,  non  ipiis  raniorum faftigiis  nalcitur,  ut  Nuccs Juglaiuies,  nequc  m  fblio» 
(eid  in  ipiis  hmc  mde  ramulorum  articulis.  Qua  defloruit  (ummum  Nucis  operimentum 
virens  &  rugofum,  vtUofumq,  prim6,  &ciiq,  deaiam  eft,  dflinde  QUtnrelbsmitMerftingwtur  multis 
hteis  purpurcis,  aureifque  maculis,  ficut  apud  lios  Aiineniaca  Pofic&Te  Mdh.  Villu»  ifle  mox  fif- 
fis&'hian5  Nuccm  oftcntat  fiio  Maci  quafi  reticulo  amiaam,  &c. 

Nalcitor  arbor  ^otej  8c  freqnens  admodum,  &  line  cultura,  in  miula  Bimit,  \  quam  noimuUi  Lmm. 
liolaooenftum  imamfiaHO^pHriqiie  i  Moluccenfibus  diitmi^m]  &  quidem  (ola,  fiPilbfli  tn^ 
dimus.  Alii  in  Moluccts  kmuiicnidiiiKft  ia  2aAm,  (od  infiuaiiefaa.  B*»d*  aMem  tnfiik  iom 
iEquatorem  fica,  ^  Septentiianeid  AaAiam  fetncitrvam,  equinam  vektti  ibkara  oofifBnien  Yideb 
cur,  lonRa  tics  leucas,  unam  lata.  Eft  hrc  arbor  annofa,  &  pcrpctuo  vircns  &  Horcns,  perpauoque 
nuccs  gcrcru,  alias  aliis  maturiores.  Proinde  lemper  quidcm  bis,  incerduin  ter  h  udura  luum  tert 
uno  in  anno.  Vindemia  piima  iit  Augufto  fic  Sepcembn :  altera  Martio  circiter ;  Tcrtu  alio  ai^ 
aiio  menfe,  praoc  faveric  tenipeftas  coeli.  Legi  oaoei  tiiii  beni  maiurz  iiioo.debeat.  aiiter  miiHk 
itmt  doraiMa,  Leftg,  oortictDas  exempcae  iiccantur  pnmum  &d  Solem.  SiocatH  adiniiair  Macii« 
Poftca  Nuclci,  quos  Nuces  vocamus,  lavantur  calce.  Hac  emm  (bla  tutj:  praritantur  conrra  corru- 
pcionem,  &  omnem  etum  exteroam  iniunam,  &  apc£  per  luuvediun  terrarum  CHbem  ion^  navi< 
adQoibus  cramfeifi  OpdncfiHK^iiibai  caioraiiflKcabdiiBM^ 
Sn  albidicMnlMii» 

HancfhtAom  Ttuix  quidcm  aves  depafcuntnr,  fed  maxim^  Golnmlic  genus  «tbam  8e  parntmj 

qua:  dehifcente  nucamcnto,  lUed*  luayicare  Mads  hunc  cum  Nucc  eripuint  &  devaant,  nec  nifi  rc- 
picu  mgluvie  capaciflima  iaginam  delmmc.  Noftrates  ibi  raercatores  Columbi!»  iftis  Nent  ttttrs  iive 
fihctvons  nomen  impofucrunt.  Quas  autem  vorant  Nuces  pol^  integras  per  alvum  rcd  umc.  Rcd- 
Jiee  dtiik  deinde  gemunaiK,  ucpoce  pnemaceracc  fervore  ventriculi.  At  bo.es  inde  nacz,  «du  pnr» 
«ociores,  fum  oorrupciom  obnozix,  frudlkiiq,  feram  OReris  multo  viliorem,  &  hdc  caul 
lie^edum  incolis  concempcumqp  pneterMacin,  quem  ad  adulcerandum  meliorem  adhibent. 

Clulio  Arbor  eft  exceUa,  Pyro  naud  mtnor,  fohis  Laurmis,  niinus  tamen  duris,  &  paulo  interdum 
latioribus,  venus  Arantufolus  p-opioribus,fi  appcndiccs  dcmas,  aitcrnatmi  If>i:  noii  c.v  aJ.  c  to  lulccn» 
t^us,  in  andiicu  non  (crratis,  pcdiculis  brevibus.  Fruitm  lii^ularis  utpUuunum  ex  tcnuioribus  cx* 
cremts  fftmalis  dependct,  inceroum  binL  Excerius  denfiim  fmiftfiiAJffliiliMiiium  iulcr  cujuCLun  tliud 
tn  bmas  panes  xauales Vtivtdflnnsibniii  pcadanm,  eique  eciam  parte  manmim  dehifcit.  Macis  co* 
kir  micio  adeonioem  Scdeg^iiiaftncaJraintiaaem  panac,  ieo  aeri  expuiuus  paulUtim  illam  ei»' 


« 


JShm  mifAm»  frmSlu  cUmfjt  C&  mfri^Mm^fimmm  Qd*.  »mmmmkm  P«b 
it$fn  Ablmtn^Am, 

Non  ideo  marcs  dicuntur  qiui  dignit.ite  &  facultate  anteccllunr,  quafi  natura  majoritatcm  8C 
kmgjtudinem  fiwaiicc  notam  pia;ccllcii{i3c.  (^ippc  (inquit  Pilo  /  tccus  Ic  rcs  habct.  Nam  quan-  ■  . 
tom  molecaiens  iiipcrant  tancum  ab  his  lupcrancur  virtute  aromanca,  omnibuique  docibus  MiiP 
chanenadfonnins &nobilioricoiioeffis.  Noioeaverdiplcbclube^  quslibi  periuadet  iwnra* 
cione  aliqaa,  (bd  (uperiKtione  mera,  ohlaagam  Nuoem  in  dbo  viiis  dacam  jpmemer  eos  dere  in 
Vencrcm,  &  faccrc  folito  ftrenuiores.  Mads  tamcn  cjus  quamvis  clcgantiUimi  quoq,  coloris  fit, 
adeo  eft  mhrmis  viribus,  ut  etiam  nullo  apud  fuos  lit  in  prcno.  Unde  6c  arbor  ex  qua  lulctcur  inter 
dMmeresSc  lylvdlres  habeatur  negligacurq,. 

Arbor  ip(a  fohis  eft  loogionbos  (  uc  qua  uiterdum  pedem  Romanum  acquent  ]oi|gitudiac«  lati- 
.  mftns  tres  aut  ampiius  onaas )  craffianhoi^  nerTofiorilHis,  prona  oarte  canclcontibasj  iitpiaB  viridi- 
bus  &  fplcndentibus.  Nuccs  majores  fiinc,  non  (bium  oblonRx,  isd  &j  quadracr  fcrc.    E.t  non  e  ra- 
morum  intcrftitns  ut  prioies  cxcre(cunc,  fed  (imiinis,  &:Jugiandium  mltai  liniul  terna:  quatci aa:\'e. 
Maas  etiam  reficcatus  elegantioris  coloris  cfl. 

Naz  tnoichata  lubaftnnglc,  flamachica  eft,  ccphaiica  &  uterina.   Flatus  diicuct^  codionem  pro-  yiru. 
MQifec,  halinim  foetidum  oni  «nNndltj  foenim  rccrcat,  lipocfaytrax  ac  palptutioai  cordis  fuccuiri^ 
lienem  mmutt,  alvi  HuaraoanqpaiGi^  voniiBaniiftitt  urittis  dfli^  niumtriim  aniir  A/iiiBspal» 
moiribus  oflficere  lcribit. 

In  dylintenis  aliiiqLC  fluxibus  Nux  Mofch.^ta  mcrito  oclcbrari  potcft,  quandoquidcm diverfas  iii^ 
Gukatesj  omnes  in  lioc  afFc^iiiu  necellarias  continct.  E)us  oleoia  iiibftantia  iUinit  imeftim,  ns  101» 
iaMBX  ab  aonbus  humonbus,  6c  dolores  lenit ;  aromacica  qualicasy  in  aereoinrim  OMiiiftens,  pann 
fiobiles  penecrat,  8c  minfic^  oorroboraci  cetwftrisfawadlhringprflc eatfcciCdaKi,  ficKrio6aii]|  iOK 
dadc.  F»b.  Hitdm.  ^  de  Dyienter.  c  10.  * 

Nucc  nK)(chata  (accharo  condic.x  utun(i.r  BrAchmanes  in  omnibus  frigidts  oerebri  roorbis,  Paralyfi 
&ahisiiervonim  ficuceci  ai&dibus,  ^uia0(CardiaGaieaiivttr*  Jami  ouikisaiioisadaosadfdri 


Digitized  by  Google 


-l  5X4i  H  I  8  T\b  R  I  ^JL^Y^.L  A  ;K  T  A  bI  !tl  ||.  * 

coepemot  ex  Indi»  Nuoesjnolcbatae  (acciuro  conditae  pro  bellarits  ad  epulas  hatioreL  Deiicattor» 
cdam  nucamcnto  feu  extenoteoordce  viiidi  deledantur  Iblo,  euina  ipliNr.a  preferjntdnm  punc 
cft  immaturuSj  tani  propter  odoris  fuavitatem, qulm  proptcr  (aporis  niifh  iDgentis^  atq,  ob  id  ftomacho 
amici  luamditatcm  D<>:uit  interea  iifus  non  omnino  innoxias  ciTi;  iftas  lijlici.is,  neo,  taiit^m  qittn> 
do  Imc,  loi  (juando  cum  liiisnucibus  £unantur.  Pollent  cnimj  cuqi  e  inli\;ni  facultate  narcotica 
aua  frequcntiore  aut  largtorc  niu  ibporofiM  mTdmnt  affedus.  Ilinc  iion  ilitiiiiulc  veri  cft  quud  tra* 
oit  D.  X*wr»wr,  nimiruin,  ctbi  -ilKtllues  mataie&eieiiidinuiit  AveslVadiiiacas  luruni  velccnda- 
rum  avidas  niagnis  grcgibasm  Molaccisinfiilits  oonTolare,  noo  lccus  ac  Turtios,  \  inilcmia:  tcmporo 
in  Gilliam;  Ncc  umcn  dcliciis  fuis  itnpunc  Fruuntur,  nam  cuni  ta::tilxh  liitcc  aJ  (atietatem  le 
ingureicarunt,  vertigiAC  corrcpu  ui  terram  vdutcbfue  deuduatj  ui;i  jacciKiuni  crura  forniicx  btevi 
oomedunt. 

Nucc»  ipfi^  fioeuMs  [  tmnioderac&  Sa^$y  eniem  facakaite.donacat  eile  comprobat  htdoria 
qiuun  iBtfnt  Lbbdins  I  nimtrum^  in  Anpia  TDbatam  ad  generoCira  aiatronam  prargnantcm,  qujc 
cum  fummo  defideno  .iviiie  dr.oclccim  Nuccs  mo(chatas  t.inquani  p.incn)  comnunduc  '.ilcf,  iii.idic 
in  delinum  rel  pociiis  ebnetateni,  lcd  poft  impetrauni  quieccm  6c  lonuium  copiolum,  rcpcilcncibus 
<nU>tdnotis,  cenvaluic. 

'^Vnlnni  cuiiudam  milicis  cicb  coafblidatum  ab  aCi  Nucti  Mofijiatae  iaiKak  fiunM«  reTett  Tache* 
nSnin  lik  de  nmiliorum  prmape  p.  i  lo.  Hic  fiiidmettamceldbratar  h  U  FtfvnBc  i  Wetlelio 

in  vubienbus  conf  liHandis.  J.  Bauhinus  cum  in  Apeiuiinis  montibus  fiigitlain  avidius  bibiflcc  (ii- 
bico  inciciit  in  inlignes  vcltcx  dolores  flatibus  in  (croto  vexantibus  acccdente  tunioic^  line  tamcn  ulla 
hemia  prorccJente  aut  fubfequente.  Cum  exilliniaret  (c  in  montc  pix  dolonbus  penturum,  itineijl 
ioQus  Oiwaidus  Osktleitvtr  amiodobBiht  Nuces  mokhatas^  qua»  («cum  habebat.  vor^tis  quanwr 
iiiUmper  D.6.  Bc  lioe  leme^  Iftentos  fiikidiilarilKis,  atque  ker  perfecit  ferpei  8cinooIumi&! 

MtmerahtU  inyrimu  txferimentum. 

Ad  paralylin  partium  dcglutitioni  infervientium  Nux  molciluta  nuRicjta  &vicgluciu  eft  egrc- 
gia.  Etmdi 

£xprimuur  cx  nuciiias  leoeat^  oontuiis  &  in  Sartagine  (erve&disoleum*  L  comrouni,  admo^ 
ta  udle  V.  g.  ad  ventrii  KMnina  &  fkABieanepltf iticc»  ( in  liqaQre  caiido  exhibitum  )  ad  tormlna 
infantitwn  umbilioo  inunifhim,  ad  nervorum  artjcuiomxnqi  autttllMM.doIoies  ik-^jpn  firitatw. 
Extrin(ecus  conciliat  blandc  fomnum  tcmporibus  illitum. 

Macin  feu  (ccundum  mvolucrum  Nucis  Myriiticj:  cum  Miccrc  Grxcoruin  confundunt  c  Re- 
centionbus  Botamas  non  pauci,  vicmiucenominum,  uc  venfimile  olt,  indu^h:  ciim  tamca  hcc 
'  duo  mukum  inter  ie  dafierant.  Macer  emm  cortex  eft  radids  in  MMfsrntSbmai»  liibflantic  (ri- 
gidioris  &  terreftrioris,  &  ob  id  (iftendis  alvi  fiuxilms  deftinacus.  Mads  i  cootra  tegumentum 
Mudslndicx,  &  ciuidem  egregi^  aromadcum  cft,  multuque  &  (puituolb  calbre  plenum,  unde  £c 
adversus  /rigidos  ancchii ,  itemq,  vcnen.iros  Iblcc  idiirpari. 

_  Macisauteffl  iik  priulquam  cx  plano  niaturuu,  &adiwccolorc  cft  el^aopfiuno  cocciheo^  con- 
^  apQd  liNnldefleaceco  (olet,  &  infeni  printe  tncolie  ad  excicindiun  apgfltitnni»  Pofteaqaam  . 
ver6  niannatMaciSj,  adimimr  Nua  &  exficcatur  ad  Soiem,  coliedulque  cum  cora  reponicor,  krva» 
tuFque.  Odore  (emper  quidem  gi-ato  eft,  (ed  recens  mir^  jucundo :  Sapoie  aromatioo  &  fiiaviter 
ainaro,&  qui  qoandam  ii  le  ficcitatcm  on  rclinqoat.  K.ildcm  vircs  (jiix  Nuci  ei  adlcribunturj  qoi* 
caraen  pardum  tenmorum  exifttt,  ideo  &  opcrandu  cfficacior,  &  nugis  pcncf rans  habaur. 
' .iMlcis  oieum  ut  oieo  Nucis  quanbcate  oedic>iic  qualicatc  antecellit :  ma^(que  commendacur  ia 
nervorum aiicaibus  &  aliia  6a^iik moihif :  qoiii  fic  Podagram  (aiiiabile  <liAu),pedi  obhtum  (a- 
iiare  Gronemburgius  refibrr. 

Ad  Tcntum  utct o  inclnfum.  Accip.  Nucem  Molchatam  non  vitiolam,  dccid.  in  partcs  iiij,  Prt^ce 
unam  (i\per  caibones  accenlos,  &  iumum  acapiac  mulier  per  inftindibulum,  t6ra>  id  iaoat.  Hoc 
icmedbBaaoKmiilietaninraaMncaiamcHAranBnnnai  QwimanicaTic  AOijli.  * 


-  ■  •     •  • 

f.^  I^S.  -     |.  Nbt  mp-ijHts  mnjar  ^tKrim  UMsriet.  TmmtfMtkt  *  H.  M.  AviMmne  hS^Jt  gtmuMmh 

9-  .  '•  ■     £^'ifn  C"luf.    Nux  Jndic.t  chlmga,  intrinftcms  fimtlts  Nuct  mefcbat*  J.  B.  /W/«j  cujrti  fruHut 

oblcmgitt  Faufti  Jimdii  C.  &  m»U  Fdlnuim  tiocat,  Antit  Jivt  AvtUmnt  huUctt  vtrfieelmt 
gatmtkUmgiim  •    •  *.  ... 

H.M.  .  '  . 

Arb(>r  eft  procera,  tduiiet  craflb,  imiliflqae  ramb  den&  donato,  qut  ooitioerftthro  obdodi,  ac 
meduila  mtus  roolli,  haud  (ecusac  in  Sambuco  obfei  v.itur,  refcrd  (unt.  Li^^nww  albicans,  pon^ero- 
(iim,  inodorum,  inlipidum,  cortioe  obdudum  lp.idicco-rubi  o,  inms  albicantc,  qui  cudcula  tcnui, 
lugncanre  inlupcr  mumtiis  eft.  RAdui  itidcm  albicans,  coiTtcc  cinereo,  fragrante  &  fubamaro 
aa^  .FoU»  oblongo  rotunda,  acununaw,  dcnla,  glabra,  mali  Aurandae  folus  haud  abfimiLa,  cx- 
«BpcciibLiVpmdioe,  qui  haios  arbons  folia  carent,  brevibufqne  ac  rotundis  pctiolis  ramulis  inh*- 
j  iWitii^  f^wMy™**  atio-Tiridi  ipkndenda,  infernd  viridi  diluriore :  Sipor  (ylveftris  ac  acerbus, 
•  . '  ttaqr  mm.  runi.eaffA,  ctrca  nmtilos  tencnores  ubiq,  inter  folu  brcvibus,  rotundis  ac  viridibus 
pcciolis  glomeratim  non  fDar(Tm  producijntur,  ienMmque  porrecds  columellis  umbellx  Ipccic  pan- 
duntur:  coniiam  umco  liibflavefocntcfoliolo  (cu calycej,lod  mtres  quatuorve  levcs  inciluras  aut  la- 
cinus  divite,  in  ai|us  medio  fylm  prodit  allMcans  &  bi«irll|  odor  nulbis,  lapor  fylveftris.  Fn&m 
himi  teniiaut  piara  coMaoiftwi  ramiilii  inhaiwn,  oUongtHaaiildii  acovo  Afi^ino  ciim  ftH-m^» 
nnn  nui^imaine  haod  aSdmiles,  exms  i  vidifi  flaveCemes,  ontioe  craflb,  carno(b,  molli,  ac  pul- 
vinattJ,  (aporisacido-adftnngcncis,  o<1ori(que  ingr.ici  tctfli,  Juglandis  in  modum.  Huic  (ubcft  puta- 
mcn  (c:u  cortcx  lignolns,  nuilo  ncc  iaporc,  nccodorc,  intus  cinerais,  foris  ex  nigro  fpadiceus,  val- 
Icciilis  hinc  iii  '  <'c^ licflis  iniqualis;  quas  cxtinio  &  huic  jam  di<ilo  coitici  interje<Jla quidam  fiib- 
i^m,  veias  Maci  Juniiis,  expiet,  reaculato  plnm  ceitis  iods  dunini  liium  coi  opcm  obvolveiiit,  co* 
loritcxndaoflaTefiGodi,  otaacfipoiiilMiidi^  veroooitioeli» 
-  , .  neto 


Digitized  by  Google 


Lib.XXVIl  T>e  AhoriksTrmiferu.  ,^15 

no(b  nudeus  addl  oblon»is,  dAdylutn  um  magmtudine  quam  ligMri  leh^rens,  coions  ieii  diMrei. 
acragolb,  neaKmNDdMDldiiniindFa^^  . 
in  hw  nudeo  reperiamr. 

Orefatubia  in  fylvis  MsUhtri  ferod  aut  btt  qnotAniw  nutnros  profert  fiuaus,  Junio  viz.  auc  Locu^  £y 
Dceembri  &  Januario  menfibus,  dmqac  frupfera  manet.  Ttmfm, 

Nuoes  hat  nullius  m  medicina  uiLia  lunt.  Veium  Mercatores  Turcr  8c  Judjci  nuces  Molclutis  nu>  XA. 
«ftni  nuribus,  8c  nucin  veri  maci  adiTufceie  fblent  Sc  empcorcs  fallcrc.    Similicef  i  andbw^Kfte 
Mnudb&nque  mactoleam  expnmunt,  6c  genuino micts  oiynfticx  oleo  MTtifcw. 

Gceeram  notanAmieft  (ut  in  hi(tona  Faufel  «dam  monujmus)  LobetiiimtnObftnr.  ATeUaoie 
Indica:  genus  oblonRum  C/»/;  idcra  cflecenlcre  cum  nudeo  Palmarpini  quod  ( inquic  J.  Bauhinus^  '• 
an  ei  concedeoduni  conilder&ndum  eft.  In  eadfm  lentemu  eft  &  dc  Arn.  Syen  aotism  Horc. 


Pmw  H M.  P. 4>  T.  ;8.  p.  79*  TMffMjb  i«K^  idyM^g ^ 
tmtJt,  etrtim  tnhuiuM. 

H.M. 

Arbor  eft  vaftar  m.iRnitr.clini?,  altimdlnc  90,  crafntie  v«r6  duodedm  pedum  mcnfuram  dfdter 
ac^uans,  muUifquc  ramis  morbem  longc  laceque  diHuiis  donata;  qui  cortice  glabro,  primiim  Tuidi, 
deinde  rufefccnte  munici,  ubi  inddontur  albicaiuera  ftillant  liquorem :  li^um  albicans,  odrdceob- 
dudum  craiib,  iqiumofo,  nigricaniK,  inms  punuiaicenie  j  itme  vuberatns  lachrymam  fundic  fla- 
vefientem,  vifddam  a^  tenaoem,  quc  SoGs araore  tn  gammi  dnritiem  non  raro  cxiiccacur.  R^dtx 
fibrau,  albicans,  flaveicente  cortice  tefl-.t.odons  gravis,  Gporis  adftnngciitis.  Fi.'li*  Kcniiii.u.i  ordine 
paralieb  circa  ramulos_  brevibus  oetiolii  provcniunc,  oblongo-rotunda,  Nymphs*  fbliis  liaud  abfi- 

'plendcntia,  iupcrnc  atro-viridia,  ia&TOfiibTirK^ 


iliilia,crafla,  denla,  glabra,  iblendc.... 

ColkmBdie  cnffi  fic  in  *  adreria  paire  ak^  exoibennK^ «  qui  innaaMri  enles &  pzn^  inTiftbilcs  •  At Mdv 
neivali  (uperiofa  ven&s eiKummt,  8e  ukra  folti  medinm  onudno  eranefiam ;  iapor  addus.  Flwtt  *»SmZ 
racematim  drca  cxtremos  ramulos  petiolts  longis  pitweniunt,  Trifolii  hepatici  floribus  c'im  forma, 
tum  magmtiidincluudabluniles,  odo  candtdis,  aadis,  rotimdis  acintus  concavc  ioliolu  coniiante^ 
denia  viridium  ilaminulonun,  iuveiccnabus  dpictttn  orrutorum  oongerie  mcdiam  flolcaBcwiMqpn 
&  umbilicum  occapante,  inter  quz  albicans  emergit        ;  odor  iuavis,  iapor  nuUus. 

Simili  plan^  modo  /niffair  ramulisadiuicunnir,  rotundi,  glabri,  viiides,  nitentes,  roaturiores  ver6 
rufeiccnrcs,  corrice  craflo,cimo(b,  molliac  pulvinatojafxjrilquc  addo-amari  tei^i  nucis  Juglan<&in 
modum ;  tiuic  (ubcll  putamen  feu  cortex  LgnofiLs,  .ilhicans,  NitcUtm  indudcns,  obionfio-rotunduflif 
ex  albo  H:ivcli:enccm,  laponsprimum  dulcis,  LiL-iiiiic  v.ildcamarij  qid^diflbAus  (lniia  feCM  ac it'  ■ 
boraoortex  )  lachrymam  iundit  citrinam  ac  reiinoiam. 

Provetut  ttbiquem  Malabar.  locbeceaofiibpiacfeitim  drca  Angmi:  quotanidi  bis  finftQm  fert,  Im^  . 
Mattio  viz.  8e  Septerobri  menubas  an^  ;oa  non  rar6  frugifera  raanet  annos. 

Ex  fruauum  nuddsfiocacisdeam  exprimitur  ad  luoenuium  ufuin:  idera  illitum  membtorom  l^tf 
dolorcstdlib  InluBarflKvaMwhi^afiMi&denaimi»  <jafa  B^^^Mm  fabitt***- 
medetur. 

£x  arboris  coitice  8e  foliis  in  aqua  oommuni  ooAis  ^peaum  iit  coUyrium.  B  coitioe  ndidbiB 
.deDoaDflcineoetoiiHoento  excraftom  pencur^  quod  o^aleam  ianat,  ii  capoc  eo  fricetur.  La. 
dirpiatKaHiora  8c  finAibas  ftillin^  cailieft»  8c.axliibica>  vomicum  cie^  alvDm  move^  ade6que  hu> 
'     ivwofaiuifiiiiideorffiiiMii  vdieBieBCCgo^iiiyfc  , 


C  A  P.  Y. 

Tifm.  "  .-  ■ 

ARbor  hsc  CenlSimaltinidine  non  (bI6m,  ficl  aElieno^  fblft,  fruaftdique  cninbnir,  efeoe 
ii  i  longinquo  confpidatur,  fiminima  apparet:  olim  fylvcftris  iblumerar,  nunc  in  horcis 
Luiiunorum  colitur.  Floret  meniibus  hybernicis,  moxq,  fert  fruiftus  infinitos,  Ccraii  quidem 
Europxi  magnitudme,  (ed  figurd  nonnihil  diffimiles,  qubd  hi  non  cxafte  fphxralae  inilar  roomdi 
fint,  ied  pattl6  comjprdfioreb  &  pediculis  brevionbus,  craiSoribufque  ipfis  ramis  Ac* 
oeditqnUpeDicattinilMimtBnad,  craillpriusm  ftd  abimamraanBeinMaa  aEcriiUi 

coloris.  Prater  duiibremqiiemoonimeficlafndem  la^  tuigencli^MradaldffiiBS^  0601»  naniiH 
grato,  ide6que  ab  oranSxisperiter  inoolts  inter  epulas  expetita 

Ciiia  temperat^  calidus  elt  hic  fuccus,  &  nutncndi  faadtate  pollet,  expreflus  emulfionis  inibr  ex-  fktk 
lubaur;  tum  mDrunis  concra  frtg^  pc^toris  affi^aus,  vdloiu^  vd  alus  pe^alibus  lemediis  ad> 
- — ;  gomirdwiiihfca^pcnaiaiMriammafeafeftwingdn^ 


« 

Cap. 


Digitized  by  Gopgle 


1<Z6  H  I  S  T  O  li  i  4    Pj.ANTAKU  M.\ 

.     I  1  «11     .....    ■  1  »  —■■  .  ,  .^^ 

■  cAp.  vl  "  ..v:' 

,  ■  De.Prtuu, 

Ruiius  A/udoe  orii^nis  dfeTicletiif.  IfamPnnini  ^veftds  in  .Mu,  .nu£lore  Galeno,  v^tuQ- 


sm 


PRuiius  Abatiae  ongtnis  «K  Tideoir.  IwmFnnini  ffirmris  in  .Mi.i,.nu£lore  Galeno,  <r{«fi 
voicanir.  Vel  i  Gneoo  «|(ni  Adtiir.  qnrTiMoocHiTk  apud  Thoopbraftum,  ii  nvoi^o  ead 
«fif*  nvi(mtimr  «t  teriftwle  efle  dftendk  |.  Bauhim»  KMsviadbr M  w  x^»o^  ^  f«<(^  aia 

perfiiadet  hcniiftichium  illud  Nic.indri  in  GcorKic.  h»*»  «  x/)cj(tf>^  ^*^'.»"  i  quad  tum  rio  c:  li-c  an- 
bor  cuculi  c  Utobiis  luw  prodcinc :  ut  crrcnt,  qui  k  "»*®"  granum  &  didum  volimt,  ita  aiira 
KiMtfMAU  Malum  Granatum  cflct ;  qu(x\  naturz  repu«ut;  adide  &  w«xo««ai«#  indcdiu  repugn.it« 
AiuJQBiar«  oam  npa  auwyiaAU      MHi{{<«hU  fojtipSiM»  .eflet.  Pruna  Rhodus  &c  Siculis  »efCM» 


I.  Pruttm  ftthfa  CB.  €f)c  ©him  Crec. 

•  Modor  eft  Pninus  quam  uc  longa  vcrbornm  lene  defcnbi  debeat.  M;.-dioc:i^  cf^  altttudinis  8c 
eraffitiet;  F«/i«Pomi  (^imominora,  &  pro  magnitndineloflgiora  &anRultioi  .i]  niRnora,  gUbra; 
crcnata.  Fl-ra  ut  m  lylveftri  canctidi,  majores,  pcnt.npetali.  dudcx  latis  lirmiis,  cr.illiu,  niatcrie 
rubefcente  .iliq;untulumj  fed  pulchr^  mtila  circa  interna,  pr.vfcrtim  vcruftioi  um,  duri  mediocritcr 
&  tract.ily|i,  cortice  fufco,  fcabro,  ex  quo  cxliidat  gummi  lulviiiii,  pcllucidutii,  on  graruni.  Fni<ftus 
tuhil  aliud  lunt  quam  fucculcnta  quxdam  pulpa,  t^ui  tunica  obduda,  magnitL.ciini:,  Hgiiraj  colore^ 
callo.  (apore,  inHnit^  propetnodom  Tariances.  Os  compreilum,  magna  paitc  oblongum,  dedtfaa 
fragile,  nudeum  fiibafiMnim  gaftu  conciaet;  Pnini^^uaoreThmphralferadioenicuntur  lo^jiMi^ 
merofa,  robufta  ac  mori  conttimaci.  " 
*C^mtnn::.  tn  Prunorum  (inci.it  *  J.  Bodrus  a  Stapcl  )  infinittfunt  j;jnei  A,  &  inexplicabiles  dirtercnri.r,  v.irio 
Tbtafh.  ittji.  culai  &  ftudio  inlcrcndi  invencx,  cum  Nud  &  Malo  5c  km\  gd.i!o  inld-antur,  qui  ^acicin  parenns, 
^4  ^t-  {utxum  adopoonil  eilllbem,  uc  ingeniose  Plimus  CcLns  rclpcftu,  iiinc  alb.t,  viridia,  oerea,hiRti^ 
nilwa»  nttm,  ooerulea,  ex  con-uleo  nigricantia :  Safcris,  aada,  dulcia,  medii  iaporny  anftetjofi-t 
Mtgitti&t  (unc  magna,  inedia,  parva:  Fijrwrd,  longa,  rotiind.i,  ovata,  acuminata^  pyriraimria:  SiA' 
fimtm,  moili.i,  d.ir.a,  mediocria  :  in  qiiibuldam  c.iro  ficcior  J.tcilc  .-b  olJc  aWcedit,  harc  m  omni 
gWiWC  boniucu  noca  ell;  ui  aliis  hunudior  pertuucius  adhxrcc  Prunorum  difTerentias  e  vanis  au- 
co^asqaa  VeKtilns«  ^HrieoBncioiftas dewipcaproiponit  J.  Bauhinos  quenri  conlule.  Nlos  cdc 
luiores  taiiQim  Ipecia^  qnae  imiic  dienim  tn  pndpuo  hniote  &  pretio  iunt  Weviter  perftiia> 
gemns.  .    ,  .  -  . 

Inprimis  autem  ingenni  faccmur  nobis  nondum  conff.nre,  an  qux  vulgn  fiAbent.tr  Prunorum  Ipc». 
cies  rcvera  Ipecie  dimranc,  an  acadenribus  tantum  nonnulhsi  iattone,  iktortccti.im  culturaoitis 
v«rient.  Verifimile  equidem  videtur  diftcrencias  halcc  ad  modum  Pomorum  tc  I^y  ronim  lacioiM 
obcineri,  quod  adeo  numeiolx  Im^  novaca  tc  majoribus  incognicx  indies  in  lucem  prodeant ;  qn6d> 
qoe  Schwenchfeldius^  antor  Itde  «ogiias  nvnidadyla  oblontt  8c  corrulea  ez  Pnmonimoereoitun 
ieminc  nalci  .iffirTneT.  J.  quidem  Bauhinus  fc  opponcns  proTedo,  inq-.iir,  nobishoc  nimqiram  pcr^-- 
fualerit Schwcnchfeldins.  Conliderent  Agricuituix  fludiofi,  nti  e\  1'runorum  Ccrcorum  majonim 
femine,  hoc  cft,  a  fpedc  diftincia,  poHit  na(a  alia  Ipecics,  fici:ipc  Pa  nidadyla.cocruiea ;  quod  no- 
bis  non  fit  veriltmile.  At.  (iimmus  Vir  pro  confeflb  &  indubiuto  lumic,  quod  nobis  dubuim  &  10. 
certum  Tidetor,  ninfimm  Pruiu  h«c  fpeae  diftinda  efle ;  imd  contrarium  ex  hoc  experiiriiEnto  onl* 
Iigtmu';,  ca  fa.  revera  non  dtfferre  fpccie,  Isd  accidentibus  tancum  quibufdam  a  fationcoitis  intra 
ejuldcm  ipecici  latitudmcin  vanare.  Veruin  luhil  aiiirmo,  led  rem  cuiiolii  deternitii.uidam  rc- 
miquo. 

I.  Pruna  omnibus  ieculis  a  Veter)^  fic  Recent^onbus  ceiebrau^  fimt  Dama/ccna  diOa,  k 
;  Sftht  Danuifbo  cognominata ;  quanquMH  fnfpioor  non  idcm  Fmni  gotus  elle  quod  apui  ranot  An- 
dtores  hoc  nomme  venic.  Ruellius  nigram  cucem,  camem»  ibaven)»  rotundum  lignmnj  exiiem  nin- 
cieum  iis  at^ribuit.  J.  Bauhinns  Pnina  in  horto  MoncbdgardKoDncis  Wirtemberg.  pro  Dan)alcen& 
habita  purputcr  cjlc  tcnbit,  valdc  toa;n.*a,  quibus  pulpa  ab  ofliculis  facilc  ablccdit,  cx  brevi  psdiculo 
pendeotiaj  ccerulea  quadam  nebuii  rclpcrla,  coca  concoloria.  cdam  adhirc  tmmaturaj  valdc  acida, 
offioilaamtinentia^  panra^  iimilta  ofHculis  Cera&tinn.  Eidinodi  fcrc  (unt  qux  in  c^cinis  noftrii 
«ficcata  araftanc  iub  nomine  Prunorum  Damaicenorum :  quanquam  Parionionus  Pnina  illa  mag- 
na  qo2  m  mi*  ex  GaOia  ficca  adferuntur  magnl  copU  pro  Dam.iicenis  hAet  Et  C.  Dauhinus 
0amalccna  qux  c\  .Svna  Vcncti.i5  ficca  .ndferuntur  Pruna  niagna,  dulda,  arro- cosrufea  vocar,  SC 
nudeo  eile  longo  fic  plano  pocius  qu.tm  rotundo  lcnbtc,B:llonio  nionentc :  qux  aucem  nudeum  pai^ 
.  Tttm  non  muitum  Coaib  ma|orem  habeoc  &  a  (uis  Damalcenuk  Tocancur  ab  his  diftinguit  &  Pnuu 
porra  d«kia  atro-Tif«iKiaM(ieHaL  Oetcrimi  Pmna  Damaiceiu  dim  PalladH  xtate«  noa  miniis 
qnkihodje.ficcabanlDrinSmpercnKeslocoficcioredifpaiiici.  I£cc quamTii  Diofoondes fiocam 
Tencrem  liltci  e  dicat ;  Galenus  camen  &  ip(a  palam eiiam  (ubdnoere  £riUc«  quod  omntam  (eculo- 


 lexpciicntia  amhrmar. 

2*  Pruna  Buolcnli.i  .ru:  J5rit;nolcnfia.  Pruna  ex  flavo  rufcfccntia,  niixti  f^iporis,  gratlflima  C.  B. 
ea  detrada  cuce,  &c  uvarum  pallarum  modo,  veluc  in  unum  glomum  conipada  iicuiim  inftar  advc» 
hancur>  aoc  in  icatulis.  Colorc  liinc  diluci  rubcllo,  ad  flavedincm  tamen  inclinancej  carnc  firroiulcuk 
Qiu^aMticis  Citri  conditi  aut  Cydonii  maU.  tNobis  tum  Gohm  turo  conlifteniii  ad  Anneiuaca 
IkeataiTu^accedereTidenturl  ful]addaacqmTino(a,  febticitantiboscruda,  Tel ex aqua leviiltroi 
ctxfta  iiurc  cxpctita,  nullo  ofliculo,  quippc  eximunt  incolx  qui  rcponunr.  Figui  .i  cu  ila^  pmgucs 
c^giC  refcrunc  li  colorem  denias,  £  imo  nec  colore  ab  iis  mukuro  abluduiu.]  Ladem  cum  oiliculis 

accepiiatt; 


Digltized  by  Google 


L»);  XXVII.        ®P  Arkriiut  7>rmferk  ,  ^^.j 


acccpimus :  oblong.i  crant  iicuc  &:  otBcul.ij  qux  pirva,  duriiliau,  nucleum  tonciiii;nci,i  motlio^  ama- 
nim,  gratum  tamen. 

Hxc  k  Br^^  Provindx  oppido,  loco  mo  naoli  di^  Gint,  nofh-is  oomipt^  TruatU.ts.  Danu- 
fbenb  olim  omninm  przFtantifumk  Brugnolenfia  hodie  palnlam  prxripuemntboinitare,  falubriute 
8c  fapidititej  inqt:iti;r  Advcrl"it  ioruni  atiftorcs. 

j.  Prunus  MyfobibntH        7-     P'"  i otundo,  nigro-purpureo  dulci  C,B.  *  Faalcado-*  Citf.titjir. 

Mdt  luK  arbor,  &  in  vaftani  excrcfcit  amplit  idinem,  major^fque  qus  rami  fubinde  ia  alios  divifi 
Opacam  admodum  prxbenc  un\brani.  Caudcx  muko  Izvjore  gratiofdque  oculisoortice  pHtditiB 
tk  quam  rciiqua  Pmnorum  RCnera;  tencriorcs  rami,  graciiss  adinodam,  tenemmo  corcice  TelKan* 
tnr.  Folta  quodaniniodo  incdia  inter  Prunum  8c  Ceraium,  lenelLa,  per  ambinim  (crrata  fiint.  FUt  * 
candidi.s,  tcnutor  cjuam  in  vulgan.  /rn^**,  eujos  altcrnis  annis  fcraciffimus  cft,  rotundui,  obiongo  .• 
tcnuiqu;  pcdiculo  incer  foli.i  pendens,  .idfpeAu  jucundiis,  per  initia  viret,  matmitatein  adeptus  pur. 
pura  nigro  commixti  nitct:  carnera  liicculsntam  ac  palato  gratam,  &  nuclcum  non  admoaum 
maenum  habet.  * 

Horet  cum  aiiis  ejns  «nerii  novo  vere;  fub^ulii  fincm  8c  AugaflAfiuftiwrinataiiiutBm  adipiiiei^ 
tur.  InCzfarei  palatiinortDcrevit,  undeprfmame&delataincertum. 

Cur  huic  gcnen  Pruni  Myrobalant  lit  appcIl.itio  daca,  facetiirfe  ncfcire  Clufius :  nam,  inqiut,  nec 
£iidusfiffliiis  cik,  neq,  o(Ccula,  qiu:  relicuis  Pruni  generibus  limilia  haber,  licetparvaj  cum  legui- 
inOFQm  A^rni^unorum  oiGcubs  iive  nucleis,  qux  (ianalioukta  funt  &cflriata,  qiuoqoam  communo 
lulMttt;  Es^ojnsnadeo  natumeftaliudgenusminoicfiiidu8cdulicim 

Pranns  ttSohao  gandec  6c  humido.  Coelo  tepidkire  metiAs  «jofefoie  putamr,  quamvis    h  igi-  Laem  fi 
dius  poflit  (uflinere.  Non  tcmcre  \n  mnncibus  vila  Prunus,  inquit  Plin.  Locis  gl.ireofis  8c  arenoiiSj  Tt«y. 
nifi  juventur  Lctamine,  cadiici  i^i  una  &.  vcrmiculofa  non  Rrandefcunc :  autor  Palladius.  Gignun- 
tur  hodie  in  omnibus  cogniti  o  hib  regtonibus,  fed  poofHinuin  ubi  tcrra  fit  (bluta 8c  hortcnfis.    Flo.  • 
rent  pierunq,  cum  Ccrafo  Aprili,  aut  etiam  uaiis,  ante  l^iros:  Fiores  autcm  kia  anieveitunt.  Fni>   ■  . 
^faun  divei  hmode  niaturant,  JuUo,  Auguilo,  8c  Scptcmbri  menfibus:  ^ftqof  contunAcis  vicz  Pro> 
nut.  J.B.  Seiuntuf  oflibuSj  aut  ftoloniDU»  iett  vivitadidbufc  Ricptuicenmfidkibus^&inbindeib» 
boles  emittunt.  •  •  .  * 

Pruni  frgiius  cfculcntus  cfl,  fcd  ventriculum  male  afEcit,  alvumq,  iLlvir.  Plinius  Pjuna  flomacho  VirtL 
ndliffim^ejde  (cribit,  ied  brcvi  «iiomcnto.  Alu  iticci  roediocritcr  boni  cilc  aiunt,  faalc  corrunipi 
tc  egBil,  imumq,  alere.  Nos  quidem  Pruna  fi  pnematura  (unt  8c  humida,  in  ventricub  corrampi 
apta  putamus,  ide6que  non  (ine  periculo  copio(ias  ingeri :  verum  nonduin  plene  matura,  dum  .icidi 
8c  accrbi  nonnihil  rctinent,  vcntricido  grata  eflc;  8c  lirtc  noxa  edi  pofle.  Dillingucndum  ctiam  cft 
de  Prunis,  n.un  qua  dulciora  (iint  co  magis  mcdicamcntola  (imt,  magif  j,  purgant,  ii  plene  niatura 
Idmancur.  Uxc  auccm  ctim  nuturcfccrc  mcipiunt  maxunc  aliroentola  lunt  8c  ventncuio  gratiora 
awimodini  aquc.  Diflinguflnduni  fic  de  conlouiiiaiiibus :  Qui  enim  fiigidiore  fimc  vencricuto fta*  * 
tuno({eii4unturabuliiPnuMnim$  qiittcalidonoii  ieenii  PiuiianeantnbGdi«ocofuiia8ca(Ier- 
vaca,  ut  moris  eft  apod  matronasMiRrates,  pnilertim  ii  ex  addkxibasfanc,  voitriculo  convenire, 
8:  xgni  ve!  fcbiicit.uuibu5  permirti  pofTc  finc  ullo  nocumenco  putamus.  -  • 

Pruna  omnia,  ctiam  liccata,  alvum  folvunc,  ied  magis  reccntia  ex  (ententu  Galeni  &  omninill 
fer^  medicorunt;  quod  tamen  experientia  ncrOra  in  univqriiim  non  conftrmat.   D^'  plcr.c  mainiil  ' 
tL  moUibos»  fuccodulci  abundancibus  id  concedimus,  noa  de  acidisfic  acerbis,  nccdum  plane  ma>  . 
vm.  finnaquia  abundanc  mulu  humtditate,  8c  oorraroninc  Mnun}  ventricidi  8c  Eanis  gignunt : 
^wd  geDamalibena  Ikcati  &ciHn^  qaodqttivisini^^faidiiexpenripoteft»  fieacopotiiising^  ■ 
lereveHt    "        "  ,  ^"S 

Damafccna  pafia  aqu.I  dccoift.!  .'.oncc  tui  gefcant,  8c  pulpa  eorimi  tenera  cvadat  modico  Saccharo 
a(pcrfa  mcnlis  lccundis  intcruncur.    Fr;getauunt  8c  huniedant,  aivumq,  (eniter  (blvunc,  undc  8c  -  \ 

in  febribus  conducuni  modo  |;»u:cc  (umantur,  xflum  emm  febrikin  lemuiu,  6c  (itim  extinguunt.  Y* 

£  Prunis  (ic  £le<fhiarium  Diaprunum  diiSium,  qu6d  adomnes  calidas  8c  (iccas  febnst  unioe&Gila 
qoippe  ciim  hume(ftandi  8c  refrigcrandi  vi  poiieat.  .  • 

Phini  foli.i,  Plinio  &  Diofc  tonlillis,  gingivis,  uva:  profunt.  in  vino  decoifta  &.  fubitids  oic  col- 
InM :  in  la^  decoctis  cum  lade  ad  puerorum  aphthas  coiluerc  prxcipic  Apollotuus  apud  Galenum. 

£x  florflius  Flmni  fylveftris,  (quidni  c[i.im  (acivx?)  per  iteracam  inni(ionem,  ucin  roiis,  fitapild 
iios  Sjr.  purgans,  quem  audacuUquidam  fiibfticuunc  ecum  SyrupoRolaruro  (blucivo  (iropUci. 

Gummi  Pnuiotum  agghuinandi  vimhabet,  8c  in  vino  pocom  calcttlum  cotnminui^  auAore  Dift> 
(coride,  quod  nec  J.  BauhinOj  nec  nobis  pNibacar.  £x  aceio  vcii&  illinim  Ikfaienas  infimtinm  & 
nac.  Dic/e.  *        .  ' 

Pruni  Jignum  vulgo  opcrariis  ad  tamam,  ad  icbpetorum  thecas^  8c  ad  cultrcL^m  manubria.expe' 
nur:  idqne  pukhelio  nijuiepoio  pcaEpoiare  ndrunc  vel  aim  lixivio  decodum,  vei  cum  calc»  vm 
tc  urina  aaclixiviQ  e^um  maceratam  ad  elegantera  rabedinein,  finacnra  non  mbeac redigere; < 


J.B. 

Lrhori 


Fnmm  fjlv^ris  Ger.  Park.  J.  B.  CB.  MMisCemumta  Schiod.  sWi<V  Theofbraftc: 


Arnor  fniticofa  eft  Pnmosiylv.  (epibus  notiffima,  radids  muldpUd  reptttu  le  prapagim,  mnkis 

mmi!!  don.tti,  min.icibi.5  fpinis  horrcns,  cortice  (ubpurpurco  fc  cinerco.  F/arff  antc  foiia  c  ra- 
mulo  tim  ti.bci  culis  protcrc  conlcrtos,  niveo  candore  iniigneb,  tcncros,  amattjSj  oJoracos,  li  l^;pcs 
iis  retc: tn>  .ippropinqucs,  alioqui  fi  fingularcs  nanbus  admmeas  odoris  fc\<t  cxpcrccs,  pcnupctalos,  m 
quorum  medio  (ibrx  albx,  apicibus  intens^  croceis,cum  ftyio  viridi  longiorc.  His  orcu  proxtnu  lunc 
foUa,  Pruni  (ativi'  ibfiis  fimfliit,  (ed  mdi^  minora,  in  ambim  (errata,  (apore  adftringente.  Flo(culis 
pari  fcrtilitatc  fuccedunt/rKc?.'/r,  parvi,  rotundo  oblongi,  Ccraiis  vulgatis  minorcs,  pnmo  virides, 
pattlb  ance  matunuccm  glauci,  tandent  nutureicentcs  atrocoeruleij  inhgm  aditrictiouc  prxdici,  <^ 


Digitized  by  Gopgle 


,5l8  H  I  18  T  O  R  I  A     P  L  A  W  T  A  R   tf  M. 


ficulum  contincntcs,  CznG  officulo  par,  aut  paulo  minus,  fcd  longjus,  fimilem  IKiCleimi  ta^ah 
.  lum  concipcas,  R  i  J.i.c  mgn  eft ;  Ixpc  in  tnher-cs  &  nodos  mcdia  radicc  fc  «laxat. 

De  loco  non  c\i  cur  mdta  dicannis,  quc.d  p.ifrim  fcre  provcniat.  m  (epibus,  fylveftribus,  fylvis,  du- 
metis.  colbbus  &  pUms.  Incommoaa  cft  ad  lcpc^  vivas  ob  nimiiini  rept.uun. ;  cninii:oUior  nuilto 
Spir-  'alKi,  vcmmlentcaefdt.  Ad  fepe  mortuas i.pin« alb« pritowr^^  Uc  Flor« 

Apriii  ^  M  i.  tio,  ferius  atiufvepraVabcwjftinmooa  Sepiembn&OaobriiipaaammKiirat 

A.    Prmm  jlw/ru  majer  J.  B.  IViBM  fjhtpi*  pr^ctci»  C  &    C|e  filflck  ttffe  |0|itt 

Hrc  in  bortos  transfcrtur,  inque  juftam  Pttml  magnitudincm  excrefcit,  nec  tam  frequcntibusjpi. 
nis  horret,  fruauqt»  cft  doplo  cripl6ve  majoie^  fiicculoitiore  micMre^  fgaviore,  qnique  aliqtKUiio 
dtius  maturatur. 

A.    PrJhMS  Jjlvejlris,  fruclu  rubro  accrhoy  &  mgrato, 

'  Ncc  caudicc,  nec  foliis,  nec  flore  a  Pruno  fylveftri  roajoreiMftratibus  €tt  blatb  ^uHatftUt 
diao  differt.  Sola  divcrfitas  cft  in  fruftu,  qijem  hoc  genm  obtmet  fiibronindum.  rubrum,  poUme 
quodam  ccerulelcentc,  qui  digirib  tiicilc  dereigi  uoteft,  oWuifhini,  magnttudinejam  dids  ftuoi  Jni; 
&US  faporeaccrbo&amaricantequiqucconiedentemfcrclh.yis^Lilet.  .  • 

A  D'  Dale  obfcrvata  eft  hxcarborin  fcpibus  fecus  vuitn  publicam,  uno  mmus  milliari  trans  op- 
pidura  Chelmeifonliam  VBrfu»  Brantriam  in  EflcxM.  Item  prope  EeciMi  vicum,  ad  vum  qiuB 
inde  CoggelHaUiam  dudt.  Tandem  ad  dimidii  milliaris  diftannam  «  Cbia  SuHolc»  oppido  ld- 
ncrc  Br.intriano,  in fepibus.  ,         ,  •    .         _     ■  .i 

Prum  lylveftris  fru<aus,  fi  deHorc(ccnte  aiborc  imbrcs  conneennr,  matatiir  in  oblongum  quotl- 
dam  8c  inanccorpus  quod  ItaU  Turcat  vocant.  CV/.  Ca,».  At  hoc  non  pcculurc  eft  Pruno  lylvc- 
ftri  ul  volunt  Caf.  &Cainer.  fed  aliis  ctiaro  Prums  accidci  c  obrcrvavimus.  Debetur  auccni  citt- 
aar^i  in leao,  quod  litidnm  tendhim  compungit,  &  ova  lu  i  ibidcm  dcDonit. 

Pruna  (ylvedria  refriRcrantem  &  adftringcntem  vimobtinent.  Ob  uiuneniam  afierbitatera  e- 
acndo  non  lunt  nifi  vel  aqua  coquanmr,  vel  ignc  uftulentur:  nonmUa  tamen  gelu  taaa  mitclcune 
ade6  ut  edi  poffint.  Melle  condita  non  tantum  comeflatiombus  noftiirms  proponenda  fiint,  (ed 
dvknerids  edam  &  alvi  profluviis  laborantibus  exhibenda.  Ad  eadein  lacit  &  deco<^m  &  vi« 
aumex  hisfraaibusconfeaom^qnodad  Juliam  ScAugaftnmtt^menladiligeqter  adl6r?aream> 


Aqua  i  flonbus  dcftillata  fic  data,  .id  lateium«dolorem  lingnUn  faat  expenmaito.  Ea  vcri 
•     cflicacior  fuefit,fi florcs  rccentes  per  noc^cm  vino  forti  8c  optimo  maccrati  m  MB.  deftillcntur.  Trag. 

Advetius  vini  peilduiivitia  nihil  clficacius  Prunis  fylvclhnbus  rcpcncur.    Pruna  antcquam  flavo 
tiiMtanmr  colore  lemntnr.  6c  in  moitario  niia.  pro  magnitudinc  valis  multa  aut  pauca  vino  injid- 
unwr.  cunv:  :  ■  rnbc  vino  agitationecrebracoomiimfoeriM,obcumurva^pcrd»es  ofl» 
tum  iiura  piuco.  dici  vinum  reftituitur.  Ca«rtim  pofliint  Pruna  lyi.  nila  8c  m  aere  ikcaci  ad  eoc 
llius  per  totum  annum  con(ervari.  /,  ,  *     i  ■  ■  n 

Flores  cathartica  vi  pollcnt,  undc  ad  alvum  luhduccndam  m  vino  maccran,  aut  m  Sympo  crebru 
infoiionibusparato.exhibciuur.  ^  ^   r,  r  t  l-  i 

Frudus  ad  ea  valcnc  ad  qui  adftriftioncopus  eft.  Conlulc  li  placct  Matthiolum,  qui  lotam  6fU 
vcftris  Prum  plantam  adftringcnti  facakaee  pneftare  foibic,  qoD  9im  ««»  confentK  Schivenckfid. 
dius.  At  riorc,exc,pcieoportuic.  Folia,fn:am,OTrtexrcfngcr^^^ 

#    ..  ufiis  eorum  m  hxirof rh^Ria  nanum,  in  proHuvio  alvi,  uteq^&c.  trequcns.  _ 

-  J  Pranelloram  fuccus  infpil&n»  Acao»  fiicoedaiifiomiiodie  habeoir,  qoi  idhg^«  iiGat^aftriflg^ 

non  fccus  acf VetcrQm  Acada.  _ «...       yi   «         ^  .  • 

Ge.num  nobilcs  &  ditiores  Vinnm  Prundlonim  pw,  «Ptums  ftlveftnbas  mafbn^  vd  gefa 

fracdis  in  fomacc  codis,  &  conti.li^  in  muftum  (XiWfi»&,  wmai  ttpow,  Vg»  ^ 
•   wlis  ac^uint,  haud  ineramm,  m  tluxiombus  &  alvi  profluvm  dbi  non  admodum  Inrpeaus  itt  calor 

"'"iSb^AjS^hSm         fponte  exfudat  in  accto  folunim  &  illitum  hcrpccas  fanat.  Vidc  qus 

defdpfonamit5riM&,TOWoph.Tra^^^^  ,  .    ^   .     ^  , 

Cxcenim  ut  fciant  noftratcs,  qu.Tnam  hodic  debcatiora  habcntur  Pimioinm gencra,  fuccdque 
niitiorc  6c  gcncrohore  maximc  commcada»,  ade6que  qmbui  hoctos  rim  &  pb«anapracipue  fa|. 
flruercdebnic  qni  PninislaiendiiSc  cdoMb  opemmdanct  Cacalogum  genemm  pfdhacioniiii 

exhibcbimus.  .  j-*r  * 

Cbc  rct»,  fAut,  aHb  «mBer  |??imo?t»aii.  Hxc  omma  mcmorac  Padmilaon. 
•  Chc  OioUt  plum,  rcb,  hluc,  onD  ambct.  Pr.  vwlaceum 
Cnc  matchlcfjf,  I. e.  Prunum  mcomparabde.        .       ,    .  •  j  ../.  il. 

i^e  hlacli  onb  fnai JDamiibem.  OamaibBnnm ueram <e  vmde.  Addic  Mmfimusalbimi 

&cceruleum.  .  ,  ... 

Cbe  9Bo»t£0.  Prunum  Maurocenum  .1  iocum  cliCtuiti.^ 
«he  55act>ati»,  Pronum  Barbaricum,  cx  Atricjt  B"baru. 
CDc  la^probalanc  plum.  Duflm  eft  gcncrum,  alnm  6c  rabcum. 
Cftc  3lp^icecft  phim.  Prunum  AimcniaatormOi 
'■  Chc 'Cinnanion  pium.  Pi  unum  Cinnamomeum.  , 

«:i]c  ntcat  ilPocul  ciiD  Catonp  plum.    „   ^ 

^ic»  w6*  «nh  Wflcfc  » ear-plura.  Pnmum  pj/iform* 

CHe 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXyiL  T>e  Arborihui  Tmtfmi.  .    1 5 


C^e  grcen  Mdp  ifimu 

€f?c  Sl^de  9I1IIIU  Ubmm  ttia  genera  rcceatec  PwlaoioiiiB,     BagroB^  i.  ra&nim,  }.  al- 

bum. 

^ftc  CfltaloniJ  plum.  Prunum  Catalonicum. 
Cte  tniiite  All^  biacb  ^JuneUo.  de  qiubus  lupci  lus  cgmmi. 
Bonam  fiagnam. 

CQe  IBIieaten  {ilunij  1  e.  Triticeum,  quia  aica  mcffis Tflocaetempai  mmxc&k, 

Clje  Cluncr  phim.  Pranus  raccmofa. 

Ciif  dirni  inothcr  plum;  aliisPnmum  Mofchatellinam,  aliiiOBtlfionn 

Cbc  Jimpcrifll  plum.  Prunum  Inuwriaie. 

Cne  pcAcT)  plum.  Prunum  PeriiatoniML 

CQe  J>caftoi>  pium  of  retoetal  tolpi»^ 

€t)c  patc  pluni,  inliitc,  pcIIotD  aitttve^  Pruouni  DaiBbfloiim, 

C^e  Ututmcg  plum.  Nucis  molchanmoulain. 

C^c  Curftep  plura.  Pnmum  Xkudcuok 

J^nce^pruni,  iaft  risc* 
Cnexamniaier  phnn.  PnoiDinCilendarBmAueufti. 
'Tfic  Irliifc  Pfnr  plum.  ^gc  5:).imaron#  0|»amafccntf. 

C |1C  DccDOCK  anO  -;23uliace  ace  goob  fO?  p^fertunff,  hoc  cft  Pnmum  p>Yiforme,  Damalce-; 
num  itcm  IDcrllOCii  &  ^ullace  dida  prx  aliis  iJonca  liinc  ur  S  ic^i.  uu  coadiu  allerventur. 

Hcc  fer^offlnia  &  plura  adhuc  alia  Ftunorum  genera  reccnlcc  &:  bievit«r  dciaibic  Paricuilbnus 
m  Piradifi»,  qox  apua  ipiiim  vide  L  c.  . 

Prunis  annumci ant  vark» fniAus  eiDtiooi  J. Baohious  io  HiAoT.  Plant  ic  Cfianhifuis  in 
nace  p.  444.  nimuiim 

I.  Prun.t  Congiartj  luifa.  O^t^ijha  ailv.ir  fi  uctu  lutcisPrunii  fimili  Pigiietsin  dcfcr.  Regni  Con- 
giani ;  qux  Prunonim  flavorurn  ifornti  iiuc^iis  profert  odore  6c  iapore  ammos  admodura.  £x  iiujus 
lamif  ferie  quadam  oontextis  fepimenta  efficiunt,  uc  apod  noB  ex  Ipioaram  vifgvlw.  Edem  es  iiP 
dem  ptMticus  &  viridaria  exftruunt,  ut  a  Sole  cuti  (inC 

1.  Prifnur»  HrafHiawim  H/wur.tbe  Amar.  Pruni  fruau  J.B.  Arbof  fcft  procera,  cortice  craflb, 

dic;.  cr.uioj  c!i:i  ritii  gr.ico,  potifliinam  ab  arborc rcccnter  tlctrafto.  Ltrieu']  coloris  argentei, lig- 
no  rubclcente,  guflu  fcri  laUo  aut  ligni  Glyc^Tfhjz*,  qm  recens  colorcm  la^e  ejus  maceratio  aut 
iofiifio  colorem  vmi  rubelli  acquii  it.  FruAus  Pruni  noftri  mediocris  magnitudine,  auri  obryzi  CO' 
lore>  Qocleam-condudens  mirc  fuavem  Sc  delicamm,  zgris  fic  iis  quibus  de|eduseft  appetkOLUnliP 
umom.  Hxc  arbor  ( ii  Indis  adevcrantibus  iides )  quinaeno  quoq,  annofrnAum  prarert.  Ae  nos 
ne  juratis  quidcm  id  credei  emus. 

Hujus  lignuni  eodcni  e<t  m  prctio  apud  Amcricanos  quo  Guaiaciim,  6c  nonnullis  idcm  {xitatur,  r«r«ft 
quod  tamen  aon  prabac  Thcvetus»  Americani  ejus  dccodo  ucuntur  ad  curandum  morbum  illis  di- 
^m  Piaui,  qui  non  mious  malos  qnaa  Liies  Venetea  his  r^ionibus.  .  Lienttm  reoens  in  a^ua  do. 
ooquanc  per  cres  quacoonre  horas,  donec  aqaa  vlni  rdhelli  cobrem  acqiurie.  DeooAo  qamdecim 
aut  viginri  dn;bus  tontinuis  utunturcum  tenui  vkIi:. 

3.  Pruno  limilis  fructus  Chinenlis  C.B.  i.  e.  iVl.uiylk.ir.i  //.  A/.  dc  qzo  intia. 

4.  Pruno  iimilis  cortice     nuclco  cinereo.   Dc  qua  nos  mtcr  iii.cftus  ^jxoncoi. 

5.  Pruno  limilis  obloogis  ipadiceust  pulp^  alba  C.  fi.  de  qua  euam  uiter  inidus  exotioos. 

6.  Prono  dmSk  ^n6tca  (ubfulcas  ex  Gumea  C.  B.  Hic  fiuftus  polylpemnseftt  ft  pioinde  9»- 

nium  potiiJsqi:.\ni  Pmnnm. 

7.  Pmni  hgui  .1  fi  iu  Ub  Guincnfis  C.  B.  Inter  hiiftus  Cxoc 

8  Pruno  Cerco  (imiiis  frudus  Afncanus  c.  A  Ergen  aibor filiisMyit^  fioAi  Flmid  certi,aA 
Amygdalz  magnitudinc,  binis  imeis  diilinAok 


9.  Pruna  inftna  ffinofa  C.  B.   Nacfi  infatta,  Btlgis  Prmuila  tnfaag^  Mmmm  fi^t  ifisd» 

mtmhraniicta  nigro  cutn  inaciiLt  t-^Hui  j.  11  Infanie  nueei  CluC  txot.  lik.  t.  taf.  tb. 

Erat  hxc  nux  prorfus  orbicularis  forma- :  nam  C|us  ambitus,  iivc  a  pcdiculo  per  longitudmcm,  iiva 
IWr  cranfTerfum  medreris  (muIo  plusquam  binarum  unciaroment,  pDlaniinenonTaldc  dealo,  (a< 
lit-nkoieo  fimio  conflatis,  fbris  iubfuico  8c  non  Ixvi,  intemaaacem  parte  J&edioei  ooiiomfc  Jam». 
officalum  mcmbranaceum  continens,  nigrd  quadam  pulpa  tcAum,  pruno  (ylreftri  nec  iormf,  nec 
in.iignitudine  abliinilem,  infima  &  icHili  partc,  qua:  petiolo  refpondckic  .ilb.i  macula  facis  ampli 
inli|^mm,  lub  quonuclcus  cincracci  colons,  dunuiculus  iatcbat.  Ipla  iiux  brcvi  craffiulculbque 
pedicub  pncdua  erat,  quam  maxima  ex  parte  fingjularem*  iotierdnm  autem  geminum  limul  con)ua- 
Aum  nala  inceiligcbam  in  arboreCeiafi  magnicpdinem  aeqoahteb  au  iblia  eilcnt  longa  &  anguita^ 
MaBPerficefoliisnondiflimiHa.  '  i,        »       .  j 

Oocafionem  cur  illum  fruaum  nautx  Bclgx  Prunula  fatua  feu  infana  MAUt  Trujnktns  vide  apud 
Oufitlm  Exst.  lib.  i.  cap.  1 6.  Quoiquot  lcilicec  cos  vorarunt,  capias  veriigme  &  mentis  alienatione 
eorrepci  Iboc,  mua^c  imaginaciones  &  phantalinatt  habucrunt  pro  naturar  cu)ut^  tcmpcramcnto  j 
Ibauioevanaerumtiiugines.  Reperta  luntl«cprnnaad  iinum  quendam  (m  Afn^ut  puto;  n. 
gr.  4f  (cr.  ab  iEquatore  ▼ersijspolum  AiftiCDffljUbiCercopithecosiis  vcla  conlpiaebant  nautz,qal 
cunr  .il:mcncis  non  abundabent,  idanimadwiteows,  eomm  exempk>  idem  faccreaauoat^  ca  ieg^ 
runc  6c  comederunt.  ,  •    - .         n..  '..  

Hermannusin  Cacalog,  H.  Lejfd.  faa&et  Fcnonm  Zeylaoicm  ipnolaro  toluiK  fiiiAilNttRmB* 
dis.  Hisadde 

-  m 

Oooooo  to.  Kmi 


I^^O  HlSTORlA  P.LANTARUM. 


Convolvulus  eft  arborefccns,  humitis,  fex,  fcptemvc  circitcr  p«les  alnis,  emiAut  tenui,  cmJMlo, 
corticc  fiirvo  oWu^to,  ramistamen  bnuginolis  !.\tt;  uiK^iq,  aliorum  Convolvulon.iji  in  moilum  pro 
fopentibiis  dooata  luiutuklem  fibrata,  albtcans  &  ladclccns,  rubicundocorticc  intcd.i,  modo- 
ra,  mfipicia.  F»<r«  docuffiidm  ramulis  inhxrent,  dcnQ,  primiim  profundc  incHa«  dein  oblongonK 
tuml.i,  .ic-.iminnr.i,  /pin-.ilM  untliq,  veftita,  ac  P«"a»-7ir^«»  fblii&  limilu  fed  minora.  FrMcsui  tnm 
maenituiiine  tum  nguiM  Piuiiorum  imuli,  intus  &  cxtus  Ttrrgtm  &  Ptrm-ttregam  fruaibus  haud 

J^Wwniles.  .       r   ^'r  r 

Oe(cicin  (ylvis  Malabar:  per  totum  annum  viret,  ^ruthilqiic  teit. 

R>lia  iiflem  ufibus  inlcrviunt  quibus  foli.\  Tercgam  Sc  Perm  Ttrtgtm.  Succus  i  radicc  exprdSis 
&  afKimptus  alvi  cmciatus  lenit;  (imilicer  ir  fblus  cum  laAeduld  contultt  cxpccflus  dy&nteiiam 
curat.  Radjciscortexcum  Coriandri  (eniinc  in  pulvcrtmredaAusScekbibitustnffij  iftlifliat]»  funi> 
libd^  tfaondi  afieftibiB  medeair. 


f^^tSi.  alta,  corticc  gryfm,  nipcriusin  mahos  ramos  cmitoitos  fea  nodo(bscxpan(a,  in  ramis 
habet  ramulos  altern.itim  oppolitos,  uti  &  folia  in  ramis  apiX>luA,  .ic  unicuinin  cxticniitatc  (ni- 
mirum  inquolibct  duo  .lut  tria  paria  foliorum,  &  qiuntum  vol  lcptimuin  Ibhtarmm)  oblong.t,  lu- 
pernc  faturate  viridia,  infernc  dilutiore,  6c  ncrvo  ac  vcnisobliq.us  conlpicu.i  bii.vi  podKulo  inliften- 
tia.  Fn^m»  fat  gjoboU  luforii  mani^nidine»  rocundutn,  albclcenceraj  brevi  pcdiculo  uuiitenteni« 
cuticula  pallida, oune  alba,  faporistabamari.  Inn»  amem b^ la^dem dunun*  obkncuma  fii> 
fijeksntam.  Matw»aecidit,coUi8itiir8e>Gomediiur. 

fert. 

ArbwT^cortice  fufco  .ic  hinc  indc  in  ramis  fpinofa,  FJia  fert  oblonga,  kti  viridia^oalEulcDr 
la.  ad  tadum  moUu,  ncrvo  lccundum  longituaincm  &  aliquoc  vcnkobliquis,  plcrunq,  retradtimin- 
dinaas:  m  junionbus  ramulb  quibuWam  lolitanc  iibi  oppolit.!,  in  adultio.ibus  Sc  plcrilq,  aliis  alter- 
ny^im  poiiu.  duo  vel  tna  jiata  le,  bxvi  pedisulo  inniccncia.  A<i  pcdiculos  fbliorum  naluintur  fit. 
Jhdit  mtnimi,  vd  iblitarn,  vd  duo  ant  tres  ioza    polici,  quinq,  fbliis  conOmu» 

IIos  fequitur  fruUHs,  pnmi  noftratis  fUvi  roagmtudine  8c  fig^ra,  tlavusquoq^.cudcuU  ficcane 
ut  Prunum,  fapons  boni,  lubacidiulculi,  &  cni  atlmixtus  fapor  AmyEdabrum  amararum.  Intus 
continet  lapidem  figuri  baccx  Lauri,  durum,  lcd  non  iti  crafluni,  &  qui  faali  dcntibus  fr.angit.ir: 
contiuemiuideum  Aveilanx  nicdiocris  iiguri  8c  magnimdine,  lubflantia  &  fapore  iuuilem  Aniyg- 
daBs  dddbus. 

rraam  d\  edulis;  matunisjanuano  &  Februario  (poAte  decidu  fic  coUigiiui;  ^ 
Datur  &  aiia  Ipecics  Umkm  cu)us  radiccs  aquam  pnebent  ad  bibeiidiun,  4  Fiionedeurvta. 

11.  UmhiFlSja.  Trmi^trsBrafilienfufruSu  magw),radicthuttubsiofti. 

E  longinquo  (inquit)  profpicienti,  nugmtudine,  ftriiaMra,  &  frttftu,  parva  O^^ 
■  vidctiir.  Trunco  eft  breviorc,  nec  craflb,  led  ram»  mukis  toituolis,  imbelle  qmdem  rabncat»  divi- 

ditur.  Folui  fert  haud  magn.i,  livia,  Ixtcque  vircnti  i,  guftu  autcni  acida  &  adaringentu :  flertm 
albicantem;  frucium  ex  albo  Havcftentcm,  Pruno  ma)ori  fimilcm,  led  cai  nc  d.iiiorc,  licet  pauci, 

Sod  intus 'magnura  contincat  lapidcm,  fifut  fhiaus  Acata,  qui  ubi  maturuent  mc.nlibjs  pliinis, 
wris  fit  graciifimi,  cx  addodulcis:  iinmiiuii^  adcb  cft  auftcrus,  ut  ftuporcm  dcnabus  uilerat, 
prbindcque  tunc  eidem  ufid  cni  WBa,  Cilicet  ad  refngerandum  &  a^ringcndum  relc  Tarar.  «*• 
Jix  autcm  cui  pcculiare  quid  pr.r  c.xtciis  arboruin  r.uiicibus  concelTuro,  imprimis  eit  nounda: 
qubd  ioogc  latcquc  in  diverfa  &  cralia,  j  ondcrol.i;  molis  tubcra  lub  terra  luxunct,  li  pondus,  hgu- 
nm  atqoe  cotorcm,  cxtcnus  cincrcum,  conlideres,  nujorcs  radiccs  Battata:  auc  LnL).ir>ut  diceres; 
i  qmbus  tamen  ablata  levi  pcUicula,  difierunt ;  quippe  interius  confpiaumiK  nivci  coioris,  molU 
mrgid4que  roeduIU,  Cocurbitx  plane  fimili,  qu«  nunducata  in  aguolum  ^igidom  lucaun,  eum(|| 
dulaffimum  atquc  ^ilito  sr.ui{linuim  folvitur.  Fcbridcantcs,  xftu^BKkJperqninam^  minficc 
relidt;  ut  ipic  quam  piuiics  lum  expcrtus:  ncquc  aqux  dulceduie  &lahil»ritateCunillo  quicquam 
cedii^  ■ 


Cap.  VII. 

MYrobaianus  Arabum  inventum  efle  putatur,  &  qtub»adGn»0»roccmk»es,uiAAMrimni 
ejus  cognitio  denv.ita  vidctur. 
£x  lenccntia  Arabum,  ut  oftendit  J.  Biuhinus,  quawor  dunmxat  eanindem  gaiera 
iuiit  t  MOeri  voo  Chdwlmfic CMnM  difTeremes Iccerunts  quatm  camen  nx  eflentiaKcer  dificrre 

(faltem 


Digitized  by  Coogle 


Lib.XXVII        2>g  JkbmhttTrmferk  ,5^1  . 

(  faltcm  ut  in  Offic  hoc  nomine  habnmir)  qms  exiftimaverit,  qui  eas  inter  fe  exaac-  contuJerit. 
Hujus  fentenrix  fuiK  Monachi  in  Mefuem,  qui  Chcbulns  f^:  Citrinas  verifEmi  cx  una  &  cadcm 
arbore  cfte  aifirnunt,  Citrinas  immaturas,  Chebulas  vero  rnatui  as :  Joubertas>  Cordus  in  Diolc. 
Pena  &  Lob.  in  Adv.  aUique.  Qiiibus  ie  opponit  Garcias.  inquiens,  FaDimtlir  ttBl  ii  qnioinniA 
MfiobaL  ajeaera  in  eadem  arborc  na(a  putant,  quim  qiu  flava  &  ChebuU  ttiKiSab  Nam  agtnn^ 
ftint  cBrerb  iHxntim  gcnera,  &  qupd  nugis  mlrcris,  in  regiot^  6o  «nC  loo  fandi  mtar  ted^ 
flajuihus  nafcuntur.  De  rdiqnii  tedK  iiU  afleat«>r«  divedaB  arboiei  cfie  illaniiii  prodaftnKWi  ds 
Qtrinis  &  Chebuli5  Wa?». 

Balanus  myrcpHca  Grxcorum  Vscerum  ab  hisdiverfa  videcur. 

Officinis  qWXb  Habentur  Myrobal.inoruni  Ipccics,  quo:  huc  i^ifticlift  afiinpf^||f>fy<^tnniri  * 

MjrrtbaltnMritm  Aetiet  Jitiu  ^pim^iu  ktmrimf 
CHrkm,  Chih&Sf  Mirkm^  £MMfwr«  iubu, 

Cxicmm  Myrohalani  diftejQUanwi^  noniiiie  coii',  cniunt^  non  funt  tatnen  onmes  ejufdem  g|6> 
oeris.   Emblicx  enim,  (altem  in  methodo  nollra.  ad  Myxae  (i\re  Sebeften  geniB  pentneiit. 
Myrabalani  a  reltquis  Prunis  diflferunc  coftb  attqaat  dacii  feawrinm  lonpmdincm<baisfc  ofit 

*  cabinaioabinGrafliotibulqueiMid 

I.  AJi^Mmw  AaAM  Hdt.  Ger.  Mjfniuimi  fim  mieki  J.B.  «jpw  «Aof^ 

Ux  dimidio  minores  funt  dtrinis  iive  Bellericis,  Badfiorab  IMCne  ilfaE  Tentriofx,  rugo&,  mrbi* 
mtx,  picea:  niRrcdinis,  (ubftantia  ubi  franguntur  uicd  ooncieti  Hjnpodftidis,  aut  potius  Bimminis 
Judaici  modo  niccntc,  f  iporc  cvi.lenter  .icido,  nunimum  ac^rbo,  nullo  incus  vel  p.itaminc,  vel  nu- 
deoj  vel  lcmine  [  Arbor  fbliis  ell  SaUci  linuiibus,  firuiftu  o^eono.  ]  His  adjniibe  inveniuncur  ali- 
quando  ui  Officinis  aUae  aiq;alo&  jiu0S,  pauld  iw^oia^  imk£o  donanr«  quc  aa  aedeni  cnailndit 
non  aufim  a£rniar&-  ■  * 

^uOidusFruAnmideo  nndeam  intrafefiallumliaberefcrt^  quod  immatarascft  adfaneadt»* 
Icfcens,  (ed  quoddam  cavitatis  fecucuruni  luicleum  cxcepturx  rudimcntum ;  quod  vciHim  eft^  Mudci 
enim  rudimentum  nos  enani  in  nonnulhs  oblcrvavimus,  &  quivis  faalc  oblcrvai-e  pocell. 

X.  Mjnidmm  titrem  Park.  Ger.  AfynMmi  sitraut  J.  B.  tmta,  anid,  Um  mp^  ' 
ttt  CBi 

• 

Gtriiut,  a  coloic  flavcrccnte,  qui  turii  in  fupcrficie,  tum  in  fubffantia  pcnitiorcconfpicicur  didxj 

•  ex  rotunJo  ohlongx-  funt  .lut  turbmatx,  nucis  Myriftica:  magnitudine,  aut  majores,  rugoli,  piocra- 
Atore  fubinde  apophyli  donatx^  qui  arbori  (we  videntur  adlicfill^  necnon  quint^  ooftis^  quas  iiepe 
toridem  attz  incercedunt,  per  longtmi  decumentibus.  Cnticulae  exteriori  ftadm  fibeft  pulvinatus 
caiyx,  fragilis,  gummoliis,  faporc  mixto  accrho  cum  obfcuro  quodam  colore  &  acore :  Scquitur  dc- 
indi;  put.imen  infigniter  craffum,  coftis  don,uum,  i>:r  cotani  rubibinciam  veluti  ibramuiulentumf 
fcrobiciihs  'pcipulilli^,  concrcci  quadam  mclligine  plcnis,  lUldcaini cUlldOilS  loilgpin^  plrpiiraiMO 
pellicuU  te<:tumj  album^  minus  acerbum,  oleaginofunv 

Aibor  Sorbi  %tb  cA  didiur.  Expendat  Leaor  ( inquit  J.  Baohinns^  an  fbcti  i  Chd»ys  difte* 
lam  (aotikn  nucaikttB,  unde  ooiloris  diver&^ 

3.  MjrghiLinuiChduiJa  Vax\c  Gzr.  MyrobalamChthuU^Vtriai  fmdtt 
^  rob.  maximi,  ohl«ngi  angulcji  fituifam  furganttt  C.  B. 

Cicvtais  Imiiles,  ma|ores.nujBitqae  curbiiuttje  fiitt,  in  qninq,  iimiliter  collas  deracc,  rugolaB,  co- 
loreforis  oblburiore,  &  ad  fttKnmindinante,  pcnidib  es  infio  lugncance,  lappre  coniinSli,  pulpa 
crafGore,  cui  pucamen  fubefl  augulofum,  crafTun^  caTcmoftmttcCiiniianin^  nnclenm  oommena 
^gaem»obk>rigim, fapore  coiUitnihprsditunu  •  ' 

-  Aiborisfoba  IVaiiccfimiliaclledttnanr.  Fari^^ 

qdim  itt  paeqeJence,  nuclcumeiiamimnoiereimMaooniwicrc;  nadeeademcumilla  cflenon  po- 
tefl  rutmaltiopinantoi^  maairiiattiohdBflercaib  Nabiiiiond«m.ooa^ 
Chobulornm  condiroinim  maiorcft  i^oda»  qnc  camenratius  ad  noi  adftninnii«  8c  nonnifi  dura 

&  malc  condica,  tcllc  Clufio, 

4.  Mfriiidtmu  EmMk»  Park.  Ger.  AhnMm  EmUita  im  fipmHtk  imtUmm  MiMi,  mipt* 

l^telJi.  Mjrthtmii  SmUitm  CB. 

Enibhcx  icllilcs  fiinr,  pulvinato  calyce  omnium  copiqtiiiinio,  lugro,  fcd  non  mtido,  more  carnis 
ladarum  ftriato,  ^iam  m  penitiorc  (ubflantia  pro  coflarum  ollis  commiiTuns  (ponce  dehi^ccnte^ 
qualia  ^urimum  carrus  fragmenu  ad&rri  (bJent ;  (apore  Indamm  acido,  parum  acerbo.  Os  Izvcj 
turf^dum,  hexaeonum,  (ubftantia  faen,(dida,tiooroi:aminulenta,  utpuaniioaQtrinarttm  &Cho-  .* 
bularum,  fcnis  loculis  diftinais  totidcm  (emina  di&ln{i  cooitncCj  Piraoea  vd  .Fomaoc^  ^adiom* 
triangularia,  fpontcquc  in  parccs  fatifcit. 

Arbor  el^  Palm.r  m.ignitudinc,  follis  niinucim  incili\  Sc  nnimullj:  fiuclu  minimo  nafaiiitur. 

Hanc  crebro  inccgrani  cum  nuclcis  pediculo  donatis  conditJin  oblerravimus.  J,£.6c  Paricinfih 
nus  crebrb  ad  nos  adferri  conditas  fcribit. 

Hic  fruau&Myxi'  f-ju  Pn-ni  multinuclci  fpccics  efl&  .id  hunc  locum  non  peitinct;  vcrum  oh  ' 
Docneii  communc,  &c  quu  ao  omiubus  bjunicis  Myrobalaius  atuiuiueracur,  noa  lepaxandum  duxL 

Oooooo  %  f.  A^raMksisv 


Digltlzed  by  Google 


t532r  HlSTORIApt^-NTARUM. 


5.  tifyrdalamii  BeSeriea  P4rk.Ger.  MprtMmii  BdUtiue  rttmUiim  J*fL  M^ffdmUm  fWm/tf  ' 

;    ■  Belltruie  C.  R 

B^ericts,  qax  altera  parte  kMss  ferc,  altcra  curbuiatx,  &  in  apophyfin  ccu  pediculum  cnSim 
ddinentes:  inagniiudo  qu«  Gcriius,  nUiniagna  ex  [ttrteeflentnKntKliores:  (uperlides  quoq,  Ijr. 
vinr^  m\r.rs  nigofa,  obitcr  duntaxat  coftarum  putaminis  veftigia  oftcntat,  qua:  nonnunqium  tcr- 
reo,  aii  is  rcrn.^^ineo  colorc,  licet  pcnidor  pulpi  fub(}.intia  eti.im  flavc(cat,  faporc  Citrmai-uni,  l>u. 
tamen  .mguloluin,  brevms  &  rntunduis,  c.ivurnulas  non  h.ibct  gumiiii  l  eLL-ptnccs  vcluti  Ckrmae  & 
Chdiura: :  cavit.itcm  autem  poflidct  longc  capauoreni^  triplo  puu  quatiruplovc,  in  qua  micfem 
plQTumq,  marcidus. 

AiW  eft  foliis  Laurinis,  fubcinenceis. 

Myrobatani  omncs  refriRCrant,  ficcant  &  aftriifgunt,  ut  vcl  (apor  indicat,  addus  cum  tantilla  acri. 
monia,  ut  in  Sorbi>.  Proptcrca  uius  cft  ipfarum  in  .iffcdibus  oculoiam  (mquit  C.  Hofmannus) 
quicum&i^di  lint,  £iicik  laboram  morbis  irigidis,  in  dcHuvio  capillorum,  in  dentium  mobilitate 
fquo$taniaidenl^Ram)ill  veiKriaifii  hemtis,  omnium  adc6  vifcerum  in  quibus  tantoperc 

k  Meftie  oommwWMiHir»  ntdiOK  oorpa  noriduiaSc  juvenile  leryaie,  exhilararej  colorem  cutis,  odo.  * 
•        rem  orit  &  (iuloris  ootnmenihie  Sunt  etiam  i  nnmero  purgantium.  Purgant  autcm  ClicbuJz,  Bel. 
lerior  &  EniWicv  pituitam  :  Citrina:  bilcjn  f!av.im  ;  Indr  atram. 

Myiobalani  lcorlim  &c  in  iubftantia  exhibitx  (qm  modus  cxhibcndi  cum  purgare  volumus  nunc 
nM  m  inulu^  minimum  purgant,  fed  vchemcntiflSm^  aftrmgunt,  &c  hoceomagisqnotettl^ 
yttiSMmt  ut  Meliie,  vci  iongius  deooquuiltur,  ut  Meiichius  in  Difpeniatorio. 

Toflaretiam  fquomodo  quidam  in  D^faireria  dant,  ut  8c  RhaMrlmumJ  cxigiium  purgant,  fed 
validi^  adilringnnt  [imo  aftimgnnt  tantimi  C.  Hofm.']  Hoc  amplius  facmnt  uftx.  In  infulb  fclicius 
purgant  8c  parciCis  atVnngunt  quam  in  dccocto,  Tamcn,  ut  Garci,)s  fcribit,  Indi  in  purgatiombus 
utunnir  tantum  in  decoSo,  (ed  m  doh  majon  quam  nos.  Condita:  ctiam  minus  purgant,  im&  a» 
ftrii^nb  Caindiuixnr  auKmrel  recentes  fi  fruduum  eft  facultas,  vei  licGc  ficuiduitria  humedattB. 
illae  Taldiaffivae  fnnt,  hat  oontn  lanipidK.  Ciwlnile  etiam  prxiermmir  EniUiGit :' ooodiiii^ 
aucore  Mefue,  ventriailum  flrmant,  .ippctentiam  mwtait^  coaionieffl  pwwnofvciii^  laiionaldiiaiuaut 
partem  v^etam  rcddunt,  vifum  acuunt,  8cc  • 

Tria  funt  qux  in  Myrobalanis  corrcdione  indigent.  i.  Vis  adftridorla  qai  obftru^iones  faci. 
mtt,  ob  quam  exhibendi  non  fiim  iis  qui  obftmoiooibus  obnoxu.  Corrigimr  hoc  inoomiiiodum 
admixtisaperientibusacribus&diureticis,  utfiint  leminaoderata.  1.  Acrimonia,  qtt4h»enCTe&> 
triailo  iti  iit  non  derct:ni.l,inr,  fed  nunis  tarde  opercr.nir.  5.  Quod  corrugent  fiibffantiam  vcntri- 
culi  &  inteftinoriiin:  qu.i:  duo  incommodj  cornguntur  pcr  pinguia,  mungendo  Id.  Myrobalaiux 
ipfbs  oleo  Amvgdalarum  dulcium  vcl  burv-i  i  diim  actemnmr 8e collllwWMnmr» ydmifcenaPCBni^fil  ' 
pafluias  auc  Cailiam  iidulam.  Haic  e  Mefuc  J.  B. 

C  Hofinannus  k  Mjrrobalanqrum  u(ii  libenter  abftinet  etiam  in  iis  lebribus  in  quibus  ohftraAk»- 
nifm  mctiis  nulliis.  Dnbit.it  infiiper  Annon  Myrob.  edam  coodiiaeiii  d.  fisbribns  haiicaiic aliqinl 
malcfici  ?  nci^,n)(Hiiciim  earum  ulum  facurum  put.it. 

Qiiomamin  lubR.-.ntia  iiunime  purgant,  Me  lici  ici  nondant,  ninamialiis,  v.  g.  in  ElbA  Eis> 
lcoph,  Uamech  i  n  phcra  Perlica,  8cc.  idq,  propccrea  ut  remndam  vim  aliorum  pui|;andum. 

taSofmufi^  8c  decodi  (otriulque  eandtmt  vuk  cfls  vMOOKm)  furoiuun  doliii  efleaitSir,  ad 
quam  minqum  aibeaderit;,  commn»  $ii  ad  }tij. 

Hic  frudus  Myrobalani  quandam  fpeciem  pne  (e  ferre  videcDr>  &  Rauwoliius  qni  mtucquo(3am 
cenlere  Myrobalani  (peciem  ciTe  (cripiic ;  libi  arborcm  vidcre  non  licuille,  reperiri  camen  m  Palx* 
ftina.  Magnitudine  &  forma  Olivam  Hifpanicam  arquat,  aut  glandem  Quernam  magiiam,  ookxis 
buxci,  vci  rucis  ratis  alpcratus,  alioqui  Levis,  nonnihil  canulatus,  fpins  circulanbiis  przcmdus;  qui 
arbori  (iio  hdic,  caiyculi  veftigium,  ut  in  £>adylis  oitendic.  Fragili  huic  corcia  (ubcft  caro  fun- 
gp(a  <veniftaim  utiUetur  rationc)  (apore  amaricaat^  offl  ai(Kro  tt  cannlato  adharens.  Nudens 
oiiecoiirinetur  ma^nus,  ut  in  Nfyfoh.  Bellericif,  utrino,  mrbinaniSf  canalioniatm,  Amygdaliiii  n» 
clei  oonfiftentia,  pinguis,  cokvis  meKni  obfcnri,  pellicula  tnteftus  albicanA 

7,  MyroialaHu  flava  fimilu  frvHui  C.  B.  Hcbus  fcn  Hevui  JuJua  Trunt  facteJ.B. 

Arbor  eft  nrsaka  &  patula,  umbrc  lalubritate  apud  Indot  coimmendatiifima  matimABUc  tWB' 
ttta;  (juippe  (ubea  damiienribns  caput  nunquam  gravariainm.  Folia  cimodica.  Fin»iiffl  ran^ 

•  Prunib  Damafcenis  (imilem  forma,  craflitudinc  &  laporc,  pauca  carne,  g|ttandioiC  JlgDO  CPtfgefo 

MjTobalanis  flavis  adeb  (imilem,  ut  plcriq,  cundcm  circ  contcndant.] 
t{/Sik '  £ft  Hilpaniolse  adeo  pecuiiaris  oc  cjus  hiuflibus  porci  (aemcntur. 

£x  arboris  cacuminibus  &  cordoe  odcnrau  fic  aqua  ad  crara  roboranda«  &  fucandam  fadem 
ucibs,  cucem  etenim  conlfringit  &  denfa^  inqaem  nium  ctiamhalnea  Gaat  cxcaidncredeRflii 
.ialutaria.  Ejus  radix  vulncrata  mulci  aqui  ipanat,  pocui  apca. 

Fru&us  ialubris  eft^  u  iacilis  digefiionis^  (ed  dencibus  mdeftm  &  noan»  ok  fibnnuin  cb> 
piara. 

t,  BmSm 


Digltized  by  Google 


Lib.XXVII.  "De  Monhifs  Trumferk  ,  ^  ^  ^ 


t.  BmSm  Mfrthlsm  ntp^  aj^ultJmilHmcleofuhfHfa)  CB.Jr.ia  csf,  i^.Uk.x.  E*ot.  CM. 


Myrobalani  niprx  ofliculo  nonviUi  JlfllmiGt  erat^  major  tamen^  inaqualis,  fuo  cxternocor- 
dce  (fiquem  haijuit)  auc  pulpa  denudatus,  &  duntaxat  ( ut  fibi  perfuadebat  Clulius)  fiudus  alicujus 
officulom^  quod  coofra^m  latiscrailo  putamine  praeditum  cOe  oblervaiiat^  &  luiicleum  contxncre 
fiifalalcam,  «queia  biiusp«tes  dhrifant 

9.  ^^''J^f^^^f^^^^^^Jli^l^         ^  ^  la  c»f,  »0.  Ux.  Ex,t.  Clu£ 


Offienlo  Myrobalani  neq,nugnitudine,  neq,  eciam  (brmi  difpar  erat,  cum  Cao  offlcalo  ab  nna 
parte  hezagoao  «uc  hepcagono,  nervis  oblique  per  uni  ver&m  di^oik,  It  autem  nigra  cute  vetius 
^mwi^taet»ent»»c^^fonsi  Offieulttm  autem  duro  puciBiiiie  oonftabat^  inquonudeusex 
rabiolalveloeo^  «miafipidigiiftd^  ledAaiygdahradukeai  veaiftaaiiefaeiiiib 

10.  M^fnMmu  ftm  fmSm  b&mj,  R 

y.  B. 

Extima  facie  ad  Myrobabnum  quodammodo  accedere  viddatur.  •  MaciuMidiiie  eft  pcne  itii^ 

cisJuglaiiVtt,  figuriaualiMyrobalanus  Bellenca,  autFicns,  autPyram,  l^pMdft  ▼WMriofior,  an- 
gulofas^  coloro  ex  puJlo  rufdccnte,  ea  parte  qua  adhxfit  in  turbuiatam  apopmfia  oxtenuatus.  Pon- 
duslevc  (jris,  r.ibll.imi.i  cirnofA  fere,  colocetibeiieDi  oolblepaMaiiatteKopciidiia.  C^inejnt 
vilceiibus  lateret  nelcivit  J.  Bauhinus. 

ti.  AifrMMi  mmlu  Jnfes  Ji9*,  AaFtlmaagi^Jmli^irMm^^tfhiffmf 

'  Linfchot. 

In  iniula  S.  Mana:  proveniunc  pulcherrimc  Myrobalani,  quas  Arecca  vocanc  Obfcuti  rubent, 
& lapidem continent mfignenv  GaflMcliaeaem  6e £weet adunuK ia modaiB Fipeiib  AnMtSt 
TdmakdkalFiuiftldiS^Zft^  . 


1 1.  iifyfJMllmit  iitniui  afiylo  mti$fiKAi  fiuSm  itvm  JL  Bl 

Ahqua  huic  finidui  fi  militudo  erat  cum  Myrobalaoo  dcrioa.  Unciam  tantum  longDf,  Plarvi  Pirt 
modo  formacus,  parte  una  latioret  alten  aagn&km^  la  eo  ooftat  notahiles  ka^  incerpofitis  aliis 
minotilni^  imcqualibus:  adcoU  peribiaTinMis  emn  tepeitai  eft.  Golor  fwwdni  duuviioca 
ApodCBaidilfiamvidit.  * 


Z 


c  A  p.  vm. 

Dt  2iiy^ 

Lzvphi  vox  per^Erina  el&videtur.  Zizyphi  autem  nocx  quibus  a  reliquis  oongeneribus  dU 
ftinguitur  fanc  fiilia  trinecviab  fioces  hecbacei  nl  JnteoQ»  finftus  Qlivaies  lea  noanihil 

turbuuti. 


f       I.  Zixaflm  five  JuMa  msjtr  Park.  Zeu/fbs  fativ*  &  JjiwJ.  J.  Bw  7miitM  nmirti  lihiieM 
OB,Jig4tJrdmm/hiZkyp&0D$iimHQe^  ' 

Qmtln  Offidfris  no»s  Jujubas  ftrt,  arbor  eft  domefticaj  led  in  fruticem  (pinofum  facili  dege- 

nerans,  teftc  Cxfalp.  alioqui  {acismagna,  ftipitc  rc<ao,  in  ramos  plurcs  br.ichi  uo,  quibus  intenui- 
bus  (iirculis  quaii  pediculis  altemactmadnalcuntur  f»lU,  uncum  auc  ieicunciam  longa,  renninciam 
auc  undam  ftr^hta,  in  obcufiKO  laaGRMiem  definentia^  rplendidovirore  nicida,  tribas  lecundikm 
kngitodinem  decurrentibus  nerfis,  per  ambimm  lercaca$'adqnanim  orcum  rami  fpinis  horrent, 
alns  .adunds  brc\'ionbus,  alns  redis  bngiorihm  fiedc&m  lendacacafeiscaret,  inquitCzlalpi^eo* 
d^mq,  loci /(Tf pkues  Ferc  fimul  cxeunt,  pcdiculisbreviffimis  ut  f ere  feflilcs  vidcantur,  Ribcs  flo- 
nbus  perfimilos,  colorc  hci  bacco,  apiculis  concolonbus.  Woicc  frndits  cxcipiunt,  forml  &;  mag- 
nitudine  Olivari,  Corno  crafGores,  per  maturicatcm  rubentes,  vel,  ui  aic  Caitalp^  cx  p.illiclo  ru- 
srefoenfCii.^  ^uait  fumo  infedi,  pellicula  cradiulcula,  pulpam  (ubalbidam,  mollem,  fiingolam,  mel* 
lec  ddceailitt  contcgente,  cui  immergitur  officulum  oblongum  urrinq,  acucum,  mgowm,  in  quo 
nucleus  comprcflus,  Leiuis  majoris  inflar,  ruta  pelliculi  te£tus.  Gpx)-;  amaro. 

Gaud-c  coelo  &  iolu  caluiiore,  aut  ccrtc  tcmpcrato  :  in  Hilp.inix,  lulix  &  Gallii  Narbonenfis 
hortis  colitiir.  _  Clulius  fcnbit  nunquaiu  (ponrc  lulccntem  .1  lc  vilain.  Forte  nullibi  ti'-T.immJu- 
jubc  majores  fanyx  Iponce  nalcuncur :  Sylveitres  nos  in  Icalia  (pontancas  vidimus.  E  l\  l\  cltnbus 
ve(61adone,  inficioneSc  culcu  (acivasmicio  (adas  exiftimami&.  Sylveftres  Monlpclti  frequences 
OOCUirerelcnbic:  Acnobis  circa  Monfpelium  nonobfervatx  func;  nea,  D.Magnol  mBocan.  Monlp. 
eanim  memimt;  In  rupibus  &  divis  manumis  propc  Tropiam  Calabriz  urbeculam  Ipontc  Sc  c6- 
pidiA  crdoGmes  vidiann 

Oooooo  I  Florent 


Digitlzed  by  Google 


15^4*  Hl$TX>RlA'FLANtAKUM. 


H-Mf.  Floicnc  Maio  &Junio:  fniaus  leguntur  Autumno  vcl  poft,  una  cuin  furculis,  &  in  matUpulos 

colligati  poft  aliquot  dierum  infolationeni  laquearibus  rufpendiuuw:  pD|bem6  decerpci  in  capfulas 
reponuntur  ad  medicos  ufus.  Sunt  qui  dccerpta  Zizypha,  &  cratibus  t^edbuiq,  tnftrata  tandia  in- 
folanc  quoufque  ruf^nl.i  ibuiem  fi.inr. 

Nos  Vcnetiis  rccentes  apud  Melopolas  abunde  vcnalcs  vidimusj  quamvis  palaio  noftro  xioainul> 
tiim  arridcant. 

An  hxc  arbor  Veteribus  Grscs  cogiuittDeritambtgicur.  Vide  apud  j.  Baahinam  ooncmatiaQeB 
de  nominibus.  IncKnat  ( inquit  iJfciJ  mdtnm  animuy^  Theophr.  (ub  Loto,  6c  Plintum  Itib  oflea  Loto 

de  Loto  Athcnxi  locutos,  ac  Lotum  Athcnxi  elTc  JniuHas. 

Scrica  Galcno  (qua:  pleriq,  Jujubas  putant,'  vix  quiuju.un  ad  (anitatis  mtcl.xni  pcrtuient  autmor- 
bonun  profligationcm.  N^ilicrumcnini  aut  int.iiuuiin  ctfixn.itorum  funr  edulium,  quodexiguieft 
$fyaBDti  Sc  concodu  di£EiaR.  Vertim  reccnuoribus  Grxcis  &  Arabibus  in  ulum  Medicum  vocatx 
fnnt.  Modmei  cillidzfunt  &  humidx,  ide6que  (^bnum  ardencium  calores  leniunt  injulcpis  aiK 
decoAis,  Cmguinis  ncrcdincim  fjdAnt:  adpci9oris&:  pulmonis  vitia  conferunt,  tuiles  alperas,  artc- 
rix  afperitatcm,  Ipii  .mdi  liifficulcucm  ;  necnon  ad  rcnuiti  6:  veficv  vitia,  urinx*  ardorcn\,  &c. 
J.  Bauninus,  lyrupum  Juiubinum  in  Pulmonum  vitusnon  j  caliJa  tanrjm  c.i.uG,  (cd  &  a  frigida  or- 
ds  oonoedcndum  puuc ;  contra  Macthiolum  &  aiio^  qui  la  fblis  atfc&ibu&  pulmonum  ouidis  lo- 
Qun  haberc  putant.  Sunt  «nim  dnlca6e  moJeiati  cafidfc  RariaflE  eipaicinia  didt  (inqtBtCHoP 
nmmut)  Jiiinhashahcre  trim  contaapewndi  calidos  fcacrei  Imroorefc 

JujnbK  minoFCS,  Plinio  Tuberes  appellatac  ex  lentcncia  Cordi,  colore,  nitorc,  carne,  malli  Iso* 
.  tore,  (kpore  &  nucleo  oiajafO  iminocar,  iis  tamen  mioores  luii^  nec  oUongc  iiedratundar^atqiie 
finiliter  flaoddab 
Alfoiuitiv]»  qoo^altalia. 

).  Zbsjffim fivt  Ji^f^v^MiPuk.  2ii^'j>fov/.J.  &  Jigiih Qlviftm  C.  B. 

Frntex  Paliuro  fimllis  eft,  non  ibli^m  foliis,  led  ramis  &  fptnis,  quatuor  aut  qninc^  cubitos  aicusj 
cuius  ramr  ib  terrnin  veisusconrorqucnt  ad  formam  femtcirculi,  (pinis  .iSunJanres  ciaHtonbus  & 
linuUcer  acutis,  binis  Itmul  diipolins.  Fdm  diijx>(iu  limc  ut  in  Soroo.  I  rudju  iimiies  Jujubis  do- 
mefticii,  mli  quod  muh6minoits,  6e  fimiliaresOinrcedri  auc  Lanri  frudibui,  qui  ubi  maturuorior 
nibatt«  (kefaiasitifium:  Im  ameniWGkiqiuo^^  Qiibuidaminlociii&tt- 
Am  hiln  Tinnm  immittunmr  at  inwiiu  reddatnr. 
Ittm.  Repcnnntur  in  .igiis  VcToaeofiHU  lefoeaiie  Ftaoa:  Nm  (ilt  dndfom^  in  CaUbiia  prape  Tpo- 

piam  oblervavimus. 

Khft  IV.  Zizyph.  Macercntur  in  fp.  vini  donec  vaUi  tufgeaoc :  Acdpe  j.  aut  ij.  nuni  8c  &ra  Miiabi' 

Hseis  vis  tneft  pfactecTandi  k  cufll  tiMrtmm. 

4,  OtnefUa  fimofa  &  «0»  fpwofa  Ger.  emac.  ap.  C.  B.  Nabca  fcJio  Rhamm  Vtl yiifllhtJ.B,  Omv* 
f!i»  fpnoja  dr  ncn  fftmfa,  fi-vt  Naftca  fivi  Ztx.jpiius  aiba  Park. 

Alhoreft  ^inquic  Bellus)  Piri  mediocris  akicudine,  [Loci  magnitudinc  Alpino;  vidk  Veflingius 
Gqrri  /Ecyptt  fnmootamenormi,  ut  homoquamvis  procerus  cam  amplexu  cingere  non  poflet] 

cu|us  caudiccm  &  ramos  tcgit  cortex  exalbidus  .id  cincraccum  tcndcns.  Fcha  P.iluu  i  Ibtvfbr.  aut 
Zizyphi  rutiia;  foliorum  amula,  [cordis  Hgura  Vclliiig  ]  binas  unaas  longa,  luiam  lata,  a  quonini 
petiolo  ncTvitres  ciafliufaili  in  totam  longitudmcm  porriKuntur.  Horum  ille  qui  mcdius  utnnq, 
propagincs  minores  iubnutcit,  reliqui  duo  externo  potifljimum  lacere,  /upemapartefamravindicate 
niteiuia  infem^  ad  dneraceum  abquantulum  cendencia,  qua:  ramos  anernis  inotdinatd  ambiunc 
[Denficas  folii  vix  noftr.^tc  Pirominor  cft.  f^tflng.']  Flofcult  ad  folionim  exortum  copio/i  nafcuntiir, 
ex  virore  quod.im  albicantes,  Hofculorum  Olc.r  iiiftar  [Jujub.i' fjoi  ibr.s  plan^  limiles  Alpno]  pccu- 
li.iribus  longis  petiolis  linguli  nitentcs.  Frudus  lucccdit  ponuiin  e.xigui  m  [lylvcllrc]  tut.i  li.ibitudina 
quam  cxachllinic  reterens  [uc  proaitcro  altcnim  quis  lumplent  Bell.\  |urarcl(),pcr  oculos  tuos  Me- 
ipilum  Aroniam  cecanfiMcerc,  loio  nadeoqoem  Nakca  condna  gemeUosliasdSfiriiliinante,  mag- 
nitudine  utplurimum  Ccrali,  mtcrdum  tamen  Nucem  Juglandem  edam  xquante.  [E  iptnou 
jNWMporaavidi  ma|ora,  qua-que  flavam  manintate  corticem  elcganti  rubore  purpurabant.  yffling^ 
faavisguftus  CL.m  acorc  grati,  oniculum  m  \z  contmcns  Oliva:  inftar.  Bifcia  autemeft;  naro  & 
novo  vere  &  Autumno  Imguiis  anius  fructuin  proierc.  Venulis  camcn  plerunque  ad  fhlgem  non 
perveniioh.  imbrium  copiam^  (ed  a  vermibus  corrumpimr. 

OeQ0{dia  fplnola  ^emptit  Iptois  i  non  Qiiai^  miniinid  diflbt:  nam  idiqualides  utriquc  fi> 
mflis. 

In  ^'Fgjrpcofijlia  per  eonimaaniuni«iinet.wl^  acin  Qtca,  rtfitvante  Bdb,  perfajremem 

anMtiir.  .  * 

Hrfl^  ri  ui.tr..sante  matiuitatcm  aftringunc,  unde eoram  ufiis  frequcns  cft  ad  ftomachi  alviquc  rcla\a- 

doncm  firmandam,  iucco  vd  pcr  os  lumptoi,  vd  cnm  Ciyftcribus  uieda  Qui  in  putnda  icba 
cgrisea  inddgenc,  blandimentam  lani  oeram  aflerant,  emohuneonnD  tnillum,  inqmt  Veflmfpus, 
Succus  pcifecld  maturarum  optimus  cft  ad  pnrgandam  bilcm  6  veuuicnla 

Llui  lunnne  jucundi  lunt  hi  frucliis,  pr.Tcipucque  luatuii ;  tamen  paiiim  nutnunc,  faalcque  uc 
Ccralain  ftomacho  corrumpuntur,  li  cunim  cfui  immoderat^  inda^patUT*  ApndpilinanOBtanien 
£g7paos  &  Turcas  inddkwiiint  &  roagno  in  ptedohabcatur.  . 

Aq^ioas 


Digltized  by  Goqgle 


Lib.XXVlX        Ve  ArMusTrmferu. 


AlptnusConnarum  A.thenzt  cfle  exiftimat  hiUic  arixNVm,  cui  oonfenac  Cluiius.   Verum  nora: 
lion  convciiuiiu.   Veflingio  judicc,  qu.r  intcr  j1^gvpri.ts  arijores  de  Ojccymelca  lci  ipiic  'rh.^>[vlira- 
fbOt  8c  praccipuc  quod  frudura  fcrat  nugnicuvimc  &  iiatura  Mdpilis  prownuui»  non  (.oj*^-  huc. 
dedad^odtinc;  Plinius  autem  hanc  Prununa  iEiypcnin  vocit  Aniic  Locp*  Pdybii^ud  Aih*> 
lunim  loqairanc  qudiuff  aniioius  &  ociuai  w> 

H.M. 

MxJT  eft  prooen,  caudSce  craffo,  candi^o,  fibrofo,  furvo  intufc^  nibicundo  eortice  cinifto,  ae» 
non  lannili^  pnmum  viridibDS&  lanuginolis,  dcin  rubicundis  longe  lM6Liiia(1>emdiifiul&,iicmato» 
qui  ad  Iblioram  exortum  acutis  &  rigidis  fpinis  infuper  muniti  iiint.   JU£»  fSatau,  albieans,  oonice 

tcAa  purpuico,  inmsfurvo,  inodora,  infipida.  Feltt  pctiolis  rotundis  altcrnatini  cuca  ramulos  juxra 
fpmas  provcniunt,  oblongo-rotunda,  cralla,  dcnla,  fupern^  atro-viriJia,  &c  fpicndcntu,  inferneliib" 
viridia&  lanugmo(a:  odor  8c  fapor  lylvcftris.  FUfcuIt  piures  limul  junfh,  ad  foliorum  eiortum 
citca  ramuloc  proveniunt,  quina,  cerctibus  candidis,  c  vuidi  ilriatis  atquc  m  orbcm  expanlis  fbbolis 
oonflances.  Foaoia  hcc  intercedunt  toridcm  albicantia^  AavelbendbnstifiafAvjornata  fiaminula,  m*- 
dium  occupante  viridi  ac  bifido  fyU;  odor  gravis  &  foetidus.  Fruifns  tum  ronn  i,  rum  ni.ie;nim- 
dine  Olivis  haud  ablimiles,  at  cxigua  acutique  (nna  in  vmice  dotati^  pnmum  virides,  dem  nu- 
tunorc!,  r.icli  mbicundi,  fimiln  nnnqnr  iirfTlira  fiffiniliim  nnnriniintn,  — irfw  iuiiii  «'Iririiiliff:  fifQr 
acidiuldilus  £c  gracus. 

OtefciclocisarenoltscircaPtfiiwni.  <^uocannb  bts  fmaumpmdadi^Mariio  vi&l|FSeiNeinbiimen-  t<m 
fibus,  atqne  k  ta.  (acionis  anno  ad  loo.  nonrarofhigifiara  manec 

Fnidns  mattiri  ab  Indigenis  coroeduntur,  mintb  mamri  rero  lale  8c  acefo  tn  ./ffi/W  condiuntur.  yiru 

Arboris  toli.i  tilurp.incur  ad  s^cmnias  quafcunq,  fncandas  &  paliendas.  tjlSib 
Efolib  in  ladc  dulci  coctis  pocio  paratur,  Qux  Gonorrhtcje  virulentx  medetur:  ipia  ver6  folia 

coAa  umbilico  cataplafinatis  i  n  modom  impolita  dy(tifiam  8e  ftrai^orianr coOnnc;  • 
Coicicis  espreffus  fuccus  aphcharum  pertiabaur  mnedinm.  _ 

Snooos  i  radice  exprclliis,  atque  cnm  RicSni  (emtne  Sc  ladis  fero  exhftitns  pocenter  rencretn  ftib- ' 
dudl^  vitiotulq,  hiiriiorcs  expurgat.    E  radici>  pulvere  cum  Oryza  fativa  &  but^TO  Catapl.ifma  fir, 
quod  fionti  admotum  delu  iam  com,>efcit  Hc  lunmunj  provocat    E  radicc  in  Soranu  oku  cott^ 
BaKanium  conficttur,  quod  membris  dotentibusillimm,arthrincumdolorem  muigac.  ^  . 

Hanc  arbotem  pro  Jujuba  Indica  C.  B»  habec  D.  Comme|inus«  qui  io  Hottum.  M^LdMnCHiiifiOBi» .. 
mencatoieft.  Et  revera  defciiptiobene  oonyeiuc.  Mirar  camen  in  hiftorta  hujjus  aifaiirisiinUam 
I^cca:  ab  Autoribiis  nicncioncm  rjcl.un.   Jujubzergo  ilHll*hiftoc^&C9t  HnMSC  Aco^fU^ 
jiciemus,  ut  Lcctni  i  nucgi  un»  litde  cis  judicium  fcrre. 

Jujuka  Jndtea  C  B.  item  Malin  Md^eti^nmukl  friit^CfiSiktai9.^i\.  Btr  hidicmfrtiQuJ»' 
jiAm  J.  B.  Mblu  hiks  tn^mmt  8tr  &  B§rje^a  Parle. 

Magna  cft  arbor,  multis  (oliis  8c  floiibLS  pi  jcdici,  fiC  copiob  fi  uctu.  Foln  minus  rotumla  fimC 
M.ili  ic>liis,  tiimctli  ea  .viuulencur,  iupcrnc  iacuratc  vircnt,  inici  nL- cimlicoiu  &:  pubclcunt  ut  Salviae 
lolia,  gultu  adArmgente.  /'/orr/ cxigui,  candidi,  qumque  toliulib  coniliantes,  inodon:  Fmttus  jufOr 
bisiiinues,  aUialiisinaioces  8e  fiiaviores,  nunquamvero  tamprobc  matur^oce^  UC  COfliBrvari  que< 
anc  8c  in  alias  regitmes  transfern  uti  Ju|ubx,  &  perpetuo  nomuhil  adOndiQllitcecillVlCei :  ttnde  f»lb> 
gtturmifumc  pe^toriualesefle,  c]ucmadmodum  Zizypha:. 

Conlpicicu;  li.vc  arbor  a-ftatc  alatis  formicis  perpccco  onufla,  qu«  in  ramis  cjus  Laccam  elabo- 
raoc:  Hoc  quamvis  a  Garaa  et/aui  coofirmatur,  a  multis  tame^  m  dubuuu,  oec  immcntd,  vp> 
cacnr;  8(La«ca  pociui  kKfayinanim  tc  criivianiin  gpmmiwqdo  fpuM  fs&dtn  te.  cooetnom 


R^ericwhce.aibor  ial/Ukaa,  MaUher,  Balaguace»  Sum^tca,  aliilquc  Indiz p{oriaiG8i. 
jujubalndkjiCA,  hBicpmcoldBhio  cadBm  cft,  nain& defcripnq &  noBMiilndicam  J»r>».cflO' 

vemunt. 

Foiia  (inquicj  hujits  fubrotunda  ut  vulgaris  Jujuba:  vcnola,  lelquiunciam  lace»  duas  longa,  pec 
inem  aenisexalperac^»  paneaverlaawUt,  rufelcence  laniwine  cefta  Bqnc  nDniiao  «uiii  ^nk 
nanib,  cailMcaedimtab  Eslndia  IXTeipnc^ 

De  Lactt.  ]      ■     '  ■  ■  , 

Lacca  gjomni,  OC  in  Officinis  liabecur,  concretione  bacillie  pettinacitor  circunuiata  adhxrefctt, 
£iperficie  ragofi,  inaequali  &  veluti  granulaca,  pellucida,  colore  /ufo,  flavo,  aut  ex  rubro  nigri* 
cance,  intus  cavernola,  nelcio  quid  ntgii  friabilis  liibflanciz  in  antrts  continens,  fapore  nuUo  evi- 
dcntc:  Iptinini  colorc  rubrotingit,  qui  longc  apparct  flondior  ii  cum  aqua  ijiilceacur.  Pnmisiin» 
polir.i  !i  ;!l,it  pnnio,  levem  oiiorcni  rcluKJiuni  Ipirans,  candcnn^,  flamraclcit.  Vi  decra<%a  badllis 
corticem  ieic  iecum  rapit,  &  (^itulicpJau  oua  adbaslit  apparct.  Jiaalli  duarum  triumve  uncia^ 
rum  aut  longiores  coctioe  cegumor  lani craOib^  nwlino  feie:  enaiimiea nc Cpiyli,  ied madoUa  tx^ 
pioliorefarda.  •  el  - 

De  hujus  generatione  &fieiidi  modonon  omAat.  Nam  quod  Gatdas  refert  it  magnis  RMmicie 
alacis  cam  cl.iborai  i,  ut  apes  mcl  conhcu;nt,  nuceti.im  cx  ipia  aibore  exfbgeritibus,  nobis  non  vi- 
detur  venlimiie,  lud  potiiis  (utj.]}^  e\  ipiamec  atbore,  vel  ejus  ramis  8c  litrcubs,  ftatisteuipo. 
nbus  exfliliare  Itquorem  iUmn^  fic  demum  bolis  vi  in  eam  quam  videmus  fomiam  CDaaekem.  . 

I^ieiiciinomhu}ui0imtmnomen  eft.  SicituCBm  dicitur  quod  bocmedicwnentumubiejntlilui 
«ft»  io  Lac  five  JlApyidttl,  Mdlit  ccalfitiem<UjKilvatur :  m  Vtgu  vero  fic  Mtrtiikmt  ubi  prdnnnifi» 
inaeftfTrarnoiniiutiir.  *  Vuj^k* 


Digitized  by  Google 


HlSTORlA  PlANTARIIm. 


Dnplex  Hafaetur :  ea  <fut  am  badllis,  vlx  enim  fmt  tas  adlertar,  qram  Laocain  Stmari  vocant, 

?uia  cx  Sumatra  infiila,  nonnullis  T.iprobAna  Antiquorum  credita,  habetur  :  uc  eani  qnx  m  g\dom 
ne  liirculis  afFcrtur  Laccam  Comknti  noinmant;  &  altcra  faditiaj  qua  mfedorcsutuntur,  qucflc 
iiias  differentUs  habet.   Qiuedam ex  fxce  BraHlii  &  Cocci  conficitur,  lire  cx  f/mua fic liqnoceBia» 
•  QSL  I^accamveram  lefini&ocariiimdumadukerah  anooavk  Acoifti.  ' 

IJicaiVeMribiiiinoognkefmfle^dd^  Nec  enim  eonim  fSmttndam  pmbem  pdlonn  qat 
OncamumDwfeoridiicfeeriftimaiir.  C&mLacca  non  fitodofan,  neclnSifcMian»apa,  ntOu- 
camum. 

Virei^  Lacca  attcnuat  &  aperitj  (anguioem  purificat,  fudorem  ciet,  diuretica  eft.   Ufus  prxcip.  inob» 

^<u>         ftroA.  Lienis,  veficzj  nsllis,  epaas,  &  hinc  in  hydrope,  i&ero,  afthtnate,  apoftemate  polmoaam :  in 
expellendisrariotis,  mortnllis,  atque  peftilenti  coniagio,  in  deodis  meolibuS|  &G.  Sckni. 
Ad  oppilationes  tam  hepatis  qu.im  (plenis,  ut  &  in  hydropeficiAeio  i  fwrifi^medMaswisuiimi 

confenlu  pracfcribuntur  trochifci  DialaccardiAi.  J.B. 

Ex  I^ccaetum  bacilli  paftntur  ad  obfijjnandas  cpiftola>,  Ceram  Hifpanicam  vocitit. 
Alutas  &  coru  verreana  Lacca  contufa  &  urina  veteri  macerata  rubro  colore  miici  ex  altcm 
paitetra^t  CloA»  ex  quorundam  lentencia. 

Cum  Lacca  in  Ceram  Hifpanicam  redada,  &  Conch][lionim  iploidiGaaaBm  in  i«twii»MB««» 
,fi-agmcn(isligna,tabulas,  arculas,  &C.  incroftant  ad  el^nriam. 

Pidores,  aliique  Mechanki  nmmr  Laociut  Vcnuca^  eamf»  vaiii  ooloian^  fie  diflblfwiriii 


/f.  Vini,  vei  oL  Terebioifa. 


C 


CAP.  IX. 

.  *  De  Corn», 

I 

*Ornu$  Latinis  diAa  videtur  quod  duritie  &  rigi^OWComea,  vel  potius  l  Grxco  I^flpwh  pcf 
meuthdin  literanim.  K£^*ut  auem  dida.  e(t  qnod  Cklvariz  inftar  dura  iit 
NotcejusfintflorailnoB;  Bmftmoblopgm      fin  qrlindriarm,  oflicub  iami  aawci 
dntiffimo  an^iib  amtan^  Qinii  caie«& 

t.  CMwm  msi  Ger.  PaiL  iwMqjSr  nnv  C  &  jadw  fm  4mi§m  ].  &  ttpdln 

A^fprooera  £Kis  eft  ComiK,  8c  mnkis  camis  fanchiaca*  cortice  liibrubro  vel  dnereo,  mateiie 
alba,  firma,  (b1i&  8c  dnra  (cortioeinlcdHtimfie  adftringentem  Vald^  didt  Matth.J  Florei  pnmum 

omnium  profcrt  in  ramonim  furculis  extremis  infTilcntcs,  nunierofos,  brcvi{Tinio  pcdiculo appcnfos, 
^  qi;ati;or  foliohs,  extra  vel  inrra  purp<urantibu.s,  .ilias  lublatcis,  inti;s  coiivexis,  lutcolis:  intra  qux 
ali  i  concoloria  fohola  incerto  numcro,  tenenor.i  &  minnra,  ex  quorum  concurfu  apices  atTolluiitur 
odoni>  novcni,  deni,  hu-fudf  qpi  in  quatema  crocea  foliola  expbcamur«  figmmils  exigua  lutea 
continentia.  Subf«]uuntur/n»dairfllblongi,  adOUvam  accedeates,  gra<^^ 
ftea  rubri,  (anguinei,  majores,  manus  punturi  rudU  in(identescontriti,  forma  iua  adjujubas  acce- 
dentes,  guftu  primiim  acerbo,  atnbi  maturationereniolliu  (ucrintaddo-dulci  &  iliavi  cum  quatbm 
tamen  adll^ridtionc,  oda  contincntcs oblonga,  tcrctia,  qualia  ferc  in  olivis,  dunllima,  m  quorum 
angu(hs  catfiutibus  nuclci  lacicant  exigui,  (ubdulces,  gradies,  quiq,  vix  imegn  exuni  qucant.  folia 
qoaua  VilgK  fiagainex  (cu  Como  fixmmac.  glabra,  venofa,  per  oras  zqualia.  ■ 

Cornum  maremin  honenfem  &  fylve(trem  difHnguunL  HorrenlislTuduscolore  variat;  nam 
coinmumter  ruber  eft  &  ofliculo  longiore;  aliquando  cerx  colore,  rarius  albet:  (aturacius  eciam 
nbeto^ficuliimq,  habec  craflius  &  brevius,8c  hoc  cft,  inquit  C.  Bauhinus,  Cornus  maris  aliud  gcnus 
(Ui^.Hi/t.  cuiumen  ramulos  qu.im  vulgaris  maris  longc  fragiliorestnbuitClulius,  (blia  vuigaris  fb> 
Kiiutiaira.^  J.B|auhinus  quoq,  Corna  oblervavit  fiafilcx apudFd.  Platerum magnitufline  &coIora 
difcrepamta,  alia  abis  altcro  tanto  &  tcrt  tnplo  majora,  (ucculendora,  (atura^  colorau,  &  muw 
pura  (ui  manus.iniidcntia,  guftn  minoribos  non  minias  (apida.  Sunt  &  colore  rubro  manus  non 
inficiencia. 

Lttiu.  Cornus  (ylveftris  multis  in  locis  mvcnitur,  in  Mifma,  Auftria,  Paimonia.   Nos  m  agro  Pede» 

monuno  &  Mediolanenft  in  fepibus  cam  obfervavimus,  ubi  (bltim  fiimfcit}  (ed  cultura  in  arbo- 
lem  puichram  evadit.  Quod  Hermolaus  c  Thcophrafto  haulidcvidetur,  nimintm  Fmftasfylveftris 
Corni  tnararioret  fiuTtor^fque  dTc  quam  urbanz,  &  plerunq,  etiam  majores,  ut  Gooms  oomem 
Cnkum  refpuat,      nct^ligi  dciideret,  nobisnon  vidccur  venfimile:  ide6que  MlWqmwn  deieipllfie  ' 
eiperimenco  tonlHtent,  dc  racionc  cjus  rcddcnda  non  erimus  loliciri. 

Timfmm  Florct  primo  vcrc  antequamfolu  eniropunt,  Martio,  8c  in  calidioribus  Fcbruario  menfitf  pro  Ve- 

riscon(htutioae&  temperamemoii  icrius  cidiijivcia  codem  looo;  Atminflaii  Septemfari«  interdum 
ebaffl  OAobri  detndmfniAamnMKmt^ 

Krvjk  Corna  rcfrigcr.mt,  exficcant,  .id^lringunt,  confHpant  quomodocunq^ fumpta.   Ilinc convcniunt 

Sraccipuc  in  diarihiT.i  -ic  dyfenteria :  arooreni  febrilem  aclitim  grau  lua  aciditate  leniunc  ac  re- 
inguunc. 

Condinntur  muria  ut  Olivz;  (it  eciam  ex  iii  (apa  oieinadmodum  ex  Ceraiu:  tt^nK^  6  puip« 
£Ieau.it  iurii  ad  febret,  ad  fluxiones  biiiofas,  ad  (Mm«  M  ezdtandam  appMeoMinnaBa.  In  diap» 
rbflntedyicoieriaexhibenmr  frntaeiiisGait  fic  pnl^^ 

Ceroe 


Digitizoa  by 


ArkritittTrumferis,  , 

""cortia  ^'•^*^  contrita,  &  cum  oleo  Myrtino  «it  (n^plMGiO  niztl  in  Emplailn  tui  niAni,  p-arlenti 
aiw\\Wi  (t»^'     vomihones  ventriculo  itiipo(ita:  copda  Mmmn  amem  alri  AAMwiiii  «n Arf»»^  <^mi 
-leafeii^inodtcos  peaiiu  accoccygi  applKaca. 
Qo„ias<i  aiborein  anvci  agonw  drca  alwam^  aamflore  qn»  defDftacoalfo  ( 
pe.  VUrf'    ....       .  .  ... 


In  Hetruria  abflinent  demerfi  i  eaiie  xAiAo  per  mtegram  annnm  k  qaonindam  lignomm,  prat- 

fcrtim  Corni  mans  &  fxEmina:  conta(au :  SiqmJem  (  ut  tcftantur  iJ  qui  rem  cxpcrimenco  comper- 
tam  habent )  fi  harum  virgx  tantifper  manibus  tencantur  donec  coDcalcfcaatj  Ulico  demorii  raJMO 
exagjtaatar-  Matti,  ^nem  vide.  i  i  r  '  ' 

Foba  q!Lio%  &  g^rmifu  goftu  acerba  funtj  Talent£rq,  debccant :  kaikmaiifflaTalnen  gMiunt 
jeflifflir, 

Hi^»  Itfpmm  oimiaim  B|pik  Airiua  peJalieairf  ad  tadioafc  deomi  ratamm  iniKfl|jnmn|. 
%.  Tqpm.  Tmm  H.M.  P.  4.  X39.  y.%u  Onm  Mddmk»  filui  14jnii{p&e«. 

Quanouam  minor  Pomw  (becies  habetur,  tamen  xqui  procera  efti  frondiixis  ombrofii  in  laoim 

diffulis:  lignum  praMliiriun,.ruoicundum,cra(Ibac  nigricante  cortice  cin(^m,  ut  Pcmta.  RsJixnSi^ 
crocco  intufque  rubicundo  cortice  te&a,  odoris  gravis,  fapoiis  adftiingcntis:  ca  vero  diflibftalft. 
chrymam  funJit  flavefccntcm  ac  leimoCim.  F«/<«Ponna:  iimilii,  at  mmora.  Similiter  /<»-nPoiins 
flonbus  fimiles,  prztcrquam  quod  non  ex  oiko,  led  i  quatuor  pierunq,  conftenc  iblioiis.  FnSrn 
oblofl^RXundi,  dabfi,  virides  primutn,,  deui  nifaioondi,  Mido-dake^  Conw  noftnKibos  ciiim  fi. 
gari  mm  magnimdine  8c  (ubftantia  haud  abiimiles. 

Creicit  toas  arenolis ;  quotannb  fru^  fett,  Augufto  tce.  8c  Septendiri  men(ibtB,diuque  fupecftcs  ucui  (i 
nianet.  Temfm, 

Frudus  hi  ab  indiettiis  comeduncur :  E  nodeis  quoque  conim  (iccatis  olcum  exprimitur  ad  lam-  VJus, 
fodast  VSn  in  roemcim  nnHwft 


V 


CAP.  X 
De  Cen^ 

CErafus  KLywO  TlicotAr.  hifV.  i;.  frudus  ««a^a  Diofc-  1.  1.CIJ7.  Cerafia  &Cera{ai 
dida  autem  a  Cerauiiitt  Pontico  municrpio,  undc  Lucullus  Romanorura  imperatorj  Mi-  * 
thndate  debellato,  primiim  in  IcaUam  arborcm  intuli^  &  frodom  gcntilitio  noniineCera» 
fiim  appellavit^  Athemeo  UU 1.  &  Plinio  L 1 5.  c.  .  audorih»  At  vero ante  id  tempoib  ^ 
mundi  ipiius  primoniiji  Coiafi»  in  balia  ^oManeas  fuifleb  tpMmii  fbctaflb  negfeftes  incaitas 
tnininie  dubita 

Ceralbrum  multa  funt  scncra,  (eu  porius  varietates,  quas  C.Bauhinus  in  Pinace  explicat,  Cerafa, 
inquit,  aha  iunt  laciva,  alia  (ylveftria.  Sativa  fru^bls  forma,  cobre,  (aporej  ^adde&magnitudinej 
vanant.  Sunt  enim  pomi  J^«>  turbinatiore,  tongiore,  romndiore,  cordis  edam  fip«^* ;  &  alia  pe- 
diculo  lon^iore,  aha  Dreviore,(iiKulisvel  pluiibus  unk  coeuntibus,  it.\  ut  ex  ono  petiob  vel  (ingula^ 
vel  tci     (ni.iccrna,  quina  dependeanr,  vcl  in  raccmi  modum  coacervcntur.   Colere  .ilbo  (cd  rarius, . 

partim  iiiSru,  partim  candicantc,  &  qux*dam  in  m.itui  itacc  p.iruni  ex  candido  rubcnr,  qua.-dam  ma-  •         •  .      ^  ^ 

gis,  quxdani  planc  ccrea.  qujc  Pruno  inlita^iuit;  rabro,  rurefccntc,  nonnunquam  in  atrum  ver- 
gente,  nigro  etiam,  quzdam  nigerrimo,  &  (ucco  languineo  labia  5c  manui  iolieKnte.  Stifin  duidj  , 
addOf  aaitero«  ex  duki  Sc  acido  admino>  alia  amarttuduus  quid  retmenr,  non  camen  ingratx,  A- 
metinx  diAx:  fic  aiia  tiimia  fiu  dulcedine  faftidium  pariunc,  alla  ob  nimiam  acorem  refpuimrur, 
alia  ob  aquei  fucd  rcdund.intiani  infipiJa  Cant.  Similitcr  alia  carne  liint  prcdura,  alia  carnc  mol- 
liore  6c  tcnCriore  (ive  aquoia  conilant,  &i  in  quibuldam  caro  pcrtinacius  nucleo  adhzret,  qui  m  aliis 
fragilior,  6c  nucleo  non  iniuavi  eft.   Sylveftria  ctiam  vanant  magmtudme«  Hguri  &  (apore. 

Nos  ex  (advispco(pede  diftin^  iiabemus*  i.  Ceraiiim  vulfiwcm  fhiftacoaaido!,acido»^  niliraii  *■ 
«.  Ceraiiim  (roftu  ooraaeodald.      Oerafom  addiffimam  Cu||puBii>  ficoo.  4.  Cenfnm  maio- 
rcm  frudu  nigro  parvo,  (iibdulci,  nigrocolorc  inficientc.   FortA  eiiam  &  alia:  nonnultx  fpccic  dit 
ferunt.   Ccratum  tamen  flore  pleno,  pro  naturx  lufu  aut  varietam  qaidam  acddentah  habcmus. 

I.  Ctrafa  fativa  ntimja,  nhr*  &  0^4*»  fM  w^trm  Ctrt^*  fatifOa  C  B.  Ctrafa  adJ»  nAd* 

j.  B.  Ccrafui  AngUca  Paric  twi^jr*  GcT.       cmuMn  €ngU(|i  Cl^errfi^m. 

Ex  majoiibLis  Ceraiis  fiinr  aui  acula,  rubro  colore  dilntiore  [  nonnulla  cx  his  pcr  maturitatem 
(aturatius  rubcnt  ]  carne  haua  admodum  dura  vci  cunip.ida.  His  lapor  valde  gratus,  pra:lertim 
prob^  maturis,  non  nimium  addus,  (cd  quodammodo  vinotus ;  quamvis  alia  altis in  hoc  genere  aa- 
diora,  quod  caltui  dicandum  judicimus.  Fioidus  brevi  prodit  pe^ticuloj  ficquto  reiiqnomm  fcri 
crafuorc  [  m  nnftratib.is  pcdic.iH  fuis  longi  fiiat  ]  Arbores  ipGc  aaud  procer^,  nec  re^*  multis  rar 
mi.s  bracliuta:,  liumiliores  iiiuJco  qu.un  dulciuni,  quarum  &  minimx,  atquc  adeb  paucotum  anno* 
runi  frutiium  ferre  coiifueverunt :  r.imuli  ctuni  non  tenues  (iint  Sc  flexilci  ut  m  aciilis  nigricantibus. 
Ip(a  quo(L  (oha  rotundiora  (um.  Gummi  cx  lc  fundit  luadum,  aurct  pxnc  coioris.  Huic  raduc 
iemaodo1bli&  fo  diftandit,  aieiii^  &  viana  loca  fuis  ftipat  ftolonibus,  qui  cranfplannti  gcadu  ilt 
arbore^escrelbinr.  Lignum  quoq,  &  rami  multd  (iagiiiow!,  miniilquc  licawfi  quiw  cnewtum; 
proindc  pericaiofum  has  arbores  con(cendere< 

^  ^  QirafiH 


Dlgitized  by  (Joogle 


HlSTORI,  a   PiANT  AROll. 


Ctr4t  fdtivt    Cerafui  fUmiritt  noftratrixadifta  a  Cera&  Anglica,  fru^u  mafore  8c  dnldora  di^bt;  Foite  hxc 

MqwA        funt  Ccrara  fativa  majora  C.E.  L  c.  Ccrafi  Ilifpanica  L<iV  «fr.  Gjnc-x  rn-nsn  6C  afibi  in  GallU 
vidimus  Cerala  Flandnas  multo  majora,  &  nolirauum  vulgarimn  roi  c  ilupl.i.  • 

ft.  GnfjSi  seUm  wgntmi»  filidittrSt  tmrJlm  mMwefetmim  J.  B.  ^  Cerafa  Mcid^ffnu  fm^jmtt 
•  fntef  CB.  D.  Hirmm.  im  Hwt.  Ufi.  Jwc  ftfma. 

J.B.  .  • 

Inter  lautiora  quidam  lioc  Ccmfi  Kcnus  habcnt,  cum  ob  vinofum  faporem,  tumob  carnis  loluU- 
tatem,  ut  cquidem  cenfcniui.    Nnn  cii  his  cs.  .nixTrum  .ilticudo       (ylveftribus  Ccraiis.   Ab  arfao- 
libu  aci(k>rum  roulcum  quoque  dilFeruDt.   Non  enim  lolent  in  ma£nos  rainos  cliri«ii  &  cxtendij  (cd 
nmnBs  tenuiortbas  quam  artcrz  omnes  donatz  (unt,  pendentibittKre  &  ad  Dctulam  quodami^iodo  . 
accc<.icntibi.s.    Frucf^us     longiutculo  pcdiculo  magm,  nigri  anc  tt  nigto  (padwei»  (ao  fabep  infi» ' 
cicntL-i,  carnc  fimiiorc,  acida  valdc,  multum  addringente. 

An  Ccrafa  aadi(Iimalaiigmeofioai>  C  Mf  qns  in akioK  ariMKCFfOTOiuiuit,  & longilBamai 
pcdiculuffl  habent.  . 

Gomniodi  esjliocantur  pro  fidculofis  febriendbui)  palpflm  eriam  excoquunt  Bafilecnlet. 
rant  ex  ibcontu(is  cum  iplis  aded  nucleisj  &  mixtis  cum  vino  booo,  id  vmi  genus  quod  teinpoiv 
Camculx  mdeliciis  habcntnomine  Witcbfthvem.  Modum  conficiendi  videapud  J.  R. 

Hoc  genus  Ccr.ili  nc.li...ilis  longiflimis,  fruc^tu  .icidifltmo,  fucco  f.inguinoo.ib  alns  um:iibui|iciI4 
diftmgMitur.  Morella  noftraubus  dicitur,  quamvis  Parkuilunus  pro  Morelio  aliud  proponat. 

A.    %.  Ctrsfui  majtr  «  £tlve/irii,  fri$3nfiil>diiUi,  mgrt  eelort  infcitmt  C  B.  CffV^tf  (jhdMt 

Lemnu  C  Bauhim  huic  Ceralo  apud  nos  iponte  nalcenti  apprime  conventc.  £ft  cnim  arboc 
g^andis  tc  prooen,  fiudn  p«To>  camc  paucii,  liiooo  nsgio  oalMe  inficienH^  pediculis  lon^  8c 
quanuro  aohiic  ohlanrsrm 

J.  BauhintB  Geniftm  fyiveflreiii  fruAu  robro  &  mgro  qoam  vocat  fic  de(cr!bit, 

Vulgarisnotitir  arboreft,  proQcra,  rcdla ;  cortice  extcnore  fpadiceo  auc  cincrco,  innculolo^lBlis 
intenore  vircnti,  iiib  quomateriesfirma,  lubrutia.  .Fo/m  Loti  oblone^j  Truni  toliis  longiora, denii 
crenata,  iplcndida,  fubamara.  &mu  ex  eadcm  quali  vagina  pluiei  nmnl  'fUi£ti,  podicuhs  teooifaai 
fcfquiuni.Ktbbus  aut  (iextaatalibai>  nonnihil  rubentibus>  cxfbhis  gninqii^  candidit  &  ut  in Pyro  ca> 
vis,  ifi  cjuurum  medio  apiUafflema  muita,  alba,  «;>/riii«r  crooeis  donaia,  gnilms  lon^ior  fijlm  \n. 
imo  cilvcc  furrigirur,  oris  in  qumquc  lacinias  rcficx.is,  nonnibil  purpurafcentcs  divilis.  1^-  hoc 
ftylo  oblcrvavimus  hortulanuni  ingcniosc  prasdiccrc  lolirum  futurum  Ceralbrum  provcntuni :  liibk 
•  co  cnim  latct  ini^lus  rudimcncum,  quod  fiieore  affedum  faalc  nigrefcic,  remanentibus  nthilomintB 

abfflandiii  integris,  nullique  mjuiii  taSbA  innim  peulis.  Fiu^  liiccedit  lotttadus,  unoali  am- 
plinKKne  inferior,  dulcis,  magninidineSe  oolore  diTerfis»  in  qaooflknlim  ofbicdanns  ucre,  dorum, 
dennbustamen  fr.i^ilc,  nuclciuTi  continciis  .illnim  exacuiap»  Mnaricanitaif  flavefbentO  Qliucv  OOfl- 
tc<5h.im.    Gununi  Itulac  tlivuiii,  rulFum  Cc  dcnlum. 

H.TC  (pergit  J.  fiauhmusy  quadniplid  varieutc  poddtmum  difloiontesfilldosygnit;  Rubrain 
&  mgrum,  &  utnuoquti  vel  majorem  &  camofiorem,  vel  minoram  inacrioicm.  Majjor  tam  rs- 
ber,  qdim  rager  ddcrar  eftcxteris,  caloi  talis,  ut  equidem  ceniemos,  efleAus.  Mtnor  nuHit»  nn- 
qu.ini  ciilrus  gnaru;,  t.im  ruber  quam  niger  plerunq,  amaricar,  fcd  c.ncnus  ut  i>i  tv.i!ente  dulccdinc 
haud  lit  ingratus.    fuicur  deiatbere  Cerajnm  noftram  fjlvtfirem  fruciu  ns£ro,  iju^  mi  nunjuam 

•  C  ^cJ  fciam  )  fr»iium  rubrum  profert. 

tjih  £x  iioG ponffimumgqiere roebora  noftri  torremj  ScEkSbcM.  conficiuot  pro  pueroram dbo  8e 

oondimeiwok  •. 

4,  CtrafHs  major  fiuBu  cordato  map».  Ctrafa  dmaetn»  tilmia  J.  B.  A»  Ctrafa  craffa  camt  da- 

Spedofus  hic  Cenloram  fru<9us  magnus  e((,  oblongus,  ad  cordii  fignnm  aliquatenus  acredeiMi 
•      drnc  dura  folidiquc,  dr.lci,  colons  exalbo  nibelli,  nucleo  magno.   Folia  nujora  lunitqnim  Osnn 
vuigaris  acidi.  ad  Cailanex  folia  quodammodo  acccdentia>  deorfiim  fer^  dependentifl. 
Im»  In  hoftis  (acis  (ngneniit  fiinc.  Vaiiam  cobm  rabro«  «Ibo^  iiigriGani&  Ifornm  Ancnls  iqipo» 

cen^ffimaiknc. 

f.  Cerafui  Hcrt  ^leno  J.  B.  Cer.  btrtttfii  flt»t  fiart  C  B.  item  Ctr.-  horttnfis  flere  rofe»  cjufacm. 
Ctrajut  fiert  maitiplKi  Parlb  paiad.  Ceri^mt  mmktfiora  fruiiui  edtni  Ger.  ittm  Ctr.  mmlti' 
((^«pswmf /fwa»<dSw  efufileni. 

Non  alia  in  re  ^flleit  i  Cen(b  vulgari  Anglica  aut  Flandrica  quam  florum  petalorum  multiplip 
eata  ferie.  Duum  autcm  generum  eft,  Altenus  flores  miniis  multiplices  funt,  hoc  cft,  paudortbuspe« 
talonim  ordinibus,  duobus  nimirum  tribiilve  oon(^ant ;  altcrius  plenifEmi  (Imt,  &  ^  pluribus  (erieSus 
pccalorum  cqmpoliti.  Pnor  c:e:  a(i'S  florc  rofco,  poftcnor  Ccralus  pleno  florc  C  Bauhino  dicimr. 
Ha:  arbores  fructus  interdum  ied  pauaorcs  &  (paribs  profcrunt,  illa  autem  qux  plcno  tlorc  cft  ra* 
rius.  Gerardus  in  arbore  hujus  generis  per  multos  annos  i  fcm  hoito  diligcnccr  culra  6e  parictl 
affixa,  uc  Sokribus  radiis  iovcfeoirj  gaUn nnquam fni^  ofafeivafepocaifrelcnbit. 


Digitizea  L7  Googlc 


Ub.  XXVJL  UrboribHS  Tnmi/eni. 


Vttiae  alritlldillB  invenkur  Clunuecerah  fnicex :  nani  incerilum  in  cubicalcm,  bicublciicm  aut 
ampliorem  magnitudinem  attoUKor,  uinbrciits  vulelicet  locis  &  tfnui  ((iloi  iioiordtusaucan  locis6e 
juxta  femitas  pTemmcf,  (uprA  pedalem  altklldindn  non  aflurgit.   Tennes  &  lenras  habet  ramulos 

leu  virgas,  nigricancc  c\-  cinereo  corticg oMuftas, <jp»  cx  (iirerv.i.lhs  ii'i\\!.ini  tiibcrail.i  &  vcluc  gom- 

nus  profcninc,  un.ie  tanquam  ex  Cachryc  aliquot  cxij^ua  toliola,  Klyrti  Tarentina;  Foliis  arquaia 

proileunc,  iimulqi:-  tlores  bini,  ccini,  quatcriii  .iutqmm  lefc  cxplicant,  caodidt,  pcncipccjlt,  muUis 

U  mpdio  ftaminuljs  pra-diti,  Ceraii>  vulgaris  iioribus  pei  liinilcs,  minorcs  tanwn :  intra  hos  Horas  an, 

ettam  m  eittremis  virRis  ex  abts  tuberculis  exeunt  fine  floribus  folia  (upenorilMismaiora,  Cerafi  vul- 

gaii;  .icciKd  fr.iftu  foliiirum  form.iin  imitanna  5c  in  ambitu  iinulicer  cicnat.i,  longO  wniiu  riiniora,     ,  ,  ' 

&  atr.i  vinait.uc  li)l-jiuiciKiaj  i.ib.iiiuri  gulhis ;   His  luccedit  cxiguus /r7/L.''(«,  lotundub,  carnolus, 

maturitacc  rubcr,  txlicc.intis  nnnulquc  gi.iti  lapori3*qu^iu  lunt  acida  Ccrali,  oUco  intus  nuclca 

Bdiue  aaila,  longa,  liura,  paucis  hbris  prxdica,  profundum  pecens,  &  quae  difficulter  enii  pofllt.  . 

PaSim  in  Pann<^nia^  Anftria  infcriorc  &  Moravia  editiordNtt  iiodlque  locis  nalcitur ;  ad  vince»^  Ueu, 
nim  etiam  in  colltbus  uooram  marginibus  &  ad  publicas  vias. 

Not>  Non  peculiate  eft  Chamzccralo  gemmas  alias  Horiferas  iniiioribu^  folii:)  vcniuSj  alias 
tancito  ptodiiccre,  iedCeiaio«  Piro^  Pomo,  atiifgneno^ 

A«    7*  Ctr^^m  fjlvtj^hn  Seruntrimalis  AnglicaJruUurubro,paTvo,ftntm»  lOil^^i^fl}' 

Matcries  Cerafi  iii.;»r.r  fiiiulis.  Cauiiax  in  infigncin  iT!.i?,nitUilincm  excrefcit .a.L-o  ut  O.  gyiani  non- 
nuncjuam  icu  duas  uln,is  ambitu  excedac  tolM  quam  Cerali  nigra:  longioia  lacioraquc  &.  acuciori- 
bus  denticulis  inci(a.  FhtSmt  parms,  rotaodiK»  rwer,  quique  ante  inicmm  Septembm  plenam  ma- 
ttuitatcm  non  afleqiijtMr,  quamvis  arbor  aun  primit  uii  genei  is  Aorcar,  tunc  quoc},  acerbcs  ut  vix 
.edendo  (k.  OflkuJa  fita  pmniptc  germin.iBt,  qu«qae  ind£  coiergunc  virex  icu  arbiiCailx  Cerais 
horten(ibtis  iiiierendis  :ipti{IiiiuT  cenlcntui ;  f:i  aiiis  in  arboics  proccras  oewri  Aufiu adoklcentibws^ 
fruc^us  ctiam  prarco^cs  o.:  gultui  giacus  cdcncibus.  *  - 

Ad  npas  tiuvij  Telx,  propc  B«riunb-tt^k  oppiduin  oopiosi  oriturj  oI:iervantc  IX^ahnlbnD,  gu 
&  delcr^pcioneai  cjus  Jtranihuiic. 

B.  Cersfus  hbo  f/tJteulo  pUirt  ferens  J.  B.  Ctr.  un^  ft..';;.v.'y  flura  Ger.    Cer.  r>rceimfk  btnOi^ 
C.  B.  Cer.  cwynibiftra    l»ark.  paiati.  V^t  f  lailDcljS  Clullcr  ^licrrii. 

Hoc  geniis  niociu  duos,  modo  tres,  iatpe  ecum  quatuor  auc  qumq,  uno  p^dicuio  profcic  iru<ilu5, 
4IPC  ahtcr  .1  Ceraib  vulgtfi  difet. 

Nes  pro  luxuriantis  naturae  effcdu  auc  partu  mondrofo  habemoSj  nec  ipccicin  diiliniftam  con(li- 
iiKre  putainusj  ciiin  in  cadem  arbore  plutcs  denmr  fru^us  kilitarii«  leu  in  iingulis  pcdiculis  /inguhj 
ciiinqDe  (iieckm  fiunn  non  (cmine  ied  lidotie  auc  inficione  pradncab 

Cir^  cM«M(jSii       Qcr.  SeaBonua 

Noo  ^verCi  vidctor  ^.pr«oedMlNU  fftinn  C  B&ukioi  judidio^  fttdbun  (  mqtilc )  raoematim  uvx  ^  • 

mo<lo  dep«ndent{  oliai  oBpFsoedearidiiifle^  Afiquibusteniii,  quatcm^,  quin«irc,pama^  inuno 

pcdiculo.  .1 

Cerafus  amat  ca;li  ftatum  frigiJum,  Iblam  vcro  poiitionis  humeAx.  In  tepldis  regionibus  parva 
cmoveiiic.'  Cabdumnon  poceftluftioere.  MonMna  vcl  inooUibuf.ooniiHtma  x^one  latacur. 
mJL  <Per  totam  Europam  ficquenii^Snia  cft.  Nuiquam  mcliora  babciKurCeralaqu^  Lugduoi, 
inquic  Amaaui,  cui  aftipulatur  J.  Bauhmu^  foi  hoc  lodnaninB»  impoduscukuiaediligaiti  de-. 

iic.itur.  ■  '  *  '  , 

l  IdiL-at  om.-ics  in  Gcrmania,  atquc  cti.tm  Anglia  Aprili  incnfe ;  in  calidioribus  Ii,ai:J  dubic  citiijs. 
..Fniduni  maturanc  Juoio  &  Julio  pio  (pccicninicbverhcate.  £(t  apud  nos  pra-cox  quoddani  genus 
quod  Maio  roenie  maturflicic,  Ctrafa  idiar»  J^wwliw  dlda. 

De  (aiioae,  iofitione  rdiqvique  cuknra  Ccialbmm  oomhilannir  Kci  rufticc  Bc  Horticukurje  lcn- 
ptotcs.   —  -  -  • 

Cerafa  recencia  alvum  Iaxaat,_  licca  rciVringunt.  Icciii  dulcia  alvum  (ukiucunt,  fs;,!  nunusgrata  Ww* 
fiinc  ftomaclio.   Acida  ^  auftera  pituito()se\crcm;;nto«iiquc  vcntriculis  (tmt  apta,  led  a(\nngunc. 

Aqua  acidorum  ftillacitiaj  fie  cerala  ip(a  In  intmdibus  fcbriicm  ardorem  compe(cunt,  (itim  es- 
ringuunc&  dbi  appcteiuiam  Goncilianc  Cum  Saccharocooditaventriculograta  (unc.  Scintcr  pn^  .  ' 

ilancifltma  dulciaiia  a  matroius  noftris  habentnr :  verum  ob  humorem  aqucum  abunaantem  diu  af 
iervari  nequeunc. 

.DccoduniCcua<iofumaddotum.&  areraft9rufn.ifiaf«;;«^liVpo(;i)ondi>ii;o  (imimopcre  valtu-e^m^ 
hoc  umcorcmedio  «ompluaBs  oonrabidie  Ji9^dp-^[;«N9re.noa.vefci^  Fecncbns  dqli/.  «d 

:  Csrafi  dulcu  in  ma.bis  capius,  Eoilepfia,  Apoplexia,  Paralyfi,  peculiariter  proncua  cetlfintur. 

Riffius  apud  J.H.  '  .  ' 

Cuidam  Nobili  .A  ^plcAico,  qui  psr  trcs  dies  loqui  non  poterat  dedi  Sp.  Ceraforum,  &c  loquclam 
'niox  reajperavit.  7".ji>,  A:f/friniuaCAymia,cap,defiiidibus. 

.  in  ^albutie  &  aliis  loqucix  vtoii  laveoir  oa  ianiffini6  oum  Sp.  Ceraforum  Qierorum  ;  fanc  emm  in- 

figniter  oephaUd,  rummopdte  loboranc  inifeiioc  1aD§i»t  8c  Sp.  cjus  ului  deranacos.  P.  Jo.  F^Atr. 

L  |.  6 14»  Dakiua» 


Digitlzed  by  Google 


154-0 


HlS.TORlA  PlANTARUm. 


Dulciiini  nigrorum  rccancimn  dqium  ftillariciJiin  a  nonnullis  ad  Epilepfiant  mirifirf  conin^endar 
ait  7-  in  iplo  paroxyfmo  in  os  infuliim  tioL  "  iv.  auc  nmnliu?-  Hx-c  valdc  cclcbr.itur,  Cv  apud 
nutronas  noftras  lafreqoenti  ufu  eftad  motus  convullivos,  praccipuc  inhntium.  Lego  apud  J.Baiw 
himun,  Pi  arilans  luec  habetur  a  quiburkm  advenus  pucrorum  oonvdfioneit,  Aqiiae  OenC  nigr.  8c 
flonini  Tiliaeafquas  partcs  mitce.  Dof.  ?  j.  aut  S  ij.  pn>  f"*®Vji.,,  . 

Et  Cerafts  vina  ku  poriones  variis  moois  paraniur,  vel  per  aemibnonem,  vino  Cerafis  AIcniL>n;o 
iminiflis  affufo  j  vel  iiirulione  foh,  vcl  ex  lucco  CNpixfTo  a;m  S.u  Jisro  m;\to  rcrrncnc.uo.  In 
Italia  ex  Ceialis  rcccncibitb  potionem  parant  A/«»rai'tdi  Jictain,  (itiam  biburu  .intcquam  fermentctur. 
Aftivo  tempore  in  tabdrnis  vendis OUt,  &  ad  refiigcunduin  ucilis  ccnfcnir. 

Olcam  i  nucleis  Ceraibrom  per  acpreffioDem  eliatum  maculas  &  lentiguici  cuds  auftnc  di» 
tur  illlm ;  ntfle  quoq,  habetor  Aithritidi,  necnon  calculo  rennm  &  veficc 

Grmmi  Ccraibaun  cuni  vino  dilutunidiuturnaettlffi  mcdcfiir;  coloreni  quoci,  commend.it,  vifiim 
acuic  &  appctcntiam  invitat.    Celebrarur  ctiam  vi  lithontnptica  cx  vino  {  otuin.  Dic/c.  Galen, 

Nonnulu  ut  minus  noceant  Cerafa  li  ad  latict.Kcm  cdantui ,  ollicula  un.i  ocglutire  jubent  Vo. 
nim  nobts  tentantibus  id  mai^ccnic.  Nam  plunbus  Ceralbrum  una  cuin  pulpa  oflia^  ^*^miTii 
per  aliquot  poft  dies  gravitatem  &  dolorem  (cn/imus  in  fimdo  venwiculi,  ex  offico]M  9>kleni  re> 
ftantibus  ortum,  qui  a-Rcc  ncc  nifi  plurium  dicrum  ^tio  expuUis  nucleis  lenlirn  tandcni  cv.muit. 
Fortc  li  quibus  ventriculi  tonus  lobuflior  cft  &  validior  tocidem  vel  ctiam  plura  Jjiie  noxa  dtvoraie 
pollenc. 

Videmus  Pafleres  qui  plurimum  Cera&  deledlentur  eo  tempore  quo  Cerala  matura  £nt  Jongi 
majora  habere  hepata  ciuam  alias.  UndtfOoOigitur  Ccrala  bsptr  augbre  tt  oorroborare.  Expai- 
mentiJtn  eft  Arnoldi  Villanovani,  de  cujus  verkace  dulHlo:  nec  tamen  R  verum  eflct  inde  (cquitur 
qnod  ille  deducit.  Nam  fort^  magnitudo  heparis  morbofim  pocius  quim  fanam  ejus  confticutio- 
aem  arguit.  • 

Cera(on'm  qua:  hcxlie  in  honorc  &  pretio  funt  CataJogus. 

I.  Cerafumprarcox  Maiale  dichim.  Cl]C  QBflji  Cljcrrp,  quia  Maio menfe  matoreiGit.  1.  Gbr 
Ducale.  jDltl»  C|crtjp.  ^  Cer.  Archtducale.  m  %ni|«jDltlU  «^errp.  4.  Flandril 
cnm,  fuperiuidliaam.  Cgc  f  lanDerjei  €f)rrr|i.  5.  Omutum  rubrum  iC^e  rcti  l^rart  cj^rrrv, 
6.  Cordatum  (anguiftuum.  iCfle  bicctltng  ^rart.  7.  Ncaplitanum    Cftr  ^aplrs.  8.  C  er.  in- 

carnatum.  if:ijc  Camation.  9.  €l)c  Slmticr  Ct)tcr|i.  10  Puipnei  ni.  Zl^e  putflc  4^et* 
tv.    II.  Aureliancnle  nigrum.  Ct)c  blorft  <l^|lean|t.    la-  Nigium  vulgaie.  C^  commoit 
iilatli  Checrp.   13.  Lucx  Wardi  CccaTum.  Slllie  W^axW  €^evxp*  14  Ccrafus  racemofi 
C^e  chiRer  C^eirp.  tf.  Gerafiis  nana.  Cj^JDtMtrf  Cl^ettp.  vioo  oonfidendo  pra:»an.  ' 
tiflima  habentur  Cerafum  MediolaiMde  nugnum  tc  Oenlum  MocellnnL  Cj^  A9q}dit  C|n» 
rp;  a  fucco  Mori  «mulo. 

Ad  Cerala  referri  poteft.  De  hac  tantum  habet :  FraAus  (erre  in  uvam  congeftos  novem,  auc 
deccm  digitos  long.im,  M.ignitudine  Ccrafi  fv-lv.n(gri  coloris,  &  nuclco  Cerafino,  adftringcntis  la- 
poris:  k  columbis  avide  devoran^  ab  hominious  nooj  uiurpaii  ad  tiogendum  colore  cotniieo;  bac- 
ou  fioctti  poft  tc  din  iKMii 

Hftemigs  fm  Cmfm  Bn^Bimm  FUbnis  &  Mafcgr. 

Ad  hunc  poctijs  locum  (  ut  (ufpicor )  pertinet ;  nec  enim  calyx  floris  refiduus  cSe  videcur  umbi- 
licaideqnoJoqiunir. 

Mmnmtt  J.  Dt  Laet.  bid.  cccid.  lib.  1 6.  c.  1 1. 

De  hoc  dunraxac  fatar,  non  mulcum  abluderc  h  Pruno ;  floret  Seac  iuiMe^  finiftni ioflir  Ceiifr 
Ibrum,  iongis  pediculiSj  oIEculo  cxiguo,  carnc  crocca  &:  (uavi. 

Cepalxccttl  Teftatenfmm  J.  de  Laet  Ind.  Occid.  L  5.  c.  17.  ' 

Arbor  cd  inquic  Ccrafb  valde  fimilis  fru^  (undens  exiguis  PombnmileSjqui  lalivamqaandan 
valde  giutinofam  fundunt,  &  ideo  ab  Hi/panis  Ceraf»  gurnmofa  appellaatur. 


Cap.  XL  • 

C\Lea  GnBOs  'EjuiMi  LatiniuniioiineniGtaNof«ftufflefl;,  «tdiphdiongpiacabeui^ 
I  (Kmr  olenm.  'kmCm  autem  1       i.e  hevevel  hbifcnin  deducitur,  auc  i  mS  lcviga^  1». 
^  bciort  producat  id  quod  latvigat  lubricatquCj  videlicct  oleum. 

Olea  jMiuiifera  arfaor  cft  foli^  perpetuif,  mi^  taceaioib|  pulpa  liquore  pisgui  icatente,  officulo 
dniDlcibca 


Digltlzed  by  Google 


Lib.  XXVII.         T>e  Mmki  Tnmi/erit.  .  ,5^, 

I.  Olu  fMk9»  J.  B.'  C    Ger.  Park.%i:{|c  <&\i^tXMt* 

Mctliocris  magiTitisdinis  aibor  «ft.  quandlKnic  proccr.i  &  prxgrandis  (ut  rcdc  Sr.i|>clii:s )  nnm 
in  btum  ainpliimq,  ditfulis  [  J.  ^ahinus  hauti  vaKIc  p.iti!l,>m  cllc  aic  ]  trunco  magna  cx  parte  ho.  " 
dofo,  materic  xqualitcr  Ipifla,  iaris  folida,  alicubi  &.  ciKpa  &:  intort.i,  guftu  am.iricantc,  colorcintcr 
flavum  Sc  fpAtlioeum  fere  medio,  nonnunqiiam  etiam  maculis  utduiq,  (^lonsinvicein  convolutisocni» 
lperf.i,  pnplenim  cum  ad  jolbim  Ttatrs  confificntiam  pcrvcncrit,  teilc  Cordo.  Gonex  ram  tronco 
qu.im  r.iniH  obvlucitiir  colori:  cinu:  I.ivi?,  gUbcr.  rCordo  in  hi$  Havus  ]  K  .'.vj  oblonc^i  &  .mg^jfla, 
Salignis  limilia,  a.:unuii.u,i,  i:.cif;iris  .iciii.inifclHs  vcnis,  (exccpto  uni>o  nci\o  ind^iii  .1  pal:- 
cdbad  acumcn  oppoiiruni  cxcu-rcntc)  c:.iicnti.i,  crafla,  pin^ai.i,  niiida,  fupL-rni:  colorii  atio  vircn- 
tb,  cert^  faturatius  virenti&  [,re<tii^  Cordus^  in  vmdi  tiavelcentis  j  inlcnus  canelccntia>  nullisu- 
men  piljs  oUita,  tam  brevibu  pedkulis  hxrenda,  ue  lurculk  quaH  inferta  ▼idesHMBr  (  «cadvoilD  ntr 
durimum  bina  Staftl.)  cx  quorum  .ilis  profcnuuur  pedicdij  quibus /SW^ei  raoetnanm  cohaEreriies 
wftincntur,  albicantes,  Sambucinis  limiles,  t*  quatuor  folio|i$  fniAus  rudimentum  compledentibus 
coiircxti,  cx  hcrbitlo  c«'ndicantcs,  c;ui  non  omhes  ad  frugcm  pcrveniunt  m  Europa  :  in  iis  vero  lo- 
cts  quibus  propria  eil  tvcc  arbor  pcrvcmunt  ideuque  con^ieftx  cjus  biccx  coniertas  uvas  «mulantur. 
Flolculis  (uccttlunt  fruffta  figunc  ovab,  aut'glandium  (m*  nKqpikudinc  varia.  Nam  in  Htfpania 
nafccntcs,  quos  Olivat  Hiffanicat  vocant,  mediooe  Plnmuill  cquane;  luliCa:  plerzqne  &  Narbo* 
ncnfes  vix  mcditxaem  glandem  liipcranr,  quamvisei  fint  habitioretrotnndior^fque,  primdm  virides, 
poftea  flavicantcs,  p-r  maruritatcm  purpuralcentes,  t.intlem  &  nigricintcs,  qiiixUni  ctiam  cx  pur- 
pureo  pumcances,  lcd  rarius ;  Sunt  &  quas  m  Hilpania  alba:  Hunt  ('  ut  annotac  Clulius )  lap<ii c  valdil 
acri  8c  ainaro,  &  neldoquidacerbitaiB  8c  nanleon  admixtum  habence,  cciam  in  matuiis  &  molli-  .  , 
Inm«  carne  pnmum  dura,  maturitatB  fnolli  ac  pin{ui>  officnlnm  lisnolum,  qUof^sum»  utriniL^acu- 
nrinatam,.  8c  in  hpc  proportionatum'nudeum  nnicum  habente.  Qoi  vero  iii  iis  continenir luccus  ^ 
pintja":  nlcr.ni  fit  diilcc,  .iquofus,  qui  amams,  amurca.    Folionim  qiif>.l,  f.i;xir  amarus  cft,  non  iinc 

.miinonia  tamon.  nititur  (inquicCordus)  pariimrc^,  paicim  obliquis,  mlimimo  ca;(pitc  .  ^ 

obhcrentibus,  m,^cc!i.i  cnnici  mo<io  lorkU.  • 

Ltdiiaaic^  Olfli  ( inquit  Clulius)  mmorcs  Olivas  proftaimt  [  it.i  quoci,  I-uccnfes  quanun  Oliva:  Dffftmti^ 
apotl  nos  laodatiflimz,  alizque  Italicxl  (ed  miultum  olei,  ejulque  prxlLntiftinii  prxbentes.  Sia 
ctiam  nonnuII.r  q-.ix  in  Gallia  Narbonenfi  &  Bartica  nafcunturolca:  minorcm  fiui.'iunifauni/xq|UO  * 
plus  olci  cxjviiiHCUi  ,  .ilceri  quod  de  majoribus  Oliviselicicur  longc  prxtcrenduin. 

Dccerpuncnr  meiile  Nov^mbri,  Deccmbri,  Januano  &  Februario  in  Granatenfi  regno :  namque  Timfm, 
antca  noii  m.uui-clcunt.  Sccrnuntur  deindc  iit  pavimentisdoineG  rueofc  fiant :  deinde  molje  liippo- 
nuncui,  coiculaii  cxpriniuntur,  atTufa  (ervente  aqoa;  itienim OKum  feddunt  NantmUi  otivas 
■pcrticis  decutiunr,  qi:od  alii  improb,int,  qui  poaijs  adniotis  fcalis  m.inu  Icc^  inr,  ni  lcquentis  anni 
Ipcni  dccuflis  gcrminibus  prxripMnt.  Vchementer  cnim  laboranc  Olcv  pcrcuila:  &  detrunentum 
capiunt.   Oiivantibus  lcx  anticj  iHTin!.!  h:it,  Olcam  nc  ftringitonevc  veibciato.  1'/»«. 

ImnMCuras  plcmnK),  condiunc  pcr  Hilpaniain  &  Qalliam  Narbonenlcin :  inccrdum  eti.im  inaturas 
tt,  nigpas :  condimenti  ioco  apud  nos  cum  camibus  allads  pndertim  vervccinis,  clitanmr,  in  aoeta*  *  ' 

riis  enam  ufurpantur.   Itali  menfB  fecundis  inferunt,  8c  cum  ptuie  edunb  £»ciiant  appetkdn!,  *      «  ' 

moventalvum,  humcntcm  vcntriculumcxficcantficconfbrtant 

Olea  Minervx  dicata  lacraquc  erat,  vcl  quotl  Minervx  mimuseftct,  vcl  ut  Martianus  CapcUaj  . 
quod  artes  &  dilciplin.r,  ouarum  iUa  Dea  dk,  Olco  ac  lucernarum  lucubratiombus  perdifcantur. 

Olea  quoq,  venuc  pad(que  iodes  ciac,  proindo  vetiiain  pac^mq,  (applicantM  OIbb  nmnloBoni»  ;  ^ 

flibnsfsluie  fbiiti  ennt  .  \ 

Oiearniii  dMRrentia;  defumptx  fnnt  vel  k  fDima,  vel  k  oolore,  vel  ^  fiicco,  vel  i.  magnitudine, 
vd  iloci  varictatc,  vd  ab  inventonbus,  quas  omnes  pcrlcqui  infiniti  I,il>oiis  cilct.   V  ctcres  varia  ' 
tiadidere  genenij  quorum  nomina  [pecicbtis  hodic  ccgnicis  accommodare  perdiiiictic  eilct:  quocirca^ 
nos  iis  non  immorabimur.  Colymbades  *  Plinius  diftuidumgenusfecifle  videtur :  aliaui  olivas'*£ifct].CL*}.  . 
conditasoleo  (bo^puras  inmtantei ede  volunc,  8c  Halmades, i  e;  mu^i  coodicas ab  iis dtftingnuitt; 
AltiHalmada8cColymbadesconfiindttnt.  ' 

Olc.imm  nurcm  toc  difterentix  nonoblcrvantur  quot  Pomonim,  Pirorum,  Pranorum,  vel  quia  . 
aibor  nacup  lii.i  minus  apca  eft  ex  feminc  naca  variarc;  vel  quia  agricolarum  non  incerhiit  in  iis 
lerendis,  colendis  &  Quoquo  modo  immutandis  adeo  induftrios  &  diligentes  fe  pr.tbcrc.  His  adde  ar- 
borem  ip(am.  cun)  rri^idioris  Gceli  minijs  patiens  fitj  GalUds,  Gemianid^  Anglicis  Hoitulanis, 
quiin  vanismiAuum  lpedefauspniSncendisSc  pfocunmdismaxiniiciuit>(t8e^^  .     ,  ° 

Icndam  non  pcrm:rr:ic  '  •  '  _  . 

Celebriorcs  oliv,i  uni  dirfcrentix  a  C.  Bauhmn  Sc  Jo.innc  tuicrc  icccnnc.r  ([int,  _  ^ 

■1.  OIivx  m.f  .i  ii.-j  Hilpanicx,  prunis  meditKribus  xqualcs,  fctiguii  limilci,  qux  etfi  fucculcntc 
funt  5c  carnti  multa,  amaritudincm  t<ufien  mfignem  habent,  undc  &  olei  minus  reddunt,  amurca: 
pluSj-tdeoque  nonnullu  miniis  probantur,  minor^que  lis  (apore  prxfcruntur. 

1.  Otiyx  niinorcs,  Genuenfes,  Lucenies,  Provinaalcs»  Cx4en^Luiitanicz« 
ticxCIuiio.  II.r  dulciores  funt  &  plus  olci  fiindunt.  ' 

5.  Oblong.v,  atrovircntes,  ad  lacum  Comciifem  n.Ua.",  qK.ir:ini  utcni,  B.iuhinu^  nicniinit,  quibiis 
condius  nihit  iapidius  8c  tiiavius^  qiiamvis  8c  macrz  funt,  &  propemodum  rcfpectu  nuxinurum  Hi« 
4?eiiicannn  cxhiOQe  vidcancur,  addit  C  BauhiiniscaaMm  dtram  dleSc  olB  mmiier  hmece^ 

4.  0!ivaealhr«  qtiafUffl8cPlinuis  meminit. 
In  Hetruria  nafaenmr  Msttb.  £c  Cxf. 

I.  Minorcs     rotundiorcs,  plurin-uim  olci  habentei{,qaKO/fljpA*fOGMItnr  Oc(.  'q(|ltfpnEgraildei 
arborc»  Jugiandium  uiilar  fcrre  fcnbic  Matchiolus.  • 

Pppppp  ».  Majttiicuke 


Digitized  by  Gopgle 


I  ,  HistoriaPlantab.u 


tes  non 


a.  Mijufculx  &  oblongi,  olLum  p.ircuji  fcd  duIci{Timum  reddentes,  qui  nomine  i  iwUis de/tmi* 
pto  Raggi.irix  dicuntur  C*/.  Has  Olex  rWiiores  profenmt,  ifCj,  in  cibo  muntur. 

Maiorcs  &; pulpofiores  adcondituras  tantum quxHcx^quas RcgiasCclalp.  vocac.  Non  videntur 
diflme  ab  Hifpaniasnusiniis:  mm  Maitthioliis  eas  multo  plus  amnrcx  quim  olei  Hindci  e  (cnbir. 

4.  Sunt  qudcdam  quanim  caioab  o(fe  leoedit  ccm  franguntur,viridc4  qor  condicx  gratiflimx  Huiu, 
^uas  Colymbades  Cxfalpinus  ccnfiiir, 

V.)rict.\tcsOliv,uum  in  Galli.i  Narboncnli  cultas  recenfet  D.  Magnti.  in  Bmam.  Afeiiffei 

I.  Oliva  major  oblonga,  ingulola,  amygdali  hfaA,  viilg6  Mwiiv,  «d  OOodinirani  auaini^  ez- 
petitur,  luavifEnu  enun  cit,  &  ro(i  habet  odacem.  • 

1.  Oliva  mcdiaoblongaangulofa,  vulgo  «iJiwin,  vulgaridima  ifta  di 

j.  Oliva  media  oblonga,  fruau  corni  hguri,  vulgo  cormau,  in  mukis  etiam  olivetifi  vifibir,  6n- 
Aum  habet  obbngiim  magnicudmi»  ferc  &  iigara:  torni  tru^us: 

4.  Olu  a  nnnorobianga;  vu^  ^dmUm,  in  ▼arys  eaam  iacisifta  repeiknr:  incflMsniiikjim 
expencur.  • 
.   5.  Oliva  major  fubrotnnda,  vulgo  amfcnla»t  inter  olivanun  ipedes  ifta  maidnu  eft,  8e  ad  coodi» 
tttram  prjccipuc  fc:  v.irr.r. 

6.  Oliva  metlia  iotumi.i  viinhor,  vulgo  verJaSe,  ifta  iimiliter  ad  condituram  colligitur  ;  cujus  Ipc- 
dcs  rc(*;ntur,  (^ux  albulior  cft,     vi.Igo  hi^nau  dicitur. 

7.  Ohva  medii  rooinda  praccox;  vulgp  m«w«w,  uco  macuiclcic,  8c  abarbore  cadic. 

8.  Oliva  ndnor  raninda  raooiiott,  viUgD  hmtiSMt  in  noemulos  vebd  oong^a  dl,  nnde  lio» 
nien  habuit. 

9.  Oliva  rainor  rotunda  rubro-nigricans,  vulgo  filiemt,  non  omnino  nigra  cft>  ied  rubrum  colo« 
lem  habet  commixtum.  - 

10.  Oliva  minor  rotunda,  cx  nibro  &  nigro  variegata^  vulgb  f^au  ;  plui^mz  vanisin  Jocis 
nafcuntur,  fed  iiix,  tum  ad  oleiim,  tum  ad  condlturam  meliorcs  coileiuui . 

neq,  ftigidum,  nen^  pncfia-vidum  coeli  ftatum  amat,  ide6que  tram  Aipes  &  Gebennas  nxMi> 
invenitur  nifi  in  horns  culta  &  k  frigore  munita.  Quin  8c  frigidiorcs  hyemes  etiam  in  Pyo- 
%'incia'&  Gallia  Narboncnli  cam  adurunr.  C'uni  m  Gallia  peregrinaremur,  Anno  1605.  pucc- 
dens  hyems  aiperrimaaiiquot  Oleammmiiiia  m  i^rovincia  corrupcrat  uixl^imabiii  inuolaruni  iUnnto, 
pleiaMiuo  tanett  i  nSee  pwnlliilrtanr.  Miidioai  divos  amat,  quod  vcncostcpidos  (ukjpiant,  oiea- 
'  rum  antem  natura  flans  denderac  Noa  in  valle  «mpl^nu  FuUgintfnli  in  Iialia,  inque  Tei  nienlis 
extrema  parte,  in  albenfti  conhim  convalles  diftas  terminanthim  amplilCma  omniam  qoc  in  Italia 
vidimu^  Olivcta  obferVavinuis  pr.vgr.uiJibus  arbiTibus  dcnla,  i;bi  Feb.u.irii  inirio  infticosOfifisdo» 
cucicn<.ks  &  colligenda  occiipatiilimos  oblcrvavimu^.  Lucos  quinctiaiti  Olcaruin  dcnlittoos  Gal- 
Jo-provmciae  &Nar(ionx  Hilpaniacqpe  alunt. 

Solum  OJeis  oommodiffimum  noanntii  c0b  ahmt  oui  glarea  (ubeftj  aut  (abulum  pingpie :  iod 
denfiortem,  fi  nvida  fit  &  Ixta,  fam  convenifc  HnmiiBor  (im^  floridlores  &  pinguioresolivas  pro- 
ducif. 

Hanc  arborem  multi  cxiltimant,  ultra  milliarium  fcxagciimum  (quadragclimum  Piin.  J  a  mari 
aut  non  vivcre,  auc  non  cflc  fcr.»ccm ;  quod  camen  expericncix  rcpugnac. 

Q^ercum  fic  Oleam  tam  perqpaci  odio  diffidere  aiun^  uc  altera  in  alterius  faobe  depac^x  mori* 
.antnr.  PAa.  NobisnonvklentorverilTn^aqtixfeiimar  dehnjuimodi  ancipachiis. 

Junio  menfe  magna  ex  p.irtc  omncs  Ojex  fiorent,  mqi  it  j.  B.r.ihinus,  (cd  inGcrmania  &  locis 
Scptcntnonalibtis  taniuis,  ubi  quamvis  diligciitiflimc  colaruur  niliii  prxter  florcm  producunt.  De 
tempore  &  modo  toiligcniii  fiipcruis  obiter  diximus.  Opnma  a;tab  ad  dcccrpendum  inter  fioipam 
faonicatcmqi  incipiencc  bacca  ntgrefcere ;  cunc  autem  Drtfa  feu  Druppz  voomcur.  * 

Obt^as  etiam  decerptas  fed  prxapuc  excnflas  aqal  cafia  lavare  oonvenic,  inquic  Antor  TtmmHr 
ConlianrinoCxfari  acmbuconim.  . 

Olci  lcntc  admo<ium  ci  clcit,  Theophrafto&  Virgibo  autoribus,  fed  qui^m  diucifEm^  vivit.  PK» 
nius  firmifltmas  ad  vivcmium  oleas  dixit,  ut  quas  durare  annis  aoo.  intcr  autorcs  conveniar.  De 
faiu  &  culcura  Olcirum  conlulantur  Rei  rulhcz  fcriptores,  fed  prxcipuc  CokuneUa,  qui  copios^  de 
his  agic :  cu|us  dc  pucandi  tempore  oonfifiam  an  prxccptum  prxtenre  neqneo.*  Quinctiam  f  ia- 
quit)  phinbus  aimis  intcrpolitis  olimum  putandum  eft.  •  Naui  veteris  provcrbii  mennniflc  COnvi^ 
nit,  cum  qui  aiat  olivetuni  rogare  fiuifluni,  ^ui  ftercorat  exorarc,  qui  cxditcogerc.  Qiiodtamen 
latii  ci  it  octavo  anno  fcciilc,  nc  fiuctuani  rami  lubimlc  amputentur.  Cui  potius  obtciTiper.uifti.m  . 
exiliiniamus,  quam  alii*  qui  fingulis  annis  pucare  przcipiunc ;  cuni  &  Malos  obfervaverimus  a  pu- 
tadone  aUquandia  labcn-antcs  mate  aftci^  8c  infisaui^  fuiflct  Snpicem  Oleae  'ctkm  aiidoin  &  le- 
vcm  rerrx  implancacuni  &  rminarc  fic  radices  ^ere  Fortunii  Liccti  experimennim  eftj  qoo  ooil» 
firmanir  illua  Viigilii  Truiinur  i  ficc»r*dix  ale^^m»!^.  v.  Lib.  i.  cap.  18.  p.  ^?.  .  . 

Ex  cidem  Oiiva  diftenint  Iulci  :  Pnmum  oinmuin  ^  cruda  acq,  nonduni  inchoatx  matuntatis, 
Omphaanum  vocacur.  Hoc  prilbntilliniuni;  Q)un&cxco  prima  unda  prxh  laudacifiima,  ac  dc- 
inde  per  diminutiones.  Quanco  matunor  baoca.tanio  pingoiorruccas,  minuique  giatus.  Ojtima 
anceni.  afias  at  jam  diximus  ad  dcccrpendum  inter  copiam  boniut^mq,  incipieate  mgrcfccrc  bacca, 
Amuircs  color  efl  qui  Olivam  c<Jfeit  nigrefcerc,  idcoque  incipiencc  nigntia  minimuro  amurcae,  anp 
te  euin  nilul.  rhv.  •       k  r* 

Olivam  collc(ftam  in  tabulaiis  fcrvandi  ncc  pnus  qiiam  fudct  prcmcndi,  morcm  improbantCato^ 
riinius  ahique,  cum  oipni  inorat>leum  decrcfCat  amurca  augeacur,  Addit  olfum  non  tantum  minui 
lod  &  decenus  fteri.  Olimm  fuJm  indi  iktiriufim  «m  dtHtgavnim,  ^id  OU^  m  Mtrw  cencalt- 
femit  frmvid  ^utdim  gd  futrtdimm  nktN^imie^  ^  Mmtrca  fcrtt  fi  tn  biKca  rtmanftrit  tUi  ftftrtm  tm>- 
THtnfai  •  at  veri  mora  m  ttbulate  oltum  mnmi,  amuraim  auitri  }:iuti<]u*m  cincef}'erim,  lum  arr.itrca  a^ueuf 
Jit  bumer  O"  calere  (acile  evaportf^  (Jleiim  autejn  ciim  Jit  juum  fingiiu  <^  ^gnnx,  mn  itcm\  fed  m,ig- 

 ftdmm  xum  ttt^  m  tli<mm  &  ttfeaidm,  mt  i^iit&t* 

»  Quaproptcf 


Digitized  by  Google 


« 


lJb.XXVlL    '  Arbortbus  TrmifeHs.  "  7777 

 :  :  5  '   ^        •  i^i 

•  QiiaproptcrCinqLHunr  )  c|nhit.ire  nOO  dAemiis  Olivani  lcctani  pnnio  cjuoqrj  tanpoT  mm^  ^ 

daiii.    Ergo  ut  pnniuni  diUilrta  hient  Oliv.i  lubdratis  tsftetibus  aut  pannis  cxp.ifidi  debet  Olio  * 
aquofitas  cx  iplo  i  dKcctur.  &:  i  tohi,  ac  \  irgiiltis  rcpurgctur.   Hxc  enim  commifta  olci  diutunii.      '  • 
Uti  obfunt.   Tum  diiigenter  mundata  protmus  m  torcular  deferrii&jjitegra  in  fifcmls  nnv,.  indudi 
prd^que  fub)ia,  ut  quantum  poffitpaulilpcrcxprimatur.   fbftea  i«loIaris  corticulis  e.noii, ,  ddx'- 
bunt,  adieais  hnis  fextanis  intcgri  falis  in  fingulos  modios.  Ouod  defluxcnt  in  labrutii  n  otinus 
decapulator  depleat,  &  in  fiailu  labra,  huic  ufui  priparata  defilndat.   Hoc  enira  fuaviffimum  eft 
&'tcnuiffimum.   Nam  ameis  &  plumbeis  vitiatur  olcum.    Longc  raelions  raiioriyeft^oleum  ouod 
minoi-e  vi  prxli  qiuli  lixivium  defluxent.  Nam  li  nuclei  confringaotur  olei  ii^jrem  vitiant  Dc 
teriuscft  quod cx  rchqub  fracibiis prcmitur,  fcd  p.iul6  graviore  poaileM  HoccOititruni  nonmale 
dixcnsoteuni.  Sodterciationemultodietenusoteam  exic.  -*  .. 

De  Ticii»  olci  emendandis  confttle  R  R.  rcriptores. 

Olivas  coudiendi  (oliciti  fucrunt  Vctcrcs  (verba  funt  Chcrlcri)  quanquam  revcra  mliil  a1t.i4C,nf 
ouini  palatui  bl.uidiincnta.  Tam  ingcniolus  fuit  vcnter  ut  &  amara,  necab  ipfa  iiatu»  nenSDSa 
fiue  quoq,  volupt.iti  pLicerc  cocgcrit.   Qyid  qoclb  gDftu  horridiusOlivl  five  matura,  fiw  inwuSrf 

fuawtate»  mvmit  aij,  quam  non  potuicjMtttnu  Plurimos  eas  condiendi  modos  tradid^mnt 
CoIumel  aff  PalUdius,  qoosapudipfos  requwendosomitnmu^  Nam  nunc  d.crum  unico  tamum 
«6q,  li:npl!ci'fimo  r.wAo,  mr.vn  p-i  .uc-o  &  |,)|e  parata  oondita:  ad  nos  feri  adferuntur  * 

0:iva:cij.inu  is  pci  ni.u.n  itac.n,  nigrx  lunt,  iaporc  quoquc  acri,  amaro  &  naufcofo,  oleum  ta^ 
men  quoil  mAc  cxpnmitur  tcrc  pciUicidum  eft,  nonnihil  flavicans^.  lapore  dulci  &gcito  undciatee 
(aporem  bunc  &  odorcm  parti  aquea:  leu  amurcae  inhxrere.  T  MiAa,t}^.j^^  anmem  apud  nnrt«it«f  • 
kabetur  oleumquodcoloris  omnts  &Iapori5  maxiroi  experseft.  ™ 

Oiivx  maturi  ex  Vetcrum  fentcntia  temperat^  caliAr  Cint ;  vcRiitr  facilc^  corrumpuntur,  ventri- 
ailoq,  oculis  ac  vcfici  nocent ;  torret-aaa:  tamcn  8c  illitx  nomas  liftunt  Sc  c^bunculos  emareinanf 
immatur-i;  csliccant  Sc  allringunt.  Colymb.idcs  adftringerc,  ventriculum  tobofaie,  apppw>npan^ 
cxcuarc  diccb.uKur.  Qux  ad  nos  adferuntui  conditx  func  antequam  matmuertint,  iitf»tfjU>^mqn 
IcjIos  imtur.>s  &  nigras  etiam  interdum  condire.  '  • 

.   Ofemmt  folia  refrigerant.  cxficcant  &  aftringunt,  Ufus  cxtcrnus&  pricip.  in  fluxu  alvi,  men-  * 
fiom,  mTierpetibus&fimiUbus,  OcuH  medicamcntis  (autorc  Diofcondej  ob  vim  fliam  nutiotcm 
convenientiora  funt  Oleaftri  foliis.    QuoH  intra  frudus  nudeum  eft  cum  adipe  fc-firfitt  fcaliciof  • 
sungues  cxcucir.  Succus  flutias  acccnfi  rccenns  deftiUans  &nat  lidicoas,  fur&iCi,  manan^  okcra.  • 
Pwresiolioriimuuisvide  apadPlinium.  ^       •     .  ■ 

Cjcae  materies  praapnxOMnmeadacionis  cft  apud  operarios  piftores,  &  ftatuarlos,  h.  quibus  ■  . 

przRantes  operas  defideratur,  Oim  Ebcno,  proptcr  denftm  &  tracJ^abilcm  c)us  fubftanti,ira,  &  co-  • 
lorcm  fiibnifFum&:  v,irium  (qucm  tamen  Aqua  forti  .ifTi.bi  inCLcunt)  q.icm  dudus  6c  nervi  iO'  * 
torti  refct  unt.   Ad  nos  allata  non  nicnlura  fed  pondcrc  venditur.  Larapadibus,  alufquc  uflbntnie* 
cnamcts  mfcrvit. 

.  Olci  ufus  adco  mukipjex  eft  aim  in  dbo,  mm  in  mtidicina,  utomnes  explicare  plus  tcmporb  8c         .  *  ' 
olei  reqmreret  quam  inftitun  noftn  opens  rado  patimr,   De  his  confulendus  Galcnus,  tumrDio. 
Icorides,  Plinuis  .iliique  tumc  vctcnbus,  tum  neotenvis. 

Pollionem  Ronr.  lnni,  rcfcrcntcI%iiocum  centefimumannum  cxccdentemD.AugulbBho&«  • 
inccrrogaret,  quinani  niaxi  .iciatione  vigorero  illum  anirai  corporiiaiie  cbftodiiet,  r%ondifleifih  . 
tusmuUo,  fons  oleo.   Cardanus  ctiam  tna  prwapu^  ad  longaevitatem  Bcere  affirmat,  nimirum  I  ic 
mcl,  olemn:  midbgit  autcni  non  foris  mupaura,  ied  intro  ailumptum  &  in cibis  ufitatiim.  Oleuin  *         *  >^ 

& lalem  emeie  opoiterc Anftotslesautuiiuvic,  uiigiieqii6a  uthimque  ad  pMrauadam  vitaffl «■■Am  •  .      ^  V 

maxtmeconduceret.  "    "     — ^  t 

Olcum  natura:  aerci  partioeps  cfle  viiletur,  undc  anux  innaut,  nec  cum  humidis  aqueis  pcrmifce.  ' 
. tur,  fed  quamvi»iimul  cum  illis  agitenir  ob  lcvitatem  liiam  brcvi  fc  expoiic  &  fiirfiuii  alcendic.  E- 
n^nodi  autcni  humida  ^eofa  &  aquea]  fimnlagptata,  ooiiqaallata  &  pcr  mtnima  mifta  ooloiem    *  '      .  * 
aJbumocmttahiux &Jaats  ipeciemexaibent.  , 

Oleam  ad  afim  per  finitatem  optfmum  rinquit  Diofcorides)  quod  cx  immaturis  OUvis  cxprimitur, 
urti!e  omphacinilm  diatiir.   Excemt  in  hoc  gcncic  icccns,  mimmL-niordax  atq,  odoratum.   Talo  ' 
ad  unguentofum  compofitionem  utile.   Qjiraccum  propier  adftnngcndi  vim  ftomacho  accommo- 
damm.;  Oieficootineanir,  ginmvai  aoatuhiti  dewaHnnai^  fndoies  coMiet.  Rcfrigerat,  ficcat, 
.  aftringM^eddMwrauliascompabtiooeini^^  »    i  > 

Oleum  exCMitris  manins  expreffiim  calfacit  &  humeaat  moderati  [Vetus  caliJius  cft  recenti] 
cmollit,  digeiit,  vr.incr.irmm  ell,  alvum  Iax.it  [cum  Cerevlfia  calida  aifumptum  Jj.l  ariditatdn 
pedoi  is  coingit,  tormina  ventns  mitig.it,  nieatus  unnarios  iaxat,ero(bs  al^gic  &:conialidae,  Ex-  '      *  • 

tnnkcus  geberrimi  usus  eft  indyfteribus,  mmoribBScalidi^8ec.  Oiimaquate|Alaaflnmnami  mo-  ' 
vct  vomimm,  unde  exhiberi  (blet  oontra  venena. 

In  patria  mea  Wcftphalia  (inquit  Schroderas)ufibti(&mam  eft  m!nei!«is  quotidic  cxliib:;re  olcum 
oJivarum  aim  Ccrcvilia  calula,  Cj.io  .idco  largc  utuntur,  uc  quoo,  fudorolcum  redolcar. 

Ad  alvum  lax-indam  Icgmcntum  panis  toib  olco  immdium  &  bcnc  -madidum  quocidie  man^  co- 
medendum  commciu1.uur :  quod  ptarripnam  iuantatis  giacttm  nofais  li^eie  videna',  ffinim  Oier- 
lerus.  V.  P.  Borelli  obfervac  ^ 

Oleoodoies  maxim^  confcrvari  teftamr  Plinius.  Oleum  etiam  mnnbra  recreaie  cidem  dicimr. 
Et  mcmbra rccreans  olci  liquor.  £c  lani  Veteribus  ufitatilTimuni  erac  oleo  corpus  inungerc  quod 
vigorcm  Srflbur  «  addcrc exiftimabant,  &  tonum  conlervare.  Veriini  hic  mos  jamdudum  oblb- 
levit,  ncc  immcrito  noftra  fentcntia,  partim  quod  ciufmodi  munaio  res  lordida  nobis  Tidaur,  ngv 
tjm  ctiam  quod  cucis  poros  obftmat,  &  tranfpiracioncm  impeduc,  qui  oihil  laaifiui  oocoorit  cn^> 
daeuQhns  magflq,iieoeaaiinmfie.  ««• 

PPPPPP*       .  Oio» 


Digitized  by  Google 


154-4- 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


0!co  qui  lem  non  \[)cs  t,ip,ti:m,  icd  Rc  omnia  infcfta  CTanimantiirj  TlmJ.w  c.  k^,  quod  CU- 
riff.  Vir  M.  Malpighiusin  Bombycc  aiulq,  cxperiQndo  v?rum  mvcnir.  Ratio  obvia  cft,  quA  (ci 
okum  Tncatus  Ipiracula  (tve  wtpn  quibus  aer  aicrahicur  &  reddicur  obfbnit,  ob  cujus  defeAnm 
animalculum  illico  moritur.  Mec  enim  nunimis  hUbe  ioleAii  rei^iratio  niinijs  neceflaria  eft  ad 
vic^  qu^i  roaioribusanimalibiu,  qoin  potiiis  magis>  cum  Tau  in  Jiii  a«ri  ezdpiendo  deftinau 
ma]or.i  propattiom!,pliii««  iiugfl^  peromnei  conpaiis  puta  dilperlain  hbiiincqnto  in  pnftaio. 
ribus  lilu.  •  , 

•        I.      olenmpicem  h  pannis  eztEaIiit,\qaiMaa|u»on  ftot.  Vlm.  VuIeatumeftCinquit  •Semicijus)  ut 
^t-  i-       fiquis  manmn  pice  inqainaveric,  eam  «qpiinoa  nmndet^  led  oleo  aliqaorSutc  pinpiedine  qtis  noem 
liquefadat.  ,  • 
'        Olci  fiiprcma  regio  melior  cft,  nam  im.i  ab  amurca  turbatur.   Summum  vero  opcimum, 

rcmotiflimum  fit  a  nociva  partej  nec  fua  (pifllitate  ab  aerc  Ixditur.  Tlittt^rcb.  SjmpJ.  Ideni  iSp 
tur  apud  Macroh.  m  SatMmaL  qui  &  vini  mcdum  rcgioncm,  melKs  imamoptinMm  tOc  ait. 

Okum  deaUiandi  modom  vide  apud  Diofcondeni :  item  modum  panndi  oleum  Siqoinini 
didum.  II*. 

Oleum  etiam  cx  olei  fiirculis  par.itum  ad  multa  utilc  mcmincnmt  Diofoorides  &  G Jpnus;  quan- 
quam  ille  ex<^ex  /urculoruni  piiiK-iC'''"'^  'l''^'*^  oleum  neri  dicat,  hic  in  oleo  ilio  conhcicndo  caa- 
cum  .uidi  lafits  germina  iUj  lci  ibit. 

De  Atnurca  qoid  &  iupenus  diximus.  Multiplex  ejus  ufus  defcnbitur  4  Caton^  Varrone,  Pli- 
t&a,  Galeno,  Qolamella.  Amucci  fubigi  areas  terendn  meSbas,  at  fbnniOE  limcqne  abfint,  &  ne 
Curciilionoceat,  ncve  mures  Ixdant.  Quin  &  lutum  pariemm  ac  tc<ftoria  8c  pavimenta  horrcorum 
fhimcnti,  vcftianuin  ctiam  contra  tcrcdines  ac  noxia  animalia  amurci  aipcrgi.  Commendatur 
maximi  ad  ulcera  invctcrata.  Reliqi:*  vidc  apud  autores  citatos.  Cum  cnini  rarioris  Jiodie  io 
mftdigina  mus  lit,  nec-a  nobis  facik*  parabiliSj  nonerit  opcra:  pretiuin  plurade  eadicCN;  ° 


1.  Oks  fjhtjlru  Ger.  fih.  fcho  Jure,  fiikm  mmt  CB.  COnftvfimOlu fyh^hi}.  'B.Vuh. 

€j)c  totlb  «©liUc  trcc- 

Cum  Oleam  Citivam  a  fylvcftn  cultura  tantijm  difFcrri  agnofcant  Botanicij  &  fatiram  fi  negl^ 
^  ^amr  in  ()'lveftrem  abirc,  &  lylvcftrcm  cx  fativx  nucleo  nafci ;  fane  OleaArum  ab  Olea  oon  lipe> 
^e  ied  accideniibasiaixum  diffsne  ftameadum  eil:  pioinde  in  cjus  dete^ptioine  aon  ofiai  eft  ot 
^imusprolixL 

y.B.  Utut  c.i!idicis  &  r.imoaim  m.iKr/uudinc  OIe.x  fativa:  non  ccdat,  honjni  tamen  frequcndt 
iiiperaturi  adde  quod  &  ipuias  pcr  i  .iinos  poflidec  [quarum  tamen  Clulius  m  defcriptione  OJev 
^iv.  Lunianicc  non  meminicj  /' minora,  nondilltmili  Inmrim figurJ.  M  quoque  & /j«rrf  la* 
cemattmcDmpa&ifiiuStam  pRccedumj  Olivar  limilcm«  fed  minorem,  ftrigofiorem,  iucco  purpureo 
mordad  prarditum.  Addeiaufio  corticcn)  huic  quam  lacivac  beviorem  dfe,  frudum  mucrone  re- 
curvo.  Tota  arbor  infignicer  amara  eft. 

C.tiidex  Theophrafto  peculianbus  quibuidatn  cavemulis  ut  in  Olea  iaciva  dehtfcit.  Gaagra$ 
hoc  lu.ilum  vocant. 

Olealtri  CoronaOI^Hi^iMoruiii  TiAoreicaraoari  iblitos  apud  Graccos  tndit  I^nius;  &  Oleaf^mm 
*  Olympiz  ex  quo  primus  Heratles  ooronatuseft',  ad  fiia  iiiq,  tempora  durifle  cuftcxiicura  religios^^ 
quemadmoduni  &  Oteam  Athcnis,  qua:  tradlti;r  edira  in  ccrtaminc  a  Mincrva. 
Cxtcium  Oleaftcr  xqu^  argillas  &  calculos  amat  ac  Oleum,  &  cifdcm  in  locis  provcnit. 
X)9  Tiribus  folionim  Olcaftri  raulta  habent  Diofcorides  &  Plinius,  qu3c  apud  ipfbs  Icgi  poftunt : 
,  aos  non  mdtijm  hfK  letpedu  diifere  putamus  ab  Oleae  iaiivac  fijliis,  nm  qa6d  in  operando  eSca- 
a<in  Ifnc;  nee  olnm  gb  onpiueinD  oftat,  nifi  qadd  ctMmGt,  poceiiti&i  aftrineac  8c  tamen  ex- 
te^t.  HocindbosnoavaitCj  fiqniitainfincoqaotidkbetbamvelcapttiscapil^ 
dem  morabitur.  '  . 

Amttiu  <ft  Di^ttrUe.  Qpin  fic  defiiioscapiUai  inhilM^  fiKftzei  ftcapidi  ukei*  imn^db,  £»• 
biemlSclenaseneipi.         •  ,  . 

Efaeomeli  Pfinio  8e  DSofcoridi,  in  Srrix  maritireis  Plinio,  Palmyreni Diolooridi,  ex Oleis  manac 
T!m.  cx  quodam  caudice  Dfofc.  pinguc,  cr.iflttis  mcllc,  refin.i  tcnuius,  fapore  dulci  [mellis  P/m.]  non 
line  naufea,  alvum  Iblvit,  biJcm  pcarapu^  detralut,  duobus  cyathis  m  hcmina  aqux  dads.  Qui  bi- 
l)£re  mrpefcunt.  accina  periculanib  ciebro  camen  funt  exdtandi. 

£lzbmeUtQs  hiftoriae  mattnuia  luGem  atnilerunc  PinuQc  Lobelias  in  Adv.  cum  inquiunt,  Oleas 
Monfpelii  in  vinetis  mebfive  Elaeomdi  ^qoodnrimm  diAa  ied  veriffimum)  caudlce  vulneranfiui- 
dcrs:  nimirum  cx  Olea  Ai  bore  vulRari  pci  qu.ini  amam  tota  &  ingrata,  cortice,  caudice,  fruAu  non- 
dum  falscondito,  enianare  vcrc  inellcuni  non  foluin  colore,  fap«rc,  fcd  ctiam  duratione  incor- 
ruptum  fc  expertos  affirmant,  laj,  c  rimoiis  coiticibus  pai  tim  fcalpcilo  lauciacis  fatis  excepiflenon 
modd  ad  expWandum  fed  eriam  ad  amicis  imDcrcicrldu^i.   Verum  nonniii  prtwemodum  mamra 
c^vaac  nigricante  quifquam^  rcperiet  mel  iftud.   Lunellx  autem  plurimum  exftillaliat,  pnr/ertim 
lcftis  mainribus  trunciSj  t  qulbus  Inido  melle  Uqnidior  latcx  glurinofus  efHuebat,  poftea  inibi  re- 
iidcns  alitiuandiu^  frigore  denfior  evadobat,  atque  non  um  Mel  quam  Mannam  prae  fe  itrebac, 
ipccic,  gufta,  lapoie^  concreiinnc«  omniom  jodicto  qni  dsKoftlnnc.  Hcc  &  plun  Lofaeiin^ 
quemadi.  "  ' 

Olea  ^tUopica  Strabcnis,  Diolc qa«  bcArnnam  fundit  ScammonjBc  ttmileni . [Qaulus  lachrf- 
mam  nonScunnionibied  guccs  Ajnniomacae  aftimtlavit]  quam  Caefalpiiwa |;uromi  JEfawi  e{Ie/ufpi- 
cacur,  quxnaili  aibor  fitj  8c  an  diverfa  ab  Olea  vulgari  nos  lacer.  Czterum  lacrymam  illam  ad 
:I<jr.:m  cic.itriccs  albugindfqui;  &  vistis  bcbctudincm  illitum  facerc,  urinani  &  menfcs  dcrc,  ero- 
ib:  um  dcnciuni  cavu  indium  eorum  dolorcs  lenirej  partus  pcUerej  impccigimbus  ac  leprc  mederi 
aotdrcftDiofowidefc  lttnwdii;amenaqaoq,eociridbivipiim]innMftan 

•  Olea 


Digitlzed  by  Goocjjlc 


Lib.  XXVII.  "De  ^rhoribus  Truniferts.        .  1 54,5    '     '  ' 

Olea  Ariftotclis  Gdliftcphanos  cujus  propagiriis  frondibus  Olynipiorain  TlAores  coroti.ui.intur  Ct 
moclo  folia  ejus  fortni  idiDiui  dcu  ootwaria,  (upin.im  non  pranun  parnm  habebdac  vindio- 
rcm,  quod  tamen  prjeter  eam  ncmo  prodidit,  iiiohltro(.i  potius  variKas,  qaim  nova  0!eat  fjwciei  ^ 

vidccur.  »1  '  .  - 

El*oftaphylosctiamGcoponix*n  Autqns  Olcam  uvamqjexaotc  rciipiens  ejufileni  (arinx  cflc  vi- 

Jenr:  necumea  potaverimhu)u(modi  truAum  podudeo  inlkionis  gaone  quam  dUaAaMiwra 

Tocant, necalioqiiiMnsTulganuutiUevutib      ,   -  ^ 
Vifcum  bacdj  nibriBSc  pH^iaafaniftw  in  omt.  nara 

fteriles  rcv^dir,  undeOfivcianiffl  Ddmini  ramos  integposfie  mannimi  pnmm  odeie  ooguncur,  nft 

Tjtiuin  latius  icrpar. 

JmiAtloiui  Garcht  G  B.  Jambolonii  Indiea  foUo  Arbutt  J.  B.  Jambolomt  Park. 

Frutcx  cft  \{vm  cffigic,  cortice  ejufdcm  ferc  colqris  cum  Lentiici  cortice :  fbliis  Arbuti,  (cd 
Myrti  virencis  fohonim  l.iporc.  Fert  is  fiuctum  majoribus  Oiivis  [Cordubcniibus]  iimilem,  icd 
gultu  Aiimodum  adllriiigciKcm,  fc  hr.iccs  coiuuhcntan.    Muria  conditur  Ollvai  uni  modo. 

Nulium  uliim  in  niedicina  obcinet,  led  editur  cum  Oriza  codus^  nam  appetenoam  «(ckat ;  non  Vfuu 
camenadmodnm  falubcis  dlimatar. 

4.  OUs  MatAtrita  t/imh  JiSt,  fimffn  tMeemtfo  eihngo. 

*  Ari0-Bipm  ftu  Nimbt  Acoliit  H.  M.  ?.  4.  7!  <l.  P.  107.  Arbtr  hidka  traxmo  fim^,  Olut 
finau  C.  B.  2««»* /Uwd^/M»  Ofor J.&  t.i.L$.€.i.  AteJerseiJltrihf  Mk  fm- 
ftrwemHeaoM» 

Arborcft  proccra,  ciudice  cr.ailb,  cxalbo  fl.ivcfccntc,  cortice  cindo  nigricjnte  ;  nccnon  ramulis 
runs,  ceu  ft^dibus  uinbrufis  m  laturo  diiiulis,ornato.  RaJtx  craila,  albicansj  atro-Durpureo  cortice 
CbA^  gjtaveolens,  amara.  FcUa  numcRifit  drca  leneriorcs  ramulos  proveniun^  oDloi^rotuiida* 
mtmnmtai»^  tu  ambim  prafund^  &mUt  tenuia,  dabraj  nicentia,  graveoleniiat  aniam{  nervis  alii> 
qoot  i  media  cofta  infem^  a!t&  exmberante,  &  Tblinm  per  lof^^udinem  medtaitt  inaeqtt^ter  le- 
cante,  in  latcra  cxcurrcnribus.  Flarti  petiolisoblongis  r<iccm.itim  proveniunt,  cxigui,  candidi,inr 
odon,  calycfque  cxiguoj  vii  idi/  in  quinq,  lacinias  acuminatas  fedo  inhxrcnt,  quinque  teretibus 
feliolis  conifantcSj  mcdium  occupantc  calyce  fimbriaco,  caffto,  (ubiLivu,  /Umamls  deoom  conti- 
iientii^  necnonlonguni  tenueniq,//y«i».  excremascalyc^  haudfe- 
cnsaein  Nannilb  juncifblio  obleryarc  eit.  Fmffnr  fimilieer  raoematim  provcniunt,  oblongo  rocundi, 
Ofivis  minoriSi.s  fo  rii.i  liiud  abfimiics,  primiim  fiavefcentes,  dein  purp  ii  .i'LLnrc5,  tcnui  peUicull 
dn&i,  carnC  [,  oicola,  acii  ac  amara  intus  rcferti,  intra  quam  officulum  loc<uur  oblongum,  nuelcura 
includens  albicantcm. 

Creicit  locis  arenoiis  circa  Trtvatuoarf  necnon  in  Tutuetrjn,  yajfdiufatuam,  aliiique  infulx  Zalmt  ijem. 
lods.   Semperviret.  Qiotannb  iloret  &  rniAum  dat. 

EfrudibusOlcum  cxprimitur,  cquopiclorcs  colores  conficiunt  p.innis  j^olT.  pims  pingcndis.       Vtrti  fS 

E  folus  m  aqua  co<fti5  balncum  pat atur,  vanohs  expclleudis,      articuloi  um  dolonbus  mirigandis 
utilc.  .  . 

£x  iifdcm  fbbis  iiccatis,  pulvenlacis,  Sccum  Oleo  ^  fm^bus  expreOb  mixtis  unguemum  confid-  v- V 

oir,  quod  paitifamdolendbus,  coQTu]&  8c  ^a(mo  afieftb- w 
contraaionesiierromm  cnrac 

Foliorum  Ibccus  five  pcros  (uinptos  Ibhis,  ant  cum  vbio,  aut  aqDa^  aut  gallinx  jufcuto  mixtns,  five 
umliilico  impoiJtusaut  iolus,  aut  ci;m  fcllis  bubuli,  accti  aut  Alocs  tantillo,  ad  omnts  ganens  lum-  * 
bricos  cxpellcndos  perutilis  elh   Quamobrcm  famibare  admodum  &  perquam  ialubre  eft  n)edjca> 
Kwnmmomnibus.Malabar  incotis,  quoniam  Inmbricis  Tald&  lutK  obnoxn. 

Gardas  &  Acuila  NimboarbofemFcaxiaocompafamaimn^^ 
dd  inmeniibus,  quamTis{oliaFraxind8diffimllia.fint 

«.  OUa  MaUb  arica  Nimbo  dttia,fruclu  racemofoT&ttmd^m 

XdrHe/m  fe»  Hindn  oiterM  H.  M.  P.  4.  t;  5;.  f.  109.  * 

M.  M. 

Arbor  eft  prxcelfa  &  fpeciofa  plunmibll>  candicc  prxcraiTf>,  albicante,  corricc  obdnAo  nigfi* ' 
cante,  graveolcnte,  aniaro ;  nccnon  plturimis  donato  ramulis  rubicundis  ac  lanuginofis.  Radi* 
albicans,  atro  purpurco  corticc  tc<^a.  Fo&tf  Aria-bepou  foibs  tiaad  abiimilia,  at  minora,  odons  in-  • 
grati  &  fulphuFdj  iaporis  acido-amari.  tlmi  haud  (ecus  ac  lUius  flores  racemanm  proveoiunt,  exi- 
gar,  candidi,  eraveofenees,  calycique  exiguo,  rofo,  in  quinque  laciniasacurainaras  (eao  inharen- 
tes,  quinque  foholisacnminatiscompohri :  Foliola  hxc  inrcrccdunt  dcccm  ^^wfTiM.',»  candida,  nifis 
««/ijwprnata,  mcdium  occ-iipantc/j'/»  renui,  albicante,  aipitulo  viridi.    fnic::/s  Ana-bepou  tru-  '  ' 

Aibus  fimilcs,  at  nxundi  is:  inccniiore  purpuri  dndi. 

Provenit  pluribus  iocis  in  Malabar,  przlertim  dica  Ai^iecajrmaal :  Semper  virct:  quocannis  bisiMo. 
florec  &  iruaum  edit. 

E  froAibus  hiicc  oleum  exprimicur.    Ex  arboris  foliis  tcncrioribus  in  la^fic  dulci  codis  Sc  contu-  Virtt,. 
Gt  cataplaima  conficitur,  quod  ferpentium  aliorumc^  vencnatorum  animalium  nioriibiis  medetur,  fi 
ailci^x  paiti  ap^licet.ir.    £x  lificm  cum  Arta-btfou  toliis  inaqua  coiftis  Apoz.jm  i  [.tararur,  tcbribus 
feftileocialibus  aluiitii  morbu  mali^is  perquam  utiJe.'  Radixquoquo  modoiumpuaivum  movct. 


Dlgitlzed  by  Gopgle 


Histo  r  I  a.Plan  t  a  rum. 


6.   0l(4  [ylvejiru  MaUhnca,  fructu  tluici.  Perm-kjra  H.  M.  P.  4.  T.  14.  p.  yr. 
,  H.M. 

Ari)or  eft  vaft«  magnitudinis,  caudice  craflb,  cortice  ailTo,  aneieo,  imiis  purpureo,  dn&o ;  neo- 
non  nunulK  Ttridi-fulcis,  plurimifque  vir^ulis  pdlulaiuibus  donaco ;  ligiiutn  aJbicans,  denfnm,  fibro- 
fiim  Ratitx  itidem  albicans,  rubicundo  oWud.i  cortice,  qui  cuticuia  nigricantc  ijifupcr  redus  cfl: 
lapor  fLbaiiurus,  odor  terrcftris.  Fclia,  qux  primo  cxoitu  rufa  ac  plicata  circi  ramulos  teneriorcs 
proveniunt,  ubi  cxcrevcrunt  oblongo-rotund.a  (unt,  acuminat.i,  in  ;;mbitti  crenata,  den/i,  glalva. 
atro-viridia,  Iplcndentia:  lapor  acidus  primunij  dcm  atnarus.  Flcres  luave>-olentcSj  candidi,  tVfK- 
fitrailu  ioter  fblia  prorenium,  taulHm  niinirum  ^iduinani  long^  quibas  bnsribns  petioKi  ad- 


Trmfm. 


hiMnt,  quinque  oblongis,  ac  in  plinima  tenuia  (ilamentaf  comae  infia^  circa  extremit^ntes  dlvils 
fijfiots  oonftanteSj  atq,calyci  viridi  in  quinq,  ladnias  acuminaCMfeteinlurrentes;  ruHs  .iliquot/o. 
tmmtlu  ercftis  mediam  floris  cavit.uciii  occupantibus,  intcr  qux  tflm  prominct  vindi  albicms,  cujus 
baiis  globulus  exiguus,  aoceus.  Fruiiia  piii  fcrtilitate  fionbus  mocedunc,  cum  forn^a,  turo^ibftaor 
od  tc  magnicudmc  olivis  ma|onbus  Gama,  fimilem  ^uoq,  continentes  nucleum :  Matiui  c«nIeo> 
purpurei,  acido-dulces,  gratique  (apon^  invpunri  vero  flaTelGenM(,aiifier^  /ubanuri. 
.  Provcnit  in  Manitttt  aliifque  piwindls  Malabar;  qootannis  bfa  floret  (hiAtlfquc  fcrt,  Mattio 
▼iz.  Pc  Otlobri  menlibus,  diuquc  rupcrflcs  maiier 
Vfiu'  Carterum  frudus  hi  in  dcliciis  comeiiuntur,  necnon  faccliaro  condiunttur,  ac  uti  Olivx  in  muria 

&  aoeen  ienrantur  pro  y/r^tfr,iique  cum  cibis  intcr  prandcndum  &GoenimdiiinoQflncfti  vcatiiailitni 
rabantmt  ac  abnientorum  in  eo  fermencationem  poteocer  juvant. 

•J,  .Ickariha  Rrafilk-nfhnr  M.ircgr.  Arbor  BrafUtnfts  gummi  Elnm  fil^fMau  fiUi^  fmAtif 

flojculis  vtrttctiiaiu,  frudu  OltVie  figuri  &•  magnituJint. 
Martgr. 

Arbor     alu«  caudice  haud  ita  crailb^  oortice  glabro,  ac  gtiiea  GreBt  fer^  ad  modum  Fagl 
n&f  lert  tn  iviinilis  duo  femper  liU  oppolica,  &  tertinm  Iblitariuin  in  fine:  [  reai|js  folia  pimiiFa 

dixeris,  c  binis,  inrerdum  ternis,  pinnarum  coning.uionibus  compofita,  aim  impari  foliolo  in  extre-. 
mo  ]  pyri  foliis  luiiilia,,  trcs  digitos  longa,  anterius  acuimiuta,  inftai  pcrganieni  cralia,  larte  viridia, 
Iplendentia,  nervo  fccundum  longitudinem,  6c  vcnis  oblique  difcurrencibus.   Ad  fbliorum  exottum 

Srovcniunt copio(i/}«^cM/< ;  racematim  (eu  vertiallatim congefti,  plan^  parvub«qaatuQr  iejiolis *iii> 
ibusconftantes,  ftellatx  figura.  Foliola  autem  illa  viridia  in  ambitu  albi  ItneoH  lonr  drcnndata» 
&  in  mcdio  flons  funt  aliquot /dwiW.!  fl.ivetccntu.  Poft  florcm  fcquitur  frucls/s,  magnitudineJc  • 
fifiur.i  Oliv.r,  colore  M.ili  graiun,  lubcns  intus  pulpain  odorifcram,  uti  eft  &  lachryma  arbom. 
Coircx  qiiippc  vulnciatus  una  noclc  rclm.im  fundit  odor.itillinum,  oJore  Ancthi  rccendt  COntu£ 
qux  poftndie  colligi  poteil :  coaliltenciam  habet  Manns,  coiorein  ex  viridi  pallidi  davefcentems 
ac  co;nmod^  traftaci  manAus  poieft.  Idignis  cft  ad  vukiBra  capiiis,  6e  ad  omnia  ad  quz  gumim 
EUmk  ufurpatar. 

Corticem  exteriorem  non  incilam  li  nuiiu  mulccas  paululum,  infignem  niox  fpaigic  odorem. 
IdCflK,  In  annolis  5c  cfl^ttis  nemonbus  reperitur. 

Ulflg^  ^  G.  Pilb  hujus  gummi  Eltmi  planc  limile  cflc  ait ;  quod  tamcn  noftro  Officinarum,  utpotc  reccn- 

rinib  odorc  Sc  quatitatc  cificaLius.  InomiU  (Opico,  live  fimplex  lit,  five  compofimm,  ad  vulneFa 

,  ^*^^^        intertora  mala  adco  cxpetimm,  ut  vix  uUi  unquam  emplafb-o  ftomaJt  ili  v.I  cerato  ' 

aae6  uun  fifus  inqiut  quilm  huic.  Viicera  enim  roborarej  fiacus  diffipare  &  doJoribus  teiiuter  mc- 
deri  ali^uoiies  iiim  expeiatf. ' 

*  8.  4*ti0Nntisrh9r  J^titm  fith,  fitrt  ewtulta  C  E  Atshr^Am  tihr  J.B.  Axsigrttk 


Juft.r  n 


magnitiulinis  eft  aibor,  COitice  in  novcIHs  Ixvi.in  adultioribus  (cabro  &  rimofo.  roiia 
)  Frjxini  ferc,  lerrau,  cubito  longiora,  h  foliolis  nuiltis  libi  mutuo  refpondentibus,  ad  coftam  unam 
ramolam  aiilizrentibus  conftantia,  (arur^  viridibus  &  nigricantibus,  8c  (iib  hyemem  cum  (luspedica> 
lis  dccidcntibus.  [Clur  Barbx  capriiue  fbliis  comparatj  Florts  c  longo  pcdiailo  dodrante  majore, 
in  ramiifculoium  extrcmis  ad  exortum  foliorum  copioli,  raccmatim  coh.Trentcs,  parvi,  odorati,  fa- 
pore  nullo,  ex  quinq,  folioli^  cxpaniis  conftarKcs,in  quorum  nicdiu  vcliin  calyx  loiigui(culus,cx  pur- 
ptir^  nigncans,  in  quo  ilainina  Floribus  liicc«»lunt  baccx  niulca;,  lutca:,  magoz,  amarz  cum  dul- 
cedine  quadam,  inirio  viridc^,  nuturitate  candicantes,  magnitudine  Ibm^  Aranic,  ficddc.  in- 
gnti  fapoiis,  in  qiubiis  nuclei  duri,  dfganter  angolofi,  nunc  pencagpnj»  nnnc  hexagHU  mednMam 
oontincnt  albam,  valdc  ingratam. 

Dcloco  lutali  lui)U5  arhoris,  ubi  fci.  fponte  provcniat  nihil  cern  traditum  invcntot   Itt  iMMtis  tSr 
men  &  vindariis  luiix,  Hdpamx,  Galli.v,  atque  ctum  Anglue  frcquens  coiitur. 

Vircs  quz  hnic  arbori  (HnMxio  Azedaraeth  lic)  ab4vioenna  tnbuuntur,  vidcaiHid  J.B.  Sed 
Qoicquid  Avicenna  tradit  ( tnquit  iUe>  noltmus  hcrde  tam  venenata  plantiintem^nti,  quandoqui- 
dem  non  dcfinc  infinitj:  propemodnm  aliat  ad  ejufinodi  irttia  utiles.  Meritft  ioadet  Maitld(i!ns  nt 
omncs  cavcant,  (jui  hanc  aruoreai  in  viridariis  alunt,  nc  fortc  imprudcntcr  fetpfos,  aiit  tiberos.  vcl 
domeflicos  in  pernicicm  agaiit.  Nani  &  Rauwolfius  tcftatur  fiudus  admcKiiim  noxios  efle,  eor6mq,  • 
eiii  canes  mori,  cofque  oblervat  C  lulius  tota  hyeme  in  arbore  durare  nuUis  dcguftantibus  avibus. 

£x  nndeis  precacorios  globulos  Monachi  Gonfidunu  ad  pi«ocs  dinuinefandas,  lunc  Arbor  dt  lU 
Ptfr«  iw/r«  Inda,  Aifaor  Smte  GaUi^  noftratibus  {10^^ 

Caf. 


Digitized  by  Google 


4 


Lib.KKVIL         Vc  Arbonbui  Trmfrru.  ^547 

Caf.  XIL 

Trmifer*  Mtltiftrut  fru&»  rMmfi  ptrv»,  ttcri,  fucntmSirk  Kttm-Tsjeroe  ft»  Cierm  H  M. 

P.4.  T.t- P«»9. 
H.M.  *       -  , 

PRzcella  eft  arbor  8c  (piecio&  plarinnifn,  eMuHee  dAflo/niiiJdrqtie  ramis  tong^  lacdque  (iifpcr- 
fis,  nc  cinereo  corticc  teiflis  orn.ico,  r.imulis  t.iniaii  tenerioribus  viritlibu;.    Ligniim  .ilbic,ins, 
Hcnfum,  furvo  ac  lanugmolo  corTicc  munituiii,  ilquc  vulner.itus  l  ichr^  ni.im  fundit  rubicun- 
dam,  glutinofam,  graveolentem,  .acernnuni  .tc  urcnrem,  aux  radiis  Solaribus  tandem  nigrcla^ 


pern^   -  ,  ,     -     .  . 

acris  &  urens,  fiiccamc},  continenc  rubicundum,  itidem  acrcm  &  urcntem,  cut^mq,  exulcerantcm  utJ 
Ranunculus.  /'.'.r-j  c  ramulonim  cxcrcniis  r.iccmatim  profcrt,  pctiolis  oblongis,  viriiiibus  8c  hirlu- 
cis^  caiidoi  c  iniignes,  ccncros,  fuayeolentes,  aui  tanien  odor  in  iingularibus  vix  pcrcipmir,  iapont 
aerisac  urcntis,  c  aiiinci,  pctalis  acumtnatis,  lanuginoiis,  8c  illOl1lMlCXpanfitComr>oiicos,  in  quo 
rum  medio  fibrae  albae  lubicundis  fic  nigricanrihint  tfitihm  omatc,  qaamm  Qonnulic  inter  ibiiola 
expanfc,  nonnulb  Teid  ereftg  cemnntnr.  Ffolcaltt  iMiri>fertiBtace  fucoedunt  fnam  parvi,  ex  to> 
tundo  oblongj,  uvis  cocrulcis  mijonbus,  qu.t  Graccis  ^ifj*<^i  dicuntur,  aim  formi,  tum  magnitu- 
difie  perquam  fimiles,  pnmum  virides,  paulo  antc  maturitatem  giauci  &  lanuginoli,  tandem  ma- 
nMWeaiHK  aCRMOenila  &glabn,  intulque  came  (ubfufca,  (iicculent.t,  nccnon  glucinmi,  acri  ac 
UFcnte  lofoi  U{  intra  qoam  oificulum  Jocioir  oUongpm^  nuckum  contiiiensalbicantem,  unfluolum, 
junarin&ntam  8£  fubacrem,  forma  Avellanz  hand  aUimilem. 

Datur  hujus  arboris  v.tricr.is  frui^^^u  rotundo,  nigricantc,  cxtcra  iTmilis. 

Nalcitur  ubiquc  in  MaLibar,  iocis  tum  lylveltnbus,  tuni  montani^,  necnon  m  fluminum  ripis:  ^-ww- 
perpemb  frondct,  florct  aut  frudus  fcrt,  manctquc  fiiperftes  ad  loo.  non  rar6  annuin.  Colitur 
fkranqi  in  agris  ubi  Oryza  aut  ftumentum  pjiovenit,  ad  aviculas  deletcria  cjus  qualicatepeUendas. 

Citei^m  ex  Ugno  naTiculx  fitmt  minores,  bidigenk  Manijtm  ^i&x. 

LacJiryma  i  corrice,  nccnon  frucbuum  fticco.icri  5c  ghitinofb,  admixM  calce,  pidorc» utuntur  ad 
Lina  goffipina  v.inis  hguris  indelebili  colore  pingcnJj.  Frudtuum  dccodio  in  latic  dula  pota  Sca- 
biei,  lcprx,  cipitis  dolori  c  c.iula  Irigki.i,  vertigini,  colicis  cruci.uibu';,  altilquc  .itFcctibus^  vifcidis, 
picniEofis  fic  fiatulentis  humoribus  nacis  conduac  Succus  ^  Irudibus  SC  arboiis  coitioe  ei^ieflus« 
ac  deoiiiiusadmocus  odontalgiam  (anat;  necnon  Cumoribni  fiigii^  applScMns  cncem  «radendo  ac 
fefibidas  exdtando,  eos  apenc 

Reperionnir  inter  Indos  qdtxis  aibor  hxc  noxium  eft  venenom,  axa^  ex  levi  cjus  attadu  tocum 
corpus  mimm  in  modnm  inaimefcit ;  quod^ptooialaiAe^  buqnojaiKokoaflampCDpintinusini» 
agatur. 


GAP.  m 

ARbor  e(l  prcKera,  eMuHet  craflo,  ramis  glabris,  viridi-dnereis,  hinc  indd  in  orbem  diffiilis 
donato.  T  ,'i^ni.ni  ck  ilbo  tlwclccii,  corcici  crilTiS,  gl.ibro,  cincrco,  incuscroceo  tedum, 
cujus  matrix  dui  a,  c  ruto  ftriata.  Radix  albicans,  fiino  cornce  cin^a,  inodora,  infipida, 
necnott  fSlris  fuis  long^  lat^ue  per  terram  diffula.  FeU*  juxu  ramulos  exiretnos  lotundis,  vindi- 
nitentibus  ac  oblongis  pctiolis,  plura  (imul  |unda  pRivettiuntt  obiong(Mt)tunda|  aauninata*  denla* 
elabra,  longicudinc  Ipichamam,  lancudinc  palmnm  facili  fiiperantia,  iupemd  oUcuro  vfrore  (plem* 
aentia,  fubtus  dilutior.» ;  cklor  nullus,  i.ipor  f)'lvcftriv  FJ-rti  Iri  lc:n  cNtrL^mis  furculis  intcr  fiilni 
proveniunt^  in  pedjculis  communibus  ipiihamam  longis,  quibus  i  .Kcmacim  aiihxrcnc  ckigui,  liiave- 
olentes,  infipidi,  quinq,  oblongo-rotundis  c  viridi  albtcantibus  foliolts  vix  apertis  condante^  ade6 
ut  Kmmis  non  minus  quibnBoribus  alfimilari  queant;  decein  ex  albo  fiirelcenabus  ^tmmdit, 
iipfciMv  omatii,  mediam  floris  caritatem  occupantibtis.  Flolculis  pari  rertilitate  fn^hm  (uccedunt, 
p\'riformcs,  Pnmis  majoribus  m.ignicuJinc  haud  .ibliniilcs,  cortice  tcnui,  undiquc  carni  adhxrenco, 

f^libro,  niccncc  acrubicundo  cini^i,  carne  vindi,  (iicculenca,  uilipida,  mtusreierci;  intra  quam  o(- 
iculum  locuurobloinBo-nximdam,  nudeomoontinnis  cainydttroi  g^fapon^  ac  Noci  Avdlu» 
iuud  ab(in)ilem,  '  ■-  • 

Crcfcit  locjs  arenols  in  Vsimjatt,  llarJdk',  aliflque  provittiilisliifalabar ;  femper  fixmdec«  Bam, 
fi  udufijue  fert,  atq,  non  raro  duo  fnigifcra  manet  (ecula. 

Hu|us  lignum  opcn  fabiili  accommodi;m,  ex  coquc  ingcntcs  ciftx  &  navcs  fabricantur:  nccnon  XJfm 
cx  .Ti  bi)i  ibui  cxcavaCB  Naviculas  Indi  Lonh',ii.,nc,  quas  M.wiivus  .ippcllanc.  ^mti 

Fruduum  huclci  in  eduliis  funt,  iiquein  ptUvetcni  ic  lacli  cndemix  illi  Ochexix  (qux  Pitso 
Lnfitanis  appellatur)  medencur,  atq,  oculorumTitiacnicu  i.uic :  Adhxc  expreffim  ex  iifdcm  oleum 
capiUos  firmac  capin  inundum.  Arboris  coitex Anddotum  habecur  noxic)  vcneno,  quod  ex  arbore 
Jtrtw  ^jertu,  c|uivc  fruiSibus  quocunci,  modo  oontnhicur;  tiqueiiuniitiflimi  concritus,  adi.iito  jifa 
fitiJ^  pauxiilo  tanc  cxhibecur.  (nfuper  coctacii  bniiia  9c  ndios  fiiceo^  cum  Orjnafic  ladkodeco- 
fic  exhibuus  colicum  dolorem  lenict 

Ga9s 


Digitized  by  Gopgle 


154-8 


HiSTORiA  Plantarum. 


C  A  P..  XIV. 


/.43;     '  €IS€  Jboe^^actt.  . 

H.M. 

Allbor  eft  proccra,  caudice  admcx^um  crafTb,  mulci'(que  ramis  in  oibem  diflRifis  donatb;  qm 
cofcicc  acro-purpurco,  intus  vjridi  olxluiai,  ac  mcdulla  incus  fungosa  &  albicantc  tdkid 
lunc.  lignum  Havefcens,  pnBihiruin^Gorticc  phoAiicco^  tmus  rufo  cindtuu,  inodoniin, 
fipiduin.  RM&i ftirdbenJt.  aUiicaoce  ootticewfta,  necnon fibnt  luttl(Mig& l«t^qae  per  «emm  iS. 
fula ;  (apor  (hUuIck  Afio  bma  &  bina  Ba  mfioeffl  oppofica  teneriorilM»  lorcoiis  proventunt,oI>- 
longo-rotunda,  acumlnata^  dcnfa,  feptem  uncias  lonKa,  rres  quatu6rve  lataj  atro  vindia,  fupernc 
fplendcntia,  infernc  nequaquam :  odor  luavis,  lapor  lulxlulcis.  Flofculi  in  racemuni  oWongum  di- 
gcfti,  extremis  ramulis  conveniunt,  ftellad,  Sambuci  rioribusforma  h,uid  abfimilcs,  qumq,  tenuibus, 
obloinigp^eretibus.  i  lufo  triridibus,  nitentibas,  intus  candidis  &  lanugiixilB  foUob  conftantes,  Jl^ 
«mw/n  aliqtMX  aOMicantibas,  aurcis  aficihm  dotatis,  mediam  flolculi  caritatem  8c  uml^cuin  occu. 
pantibus;  intcr  qux  prodit  flavcfcens,  exiguus,  ipfius  fru^ts  nidimentum.  Ac  ver6exigii« 
noruni  gcnimula.'  vix  quatuor  msniiutn  fpatio  in  riolculos  lclc  cxpandunt,  liintquc  rotundarac  viri- 
des,  necnonci»/;«  vindi  iii  quitKjui;  liibwcunda  foliola  divifo  inlucrcnt:  odor  nulIus,fapor  fubaftrin- 
ffiais,  Fru^mt  pariter  racemacun  tjrequeatcs  fuccrelcum  oblofigo-rotundi^  duo  plenui(||  trdVe  aidit 
mni  iimul  juni^i,  vuides  primiioi  ac  hnuginon,  nuturibret  TwA  fabflaTeftente»  8e  nifi,  ac  ficcati 
duri,  rugoii  &  fufci.  Tcneriorcs  autem  nujnfmodi  friidus  carne  intus  albicante,  moHi,  ac  vifcosi 
refcrti,  quje  tandcm  muutur  iii  nucem  rotundam  6c  fulcam,  Nuclcuni  mtui  concincotcm  cxiguum, 
candidum,  dunim,  acrcm,  inoilorum. 
Ucm.  Cretac  vanis  in  lylvis  MaUb.u;  perpetuo  vircc,  quotannis  maturos  exbibet  ffuto,  atqtie  i  de- 

dmo  fitionis  anno  ad  centdimum  non  rartS  frugifcra  eft. 
X)fm  (5'  arbons  hujus  ligno  cithan  t^c  pjctincs  fiunt.    Frudhis  pannis  lavandis  &  abflc-gendis  infcr- 

Vim.  vir,  iaponis  vice;  &:aqu.i  c|tis  !ixr>ialii  ad  vafa  argentca  decoquenda     dcpuranda.    £juldem  aquac 

Ipunia  rcmjxjribus  ilbta  ceplialal^iani,  nccnon  fcbrcni  tollcrc  dicitijr. 

Fruduum  m  ai^ua  communi  infulio  aut  decodio  ipumeicens,  ii  exhibeatur,  colicos  cruciatus  ntt. 
tigat,  necnon  wnis  roodis  ad  alios  affedus  intrinfeciis  &  extrinfecusufiupatur. 

E  fbliis  in  aqua  commimi  dccoiJhs  balncum  fic  ancarthricicum.   Ex  iis  pariccr  &:  rcccnti  Zinzi- 
bcre  ac  Cumini  fcmine  in  aqiia  communi  decodio  fit  ventris  tormina  icdam,tUtulque  diioictcns. 
Kadix  cnm  Otyic  infoib  criu  l|(«ikibitapw«l^ 

1.  Qaity  Brsfiba^iit  Pi(b  KCarcgr.  I^muU  fajmtri^  mm  tinUi  CB.  Snfmtridt  fflumdm 
^nborm  fiie^ttim        Flr.  vmtim  16.  e*f.  i6.  Iik.%.Sm.  CM. 

Aiaregrav. 

Pumila  cft  arbor,  conice  dnereo  ut  F.-axinus,  Ugno  molli  &  fngili,  ramls  contorris  inftar  Ru&i. 
A/m  Ixce  viridu,oblonga,  non  (erraca,  lplcndentia,quAtuor,  quinq,  aut(ex  djgkos  longa,  oppofita, 
^  ^  vcl  (blitaric  ponta,  nam  inordinati  pommtur.   Flmfm  eft  cxieuis.  In  (ingulanbus  ramulis  mukos 

'  faxfruihts-^  quilibet  pit)prio  pcdiculo  inliJct,  dupliccm  rotundani  cminentiain  habens  inftar  lU- 
Cium  aut  mammarum,  magnitudinc  globuli  lulbrii  aut  majorc,  rocundus,  tiavus,  ml\ar  cerx  (plen- 
densAe  CFUf|dmdcn$,  ica  uc  globulus  nigcr  qui  mtus  latet  videti  poQic,  qui  frui^u  commoco  (crepi- 
cnm  edit,  namaropla  eft  cavitas:  caro  circumjeda  haud  crafta,  cuticula  te<^,  Icnu&  gtulioo(a,  iir 
ponis  vicem  explens,  eodcm  cnim  modo  fpr.mam  excitat:  amarifHmi  (aporis,  ncc  ab  uOa  ave  ga- 
,  ftatur;  ideo  &  crebcr  C)Uj  u(u>  veftinxnti>  nocct.    Globulus  in  fnidu  contcntus  nigcr,  durilllmus, 

rntundus,  nugnitudinc  Ccrali,  ac  in  00  nudeus  albus,peUicuU  ruia  uiftar  AveUaox  te^tus«  (iguram 
capitis  Pliccaa  cuin  liio  roliro  habeoil,  ipaoCBdiTHibdls. 
£x  his  pertbracis  (pha:rulx  (iunt  p(«ClttO(iac*  Ebeno  ptsftaotioitt  6c  lenoiefc 
Itmfm.         Frudus  nfcnlc  Odobn  maturefac. 

Nux  furgatrtx  fimiin  ffbdtrnU  fafonaria  fufca  J.  B.  Fr.  16.  caf.  16.  Itk.  1.  Clu(^  CXOC 

Cltf 

Non  valdc  diflimilis  erat  ofliculo  (iipcrioris  fittftils,^q|at.t6icis  pofgMicis  appellatione  mittebatar 
(inquu  Clulius)  Ercnim  orbicularero,  uc  iUe  habebat  (omum  Sceandem  magnitudmem ;  hujus  ca- 
nicn  coloj  non  adco  niger,  lcd  fulcus  pociiis,  in  quo  apparcbant  fiibHavefccntes  qiudam  vcnx.  Alio 
autcmfrqctu  comprchenluin  (iulle,  &  nuclcum  duntaxat  ahcuius  frudiis  clfe  apparebat:  nam  (edus 
Vttfieolore  lubftanoa  conftate  depFehcndcbaur,  nugntsmacnm  aifaii  fnfccflAattias  6C  filis  rooltt 
•  <utq|nBcultelbl!Mdificuluc6uiodipaa6t)p6riQixtiL 


Ca». 


Dlgltlzed  by  Gopgle 


A 


C  A 

*  ' 

Ctrafm  frlvejhit  gmara,  MiUM  pmata  J.  R  Ctrtfim  XV,  fiat  Cersfo  i^tk  CR  Mgcslii 

GcfntTi  Ger.  MtcbaUb  Gtrmanktcm  Park.  firi  CBMtimm  HfrAmik^  ttU  frnfMia  JU*. 
•  chAth  Mauhioli  &  Gefntrt. .  fiOcfl  CiKHrp,  *  l  «-TF 

Rbor  eil  Ceralb  {atis  fimilis,  ramofa  fciiuaik>la,caudice^  teflc  Dal.  plerunq,  mtorto  cor< 
tice  riqiofo,  fcabro,  (ubcuiereo,  rainommTier6  oortioe  cx  cccrulco  nigiicante,  hpri,  (^lora 
,-oculis  nonjngrato;  radicibus  craffis,  multis,  brachiacis.    Foha  B;tu!,iceis  fimilia  aut 
puli  nigrs,  minora,  paulb  minus  lata  quam  longa,  concmnc  in  ambitu  crenau,  Pruni  fylv.  Ijfj^ 
pall^us  viieoda,  renofi.  odoris  grati,  penuperali,  crehris  ftaminibus  mcdium  occupdntt- 

bu^  U»  iilif  tnni^aadidtt,  «pke  rubro  oorooati^  GenfiKum  floribus  fimiles,  albi,  mmonss,  pedi^ 
cobbfefibiUrVix  ancismfaat,  plunbus  ab  uno  pedicujo  bngfcireSe  nunofbpropagatis:  quibus  (ucce- 
ditparvus/n»ff///,  cfEgic  Cerafi,  rotundus,  niger,  amaricans,  tinftura /ua  manus  inficicns,  oiricute  • 
Cera/i,  &  nudeo  amaricantej  ejafdtimque  laporis  cum  Ccraii  nudeis^  fiaocz  Cinquit'DaL)  iaxxxt 
plenx  purpureOj  qui  expre(Tus  Imtea  coriique  munda  SccandiilB  flocidiflinii  parpiiid  ni^*  colofO 
nec  ftigaa,  nec  caduco,  ied  diudflimd  permanente;  . 

In  petrom  motitium  &  collium  lods  lufdtur,  non  mfreqaens  per  Rantioniamj  Helvetiam,  Gal-  Uaa. 
liam  &  Gcrni  iniam:  Undc  Gcfncrus  Chnrurcccnirum  petrxan>  aut  Pctroccrafu{ii  denominandam 
putavir.  Nloi  iii  fcpibus  prop^  Gratianopolin,  qua  itur  .id  maxinium  Carthulianorum  ccenobium, 
obfervaviini:s. 

Parlcinfonus  Machaleb  Syriacum  a  Gcrmanicu  (c(larat,  &  C  Bauhinum  reprehcndit  okkd  ea 
mitoeac  Veriim  Dalechampius  Arbufadam  qu«  Arabibus  Machaleb  dicimr ;  &  ex  Syria  aavddnir 
ubique  circa  Lugdunum  per  (epes  nalci  aiferit,  ied  arbore  humiliore,  fru^u  miniis  haUto,  nucleo 
&  (cmmc  tenuiorc  &  graciliore,  fbho  rotundioreMflore  aIbo,&c  Belloniuni  libi  retulific,  femi- 
nibus  e)us,  qux  oiiorata  (unt,  uti  Lugduni  illos  qui  Chirothccas  odoribus  unbuunt.  Undc  conftat 
Beilonium,  cui  Machaleb  Syriacum  optim^  cogmtum  fuic,i  Germyuco  circa  Lugdunum  nalcentp 
Bon  divcrium  exiftinialle. 

Bacds  maturis  Turdi,  Meriilx,  alixque  aviculx  avidifliro^  relcantur.  Nudd  hujus  fru(ftus  calf.t-  Vim» 
dunt,  emollmnr,  faponarios  globulos  ingre^iimmr,  pil6(que  horridiores  6c  duriores  cmolliunt&ac- 
•enuant  a(fndu  crcbro.  Matth.  quam  redt;  coniidcwndum. 
.An  TheopliraAi  A«i^9a  (eu  kacara  lit,  ut  vcrat  Aza,  AnPbnii  Vacciniam.  ut  notmuUi  extfti* ' 
^omaiooiaceiconioft^  110(^0«  ootomfoibkittaiiw 


CAP.  XVI. 

A.   Ctrsjm  0mimmp0       rMtamf*  Get,-  rseimofa  fru3u  nm  tJuh  C.B.  Cerafm  ractmtft 
^i^fMmm,  t^taim  J.  fiu  C«r.  «vhm»  rmttmtfm  ParJ(.  €^  taliib  €\0&tX<}^IXX^ 

^"""HAlidicet-  nunis,  corrice,  crenatfCgoo  foliu  ad  Ccrafum  quini  proxime  acccdit  x  TCrum  fiiiio 
V  inaniidceiitofiofta,attt  eomaturo^  iiiira  redduntur  candidioira,%ciato||OMittiiigikira»  at 
^l^^  longiiW  \  Oenfi  feliit  abeflfe  viden  poflint.  %mt  aaiem  piirain  fbrcalb  palmom  longoy 
racematim  coharrcnt,  ut  in  Labumo,  Cera(oi-um  florib-us  fimiles,  nonnihil  odorati,  camliJi,  pcnu- 
pctsili,  apiabus  luteb,  pcdiculo  (cniunciali.  FrM^M -nigri,  dulces,  noo  tamen  admodum  grati,  o(Q- 
colo  duro  c^Iongo,  (tabro  nudcura  oontinente.  Dalech.  fcribit  flores  iuavifiim^  redokre,  nec  mi. 
oiis  d£wieaii  gratoaquam  Mali  Qniae  flofios:  Fmaum*guftaiid  aooibom,  Mcliiiiaceiquefiporiib 

Sive  ^iddam  d!km  mandhnr  ntiibos  afflamera.  Id  ei  admirationem^puere :  raro  q^lppe  aoadore 
cre,  ut  (uavi{Timi  floris  o^iorem  fruftuuni  rnoleflus  foKor  ciciput. 

In  Wellmorlandu  &.  montoia  Canuutu&  Lboraceoiis  partc;,  inq,  Derbiae  fyivis  moncolis  inveni-  ImMw 
tur;  inmoatibaB  BafiiostTkiaiii»  inquo Ii)diatiiigidi{»  fcem  dico  Genevant  6c  Luidiiniffl pia 
venit. 

>SonfaM(3onnameoaiiDeiidkitad  ^iilepfiaspuerorum  appenfa  coUa  Schwtmcbf:  Fhite  dbai  ^BMk 
aificfllitgratui^  qpo  fcpaeri  deloftaiiturt  wnimgoftatiqv;^   ' 


A  p. 


XVH. 


l0m-ttr*fm  Ger.  J.B.  CluC  Ctr^m  ftdu  Liwmu  CB.  Ctrsfm  Trffnmitmt  fivt  Lmirfcf 

rtfm  Parft.  C^e  CI|ercp«!Stop,  (ommonlp  (allct  4cMiini  • 

PEiamocna  cft  arbor  Laun>ccrafuSj  frondis  xtemat,  Citriorum  folia  xqaantiSjpalmans  aut  (^. 
qilipalmaris,  duorum  triumve  djgitorum  latitudmc,  obiter  per  niarRinescrenatx,  hilari  vi- 
101« migmri^jlrvWi' pioguiuicube^  Cujus medium  percurnt  nervus  craifiuiculus,  aver(a  parte 
dadlMV  ando  fino  oidine  ia  oras  oxcanimt  venat  haud  iti  multat :  fapor  fubamarus.  aftringens,  fin» 
iaianttlbalMmw.  RamolonunooiteKwidiBofti  lipiBminMiai  albani. 


i 


,550  HisTOrIa    PlANT,  ARHM. 


TCtuflis  ramisfcrt  haftulas  tntcr  lupcnoris  anni  folia,  digjtalis  longitudinis,  cra|liulcuJas,  inquibui 
brevi  pcdiculo  numcrofi,  &  i;accmi  in  modum  conferd  nalamnir  candidi,  pentapetafi,  jiiol* 
tis  in  umbilici  ambuu  Aaminulis  prarditi,  odqris  umen  «tpertes  C/«/.J  Succedit  fruam,  grams^ 
dulcii,  Ceralb  paulo  ma)or,  fublongus,  ex  cofruleo  rubefcens.  Sub  piJpa,  non  /cmina  bina  aut 
terna  plana  (ut  in  frudu  Conihiruinopoli  ad  Clufium  miflb)  plurimiun  accedcntia  ad  Loti  Aftcan* 
iemiiUj  ledofliculum  unicum  Ccrali  officulo  iinnle,  longius  tamen,  fapore  amarOj  adCcra/inu- 
deos  aooedeiM»  neg,  ftnile  qoicquam  habet  cum  Guiacana  vulgo  dida. 

A  Trapezunte  primumConftaiitinopolin  didnir ;  ind^  in  Italiam,  Gallianij  Germaniam 
Angliam,  ubi  frequcntiflima  habetuT  m  hoidi  6eviridariiB.  felidt6ni|,  adoTefcir,  floret,  fru^Jhjmque 
pcrhLic:  cft  enim  frigoris  patientifGma,  &  hyemes  noltras  ctiam  expofjra  conremnit.  Fadld 
(^niprchcnditj  otintm^  aelcit&in  arborem  jultx  magnitudmis  brcvi  evadit:  opcnbus  topianig 
minus  oommtidac^nunosliibitft  Craflefoemi&  htpaSah  Bfcfdut  nOoi  led1>ndaiiaooiij|eanm 
venienteii. 

Ego  cnmj.  Bauldno  exiftimo  Clulnim  daot  fiuAus  confudiile,  nempe  Laun>06rafi  com  Guia. 
cana.  Nec  eaim  rrahl  traiitmile  videntr  unam  eanddmqusaitniem  frudfic  caiMopeiv  diffintfci 
proiferre.  .  " 

!>•  viribui  hiijns.«ifaori>A4fi«  fiaAunm  iaine^ 


,  CA  P.  xvin. 

G9ifo'iMBw«Mrni  Hernandes 

Htnumd. 

ARbor  cfl  mcdiocris  map,niradmis,  folin  Amygdali  aut  Cerafi  noflratis,  minutim  fcrracis  fU- 
rikm.tixmxam  dcpcnddnnbus ;  cx  quibusacini  fiunt  Ceraiis  iK)(aracibm  fbimi,  cofoiej 
magnini&ie  o(Ebus&  nudeis  fimiles.  .Nam  immaniri  paultthim  lintaGidi  fleadftiingen- 
ces,  eKqaifuam  maturicatem  aflecutidulces  &  guflusgratiflimi. 
Floret  verc,  fruftum  vcro  pe;  univerfam  arftatem  largitur.   Temperato  coflo  gaudet,  &  apud 
"       Mcxicanw  in  hortii.  campcftnbufquc  locis&  (uaptc  naturi,  &humana  diligcntia  provenif. 
Km».         ^  Genninum  liquor  aut  (ucais  linguam  xfhi  aridam  leniL  Jus  corticis  decodi  per  guindedm  dies 
inlbhai^  ■  ge    pondeit  fcmptus,  dyfenteriamcunc.  Pglvis  inflammarionibus  opitulatur.  ExfinAu 
&  inannonae  carirate  panis  &  potio:  fcd  alimentum  roelancholicum  pntbet,  &  halitum  (ra}uen- 
'ddre  olu  gravem  conciliat,  tum  dcntcs  nigrccffle  inficit,  emendari  tamen  dentifriciis  nialom  po- 
■    teft.    Triplicts  /unt  taics  aibores,  fed  fru<^  tantum  diflenintj  fiquidcm  .Yi/uOTa/j^c/m  fruftum  fert 
Prunorum  cuuccr  magmtudine :  HeUeMdm  paulo  minorem  i  ac  ommum  numnvun  Toltci^iimi 
wiirafim  ver&bmnes  raocmattm  dependennm. 


•    .  •  C  A  P.  XIX, 

I,  M-"iga  InJtca  fruHn  magno  rtnifarmt.  Mmgai  Park.  Mangjs  five  Amla  J  B   ferfcx fimSi 
fuiammeviIi0j9C.Ii.  ^iM/tMamrefereiu  frHSm  barjum 

H.M. 

^  T^Afta  eft  b«c  aibor,  altittHNne  40,  *aflitic  1 8  pcdum,  mulnfq,  ramis  in  orbem  longi  latiq,' 

%/  ■  difFufis  doBata  :  qui  cortice  glabro,  atro-vindi,  ac  nitcntc  nnniti,  ubi  indduntur  Lquo 
T '     rem  fUIIanc  fliicum,  fiiaveolencem,  icrem,  amarum.   Lirmm  aibicans,  moUe,  ac  ieve» 
Comccobdu^niCFaflb,  fcabro,  &niKric^nie;  ffque  vulneratos  ici|em  lachrymam  fiindit  fufcam, 
vifcidam  &  tenaoem,  qnx  radus  fblaribus  mgMmmioninfiftenriam  tandem  jpiflelcic.  Radatcc^S^ 
albicam,  oomee  craflb,  purpureo,  acinms  crooeoceAa,  necnon  fibris  Inis  latiper  terram  d^Sofi, 
fapor  amanis,  ovW  aromaticus.    Foliahmi,  rema  aut  quaccrna  fimul  ex  eodem  paliculo  ramuhs  in- 
hcrenc,  oblongo-rotjjnda,  denfa,  glabra,  longitudme  (pithamam,  lanmdme  palmuui  liipcranuaf 
lupeini  fplendoicia  cobre  viridi-fuf co,  infemc  viridi  diluciorc ;  coif a  media  craUa,  flavelcens,  Avifi, 
'  fic  in  utr^ue-parte  ali^  extubeians,  d  qua  nervuli  aliquot  cranfverfi  [crafliufculi»  16  vel  17  utiiQi|| 
Clnfio]  fi^riofa  vends  excunrant,  in  ambini  oon  fcrrata ;  edor  InaiB,  fapor  aromanbDS.  Teaeda 
&  primum  crumpenti.t  pleninquc  fubrubra  funt.*  J7«r«  ramulorum  extrcmis  raccmatim  inhxrenl^ 
exigui,  uv.iruni  noicuiis  liaud  abfimilcs,  c  calyce  viridi  inqiunquc  lacmias  ioito  prodcuntes,  quina 
tenujbusacuminatis  candidis  fbliolis,  flavcfcentc  macui.i  intus  notatis,  confUnccs,  quinquc  intus  al- 
•  btcannbus  ^it,  fl^vcfccncibus  afiaiktu  dotatis,  ac  ftella:  m  modum  inter  foiiola  expanfis,  pr.Tditi, 
in  quarammedio  Bjlui  proditalbus  :  odor  fiwris  ac  mellcus,  fapor  aromaticus.  Fnt3m  oblongo. 
rotundi,  plini,  ad  latus  lcvitcr  finuati,  rcnali  forn^  haud  abfimilcs,  ovum  anferinummagnitudmc 
fuperantes,  Rl.^bn,  nircntes,  primum  viridcs,  albisintcrf^inai  pundtulis.  dcin  virK'.i-flavefbcntes,tan- 
dcmque.iurci,  c.i:nc  riavefccnce  ac  fucculcnta  fMali  Perfici  aut  potms  Pruni  ca^ni  haud  abfimili) 
addt  prtmum»  deinde  acido-dulcis,  gratiquc  Gporis  intus  refcra,  ac  pellicula  tcnui,  villofa  ac  to- 
mentnfianai.  .Idtra  carnemofllculum  continecur  oblongumj  com(^iIum  &  Ianugino(um[unde. 
quafue  tomento  auc  duris  tibris  tranfverfim  &  obUquc  excurrentibus  opernim  Garc^  tenue,  pndn- 
ruro  tamen  &  valdi  tetux,  oood  nudeum  induditj  callofiun,  oblongpra,  Amygdalx  perfunilem 
oblongn:,  cadthnquc  nugQiniiii|P!r  Oapdidum  fic  caQ^  cnKteAomG^Mpainaikancem  non  »• 
iiicn gjuftui uiiuaveiu.    .  ,     -  .  •    i-.i.-  - '  / 

■  CnSOt 


Digitized  by  GoOgle 


Lib.  XXVII.'      ''De  MmhusTrmferu.  ,^^1 

Crefcic  fu^xilcMr.t  lcnimibus fata  in  multis  provinciis, uti  in  MaUiarj  Goa«  GwuoiXe,  BakgaN'; 
BengaliijPegUj  MaIacci,Oi  muz,  aliifqBl^miizlocis.  '  • 

Arbor  fasec  perpetuum  frondet,  finguUlquc.  annis  femel  .itit  bis  maruros  profcrt  fruftus.  ColU-  Ttmfm. 
gentiitempus  cft  mcali<)ionliusregjoniWinfioIeApriU,m(6iotm^  inrcrdum  cciani 

Oi^obri  &  Novembri :  atque  h  iationis  anno  letco  vd  leptimo  ad  centefimum  ulquc  frngi- 
fer.-i  crt. 

Cxteruin  tVurtuum  horum  liauJ  (ccus  acPomorum  8c  Pyroruni  noitraaum  varia:  dantur  ipedeSj 
qibc  pro  rcgionum  natura  &  diverlitatc,  plurinuim  variant. 

Spccie^ autem illa  iineofficulo,  palab admodum  ipata,  varietas  tantum  leudegener  £i^b  ju>- 
bis  vi<lctur.  .      '  ^      .  •  *• 

Edirur  hic  f;  nfti;^  in  l.iminas  (cftus,  aut  unc  vino,  aut  cum  vino  maccratiis ;  conditus  etiam  Sac-  ■ 
charo  ut  coniniudms  atlcrvari  poilet :  acqae  incerdum  cuitello  adapcncur,  &  in  ejus  medicuUium 
Zingiber  recens,  AUium,  Sinapi,  Salcnm  oieo  &  aceco  ioQiergMntur,  uc  velcum  Otftik  edantj  vd 
Olivarum  OMulitanun  modo. 

■  Atque  hoc  modo  candici  hu|us  gencris  fruAns  hodienum  .id  nos  adferuncur ;  doUs  eriam  obfer- 
vant%usob1ong'>  ri)t>r'iH,  plru  (e  i  pauliilum  comprefli,  adlatus  levicer  fimatij  renalifbnnxhanil 
ab/Tmile^;  qu.ilciC05  ti.L  :  n;nt  Sc  (Jcpingunt  Iloni  Malab.  Au<J^orcs. 

Qtiod  ,ui  tcmpcramLntun!  attinct,  mgiduscft  &:  humidushic  h  udus,  quamvis  Malici  Indi  con- ^j^j 
trarium  affiiniaAc.  Utimur  hic  oondicaneo  pro  carnium  aliatarum  condimemo,  eodem«mo4o  quo  Vfit, 
Cucumeruliscondicis4Bitc4ieil^diftifc  Ejo»  oaiGobalfiiiialviprodovialilHaiutt,qttod've^ 
dcprchcndit  Gardas.  ^  _  ^  .  • 

Lignum  aiWis  cum  Santalo  in  u&  eft  fioii|Bocaidis  Geatilium  cadivenbui^  atpocehuic  ricai 
rtcrum:  hmj  &  cx  co  dftx  fiuncfeaks  iniqiiibai€idaieimieaoiiduiit:  matenec  autem  noDioc 
cft,  ncc  diu  durac 

Caules  vicem  An^fiue  (eii  Cauiyra  fubeunt  in  manducatione  Btttl' ;  iid^mque  calcinaci  ac  in  pol» 
verani  rcdadi  verrucas  toUunc.  £x  fbliis  ceneriotibus  oortiabos  Avmtete^  Koc  eft,  Ricini,  (emine 
Cumini,  &  Parpadfgam  dcco^  fic,  qu«  cuffi,  .ifthmati,  aliifque  thoracids  afledibas  (ummopere 
prodeft.  AiKoii>  cortcx  in  p.ilvcrcm  rcdatbus,  &  aun  lufculo  gallinaceo  cxhibitus  l.inguincm  cx 
calualicubi  excravalacum  &coagulatum  egregic  dillblvic.  Exprcllu:.  c  corticc  (iiccus  cum  albumine 
ovi  de  tancilloOpiiaflumpcus  prxlcncancum  contra  diarrhoeani,  ^iylentcrum  &  tene(inum  eft  reme- 
dium :  (imilicer  cx  arborisgamnii  &  flocibusOiyzc^  additD  Ofii  &  Piperis  pauxiUo  pild«  oonfid- ' 
uncur,  qiue  cnicunque  alvi  ftaxni  medcncnr. 

E  nuclcis  liccacis  tanti.i  R:,      c  iquc  varia  ciborum  gencra  confioere  nOTUOC  indigeilK. 

Hic  fruAus  de(cribicur  a  ClulioKxoc.  lib.  2*cap.l6.  fru^  4. 

Amygdali  ficic  fruans  exoticus  hirfucus  jF.  A  HUL  lik  %,  cap.  10.  vd  ijpfe  yidioe,  niUl  dind  eft 

qu^MAngpefruduSb,  '  .  '  ■ 


t.  Am!>a!am  H.  M.  P.  i.  F,  50.  ^.91.  li^iigm  t^mm  fmt  fm^  (Mb«,  MKb*  mjm^' 

D.  Sjyn.  ■  •  ^ 

H.M. 

>   Arbor  efl  pioccr.1,  ramos  in  altum  miniis,  lac^  incranfverlum  diffundens,  nalccnlqoe  inareno-         *  .• 
lis :  Kadict  longa,  ]>crmulcts  fibris  capillata.   Ctuiut  cra(&,  ad  unius  hominis  amptexum,  cortioe 
vcflito  cralFo,  lignomoUi:  ramis  vctuftionbus  dnereis,  cenerioribus  viridibus  8c  comileo  rorc  con- 
fperlis.   i  Jiii,  compoftta  ex  duplici  pmnanim  (Jni  fbliolorum  pari,  cum  impari  in  cxtrenia  cofta.  ■ 
Sunc  autem  i>inn.v  oblongo  rocundi,  longicudme  ad  lacimdinem  fcrme  ^\xp\i,  antcnus  parva  ac  . 
contrafta  culpide,  ccxtura:  denlx,  mollu,  glabra,  utrinque  nitcnria,  virorc  iupcrne  laturo,  iiibcus 
dilndorei.  E  oofta  media  nervittttllierfo  reao  ac  parallelo  dudu  cxeunt,  &&  vide..  FUnt  m  Tur- 
cdis  teneris,  ^  vetuftiorum  iwnorum  fiuumiiltibus  <^rdEi»  plureB  fimd  proveniont:  S<imque  hi 
lurculi  (uc  &  folia)  laporis  acidi  tc  parum  amaii  fimilis  d  qni  1h  fiuAibas  Mangx,  odore  quoque  • 
forti  &  acido.    Sunc  autem  flores  parvuli  ac  albi,  velut  ftellul.r  quinque  vd  lex  pct.iloriim  ciapalato- 
rum,  qux  oris  rocundidb  in  cu(piaem  contrada,  necnon  ri^dniicula  8c  nicencia.   In  lucdio  tiore 
cofcdum  dl  ftavumj  fruAds  primordiom,  qnod  fttmiin.  ctfcomftanc  dcccm  vel  duodedm*  pro 


numero  petalorum»  Ef*"*  Maoi>«  albicancia,  aptibai  flavis.  E  medicullio  corculi  quinque  vcl  (ex 
inintux  cufpides  vdllyluGeminent  Calyx  (nimciucfbtius,  vel  heitaphyllos  pro  numero  pecllorum, 
foliis  albicantibus  ac  oirevi  culpidatis.  Cum  Horum  gcmm.r  emmpunc  onuiibuj  lub  toliis  nudatiu" 
arbor,  ac  quandiu  floret,  iis  dellicuta  eft  cum  fruttibm  rurlus  nova  tolia  rclumcns.  FruHm  in  (iir- 
<;hIis  floriferis  petiolislongiurculb  cr.iflis,  languidiN,  pandis  5c  tincico^fulci  plurcs  iimul  peiid.cntj 
oblongo-rocimdi,  duH,  (imiles  frudibus  Mtnga,  colorc  pcr  macuricaccin  vuidi  daro,  dein  fiibia«D, 
acaciditatc|ucundagu(lui  fleodoranii,  pulpi  eUrulenti:  diuo  ac  grandi  in  medio  ofle,  qoodcoratti 
fert:  fruelus  capacitatem  rcplct,  ac  extcrius  n^ii  vi^  !igno(is  albicantibus  rcciformitcr  ftriatis  contcx- 
tum  cft  ac  hiiic  indc  liib  contcxtiua  lacunoluui  a^;  punftioni  perviumj  mcus  di.mm.  Bis  m  anno 
,ft>ret,  Sfi  fruttus  lert. 

Fluxummenlfruum  (upprcfTum  promovct  radix  pudcndis  indita.  Corccx  cjus  cricu^  Sc  [ahSt&  Virtt. 
acido  epocus  dyfenterix  oonfert,  ad  quod  etiam  )uvac  iiiccus  ejus  raiftus  cum  Or^-za,  ei  

panis,  comaTini  mnii  '.;;  Apfn  didus  conficitur.    Ligni  dccodum  proficuc  datur  ift 
f  oliorum  iuccui  cuiu  ti  uccu  arboris  crito  aunbus  induus  eorum  dolorem  fedac. 


3.  C«t- 


Digitlzed  by  Google 


HlSTORlA     PlANT  A  R  U  M. 


*  j.  Cat-Atnbaitm  H.  M. 


ji    •     x,Lrt  fnU^;  minus  gnmdibus  ac  minus  oUangis :  Fruau  mmus  oblongo,  uonnilul  txj- 
V    t^i^^c^\^^^oT&V^^^i     qucmmioibfuntiacd-liii.  iicc cwn uben pro- 


«ntu  in  fiirculis- 
Viribwcwn  pricedcntc  convemt 


CAP.  XX. 

■MmesfruSuvtntfuiti),  cJficuU  corisfvm  mdit£amm,  OdJUm  H.  IL  P.i,  £49.  f.  71,  jffa^ 

\     H.M.'  '  ,  - 

ALutuiio  ci  duimi  triumve  homuium :  RaJix  tibras  cipillatas  in  latum  (iibtus  teiTam  cmittitj 
corticealbicante  fiibdulci  &  fubamaro.  Cat^Jex  linuiinis  amplexum  implet,  ntnatmnKh 
So$  ^SsuniBott  ligpo  moUiffimo,  moduUi  mtus  nif^  ooitice  J4deo<iiKreo>fi]fco,.amaro 
CcnMcdaci,  in  fiircalis  tenerii  Tindi-faloo,  medtiM  viriifi  8e  hnndda.  ]Mu  pectolis  craflts 
«IbicanrihK  iofideot,  angufta,  oblonRj,  iingiixfonni.i,  nc^  pctiolum  'ftrid&»  tlltrorruni  IdtioM,  m 
.Oiipidcmljipevem&angultunicontr.idti,  tcxturicralli,  Iblida,  la<aca,  nMUia»  «lenia,  ghbra  &  ni- 
lemia,  maximefupina  parte,  qi  .1  &  oblcure  vtridu;  Cipore  amarxj&  jpungence.  Ecoftamcdia 
.  ctafik&albicame  nervuli  valdc  fixbtiJes  cranfverfo  ac  paralldo  duda  exeunt»  ?enulis  lubiiliffimis 
imertexiti.  Flores  ambellatim,  petiolis  longis,  craffis,  langddis  nixi  in  (ammis  remalis  emm- 
punt,  quinqiJC  pctalis  albifTmiis,  culpidati';,  inui  parte  contradioribns,  uno  latcrc  rc<2:K)rc  .ilccro 
m  arcuin  inlicxo,  unf;uibus  croccis,  conipoiiti  calycc  quinti,  foliiv  oblongo  .ingiiftis  cuipidatis,  craf- 
liolis,  mteriiis  airn^.intibus,  cxtenus  dilutd  vindibus  conlhrnce  cxccpti.  li  mcdio  flerum  eiiiicant 
Jltmmlt  tenuia,  quinque  crafliolis,  flavis,  flriatis  ac  iurredis  apicibus  docua,  cumque  its  fylm 
lenuis,  libcr,  albicans,  cum  nodulo  craJfo  ac  pyrifornii  m  vcrticc  ex  primordio  frudus,  qui  infia 
calycem  cft  prodiens.  fhiff«r  flonbus  decifis  fuccedunt  pcdiculis  crafliolh,  lonKmfculi^,  Irnguidtt 
ac  p.-.nAh  appenli,  grandes  Pomorutn  inftar,  oblongo-rotundi  &  nonnihil  piani,  tcnui  lulco  in 
p.utc  iit.iRis  con.p  .  1.1,  pcr  lorTgisin  ftri,iti,  pondci  c  v.ilnc  levcs,  cortice  cxtcriorc  tenui,  glabioe]^ 
vindi  iiavclcciuc,  ad  corticctn  intus  pulpatenui,»  albicantc  &  lactco,  (apons  aquei. 

bimetiio  01  cftgrande,  nonoiiMl  cowifiaciD^  diinBn,  cxtcrius  iub  pulpa  mali  lato  interfH&i,  £• 
lamemis  hgnotis  &albisrcticulaam  peiieauui^  ac  inter  cancellos  ituigofa  albicantc  pulpa,  ilip.ituni, 
indaditq.ic  nucleos  duos  albos,  intmepimento  crailo,  duroac  cartilaginofo  a  le  mutuo  iejund^ 


oblongo  rotundioli-s  qni  interfepimcnto  ndjacent  planis,  altcra  p.irtc  convexis, 
longit.hVincm  oOictili  par.illcla,  &  ma)ori  crailixic  ad  cjus  baiin,  iaporc  aniara 
.  Acolla  hanclpcciem  iic  deicnbit,  ni  fortcdivcrla  iit. 

Sylvcftrc  f^cnus  MangM  hrsvsi  nuncnpatuin,  diluti  virei^  aUquantulum  fplendct,  ta^eo  iacco 
abundar,  p.idc;iq,  canie  przditum  eft:  tiam  crrab  OMtioe  rohimmodo  integimr,  officulum  prxdu- 
Hini  t<  uiitil.iKinci  in,  Cotonei  t.imcn  niali  magnitudine  eft. 
Viru,  Adeo  pra-icntis  clt  veneni,  ut  iiKligcn.i:  illis  lcle  mutuo  perimant:  tuni  ii  quis  paululuin  ederit 

,       '  ilioo  nMMitur.  Interdumi^m  .iJuuiccnt  ad  cxacuendam^vtm,  utcdcnorcm  peiiiiciemaffb- 
.  ,         'nt.  Sed  qaocniigpie  camfemmodoliunpcum  adoo  oelermrpenmit,  ucluAeausmilium  ik  iepciiiim 
antidorom  ad  Hfin»  tim  cninpefeetidam.  • 


CAP.  XXL 

Po^.C  E  J.B.  fvft»  mkr  Qer.  jrfcr  C&iS FarL  Unm  Idbs  jUdinl 


CLf  ■  •  . 

PYro  limiliscft,  in  Ijtum  diffijfa  pcrpetuoquc  vircnte  coma,  r."imuU5  cx  viridi  p.illcfccntibtis. 
Felia  tlli  Lauri  latifolii,  iupcrnaparte  vircntia,  infcrnc cincrci  coloris,  firma,  ncrvis  .rliquot 
per  obliquum  dircurrentibiiSj  odoi%  &  faporc  quidem  commendata,  cumadftrictionc  omcn 
UiigpBm  mordic^nna.  Fles  Lauii  ter^  copiofMSj  raoemacim  compadus,  palLdus,,  iex  ioliolis  con< 
ftans.  "FniHui  per  initu  Pruno  fimm^  oeinde  fiiccdlti  teroporis  Pyrim  moditm  oblongui,  ni- 
gro  colorc,  [ucundoque  fepore  { iwclcnm  oordiieffigic  ■owitinet,  giattu  Qilliiiieg  aut  dulci  Amyg-* 

lULv  h,uid  .ibliniili. 

S<)!o  V.ilcntino  rcgno  unicam  .irborem  vidit  Cli  flus,  in  nion.aftcrio  D.  Viiginis  cui  cn.;iionicn 
dc  jciu,  p  iiivo  ab  urte  Valentia  Lipidc,  cx  Amaica,  ut  icicbatur,  c6  dclatam.  Vcrc  riorcmcm 
confpcxit  Cluiius»  Autivnno  m.iti!i  i:m  fruduni  fcrre  mtcllexit. 

Periei  arbmis  mcmioeruu  i  VeccDbus  f  lieopl^aftuSf  Strabo^  Piioius,  Diofcoruics,  Piutarduis, 
GaientK.  '  <  ^ 

Pcirc.im  cum  Perficamalo  eandem  cflc  nonnulli  volunt  c]v.rH  Sc.sllgcr  abund^  refuta*,  licet  Thco- 
phraltiis  iiti.in,(;uc  nifir<Mnopiinct.  Pcric.i,  defcribcntc  Thcophrallo  ^liift. a.  Foliis,  iloiibus  8c 
I  ,iniis,  tot.iquc  .id.co  Idriii.i  l^^TO  liiiiilis  cft,  icd  folio  perpetuo,&c  FruAus  Pj'ri  magnitudinc,  fi> 
guia  oblongus,  Amygdali  (fociCf  color^  facrbidus,  QUGem  ioius  babec  quemadmodum  Pnuium, 

fed 


Digitized  by  Google 


Lib.XXyil;  De  ArhoribHS  TmuferU.  ^       '  ,5,^ 

fed  minorem  &;mol!:orcm,  cirnemvaUc  dulcem  &&  Mulrx  ex  his  uotis  non  convciiiant  Perlcf 
a  Clulioderciiptx,  iacoque,  vcl  ipfo •fatente,^  (^vcr&  eft  harc  ab  iUaj  an  cadcni  fit  ei  quam  Pli- 
nius  de(cni3!tj  ade^quc  Pliniana  Pcrfea  Jiveifa  a  Thcophrafli,  uc  Clulio  videturj  inquinac  aKi. 

Hanc  arborem  ^odid^re  nonnuUi  in  Periide  quidem  esutiqlam'  eiTc,  tran|Ltaio  vero  ta  i&Vk 
pttim,  natnrl  mutaci  db&fdaaBumfruaum  pi^otuliae.  Dkfttr,  Idem  harrat  &  Galeni]&  Pliffius 
quoque  vcnenatam  cum  cructain  in  Pgifidejpgni*  &  pamarumcausl^  regibus  rranflaram,  ccrr.i 
mitieatam  tic  Perlea  diiigentiores  traaidUn  affinnat :  quod  tamen  eradkiorcs  negafle  refcrc ;  fiid  i 
PmeoMernphi  fatam:  quibus  Sc  no*  fubfcnbimus:  non  tamen  ncgamus  "dari  in  l'cr)ida  ejufiii(jdi  • 
atborem  veocnatam  a  Pcrlea  itgypciaca  fpeae  diftindam  :  prarlcrtim  cum  &  RauvrolHus  fcribt^  •  ■ 
P^fianum  queiidam  mercatorem  indiciaefibi  devencnaco  frudu  Perfcz  eis  notonomuie  Setlnti 
wopettea  ab  its  aegligi.  Launun  Iqdicam  Aldini  cum  Perfea  diifii  eandem  ubweai  cfle  iklX 
TMir.K^/m*  admoibtulum;  ideoq,ejus  deloiptiotiem  fubjid^ 


Lmm  bdit*  Ald 


Ex  IndkisquibuiHam  leminibus«  ifut  ittnawarim  bcevi  pedioilo  9110%  vel  ieptem  fimulcoha:* 
rebanr,  baccarum  Lauri  vulgaris  formam  tlabetidbait»  vet^mnon  rotunai  eraot,  led  oblongiuicala 
&  parum  aaiminaca,  parvz  Oliv*  figura!  ab  extra  fiigra  8e  rugoQ,  ut  Laun  baccz;  enaca  eft 
pJanta,  br^  m  magnaro  altitudlneni  adolefcens  i  ibltaautem  odore  &i  figuni  Laurum  noftraten 
flQH  fiqtal  aunulabantur,  inter  Lauri  vulgaris  &  Regij  di&z  media,  vel  pocius  Cedri  foliis  (imiliofa, 
fldaaun  itidtira  Jqludda  funt  ficut  Laura  Colore  fuix  fubviiidi:  Hyemc  ( quz  fiuit  vetuihora 
iE  calbni^  dtiinelaintac  rubent;  longtcudiBe  aliqua  cxoedDnt  palmum,  aRa  iemipalmum  tan*  ' 
tiim  xquanrjatitudine  ver^»  nonnulla  fex  uncias  excsdunt.   Manfa  amariufculaiprimo  funt,  poftea 
cum  dulcedine  pauca  mucilaginola,  &:  odorcm  noltratis  lauri  rcrcrunt.   Foliorum  autem  pediculus,  . 
qui  crallior  eft,  atque  etiam  ramorum  bgnum  fubdulcia  (unt :  fcd  mirum  quanta  mucilaeo  in  ore 
^ri^if  viiciida  &  lenca  hts  manfis :  id  iuiUi  alu  in  re  unguam  obfervavi,  quanvis  ultra  milJe* 
oilantas  dqpftavenok  Sed  neque  calii  apparec  iinquam  manhs  comnuinibus  muciUgino^iendtti' 
bus,  ut  Cydoaiociimtc  P^Uii«  Scd.  nec  cadicibu»Altfa«fl«  &c  HnC  uiqiie  «liiidnwfloian  non 
produuc.  ..*  .■,•• 

•  -.i        •     .  •■  .-• 

C^lluererica  vdveriikiepticadlhujwfniftusfaailci^^  quolndus  quidam  i^thiopifljun  (uc  refert  rjM 
Moturdss)  cujus  crura  m.ilignis  &  invetpracis"ulceribus  lcatebant  in  pulverem  rcdadlo  atq,  infperlb 
curabat,  excla  carne  putrida.  EunJem  pulverem  cum  ellychnio  cildcm  impofiiic  ulceribus  aa  gc- 
nerandain  carnem  8c  ulcus  ad  acacncefn  perducendum.  E(l  is  fruLtus  in  inluLi  ALtri^iru.i  dicta 
admodum  vulgans,  quo  eoam  in  dbo  frequenter .  utuntur,  magniutdine  Mali  Allyrii  vel  Aurantti, 
nucem  Pdi  lictmakofficuJo  fimilem  continens,  cujus  concremad  pulvis  adeaqux  mododida  uttlis 
eft.  MTtcleus  qni  intus  continetur  ade6  noxius  eiK  &  deletena  &cultate  pracdicus,  uc  five  homo,  five 
bdHiaeo  vefcacur  przfencaneam  mortem  fibt  mohatur,  cui  nuUo  reraedio  occurri  poteft,  unquam 
ftblimamm  auc  corrofivum  aliquod  medicamcntum  rumpfilTer. 

Venlimile  efl  fru^in  hunc  eudtlem  efte  cum  frudu  Man£a;  lylvefbis^feu  MsMm^  kr^vm  ab  A- 
oofla  delcripta.  Qpdd  fi  OJslUm  eadem  fic  arbor,  iiiiiiii||  ninlniliria  llll^lil    "  — '- 


A 


■  •  '  c  A  p.  xxn. 

.*  »■  • 

■        '  •    •  /.JOJ. 

Rbafcula  ef^  humirb,  humaiu  aldcudine,  luiceos  in  arenoHs.  lUdix  furculos  fibrofos  fpar* 


^t,  corcicejiib  cuticula  nigncante  faO|nneO!,  S^iDalbicance,  fapons  jdftringcncis.  CWex 

" ,  iWS*  peck^sdB^ 


nachii  cmfficie:  Avcwfi  veoiftiores  ctnerd,  cen^ores  fpadiceo^darL     ,  .  . 
flixa,  qdbnprimx  fpetjd  nnltd  majoni,  oblonga,  cufpidata,  adpedohmlacacaviute,  crifpa,^' 

pernc  uturo  viroi e  parum  nirentia,  fubcus  cianore:  taxturi  cralu,  &  in  prona  feu  infcrna  plrte 

nervorum  eniinentiam  vaki^  fcabra.  Prxtcr  coftam  mediani,  c  pcciolo  laterales  dua;,  hmc  indc  , 
ona,  exeonc.  iV«rrx  in  furamis  ftirculis  plures  liniul  proveniunc  ac  tres  plerunque  jtmdi,  quamor 
■auc  quinciue  pecalii,  obloaflo>rotundis,  ang^fhi«  furre^,'  ex  viridi  albicancibus  fic  fubflavefcenctbus 
com^ofici,  tntiis«a|ica^:  babentquc  in  inedio  oongeriem  nomerbfbrum  /tamimpn,  cenuluro,  fb- 
vos,  romndos  ac  parvos  «^«z  geftantium,  jlylum  vindi-dilutum,  cx  globub,  qui  prunordtum 
fru4^us  eft,  cmergentcm  :  Calyas  folib  aiiguftis  ac  Haviuliiulis  fiiccindL  Fim3m  funcJ||aoaR  ob-. 
Jongo-ronmdjc,  ac  nonnihil  pynfbrmci,  ad  peaolum  ftrKtlxj  pcr  maturitatem  ngint  6c'liiMnCes«  & 
pore  primum  acido,  qui  ex  maturicace  dulcefdc,  acque  tndigenis  eft  in  eduliisL  . 

medio  duum,  cx  albicante.  (uiiAavwn  &  grandiufqilum.  ac  pyrifbnpe  officulum  eft;  quod  , 
in  toQitt  flMBCacis  deofis  qM«  ia  «OB  variM  ad  le 

duftmn.  •       .         *  . 

Ardori  mcmbrorum  reriin^ncndo  (crvic  SucCus  cxprclTLis,  ac  cum  faccharo  fumptus :  Deco^o  os  Vin^ 
abhii^.pro  columeUz  ounda^  rdaxatione.  Foliorum  fiwcus  cum  iaccbaro  epoc^s.conduat  pro 
bepace  «c  Aoxu  ventiiss.<|Hilod»  f«»«tiipHAiilii:  liaa^  dneodeiD  figdo  inao  cmi  aceu» 

•  6  li  F.'  , 


Digitized  by  Google 


•    C  A  P.  XXffl. 

■  ■  -•  .  ■  .• 

'jh^VtSnih  ^fc"?**  fl"*  9r^fi9mflm Mucgii^. 


JSias  lignofis  conftantem,  nec  dnnim,  fenim  dencib»  oedeatem,  qoinactatin  oontmee  ex  albo 

^^!ff«aABrii/1m6&lignum)  &ponseft  cgregi^acidi  &  adftringcntjs,  «cadappedoun  pio>' 
"Bunt&intindusadcarnesafliscxjamonbusfo^^^^  • 

^^f^aci  cft  acoHs,  ftiowtMienMttfacoiiifiU  f«ote 

""intCT^^rwiM & aftrii^tes liitoiir;  alc|De  ade6  ut  immatimis dentibas afftrat  ftupoicny 

Qui  cx  raanducatione  durioris  alicujus  ligni  tollinir.  NaufcaBundis  &  xftuantibus  prolunii  «CCOOttl 
fiflmainis  aJvi  fluxtis  in  pretio  habiti.   Vinum  cx  iis  conficitur,  quod  vetus  incbriat. 

iSemm*  &  fiimmitates  hujus  arboris  fenis  8c  a-groris  in  acctariis  exhibentur,  ex  quibus  contufis 
emanat  /pmna.  faitil&  parrium,  quae  oculis  mdita  inflanunationesaicet^  vilum  danHuc^  as^ 

vos  &  nnbecolasixtAinim  lollit:  iddor  guem  pnni6  in^ 

Folia,  fiica,  oculi  &:  cortcx  cxtcmis  juxta  &  intcmis  affcfbbus  medcntur,  qnx  omnu  in  gtf0K 
rifmum  contra  gutturis  inilammationes  gc  fimilia  mala  prxparancur,  ve!  in  uvacro  COHtra  mttlmi 
•extcrnos  pedum&  corpons  calidc>=  .iifcai!s  .-idhibcntur. 

fteiliaio  hnhv  iiaccaii)or,.qu6d  volucrcs  Pica:  inagnihidinCj  nigris  &  auietf  plumis  d^afiter 
nflks  inomcaitatihirfaoionun  afl~abrc  &  conunnc  pcnduloe  iuoi  i^iloioQamDiMfl  nt  ouBie 
 ,  nBgooinm  infeftnnun  «tcciinenr.  F^ak 


CA  P.  XXIV.  *  * 

XkGuhj  fiveGtutys  arieriimBrafiiifn^ai  " 

X"  Thsat  (mt  Oulielmus  Pi(b)  aAbres  excclfe  Gwf/x,  ejuldcm  gcnwis  fruaus  producant j 
'  V/  P^°<^ ^^^*  magn6qac lapide  Q«al»  ^g^iniMnnta^  quqnunnadoum ad>m'mimnm 

^  Y     mihi  trcs  vidiflc  (pedes'contigit; 

I<  Gmti-ii*  Pifods  &  Marq;rav.  Arhor  pntmfera  BrafiJun/u,  fruQumtmm^  effiaJtl^m 

Cu)U5Fmaus<Ji./fr-«ng«diciBir:  altinidine,  fciiditate  &  durarionc  jlft?  9!?««^,??^^^ 
-numquei  fabris  in^^piwk) hahiwm «ft:  oofti«i«inir  giyf^^  •^•'-^''^SS ^wSSSK 
•im,  oblonga,  Imgux  fcrc  figuri,  ad  taftum  inftar  cora  Hifpania  l°ovem,de»  ^tgoani 
oRtuordcani  digitos  longa,  quatuor,  quinque  aut  fex  lau  Mmt^mv:}  ^"??^t  *™!r.!^.£5' 
ochrx  coloris,  nervo  croincntc  fccundum  longimdinem,  &  m  oUiqiil^  p««im  «qpi»Hia% 
MrtiminaqualibusdiftiniU,  hmc  indimoik  laii!^ 

'^X«fa1«igamquafi(p«amcoogefti,inodo^  . 
fruaum  maturat  Sobmdc  altcmm  aAons  lamiai»ffll^  pKWrt  mamto*» 

tcrtio  quicfdt,  quartodemumtou  fbftiftradt  •  „     i    r  ^«inr  eft 

•  FrJu,  pomum vulgarc  magnitudine  exccdic,  informis  rotund>tatis  &  «"^f^^^^STdS  S 
•inftarpanTfccundarii  aut  atn,  vdcocoas  tuJa  Betuk:  pulpa  moU»,  ftava,  8?«  ^ 
W&odoris,  panem  reccniem  cndM»  -  Lapis  inois  aMtentwmagptodmc  &  hgu«  cit  ow  . 

Anfcrinir^mce  hgnofo  hirfuio,  cootine»  nndeam  alKiraiOiinv  nM.  odulcm  led  medianalem, 

cbnfiftentianucisOciiadftringenrisqualitatis.  j-ft-. 
Dcachma  eius  -Mr^  nmms  rjfa  opnmo  cum  (ucceffu  ex  hquorc  datur  convttiienu  afWl- 

tcriam.  Id^  gr«ftat  nucUi*mtuium  dupUci  quanatats  exiobKHm  ad  iifteodo*  q^vli  ianffunii 

»•-'••**  .  . 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXV-IL    ■     DeJrbortbtisTrunifaru,  ,15^5 

*  '  *  • 

l.  Gtiiti  terohn  Pilonus  li:  Marcgr.  Truntfcra  Brafduttf.  mmor,  fniclu  Auranls^  viav-miJ.ue. 

*  « 

{^anmmpnBOedenu  akipudine  ccdit,  t.inti!ni  cleKaiitia  cam  (uperat:  Aunintia  taiTien  nu|Or< 
JUIm  (err  In  (rMldes  oongefta,  femipedem  long.i,  Ururatc  vindia  uc  I^uri  f^lia,  Iplendentia  8e 
crafliinftar  Pergamcni,  ad  taiftum  Ixvia,  figuramicis  Juglandisfoliis  non  diflimilia.  Intcrcopiofa 
folu  ad  fronduim  extrcmitates  in  ipls  ramuljs  co^ioll  f.iret  proveniunr,  flavi,  odore  &  maKniciulinc 
flofum  Tilui;,  [brevibus  pcdiculiSj  c  calice  rotundo]  cavi  uc  nol  t  ,ic  rotantii,  unico  folio  confhir.r.-s, 
i^xaue  in  circumferentia  fcilluns  ad  mcdietatem  nftjuc,  quiflons  globulum  in  iex  rcluti  folioia  di- 
fpeteuot:  in  iuedio  cavicatis  ftamen  inffar  pilz  quod  alia  (ex  flaminah  dreumftai»,  ex  medio 
cuju(quc  (egmcnti  prodeuntia,  &  fpongij:-fornje  ooraolcalum  gcftantia. 

/•>«,*?«(»  fcrt  rotundum,  Aurantiae  magnitodins  m  non  figuni,  Teram  liiperiijs  paulum  turbina- 
tum,  abfque  corona,  flavefcentis^  purpureoojloifc.  Iliodorusqaaiidp  integysr,  (ed  concil-is  \  alidLim 
odorem  fpirac,  naufeabundum,  cirne  flava  Sc  fbltda,  dulcis  «uporis.  Lapis  contcntusjuglandis  cft 
magmtudme,  fed  figuri  compre/Iiori,  alcera  parte  gryfei,  altera  umbrx  coloris  (plendentis,  cui  nu-  * 
dcusinclufus  e(f,  iildem  afibus  dicatusut  fupra.  Deddit  fponte  quando  nuituniieft«aliisedulis 
non  cft,  nam  hBto  acri  pleaui  eft  ancequacn  deddat. 

Diu  floM^  cud6|iiB  jjjiiaifiett  109»  iiienfiba»  aefthrii.  Gnidexwinenuns  lac  acne  eadudat 
inuola  *    '  '• 

PMoedentilNu  <^k  minor  8c  tentiior  eft  [7S&t  magninidim^  fid  candioe  non  'iA  craflb 

iiaregr^ 

Fefi*  rert  lingua:  figura,  circiter  quinque  digitos  longa,  rclquidigitum  fata,  lit^  viridia,  fplcndcn- 
lia,  infernialba  lanugineobduda  (qu^  digitis  abftcrgi  porelt;  mniora  tota  lanugme  obduAa  fla- 
vefcuncj  altematira  politain  ramulis,  &adquemiibct  pcdiatlum  brevcm  foliorum  uvuia  .proger* 
ininataiia>  dns  veltres  jundae,  vefntc  elomdis  p^rvis  albicantibus,  qui  fcaperientes  produnc  /Syf- 
c»/0/aIbos,  (exvirvis  follolis  conffantes,  m  medio  vosSu  ftnmtmk  alba<cum«ffciA«rpaUidi$  inflar 
icoparum  fetacearum  llant  ereda. 

•  Fm/«wi  fcrt  ellipticx  figura:,  magnitudinc  ovi  gallinacei,  (ntcrdum  &  majorcm,  initio  viridam, 
abi  matunut  flavum  «uerius,  urrina  cuticula  tenui,  qtu:  facil^  fcparacur,  tedum.  Puipa  e]uidcni 
oolorisj  moDis  ut  ^rnni  emoUitum,  filameniio(a,  ob  nlamenta  90«  exteiiib  lapidi  (ruAib  adtuncnr,  , 
qui  magnus^iiralli^eateriiisexalbo  flavefcens,  villofus,  mediooiter  durus,  ncccraflus,  magruim  nu- 
deumexflavoincartuti  coloris  eontinens,  ficcum,  amaricantis  fapods.  Caio  auceoi  fructiii  uuus 
pauca,  dulds  (aporis,  quafi  mo(chus  dulcedini  admixtus  cflct. 
Juliofere     Au^iitoflorct:  Martio  fruftuin  maturat.  '  '     ,  Trm^ttf 


C  A  P.  XXV. 

X.  H^tMMjtvf  Mjxts  fivtSAtfitn  Park.  Sekfiaut,  Aitxa,  fivt  Mjxara  Gcr.  Scbf 

• 

Mt^Sai*  tlidam  volunt  hanc  arborem  imlijfiiafSKiLe.  humore  lento^  nanbus  deftiJJante:  * 
iiara  &  hunc  fniftttrofimili  mucoib  lencore  refertnm  efle.  Sebeflcn  Arabibus  &  Offici- 
nis  diftaefttVel  i  SiCw9>  Augiiflus«  in  cujok  honorem  ita  dcnoininaca  eff :  vei  a  Se. 
bafta  Somariae  roecrapoB,  aU  olim  adiQebitt:  lam  ^  Syiia  ia  iEgypoim  cnnflatam  tdCnt      .  • 
pmus. 

Sebdlba,  4efcrtbente  J.  Bauhino  (niit  &udus  pafvis  ferotinis  Prunis  pares,  nigricances,  turbi- 
nati,  in  acumen  definente»  (m  noas  contra&i  qux  in  Officins  babMtorj  «aqwi  infidentts  Uait 
leoedcnti,  qualem  in  DaAylis  viaetnus,  fed  tonge  majori,  t£  acetabuU  inftar  ooncavD,  dnerd  leri 

coloris.  Horum  pulpa  atra  cft,  vi(cida,  dulci  fapore  prxdita,  pcrtinadtcr  ofliculo  adharrefcens,  ciuod 
ali^  tribus  coftis  donatur,  alios  compreflum  Pruni  noflratis  oQicuium  imitacur;  in  cujus  ucrolibec 
fine  fbraminulum  apparet,  atque  ex  inferiore  quoo^  oui  vel  in  geminos,  vel  tcmos  mucrooes  acu- 
tos  findinu-j  germinis  veluti  rudimcntura  exfilii;  Nuoa  tribiis<Mcuiis  ieorfim  tresoontiDentur,  ob> 
bngi«  tiian^ai«s,  albi,  Melonum  madURiifine  Sefipote,  qufque  eodem  modovaufbee*  ' 
nnodcnne^  qui  non  infLiaves  in  rccentibus:  3i^  uniais  nuclcus  ofliculo  cl.iuvlirur.  Eligcnd.x 
plenaj  majora,  puiguia,  carnuia,  qorquc  fitum  non  redolent,  calyd  adluL-rcntia,  tcicdin;:  non 
arrofa.  .  .       '  . 

4,  Aiborxs  ipluis  duo  (inquit  Alpinus)  funcgenera,:  Altcrumfylvcflrc,  Pruno  fiinile:  alterumdo- 
mefticam,  rolus  htionbasac  crauioribus  \  l^nefiri  difeenik  Ucraque  arbor  floresfcrtalbo^  par-  • 
vos,  Getami  proximos  Sylveftris  fiiaftus  fi«  laitwrcj^  tatdSQsmamretcenit«»imperfeak)><»  -iiequ<»      ,  * 
domeffica  Sebeftcn  pi  oFcrt.  .  •      i        •        •  " 

Folia  Sibcftcn,  adnotantc  Vcflingio,  excremis  fuis  ovalem  magis  rotundiratcm  quam  anguIo(um 
aaunco  prx  fe  ferunCj  fuperiore  antbim  per  fpada  tnxqualia  vanis  maliins  dcncaca,  &  nonnun- 
'quam  (egmento  veluti  fiuxludo  monlata.  Fraftus  brevi  infidet  calyculo,  rocundus  cenui  fpino- 
fdque  un%dico  leviter  adftrifta^  Aatnra%  jamsiaeepeUuddn^  nao  iniuayi  gtaivocdineinduia  ie> 
mina  maaifdlat.  •       •  ■  *  _ 

'  Veiefloietj  Autmnnolaiwomanuac.  Li£gfpto,8cAfil.  tfSSni. 

Q.qq.qqq»'       .  My» 


,5J<i  Hl   ST  O  R  .  A    Pl       N  T  *  R  U  * 


— 7—*— — :  w",Tr7^,iVT  1  KiuhiniB.  In  pulmoimin  alfeaibus,  inquit,  pluritfadimis 

atouc&cr  Sunr  ^-.luiui  qu.  nud.c.ndo  pulpam  ab  oOe  cxpucntes  vifcum  parant.  quancK.tcm 
wl,m  frXumi'n  V.JIC  collectan.,  parum  quo^a  aquea  humiditas  abfumatur  bulhentcs.  \iia> 
r^mr  omnes  «nplaftriraodoadomncs  (arihofos  tmi.ores,  rctolvic  cnim  cos  &  cniollit  omncm 
"uricicin.  Aligui'  ad  tuffixn  cx  co  paratos  bolos  cura  lacduro  cando,  &  radid»  hquiruis  pulvero 

rollent  h  uflus  teae  Matthblo)  ac|caorLi  faculttKwm  fc^acPniiu,  tam  Grxcorum  qu.im 
Arabum  tcftimonio,  id  quovl  ctiani  comprobatur  quondttni  «tpcmDtlL  Eorura  pulpa  drach.  10. 
ponicic  dcvorata,  aut  acT  fumm^um  1 V  cofdcm  k.r  pnKbct  effiaus  qiMS  Q<Ba  voctta.  Uolittr 
dacur  cx  bile&bricitantibus.  Eadcin  conhrmat  Amatus. 


•  p.  I  f.  sfc      4.  KiUcan,.trttm  '  H.M.  At»cU  ftliii  Mal^kmt^  fmBm  ntmU,  fmim  trimfpJt  IXSyca 

/.«9.  yin  AfjrobalMm  Pmklics?  •  ' 

ff  ^I-  .  ,     -         ^     .     ,  _ 

Arbor  eft  altimdine  auacuor  Jiomuium,  ramis  dcniu,  tranrvcrlim  diftufis,  naloens  m  arcnofis  pc- 
tiofis.  IbiJix  crafla,  pluriniis  fibris  capillata,  cortice  exterius  nigricante,  intus  jiaonihil  mbcfccntci 
Cd '  A  V  ambitu  ad  unius  bradiii  ampkzaro*  oonice  ni^ricance,  ut  &  raoii^  Atb  pinaara,  plus  (pi. 
tli.ini.un  longa  vel  (blitaria,  vel  bina,  tema,  qoatemave  tc  eodem  nodub  eioriunnir:  pjnna-  leu 
foliola  brcviflimis  pctioliscoft*  nicdis  adncxa,  pa.va  (unt,  oblong.i,  aiiKufl.i,  laticudinc  xquali  libi- 
quc,  pluia,  tcnuia,  (biidx  fcu  dcnlx  tcxtius,  uno  tantumper  mcdium  dccuncnce  iKn'o,  lupcrn^ 
obfcurius,  mbt^  dilutiiis  vircntia,  nudumo  cempore  oppoiitis  ad  fe  muti)o  adduftis  daula.  i%m' 
gui  foltorum  coftb,  feu  c.iuiicuhs,  toliaoeis  maxint^  in  eorum  infcciori  paite,  utfcnrois,  pkues 
|un^  infidcnc,  parvi,  fex  pecalis  anguftii,  albicdnnbus  compofiti,  cum  fiamim  m  medb  alfaicante, 
noJu!o  fcu  apicc  tlawo  iniigra,  otlo: is  niillius.  Gemmx  iioLuni  rocunaa: 8c albicantes.  Fruaus  aflo- 
i  iliui  dciapib  ramis  &  fiuwihsardc  iii^idcnt,  plano-rocundi,  dun,  d.lutc  viridcs  ctujn  cum  matun,' 
ac  nAnnihil  tranfparenccs,  (cx  fubciiibus  vcnulis,  quo:  in  vcrticc  concurrunt,  in  loneum  ffriati,carne 
iucd  piena,  tran(pareot^  ac  viiidi  diluta,  lapotc  firato  acido  &  fuballrin^ci^  unoe  in  edalii»  fiaaL 
*        Sttrculi  fbliacei,  quibtts  (rudnsiniident,  parte  inferiore  foliis  nudanciu*.  In  medbfniAaamolCco» 

*  ■         luni  cH,  duruni,  Irj^nolTs  filamcntis  obiitum,  fex  latc.  ibus  rotundiolis,  guonim  tria  oppoiita  magis 

pionuncnt,  conilarii,  ac  pcr  lc\  iiuc/nic.iia  intciltici.i,  ^\i\x  .mgulis  ad/trida  (unt,  in  icx  caplulas 
d.(hj:chim,in  quaruni  l.nt;uli>  unicuui  concuictur  femtn,  parvun.,  trianguJarc,  duobus laceiibHlie^ 
•  £l  uno  rocurftio  circumicrtpcum,  pnmuin  olbicans,  deinde  oblcurc  rubrum  ac  nitens. 
I7rrx.  F(dia  ejus  tenera,  ut  8c  miAus  exiiocati  &  in  pulverem  rcdadi.  aim  \ft€ta  addo  (piflb  7*1177  diAo  * 

cxhibiri ;  fluw.i  dylcntcnco  confcrunt.  lidcm  in  dccoAo  dati  pri">ii;i;i  iunc  in  fcbrc  cahila  ;  gum  Sac- 
diaio  dccocti  ^  cpoti  vcrtiginera  lcdaiit.  Aqua  cx  fruc^ibus  delMaca  ardon  jccoris  rcftinguciKlo 
convmit» 

U.M.  ^  ■ 

Ai  l)or  clt  va/la:  ni.ign.ftid.ms,  caudioe  craflo ;  corrice  itidcm  craflb,  fcabro.  cuicr.co,  i;uui  rubi- 

•  ciukIo,  odoris  aromacici,  iaporis  acriulcuh  obdudo;  necnon  pluribus  donato  ramul.s  vind.bus  .^c 
non  raio  huiutii.  Lignum  aibicans,  i.iacricc  vindelccnte.  RMdiM  nibicunda,  corcicc  ccout  fiavO' 
icence  teda,  aroafai  odorata.  Fa/ut  iine  ordiiie.rocundis  ac  afperis  petiotis  circa  ramulos  prare' 

•  niunc,  lata,  ex  rotundo  in  aaiinen  definenria,  in  ambitu  fcrrau  &  horrentia,  fuperni  parte  atro- 
viridia,  iniemj  lubviridia,  t3£ti\  nonnihil  afpeia,  hirfiiu,  faporc  liabamaro  &  adiliingcnv,  odore 
aromitico,  ncn-is  venis  crcl)!  iiuei  tcxr.i. .  l-i^rres  inter  foliofos  furculos  caulic.irlis  fpithainain 
longis  provcniunt ;  quibus  raccmacim  puctoiis  ianuginoiis  adhxrcnt,  tnbus  obiongo  rotundB,  candi- 
dii,  inoliibus  ac  extenora  versus  reflexis  fbtiolil  cenftamtcs,  atq,  oblongo-rocundo,  atbicanti,  hti  fuco^ 
&  pcdioulo  vitidi  tricu(|>ide  liibnixo  caiyd  inbeMnHi:  cr^  flavcfcennbus  fiampv.bus,  nigricanti- 

«  bus  afttihm  oraatis,  mraiam  (loris  cavitatem  flc  umbincnm  occnpanribus  intcr  qu.v  frylu$  prodit 

itidciu  fUvcfccns ;  oilor  nullus,  lajxir  aniarus.    Fruchn  hu|us  .irboris  pyriforn.es  (utic,  iiibus  angulis 
craiiionbus  fiilcati,  ohvamm  magiutudine  xmuii,^xi^o  in  vci  ticc  pia:dui  umbilit^,  corticc  viridi« 
^pcro,  iSc  cxiguis  fpiffulis  bbfro  dn6ki«  cam^qiie  dema,  furva, o«.torata,  amara  Incus  refcru:  incra. 
qtum  ^WwOT  hxret  «Uon|g(M«Kiitidum,cnquBit^ 

triquetras,  ex  iigno  menrimmac^qaibuOam,  Ttridi-albicaiftibas  diflepimentis  A  invioem  kfonObait, 

Ltm,  Provcnit  locib  iylvcftr.bus,  pctroiis,  aicnolis,  montanis  in  r«rabareo,  aiiilqucprovinciis  Nlalabur: 

Pcrpctuo  fiondct,  lcmcl  ui  anno  florec  fruftiilquc  tcrt,  Dcccnibn  viz.  &  Januario  mcnfibus,  diuquc' 

•  fitigifera  manct.  ' 

.Cortexorboris  cilcfadt,  vtfddos  ac  pimitofbs  humores  incidx,  attcnuat,  debihtau  viloera  robo' 
rat,  necnon  aquas  hydropicorHai  dueic.  Idem  coitex  cum  fitftds  pulpa  in  oulvercm  reda^us  & 
'  exbdiinis  febrem  certianam  intemritiBmem  eoUit.  Fniaaiini  nubieiaiaieftt  alvamlaxaat. 


Marcgr.  . 
Arbor  crt  corcice  ac  hgno  Sambudno.  Fett  fslis  in  pediculis  dufts  digicos  longis  (  qui  bini  oppo- 
nunur^  &  in  quohbct  tema  more  Phaleotoroqi»  (iipern^  vitidia  (plendenaa«  infernc  c  vindi  albi- 
'cmtia»  fuperfib cdam  pMii«  inferijis  magjs  Urluta^nervo  &  venis  conlpiciui.       quembbct  pcdt> 


« 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXVn.  T>e  Monbiu  Trut^erii. 

culunl  folwrain  ptwcnit  etiam  pediculus  qui  fcrt  pr*'  pcntapecalos :  poft  qoa»  in  quolibet  Dediculo 
fengo  oofigdK  coufpidunttir  qtiatuor  auc  <ivBau^frma,»  masnitudine  IJv»  fpih»  wt  Avellinjrna. " 
ca,  romndi,  unmaturi,  vindes  &  fplcndcntcs,maculBalbk:antibii5  confperfi ;  maturi  ver6  obfcurci 
purourci,  nigrefbentes,  punftulis  albicantibus  ubique  nocacL  Dctracti  cutc  fub|acet  caro  fub  iDfa 
quidcm  purpurea  leu  bnuun,  inreniis  alba,  &  in  medio  lapisdums,  figura  &  magnitudjne  Amvif- 
dalz,  connnens  crcs  nudeos,  albos,  parvos.  Comedumur  «kcrada  cute^  fnatfipffm  dulcis  d£  * 
ribnmaiufefVi.  ,  ^ 

fnidmiiMmielaciDeafeFdinutiak  iSmK 
•  Ifiscb  ofliGob  inplniibas  eeOnHs  efares  lUMlaos  continentia  fiibjungcmus  fruaus  quofdam  mi. 
norcs  qni  baccarum  modun  noa  esoodont.  •  , 


C  A  P.  XXYl. 

ARboreftproceFa,  caudicecraflb,  albicante,  cinereo  corrice  obdufto,  miiltilquc  atro  purpu- 
rcis  ramulis  m  orbem  diffitlis  donato.  R^tx  flavefccns,  fubalbicancc  cortice  cinaa,am3- 
ra,  gravcolcns.  Fo!ia  gemindta,  brcvibuj  ac  rubelccncibus  peaol»  circa  extremos  rajinttlos 
ordine  parallelo  provciiiiiiu,  oblongo-tcrcna,  acuminata,  &  in  ainbicu  feTata,onffi/daila,  gblcs, 
nitentia,  liibviridia,  coili  medta  purpuralcence  :  iaporeamaia  Flrfaib  canranim  extremis  race- 
naiim  proveniunr,  Vitis  vinifene  flofculis  haud  abfimiles,  quatnor  cahdidB  8e  acuminacis  fbliolis 
oonftantes,  inodon,  amari.  Flofculis  dccidencibus  fiiccedunt  i«ffie,  rotundz,  cripartitx,  vnidi-rube- 
icentes,  glabro  craffoquc  cortice  cin<flx,  carnc  intiis  fncculenu,  adflringente,  ac  modora  rcfercx, 
mcra  quam  nilici  lum  contiiietur  albic.ins,  tna  contincns  (cmina  oblongs, candida, aman. 

Crclac  in  varits  Kcgm  Malabaria  locis,  pra:lertun  drca  AlNtfm,  fensper  viit^  ftmt  AqEofta^lMw  tf 
fmdumq, maturat  Novembri  8e Deoembri nwn^,  atque non  nrft  bis in anno matni«ada1)ec ^1^"^^ 
fniaus.  • 

Radixlefelia  fanguinis  conftitutioncm  melandiobcam  corrigunt,  ac  acidos  lai£6liiuc  huoKM«s>%«* 
temperant.  « 

£x  foliis  cum  foliis  caretu  in  h&so  Nucis  Indicac  fuooo  ooAit  potio  ooiificitur«  qoe  < 
raro^  tum  tntemanim  haemorrhniAim  AJorilMM  vmA^nAm  ^fttp^Lf^ 


Cap.  xxvn. 

Entt»  iattiftr  MtUimkm  Jbnfcir  mMktm  /mfbd  4ia$k  mrdknm.  Mehil  H  M.  P.  f . 


A 


Tih.4.  p.7. 

Rbufcula  humilis  cft,  duociecim  circiter  pedcs  alta,  cWire  tcnui,  ramulis  in  orbemdiffiifr 
elcg.iniet  m  naro  ;  qui  corticc  p: imtim  vihdi,  dein  fubdnereo,  i^porfj^  acrfarac  aroontid 
obdudi,  atq,  molli  &  albicante  medulU  intus  reftrti  fnnt:  Ujennm  taroen  prwiurura.  al- 


aca- 

vindi,  '&  in  avcrfa  p.irtc  vaidd  extubirante.  Odor  &  %)or  aromacicus.  F/ffrfr"/[Iive  oTemcs  circa 
extremos  ramulos  glonieracmi  nwi  fparlim  producuncur,  tenfimq,  poneftis  columdiisumbeJJcIpeGie 
pand^r:  otmftant  ik  quamor  oUongo-rotundis,  cufpidatis,  rigidis,  interiib  concav!»  8eaRii- 
ttncibus^  ederius  viriMO^  cxpanlis  foliolis,  ofto  candidis,  furre<ais, 

laris  ac  fimiliter  expanw  jnMWMHrniMium  occupantibus,  inrcr  qujc  globulus  prodit  vindeicens  cum 
bali  flavercente.  Flonbus  luccedunt  fruifuf  (ubiocundi  &c  tcri  quadnlaccri,  cum  cufpide  brcvi  in 
vertice,  craflb  viridique  oorcioe  dnOi,  came  incus  vindi-iiilca.  odoiis  iaporfiqae  anMnatid  itftitL 
inn^a  qoam  tfimtmm  coiniMmrqnadc^flftjniroj  qunior  omdids  ac  obloiqNMxmifida  in  dBOinAi» 
loculis  oontinons  ySMiMi  •    .  / 

•  Oeftit  arwwfisac  niontanb  Regni  Mabbarid  loc»  prcfertim  in  Bajpj» fcmpcr  virct ;  quotan- 

nisnorct  &  fntc^r.m  pcrficir. 

.  Ex  arboris  radicc  m  Sciami  olco  ooda  linuneamm  paratur  oontra  '^^^h'tm  artuuoi^  daJaies  ^>"*' 
inweiitos.  '  .  ,  •  1  , 


C  A  P,  XXVIU. 

««^kV  tr^«li*  MaUhiritaJmflki  ^aA  tmm  flmOm  wmltm.  Mml-*lm  '  H.  M.  Lufi'  *  p.  $.7.  cj 

wl^^^W  ^M^r  •P0IV{  I  j 


A 


Rbor  cft  procera,  jo  cirdtcr  pedes  alta,  caodioe  craflb,  multftque  ramts  ancrco  vindibos, 
lupcrnc  quadraculis  ac  gBnipilatis  donacoi  Lignum  ponderofum  eft,  ex  albo  labeibenSi 
coFace  muoitum  doeno.  intni  RmSbaM.  RsJuc  crafia,  «ttHcni^  flavefioub  oartisa 
*  ^««^^QqQ  )  cio^4 


Digitized  by  Google 


HistoriaPiamtaruii. 


aiifta.iiiodbra.innpida.  Fcha  tcina  limul  lunda,  oblongis  ac  alam  penolis  CJrca  extremos  ramulas 
SwcniSr jbiongo-rotunaa.  acuminau,  &  noJinunqu.m  in  amb.m  crenata,  lupeuic  ac.o.v,ruk. 
Infera^  fubvirldi.i  nitcntu,  glabra,  flcxiliila,  ibgitu.confnaal^veolem.a,  nt  ,nl,p.da  tcncr.o.a 
e^fubafpcra  &  rugofk.    Fhfculi  odpri,  infipiS,  ciica  extrMiOi  ramulos  oblong.s,  fubymd.bus, 
uSSnofe  Vc  quadratis  pccolis  racematim  provcn.unt,  calycfa!»  aqguo  lubvuidi  in  quinq,  ka- 
.    SSiatas  rc<ao  .nh^rcnt,  quinquc  foliohs  conftantc,  v«.  mo  m»^,  r«i.ndo,  concavo, 
SfiSsaEXm,  exteriik  «OTleo-albiwns,  S:  quAtuor  mmor.bu*  culp.Jatu  alb,c.nt,ks 
•  2x~nt  s  interius  vindi-dilutis  cam  l-fi  purewalcence,  haud  fecus  ac  .n  H.r^*  IrmuawJ^txx  rio- 
nbuTvide  c  eft,  quatuor  ftamioitei  aWcanlibos,  fUfc.s  4f ornatis  mcd.um  occupanobus,  .ntcr 
±7;/^  prod  tlu.d.clus,  c.p,t.lnflavcfcentc.  Flplcub  par.modo  '-«^=";/-f£H«a^VjC. 
aAus  kud  abfmiilcs,gUbri,  nitentes,  virides  pnmum,  dc.n  mgnc.intes,  tenui  pelficoll  dnAl^  n- 
'      Sw^rmS  i  iSk  Wvindi  infipida  ac  modora  retc, t,,  ,nt, a  quam  cfuulum  locatur  ob- 

L^^  Provenit  .n  mintis  Rcgni  MaWwna  bca,  pr«fert.m  a.^  Afay^  faDpOr  m«  qnoiaiini 

femel,  nonnunquam  bis,lofet,  fniaumq.  fcrt,  ac  dm  ^«t^J^f^.^  ^ . 

ir  M  CsetenimiifinunArborisoperifabnliaccommodum.  Ex  feliB  &  coftice  oownli^  ac  in  CXywf 
tS *  «fofcaSXSSrconficiVur,  quod  dolor.bus  poft  partum  potcnter  mcdctur,  neawn feaind.nas 
^  inMOOwKr««Uif.8tlocb.acxpurgat.  idcm inluper viru  pantcr  ac mulienbu» pra^ter modurn 

Saffinc^obS«Wben  folct  pro  potu,  ut  fenlim  attenucntur  &  graalcfcant   Succus  e  vir.d. 

•    huius arboris,  utific P-M^wft  ramalistai«iorik»»wdopo«lii«cmaqM 
oaftkeswvetmn^  Anbritidflm  6cq^^ 

CAr.  XXDC 

jeMi».MiM»  R  M.  P.f.  T.  a.  ^  }. 

^'^'^rel^vaftxroagnitudmis,  M>il-Slm  iioot,  raiiwlh  wftBK  qpadiaii»^^^ 

A  nSis,  in  orbcm  dSlIris  ornata.  Lignumrflbo-ftriamm,  comct  munitiun  furvo,  utti»  rnfc. 
£\  RMd^  aaOi,  fibrau,  albicans,rubro  mtufque  flavefccntc  ooiticc  teAa, odora,  mfipida.  fWM  • 
«nrinata  bievibus  petiolis,  onlioo  paolklo  longis,  rotundis.  craffis  ac  Unug.nol.s  ramubs  ,nh.rrcnt, 
SbWr^mlda,  SSCia^i  ttSSfii.  fopernc  atro-vindu,  .nfcmc  lubv.nd.a,  colt..  :m-d,a, 
craS^?iS^aufte«,,  <ik>re  nolla  Ffc/S»ft  mimerori  orca  cxtremos  ramulos  ubiq,  «mcr  toha  glo- 
Sim  non  Iparfim  producuntur.  fenf.mq,  porrcdis  colunic  Us  umbcUx 
^M^i^fi^^  «  F^uciu,,  calyabus  fuis  cxccpti,  pan  femfitate  fblcobt  fao. 

M        **lScitSl5^!lJ?^SS?cis  Regm  Malabaria,  p«fenmi  in  CW«m»  &  circa  C^bm: 
f-mtx:rviret,quotanmsflOTei&froaum3at,  acduccntosuhraanno*  . 
«         Li^mlm  a^ns  operx  fabnl.  accommodum.  Adhxc  infignes  ejufdcm  vires  extolluntur  in  diar- 

^         ■  MddMum  fit  Scrpcntum,  Scorpionum,  aliorumquc  venenatonim  an.mahum  .a.bus. 

«aanS&ooao  medicanientura  «onfidtur  ad  languioem cx caiu  m corpore  coaguUmm  ddiol- 
fcpJiwi»  ■  « 

C  AP.  XXX. 

. .  „  Jj,  ,  ,(1,  ntolba  nanKWofa  arca  Uirculos  proven.unt,  mpemc  atro-vind»,  inRfHe 

Sa'&SSid;  5    i^^^^^  -  '^-^  brcv.bufiiue'pcS^.fcl« 

V^Ul  SS^^Sofc  provcniunt.  fcx  rotu,idis  toUolis  conftantos,  numerofeintM  tenuibos  pf- 

*  -^.Tr^nm.lns  picxht  globulus,  qui  (cnlim  incrcmcntum  liimcns  ac  auaufrin 
SSriSSSSrma^rcente  mtcr.m  fio,c,  adco  ut  flos  emarciaus  fruao  v,o  caly«  .nfcrviat. 
SomTtf^,  FmJtus  h.  romndi,  tnbus  anffilts  fulcati,  fic  lato  cavoquc  u,nbaioo  in  ven.cc  a>ronati. 
bunt  au  em  l'™^^  "^' "^^'cu^  cacn<ciie  intik  dcnla.  aibicaiJte,  fubdula  rckrtx.  .ntra  quam 

cata,  ac  men.branacas  qM*ottam  paUnofa^  001  pariedfau  loterEetuus  Iqinfta,  ita  us  hina  m 

fert,  diuque  inperftei  tnanec.  r  •       a*  c  ■ 

E  ftJiis,  fruftibusBcradidbusinaquacumPipere  Wigo  fic  Cumini  lctnmo  coftiipotus  conha- 
tiir,  qui  inAfthtnatc,  tiifl..  phthiii,  linulibulquc  PuJmoms  afTcrtilHis  valde  commendaur.  ^  Foba 
cum  cornoe  in  OiTZje  infitib  cafta,  &  in  cotapiainutis  formam  redacta,  ac  ramonbus  iropouta  po; 

*r  •       .  lemer 


tnrtt. 


Digitized  by  Gopgle 


I 


Lib.XXVlL         2>  Arbonlw  TrmifaU.     '■  \ 


tenter  eosauninre  feraotar.  £x  arbons  coraoB  oun  laae,  melle  fic  bucyro  co^  baUiunus  (annir, 
^QGni  liBWiiMiipBnii  JS  fiinkillinni  pbiiriudeni  fiiuradiconb 

*  Ttjmm  Niramri. 

Jtaecedenti  (uiquuint^  perdnoilis  eft|  nec  ullas  <liftiadionis  nocas  adduauit;  nec  iigurani  ad- 
duat.  Gieldc  dnikb  dftt  GDdiin.  ■  . 


C  A  p.  XXXL 

.'Y^  TON  kvis  eft  eontioverfia  intcr  crudjcos,  an  Cinnamoraum  Vetcr^,  Cinnimotiio  hodi- 
I^LJ  erno  fea  Canellx  cadem  res  (it,  an  direrfa,  &  hodie  penkus  ignoca.  Revera  ii  Cinnamo- 
JL  ^  HMUH  Veterara  fueric  quale  ab  illts  defcribiinr,  lurcult  foi  virgulz  cenues  fruticisiioaiiwg- 
ni>  in  Arabia  nafbentis,  Candk  noftni  eflc  non  poceft,  uc  ex  defcrtpcione  pacelnc. 

Verum  tjiioniam  l^ilxilofa,  varia  &  incerta  fiint  quae  dc  Cinnamomo  &  CafCa  4  Vctcribus  Grzcls 
&  Ijtinii  traciiintur,  cgo  potius  mGarcix  ab  Horto,  Monardis,  Scaligcn  &  Aniati  fentcntiam  pro- 
pcndco,  Vctcnim  lci.  &,  Recentiorum  Ciunaniomum  necnon  Cailiam  corundctn  luiani  5«:  canaem 
lemeflc  Dioicondes  fcribit,  Caffiam  eire  virgulucraffi  corticis,  Piperisioliis:  Cmnamomi  vero 
dd^pcionem  prorfus  omittir.  At  Theophr.  Ci^kunScCinnamomum  magnicudine  Viticis,  mulcot 
ramos  lignoibs  habcre  (cnbic.  *  Phmus  Ciimamomum  diac  frucicem  efle,  duorum  cubitorum  alti-  •  L.ta.6<^ 
cudine  ampliffimum,  palmique  minimum.  Galenus  i.Antul.  arcam  Romam  delacam  c  Barbaroruin 
regione  cradit,  longitudinc  cubitorura  quatuor  cum  iiimklin,  &  Iicct  Cafliam  &  Cinnamonniui  di- 
verlas  arborcs  ciTc  iiatuat,  (cribiccamen  Calliam  ifpein  Cuuiamomum  cranfmutari :  iic  Callix  fur» 
onlos  Cinnamomt  prorfus  peffinifciBi  Qpx  cum  ica  Sott  tfp  camGarda  fcncio,  cani  longa  diffici- 
liqmTiacdifttlMCicafiiiflenxc  aron^  . 
cuefaenc.  Huic  fadum  uc  innumerz  fingerencur  fabular,  onas  Herodocus  pro  vcris  refert  Et  quo. 
niam  ingcns  corum  erat  prerium,  majorquc  in  bominibus  fucri  cupiilicas,  adultsi  abantur  aroniata, 
&  hac  raoonc  iiebat,  uc  diverla  illis  inderencur  nomina,  camcdi  pleninque  ejuidem  eilcnt  gcne- 
ris.  Pro^  locorum  igicur  diftanciam^  &  muius  (requeocacas  halcs  fS||kMiei  i  mercacoribus,  piobd 
cogaau  Caffin  hiAoria  Veiertbus  non  tuiCi  In  kioi»  enam  abiUii  amHmi:  Nam  cieque  Caifiaina 
nequeCiiuttaionHimapadiEthiopesautt  Ai^^nafaniddspicbitid^  quzapudipfum 
vide. 

Ac  inquies,  Vctcres  latere  non  potuit  quui  ad  (e  pro  Cinnamomo  adfcrrecur^  oorc^xne  an  vir- 
gulz;  ilh  autem  cxpreik-  afSrni.mt  virgulas  fuifle:  proinde  Qnnamoni&m  leu  Canella  noftra  Ve- 
terum  Cinnamomum  efle  non  poccft.  Im6  hoc  noa  impedic  quin  idom  (uerit  Nam  (  uc  red^ 
Cafp.  HoFmannus)  Quod  magnun  in  planu  ip(a  nobit  «fferc  ^cokatem,  efl  quod  muuca  fie 
racio  afierendi  ad  nos.  Antiquittjs  enim  tou  phnt.i,  cortcx  ciim  ligno  afferebatur:  at  cum  anim- 
adrerlum  cfletlignum  tantum  non  mutilecflc,  cortcx  tantum  Eiicallatus:  &  fit  hodicqua  Hxc 
qoamvb  nobis  nuxime  verilimilia  vidcantur,  non  cfl  tamen  retioenda  opinio  Jo.  Bodxi  i  Scape), 
quam  i  Dodonzo  haullc,  Magpi  (  uiquic)  nominisBocanicusDodomeus  Caiyophylloram  cenuei 
nunnloiGinnAinomum  Veceram efle,  Pempc.  i.  lA.  5.  Mf.i9-  ftnbit  Smmm*  jm  virgJtatma0t  . 
fM  mnm  ttijtfbjSUi  mfimnmi  Itgisimm  Vtttnam  jtm  Ctrfutmcmiim  II,inc  .ipprobo  opinionem  ; 
Omnibus  cmm  notls  Vetenim  rcprxlcntant  Cinnamomuni  Sunt  nigi  a,  ex  %'inofb  in  cmcrcum 
verjicntia,  tolorc  ei  quem  dcfcnplit  Galenus  omnino  fimili;  (iinc  eciainkvia  h.T:c  virgulu,  tcnues 
lamuii,  tVequcnnbus  latu  nodis  cindi,  perquam  olcntia,  odore  Baccharis,  fapore  acn  ac  moidaGi 
cum  cale£u»one&  (alledine  quadam,  tieque  (  uc  Galenus  obfervavic )  mordicando  paUlo  triftU 
tiam  tnfaunr.  rucam  eii4m  ul»roaiiducancur  nunifeftd  prx  (e  ferunt :  Cum  fianguncur  ac  fri- 
antor  palTenuenti  quU  emimmc,  &  nonnihil  lanuginofa  videncur.  C^re  nullum,eft  dubiam 
air  Cinnamqmura  Vctei  um  clle  non  crcdam.  Inferet  qois,  cur  iuque  hodi^  negliguntur  ?  Rcfpon- 
deo,  hoc  iieri,  quod  CaryopiiyUi  ipii  in  locum  ram^lorum  (uccenerupt»  qui  Galeno,  Diolcondi^ 
Theopbrafto  inaignici  fuerunc;  '&adhQ8non  (liere  delati,  vel  quddinZu/o»^  ubi  fuam  niercatu- 
lam  agelMnc  .Moluccx  enim  ipfii  incomrg  fuere,  ( quz  pluKpiam  100  miliiaiia  4  Zuim  £cs 
fint )  aibor  CaryopnyUoram  miamn  non  1«««  vd  quia  cempadiwi  Voieram  inoogiAnm  fiiic  Infr 
genis  cam  aroni.^ticum  ac  przHancem  ferre  fiuAom«  vol  qiiMpoqiancuniidi^  quttninoobt  Ai  fcrr 
viiunt,  quod  iiugb  probabile  videcurj&c. 

Veruni  rationes  litx  non  peifuuleoc :  Ciira  enim  Recentiores  q^t  judido  valenc  ( CBaubina 
&tence)  Oonanioinum  Omanarum,  vulgo  CamAi  difiumj  kgiiimam  AnciqDonun  Cafliam  exi- 
ftiment.  Galenos  «oiem  Cioiuroomum  prorfus  (tmile  efle  optinue  Cafliz  af&mec  &  aHbi,  Ca(Gam 
Ciun.i  nomo  gcnc.e  i>:o\iniarauiqueaaeo  elle,  ut  ex  ipfa  Cinn.imonuun  q'.i.ini1oquc  onaror,  fpe- 
dcntuique  mte.cum  CaHix  arbores  intcgrae  in  quibus  aliqua  Cinrumonii  virgulca  c  Callix  laniis 
prodeant,  Cafliam  denique  in  Cinnamomum  cran(muun.  Cumq,  Theopluaftus  ahique  Vctercs 
coiticem  in  Cinnamonio  taiuirm  uiiiem  eflle  (cribanc  non  l^numj  probabihiis  inde  inrerri  exi(b- 
lUtb  OnnaiiKmium  noftrum  iKxliemum,  Onnarooninn  VeteRiffl,  eorand6mque  Cafliam  ligneam 
nnam  eandcmque  rem  ellc,  nec  .ilicer  difFerre  Cinnamomum  Veterum  a  Caflta  eorundem,  q.nm 
Cinnamomum  liye  Cancll.un  OfEcmarum  noftrarum  k  C.iHia  lignca  ipiis  dii^a;  qux G.irt.i,c  lcnrcn- 
ti,i  non  alucr  a  lc  inviccni  dificrunt  qujiii  nalccndi  lixo  &  .iccidcntibus  md^  ortis:  liquidcin  Cin- 
namomura  ieu  Cauella  cortex  eft  Arboris  Cuuuunomiferx  ZeUamcae  i  Caflia  Iigoea  conex  |^ 


Digitized  by  Gopgle 


I  '  p-^^^—  

I5<J0  H  I  S  T  O  R  I  A     P  L  A  W  T  A  R    U  M> 

acmfpccioarborii  in  AUUUr  tuiccMi^  Garcia:  vcrba  iu.u.  Vcrum  ci^  .ner«tpr«$  eam  qiur  m 
m  indidcrenomina,  cuni  Mmcn  duldem  ^ncns  efent  coiiices,  pco  foli  a^qiie  »a„«at.  foliin, 

""SicSnS&^CaUi-in»  liRnwm  i  Cinnamomo  feu  OmeBa  diftindam  faciunt.  Caffiam  enim 
CiniiainoilW  «ffiorem  plcrunque  clTc,  colorc  rubictmdiorem,  iuUUnu.l  c-unoiem,  felidiorem 
&  comwiaioian»  gfi^  glutinolo,  odorc  quidem  &  lapor^  Cinn.iinomum  rcfcrre,  optid» 
tamcnOnnamomoimbealBorcm&m^^^^  elTe^  ex  accur.it.i  oWervationc  7lo.  Jchnfom. 

crgo  mci  fcntentid  (ut  jam  dixi)  llgoea 0#t.  CanelJa:  Malabaricr  cortcx  ;  Cinn.i- 

niomuin  lcu  Cancila  tariinJem,  Zeilanicaf.   Noit  ttmen  U  ndetlter  affirmo,  cum  J.  Bauhinus  fcri. 
bit  Callurn  ligncam  (aporern  luum  aromatiaim  Cqui  in  Cmnamomo  lcii  C.inclla  p.iularim  eva. 
nefiat)  confervaffe  etiam  poft  tngint.i  annos,  8c  *  Jacobus  Brc)  nii,5  utramque  harum  [CalDara 
ligneam  &CanclIam]  pcculiarcm  arborcm  agnofccrc  le  dilucidd  demonftraturam  promittat 
4tf  S.  Dtver&s  Rccentio^i  dc  Cinnamomo  &  Caflia  fentend^  oniitt»  Oim  enim  plena  &  accu- 

»3^  rata  Cinnamomifcrje  arboris  dcfcripoo  &  lultona  ab  autonbos  «ninnr  &  fide  digniflimis  rradita 

iir,  rLpcr\  .JCLiurn  plane  cflct  iis  reccnlcndis,  &  vc!  connrm.indis,  vd  refiitandis  immoran 
Cxterum  CaiEun  livc  Caliani  ««c^  ^  «d*^  diciain  volunt,  quafi  uriaimi        imtiiki-dt  JM' 


•  alhemtr. 


U  GHmmtmm  fivt  CmdU  MiSmMk»  &  Javmn^  CB.  CmAt  fim  n— iiiiiwiii  vklfa- 

f»  1  &  cmO»  Ger.  c«wi  H.  M  f*».  i.  Tsk  57.      dnMnmi  Ckfe  «t  t$» 

laoat; 

H.M. 

Arborcftaiiqiiatiior,  ijiiliMnwra  iS*A»cnfl^  leAifeinter- 

fMadeoutten,  ac  hinctDdi  MNstrBnAerfii  le  aflKgem,  ooiooeiii  attetiofeanfb  mfb^cinereo^ 
fiibearuberccntc,  qui  fonon  camidioraqeimi odorem  Ipirtt;,  rani^        fipioefldiini^  fiilido 

&albKante4  odoris  nullius. 

Caudcx  ambitii  aniplcxum  unius  bradui  implet,  diffunditque  numerofbs  ramos  &(urculoi^  lA^' 
cum  rainit  cordce  veftinu  vindi,  qni  6an  oom  «tate  rubefat,  ac  cum  peUicnla  tenii  iignnm  anfr. 
bit;  &  croftldiiereiobdoftiis  dft.  Eftt),  is  cortcx  fiio  tempore  .deglubuus^  fc  in  Me  exiSocMit 
iplum  Citmamiimm,  Vcriim  quod  in  MaUyar  habemr  cft  minus  .icrc  Cnlim-i^,  ac  vclur  f\  Ivcfti* 
CJorticc  onini  ex  parte  deglubito  arbor  cnioritur.  Lignum  mtus  dui  um  cil,  albimij  modonm 
Fplia  f.iin  1)014,  folicaria  provcniunt,  pctiolis  curtis,  fermc  lcmipollicanbus,  crafltolis,  &  inie» 
riiis  iarc  jirians^  (untgue  fbrmi  oblnngo-rotunda,  iongitudtne  ad  iatitudmem  fcrm^  dupla,  in  lam- 
mitate  cufpidaca ;  mcdia  partc  latillima,  at  aim  minora  &  teneriora  fiint  propc  petiolum.  Loogi- 
f '..rlo  ri  ■  na  (pithanur  &ampIiLib:  fiiperficie  (unc  plana,  in  oris  albicanre  zonula  fcu  ncr>'o, 
qui  ex  j>^(iolo  excurnt  pr^cincta  ;  lupemi  viroris  vegeti  &  vividi,  fubtus  dilutiora ;  cum  tcncra 
lunt  coloris  hepatici ;  prout  vetuftiora  ficciora,  &  magis  ri^ida  ac  iradru  facilia  lunt,  &  in  mmorem 
ambmim  contrada,  &  vcrsus  intenora  cntpa.  ^  £  pcciulo  trcs  coftx  viridt-diluta:  ac  ilaveicentes  ex-' 
curmnr,  medi^  lateralibus  noniiihil  craffiore,  fn  re<9a  &  avcrfa  parte  excantes :  laMnilei  duz  pri- 
mitm  brevi  iomrvaUo  red»  traffiboi  meames,  ac  ad  mediam  jundx,  inde  obliquo  ac  annulanm 
inflexo  daAQ  anteriora  versin  altd  afcendunt,  ac  proximi  ad  cufpidem  progrediuntur ;  ,ubi  in  ve- 
nulas  fubtilc?,  qnz:  versns  cufpidcm  dcfcmntur,  difparcnt :  ex  coltis  extantibus  plurimi  fibt.t  (cu 
venx  intimo  cradu  per  if>iiim  folium  tranlverfim  egrediuntur,  fiiboli  cancellifbrnuum  venarura  lixi- 
texta  comitatz,  fimtaaeiii  majonbus  fbliis  nonninil  eminentes,  maxinn^  m  reSti  parte.  FoBafiiiie 
forti  ac  aromatico  ooore,  prscipui  nitat  ipfum  CiniMmoini  o^awa  Ipiniitia,  Sc  iapweqdbqiae 
Cinnamomi,  ftd  minijs  v^eta 

Fltrci  peciolis  viridi-dilutis,  qui  fupra  cx  origine  foliorum  prodennt  plures  congregatim  fcu  um- 
beUatim  provcniunt,  funtquc  ftclliformes  ac  parvi,  conllantcs  icx  foliohs,  c  viridi  diluti  albicanti. 
boi,  "piniin  oblongis  ac  rotundis  oris,  anteriora  vcrsus  concradis,  ac  brevi  coUo  Ccu  pediculo  odoris 
,  anMmi :  in  medio  corculum  eft,  ccmftans  ex  duabus  ftmmmm  (enebu^  in  exRiiotO  ftaimna  fex, 
Tiridfi-clara,Jupra  alia  emicantia,  in  fiiperiori  parte  platu  ac  ladora  J  in  intCiioie  ictdem  iex,  tenuia 
ac  parva,  ci:m  nodulis  fcu  apicibiis  flavis  ac  crafliulculis :  atque  in  ca  (eric  cx  lis  infuper  tria  fiammaf 
cum  itlts  qux  in  exccnore  ordme  iimilia  paribus  incervaUis  emicanc,  complcdcncia  Jijlum  tenuem 
ac  viiidem,  in  vcrticenigriGUItem.  qni  «scamtidOTiridi  oblongb,  quod  pnmordium  fnidils  cft, 
acinpedicuUfapaiQr«peim«omnflnv,  q{EMUtar*-  Flor^adpedicttJuni  adeft  caiyxaidusAc 
ex^ouL 'Gemtmtfloramratnndiblnsi 

Fmffm  (iint  baccz  oblongo-rotundB|  tOtte  forma  iiiftar  glattdis  quercinar,  arft^'  inclufi  in  ca- 
lycc  proflmdiolo,  crafftolo,  vindi,  qoilex  aifpidum  clt ;  luncqtae  (tiperficie  glabri,  priinum  viridi- 
fiilci  ac  nKCnces,  ac  punftulis  albicantibus  confpcrli,  &l  tum  (ub  corticc  pulpa  viridi-clara,  quac 
flaviufculum,  unduofum  humorem  exfudat,  &  iapons  (ubacns,  adftring^ns  ac  unauoli,  conti-. 
n^cque  liib  pulpa  corticis  unum  grandem  nudeum,  oblongo-rotuiMfaim  flc  ghbnun,  qui  cottice 
tenui, camlaginofb  obtcdus  cft,  &  pulp,i densa,  ex  albo  rubckxntis,  ac  inOHHMooloris,  &  humore 
unauofo,  qui  in  fiiamcnta  procrahicur  (uffuia,  &  faporis  magis  acris  &  minik  adftlingentis  cft,  con- 
ftat;  dein  cum  macin  limc  canilco  fulci  6c  ntcentcs,  qui  color  cft  m  tcnui  cxtcnore  membrana^ 
intus  etiam  pulpa  viruli,  faporis  atomacici  Sc  (tibaman  &  acris,  ac  pulpa  nuclei  ex  rubio  ooerule» 
iocnce  conftances.  «  ■ 

Fians  hxc  arfoor  feoiel  Sen  inannOj  ic.  jmmrk., 

Hnic/pede  eandcm  ede  enftimo 


DlgiHzed  by  Google 


JLib.XXVlL     '    "De  Monhus  Tm^. 


Qpainvis  omiub^s  rLiIip.imbus  lonK^  noWliorem  &  prxrtAntiorem :  nam  6«  loquunturPhilofophi) 

tnbus  nervis  infignibus  fccunaum  longiCml,ncm  dccurrcntibus  pra:ditum,&  fru(Jhin,  ctian,  p;  ortfrt  cum 

om  huiusdefcripnoiie  difir(4a€rm«  &  D.Hernunnus  inMu.t,  cum  Cancilam  Zeiknicai" 
n  Zcilamcam  b.iccis  cilyculatis,  ex  qua  Cinn.inionniin,  infcnbic   Hteiis  ad  D  SrmS^ 
Ex  hac  etiara  Hiftoru,  Cordum  rcac  defcripfWli  tum  folia  cum  frudum  r^Oi,  i  ohochiiiitm 
landcrrt  edoanoi,  conltat,  guantumyis  invito  Jo.  fiauhina  *  'i'**'»*^™ 


Tchquxauxlen.tercurv.intur  cvquc  a  tcigo  eimncnt,  &cvidentiores  funtquim  intiis.  ffo  S 
ft^  no/lraHtr,n.i,  .m,>:,nnFmamknlMUwa]^  cupulis  glandium  niSo 

infidentcs,  qui  rannimc  adferuntur.  .  """"" 

Qliar  Garcias  habct  dc  dupUci  hujus  arboris  ooitice  ad  raodum  Snttr^,  nohn  fuCnecti  funt  au«i.  ' 
dc  dchberatione  fcmcl  tncnnio  Ua^,  nec  cniin,  puta,  renafatur  cortcx  lcnicl  detra<ihit  VemS 
cil  autcm,  exemptum  corticcm  cinerca  iUa  cenui  &  lcabra  exterion  pelliculadelibrarL  ialafflina* 
fccxn,  acqiie  ici  con volutum  uc  crunci  umus  rami  int^  oortex  vidcatur,  in  iok ^rm.  AlibarB 
duniaxat  arbores  dccorticanc ;  quamvis  nujonim  cortex  non  miftus  liuvi  fic  aiQaucico'&  odnnafr 
fapore,  ut  nos  monet  Rib.  Knoxius.  •  *^  ««w  ec 

ExcorticeradicisOIaimamiSale  volatili,  Camphora  difto  per  dcftillationcm  cxrfahitur  dfttL 
aqua,  cumqu.i  finuil  alccndic,  levius,  conlifknti.i  clarum  &  traniparens,  ac  coloi is  fabflaveloentB 
odon-,  toi  tiv  iL  v^i;eti,  laooris  peracn5&  pu  fundc  pcnetrantis,  conft.uis  ex  particults  tenuibus  fic 
fadlc  le  diiiipancibus  m  hbero  &  aperco  acre.   Camphora  candidiOiliia  eft/ &  m  o.lorc  cAnt 
ph(Ka  »mmum.cxccllcntior.  E|us  p^^^       inoleoprimum  deftillatb  natant,  .iccius  pambus  in- 
lcnfibilitcr  pcrmixtz  lunt, olei  tranfparcntiam«c  cl.irit.«cm  minimc  ohru(c.inrcs ;  duin  autcm  olcum " 
rcfngeratnr,  particubc  Camphora:  uatantes  ac  lcjunaa:;  unx  aliis  fornu /ktis.irreK-iliri  fe  affi 
gunt,  conlhcucntes  pnmum  haftas  oblongas,  quibus  partes  alia:  dc  novo  aocedcntes  vdut  tnnf 
vcrli  acus  ad  reftos  angulos  fe  affigunt,  atq, it^  graviores fafltx  decidunt; aiiLad  fondii!n  olei  'fub- 
fidunt.  V  ci  um  hic  nocatudigniffimum cft,  qu6d  dum  fe  affigunt  in  duosvoracofos  motus  cuii  ocr 
hocBMUbaplaiia  fenmtur,  acri,  acprimum  quidcm  tardius,  dcm  fbnilni  vdocius.  atq.oieum  «id 
feamfiiperfiacmubipnOsrefngcrafur,  &  ad  fundum  plunmis  p,i:cicuh5  Camphorx,  nul  eius  tran- 
Iparentiam  adiniunt,  imbutxim,  cum  in  medio  adhuc  li:  clarum  leu  magS tranfparens  •  quiii&  nar- 
ticu la:  Camphosa:,  qux  lc  hbi  mutuo  affigunt,  pai  tes  olcoiis  pnmum  ihtmre  includunt^  eas  vifui 
fubducente^,  qu«  dem  paroculis  lalis  ad  ansuftius  Ipatium  versus  infenora  detnifis,  fe  ab  iis  rdoU  ' 
jmnt  &  leparant,  fimeriora  pwt  lcvitate  pctemes.   Eft  autem  Camphora  ha:c  muim:  diffipabilk. 
K  fammacelentatellammamoofKipiens,  «cnuUam  faccem  poft  dcflagrationcm  rclinqucns 

Dc  Oleo  quod  cum  hoc  Sale  .-ittoUitur  lu-c  nocanda  occiurunt.  i .  Qao<I  odore  &  faporc  Cam 
pJioL.im  nwximc  .cmulctur,  atque  adeo  taciie  diffipaWIe  fit,  ut  licec  m  pannos  inddat  colorc  aliauo 
vniio^,  nuila  rclicl  i  nucula  cvaoclcac  ac  dlffletur-  i.  Promptiffimura  quoq,  eft,  utupla  Camphora 
in  riamma  concipienda,  in  eo  ipintum  vim  ab  aqucis  paiticulis  depuranim  refcrens,  torimaue 
brevi  tcmpore  dcp«rcnur  flamma  albicans&oaenifea.  ;.  Supcr  igne  poficum  &  cakfacium  ctum 
cito  couiumitur,  .ibitq,  m  tumum  albicamem,  qui  igne  admoto  riammam  p.-om ptilTunc  concioiL 
4.  Dc  co  quo.]uc  cxpcrtum  cll,  fi  Imteum  eo  niadefaaum  incendatur,  lincco  rcmanence  ilkto 
plurim.is  cjus  parcc-s  igncm  dcpalci :  extmao  autcm  igne  linteum  ilKid  pnmo  acrem  Cimphora- 
ceum  odorera  exlialat,  eo  autem  debilitato  &  eyanefccntc,  «aaun  aliquem  Cinniuiomi  odorcm 
fpirat.  yVnxsKA  Olaim  hocin  Sulphur  vd  Sal-nitrom;  vefmam  in  iflos  Cdes  1 ,11,!  rmxto.  con- 
fpcrfum,  usprorfus  illibat»ac  ilMis,  i  f^.imma  m  totum  confmni  ac  dcpaici;  quad  li  pulvis  tor- 
nicncanus  eo  imbutm  fit,  flamnum  concipi:  co  acccnlo,  fcd  nonnifi  tarduis  &  poftquam  raultjc 
particuli-  Olci  dep.ifta:  funt  ,6.  Singularc  quotjuc  cxperimentum  eft,  quod  fiHMS  CHd,  qui  ex 
co  calefaao  4upcr  ign?m  cxhalat,  per  paunum  tnnlicaaun  feu  quadmplicatiim  •cxccptus^  ad  cius  fi. 
perficiem  m  fiUcm  candidum  ooaodcetis,  quod  V&nec  Camphoni  eft,  fc  aliigir  Quin  &  hoc 
olcum.ntpuimn  &clarumlic,  cum  temporeparticulas  quafd..m  camphoraceas&iuit»  Rdanun  • 
qu<)q,nobiscftinlodsfngidis,  quocratadveaum,  de  fiio  tliiorcicmittcrc.  ^    .  . 

Olcum  qui)dcx  hoc.MaI.ibar..  Cinnamomo  cxtraJutr.i ,  tranlparcns,  clarum,  flavum,  nitilans 
ac  fragrantis  quoq,  odoris,  &aqux  innatans  j  cum  cx  Cmiumomo  Ceyloaea^,  pczter  gkumimu^ 
Gmsetuuncxtrahacurquodaqushindumpccir.  . 

OicBm  ex  foliis  pfinium  curbidum  eft,  cum  tcmporc  rl.ivcfccn;,  ac  rranfjSarcns,  coloris  virido- 
ioentis,  iftquc  fapore  quoquc  dulci  &  acri,  odorem  cuiiiamomitcir.icm  (puaiis,  m  aqua  liihiideas  . 
ad  fundum.     ,  .        •  *  . 

Dc  Camfdiora  &  Oleisqus  ex  vaiiis  hujus  arboris  partibus  vcl  dcftillantuc,  vcl  ftyCTqwirniur 
2>.-F«nfaif  Htrmmnui  hceris  ad  D.  Sjtn  datis  lic  inlic.  • 

MttanMBwdiverikMinjiacaitiow  corticc  Camphora^ejuiacW  6 

olqpm.  'Ex  tnma  ooraoe  oleam  Uraianntm ;  cx  foliisoleum  Catyophyllorum ;  ex  frudibus  olcum  V/». 
Junipcrino  fimile,cum  pauxiilo  Cinnamomi  ac  Giryophyllonim  mixtuni ;  cx  his  &  cxooquiturolenm 
pinguc,  craflum  mltar  ccre,  ad  emplaftra,  ungucnta  ac  candelas  coiiHcicndas  commodilfimum  • 
medicanjennim  icidem  intem^  &  exccrnc  ufurpatum  fummc  anodynum.   Qlcumhoc^  rcfci«nte 
D.  Kamt,  oanfittentia  &  colore  lettun  reieic,  zque  enim  durum  Sc  candidum  efle^  odbre  ingranti. 


Digitized  by  Google 


,  ^^j^  HlSTOaiAPLANTARUM. 


.  .   M,r-*:„-A;<jrm!  Ai  dolores  ieiueiHlos.  SLad  lucernas,  non  uiiion  cx  co  cande- 

J&kUrort«uiae£oao  datus,  vclin  pulvce  aim  mello  (cu  l.icd).uo    v,c  pro  tufli  &  phlcg. 

Cortct  fti  Kuin  iM  cUcuao  dAtus  confert  qufttiuc  flanb,».  Uem  in  pufvcrC  datus  cum  aqua  calidi 
aSorcsv.r.cs  ica.u  riuxmv.q.  ck  fliRo^:  JlH.rtj:n,  iftif.    ^^4«!  »«./•«  /rfi?^  W 

w/  CtnvUue  Cumamtniihn  i>noqmi»t  a,l  diiirrbxani  fipnJam.    D«COihJm  CtMm  Cinnamonii 
femitis in  vino  rubio  minios  menlium  Huxus  cohibet  Eplierti.  Gcr.n.i.L  An.  .  o,  Oblcrv. 

F./w««  luccus  ctoi  pipere  &  Uccharo  datus  pro  doloribus  ycntris,  &  rciium  tiatulcnta  uiatcna 
ferviunt.  Folia  in  pulvcrc  dat*  cnm  fiochai»  cMawunt  iJi  mgfM  cafuk»  un  8e  FUm  m  pDlvei» 
cum  faccharo  &  aqua  friRida  dati.    .       .        ,  ,  j^j^n^  i 

Olcum  qu<id  cx  corticc  radicii,  aim  Sale  vohuli  Camfbtra  diflo,  p6r  d^liaoonem  fmral  e»- 

cft  viriuni  :  optimc  confert  in  omnibus  arrectibus  paraiyticis  cx- 
ra  lummum  ac  przlcntancum  dl  remedium^  vchementes' 


trfithiftt  aflo&rfirt^^     ilGco  lcdihs  iis  inundum  ad  qnAd.  ecianr  coofert  intos  liiinptimi :  in 

afthmatcili.Cuaffeaibus  pulnpnanbiis  fananais  incus  fumptum  ctiam  maximd  confert,  uti  &  ad 
inalignitatem  fcbrium  corngcndam,  cftquc  luaorcm  peUens,  in  gangr.-cna  &  Iphaceio,  aliifq,  affeai- 
bus;  ulcCribus  malignis  optimc  quoquc  pro>kit,  )uvatquc  ctiam  proimpetimnibu$,dolonbus  armum, 
-TCntris,  «adonun,  necnon  tumoribus  mcmbrorum  cx  fngidis  &  pituitofis  humonbus  obortis;  prst- 
terea  in  pedum  contuiionc  ut  &  vulncribus,  fenfum  j^artium  ftupcf^idum  rcparans;  prtodcftqHein 
rlicMii  itc  fcufluxu  oapitis;  ejus  odor,  qui  iUioo  ex  tttillatione  fternutationcm  quam  rheunia  dcC 
lillu:  in  ri.inbu>difcutiendisquoqueellfcuc«ft  iniwlumptum ;  appctitpm  qupq,eKitat  accalai. 
lofis  prodcft :  funta  hx  vircs  expericndi  compertab  Qmfbtrm  Suw  in  aiieaibus-uiennis  ad  pio- 
vocanda  mcnftrua,  ludorcs  quoq,  ciet.  ....        .  ,  •  >  r  •  » 

deam  corticts  arboris  qonfcrt  in  afteAibus  ventncub,  m  tormmibus  vcntns  a  tneorc  oms.  Aqua 
Cinnamomi,  iit  &  fbhim  Cinnamomi  deffillani,  canfiacahabetur.  Olcum  «  tolii»  prod^  ^n- 
nus  applicatum  in  Colica ;  fummnni  rcmeditim  paraljtk»  Eoram  aqua  ooadDar  in  altemoaAas 
card:aci5  frigidis,  datiirquc  inpotionibusfuilonrcris. 

Qiia.-  Antiqui & Recentiorcs babent  dc  Cinnan.ouii  vinb.ii,  non  mulf,jm  diffcrunt  abJiisqii.v  rc- 
cenluimBs,nimirum  conduoepOflid  putridos  &  ferofcs  huir.oics  in  vcmn^ulo  fl)Rii.i!itcs ;  ad  cfaflbs 
ctiam  ScvUcidas:  prodefle  omnit  Kcneris  obftnidiombus,  undc  laudatur  in  hydrppe,  idero,  cal- 
  "    retentis,  partulque  difficulnie, '6e&  Lmdator  edam  bi  amft&os  —  "^— 


culo,  ifcharia,  menfibos  retentis,  partulque  difficulnie,  '6ec.  Lmdator  edam  bi  amMMs  pedoo!^ 

tiiffij  afthmarc, 5y;c  .        .  r- 

Inlnluia  Zeilan  non  n>inu5  fi  cquc.is  cfl  Arbor  Cinnamonufcra  m  lylw 8e  fcgbos  qn»nCory- 
lusapud  nos,necabincol.s  pluns  ..riim.uur,  ied fine  ddcfto uni.  cnm aliii  aitonbiis aa  fecum In» 
ftruendam  Telaliom  qucmcunq,  ufum  ca:ditur.  * 

Sufpicanoir  nonniilli  Cintumomum  ad  nos  ex  Indus  delatum  olci  fui  maxima  paree  ibidwn 
fpoltari  antcquamnaviibusliiio  dq?oitandum  imponatar,  qn^peqi^  bic  deftillaoim' peucUEmnm 
oieum  przbcac. 

i.  GmcAi  Mvtfirm  AUlthtnca.    Ktteu  KjmM  H.  M.  P«rr.  5.  Ttk.  5  ).         grcat  ItuUl  CVOf 


quanoa:  a  pediculo. — ,      ,  ..  ,  -        j         j  lu 

mkeacnrram.  FUftult  inumbellasexpanfi  extremis  ramuhs  provcniunt,  modon,  vindi  albican- 
tcs,  pentapetaloidcs,  qninq,viridibilBbreSibu&»/«»»iWw,  viridi-flavis  apicule  ornans  mcduim  oocu- 
pantibus.   Flofailisfucccdunti«f#exigW^  ffibinmnoftratiuminftar. 

Lku,  Pitovemt  loci^  luoncrnis  m  Rerktncwr,  Teckencttir  .ilufq,  vicink  proyinciis;  fcmper  yirct;  Julio8c 

Ttm^       Augufto  menlibus  iiorct,  Decembri  aiitcm  &  Januario  maturos  fcrc  fruc^us,  diuquc  fuperftcs 

manct.  '  ,  ,.  •   ,  , 

^  Ex  Aibofbfoliis  iniqn»a)fiisbalneum  nt  a>ntraquoiGunq,  arao  Exradicis 

■"**'  corhcccamCa»daniomo<cNaceinolHacainaqpaoo£ki|OCniooi^^ 

,  -  daproficaus.  *  , 

MultasCancUx  &cCa(!vcfpeciLesaddudtJ.B«]hina^  Utj  . 

,.  I .  Cancllam  lcu  Cinnamomum  vulgarc,  crafliore  coitioor      *  .  • 

i.  Canailam  ad  vulgare  Cmiumomum  accedcntetn.  .  . 

' .  3.  Caflii  MoiylicLcx  nomine  datum  corticem. 

4.  Caffiam  iigneam  fulcam  aioinariaiiH,  Cinnmiomnm  eK-Sirmatia  diftain. 

5.  CalSam  ligneam  fiilcam  aromarid  8e  gjntinofi  lapoiis. 

6.  CifHamiigneam  fiifcam  aromaticam  acriorem.  • 

7.  Cafliamexcernaparteiniipidam.  (^arumdcicnptionesapudipfum  vidcantur.  Nobisenimut 
^jdmoi^.oaineicpiflem  aifaoris  otctiees  oflbvidenRirpiolaoo  nataleaut  ncateaiborisdifloreMei 


4.  MaU*  ', 


Digitized  by  Google 


Xib.XXVIL         Ve  Mmlm^Prmferis. 

» 

4.  MaUhtthrum  &  FaHim  bJnm  Offemmvm  J,  B,  fWaow  iubimfeu  MMatinim  Parfc.  Tama. 


Cum  Folium  Indum  feu  TamaUpttn,  (ob&TaiiCe  curiofiffimo  Rik  Columna )  a  CincIIr  folio, 
exccpco  {aporc,  vix  poflic  digoold  nems  iHis  tribus  &  folii  reliquu  lignis  iimilibus,  ut  non  orum 
ovo  mael»  limilc  (icj  non  eft  cur  in  eo^cferibBPdo  JaboMmu^  dta  m  Ififtaiia  Ouiell*  jmiant  • 
abundc  dc(cripcum  "t-  ,  -  -    ,   •  . 

ScrilMt  Diolcoridcs  FoUum  Lcntis  palaffais  modo  aqu2  innaure,  nulla  fulcom  radice.  DslMH^ 
bathro  ^inquic  Scaliger)  VetemiaiBUitjnioc.-  Qui  entm  orones  Anfanttc  omvaltt  Ittdin 
tramus  hodie  nulquam  mRni  ffinl  inindiile  oompertora  ha 

Gardas  quog,  Grrcos  in  hoc  fiffiefirmar,  Foluim  cniiii  Lidum  nori  aquis  innatare,  (cd  in  pro-  • 
cera  aibore  naua,  procul  ab  axnA,  tum  multis  aliis  in  locis,  tum  in  CamDaya.  Tamalapatram  to» 
cantf  qnam  vooem  Graed  inMakbathrum  corruperunt. 

;  No|aatemj  notifper  donec  oiaiiiifliiiii  impiea^  &  «Urerfiun  efle  nobet  lacobus  BreyniDs,  cum 
AmatoaliiiqBe  doAu  feininBBFuliiiiu  bAim Ofidnarom  Cal&«  odontz  felium  efle,  aut  faltem 
Cmdlx  fylTeftris  MalabaricaE  proximJ  defcriptat.  Oim  enim  idaffirmcnt  Ruellius,  Cordusj  Ama« 
aa,  Lacona^  alii;  Cum  Garcias  fcribat  Folium'  Indum  CaryopbyUa  quodammodo  redolere,  qaem 

'   odoranCaneUxZcilaq^cacfbliistribuunt  D.Hermannus  foRnaxius;  cum  iple  J.  BanUnm^Yqui  '  • 
fnynT**"  ientcntiam  tuetur^  in  noftro/Abff       ejuiq,  parcibus  quaBdam  efle  qa«  n^gotiMto  H*' 
ilcntar  CSntumomoVetenun  fateatur;  oum  illud iwim  Canellac  fblium  k  pleril^ae  ewmaotti 
cretli,  fcribat  Valerius  Cordns  •  cufn  deniq,  fruftum  fegitim.r  Canclla:  (uti  jam  conftat)  interdurn 
una  cuniFolio  Indo  vulgari  ad  nos  adfern  fe  mccllexiil;;  rcfcrt  Clulms,  undc&c  Jo.  Bauhinus  illum 

«.  proFolii  Indi  fruc^^u  habct;  &  Clufms  Tamalapatra:  lcu  foji  Iiuli  ramuloeum  appmgat,Folium  In- 
dum  didum  (eu  Malabathnim  ipfiffinium  Caneilg  lcu  Cuuumomifoliuqi  tuuIIus  liiperdla 
Tidetur  dubiundi  locus.    „  .     •  ' 


Malabathrum  Tiribus  cun>  Spica  Nardi  conTeidBB  Aitar,  Vpum  fOlfaUt  009^  otis  hJiiiimi^ 

cmendare,  veftes  ab  erodone  vermium  tucri.  * 

^vf  Qm^^mkKi^.^^^ai^  tmum»  friui»  P$lt»  JimiliJ.B.  Lamm  Amt- 

'  AHxireft^  Cinnamomifbra  gcnere  diterfa,  defcribente  Monarde.  Modiaf  magnitudinis-eflefer- 
tiir,  &  inunortall  coma  prxditj,  utrcliqu.r  Indica:  arbbres,  fbliaqu^haberc  Ijunnis  iimili.i.    I  ru-  .. 
Aum  efle  panro  pileo  (eu  peulo  formi  limiiem  ea  JatiaulinQ  qua  Thalerus-  nummus  didus,  incer- 
dnm  etiammapofqm»  extrin(ecus  &  inaiiificAsex  paipun  nkncaniem,  interius  lereffl,  fbris  afpe-* 
ilitn,  coiDS  iMitiiietcnifitiejamdidumiiiimmi^ 

cnb  fnx&M&t  onile ex  aibore  <lepeMleab  Gafhlam  eandem  laporit  (tuTioitem'  8e  ooorii  fnN  , 
firailliam  haberequam  legirima  Canelb  ex  Orienuli  India  delata,  cum  nonnulla  adflridione  con- 
landam.  In  pulTcrem  tritum  &c  edulus  inlperiiun  eandem  i^is  faporis  &  o^pris  gratum  conciliac 
quam  Indica  Canella.  Arboris  oorrioem  qui  cralEiS  eft  nuUam  Canellae  fpirare  odorcm,  auc  fipcK 
raniefore  aitutt»  Fotiacrin  tsnoqmniBndamO  fegmt;  fedpruiuria  rii 

in  Iblo  fraftii  coofiftit  oontra  adm  In  OrientaK  Giffia:  •  Iii  Pronncia  Stunaco  nafatnr. 

Di%'er(am  arborem  quis  crcderct  quam  cx  "Hiftorids  Indids  de(cribic  Cluftus,  fblio  Laurino, 
fruc^u  racemacim  coh.create,  quicalyce  Subcrino  fimili  contmeatur,  ampliwe  umen&magiscavo, 
colorc  nigncaiicc.  Hujus  arboris  fruthii,  Foliis,  cortici  &?  radicibus,  [hcec  Canellae  (aporem  &  odo- 
rem  habeatl  longe  ca^oes  prxfcrtuicur«  quorum  duacaxac  pulvism  ufti  efL  Nam  Canellz  modo 
cum  ciUs  deooquamnr,  nnnm  abeftocIuavinMmeiUSiooacilieii^  qdnfbd&seorannonkastf 
iaporis  grariadeooAioneeTanefclc  „^  ^  .' 

Verura  Locus  eandem  efle  (uadet,  m  (entenria  Clufii  commodius  delcripfam  ab  his  Au^ribus:      *  _ 
Olycum  pulverem  tflm  ad  aUa,  tum  praccipue  ad  Coli,  inteftinorum  &  ftomachi  dolorcs  ptt>-  yffg/- 
^ioaac^^Doiaalum  ^wteratj  roife  dilcucitf  orts  fGetorem  cocii^  cordi  prodc(t,  fic  colorem 


•  * 


•  •• 


.  CAP.  XXXII. 

P«  ^  it^»  ftTft  Vnaler  Mt^itbtft^  fiiflt^TSciHi^f  .m^w  txc^ft^t , 

■      ■  <" 

ARboreft  med'ur  iiKAgnitudinls,  c.iutiicc  craflb,  allncancc,  corticc  obduao  craflo,  fqu.lmofb,' 
flarvo,  ac  hncu  purpurcis  ilnato,  odorifq,  gravis,  £c  faponariam  aquam  re^crentis ;  nec- 
nonplur^wsocnacotaraulis  dnereis.  Rsdix  albicani,  mrro  corrice  teda,  inodora,  mn- 
pida.  .lyMiiladinai&  drcaHlinukM  longior^petioliipcoveniunb  obloag^rocunda,  acumm^Uj, 
expanelBTinrinanAimcrenatt,  denfa,  fopemi  oolaie  atn>>vindi  fplendenria,  infem^  vtndi  di- 
lutiorc:  ncrvus  folii  mcdius  craflLjs,  &  prarterca  in  quoHbet  laterc  unus  tenuior  lccundum  lonptudl»^ 
nem^cxcurrit :  odor  ingracus  ac  hxivioliis ;  lapor  uncfaiolus.  Florei  candidi.ac  fLuveolcntes,  petioJB! 
long^drca  ramuloc  noemaum  proveniunt,  viridique^oblongo  &:  acuminata  calyci  inhxrenc,  fec'^ 

abMiqBo>cbcuadii«  *i7Mrimi^i  oaffit  U  aaoiiimrriUfiwobamtUate^  toodeniaUiican^m 


Digitized  by  Google 


L  A  N  T  A  R  U 


 — - — -z — — I..,  .wiA«<  omatisT  medmm  occupintiljus ;  imcr  qiue  globolusconliftit  vindi- 

.      jl^'Hul>f.  fiivziixmh^i^'^'^  Floribus  par^fcrali. 

dibtus,  c  quo  Icx.  'ept«"       rotundo,  crali6quc  inhacrent,  oblongp>rocundi  aim  cufpide  in  ver- 

ria^  Jioqu.  gUjd.bu5noft«^^^  peUudi,  mociUgliKA,  v.(c.da,  liporif^.  pnnium 

.     mofies  ^f^j^^^^^^Z^  Tdcm:  intra  quam  cf^  kXMir nifim.,  oblongum,  quadramm, 

iSi'-^      ™irm..curos  fcrt  frudus.mCllfitefilJlJiP  «6  AllgBih^ 

•        F^isTlile  &  acctooond.untur  in  As^jaar,  matmomw^cemOmar.tt^  idinquunt 
*^*F?!lABmiwliflB IkoaBexprimitur,  qu.  cum  Oryi^  infufo  6c  concrcto  Nuds  lodicc  fucco  CX- 

nijSaT^mfuorus  pcdumdavBadmoms  cofeiem  cnioll» 

*  ■        iUdixquocunq,modci(bmptaalvummoyet.   *  ,      '      .  .. 

EfcBis  aqua  communi  addit.s  abis  fFpricis  coftis  apozeraa  Et.  quo  indigenT  plenque  quotanofc 

•  .  -I*4oaie»^uosi.tifolcntaAvc«u^^^^^^^^ 

wThBmexpttSI»  &  cum  conchyln  cuiufdampoiwMio  unMDatamMfflnBni  nHBi|&o(iimi- 
.  ■  ^  CHiiaMdila  deK  a  eo  illii^ 


ysm. 


A 


CAP.  xxm  • 

hmmftittaplyUet  MaUhsriU  fru3u  csljet  a^dtMU»- 

Xflni/ H.  M.  P..4.  7.  )6./!.  75. 

Rbor  cdvafta:  magnitudinis,  ^acirciter  pedcsalta,  caudlcc  craflb,  denfo,  albicante,  corrfcc 
obdu<ao  aallo,  dnerco,  faporilquc  aftnngentu,  necnon  ramulis  vindi  albicantibub,  fun- 

 gosa  innis  medulli,  ut  ihSambaco,  rcfems,  ornata.   Radix  fiirva,  fiporis  amari,  odoris 

fenvi.  A&stennvdqtttiuiimuljuni^apetiolisloagbcirpraniolosproven^  oblongo-rotunda, 
ac  in  mucronem  JeliMnfia,  denfa,  glabra,  lupemd  atro-viridta  &  (plendentta,  infoni  luWiridia, 
iapore  fubjiii.iro.  F!ora  iirmlifcr  peuohs  longis-circa  ramulos  proveniunt,  carulci  fuavoolcntes,  vi- 
jidi{i,ac  rotundoGilyci  inharrent,  quinque  fubrotundis  &.extrorfum  reflcxis  foliolis  conftahtcs,  cOf- 
ruleo  rocdium  occupante  Sjlo.  Frutlut  pan  fertilitatc  flonbus  fuccedunt,  calyciq,  gland.um  inftar 
iohcrent,  obioilgp.roaiiM^^  Prunorum  (ylveftnum  xmul.,  fubvindes,  glabn,  carn6que  molli,  hu- 
miila,  vifcida  «calbiaiiteicfeti*  qox  frudibus  difciflis  mox  infpidatur  ac  purporea  c^adit:  odor 
ingratus,  fapor  amarus:  int^  caniem  ofliculum  kKttiir  obioiiffMiDiiiailiinti  iwdeam  «iwiueBi 

caodidum,  amaro-dulcem.  •'   .  „       ^  _ 

'  Brovcnit  vanis  in  locis  M.il.ibar,  nr.Trfertim  drok  MmtMS  Sniper  fMt{  qnotaimil  floiem  fitt- 
aiimquc  pcrfiat,Julioviz.  &  Augufto  mcnfibus.  •  • 

£  radice«  ibliis,  fruaibus,  al.iio,  hujo»  iAociipeidlmiiBaqiMtODflii  bfllneiim  panHWqfdNifianii 
«tiailonim  dofcitibM  toUetidgiiiflifflniiim. 


CA  P.  xxxrv. 

.     -  tftatf  jl/rfrf~f'r"/'"'^"  ■^'j'"'"'  • 

ih^fLU.  P.I.  F.»a  pi^  6U0^fyi^iS0UAtm»pm9dmi^  ^tlktt.,  D.Syen" 

ARbof  eft  proccra,  frondibus  denfis  &  opacis,  latt^  fparfis,  in  arenofis  nafcens.  RaJix  ei  crafla, 
alii  defccDdeas.  ramolq,  tranlvcrlbs  fubtus  &c  iiipra  tenam  lati  cxcendcns,  cortice  laaco. 
<i»fotquanrom  duo  hominc$»4«li^x5»<»^W^  ^"''^ 
&  fcabro  teaus,ligno  laaco,fiffili,gravi,  in  aqds  fiimmi^dlirahil^  «tra  aqoaj  puircdmi  faal^^otooxio. 
Ftliu  in  parvis  viridibus  petKJis,oblongaromnda,  rgtund» ad  petiohim  omfntcn  mxenai <»P'**»^ 
susextenora  reHexa,crafra,(oliJ.i,pj.ina,,glabra,fuperniobfcuro  vffortfmtcnt.a,infemd  Iu4^^  _  ., 

re  fohomm  P\'ri  nolVratts.  E  cofta,  liipina  enain  parte  eminentc,  vcnx  tranfvcrix  fubtiles  «  «m» 
excurrunt.  Florei  c  foliorum  finnbus  exeunt  quinq,  vcl  fex  limuL  pcdiculis  uiiaalibus  c  vindi  nav©* 
fcendbus  nixi,  primo  albicantes,  dein  flavcfcentcs,icu  ex  Bwo  fiifcelccntes,  ftellari  ^  16  iwulis  oblon- 
gis,anguftis,  cufpidatis  compofiti,  quomnidup  &  duoeraife  junaa  funt,  odonfianaupd.  in  moto 
fiorc  odo  .(lln  (nrica.i  folia,  odo j?i»«w«  furre^  cnru,  aafla,  ;dbicantu  ac  ^VAaswa^^ 
versus  fumm.tatom  in  cufpidem  ftn«aa,  acflava,  &pitulo  albicanti  flavo,  quod  german  tniaQi  eir, 
circumpofita,  cxquo  fijlus  vmJi-dilutus  &:  alblcans  cinicit.  Oijxoao  oblongis,  ai^ftis,  ciitpi- 
datis,  fteliacim  expanhs  fokiis  conftat,  exterionbis  quatuor  flavefcentibus  &  mufcoGs,  intcnoribus 
«aintotiacentibusalbicannbus.  Gtmuut  florum  conica:  (unt  &  mufcoh  colons.  Ex  floribus  ieru 
ien  corollas  cfionnane.  EruOmtaXycc  inferiui  comprebeoii  figM»  l»*  ohyanun,  primum  vjhdei^ 
deiiide  flavi  ac  nibefaentci!!  can»  iai  «ocite 


ac 


Digitized  by  Google 


tib.XXVIL  "pe  ,Arhnbm  TrmferL    .    •  ' 

ac  eium  duo  RrindBt  tfcnb»  oMoiiffwoOinda^  noamhii  pImmu  iMtLaaajJei  nS>Pflnf  CTimML  - '" ' 
Bjs  in  anno  fkwet.  •  .      .  •   h  .  '        •'  ' 

Efloribns  aqiam ftOhHMm  mdigiwe  «fiduii^  que  ddontt  eft,  &  epol»  »»-i*»^1ifii  ac  fe-  Wrw 
Widtantibu»  proncut.  .  ' 

Gravidis  in  diffidii  pamfiuAitt  tni  coniiBodc  dinnirin  aqua  caiida.  '  - 


Ckf.  XXXV* 


H.M.  '  ■    '  '         •  •*  ■• 

ARbor  eft  procera,  caudice  craflb,  multffine  ranw  loMe.  lat&)ue  diiHif»  donato :  qui  cjor- 
ooe  atro.vindi  obduai,  uta  inaduntur liquorem  exiudant  unehiofum,  inflnu1i:ni,  inodo- 
•mm.  Lignum  cmereum,  comce  obduatun  denfo,  (cabro,  fufdo,  intus  rufo.  RaJtx  fla- 
veicens,  fiporis  .icns,  odons  fylvcftris.  Folia  craQIs,  ronindis,  ac  viridibus  periolis  circa  extremoc  • 
ramulos  numerola  proveniunc,  oblongo  rotunda,  atro-viridia,  cralla,  denfa,  glabra,  fplcndentia  • 
media  cofta  folii  craffa,  rocunda,  ex  vindi  divcfcens.   Manibus  fi  confricentur  hxc  foha  vifo^liim' 


ginofis  ac  purpureis  petiolis  glomeratim,  non  fparfim  nroducuntur,  (ensimque  porre<ais  columcllis 
umbcUa:  fpccii.;  panduntur:  triplia  conftant  ordine  fofiorum  acuminatorum  ac  ruforum,  quonim 
iingulioraincs  l-x  conanent  foliola,  ac  medius  pl.int.'  ere<auseft;  irfharr^ntque  cr'alK>  nifo* 
ac  laniigiiiolOj^  in  icx  lacinias  acummacas  Cc&o,  lex  candidis  0mHmkm  rafU  gfiabm  docatis  mediam 
floribuscaviiatem&  umbilicum  occupantibus,  intcr  quac>y2Mr  prodit,  ioigiis  fiiiftds  radimentum; 
odor^visac  melleus,  fapor  nnllus.  FruRu,  tum  forma,  mm  magninjdinc  Olivis  fimiles  imma- 
llKiviHdes,  nitentes,  fucc<jt|,  vilcido  ac  laAoo  referti;  maturiores  vpro  Durpurei,  intu^rufi,  liic- 
culenta,  ac  ncido-dulci  carne  rcfer(i,  intu  quam  bina,  frarius  unun^  Jocutaraflklib^  oUocMa' 
glabra,  rufa,  mtentia,  nucleum  cohtinentia  album  ac  anuriufctiluni. 

Arbor  hxc  nuUibi,  nifi  foboleaut  ieminibus  in  horcis  fata ;  provenic  ifai  Kfalalxtr:  Chinx  &  In- 
(iilarum  Plnlippinaram  iiidigenaeft,^ind^que  in  Malabar  iUata ;  hinc  Manjl-Kara  quail  Kara  c  Ma- 
ndb*«t  infiilis  appcllatur.  Q^iocannis  'maturos  fert  fiiiaus,  Auguflo,  viz.  &  Scptenibri  meniibus  lem- 
pcr  virec,  dnjquc  frugifera  manet.  *• 

FruUM  maturi  inter  bellaria  comeduntur,  appeticum  au^r>  &GOiacoaionem  promowaL  Virni 

arboris  fiGi^cimi  ndioe  CiirvinMSe  ZiuhM* 
quodcMnoiOi  qiioiaiiijjin  potonwr  matorat.  '  • 

BsiiBBBia  Sdamidao  «oAiif  aiUiio oortioehujQsarboris  pi^verifato, luus  paratur,qui  affeaui 
fariJydoo  eadenyo,  fadis  BtrikmiiBlo,  finando  fcmmqparoconAicib 


CAP.  XXXVt 

tktm*tfgri  tr*(tl,enfibtK  Man^av.  Vrmuftr»  mnMM  fruSm  rtn^orm  am  Ju«im»S!euIi, 

Afaregr, 

AR  bor  eft  mediocris,  cortice  gnCeO.  Felia  fert  in  frondes  conee(fat'ab  imo  ad  quamor  digitos 
JoQga^  UetdTiridia,  foliisPerficx  haud  abfimilia.  In  cujuTlibct  ramiextrcmicitc  umbella 
enalamr,  plerunque  in  quatuor  brachia  rhombi  inftar  expanfa,  quodlibet  brafhium  itc- 
rum  in  multos  pediculos,  m  auoruni  quolibet  pfculm  provenic,  cilicc  albo,  digitum  longo,  fime* 
rius  In  quinquangularetn  fteilam  divilus,  coions  obicur^  c<cruieo-purpuiici,  inodioras.  Seqiinir 
fimSm  Prani  cquim  magniiiKUiie,  figarl  reois  <jn^  in  iupe^iide  gL^,  cuticuli  lutea,  8c  in»' 
rius  carnem  luceam  habemii  odoris  ucSapoHiipaiiiatt.  CaMiaaceminTdutiduoJapidGi  ^uncf. 
lipdcz,  comprelB,  diiri.  Fmftitt  imi  eomBdkiir.       .  . 


CAP.    XXXVII.  •  .  . 

'  Tmi^era  vtficmrimfnSm  mMhifUci^t^ m 

ARboreft  pratcclG,  at:},  fpcciofi  plurimum,  caudice  prMraflb«  oortice  craflb,  fcabro  ac'^*''  • 
cinereo  obduao,  nccnon  ramub  vuiUfaas,  g^cidads  ac  quadnuigulit  plunmis  donato: 
I^nnm  albicans,  durum,  glabrom,  ftrtamm,  ^ercfaio  Mgno  haud  abfimilc.    RaJix  njfa 
M^ons,  adftringentis  &  fubamari,  odoris  fubaddi.    Folia  gemin2t.i  ordinc  pjraileio  r.iniuiis  miii- 
rteitt,  oUoi^o-rocunda,  acuminau,  denla,  craiJa,  fiipcrnc  (piendcntia,  mtern^  nequaauam.  duas 
am  amptMblonKB,  fpiibiiiam  lata:  odor  ao^ 

Rrrrrr  • 


-^—  UTT7J^JJ_    P  t  *  N  T  A  K  11  M. 

I   r  r   f  *  1.1111  fi  ni^iin^       '1^"^  Jinguinis  inftar  atro-purpurcus  evaJit.    Floret  exieuij 

oentur  hxt  Fola  ad  foboniin  cxorcum  penolis  longis,  qu.id  atigiilis  ac  fiiTca- 

fiiaveolcntes,  dica  raninl"  ^  fph,mellis  iimbclla:  Ipccie  panduntur:  conftant  quinq,  vel  fac 
dsproveniunc,  fe^M^^^  Slini  «fleris  foliolis,  inhati^  exiguo  6e  acDiniiitto  calyci:  folioU 
Jnlxotuiidis,  candidisK  ^^^^^j^  aijja^  aficibui  luteis  donau,  raedium  occupante  ftyh  fubviiidi^ 
hic  imercedunt  ^°^?JL^^niunt  vdica-  magnx,  virenres,  fupcrius  aperta:,  in  quibus  tres  qua- 
acuminato.  Tanoeinwpw^^^  ab  mvicem  (e)un<^0  loc^Kitur.  Fr«(7Hj,  (librotundi,  viridcs,  lanu- 
tuorve,  ^'iS"^*^**"^^'^^  viridclceote  inodora,  latKjnlque  amari  &  adftnngenris,  rcfcrti,  la. 
ginoh  ac  "'"""^  °^_„fur  auadratum/ex  iB»  rufijfcens,  micU^  includcns  cxiguum,  albicamcixt  • 
-  tnqoijjo  '^«^'^  ,  "  r  at  prxfertim  in  provinaa  Anj^etjflU  CMsm,  ubi  in^g»  Mf« 
^  JSSJXS"^^^^^^^  Scmpervirer,quot«u»,.flo«fhU«ta^ 
{^Angufto&Oaobn. 


Kncrkffihm  pirputeusconficitur  color,  quo  panni  fencei  &  goffipini  tmguntur.  Etianv 
flando.per^t»WBi»>l^-  <  . 


/•9 


•  •  7;..''    >     ■  •    c  A  p.  xxxviii., 

•P  i.F.j.  ,.  '  fhm^€M^iKmif0MMfiu  mtUomUo,  Pand  'H.U 

FRutcx  cft  altitudine  qaina*  ftxve  pedtam :  R^Jiw  capiljM»,  eprticc  dnereo'  aromatico  a<fta. 
FtliAm  brcvibus  &  craSl  periolis  ohlongo-rotunda,  ad  peoolum  contradiora,  m  medio  la- 
tifSma,  cuftidc  modoobtuB),  mod6  anguftiori,  utrmque  adverfis  cxtantibus  nervib  ajfb 
ftriata,  aciniquaiis  fapcrfidei  fflt  ffflflo  pfcmuni  nervorum  undiquc  dcqirrauuun  cancelliformi 
contcKni:  colons  viridi.furdi.  flfc«»lnttceniis  longis  hiric  indc  i  foborum  fimjbm.fegreffii  wfi- 
liftimt  candidi,  qumn,  pct.ilis  rotundis  ac  anterius  rotundo  culpidatis  compoMi,  odons  l»ud  m|U-  . 
cundi '  Siamina  leccm,  vc!  ;t  .in>;ulla  foliola  albicantia,  aftchui  pan'is  flavts doeafa :  )?yiM  in  mc 

•  dio  cra^KisSc  fubviridis,  m  Umimitatehabcnscapitukim  ri.ivo  albicans,  cftquepnncipiL;in  germcii 
fraaus    Flortt  kawintm  fnUiiUt  qui  funt  baccac  plano-rotundi,  in  vcrtice  habcntcs  Ipiculum  feu 
nodulmii,  qui  ftyli  germinis  fti  capitulum  conftituebat,  iiintq,odomaromticj,  xmulantisodoreni 
Pipcnsdic^i  Cati  MoUp,  8c  gingiberis  viridis,  cum  inimaturx  funt  (»lan  vipdi  aib^ 
ooe  Quicraflioluseft,  alpero  leu  minijs  flavo,  ob  gemmulas  vmdiulculai  nne  indc  emmentest  e« 

.  nuranUK  vrimiim  albeteunt,  dcin  ctim  planc  matur*  (unt  cdore  albicante  ebumeo  &  ad  perii- 
cum  vergcntk  oaftic6que  g^bro  nitcme  ac  nomiihil  tran(parenie,  carne  kcoilenta  &  lubdulci : 

lufita, hjc  in  oadBB.  ,  ,  ,      a  •  '       ^ _  • ... 

Iruusunum  rotundiol-jm,  p!:uium  acj^randisifcuium /ewfw  continetun  qpOjl tcnuttttmo  «C  Vmdl 
coitice  etiam  cum  niamn.m,  ac  pulpA  .ilLxi  oJoi  is  aromatici  ac  laporisRibacns. 

Ffores  fert  toto  anno.  /  i    i  i  i  •  •         n  / 

Totius  DUntzoitat&dccoax  fapor  m  partc  aifeaa  cxccptus  fcdat  dolorcm  arthriticuni.  Radix 
humoribusevocandistrita,  accamaquain  qua  Ori^maccrata  fuit  m  lot.one  adhibita  mlcrv«:  ca- 


A 


C  A  B.  XXXIX. 

Axm  bdua  fr,M»_  f,J^mAmMmcm,H       ^  tOim  «Mm 

'^  Rborcft  oi«cclfa8c(pcdo(aplurimum,  altitudiiie  70,  craffinc  vciu  16  circitcr  pedum  men- 
f^?.ml.ouans,  HMliiSe  pmis  dnfergs,  longd  Ut&j,  morbcm  ditlulis,  donau.  Limura 
it^ ^.mcclmSmm  dnerca  Zdix fiErau,  rubicunda,  rufo comcc tefia,  ino^. 


albicms  coitlOC  muiHmm  anereo.  nunu»,  raaKuauj., .  ^^j^.^  «-.^ 

nul.,  (aporif;i,(ubraHu  gcminata  ordmc  parallelo  btcvlbus  peooli^ 
mulosoro^Sm  oblongo  rotunda,  crafla,  dcnla,  glabra,  nitentia  fupcm^  vindia,  mftmi  fik. 
S^?  iSwL  mfipidA.  Ficra  racematim  provcnmnt,  cx>gu.,  iuavc-olentcs,  cJyciq,  vmdi  m 
Qiunabdniasaa^  fefto  inhxrent,.qu«uor  pblonBo-rotund.s,  acuminatis,.luccii,  atq  m  am- 
lS2.^nX-,nrib«s  netalis  cooftantes,  intcf  qwe  tttidem  albicanna,  bihais  fP''^'i''"  oi  n.ita  flammMU 


Amygdllz 


Di<gitized  by  Google 


Lib.  XXVIII.  T>e  Arbortbm^Bacciferk 


Amyg^Ixin  moduni:  huic  induaicur  iM/c/ria  tabam  nu|ulculani  cumtornii,  cum  iiiblhncii  &: 
odore  referens,.&  faporis  amari,  qui  dum  in  inTollicro  luo  adhAd  oondnccar,  germinarc  incipir, 

«C  radicis  foliommq,  priniordia  cmitnr.  r   ■      .  \. 

Provcnit  locis  arenolis     ripns .iqu.inim  l.ili.inim prilertim  orca  Chchi»,   Singulis  .mnis  nuturos  i^m^ 
fot  frudus,  Augufto  viz.  &  Sepccmbt  i  tivjiilili-.is,  .itc^,  pcp(cculum  non  raro  frugifera  mancr. 
^  Lixiviain  h  diifihbus  ^rdbm  clt  ad  pannos  clueados;  PiAores  etiam  cobnbus  admilccrc  Iplenty^rri; 
mptAttmadlurrerefirmtii»  ^ueanc.  ■*    .    .  *'  • 

'  Fru(%uuiTi  nuclei  in  cduliis  C«ri/  ab  indigenis  etpeoiiitDri  anunitudinb  per  diucinam  maceratio- 
nem  &:  cottioncm  in  aqua  (ublaci.  Infuper  e  (niAiaiH  hilbe  TiridilHu,  cum  foliis  Ad4mboe  coclis  &: 
«ddito  butyro  contuhs  cat.ipl.i(m.i  fit,  quod  tumoribus  impoHtum  potcnter  eos  emolbt,  &m.uurat: 
euiwiem  m  Hocm  cataplalina  iioc  vanolis  &  niorbiilis  impom  Iblet,  ut  cu|us  vel  macurencur  vci  dil- 


f       magnam  cDm  Anacardio  Iiabet  fimilitodinem. 


•         CAP.  XL. 
Aaww  Ji«fw<!|S>  Rodidoidi. 

• 

ARtnfiola  eftfioticii  in  modom  (parfa^  pcrpctux  frondis  honorcgcftiens ;  foltis  parvis  \iaish 
Riuflnlis,  bis  quotannis innumcris,  pulchcllis,aibisautvio(ttcci$,interftindlu,otfuf^^ 
i-loribui  luctcdunt  fruilm  parvi,  rotundi,,  m.ignitDaihe  Plnmi  Danuiceni,  qui  maturitate 
albiaut  violacei  evatiunt  (nrKii;m  Horr.m.  V.il:i'>  .u.ccm  dulces  fiint  hi  fi  u(ftus,  Iiuiis  quiE>u(ii,mi 
Qui  iuxu  iinum  HoiMlarx  degunc  m  dehcus  habiti ;  qui  eorutii  adco  avidi  &.  auiantes  iimt,  eique 
^tii;  fyt^Mi-^'  ^  JfaifMi^  indi  ■^Cnommentur:  Proinde  qliando  mamrefcunt  pruna  excuhias 
apni|r,  9c  anmamaiitt  jraaM  airoeii^nefiutimaut  apaita  vi  ea  lapaw;»-  aut  fiuteadei»pukiainr. 

*      •  '    .  •  ''        j  ■  '  •  ' 

Trmmii  MhAhb  Rodiefivc  .     .  .  > 

Pnccelfa  eft  arbOTj  pnint  Joagii,  flan  odore  latb  graco  pnduoens.  yerum  aim  ofllailum  grande, 
pulpam  feu  camem  paucam  habeant,  non  magni  fiunt.  ni  K«d  ab  iis  qui  pocui  OhUou  vel  Maiif 
ci&o  ea  admi(cent  ad  laporem  gradofem  ooinmnnicandunii  Qgo  tempore  matuncacem  adepca  in 
cerram  decidunt  ha«  pnuia,  Pocdin  ^viidesemcses  eommeio,  quo  muloun  «tefeaanmr  pia> 

gCiefcunc  admodum.  •  ^     /•  r        «      i  j 

HxcAthor  gummi  exiadatilavum  odore  intcnlioro  quam  iic  iplc  fiudus.  R.imuli  avuili  .^ut  de- 
cifi  teiT»  'mg>ea.  facile  oomprehenidunc  &^radices  agmot,  ujvie  ad  iepimeota  vivarioium  quibus  po> 
oora  incfadaot  freqocnliiffimni  eonan  n&s  dfc  .  .         ■  ** 


.1     •     •  .  . 


H  I  S  T  O  R 

PLANTARUM 

LiaER  VIGESIMUS  OCTAVUS, 

QJUI  EST 

De  Arboribus  Bacciferis  flore  imo  fruaui 

'  ■  ^         '    '  colia:feate. 

r__ft...,.  „',„nrfm  nencartMO  ftu  pulp*  hufnida  Ajnatum,  cui 

P'''"-  c  ^  f  ■■■  ■'■-L^feuiii  hoceftfineularireuunicoinOBOlBcnbatf 
XcScr.varbore.  funt  vcl  ftngafe  aanfc  fingpto^^ 

ftfJi  Bt  perfceaii»  annroiubalccrnum  conlbtua^ 

Ubram  dflB  huiic  in  qnaliior  Seaiones  partiemur. 

daudente.       ^  „  r       j.^  «rMiMMtnitin.  five  duas  nudeos  fcminavc  condnca^  fiw 
oJ^d^deiUquammfniauseidcmfk^rifucccdemkpIarito 


SEXITia  I. 

TkJrMlmUa^trk  fnBucdjfcuUto. 


C  A  P.  L 


1 .  S4afras  Ger.  Park.  S*iW^«  i&JSS 


Tavttftum  J.«.  i*;/.  yirwr  « 


MAximx  huiusgeneri,  Pln.  fun.  -ag«i«^&  fo^-  »-SSnffi-r 

nigricante  [craflb,  fulvicofons.  ^«^^^lSent  foli  viridu,  tenma.  ficulneorum  autVi- 
arSmat,a,.^d  Fcemculaceum  aocedcntc.  ^g^^?*^  Jhuc  Pyn  foUis.  fi.^ilu  funt,  vixque 
tisalbx  xmula,  odorata,  "^"^^^^^"^"^SLfSomfrSurTha  Jolinfonus  in  Gcrardo /uo  cma. 
uUum  angulam^t^endunt  mqmt  Monarf-  i<^s!rarf>«li«  pniD^  Dxidinum  ra- 

culato:  qui  Saffiafras  arbufculat  a  lc  v,lr  "  ^^*""  pyrifofmibos,  rummU  m  trwcu- 
mulum  .klcrib>t  &  dcpingtt  folm  «J^^^IJ^f^Pj!^"^^^^  frufttbus  Monardi  &  Pifcni 
fpides  di v,r,s ;  ,n  ^odeni  utui.  ramu^   P«P^  h^dt^  ^^^^^  ^  ribuit 


Digitized  by  Googl 


Lib.XXVin.  .  .    T>e  Arbortbm  'Bacciftris,     .  ,  5  • 


Cidbus  iic  odoranoics  ua  5«:  in  iiioa:.in.i  prj:llanti»rcs,  Fa-niailum  retipicnccs  Cluhub  Dr.iconis  * 
hcrb*  guftujaffiinil.u.  *  • 

G.  ^(b  Monardis  deTcnpcioru  urci  lignuni  S.iluhas  non  acquiefcenxlum  eflc  ait.  {iquidem  affir- 
inatS^fMs  Floridc  Ugnnin  dccorticacum  vix  uUius  ciignitattsefle,  cum  Brafilienie  exiini«  diKnip 
rins  virtutts  hatfbatur,  atque  a  cortioe  liberatum  in  aliqnojt  aonos  immunc  fci-vatur :  Duas  aJh  ic 
alias  hu)us  arhoris  fpccies  defcribit  GiL  Pilb :  l.*Pn«  ufaKante  8c  flaTcfecnte  eft  ligno,  ac  prp- 
iiKtc  Luiitanis  Qtiro  httmto  vel  CMb  ob  odoiem  dwiotf,  "MS&Ksiitik  AAm^mi^  vocaiK.  Fblii» 
eft  paiTis,  angultis  S  tcnuibus.  _  • 

\.  Altera  letttertia  (pecies,  Anh»A»m'fr't,  quanttimdiuliiHprioribus  masnitudinc  inicrior,  tantuih 
viitutibus  fuperior,  oauubus  paiiicr  jBcafiiieattKtt  in  quoddkliosiifiikiepaiita.  Folio  eft  Lauri«  fen 
minori.  (rudu  odMtfero  8e  ubi  nianimerk/eSque  (imnl  cum  ooitioe,  ligno,  (bliis  6c  radice 
intcnse  calidis. 

J.  Baubiius  Itenum  Sajfafrta  lic  dcfcnbit.  Cortice  tegitur  intcrius  fungoio  nonnihil  molli :  nia- 
tencs  fubjacct  .iTba,  vcl  ex  albo  rufefcensj  aliqua  interwira  etiam  ex  partc  ad  cinereum  vereeOs^. 
aioUQe  (Scjpe&iniinis  Tiliaceis,  odore  6c  Xapore  fuan,  avoniatico.,  acndculo  fic  fobduki  q^Bodam» 
no^  AniC  .  '       •  .'■■'»;* 

Nafcimr  in  maritimis  locifquL'  tcmpentis  [in  vaftiflimis  &:  diflilig  fallftas  Fi/SMi  J  HOn  tailtitofMw;  ^  •• 
in  Florida,  (ed  &  in  .nhis  Aiiicricr  rcgionibuSj  eciam  Brahiia  ipla.  •      ,      ■  *• 

Fobaoontdislmponunt  Indi,  (icca  ctiam  in  medicos  ulus  afluniunt. 
.  L^ni  deooclum,  ied  maxinic'  r^dids  ejul^e  cordcis,  multi  usus  eft,  quod  vel  meradus  vet  (atu-  • 
ndus  pro  a:gn  viribus,  actace  aut  temperamenO)  (tunendum  eft.  J.  l^uhmus  cum  Moalpelii  agerec  * 
ligni  cum  (uo  corticc  dcrafi  ;i|^.  in  tribus  tantum  ^vqux  fonans  iibri$  ^  medicts  Monipcticnlibits 
infundi  (blcrc  ait  per  horas  la.  deinde  ad  hb.  ij.  conaimpcionem  dccoqiii  &  de  colatiira  1t  j  inani 
liimi  calidc.  Mchiilque  cenleniub  ( inquit )  cum  ccl;;bjr  imis  c)ii.s  loci  niedias  in  Awm  cantum  dofes 
fic  paran  quam  m  plurcs,  tiim  qiua  aKcrvatum  gratiair.  ddoris  ainitcit,  tum  quod  faculcas  lilius  facil^      '  . 
eranefcic  Eft  cnim  tenuilQmamm  partiunt 

Rcfidcntiam  pncdidi  decodi  infimdebant  per  tnes  hor.TS  in  iib.  1 6.  aq.  font.  decoqucbant  ad  lib.ii. 
conliimpt.  ci!at6que  pcr  manicam  Hippocrat.   S,il  hai  o,  Bolchcti  ritulo,  aut  (inc  to,  propotuoi^ 
dinario  utobantu-  ,  iibt;raIioii  adhibito  vi<5ii  qi:.\in  in  ducucto  Gu.ii.ictno,  quo  noniinc  (rcquens  ej^s  . 
uTus  in  cor^nbus  tnaaientis.   Hac  ratione  inagno  lucccliu  pt  xlaibebaiit  ad  podagras,  ifchiadas, 
.'Teierei  fluxMMMs,  obftrudiones  oonfirmacas,  febres  nochas  SCanciQuas.  &  (ingulan  ptopcmoduia 
experimento  a^  rcedo^yic^aoa  coloreSi  In  lue  Venerea  idem  pniftat  quod  Giuiacum»  Chinf.  . 
Sarlaparilla,  (unili  ufii  &  utiBtate.  Vaiet'fic  ad  membra  re(bluta.   Ventrem  Ibtvit  qrathus  niaiM  ' 
calidc  fumptui :  Padioncm  ccelucam  diucurnam  fanat,  Jittus  utcri  &  cruJitates  confumit  ccito  cx-        .  "  . 
perimcnco.;  mcnlcs  mirihcc  provocac,  fterilitatcm  ecum  cmendat.  Maulencis  oontert  8c  carnem 
 1:  ^uld edun  ad  peim  8c  aiorbgiraia  oontagioferom  prxcandooflm       vd  deoodto  eias 


Monardes  ad  frigidos  ventriailt  alteftas  fie  ihtas  commendat,  necaon  ad  conoodionem  prottib^ . 

▼cndam,  &  viimicuin  conipcfcind,;m.   In  ninrhii  thoracis  f  igiJis  cfEcax  efl ;  rnquc  capitis  doloribos 
tam  novis  quam  invcccratis    Calwuiulis  uuliccr  liatur  uiquc'quibus  arenulie  gignuncur  in  rembus. 
Adver(aeft  lisaui  uiinx  arJorc  Uboiant  Usbtmdeiyii^oriseaidii^  UBcKfoiHtdesadqaett 
Ledoceili  qoi  plura  velic  remitto.      '  .   -  - - 
NotatScarodetwinlbr  PanaceBincatartl&haberi.  ■* 

Upu  Saffafras  iiUo  fuhjuxgit  f.  Eauhmm  Liznurn  Antfu  . 

A  Tha  Placero  medico  communicatum,  odore  Anili  &  quim  SaiXafras  (^viorc  mitiorcque,  ma-; 
.lerie  (blidi,  fubfiifca,  pedihes  re&os,  maculis  tranfveriis  ac  (plendicannbus  mtsrcipientibus.  quaks 
kxk  in  Fagino  iigno  viden  iblenh  Faalc  (inditur.  Flanimc  admotutn  fittik  adoleifciti,  fic  illaildlr 
tam  lumnum  pradaet;  ii^  odorem  gratum  non  reddit^cunSada&as.  '  • 

a.  Saffi^rat  0rhor  foUo.crtnato  Munting.  •  ^  • 

Hanc  depingit  &  de(aibk  Aixah^us  Mnnnngiuif  ia  HedKjop  Belgio^  qQem  oonfiiUt  I^Aiir, 
MoacnimlingnamJBelgicmflOoinidligiiOT  -.  ,    *  **■;.'  * 

■  •    ■  •  '      •  "        ■      ■  '■  ■        ■      •     "    .  . 


Tmia-farM  H. M.  Ri# ^48. p>.87f;>ftifcr. Mfliiiiv^i^tMt,  imitti 

flore  D.  Syea.  . 

...    »      ....  , 

ARbOr  pmoera  eft,  naloBns  inWeao&'  RtJix,  fpa  fSxis  im*  aSgit,'  ooctice*e((  cnUo^ 
(ubAave(oence,  inolli,  la<9fe(ccnte,  (aporls  adflrinzentis ;  ligno  albicante.  5f»>«  ambim 
hominis  amplexum  implcns,  cortice  cft  ortcrco,  Uiblaiico,  i.ci  (unt  &  rami  &  furculL  Ftlis 
brcvibus  petiolis  hinc  inde  infiaBilt,  oblongo-rotunda,  nonmhil  cufbuiita,  aJ  ix»olum  etiam  con- 
<nAa^ianaigjui6lkaciealata»iniusiubla^  fcu  duta,  iiipcroi^  obiiMnut  via^** 

"  •  Rrrrrr  } 


\  ^yO       '  H-l  S  /o  R  I  A  P  L  A  N  T  A  R  U  M. 


Lcapitulis  plano.r«undis,  petiol.s  (implicibus  currjs  mfidcnnlxis,  pcr  Wos  Mm; 
^  ittim» plurcs  uAitx  prodeimt,  quatuor  pccalis  culpaluis,  dJlutc  virennbus  ««mpoflrL  Su- 
Sm  omSS?»  folus  W  emkantia,  -«c^  geftanc  albicanrcs,  grandiufculos  S/y/«  ui  mcdio 
EreviffiranseamopituloalKcailte.  FnSm  fuRtbacca:  rotund.ol.r,  c.lycc  quadr.fol.o  pnmum  ardii 
S Tv ert^ftyliitn  bifurcatum  ejicientes,  priraum  vindcs,  dem  aloclwnws,  pcr  niatuntatcm  m- 
Sdi  &  parum  nitcntes.   Unum  capitdum  gpnraeum  nooiiifi  unum  f^^  -Sub  cor- 

"«Ifa^rS^&^^cSiTMua  Or^^za:  in  lotione  adhibita  morbo  facro  confcrt:  .cadcm  trita  Apoftt- 
marisimponitur.  FoUadecoaa mfiMiiennsaut caupUIraatis quofcuncj, doloics lemunt,  &mpuer- 
pens  juvant.  .... 

— ■  '   :  .  — «  

C  A  p.  IDL 


Vfm. 


Frutfx  iaccifer  Malsbarieu,  /r«ff»  calyctiJste,  rttuai»,  MMMfMM.  Mf^mt  ^m.  MtJtrm^ 
w  H.M.  /wrt.i.  Fig.  19.  «  ld«dtr»^i.t.  mjfttt  Mt.  QHinm  fytciu^$^  dtferiit,  P.  f. 

F.JT* 


F 


IRutex  cft  altitudine  duiira  homilinil^  Oifaaa  in  •renofis.  JUJix  cralla,  cittcnus  corticc  flavo 
fcu  rurto,  qui albicantc  farina  leiicaloeabdDaDseft,  intus  hgno fufco.nifo,  8^©»«  «  aro- 
—  nutidodoni  •  Rami  cortice  funt  dncrco,  iifquc  fp  n  y  nciales,  hgnolac  tnnlvertc  hmc  mde 
imufamtur.*  Felia  in  brcvibus  fufculis  qui  intcrvallo  ab  cxoitu  fcrm^  unciali  ad  utratnque  partem 
lienola  &  fpiratim  intorta  barba  munin  limt.  [  Hinc  planta  McJera-cjmit  dicitur.  Nam  vm  muJir» 
in  linguaMalabarica  myftacemdaiotte.3  pfOTerajmt^&  m  fiipcriorc  corura  parte  qux  luprabar- 
bam  d\,  &c  infra  quoque  ad  eonmi  ewitam  Iwtribm  peAcolis  appenfa,  ItatmieoWonga-rotimd^ 
antenus'obtusii^-,ir?iLl.it.i,  aapccioluni  nonnihil  ftnfts,  virorc  utnnquc  clarak  Jami.pa]ira  Olten 
te*  adcxortum  duobus  toliisculpiaatis  angol^is  vcluc  aunLiilis  coiincata.  Flmi  in  Iumm&  furculB 
piiculisvixfemundalibusinfidcmes,  chio  trelve  iimul  prodeunt,  confiti  in  ciiycc  vindi-!i.n'clccn- 
tequinque  cufpidMoninl  fohoijira,  .lumqoe  colore  flavo  &  panlm  nitentc,  conliantestiuinque  paa- 
lis  tenuibus,  oblongo-ronindis,  &  Tenulis  teriuiflSm*  in  longum  ftriatis.  unejubus  albicanobm.  -A*. 
mina  in  mcdio  10,  longiufdila,  fubflava  confpiciunrarnodulis flavo-rubns dotata, mternis albiamn, 
qux  in  calyceniutuo  unita  capitulum  mcdifini  albicms  circumambiunt ;  c  cuius  veiticc  pnMKlUK 
alia  quinque  /«hrm  panra,  lubflava,  cum  viridibus  nodulis  feu  apicikuf.  FruBi^  rotundx  baccx 
funt,  mferiori  pam  in  c*«arao  proftmdd  inlidjaites,^Ubc^  mtentes,  per  nutuntatemjavi  8c 
fubrubri,  fub  cMwiori  peBfaaa  camc  valdi  rabn,  denb,  fiuiida  ooafbmm.  In  medm  oflienlam 

albicans,  durum,  in  longiim  vcnis  ftnatum, partmi fladei  COlltmem.^^  . 

In  lotionc  oorpons  adhibitus  humores  crocac.  ll*«je  mfiammatiQmim  fedammiv  tanianMsi«' 
Iblvendisconferttrita&impohta:  e^dem  OTzfcntaneum  rcmcdijm  cft  pro  lau  vimlento  colubn; 
nliitMmrqiWKine  pro  febrihas,  praedpui  inhmtiunu  imeftmonun  lormmibus,  do  ore  cohco  &  w- 
S«aMiSo£;Tftquefud^^  flonabmaw.  E  ndksomtaoe  Alea. 


Jiaccifera  InJtca  fruBm  cuffidato  nmufjrttiOt  esljee  refjM  txttftt,  B^td  VLU»     f.  T- 


^Rbor  cft  mc.^iocris  magnitudinis,  tM,,dk^umi,4ia^  cortioe 

necnon  pluiibus  ramuUs  fubviridib»  ac  fibdnBnm  doaai».  .  ^^»^^^;,^ 


A 


m  »    necnon  pluiibuj  ■-iiiuu,,  ..^  .  1— -«a^ 

fLX  f6quecoraceteda,f-ip6risnmancant«.  ^l^'* ""^.=^«??»»JKS^ 
venimit,oblongo-rotunda,acurainata,  nioUia,  flacc.cb,atro-v,ndia;  bi«fimedH<w^ 
•rai^od^acris.  J*rc«/immierafi-«!efananmp^^^  ™matas fllo S*^^ 

came  fuoalenta  ac  fubdulci  intus  refertx,  intm^»l*to9Mim«>caimaU»ica^  pia«>.roninaum, 

E taccis  in  butyn,  frois  ungoenturn  confic.cur,  9^«^  fronn  ac  tcmpjnta  lUltu^  phrenetlO.^ 
piad6lfedifi«r.,&^^  • 

.  :  .  •;)„.  ■    r  ■ ./  7. M>tfm\  *Mvf^^--  CAP. 


Digitizedby  Google 


Ssce^n»  InJica  frmSu  MMgtt  etdyci  kciimUmmfimt,  tfftMb*m^4$Ms^Ilimm  ItVL 
P.f.  T.aS.  p.55.  *  • 

'     H.M.      '  ,  .    t  .  .  .. 

TUne  (pedes  eft  lecl  bumilior,  quatdoraeam  drciter  pedes  alta,  cMUitt  tcnui,  albicanre,  cor- 
I^Lj  tice  nuinito  furvo,  intus  flavelcente,  nccnon  ramulis  viridi-fufcis.  in  oit^ni  Liifrufis,  dona- 
X  ^  to.  fibrau,nigricante,  ■inrus.rubrubclcente  corticccin^  Fe/w  oblongo-rotundaj 

craila,  ^ea&t  glabra,  -(iiperaieitio>viridia,  infern^  rubriridia :  (apor  fubacido  a(lringen$,odor  nullus. 

in^..  mmrrmmmia.  (nm\\»i  nwinMiiini»  Muwlnrt.  rminntKi  nMnnmvfntitiulSE.  aAimiM*!*  ,i,AAi.   cr:. 


i%r»  extnmii  iiirGulii  fiiifeninnt,  modon,  qniaaae  obloiMjoiocuiidK^  ammiiwrii,  liijldis.  craflts, 
oolorirque  amdfiilmocmftuKieSj  tocidem/«MiH&aibicmnHis,  flavo.tulbefc)emibQs  afie^m  ornans 
mediun>ocaipantibus,  inter  qui  ftjlsi^  proc^it  vjridi-albicms,  ipfius  frufttls  rudimentum.   Floribus  • 
-  liiocedunt  kacea  obloneo-rotunda:,  calycique  exi^Oj  vindij  in  quinqup  ladnias  iedo  inhxrenc.  viri- 
*  ^priraum,  dein  albeiccnteSj  p6(l  rubolccntes,  candem  nigriGanMi     niieiMMj  Cttm  iniui  im 
liefienti  acfiibdulcifefertai.  officato  aibicanteplano-fOOinAfc  • 

Prorank  in  iPWnt  6e  jAmm;  lemper  ▼iret:  ^ootanjb  flotet,  (radulque  fert,  menfe  viz.  Au-  tMut. 
gufto. 

£xpreflus  c  fbliis  (uccus,  6c  cum  ladeo  nuds  Indicz  (ucco  exhiiutus  lumbrico$  necat;  &  cum  ^"*'' 


cap.  vr. 

fertg»  H.M.  P.X.  F.  1(.  p.'4I.  Fnutx  isecifer  MsUtmtm^  prAtu  ftM^fttshit  iimftimd 


T 


iRjpedali  eft  altitudinc,  in  arcnofis  nafccns,  ra  jicc  fibrofa,  flava  fcu  n  Ei,  ftporis  8c  odorjs 
nuUiuSt  Sdpites  &  furculi  teretes^  venjni  in  fummo  quadrangularcs^  vaulhorcs  *onerei^ 
j  {pj^ggj    tocnentofi.  Folia  pctiolis  rocundis,  tenuiter  pilo(ts  feu  tomen- 


to(B,  bina  onMMtinit  &  alteiiiaadinelinculii  adnafdintur,  cordifiimii^  diTpidat^  craOa  pilos4  U' 
nugine  obdnfta  K  vdori  inflar  lema,  viri&j  fobtus  dilntiora,  (apore  fobamaro,  defcrtDtionein^uAus 

ncrvorum  vide.  rlcrts  bini  un\  provcniunt  in  pcrioiis  riRidis.obliquc  fiirreftis  in  furculonun  (uperiori 
partehin(;mde  iupra  ex  ongme  parvorum  ac  ic  mutuo ordine  .decuflantium  folionun,  qux  qtiidem 
ODm  majoribus  forml  oonreniunt^Iqfige  minora  maneiUiSc  minora  funt  «jn&apict  fivdiiipropton. . 
Snnt  aniem  floret  candidij  quinaoo  petalis  compofici»  oUdniMmgpitii,  ad  unam  magis  Mrtenvfiti^ 
qoc in  medio onl veni  mistta  iunt,  miid6tti|,  pedicnto aibo^tobo  ieu  oollo]  ftMavo  cuyd  amplo^  • 
laxo,  qi:inqi:a  foliorum  cufpidatorum,  qui  in  mcdio  "anterius  neiviilis  ftriata  funt.   Stjm:r.,ic  mc-" 
dio  cxeunt  quaciior,  tcnma,  candida,  longa,  cum  atictbus  nigiicaiuibus  lunulatis  jncunil>jncibus : 
itcm  jfylm  tenuiSj  candidus,  in  luminir.ite  viridis  acbifidus,  t  priroordio  fradfls,  quod  ex  calycis 

.  orifiao  fo  exfcnt,  prodiens.  Flores  odoris  funt  gravls  male-olentis.  Floribus  delapfis  fuccedunc 
hmtm  (ingulx>a  calyce  laxo  primijm  in  totum  comprehen/zj  dein  i  calyce  Stellifbnniter  expanlib^ 

*ac  exteriora  venus  reflexo  emicances ;  fijntque  primum  vnides,  ddnde  ex  viridi-fafco  ccerule(bentes, 
poft  cnm  plani  maturse  nigrx  ac  nitentes,  cortioe  tenui,  intus  pariim  (ucculencx,  ac  comefbe  non- 
nihil  adurunt.  Stmins  qu.igfku[ftus  in  totum  rcplcnt,  ac  in  fingulis  duo,  rria,  vel  cti.im  unum  con- 
tinentur,  una  parte  rotundiov  funt..altera  planaj^  vel  duobus  planis  lateribus  conltantia,  in  latcrc 
rotundo  nervulis  emincntibus  cancclktim  ftriaca,  ac  cobre  cum  ficca  ex  rubro  nigricante. 

Radix  pioiiaa  eft  pro  lienceria  &  inceftinorum  torminibus  8e  dobre  ocdioOj  in  lade.acido  vel  • 
cciam  vino  Mem  in  pulverem  redafta  ad  puftularum  exficcacioneni  confert.  Fblionua 

fiKxois  epotw  InnMeoi  in  v«nm  enocat 


c  A  F.  vn. 

Batcifers  AUUh.  ractmofa,  triftttU  fruQu  Mmgfl  trittcce,  eafyce  txctft».  TtjeruhPcttu»  H,  M 

■•..■••. 

•  H.M. 

ARbufcuIa  humilis  eft,  caudice  ichui,  albicante;  cortice  dndo  nigricante,  intns  viridi,  mul- 
tifque  rafnulis  eeniculatis  donato.   R*Jpc  flavefcenSj  rufb  cortice  tcAa,  odoris  ac  (aporis  in- 
grati.    Folia  oblongo-rotuniii,  acunimata/  in  ambtra  levicer  crcnaca,  lcnia,  lLpi;rnc  .uro- 
^  vindia  8c  iplendenaaj.infernd  (ubvuidia  ac  lantwinofa,  nervis  aliquoc  c  media  cotk  al< 

bieante,  &  in  averui'  paiie-  ejcnibeFante  in  latera  excorrentibas :  Odor  &  lapor  ingratus.  FUns  iii- 
odori,  viridi-albicantes  racematim  ad  roHottun  alas  in  furculis  provcniunt,  calycique  viridi  iripar- 
tito  inhjcrcnt,  tripetali,  c  tribus  \\z.  oblongo-rotundis,  acumirutis  cx^nsifque  folioli»  conftantes, 
mcdium  occupante  globulo  vindi,  e  quoaxli^rgit  fylm  tenuis  oblongus,  i  vindi  flavefcenSj  capitulo 
cotunda  f lohbu»  pan  modo  iticocdiiitf  ^e^t  oblongp-cotandzj  tncocc»}  vindes,  calyc^  excif^i 


Digitlzed  by  Google 


,572..  H  I  S  T  O  R  I  A    P  t  A  N  T  A  R  U  *if > 

-^-  Ji^intiscontmcatcs  viricii-aibTcancxa,  amara,  menibranaceb  peUiculis  lciunda,  iu  ut  fm- 


g^m  (anare  fatur.  folu  reccnda  cootura  &  paxti  ayfipcfaw  Ubiwi»!  impoa»  id  tttOm  df 
(Biinnir». 


cap.  vin. 

Fmt*'h»taf€r  AUkbtncia  fruiln  taljce  tMtfto,  fnUato  tnfjrtnt.  KMm^PtUjttti  R  M.  P.  y. 
T.7-  P'M' 

•  ;  ••  • 

^  ^ufculahnnibcft,'  (pudicc  wnui,  albicante,  cortice  obdudo  cincrco  nibcrccnte.  RaJ,x 
iubalbicail^  idbcorace  cinSU,  gravc-olcns,  umftuola.  Foha  oblongo-rotuniia,  aciiininata, 
;il  n-'**"  i**!*^*!  fiiperhccolorc  atro-vu  idi  Iplendcnti^  inferni.'  lubviri<]i.i,  moUia 

ac  toroeatO&i  nen^Angnoc^  media  coiU  m  latera  excurrencibus.  Fierti  ad  foliomni 
exortum  racemadm  fiirailk  iaheicm,  cribus  rubro*llafdoendbai,  fi^brot)mdit  ac  intus  concaris  (6- 
Vk  conftantes:  odor  nallus.  FruBm  calycibus  auinqnepaiiit»  excepd  floribus  pari  modo  fucce- 
dnnt  fubrotundi,  antenus  in  acutum  mucroncm  dennentes,  tribus  anK«lis  lulcati,  craflb  viridique 
cnme  tBSAi  m  medituUio  tria  latiunt JetAma,  oblongr,  iotund.i,  criquco-a,  purparet-aignetticub . 

niCBjManiceb  geiliculii  fe^inaa,  it^  ut  fingula  in  tuiBulis  lantent  oeUulis.   _    ^ 

Provenit  rams  Regni  Malabarici  lods,  pdmn  inGaMMfr,  Jemper  Tiie^  qnotiuiiw  trnAni 
H^ttfKt       fgrt,  Septembn  fci.  &  Oaobri  mcolibm.  *  ^ 

In  re  roedica  nuUus  ejus  ubs  eft,  *   •  ,    •  • 


A 


Uau(S 


.  .  Ca.p.  ,IX.  • 

*     fhtfM  imJftr  MM^  ^finSm  odftiiki^  utmm$,  mMtn^  tiittmi  UM.  P.  S**  Tak  ;|8. 
p.9f.        '  .  . 

A  •  • 

H  M 

A Rbufcula  eft  humiK»,  duodedm  circiier  pedes  alta,  tmiketm&t  nmliHque  ramti|b  ligno& 
donato :  Lignum  albicans,  rufeCxnte  coroce  cinduHi,  matricc  viridelccnte,  molliore. 
dix  aibicans,  amara,  atomatica.  Fcli»  oblongo  rotunoa,  acuminat3,in  ambitu  leviter  aeiuta, 
crafTa,  dcn&,  glabra,  fplendcntia,  (upcrne  atro-vindia,  infcrnc  fubvindu :  cofta  medi.i  crai- 
■  c qua  plurcs  otigui  nemilioc^nMim adpijKniaflotej  dencaiafq,  oras exeunt :  (aporamarus.  Flont 
fkvefcentcs,  inodori,  umbelhthneiiremklurcBlis  pravemnAC,  calydque  rubroflavclccnti,  m  quuiq, 
lacinias  dbbngo  rotundas  k&o  inhjcrent,  quinquc  oblongo-romndis  ac  ftellae  in  modum  cxpanlis  fo- 
liolbconftantei,luteis  aliqnot  /«wiw/»  liirr^clis  acuiTimatifq,  mcdium  occupantibiis :  interquxe^ 
|*ilw»prttditplanumal|>icans,qumquep.inicum,  ecujus  vercice  ,/)/«Tcxit  cenuis,  albicans,longus,aciu- 
pra  ftaminufa  emmcns.  Hwbiiideddw  lucccdunt  Bacca  tetracoccx,aliquando  pentacocat,  lubvi- 
rides  primiim,  at  per  maiurtatem  fAieBts^  ac  nitentcs,  calydque  atro^rubenti  inhirent :  aado- 
am.-irus.  Intus  contincntur qr.atcrna  pl urimum , .-ilbicantia, ren4M|figurx,lapons anMTOjlllaL 
Piov^nit  varib  Kcgiii  MaLibanci  iocis,  prAicrtim  inCanJniate;  (jj^cr  viret,  florct,  ffllAnmqae 

E^^ifoliis  Qun  fero  ladis  dccockio  conficitur,  qua:  in  Cardialgia  valdc  commcndatur.  Ex  liflem 
eum  Aaribus  8e  fruaibus  m  aqua  oomronni  oodis  oris  ooUoclo  ht  ad  erolas  gtngiTas  (anandas,  dcn- 
t^fque  vacillant^  firmandos.  Ex  radicc*  cum  Qimini  (emiMm  bae  cpaa  ymg^cpnncioir,  qui 
potenter  vomitum  (cdat.  Eadem  radix  tanquain  amuktum  tcnni  a|>pen(a  coBcQi  dOMMS  mmgve 
p6(inbotur.,  *  ^ 


MMfifer*  h^ua  fri4ciu  caljadatt^  fnirttim4t,  oifftdato,^Hadrifartatt  tttrajjrtnt.  JmM-Tat-jti* 
ri  H.M.  P.    T.8.  p.if. 

•  .;  ■;  .  .• .  ■*  .  . 

Umilis  eft  .iibufcnla,  Katov-Tat,joiti  .-rmula,  FeUa  tamcn  minus  lata,  8c  in  analMtu  non  crc- 
nata.   Fiort,  undidiffimi,  luaveolcntcs,,  ramulocum  extrcmis  numeroG  provcniunc,  atq^ 
calyd  vindi,  in  quatuor  lacmias  fubromndas  fe<fto,  inhxrent,  quatuor  oblongo-rorundis. 


JIL        uuyu  vinai,  in  quatuor  lacuuas  lUDnjiuiiu»  icwi',  .n..*. -t—   

ac  TAlbiexteriora  lefleKis  febis  oonaanta./*»»»»»*»^  albicaiuium,carneis  ac  fubrotundis  apicimt 
omaMoim  congerie  mediAn  floris  carionem  Sc  urobilicuni  oaupante :  mtar  qux  globulus  prodit 
oblongus,  acuminatus,  quadripartitu;,  q  iatuor  fcminum,  m  fruftu  dan  iiMBretentium  radUKncpro. 
FmlMi  fubrotundi,  cura  cd^c  ui  veiucc,  quadopartki,  vindc»  pnmonv  «Ua  atro-nbettei  acin- 


Digitized  by  Google 


Lib. XXVIII.  De  A^rilm  "Baccifem.   573 

tentes  h  calycc  flonim  oodulb  conltances,  quuuor  oblongo-rorimda,  lubvindia^  ac  dijhaais  iiia 
pcUicu'feindu&/««»eDntineK(B;  fapw  . 
provenit  edam  lods monads  8cpeadj»m  CMdenstt :  lemper Tiiet,Septembn8c OOobri 


nea>  Um. 


Ck?.  XI. 

Mget^trs  Mslsi.  frHftH  tiia%o^  tttTMcoceo\  cdjttiUt».  Niir  Utt^d  MMtBrtnftbm  H.M.  Va*. 
5.  7*4^.4^ 


A 


Rlwfcula  humtliscft,  fcu  pobus,  frutex,  fex  cirdter  pc<Ics  altus,  cau.hci  tcnui,  albicintL-,  cor- 
tice  cindo  cinereo,  incus  viridi,  (urculilque  nibro  pupurcis  ac  niteiuibus  pluribus  donato. 
Rjiilix  lignofj,  fibrau,  albicans,  flaveibente  oortice  te^,  gpMMknk,  anura.   Felia  iine 
ordine  ramulis  inhcfau,  obloogCHiimilda,  cnfla,  ^bra,  Iraia,  nerris  aliquoc  ^  cofta  me- 
;ra  excurr6ntiMis :  iapar  acris>  ooor  gravis.  Fhret  pecioUs  longis,  < 


dia  albicantc  in  latera  excurr6nt«)as:  lapar  acris>  odor  gravis.  Fhres  petioUs  longis,  tcnuibus,  mbro- 
purpureu,  iti  r.imulis  &.  cxtremis  (urculis  proveniunt,  carn^idi,  pentapctaloiclcs,  perunthio  excepti 
quinqucpartito,  vindi-purpureo,  fammulii  quim^uc  tcnuibus,  longis,  purpma-lulcndentibus,  cn^ceis- 
^lcatis  avwbus  orna^,  mectium  occupantilnis :  inter  qux  JIjIhs  prodic  tcnuis,  longus,  purpurafoBBK 
Flonbus  fucccdunt  Btutm  obkin|i9<o«tm<|»j  tctracncqr,  vifidet  pnmumj  deiapurpuraicinces  acni- 
tentcs,  cilyciquc  prafimdo  arfte  inllaErent;  eame  ind»  fiicailenca  ae  whtuiina  lenrtx^  intra  quani 
ftmina  continentur  quatema,  oblonga,  triqiiotr.i,  lUir.i,  nudci>  ;ilbis,  araatiSi 

Nafckur  locis  aquolis  &  fluminum  npis  circa  Cocbm,  Porca  &  1'aroc.  '  Leaei 

FoUa  fiocawi  in  pulvcrem  reda<ita,  ac  quotidic  cxliibita  cum  Saccharo  &  Oryzv  infiilb  luem  ynfeii 
Veheream  (anare  fenintur.  £x  iifdem  foliis  codis  Sc  pillis  cum  ovi  vitello  catapladna  paratur^  quod 
bubonibus  inguinum  V^neres  impofitura  potenter  lis  prodede  (latuunt.  E  fbliis  &  radiabus  in 
aqua  codis  balncum  hc,  quod  Phncniti  li,  niAnix,  .itnique  cep}ialiGisaflieAibnsp6ryuim.atileQeoft- 
tur.   Ex  radice  in  oleo  codU  lutimcntum  iit  antiartlu-iucum.  '  « 


Cap.  XU. 


MtullrAi^i^  *  R  Mi  JUiMRmr  MdAmiem  fimffit  rMm^»  ct^itiAui.  « p.  i.  p.  4«; 

H.M.  .  .    '  -  fli' 

ALtifudine  eft  Criom  honunum,  ramis  <)Qnni6e  opacis,  lacc  fpariis:  raJue  crafla  &  pibfiindi 
fe  dcmittente^  fibras  hinc  inde  CJdcnntei  oorcke  teda  dneroo  (iib  cuticula  rubefccncc, 
albicantc  ligno.  Stifet  pau!6  minds  hominis  amplexum  implet,  corticc  cum  rarriis  cinerco, 
lignoduroSt  albicante.  Fdui  m  fiirciihs  tenuibus,  cjui  bini,  tcrni,  quatcrnive  fimulramis, 
craflioribus  enimpunt,  bina  &  bina,  vel  folitaria,  brevillinus  pedioulis  inlident,  iuncque  parva,  ob* 
loi^p-rocnnda  fic  angofta.  aifpnku^  ad  petiolum  ftiifta,  textura  tenui,  fuperHcie  pfana  8e  giabr^ 
virore  communi  nonnihif  lutenti,  (apore  (iibamarOt  odore  noUa  fitrts  in  (iimmis  furculis,  plures 
racemacim  jund^i,  parvis,  tenuibus,  rubris  pctioliBtnfident,  odoris  haud  injucundi,  nuacuor  petalis 
et  albicante  ItibH.ivis,  ciiCpis,  latiufculo  intcrvalio  i  fe  mvicem  diftantibus,  qu.r  polte.i  nugib  iTa- 
^«(aint,  compolicL  Stamina  in  iis  odo,  aibicantia,  aftcilnts  grandiulculis  &  iiibflavb  dotata,  qux 
l^qa  8(  lana  e  foliorum  inccrvaliis  cmkanc:  in  raedio  fe  produ  globulus  diiuce  viiidis  &  rDCundus^ 
flot  pcnnofdiuii  eft  ^citStui  oun  (hio  alhicanif,  in  veicicfe  C«(r«  quanior  fitliis  ^itfriitwif  Bt  viEt 
dMos  onnftat.  Flofjhtt  JeddniB  fuooednnt  m  racetnts  Ifltetf  rocttndn  eom 
calyce  (iio  inferiCis  .irclc  co.ntentr,  fermnibus  numerofis  rcpletx,  &  carnc  intcr  fcmina,  fapoi^s  ad* 
ftnngentis,  pnmum  vindcs,  poft  rubcfcentes,  tandcm  nigncances.  5<»M«;»lunc  oblonga,  cufpidata* 
angiw}(a,  cum  bali  rotunda  ad  comcem  fiu,  ac  alia  in  partc  (iiperiore,  alia  m  in^ore  baocarum, 
oim  ftridiori  partc  leu  aiiptde  intenora  baccanun  refpioentia,  prinuiffl  iitbikva}  .matlimfdcaauc 

*"?lo^^rt  feiiiel  ccmporc  pluviolo :  nafdtur  in  arcnods.       '  S T«ari 

Radids  decodum  conductt  in  podagra :  Foliorum  cum  Saccharo  ui  ictcro ;  icem  ioUa  (irapiiciter  yirts. 
aa  la«5tc  Duca :  Eorundcm  diccus  expre(itU  &  in  laAo  TCOOK -OimjSlfiCfaaRl  jipot»  arilMOlibas  i 
iedam  albam  &  purulcjium  proiiefl. 


f^HU9  imK^  MtUMOit  fmSm  etifeiimi,  mm^f,  ttire»  fihV^  H.M:  P.  »>. 

HIM.  •  •  .  •. 

PRutcx  cfl  uuiiisllominis  alcitudinc,  in  arenofis  na(ccns,  &Cpetrafis.  Radix  profimd^  in  teh-.iin 
le  demiccic,  corticc  exteiiijs  ruib-obfcuro,  uti  c(l  8c  (tipRum  8c  lamorum  inaiorum  cortex,  in- 
teriijsrubeloentei  cum  inillisllbicet:  Ramorum  f uperiorum  iwtex  exterius  cinercus,  incus 
albelqon!,  ac  ceaeiionun  caftaaeo-fuftM-cub^oens.        ia  ramis  fctooilis  binaicuipidibiif  ad  (e 

invicen) 


Digaizoa  by  CoOglC 


1174- 


H  I  S  T  O  K  I   A     P  L  A  N    T   A   R   U  M. 


inticcni  inflcKis  oblongo-rotunda  funt.     penolum  oris  iwund»,  m  fcn™  parum  acunnnata. 

2«  aa  mKmi  &  amava  lum  coita  toiii  mcdia,  tutn  nem  tranffofi  in  fupina  parte  non- 
Swi  nTnr  hi  autcm  rcfl»  &  P.ualldo  dudo  crebu  versi:s  margincm  fohi  cxcurmnt.  Flans  in 
SSmT  Zus  «mbd^^  petalisquatuor  (raruls  qumq,5  oblonRo.anguft.s  conftant.qux 
irSsradS^  color.s  utrmque  mcarnati.  m- 

S  ai-.Sm  n,.^is  .nrcnll,  .ic  poRca  iibi  flacee(cuiu  dilunofis  ac  flavclccnt.s,  infidcntquc  pcdiaJo 
tJn   kSac  ufrrccto,  incai.uto  (.Kuro.lcu  rubroCoralltno.ac mientecalyaparvoquatuora^ 
SmiJSorum;  odoris  nuUius.  Enicaio  florc         parvus  cnncK  cum  nod.fo  fupcrn.  b.hJo  ru. 

obSiro  &  nkcntc, mfernc  Rlobulo  vindi in  calycc  qu.  mainientum  fruclus  eft  m  .dcns.ac  .n  on- 
fidoMdiculi.intcrpetalorum  ungucsquatuorlmgub^ea  lhnuinci.l.i  parv,  rubra  .nl.ta  funt.qus  m- 
Scsa  v^ut  n 'atmt  imcinul.  funt,  Qui  imgiuculas  IbJiooim  in  angulis  mtenncaiis  ampiunt  Fr«ff«r 
ftnt bicca:  Llvc.biis  iuis  arclc  infiJcntes:  coiticc glabro,  per  maiantttaii.fiiniiK  rooindioris,  ac oo- 
orc  mbro  ob(cu.o  furco.  dem  rubro  fatu:  o  .ic  n.tente,  H.ntquc  ^mc  ajbicuitc  ac  pamm  hum.da.^ 
In  hifce  baccis,  qux  dulces  ac  in  cdulus  lunt,  duo,  tria,  quatu6rvc  d&uU  aJkcamu  uifunt,  qua 
fcnuiMDContmgunt  plana  ac  dufim  latemn^  Ui  «Itt  autcoiFWe  HNniida,  ac  llOGaiDaiR»aAonpi. 

dnro  conftantes,  pulpa  intus  viridL  , 
Fjwcs  &  fruftus  fcrt  toto  anna         ■   r    •  tr 

rloici  huius  fait.cii  GciKiIcs  Dco  hcr^  m  facm  offerunt  ,       .  „ 

Radix  tfi»  &  in  aqua  frig.da  cpota  l-i  v.t  pro  tcbrc  cahda  ac  ardore  manuum,  &  prodeit  expu- 
entibus  lanetnnem;  cum  aquafng.dj  in  pcrunclionc  adhibira  lc>1.it  doloiescapitis;  epota  in  bae 
vacci  ard(^ibusi«num  relhnenendis  confert,  ut  &  gonorrhaxj  cura  Iiquor«S»n  m  penmaionc 
corpons  affcai  variolts  prodeft ;  atque  codem  modo  uiiirpau  cnm  JaAe  Ofmhdia  fent  pte  pu. 

ftulis,  aliilquc  moibis  cut.inds  cxiKc.iniiis.  _  i  ,.    ;  e  .  • 

£x  oortice,  tblus  &  flonbus  cxti  ahiiur  laccus,  qui  mixtus  cumoleo  Strgelm  mtulumiairadmi- 

«ttCfldampfcAoram.  '      ,^^.5,^,,^  h.M.  P.a.  F.14.  p.19. 

Httius  folia  quim  pricedcntis  longiora  funt.  anterii»  navi  cufpidata,  #  ad  patiobm  npnnilul 
ftr5ar  &  minus  cralia  Fkrt,  albic.tntes  8c  fcbflavi,  pede  auiem  quo  calya  inOdenr  noanOnl  quoq, 
r\ibc(ccnte  ac  in  liscft  fiylu^  lupcrn.  b.turcuus,  ex  orihcio  altc  crmc.ins,  8c  q.iatuor  tenu.a, 

lonemkula/apicibuiflaviulculisdonatai  magisoblongi,  ac  colorc  pnmuraviridi,  demde 

viiidi  diluto  &  fubflavo,  came  mn»  faoculenta  &  albicamB»  flecmui  olBcabi  alfaktniih».  In 
fcliquis  cum  prarcedcnte  convemt._  .  _  .      .  •  .  * 

pru^us  iunt  in  edubis,  ac  fajwmUibdulas tarmUO. • 

Florcshicfiatex  in.anoorariitf  fisfc       *  •  • 


.  Caf.  aV. 

GaauftMi  PMSvimm  kttifoiuim       m0ifdum  Gcr.  Guajacsn»].  B.  Arbmr  G«4/««M  ftvt 
GMjttmm  FMtmmmt  Parle.  Lnm  jlJmmmtMi^tiiM  &  mg^fiifdm  C  & 

B  '  <     »  - 

lUaiacinx  proccritas  quanta  arbovismagni:  in  ramis        alternatim  pofita  Nucis  [Jug. 
1  Jandis  ]  tohis  linguLu  ibus  acqualia,  .icum.nata,  atio  virorc  fplendentia  lupcrius,  lubtus  nu- 
'  eis  albicant.a,  utrmquc  mOdloi'hirfut»,  fed  magis  parte  averl.i,  bicv.bis  pctiohs  hxrcntia, 
faporc  mixto,  lub.^uftcro.  levitcr  ania«%  tandem  aefubdulci.   FUa  radiatis  calycibus  mfidcnces 
ramii  a up;  inr.int ur,  m.in  quidem  ma|ores, fiwTOnjt  non  tantum  mmores  fed  etiam  calycc  iUo  ddh- 
tuti,  quos  nullus  Ibqurtur  fruclm,  qui  lamen  mar.5  florem  fcffilis  cxapir.  magnitudme  &  colofe 
■    ■  Pruifl  lvlvcllr.s,  lapore  dulci  fuavi,  m  quo  [emma  al.qaot.  Pomorum  feminibus  paulo  m.-.|ora.  e)ur- 

dem  cum  ill.s  colons,  tanta  duriuc  ut  v.x  dcnt.bus  attcri  poffinf  Cort.ce  ycfticur  hxc  arb.,r  tenu.. 
rugofo,  fufio.  Matcri»  ci ^in  ortiemaianaia,  a»k»rcciiicracco  vel  lubcarulco,  m ommbus,i 

•  Guaiaco  valdddiverla.    '  •  ■  ,      '■  .  ' '        tr   i    1.    i_— 

Parkinfonus  fiarts  huic  arbori  attribu.t  tetcapctalos,  «  ftMl^a  pbtoire  rubCDtc^^ca^  mec 
quad.jtolio  exceptos,  qui  &  fruaum  etiam  ima  partc  obduat  adinftar  S*«en.  Fruaam  hibro. 
lundum  cum  parvo  acuraine  m  faltigjo.  Atricana:  ong.ni*  clTe  diccu.-.  Scnb.t  tamen  Gefncrus  fe 
audivifle  nafci  cam  in  montibus  orca  Veronam.  &  c.xamis  c)us  aqua  nuccracis  mfhcos  V  .lcum. 
parare.  Quod  non  videmr  verilimile,  cum  Guaiacana  tcnerior  Ittiquam  ut  montium  .Itorurn  fng.B 
per  hvcnian  toicVct.  Nos  tnmcn  itinere  a  Leriao  ad  Lucam  m  defcenfu  monnum  non  longe  k 
Lita  Etru.ix  urbcarbo.o.n invaiimusquam mmproGuaiacoPaiavi«) habuunn^ipt^^ 
&  non  audemus  fide.itcr  aflererq,  fcd  duntaxac  luijjlni.  Qpi  per  ca  lOGa  m  Iialie  per^grmaii- 
curdiligennus^^iervarepoflunc  '  •  j.  ' ' 
Ma^ioldliirdemciimLotovtraiwpdleiecrai^ 


Cap, 


Digiti^ed  by  Google 


Lib.  XXVIIL.        T>e  Mortbus  "Bacciferis.  ~     t  ^Tf^ 


•   Cap.  XV.  .  ■ 

■.  »• 

Frutex  Indicus  bacciftr  fy^ii  c^ihcul^a  monopyrtiio,  Ntgkn4o  dicia.    i.  NegmJo  mat  &  fmid- 

■    iI.M.  N«£Mmw>iM«MAO0lnc;  .    ■      •  ^  •/•.i.f.  ii 

FRucex  c(l  ferqaihominLs  plos  nuniUlldtDffltti  tPA&C  nM||piiii«lhftigmjg^  Ammfak  Actf* 
Ibc.]  nalcenj  in  arenolifc  •  ,  - 

Ki*./»  fSmCi  «tteri&s  iuloelfieMt,  inns  aHncafas/oortMid  (emii  tc  lafatmiaro,  diucius  auccm 
manfb  fiibacn. 

Felia  in  communi  pediculo  pleninque  tema,  bina  fibi  mutuo  oppofita,  unum  in  extrema  coft*  re- 
liquLs  maiusj  obloneo-rotumla,  anteriuscufpidara,  marginc  arquabili,  textur^  craffitici  mediocns  & 
inoilis,  luperfide  feiia,  fupernc  obicuro  virore  nitcnna,  (i.btxis  pallidiora,  (apore  amaro  8c  acri. 
'C AooAk  & Gardbe  tolia  Sambad  (iiniUiroa  videntur  procul  intuenri,  fimih  modo  per  ambitum  fer- 
•lat».  in  roare  anioio^ft»^.  fupem^  wrtyMU  infeni^  knuynoia  &  hirfuta  folionim  SalThmodol 
odore  gi^atoIaTmouwxmdo  [AcolfaeiolttSBMamodorc  &  fap  * 

Flores  multi  fimul  in  pcdiculis  coxnmunibuj  fiBimculis,  ^  notiulis  liapia  exo.  tuni  foliorum  binii 
8c  binis  ordine  decuflato  cgrcflis  proveniunt  brevibus  pcdiculis  iisrcntcs;  purpuro<a;ruld,  eodem*  * 
ouo  folia  odorc  fed  magis  v^eto,  quiaque  petalis  diflormibus  e  collo  Campaniformi,  quorum  u^nm 
iunedum  eft  &  Utius,  mtecmt  ooocavum  &  Dibfunij  uti  oollum  £bris  quoti  ad  e)us  folii  partom- 
eftinteilds  eft  pilolum,  guaaior  leliqua  petaJa  inlatum  ftrm^  expan(a,  &  magis  incer  ie  iimilia 
funt.  nifi  quod  qux  hlio  imieAo  proxima  fiwt,  fariim  iMfam  Sc  rocimdiora^  duo  reUqua  aolajon 
versuscontiai^ora.  '      »  • 

StamitM  quacnor  temm,  Inrrefbj  porptittHxeruiea,  cum  lujsricantibus  &  arcuatis  afitAmi  incerq,  • 
ea  fijlm  temmit  purporo-coeruleus,  venus  folium  coralaim  cum  cul^de  bifido  iniB^n»^  qui  exru- 
^mentofiufWs,  quod  inter  calyccm  eft,  originem 


Caljx,  mi)  floris  co11-Kn  infenus        arripit,  guingno  bmilNUl»  vitidi^lilim, 
fiatj  ac  coftulis  tcnuibus  m  longum  ftriatus  eft. 

Fn^m  funl  bacca;  rotundi,  parum  oblongae,  ejuIBem  cum  floribus  odtms,  maximam  panem  4 
calyce  comprehenlk,  quacenus  calyoe  teguntur  oolore  Tiiidi  diluto,  pane  %etiori  qua  cminent, 
primdm  nibe(bences  &  nitentes,  dem  cum  ficd  inftar  atnunemt  nigiiemm. '  in  nfedio  cft  obloneo' 
rotundum  ofticutum,  duram,  carne  viridi  &  dura,  qux  ctiam  ex  maQniaiiiS*fillAik  miliwnwitewh'. 
inVolutum,  continens  miclcum  albicaotem,  qui  laporccft  nuUo.  »     •      •<  -  <  . 

Oleum  ex  r.ici;cc  per  (ieftiUatioDiBm  eitniftnm  darumeft  fiibriridefbeqi^  ii^oiH  Aik^jf,  ^Kib  8e 
penetrancis,  odons  grati. 

Adeo  frcquens  eft  (  inquit  Acofta)  hujus  arboris  ufiis  ad  medcndum  in  his  reeionibus  [Mala- ' 
bar,&c  j  utnifi  I>eus  rcalos  ramos mulciplici  foecura  rcnafci  faccret,  j.tmdiu  fuillcnt  conliimpt* 
arborcs,  aut  cert^  maximt  pretii  nunc eflent.  Sed  quo  mag'ts  priciduntur  /ami  c6  fclidus  renaldui- 
tur,  &  pcrpL-ti:.i  fronde  virent.  • 

Rami  teneriores,  folia,  Hores,  fru^  concula  aoc  in  aqua  decoda,  vel  m  oleo  frifta  aut  clixa  uti; 
liier  imponunmr  omnibus  doloribus  CX  qaaaiiiq,  cauia  provenicntibus ;  prxfertim  ver6  in  articuto- 
rum  doloribus  ex  frigida  quila natis,  atmie  tn  mmoribus  8c  ooiuufionibus  mu^aUlesprxbcnt  nfTcctus. 
Non  defimtqui  fupra  vulnera  admoveimt,  unique  noftedolorem  fuftulifle  matcmmquc  djgdBfl? 
affirment. 

Ulcenbus  etiam  vetuftis  folia  trita  imponuntur  felid  fucceffii,  quandoquidem  eorum  nuceriam 
Agerunt  dique  emundanr,  &  ad  cican^icem  pcrducunt.  Et  foiis  in  vulneribus,  apoftcraatibus  & 
oonmfionibi^adeo  utilem  cxperiuntur,  ut  chirargprum  operam  minimi  requirant.  Mulieres  ho- 
rom  fblionim.decodo  omni  tcmpore  univerlum  corpus  lavanr,  tantiquc  invafit  pcrftiaiioapudiUas, 

Ncgundo  floj-es,  foli.i  &  fnuAus  utiliacfle  ad  juv.iiid.irn  conccptionem,  ut  cum  qui  contrarium  pcr-- 
fiiadere  conetur  la£ttdibus  iint  obrutiirx.  Mafticata  folia  oris  liaiitum  ementluit.  Ha^eaus  Gwiiw 
aiAoofta.  ^  • 

Btm-tt^n.yL  IlmimittmmQmtiM&Atti^  • 

H.M.  . 
Hujus  folia  in  petiolis  terna  &  paffim  quina  proveniunt,  fijntque  oblongo  anguftiora,  in  cufpidcm 
tnguftam  concrada,  ad  pctiolum  rotundiora  &  ladffima,  in  anteriori  partc  mansmuvjiVe  tenuiter 
CTCnata,  tolorc  vindi  minus  fiifco,  fupern^  clariore;  quod  in  excrenu  cofla^feliiim  rnaximum 
cft,  bina  illi  proxima  ma|ora  pcdiculis  paulo  minoribus  polltcej  ooftxmodiaelwnatia:  duoieliaiia* 
vald^  parva  func  &  petiolo  communi  mfidcntia.  Tn  rftliqnjc  i^y^  pr?Wgdl8niiP<WITttilit'i 
Eda  toataSambudasmalahanc^iaciflmyfegi^ 

'•-••■  ■    »  • 


S£GTIO 


Digltlzed  by  Google 


157^ 


H.I  «  T  O  R  I  A    P  L  A  N  T  A  \.U  It. 

  ■  '  ■    ■  '■  

S£CTIO  IL 


Cap.  L 

'j  B 

/k    Rbor  cft  juftx  nugmtiulinis  [Salkil  iMnitu^  2W]  multls,  crarEs,  huc  illue 

/\  (iitfans  &  loci  plurimum  occupaiuibus,  per  lumtnam  tcrram  va^,  ftolones  mulcos  mitretf 
tibas,  qui  niii  avdlanturraatrcmeinaaant,  avulfi  vcro  8c  dcjiaAi  vivuiit  &  arborefcunt : 
•ramis  pamlis.  O/t*  albicat,  in  ftipite  valdc  rugofus  3c  cralTis,  in  ramis  tenuior,  [  latvii 
7  B  "1  8c  molli  quadam  UoHpne  fnjbcfcens.  Ftlia  moUia,  longius  a  Zizyiihi  folus  recietluflt,  Sa- 
licnii  propioia  [  imo  Ole» fiBvae  firoilia>]  ali^  akanutim,  alias  nullo  ordinc  per  ranmiHtcemia, 
fefcunciam  circiter  longa,  unciam  ferc  Uu  &  anguftiora  tou  alfajcaijti»,  pooffimum  parte  mfefi- 
ore,  breyiquc  8c  ii'.olli  UuuRinc.  prrdita,  modice  obtula,  brcvj  pedicttlo  hcrenttt :  E  quorum  alis 
ft/M^  bnicant,  argeocco  paTlorc  rcmcentes,  in  kx  culpides  dilTeai,  odor.iti,  vel  utClufiusait,  era- 
■yeronoh  tanWQ  injupuiMium  odorcpi  (p^rgentes  8c  caput  ferientcs  <c  (ublonga:,  exiguis  Olinris 
aut  Zizvphlsfttiiles,'  all«,  fungofitt  8c  attlci  carne  five  pulpa,  [apicc  iii  lummttaic  aacube  Gmk 
Mfiui,  3  lapons  .ici  i  iH,  ofleo  intus  mdtft,  cuulicuka  Rami  intenium  (pinob  wob  Manrp 
flavicat,  npn  admoJuui  hrma.  .  "      „        ic  c 

Ili iSyria  nafotur,  imiuc  ,V.thio?i.i  6c.  monte  Libflno,  notantc  Rauwolho.  Spontc  etiam  prove- 
tne  io -Ppiienuc  lyivis.autor  d\  Matthiolus:  In  (cpibus  cum  Khamno  &  Vidce  juxta  urfaera  Gua- 
dit  m  RegnoGranatenfi  C/«/;  l  ioretilbtis  initio,  fruaus  Autunii»maturcfcit.      _  \ 

Noii  dubito  ( inquic  D.ilpchanipL  apud  J.  B. )  quin  ex^fauius  iloribMt  pf«ftanniiiiQt  odons  atgxk 
dcrtill.»ri  poilit.  c.lcumquc  parari  odoris  eximii  8c  fragrantis.  ,  • »  r 

Iniconehujus  aiboris  apud  j.  Bauhinum  vclnc  co  ola  feuumbiliais  multorum culpidwn  luimno 
(induiappingicur,  undp  (ulpicor  Hoi-cm  funimo  huctui  innaici:  corollaenini  videtur  efle  «|yx«»* 
fijhinr..  V^iax  Matthiolus  non  umbilicum  fcu  corollam,  Icd  apicem  in  fummitatc  aculeo  hmilaai 
cflcfcrihfj  iiti)i]|,jHli^de.fimflonsiQiiacaifaoM^ai^^ 


A.  I   Arhutm  Qer.  Park.  Jrkitm,  CwMrw  Tbe«fbra/l$  J.  R  ArkftHf  finm»  C.K 

♦tfr  iMimii.    jl    Rbowt,  mjamvis  '  locis  nonnulUsia  jaftara  arborem  adolcfcit.plurimum  tamcn  f  utct  efl, 
rr  yltl^^,  u-      A    contortts  ftolonibus  (cabro  cortice  inteais»  fal  quibui  pcrpetui  virons  /o/m,  I  Junnis  limi  la 
J}^e  BeS».    /nk^  8c  paru  ferc.  cra^fa.  virentia,  per  eiccremnm  umiUnm  pnrpuralcentia,  circumquaque  clo. 
.    *•       gantcr  crtiii.ua.  Fleret  tamjium  cx  amcnto  racematim  penduii,  pulchn,  fimilesra^  Uoa- 
has  Lilu  convallium/concavi,  albi,  odoris  jucundi.   Hos  excipiunt  frutL-,,  Fragis  fimiles,  fed  mulld 
maprcs,  exaft^  rocundi,acerofi,  ance  maturiucera  Iwci,  maturi  autcm  rubcntes,  iapofe  valdc  grato 
»  &  dulci  pradia.   Seracn  (  ut  ait  Oa&n)^  Mifao  nm  mulEo  majus,  inquc  ^ructu:.  mcdituliio  con- 

tentum,  nihjlominustenuiobduftnmnleiwjrana.  •  '      i    i-    a      ^  ^  i  tt 

'  ■    *  Hujus  fiudiiis  Plinio  If  ncdo  dicitur  ex  arfn:mento  unum  t.intum  cdcndt    At  VCro  GalcniS  Un* " 

dontyn  fiudum  Arbuti  non  cflc,  lcvi  Epjmclidis  arboris  lcnbit.  Hinc  in  divcria  abeunt  Boeamci,  abl 
Plinio  adver&ntur,  alii  curt  dcfendunt.  Noftra  fententii  Unedo  Arbuti  1 1  uftus  cfl  non  Epiincllulis ; 
• '     Sufpcaa  fiQuidcm  nobis  cura  Jkx  Bauhuio  vidctur  Galeoi  fententia,  qucra  (cunus  in  Italu  t  uille  pe- 
regrinum,  ide^quc  Plinio,  qui  Italus  fuit,  dtius  felH  potuille.  Sa  autanntera  IpcCtes  wnnquc  fcri 
par  pondt  s.  At  profeao  non  placct  ( inquit  J,  B. ;  Galenus  Epimelidi  Uncdonis  facultatcs  &  vws 
tribucns.  N.im  fi  Epimclis  lit  Mc(pilus  (  utplcrilque  do(ftis  perluafum  fcimus)  quis  dicat  cjus  Irn- 
'£tam  noxam  alieire  capiti  aut  ftomaclio  dle  moleftomi  quem  plcnq,  mcdia  Itomacho  fainilurem 
dicunc  At  forte  CaUmt  dc  fniiau  nondum  fraddo  Iqeupis  eft^quo  «mppre  vere  Unedo  dici  polkt ; 
•    •       ilam  hc  anus  quidem  ejudntjdi  fradiij  abfque  diffiaikate  tt  finufidatioDis  perfcnlo  toii6  nmpm 
eidipptcft,  Arlniti  autem  frudrt  nhi  iniifine  noxavoranturinonnuto  - 
,    ,  Tn  Sicilia:,  Icali.r  &  Gallia;  .\.,rboncnl.s  Ivlvis  &  dumetis  paflfon  Sc  copiosc  provCmt :  quin  K  IH 

*  Ilibcrni  i'  (juoq.ie  occuicnt.i!i  pastc  ie,>e|itur  ri^ont.Ancl.  S:)  ibir  Bellonlus  in  niontibus  Atho  taolO- 
perc  pi  ilcis  cclcbrato  vallibus  vicinis  Arbutos  (  qui  utplurimiun  aliis  iocis  firuticant )  m  v^tac  raagni- 
cudtnisarboresevatkie.  Variac  autem  fru(^  macnmMltnBtt  fipore.  -  ,  .       •  •  • 

Wrr*  tf  Aibuti  fmStu^,  Menixc)  lon  Gr»cis  didus,  ventriculo  inoomroodas  eft,8c  capuis  dolorcm  mduat, 
.VHm.  uti  tradunt  Vctcrcs  Diofcorides, Plmius,  Galenus.   Mihilan*  ( inquit  J[. Bauhinus )  quotia  comedi 

dolorcm  causarum  venrnculi  hi  fn.du*.  At  Clufius  (c  multos  (emcl  finc  ulla  noxa  edilfc  ait.  U 
revaa  liporelujitnonuiqucadeogtaioacfraga,  dula  umeo,cum  proprio  &peculianqu^ 


Digitized  by  Goo<> 

,  .  .  J  ■  I 


.     lib.  XXVIII.  T>e  Jrhortbiis  'Bacciftrts7~:       '.      '  Yrji 

{pfta  ««riw,  qoero  va  exprimas,  ut  rott^  I.  fiauhinus.  Patavii  \n  Kjio  venale»  vidjiui^c  &  i  ». 
.    Iittiork fiwtonsenominibus  non  mimis in lulu qoilm Hifpania  apDemntur         *  * 

Amaais  cx  Arbuti  folik  &  floribus  aquam  ritrcfe  organis  elici  tradit;  eamqi)e  fei  v.iri  tanauam  & 
cratiiriinam  advc!  lus  pcftcm  8c  venena  antidtwum.  Mattliiolus  pulvtffem  o:its  de  cofdc  Cftwi  ei  ' 
mifcet.  Eam  vcro  .uiu.im  fhcim  1,5(0  morbi  initio  propiAandtmaauu.  IVuOii  ddedaixiir  TiM^ 
&MeniIar«  Ex  ligno  etiam  carbones  opcimi  hunt. 

Soibit  Pliniui  hcic  folum  Pomum  llmile  friiaiu  tcrrx  gignL  Ven^m  ivy»  M  limilis  eft  hic  fni- 
Ans  frago  cum  Fragum  femina  lubcat  m  fuperhcic  pulpar.  hic  autein  in  auimodimlUo:  &  alic  aiv 
ljOie$fruau*C(kntHcrbatijmfruaibu«fimiles;  v.g.  Moriu.  .  •  • 

a.  Adrtcbue  Paric.  Mratbnt  Tbtotbrafii  J.  B.  Arlnitui  foiu  tum  ftrrM»  CR   '  '  • 

Frcqucns  pniient  in  Crem,  m«miibi»I^iM$  &  aUbj  ihter  £ua,  fruticis  potius  qu.\tn  arboris  mo- 
«  co :  pcrpctua  nroiMto  wrec,  ttwaque  babec  laman  adeo  lunilia,  ur  (olo  (xlo:  e  liignorcintur  •  natn 

.  Adrachnes  folium  odore  caret.   Caudicis  &  ramorum  ommum  coitcx  aJco  Iwis  ruc>cns  &  fplen* 

dens  eft,  ut  Corallii  rami  cife  vidcantur :  acftate  rumpitur  cortcx,  8c  m  tenuiilimi^  braae«s4eadic  • 
qoo mmpore  neque  rubens,  nequc  fpIetKlens  cernitur,  ied  m^iium  quendam  inter  paIlidom& 
neraeeom  oobrcmadqmnc.  Florcm  &  fru«aura  bis  uc  Arbutus  profeit,  &  hunc  quidcm  adco  fimi-  * 
lem,  ot  akoum  ab  «Iforo  nulli>  modo  dignolcere  queas.  Diflert  tamen  aibor  l«c  ab  Arbuto  •  quo-  ' 
.aiam  tantum  prorcnit  in  montibus,  neque  folium  (erratuni  habet,  nequecmiaBm  teadicil^M- 
brum.  Ligni  m.\tcrics  durifliina  cft,  fragilts  tamen,  quac  llecfa  non  poteft. 

Ruftias  igniitniendo  i:ivic,  &  .id  vci  ticilUconncienda,4nuLerum  fiifisappendenda.      '       ■  * 
Theophraftus  rcccnlcc  hanc  arborem  imer  eas  qur  .daraao' coriioe  aoointereunt,  &  perpcetBI 
fionde  «rent,  hyemequc  in  cacumuic  tolia  retinent,  quod  H  (e  haboc  i  me obfervatum  * 

Vocarur  hxc  arbor  in  Creta,  &  tota  ferc  Grxci.i  'A/fyxA».  Hjcc  Bcllus. 

Hanc  .-irixjrein  BcUonius  multis  locis  in  lija  t>ereRiina.nj.i£  oblervavit ;  lcribitque  ucr  fadcntiHa-      .  • 
.  hpo  Antiochum  m  cumuks  naiccntcm  fibi  conlpcctum,  cujus  ramos  fiio  frijdu  onuftos  qmlibct  e<V 
rum  qut  comitabancur  abftulcrat,  ut  iu  Mnere  cderec,  macuru»  enim  erat.  ekcantique  li|o  colore  * 
iingulos  ad  cdcndum  inviubant:  Raoemaiim  autem  oolurdMnc,  magnttodtne  SCcoIqk  frucbus 
Riibi  Idxi,  moUilque  uc  Arbun  frudus. 

Qiiin  arbor  harc  4  Bcllo  defoipta  fit  'a/cjUw  Theoplirafti  nemini  hifioriam  ejus  apnd  Thco-       •  • 
phnlli  in  lc^cnti  dubium  efTj  porcff :  aftipmacur  eti.mi  nonien  Gr<ecum  hodicmum-^A/o^uu. 
•  .     'A/«^«  moneatc  Plinio  ab  'A»/e^i,  oiriert,  cum  ha.-c  herba  fit,  F«fM/M«  JUan»  «yaiu  ilU 
nrbor.  . 
Arbuti  aat^m  vox  vel  ptiraitiva  eft*  rd  iocertB  originiii  Nam  al»  "iiwyiQ      noa  daoa^  ouun  >  • 
,  *Afiuu3sf  Juniperus  fit  nqn.Arbutus. 

Hanc  Arborem  D.  mnunn  oblecfavk  ia  Afl&aii  prapi  ManttiwPMMi^ym       piQoil  iil^  Ltqa. 
tlieais  ;  fruftuii^ue  vidit  binyrna:. 


• .      C  A  p.  UL 

•  * 

txtt» 
7«.  . 

f  A  RboT  eft  Terdjinthus,  led  <pue,  Clufio  tefte,  magn.i  ex  partc  fl  uticat,  ramis  lonRis,  r.vh, 
'  A>\  dnei-eocortice  toajs,  ncceaquidem,  quantumanmiadverccrimus,  frondislux  pcr  hycinein 
J.  JL.  ten.i\-.  PriHius  fcrc  eit  flonim  vc;  no  ccmporc  appaiacus,  quos  e  ramulorum  tubercults  co* 
pjofos  in  longo  raccmo  p.-oduat,  mens  ftamineis  hbns  purpuraicentibus  contcxtos.  Hinc  le  expli- 
cant  in  a!am  folia,  qiianquam  non  kmper  a;quaU  litu,  Laurinis  fimilia,  led  magis  obmla :  f  Pi/la- 
chiis,  8c  eiuldem  odoris  CAj/: J  ojmiufBam  ut  in  Soibo  nafcenai,  liibrubcntia,  qua:  crcbns  obliquis 
rervulis  perairruntnr.  Awffav  dehploi  florcs  excipiunt,  parvi  ss.  rotundo  oolongi,  rubentes,  Car- 
pobaKamo  Offic.  p.rne  limiles,_refino(o  lciitore  vJlcidi,  nucleum  contineniec  [OK  oS^deO  TW*  ■  " 
iamtes,  Ui^u  pmgues  &c  reiinofi,  manuique^um  colbguntur  uificientei.  1 

Fert  etiam  vindemunim  cempora  oancavos  quoiaam  foUicHk»  fen  v^cttlai^  Ib&ii  6e  ramdis  hi' 
Imrena»,  quajm  fere  in  Ulmi  fbliis  nafcuiimr,  &d  nallidoauc  purpur.irccnte  colorc:  interduin 
Ctiam  eKBOmk  ramiioblonga  &  cartilagtnm  oonifeda  f  rubentia,  quacuor,  quinque,  aut  lex  digi- 
toslonga,  autctiam  longiora  J.  A]  v.irui  Kmni  e.Kcrelccnti.;,  concava,  qux  (  uti  cliani  foilicjili) 
apota  lcntorem  quendam  continere  depi  eheitduntur,  cui  pemuxu  cmeiea  &  fuligtnoia  ekcrc« 
^enu,  atque  exigua  animalcula  alata.  Htnm  CtnucuUnm  mtwtmrm  mntf  ftri  futhbtn  mhn 
ftriffmmt  -.  Mihd  mm  aluii  funt  fnam  exetefttMfie  finedsm  ^  ii$(t&u  ftlm  &  fmeu!ei 
imi,  &  iUdtm  tw  ^ns  itfmtmibiis,  txeitatdt,  m  inferviaM  mmriaim  ftm  mtrtrmn  loco  tts  f^tnJv 
&  tnthiniJu,  fatihifyiie  editit  alendit  &  frtttgimUtf  ttnri  naturm  frovidtntii. 

Adverlario  um  audorcs,  Theophradum  (  ut  puto  )  fecud,  Tciebimhura  lempervirentcra  Sc  pcr- 
petuis  foliis  oilc  fcribunt.  Vcrum  Belionio,  RauwolHo,  Caclalpmp,  Cluik>,  ceftibni  jy|ifnn  Ik fl^ 
mgm.mu  toUo  deciduo  efle  a&pMatibus  ommno  abtque  hielicaaone  cmleadHlll. 

cMnthus  hbenicr  proycmt  lods  ficcis,  lapidofn  ScSob  expofitis^uc  isftatur  Matthiolus.  Autore  L  at» 
Diolcoride  in  Judxa,  Syria,  Cypi  o,  Afnca  £«:  Cycladibus  infulis.  Clufius  in  plunmts  Luficani.t,  i  li- 
Ipaniz  8c  Gallue  Narboncnrb  lo^is,  Iponcc  naCi  ciadit  ubi  mterdum  in  arborem  a«ioIelcit,  icd  ni*xi- 
nucx  parte  frucicjc.'  Aduerc  pocuilicc  fcc  lcaLa:,  ubi  noscani  oblervavinMt.  Ac  nuKiiljin,  quod 
norenc  Quiius^  «oinmemociuis  locis  rdioa  e  TerebmBlio  elifiKur.'  Ifihrfa  MMi  Tetdxuthi  ar> 

Sfffff  .  «-iwawBCio™-^ 


Digitized  by  Google 


l^yg  HlSTOKt  A     PtJi^M  T  A  R  M. 

"^FCMonte  ..... 

^  ftoS^l^xuJ^S^Sf^^^t  8C  cxcaTcfacit    tft  &  ad  cxacandam  Vcnercm  apcjffinius.  £x 

llomacno  '^J-'^'       ^Yu\\zn^iomm  morfus  prodeft.   Semen  Plimo  m  capios  dobre  bbinif. 
""^.lbnirXnr;i.tm  comSdcnd»  fcmpam  Tcretodu  yunc  ,ahac  ^ 

•  *         Cilicu  &  Syna  iibiq,  aliquanai)  rulHcum  Arabcm  occumife  dncenwm  Ctmelnm  TCitbmthi  ftufti- 
biis  onuftum,  ut  Damalci  vendcrct.       ...  .  /  ri 

Spedafiit  Gail*.  magnitudmc  AvcUan*,  intus  cavar,  provenicntcs      cxcrekcncus  iohoruni 

carc  vendunt  ad  tinRcnda  Serict  fubtUtt  dived»  cptofibusm  urbe  «•  e.  Jgy"»: 

SSjg^tur  autem  vcrc,  cum  primum.effimmtt  Galtanyi  ««yimjme  3^#««» 
oSigerentur  i n  longltudinera  [Ina^siakAmK&M  adfoninm  conw.  JEum  doatuie  m  nfiin 

•  ^^!Sn5imifw2tt!"dSbentc  Cordo,  eft Tcrcbinthi  arixjrisrcfma,  colore  cindida,  fubflava» 
v*iAraut  candidactrmlcumcolorem  aftdanfc  imcrdum  pcUucida,  oux  tmca  ,n  plurimas  micas. 
timur  mox  lcnccrdc  &  glucinofa  fit:  odoiem  liabet  aerem,  fiuvem.  aliquantulum  gravem,  &  La^ 
S  non  d.(Iirtidfm,  prxfem».  m.n.kas  traaata  &  |^UMmpof,ta,  guftu  modo  amarelb^ 
fc  kter  Smas  lcntcfat,  iisdiim  mafUcacur  'adharrcns.  DeftiUat  hxc  pnmum  liquHla,  demde 
•  At^iPn-  Thusfiuinccnlum  vocant,  &  pro  churc  vendunt :  Thusautcm 

{r;::i'?Sj|frOUb:f^^  Gi.cum,alcerun,Lat.nuai 

^'trnL'™' r^I^orc  Diorcoride>  anccced.t  Tcnebinthina.  ««gma  kuc  Ixmifuna.  Gatajj. 
'^^til^^^^i^  Qpomodo  hi  concihand.  vidc-p«iJ.B.inhlft. pLUtx     cap.»a  ftaiio^ 

SHaS^-  "  vl!^em  rcfin*  cujufvi»  (DiofcoridO  moUkndi,  cddacicndi,difcuttendi  diffifmdivc  ii  exDur- 
jSw^      ean;     Tufli  actabi  Ifflivete     edegmate,  per  fe*«  C«  meUe;  quxquc  cx  pcaorc  educa 
?Sr  ec  expu-Rant.   Urmam  quoq,  movcnt,  cmda  conooqm  «f  ventrememoUKnt:  ad  aggbtt. 

•  Xd^SS^anirop.losoonf«ant,  ic^mauc  ad  Was  cam  augme,  (umno  atramemo  ac  mtro: 
Srau^c^SeSfcmanantcscum  melle  &  oleo,.nccnon  aJpn.calmm  pmncum  funcuc.lcs. 

•  .  mabgmwi»  ac  acopis  adinifccntur,  &  pcr  lc  ilhcx  aut  impol.c»  Ucerura  dolo- 

.  "''Salcnoi^^.dftria^onemod^^^ 

Quani  magis  ctum  quam  Maft wJw  digcnt :  Ob  cam  quabtatem  ineft  8e  aUleifi^  eanu  qoidem  uc 

aCI)fcr«&Iiec:  liaerofacultacibus&vcntrcminovct.    .  «     r  r- 

'  Reoemioribus,  purRac  thoracem  ab  onmi  immundine,  itcm  jccur,  fplencni,  rcncs  &  veficam.  Con- 
(ertveteri  nifli,  fpir.^ndidifficuh.ici,  Ipuio  ianguinispurulento,  vcctigmofis  cikuloiis,  Se  peGnliiii- 
rereriam  Ifchiadicis  podaericis.Chiragfk»:  anent,mnndai,  calfacit  &  roboratHeivos. 

•  "'^TlbSdSa c^^^^         «claJcDWirHinc  PraAaln  curanone^arcndarum poftqoam 
mitcfaaum  cft  iVmwoma,  prxcautionis  ergo  ucuntur  tcrcbinthin^  fcd  cofta  ut  dicunt,  utnunus 

•  Sjdfaciat,  magis  adftringat.   Idem  fit.in  ilchudc,  Fr»l)l>>  «7hr.c.de  data  bis  m  fepcimana,  vol  il. 
•     *    Srf  veltei.i  aquaCchorel  Magn*  autem  ipfius  laudcs  m  Podagra  &  oranibus  artioi- 

laribus  m.ilis,  fl  accp.acur,  ut  doGOt  Avioeom»  qDaoticas  niKis  Avclknx  imgulis  nmmnis«  }fr 
iuno   Nec  mirum  quod  cilculo  ortrfeit  etiam  PbdagTK  prodeffc,  aun  ooffuti  fiiK  III  nwnJl. 
■candem  caufam  conc.ncntem  lcu  n..-itcr..im  h.iKcnt,  unde  non  raro  m  ie  rautuo  tranlmutanmr.  . 

Eidlibcri  poteft  ..  Pcrfe,  placcncuiis  qius  oblauis  vocant  Involuta.   a.  In  aqueo  liquore  «Ijeao 
iamSVitelli  ov.,  fic  Uacuifi  fd.  cxblb.c  liquorcm.  V  infpiilata  alKjuamulniii,  «cm  pdulas  re- 

d.,a.v   Vcrum  ob  evancfceniiamfcuic^^         •"°i£?*?'j^^«J  «rf«iml^t~.  »d 
N.  . .  Tcrcbinthinam  veramOliidnheflc  ignotam :  OfficmaKnMb  elfcTei  fdiiMmUnceag|,Td 

rcfinam  Abiegnam  c  tuber  culis  Abictum  novcllarum  collcaaro.  .       „,^,««a«  «AJ«-  A. 

N.  1.  Odoris  vim  manetc  caam  m  uriius  utennuih,  5*"  JS..2^^!S2S2!!rSi 
dWi  CnqidcCltofiiiaii.)quidieei«^mdofaiampeitiimi^^ 

**^vSJiotcmpore  ramulorum  puUnlamia  tenelU  Terebinthi  ef&a^a  flagelU,  ipfo  eciam  Narbo- 
nenH"  ffi;Jl.enfi  agro  inSrJ.Ficuhicx  arbons  ^--^^"^^^'^J^^^^f^ 
vatumin  l.mpidUEmum,  tenacem,  refinofum  laaccm  ab.c,  quidum  reccns  cft,  id  eft,  tn  midto 

fSK  His  utar)  ,n  lancan.  veftem  fulus  neq.  macul.,m  fac.t  neque  h  c  u.t  ,r  ^^fhg|um 
Mtam  rciinquki  (enefccns  tcmpote  «aircfdt,  nec  ablmtur  mi.  o.i  mccJu  aaiito.  Ub.  de 

'^Tc^.nchina  deftiUata,  fcu  oleum  Tcrebinthin*  pitaimum  eft  oleo  Ballanu,  .vcl  parum  caMor, 
&  confcrt  omnibus  igritudinibus  hig.dis,  fed  l>r«iK  «'^'^  «mhmiek  bm»  fim. 

Okom  Ttebnth^x  dcftill^tum  hngdare  loJacum  prxbet  m  f^'^^^^^'^;^^ 
«nSnSwSniimm,  &  cahda  manu  diu  afFnaum  part.  dolcnti  in  n<^m  amn^awrabuf. 
SSdKrrdSnSaiegregium-auxihumprabc    pra:(erc.m  ficu..i  (p.n«  vm.  dcfx« 
Sllfnn^I^adhfbSS  Modnm  ebcic^  1?«=         "'^^  ^"^^  Lbrodunciilis  Hift.  pUnt. 

«aknlo!|Vifcei6roqueobftniftionib^  ^  :^  '  Dk». 


Digitized  by  Google 


Lib.XXVIIL    '      T>e  Monbtis  "Bacciferis.      ' .     .  ;     ^  '^^^ 

.  Diofeoricies  etiani  vinnm  Terebuithiniim  parare  dpcec  i  baoafei»  dos famis  tafis&  jn  mn^  

•ferrefaflh ;  quod  quoniam  to  delbetudinem  aMic,  omiaaL 

Apud  Veterai  lam  ogmD|endahlfc>etatt  AipangrTflvebintlii.  dt  «limi  in  JwemeiD  t^Gu^heL 
tur.  ^  i     ■       •  ,  ^ 

ft.  rmltelw  an^         /Mw  Ad.  ^         Gtr.  Firib. 

HoSc  fblia  n»lt&  latiora  &  rotundiora  quam  vulgari  Terebindio,  vicina  Lauro  &  PiAac!ii±  .iHco 
ut*  cminns  inrucnrcm  fallant.  ^Aft  non  folum  foha  laciora  &  rotundiora  habcc  quim  vuJgaris  Ter  * 
led  &  hufliini  duplo  aut  criplo'nuiorcm,  quicquid  Jjcat  Lobelius  \\\  Adv.  R.uo  autcm  cum  fru^aii 


Ipondcat:  foKa  tamcn  rotuftdiora  Piftacix  dttenint 


-^rtribtntbu,  Indtca  maur  frHciu  rotmJo  J.  B.  fntpnui^  frua»  M«'«r««  m»em  fimitL  tJ^ 

•  C  &  TenOmiu  kt^Uid  Ger.  Parle.  •   •  *  ^ 

W 

.   Hujtis  nociilc  PiiheSl  boobMe  iMMI  oedtint;  in  quibus  prater  faporem  falfumineft  medjoa  is 
quidamficcius  :  PiftaciBctiam  latilfimileslunr,  fcdbreviores  &  rorundiorcs,  ex  raccmis  pendcnc 
ut  illa,  vcl  ponus  ut  bacca  TerebinAi,  pro  Qua  ctiam  nonnullis  habentur,  potiflimuni  qnia  arixMO 
fuis  maximd  foliis  loo^uicuhs  Terebinthi  Folus  (atis  iiinilcs,  qud  noca  facilc  quoque  4  Piftacta  ar> 
borediitiiMnunttfr,  caa  fbba  ncundkm  l^waofior&q,iie,  otteifcuur  Raawolf.  Hisaaqniliaipediide' 
ttnm  AYeilanisvelcanmr.         •-  ^ 
Coptos^  proveniunt  in  ARcmii  ntu  Pcrfi.i,  Aic(opntami.t  &  Armenit  Ltahi 
Hanc  J.  Bauhinus  pro  Tcrcbmthu  Indica  Thcophralti  liaixti  quau)  pleriqoe  botanici  Pifta*  •  • 
damede  «olniK.  .  •  .  • 


4.  TtnHutius h£t» fn^u  fAvo,    tmtim  tuulmtl. B  ftregrin*  fruHu mmt  & tmtA» 

TcrcBinthi  Indiae  alccri  is  nuculx  cum  fuis  putaminihus  magnitudine  fer^  {unc  Pifi,  rofundi> 
t^  accedunc ad.corculum  aut iXtram^  id  ett,  Indkum  Mibum}  mcccerisfimileiprMedettti. 
.  Ibidem  nU  8(  pifecedem  miftitur.  HamrolS  cui  BaL  Serap.  AvicT  tc  Rhak  Bmm  Stnnf 
Aialfc  .        .  .  • 

•  Incolac  perinde  uc  nos  Pineos  nuclcos  conlodupt   His  Perfie  plufqu.iin  bis  mille  annis  ante  panis 
vlnm  vitam  (ullcnt.iruiit,  &  ctiamnum  totius  Syris  incola:  cuni  panc  vcfcuntur,  &  prpptcr  colo 
*r|nr  inter  viridcm  &  coeruleum  medium  Arabes  veteres  Granum  viridej  Jklionio  attdbmte.  ap- 
pdUmne.  CA  AliiluacdeTerdbiadiori^uiaocipinnCi  •  • 

■   L_  1-^  .•  

.     •     .  •  GAPa   IV.        •  * 

*    ■        •  .  .    .■     •  • 

.  ■  •  ' 

LEntilcum  di<aam  putat  Ruellius  quod  liquorc  qiiodam  ientcfcat :  Lentorera  quippe  foliomw 
ucrea.uu  quilibet  pcrdpit,  inquit  Lob.  in  Adv.  V  cl  fortc  I..cntifcus  ob  vif|;ultorum  lentitb- 
dincm  diamr :  ut  StajwHus :  velpotuit  quod  ipla  lenteliat  arbor,  dom  reiinam  ftindit,  vA 
VoHius.  Grarcis  Sj?»©"»  5«  w  jgw  (cindo,  iindo,  quod  lignum  ejus  faali  iinditiirj^gn6dq^  eiua 
hoc  eft,  legmeniis  (eu  fragmentis,  c  Ugno  idm  iolerax  uti  ad  deniilGalpia,  aa  aiielamalbo. 
{^mque  dentiumj^  uc  etianmuti^  nt  hodie.  «i      .  ,  . 

Mafticfae«^«(|f^>5>  maftichMido tBcinirt  nam.at  «ymtebDdfe  iil  maflieaiaiii  061^ 
'  pataeft.  '  *  .  , 

GerteGrxciiQ  infula  Chio  ^  perpemo in ore Ilabea^    «d mnlte  M&m  el& qia 
maftMSiiioiDBm  i3)i  perliiadent  •       •  •  '. 

.ikilflbwLoUQerPtfk  J.B.  «ii^»C&<^4^^  * 

•y.B.  •  .  •  •  •  ^ 

Mukis  fruticai;  Lentitcus  ftolonibas«  mediocriter  crafl^  flenlibairamis  biachi.uis,  cinereocor-. 
tice  obdudis.  Interdnm  i%  juftaE  raaenimdinis  arboreffl  excrelcit,  uc  ofalemvic  Clufius.  -  falid 
minora  quimPfftadtmmanrTerebiinchi,  Glycvrrhizse  fbliis  paria,  fed  Boxeonim  ftTtdkate  [Nb-. 

iisobfervantibusGlycyrrhizr  fbliii  nMfora  erant}  ex  vinSi  nonnihtl  rdientia^  conjugatim  fine  ullo 
impari  ad  coftam  canaliculatam  rubelcenccm  aimexa,  in  Ipinulam  ^eruinque  ddmentia,  fnque 
eandem  fcrc  partem  vergentia,  perfletiia,  lucundi  cumquadam  gravitate  odoris,  (apore  actdioicalo  . 

^itiingenie.  ^  lis  interdum  toUiculi  vel  veiicalx  qusdaffl  admtcuntuTj  culidbtis  ckigiii^fefa'lL 
naiialecns  vfAm  in  Tercbinthiius  aut  Ulmei^  Ad  alac  intnm  exornintur  flafatti,  velan  racemoh 
rabcntcf j  *\'i:I  coloic  cx  herbaceo  pallefcentcs,  ilormihil  purpurafccntcs,  qi:i  in  frurtus  abcunt,  dimi- 
dio  ferePilK  nunorcs,  in  ftylum  minucuni  dclinences,  rotundos,  rubentcs  p6r  macuritatcm  ntgn-, 
Cantcs,  acidos,  nuclcum  contlnentcs  parvulufflj  dunm^  niC|ram«  lliedttM  iMUI  tXbi,  ttvmiU  . 
Orialpinus  oteaenofem  diac,  niicl«um  vici^  

srrrrf  i .  •  *r 


Digitized  by  Gopgle 


580        •     ,  &  I  S  T  O  R  I  A-   P  L  A-  H  T  A  R  U  .M. 

 '  Iniralia:. SiciUx {ii  NiaxiiienliTGlUlut"iaxolB  collibus,  ori  v>ra(ertim  ituntitni,  landlbiin  oo- 

•niofiffimam  obfervavimm  :  ikc  m\nu.  frequens,  td\c  Clul.o  nafatur  m  Lufiran.a,  B«aca  rcgno  • 
vTlomino  &  WW  aiD  traau  ad  mare  MeciiteB-.meurn  obvcrlo  :  ubi  nunquani  (quod  equuicm  vi- 
acrim)  iuilamaAwslbluram  &inagninMlm^  .id  hom.n.bus  a:{aaut  4. 

imSi     D  ifl  X  K  coercita  non  pern»ttwic  ^adolefccre.  NAnv  quando  non  acdaur  £ed  oegligy. 

^    '  .^''j,^^^  infulaChio,  BcHonlo  autorc,  rcfinam  funclic  Nlifticlr:nilidanv    Ahi  in  Italu  quoqiie 

Mifticlien  prarbcrc.  fed  no:i  cuiMoUmtraduoc,  ut  v.  g.  Marthioli  s;  (qui  t  inicn  (ibi  contranib  in 
Hi"fl  Gcrm.  dicit.  in  fola  «nrula  Chio  Lentilium  Maftichcn  tundere;  Ca:l.ilpinus  &  Usupi,  Nm 
c-um  in  lciha  &  GalHa  Narbonenf.  peregrinaremnr  «nufquam  Maft.chen  f undentem  ^fimDsfuin 
.     ■       atborcm,  rtcquc  quis  fidi:  ihgnus  nobis  unnuani  rccuht  fc  vuhflc.  Idem  dicic  J.  Bauhinus.   Argumen- ' 
.    ^    •   .  •  tum  tamcn  ab  Autoncatc  negacivum  nihil  concludir,  ut  loquuntur.    Neq,  cnim  fequitur  non  daii 

Jnltatia  atborcs  Mallichcn  fundentcs  qiua  cgo  .u;t  nnllc  torte  aln  non  vidcrimus,     plus  valet  uniia 
^      tcftimnmmn     vidiflgafli^-p^^ww^^^pfohaadamaairmacivam.  quam  vcl  mille  negancium,  adnflgiu 

\"cruiujionnunis  TcrcWnthiis  refinam  fuodens  ab  Itahca  fpccie  diftinfla  vidctur,   Qyi  iif  Chie 
alicuanJPha:rertinc  Clulio  rctulerunt^Lentifci  .ubulculas  ab  iis  qur  in  Itaha  na(cuntur  nonnihil 


aiiquancwwiic'"'"  v^i"""  .^^u.v......   7      ,  ^~r.  — .- — — ......«» 

diffcrrc.  Et  Camer.  Sunt,  inquit,  qui  vehnt  Icalicam  I  cntilci  ni  .1  Chia  in  eo  tantum  liiftcrre,  quod  . 
gucico&  fit  Ula,  lucc  vero  arborelcat,  ctiam  line  cultu.   Aud.vi  cx  quibuliiam  c  Chio  onunidis  ar- 


Ttmfiu.      •"'piaret  Leniilcus  magna  ex  parte  Aprih  vcl  Martio.  Frudus  0<aobri  8c  Novembn  primum  ma. 

tureiac.  Ter  tatem  traftom  fem  tradum,  inti  qu&d  tribas  diittnftii  tanpocibqi  cunden}  perfi* 
*  dn.  Ckirja  Anttf, 

'  ^mmvtri  ftntptrviiiilit,fimftr^trltn>M»  ...  .  ^ 

*  .     LnM^tnt,  iripiiei  jokl»  t]t  grttmltftm  fmtn:  .  '  « 

Tir  fnfts  fnndtni,  tna  lempora  mmfiral  artmdi,  •  * 

*  Ciccfbncm  nonnulh  infciciv  acoirint*quod  9?r«V  Lendfcum  tranftulerit,cum  vock        apud  Theo- 

phraftum  &  amiquiorci  G 1  icos  Sail.un  (ignihcct.  Ciperoncm  (luomodo  dcfendat  J.  Bauhinus,  a^c 
pociusClicricms,  apudipl.lm  viJc.  •   ,        ,- i-     r  \ 

intoii'  Lentilcus^  autore  Diolcoride,  omniDus  lins  partibus,  germimbus  &  tolus,  huclu,  ramoroniec  ra- 

dicis  cortice  adftridona  ell   Exprimitu»  &  lucciis  c  dbrticc,  radice  aut  foliis  in  aqua  deooftq,  am 
•  eiiam  h  foliis  viridibus  trirts,  qui  valet  ad  ianguinij  rcjecboncs,  alvi  profluvia  &  dyiefit^ianim  pont 

itcmqugcontra  Linguinis  ex  uccro  eruptiones,  atque  tum  ipfius  utcri,  tum  ledis  procidendas.  ^  • 
}iimma,dcnique  Acici.r  t.:  Ip.  pocifliklis  vicc  co  uti  licet :  noaui  .iicec,  utinesdet»  denlCS  lnoUei 
coilucione  fimiat  atquc  liabilit.   Eadein  fcrc  habent  Plimus  &  Galeuus»  •  • 

Porro  dentilcalpia  c  Lentifoo  paratt  cuffl  prflcis,  tum  hoc  tedoi  magnatibtu  8c  deticatiorilhH  pnB> . 
fertinf,  in ufu quotidiano  habcnhir.  •  ,  .,    .  V    .      n,*  " 

Cherlerus  libi  aliilqucftutliolis^ltosfiCooUAar^Narboniic  peragrantibusmMrtam  OBliili»  non 
motlo  liuv  itcr.  fpii.ibant,  lal  crum  fitini  arcebant  &  fauces  humidas  tuebantur.  •  " 

■•  Olcum  J^ntilciiuim  (imiliccr  atque  I.aurinum  t  maturo  frudu  confcAum,'  ac  pnus  infpillatum, 

fcalnem  jumencorum  .canumquc  lana»:  Peflis,  acopis  &  ad  Lepras  tollcn Jas  acconimodatis  medica- 
mettis  vg^  6c  uciliter  adrililcetur  fic  (iuiorcs  quoooe  othibec  GaL  m  detkvio  capillorum  Ixntitci- 
**  .  nnm  oleum  vaMicommendat,  haberenamqoe^adftriAiadem,  liiqnt^ue  natijrac  tale  exiftcrc  quale 
cft  ipfiim  Lniiinum.  QLi  uc  ncq,  e\  j  c  11  (s,  nc  1,  mentecondperepofteuUum  praeftancius  phar- 
nucum.id  dcriuoi  cipiUos  quam  qLoj  c\  J.aciajio  is:  LentifwK» olco  permixtum  conftac.  Oieum, 
hoc  ad  gingnranun  inHammationem  (ummopcrc  conuncndac  A^biarius,  ii  moderat^.calidito  ors 
ooncinecur.  ^Hilpanis  olcumfruduiim  Lencilciin  maxiinohabetur  ufu.  .  • 

Tca|i  ligaum  Lentncinum  in  diarjilvsis  laudanr,  &  dcco<fhim  cxinde  paramm.  TranGidac  nemi» 
c\  hoc  Millicho:  iinde  m  c|us  locum  decodum  Maftiches  ceu  ftomachicum  Qobik  in  dtarrfaoeis 
ulurparipotcll;  quodeciani  quorundanimcdicorum  fuii  fccretum.  £ttw<tf^«*. .  ^ 
.  ]LaKildTarietashabetiirittJMirtlJugd.Bai;foliismiaoril^  \,  « 

Dc  lUyKM  Ltntiftai*  Maftic{|e  tLffa. 

J.B.*  •  • 

Huius  grami,  quJlcsadnos  imporMti  in  Officinis  habencurdOiyzae  granum  sequantf  longi  etxant 
'  .        iiitcrdum  m.ijorcs,  candidi,  psllucidi,  hagtlcs,  qui  ftatim  liib  dcncc  dilliliunc,  mox*taincn  tnsrnra 
'  "  omnisdanuo  coit oontinuata mafticationc,  lcntclcitq,  mollinecera;  tfitj|p.adha:fionr5addefitci  nict  ij 

quamrurfiisexutcfimidKaierem&hjlic.    Pranmnjciaaflammani  oonapit,.prompciiis  tamcn  (a:n  ic 
•  •        qu^m  flammefcit,  concra  acThus,  gutcafi^  a&dm  dbftiUac,  ^quod  TlMin  noganun,  odor^mc^  non 
ingratum(pir.ir.  Saporleviceradftringenscam  ca1aireinodlo&  .  •  *  i 

Olim  .-idultcr.ibatur  Tlujre  &  refina  ftrobilma,  fc.i  odorc  fraus"deprc}i ::n.'irnr,  aut  (apore gurtiroi 
•  •  ■  dente  lcntclccntis.  Sciinifs  (mqftc  J.  B.)  iiucr  Maftichcs  glcbas  non  ra.  o  rcpciiri  glcbuLisguiiun^ 

Tragac\iuhi     Ar.nbia.  .  * 

Prxfcrturpdlucida,  ccrx  Tyrrhcnicsc  candore  fimiUs,  denliorvcl  plciia,  arida,  fr iabilii^  jdorata : 
tirid.$  minijs  probatnr.  .  ' 

Galeniis  litn  x.  ad  Glauconcm  .^gyptiacam  Maftichcn  ooinm«idat :  hoc  autem  tempore  lcimtti 
kk  fblaCiuoreperiri;  ubi  Lcntiia  arbord  caJi  diligencia  6c  CHhtweimtur,  ut  non  miooreim  eani 

'  •  fei» 


Digltized  by  Gopgle 


Lib.  XXVIIL .       .Ve  Mmbus  'Baca/eris.  ,^g, 

rem  (umptus  fiant  quam  apud  nos  in  vinctorum.  culturam ;  ncc  immsrito  cum  ptitiorcs*  incol.irum 
hujus  miuls  opes  in  Maftichc  connHant.   NUi  cnim  diligcnti  cura  colcrentur  exiguuni  guninii  pro- 
vamm  darent.  Maftiches  proventus  in  Cbio  infula  tantus  cfl,'  uc  itngnUi  «oius  Turdco  impera» 
mii  pioioooaiitsoooducaionini  peadunr,  in  dedu&ipncm  ejusfiunnue  qoam  iUitriburi  nomtno 
dare  ddiait,  L  e.  »000  ducatorum  finijnlas  centenas  hbras  10$  ducatb  xftimant.  Qoicquid  cjus 
lupcreft  libi  rcfcrvant.    Mercatorcs  GalU  Maftiches  pretium  idem  pcrpetuo  cffc  confidcrantcs< 
exiftimant  atq,  eiiam  refcrunt  incolas  coilc<fla  ejus  cerra  quantitate  reliquum  ab|iccre.  Scd  ^alluncur. 
Nani,  ua  dixinms,  magna:  impenli  inLentifci  frucn-ibi.^  col-ndis  &  curandis  facicndk.  Q^4  ver6 
Tuicicoimperatohlingulisannisproquatuoraut  plurium  millium  ii.icxtnruni  xftimatione  pcndent» 
ejus  pretioin  Tel  angere  vel  immiimerB  non  Itcec.  BtUonim  obferu. 

D.  Thcvcnot  Percgrinat.  parr.  1.  p.  9f.  mira  nobis  dc  Lentifcis  in  Chio  ailtis  narrat,  nimirum  tor- 
tuofas  cas  cllc  Vitiuni  inllar,  &  humi  provolvi,  feu  per  terram  reperc.  Reptantcs  h.i(cc  arborcs 
menlibus  Aueufto  8c  Septcmbri  compunguntj  61,  foraminib-.is  111  corricc  fatlis  Maflichc  e\)udar,  , 
tC  in  'terram  dcHuit,  ubi  m  frunula  plana  indurefcit ;  Hxc  indigcnx  coliigunt,  &  in  cribro  ad  id  com- 
Miato  £A  can0tn0^iclK]*itBit>ntuc  pulvis  ieparetur.  qutoperarionimficieiadco  patinaciterad* 
ut  abfi)i  oleo  ekii  nBqaeat  VigMiti  daoia  ioGuc  pagi  iunt  quonim  agri  Lencifos  oohfiti,  uc 
numeriisarbonim  peromnesfinralcohaniirffitcireifb-  looooa  proquibusaimnatimTnraarumlm^ 
peracori  pendcnt  400  Maflichcs  cifVas,  qux  flniul  cffidunC  »7090  CjpMT  fingplis  dftis'naaagiMl 
dguis  attnbutis.   Ogua  autcm  unica  400  drachmas  contiti^ 

Vindemiae  (H  ita  bquiliceaO  tempore omnes  in(ulx  aditus  vigili  cura cullodiunt &x>blerTant,  ne 
quis  Maftichen  (ufiaratus  efHigerc  pc^c  Qyicunct  autem  deprchcnfiis  iiietic  tftiia  cnminii  reu$  «l 
triremcs  Ulico  ablegatur.       .  s  -  . 

'  Matthiokis  eti.im  Maftichcn  cx  arboribiis  dcniicntcm  in  tcrra  circumpavita  concrcfcerc  fcribif. 
Mulftantur  auteni  inquit,  lcdti  manu  qui  Lcntilcum  Maftichcn  fundcntcm  in  pi  opno  vcl  alicno  • 
agro  exadennt. 

Maftiche  poca  Cmguinis  rejeaioni  8&veteri  tuni  utihter  adhibetur.  Stonucho  quoqoe  eft  utilis, 
ruAiiftKh  movet:  ad&ur  etiam  in  dentifrida  ic  faciei  illicus:  quippe  (^ux  nitoren  coii  coociliec. 
Quin  &  pilos  oculonim  fticnmiglimnatgt  oohibet.  CommannBcata  0«  halioim  oominenda^,gp- 

givalquc  contiahit.  , 

Olcum  unguentumvc  a  Veteribos  c  Ma(liche  Chi.i  confici  lollcim  cfl.  MoJ.is  prxparandi  du- 
plex extat aiter  fimplex,  altcr  compofitu^  Prior  Malhchcs  |ii).  in  olei  Sclanuni  iexcaritf  coquuocur 
m  vafe  duplid,  alter,  Maftichcs  §ii|.  Vim  boni  albi  |ir.  alii  viij-  Ol.  rol.  tb  |.  in  vale  daplid  coquun* 
tnr  ad  vini  confumpticHiem.  Cerebrum,  nervoswunftnrs^  ventriculum,  hepar  GorroDorat,  tumo- 
res  durcKlcnit,  dolores  (ed^t.  Poftbnus  hodie  rerd  tantum  eft  in  ufu,  quod  prxftantius  eft  pri- 
ore  J.  B.  •  ,  . 

Ad  omncm  vcntnaili  dolorcm  ( ut  rcfcrt  Matthiolus)  vomitum  &  naufcam  magni  faciunt  hoc 
remedhim  Alfaralnus  &  Matthxusdc  Gradi.   H;  vitdhim  ovi  n.  j.  Mclli^  dc  (pumati  cochL  ij.  Ma* 
fiichei gr.xv.  Conaiu&  commifta  mduimr  teftc magni ori  Aaleiim  ii  habBii  poffic^  &  in  calt* 
dneribt»  aflentur.  Ad  dolores  veniricuU  topicum. 

In  pulvsrcm  rciligir.ir  Madiche  infpergendurr.  lintco  a-.it  alutx,  poft  c.ilefa(fla  impofita  vcntri- 
oolovomitum  &c  dolorem  compelat.  Vel'  K  panem  toi^um,  tere  lubtiMime,  cui  aaniilce  \laili> 
cbes  ^i).  Sacculo  immifla  &  calefafta  ventriculo  imponantur.  Contra  omne  alvi  praflttviom,  prK* 
dooi  Yer6  hyjpetcatharfia  Cingitor  ar^Oim^,  mosmuiUs  injeAo  polvera  cs  «quaUMis  paiwaa 
MaflSdies  8e  Thnrisfiiffimm  ano  exd[nto,  extemplo  fflnt.  Egregium  &  prdbatnm  ad  invetenenm 
coiendicis  doloram.  R  MyrrhxSc  Maftiches  ana  part.  vqu.ilis  contrita  coq L  nnnir  tn  olcoGha- 
mxmclino.  £0  calido  inungatur  locusdolcns.  Empiaftruni  ad  arthriU^^m  a  trigida  caula.  Ma- 
ftich.  Cymini,  Pulefr  Salv.  Baio&  Laucl  aaa  paim  ■qnaleK.  Snbafta  qim  melle  calid^  applioBi». 
.  tur.   Hxc  e  J.  R.  '       ...  ' 

Coquitur  ;    Maftichcs  in  aqux  tb.  iif  vd  ir.  &  damr  pro  potu  ordinario  ift  Dmriiaea.  Scbrod. 
£xten(x  'iuper  aiuum  Maftiches  freimeu  ufiis  eft  indefluxionibus  ad  dentesj  tenmoribus  appli- 
cui  aluta.   COim  enim  in  va(?s  cutanets  ter^  eacmateria«  ipia  quidem  interciiutuj\  Tiila  aotem  dau- 
duntur.   Inu(dem  malis  frcquentatur  riffumi^iiin^  piaBG^pni  fi  IKMlfilOoadat  affidt^  tcaig|umen> 
tom  prxbeat  de  via  mtrinieca.  O^ff^Hej 

Cxtetum  Chinenles  camfki  qfnm  heminx  &  pueri  Maftichcn  fere  (emper  in  ore  haben^  $A 
roboratadbsdentes  &  euudfaiL  nocnoo  ad  halitnm  oris  emendandiim 
kmstt  aJ 


iiufcere&inooffliBre  iblni^  ad  eacjufbt  ddicanom.  rnUendotf 
Sumim  MafHdieinonmibm  alleaibas  in  qdbmadftriaioae  opuse^  piaealiis 

'  conimendatur. 


.  C  A  P.  V.  . 

Tmute  Park.  Adbfix.  Pavetta  ft»  Atdumitk  H.  M.  P.    T.  10.  f.  19.  PJMUt  mhr  /US» 
Mdi  Amtui  i.KiA.tS,         drkr Uthimvt^fimamLuiifH aE 

H.M.  .' 

ARbu(cula  humihs  c(l,  (eu  poniis  Frutex,  trium  circiter  pedum,  [o£ta  aut  tiovem  Aooftz^ 
akitudine,  caudlce  tenui,  albicance,  xxHticc  cindo  dnereo^  mmiiUI^  tltiJibtB»  in  Olbem 
diffiifisomato,  [Acoftxnoiradmodum  ramo(b.3 

Ifatdw  hbrau,  albkans,  £iporis  «mari,  odoris  aromatid  [Acoftx  alba  &  uiii^da  cum 
iwnnnHa  taweo  awatiadinfc  odiiiiipioneDiodomexpers.] 

■  Sfflff; 


Digitized  by  Google 


I58i   .  HistoriaPlantarum. 


JFWfc  gcminaca  parallclo  ordinc  ramulis  inhxrcnt,  oblongo  roiiini^.i,  acunnnaM,  crafTij  niolli.i, 
viridts«  Tupernc  i^lcndentu,  intern^  afiquaqium,  mcdu  colta  c  viridj  albicantc,  odore  gravi,  la- 
porcftciap  Tino&  [AMlfae  fblia  iwa,  Mafi 

*  Ftmt  in  umbelljR  «qMfilt  extren&  rjuniili$  provcniunt,  odori,  quatuor  candidis,  acaminatis,  ac 

•J  ftcllx  in  modi.m  cx;>anlis  foliolis  cotiflantcs:  fblia  hacctotidem  interccdunt  /«wjW*  alba  fimibter 

expanla,  mcdium  occupantc  tjnui  lo-is^o  c.indid6q,/y<»-  [Acoftx  floris  odor  Pcciclymeni  floruni 
jcmului] 

Fionbus  (ucccdunt  Bteea  rotundz,  glabro^viridi-ruico  ac  nitente  cortice  tedst  carn^-q,  intus  anuc  i , 
viridi  (apori^  fubaddi  refeitt  { inrrtquaffl  nncleas  ooodoiefauTtKundut,  dtti«  caitibginosaq,'  pd' 

licr.Ii  cindus.  _  .  • 

'  Lc(ut.  CrclcitMuihisRcgniMalabaridlocis,  pra:fcrtiminWirrf^«/i.- (cmpcrviret,  quot.tnnisfloret,  ac 

•  .  matiiros  cxIiiLx;t  fnititis. 

fVw  a  Ex  arbons  radice  cultranim  capulx  conficiuntur.    Foliis  ftcrcorantur  agri.    AdJiic  cjc  foliis  iji 

fjm.         Fahnae  oleo  fnxis  Imimentum  fib  ad  tollendam  impetigmcm  &  v.inoUs  c>  iiccaddas':  ExiiClem  in 
aqua  communi  coAis  fomentnm  paratur  ad  iusnwinjiOMumdoloresplacandt^ 

lUdiK  cum  KinztbereSeerooo  m  pulveremredafta,  8c  oam  Orysscinfiifo  exhibitaj  hydiopcm  ia- 
nat,  lca 'K.itej  iuperfluasper  viasumuiT^spotcnter  ctiucendo.   •  •  ' 

Aci  >ft.i  ad  duo  prxcipuc  iiunc  fruticein  commendat, 

1.  A'U  cpbuidn  ptoflavia,  in  quibus  tamen-itilendis  multis  aliis  medicamentis  inbeciltiorefl; 
4.  Ad  omnisgeneric  Ery^elau  curanda,  pra^rertim  ^  meta  bilo  ofta.  Titmaimatu  radiceni 

•  trttt«nOiy74;dccoaomaccnmt,  &  aliquot  horas  quie(bere  fmontiK-ace^bit  h«c  aqua,  Er>  fipel%s 
dcinde  e.i  inmigunt,  bibcndimq,  piopinanc  (ufticicntc  qn.iiitit.irc  h-s  in  li.c  •Hii  g.ito  priiis  vcnt; iculo ; 
'  eandem  Aquam  pra:bcnt  us  qui  jecoris  inriammationc  laboraiic  6c  tcbrium  ardoribus :  eadem  addico 
lucct  foliorum  Tanurkdi  momenco  vulnerom  labi*  circumqaaq,  innogii  ibkac.ad  infcmm^tift- 
*    iMim  prohibeadank  .  •  *- 


j.a. 

M 


,  :    •  G  A  P.  Vl  . 

•      •  •       .  . 

Lm^em  T«ruaa  C.  B.  LentJfci  Veruaiue  fimilu  Melle  Ma  Park.  MolU  J.  B.  AMr  JM 
Ck^&  l^kelaQu.  AmirslAikiff»  ArttinfivttjnU 

'OHc  arbriv  cf^  proccr.i  &  p.itul.t,  frjliis  Lcntifci,  longioribus multo,  anguftioribus,  .icum>> 
fl.iiis,  laivibiis,  obliquis  vcnulis  .1  ncrvo  pcr  1-jii^uiii  decurrente  expon-cdtis,  con|Ugatim 
ad  coftam  l.ttiu((:ulam  comprcllam  .illif;,ui;,  pjr  .imbirum  xqualibus  canctllum  nOmum- 
^uam  per  extrcmuni  lerratis.  [Folia  m  tenclla  incila  liint,  iii  adulta  ncc  difleda»  aoc  crcnaxi,  vt 
vn  )  aucuparta  adolefccnte  &  adalta  oUcrvarur.}  Floret  pecolian  ramolb  fiircDlo  bemtlt  ittw 
niciolidtmi  pcrpulilli,  fbllati,  vitigineis  pares,  [Marcgravius  Armr^e  flolculos  tribuit  cx  albo  fiib- 
luccos,  quinquc  foliolis  acuimn.ntis  wiijiantes]  quos  ^«cc^excipiunt  Afparagi  baocisforc  pares  acli* 
miks,  pingucs,  rugolum  olliculuni  nucle.itum  continences,  (apore  &  «xlorebioettam  Jnoipcn  actt 
cuni  amarorc  aliquo.    Folu  trita  Focniculi  cxlorcm  reddunt  C/a/I 

Arbor  vulnerata  rciinam  fimdk.fragrantifGmam  bflar  LBaafci.  Refinam  hanc  fco  oammi  de- 
fcnbit  I.  Huihmus,  addftquc  niagturalMMre  fimiiinidittemami  ooqpmd  inOfficaniBpi^ 
Giiri»/mM.,fm;,  nili  quod  pi\Jo  videtiircandidior. 

JLobclius  Mollem  arborem  veri  Balfinu  fpecicm  cflc  \nilt,  venjm  crroncc.    Odoratum  illuin  I.v 
dcem  ntmjj/Kai*  mcUus  duullet  Ballanu  iinulcm  Ijquorem«  qulm  Mollcm  arix>rcm  ven  Ikllatm  - 
fpedem.         •  •  f 

-  AbnndMiter  naicinir  in  convallibus  &  locis  planis  Peman«  regionis,  uc  rcfenuit  oonKs  qui  Occi' 
3eneafiimi  Indiaram  defcripcioncm  dedemnt.  Baocae  inaturefcunt  raenic  Julio. 
^rei»     '      Corticii:  dcJT^Aocrurum  dolurcs  &  iitflatianaiinAtta  cmnnililbUsfi^^ 
*  Ex  ramulis  tiunt  dencilcalpu  uoUflinta. 

•JExftiiaucuinaq^deooAn^OBauheniodD&nn^Ti^^  wcaoe* 
mm»autmcL . 

.        FoUonimdeco^m  doloribos  A  fi  igida  caufaorth  aOsiliatui'. 

«  Gummi  h&.c  dilTbliKum.octilorum  caliginem  abftergere  didtnr.  Oonfani  RnmnnOT  ejni  Sip 

cgregiu  .ilvum  cicrc  proprti  expcnencii  J.Bauhino  teftabatur. 

Pulverem  corticis  vulncribus  mfperfum  ea  mundaie  tc  ikliaiC  fciiblc  MniMnfaTi   Deotei  eodcm 
fikati  ftafailtartCOT& fii^ivs  «bicedentei  £n^^ 

Tofia  oontnca  iniignem  8e  nobiliflimum«odorem etdttnnc:  m  eomm  decoAo  intinai  psu^«  & 
c.ilt  !i  v;  lue  ibus,  aut  pulvcrc  coifrisiUiu}ih^eiftii|pcfecutttionemeornmaflceteentfch^ 
rum  c6  dcHuxura  pronibenc.      '  ^  * 

Grartum  macuniin  habec  in  fiipcrficic  parum  adinodum  carnb  (uavis  8c  palato  gratx,  rdimun 
-  amancac  cgregie.  ConficiuiK  ex  iis  poiitMum  coniricando  biaadc  incer  maous  in  aqua  calida  donec 
dulcor  omnisdefricccur,  cavenduni  enim  abamaro.quod  potum  corriunpir.  ^rcdanthancefiam 
.  fcrvanccLaliquocdies  donecfrccsfubfideanc:  pocus  eft  limpidus,  gratiffimus  aBj,^ade6  fahibr^W»' 
fbmm  ilut  qui  afio^bia  renum  aut  veficx  laboranc,  maxime  fi  poao  Mafziiadiiaaiur.  Aqia eodeiil, 
plcntus  coOa  evdHmrin^^ptinnnilBeliiBc  Solieiivo^  «ddini.nclaoqulbos  lefam  vc#iir  ii|0|a- 
niumaoetum.  •      .  '  ~  * 

.  Tcttpotfrpaioiqpfijiififano^^  wfibBntamiftooeflii  ocnlofi  fcugonnBik 

amiriseseqaaimduraoroirt^pcM^  CAP 


Digitized  by  Google 


De  Jrbarilm  ^mifertf. 


Cap.  VU.  . 

•  •  •  .' 

De  njf. 
• 

VlTaun  feu  Vifcus  ab  X:q\ico  CifKQ-  pro  i<«f.  guoJ  klcni  ligiiihcic.  I jtml  .1"oIcs  (cquun^ar.  , 
UMc  eft  quod  ii  non  tantuni  alpcmm  fpirituiii  in  V  conveirimr,  quo  modo  ab  'r*. 
eft  Vcfoer  icd  &  lencm,  uc  in  ''O/v©-  vinum,  \uu»  vomo,  ««^Qh  vitulus,  «Ai  vuico» 
brib  ver,  Xn^^coSj  <r  <rl«  vca.t,  <f  vis,  aliifque  qux  apuJ  Canimum  lcgi  potFunc. 

Yifcui  efi  liaiiBi  ptMficia^  ^  Fntcaaifac^^ 
pyrenos. 

A.    I.  Vifcim  Ger.  •mlgmrt  Park.  ^«(»  «0«  C  B.  Vt[em  t^teroM  &  *lianm  arhnm'!.  B. 

Mulcis  ftolonibus  frncicat,  cortioe  te&m  colorillieilMcei,  ac  interdum  fUvclcentis,  minin\j  di- 
giti  firc  craflStudinc,  nonnunquam  crafEor,  quos  intercipiunt  ginicuU,  c  quibus  lami  fiequcntes 
propaeuiturj  nodoii  &  «pli,  nmilcmq,  libl  (obolem  procrcancc»  r^mulorum.  FoHa  bina  oppolita, 
tenaSat  (olionimlcfraia,  oblonga,  per  cxtrcmum  rocunda  (ere,  colom  herbidi,  cralla,  ncrvis  redis 
Ptantafflnts  penconcunc  modo  ieciioauni  loQgitudinera  donata,  faporis  (ubdulas  &  iiibaais.  Fl«n$ 
tam  adgenicuU,  tumextremisraink liaeRnt  panri,  lanei,  quadripartin,  qui  in h$eem  abenntconfer- 
tim  co.tccrvacas,  uvx  crifp.r  fiipparts,  [  imomulco  minoic^]  CfAlcmquc  movlo  ftriatas,  a]bic,intes, 
paUucido,  'lcnco  acteoaa  liquore*plcnaSj  odore  quodani  gracu,  vinolo ;  iaporc  jucundo,  qiubus  ini- 
medZfuncgrana,  noaDiniean^gp^  utjmk  J.  Bauhiaiub  i«lpotii»aisgaKa«  nnipiBsuiguh,  Uu, 
qMjpieila^  oocdis  flfligffi 

f  Parcum  vocant )  D.  Frarutfti  WiUn^hhy  Mi^ldlctoni  m  agro  Warwicenfi,  m  Corj'lo,  propc  Br.m-  • 
triam  in  ElTcxia,  in  Tilia,  Ulmo,  S.ilice,  m  Sorbo  Aucuparia,  &  Rhamno  cathartico.  XlaJis  ;x  Pyi  is 
necnon  Ox}  acantha:  f  ctjaencer,  ahis  ai^ioribus  rariiis  iiinalcinif.  Apud  no«  lanlfimc  invcnicur  iti 
Queroi.  Ac  Qucrcusiaafolia,  teile  Cluiio,  per  mulcas  Painnonix  (vlvas  Viia  fcraailiiua  «&.  £c 
Bolonhts  inter  montein  Adraa  &  uHiem  Ctrei  &c  Tncaia  nullam  eile  Queraim  icribic,  in  qaa^wa 
provcni.it  vifcum,  ointiino  diverfum  abeo  quoJ  n.ilcitur  in  Pyris,  PomB  &  ahis  arboribus,  ac  non 
indicic  111  quo  liiHercntia  confiftac.  Multas  ahas  arbojum  Ipccics  eniimcrac  J.  Bauhinus  in  quibus 
tifcum  nafci  .\  fe  &  alns  olilav.uum. 

Viicuih  Amygdalx  inn.ilci  (inquicTho.  Bartholm.  Ad.  M^i  An.  1671.  Obb 6t  J  nemoh.iclc- 
nfil>opiiioraaimadverQt  ;  i.i  t.mcn  frequenseft  mPiovincia  Gallictiu,  prxdpu^ad  uiix;m  Cilte- 
roncm,  &  in  moncanuj  ubi  ad  vias  pubhcas  ia  Aixis  &  Amygdalis  Viii^  ake  proeermiaat  &  «o- 
pios6.  At  J.  Banhinus  in  Amyedalo  (emel  obfiwafle  (e  icribit. 

Thcoph:  .iflus  &:  Pl.nius  Hyphcar  &  StcUn  k  Vifco  fpecic  diftin^.ii  nar.r.;rc  viilcnt.ir :  Vcrum  cr-  • 
roncc.  Si  ^1^11  rcs  diltinda:  iimt,  cur  a  tot  iecuUs,  a  tot  poft  Thcophraltum  autoi  ibus,  non  ab 
aliquo  dcclarata:?  mihim  tandiu  curiofbs  Botanicorum  oculos  laculile  &  dtligenaliima  icnitima 
eluiidfe  Ac  neque  diibn^ionem  illam  Viia  prabamus  qiue-deiumiiur  k  difierentia  arbonun  qiubus 
innafcitar,  ut  (pede  tliftinfti  itnt  qui  ariMwibus  Ipecie  infferenttbas  accreiomc.  Qai>dqne  .Theo- 
phrafhis  prodidit  pcrpctuim  frondcm  agere  in  arboribus  ii*fu>\>i<  nafccntcm,  adnatu;u-vc;o  arbori- 
Dtis  qua;  amitcunc  tolia,  in  libqiio^,  lcncircdKpcndium,  cxpcriciKia:  rcpugnat,  Itquulcm  quoJ  Pyro, 
Pomo,  Amygdalr,  ahilqae  iniilcii  quv  folio  deciduo  funt,  innalcitar,  pcrpctua  fiondc  vi.ct,  nccuii« 

guam  ibiia  amiccit.    Marchiolus  Qierciu,  Roboh  &  Caftanci'  mnalccati  a|;^>ctentc  hyome  onmia 
>lia  deddere  affirmac,  penes  quem  tides  efto.  Nobis  ccrte  in  nulla  had^enus  arborc  obfervacus  fehis 
omnino  uIU  anni  parce  viduus.  Qumctiam  diftinclio  Vifci  pro  baccarum  niitiiciT)  \n  iini;  lcx  &  po-  , 
lyccKCon  nobis  miniis  arridct.    Kam  &  nos  cum  J.  Bauhino  incadem  aiboic  .diqu.uui-j  binis  vcl  * 
tcrnis,  .ilK]aindo  pl.iiibiis  b.iccis  racematim  coaggcftis  Vilcum  oblcrv.ivimus.  ,' 

An  liujus  fruQcis  lemen  ( perfc^m  ciim  iit  ficmacurum^  lui  gcncris  plantam  ahquandoprodu* 
cac  neaie  controrerdtur.  Affirm.uivam  paitem  tnenntr  Ariftocclcs,  Plinius,  &  univerfus  Ai^qoo*  '  * 
rumoxtus;  Viioim  nempe  cx  ipdus  baccarum  iemine,  peraivos  turdonun,  Palumborum  cxtera- 
riimque  id  genus  avium,  poftquam  adnorum  pulpam  concoxere,  reddico  nafci.  Hxc  cll  nacura 
^inquit  Plinius)  uc  niii  matuiacum  in  ventreavium  non  provcniat.  His  lc  opponunt.  Sc  pro  nc- 
gaciva  dcpugiianc  Jul.  Scaligcr  cumquc  fccurjs  J.^auhinus  &  plcrique  cecBOCiorcs  muliis  argumcn- 
ds,  quorum  camcn  noniiulus  ficilc  lelpondotui-.  Dt^cilior  cil  rc(ponfio«da^piBm|Wm  qpiod  de> 
iumitur  i  iica  Viici  in  ramis.  Q^modo  cnim  &mea  Vifct  coniiftere  potnit  m  mis  teo&hlMk 
eredis  in  quibus  aves  vix  poiTunt  coniiftere,  iifque  ventis  agiutis,  &  crebris  imbiAas  ooai|daris  r 
t^uomodo  in  prona  fcu  terram  ipe^anrc  ramomm  partc  ?  Cui  taincn  non  linc  aliqua  probabilitatis 
ipcde  relpoiideri  poc.cil,  excremenca  avuun  vilco  paftarum  dc  c|us  lutura  pat^ciaparc,  &  proinde 
femiiMl  iis  deUbuu  ramis  agglucinare  poilc  adeo  itrmttef,  uc  non  Fadle  veniorum  impctu  aliave 
lempflAttmn  vi  deiiGiaittur.  Nos  hnh  non  libentert  ^ntaneam  auc  xqmYocam  gaactacianem  all- 
mitnmns:  djmqoe,  uc  reftft  Tlieophraftus,  omhemnen  fu  propter  generadoaem,  ablurdumnofai» 
videcur,  nec  vcrilimllc  naturam  (cmcnaUqnod^pittibAnmiiH^^  eiiam  0)piii  creiue  ma  Ipede  ad 
generaaoncm  mutile  &C  infcecundunL 

Vifcum  Veiis  initioiloiet:  fiaccz  camea  jor  «Kam  hyamem  in  frtitice  duraniC  Jn  ^iaonnqae  Ttmfiu. , 
aiuem  ubore  n^lcw  aoxaA  & 

•  •     ■  Vifcum 


Digitized  by  Google 


I5S4.  HlST<>RlA    P  L  A'W  T  A  R  U  M. 


Vffti  (3         Vifcum  ad  aiicupia  cx  hujus  fratids  bacds  tara  dlnn  tmn  etiam  nnnc  fietum  altquibus  in  locis 
•       par.ibatur.  B,icci5  in  aquai^ccoquuntdonec  difmmpaiitiir,  poflca  contundunt  &  undiu  lavant  in 
aqua  quoufquc  fiu  fui  acea  eiicrenienta  extmanc    Paracur  opumura  ex  Caftanex  Vifbcx  Qyod  apud 
nos  inuflidl  VifcumeoortioeA8()ftlM&  liiDaindbod  MywliVBSeliefteapancur»  4^ 
nfltus  ind£  crjuilvelucura 

•  Vifcum  (eu  i;1aten  aA  aucupia  paratum  mulci  apud  Vctercs  in  medidna  usds  ent   Vim  habec 

emollieni^i  6c  difhitiendi  tumoi  es,  p.-irondes  &*aWcc(rus  relin.tparique  cerx  .idrTiixtum ;  Hpinydi- 
Uas  quoquc  in  Iplenio  lanat.  [Scruni.is  liccat,  comitiahbus  mcdetur.  P/m.  ]  rcliqua  vidc  apud  DioTco- 
ridenf,  Plinium  &  Galcnum. 

Lignl  uliis  pTaxip.ac  Ipeahc.  m  Epilcpfia-  Prifcribifur  etiam  contra  Apoplexiam  &  VeitigMieav 
tiim  mcus  epotum,ttim  vpr6  tollo  appenlum :  Qiiibus  la  raorbis  mi^tum  praeftarc  tum  Teceram  tnm 
,  recentiorum  mcdicorum  unanimis  eft  ientoicia.  Scimus  nuoQam  (inquit  J.  B.^  Vifci  ligno  in  vino 
maccrato  non  inutilitcr  ulbs  contra  Vertiginem.  PuhisVilci  (maximeQiiCFcini)  non  Epileplic 
tantum  meditur  lcd  &  mcnfcs  movec.  Arcanum  etiam  cft  OpOtn  tkxBnoion  mt^  «igae  neruin 
&  tertio  in  aqua  Cardui  &  Panav.  exbbitus.  D.  BewU, 

J.  Bouhmus  contufum  8c  aqttBConferia«itomaceritnm>dmato»eniicstiitd^ 
*  aliqiios  faifii  fuo  ulos  loibtt. 

'  VilH  Onracantho  innafaentis  pt^f»  imdbo«urH]%iniooinfii&  6c  doabos  ame  paroxjlmum 
hons  exhibmat»  dofi  iubinde  r^crica  fiopus  bwfii^  Bbctmqiiaitaiiain  iioa  laco  fiigat  &  pafbaft 
ianac.  *  "  . 

Cbmmanducatz  (ruticis  frondes  &  depaflB  k  jnnends  &  «accas  « inftieis  noftcii  ad.*ficBndaa  ie> 
•  moimces  ejicienidas  udks  oenfencur.  . 

Vlfois  Qperdmts  pne  aKis  in  honote  &  pretio itt,  Druidum  fuperftirioiu  tribuendom  au- 
tumo,  qui  Vifco  &  aibore  in  qua  nafceb.icurj  (  fi  modo  c.i  Qiiea;us  fiierit)  nihil  habuere  facr.itius. 
Vlm.  Ub.16.  cap.44.  Aiunt  &  Dmidas  fblico!,  fuiife  per  adolckentes  luos  vilcum  luum  anrii  principio 
.  mictere,  quo  vifo clamarent  omnes  Annum  dh  novum :  atque  hinc  man.-5ffc quod  juvenes  hodiv'que 
anni  principio  ofliadin  difcurrcnccs,  itip^mquc  carmine  pofcentes  appellenc  id  ^g^itUmmf  quafi 
jt  tim  maf,  l  e.  Ad  Vifcum  annusnovus.  fi^^Mw/iiijf.  Foecunditatem  eo  poco  dari  aiicaiiq, 
•   anmuli  fteiiharbiiiabaiiturDniidc,cootii%v6tieiuoffiniaedeceiil^^ 

'  ^''•^'^  •.  ..'....* 

•  ■  Efl  Vifaim  Con,Iin.ini  in  F.pilcpfiis  &aliis  capitis*alledibus  longL  cfHcadusQua^^      Sed  non 

nalcitar  ui  Corylo  aili  poU  centeiiciuim  annum  ex  opiniooe  Henrici  ab  Hecrs.  JtL  Ut^.  Jmuim 
laClqfm.  apecimaitaLcBciaA.-  p^tftS.  Phwi  «Mrar  fwmiis  ^  fm, 

• 

1.  Vtfemn  haeai  ndfi  G,"^ 

*  •  ' 

Clufwsnon  procul  Hifpali  in  Hifpania  Vifcum  oopiote  in  okis  nafcens  obfervabat.  Habuic  ve|i& 
sd  baccas  non  albas,  qualcs  in  atiis  arbonbus  nacx,  fiid  ex  fnbio  pnrpurafoentes.  BeUotuns  qadqilt 
Obiemc;  cap.  S ;  fimtk  vil(»m  in  oleb  Hjp^^ 

Ajt  boc  i  vulgari  bacds albis  Ipede  dilierac  nobii  non  oodhr. 

Vtfcum  Indicum  Ger.  J.  B.  Parlc.  latifehum  ftnit  circidit  titrittque  tnfcuJfti^CQ.  • 

£x  Indics  pJasis  acocpiniuSi  ( inqtw  Lobi)  liaiic  nulpiam  n^ 
lci  Iblium,  ritn  Vifd,  qtiod  quia  mulcum  adumbrac,  iUiemi»  Vifemm  Tocaviinns.  Seffili,  fed  tranf^ 
vafim  ezGurrente  efl  radicis  ccfpite,  gramincis  gcnicellis,  &  Polypdii  qu.idantcnus  fed  albicanti- 
bus:  Cmlmi  item  ex  p.illido  vircntibus,  i  mcdio  furnmo  tcnus  crailionbus,  fungolis,  f\riatis,  felqm- 
pcdem  longis;  iii  quibus lcnipcr  vircncia,  Vilci  effigie,  fed  duplo  majora,  fungofiora,  8c  fe- 
cundijm  ncrvum  medium  folium  mtercurreacem  tiiculis  uthi]%uc  fenis,  non  parum  admirationa 
'    tnoventibus,  veluti  icalpro  infculpta. 

Plantis  CapiUacibmpociitt  affinis  videiar  quam  VHgo^  tamex  ladicib^ 

•  iculptis. 

Vifaim  InJieum  tliui  J.  B.  Vifeum  Ptnivimmm  Ger.  .Park.  V$f(i  mtJ»  mrbtrikm  btJtitm  Umh 
•  iSflw  C&  ,        "  - 

ALLA. 

E'<lem  Ltrlo  S:  ii.itallbus  ramon-.m  arborum  Indicaram  debemus  h.inc;  c.trpite  laciore  feffills  ciu-» 
didbus  incumbic,  fibnllis  Ccpacets  radicaca*  undeproxiro^  (ureunc  fblia  invicem  convoluta,  tunioeaj 
iderius  feri  palmam  laca,  fMimerafii«  qiudaiitenis  iUoes  aoc  §qrlbe«  fic  fupem^  in  ligulas  prxteoaes 
nncraratas  definenCM,  parporeumj  lbiatam,concavttm,  albdonatum  fcaDum  Haftulz&epr  aoe 
Aloes,  dnonnn  anr  trium  cuutommambientia,  quz  muliis  glumofis  fiUquuiis  fpicantur,  AVenefim, 
m.iKnip.idincver6&fericeotomentocandido  Apocynum  &  Afclepiadcm  rcpr.rfcnrant,  &  fcmine, 
led  Con^-zx  exili ;  giaftu  lallb,  ingrato,  rastoia,  forK  quia  in  auia  marina  a(iolevu«  uc  Aloes  ilUc  in 
iabuletis.  .  '  • 

•pJaataeftGcandaifiiii^  iVilibodiTBcfiffinia.  * 

'  .     .  ■  • 

In  Ilifpania  (tnquit  CluH )  in  Oxycedri  ramis  menfe  Oiaobri  obd-rvabam  plantulam  digiti  lon- 

gcudinc^  ramoMOVgcaicalacaau  viridefa,  incerdum  flavefcencem*  ramulis  Myricaeiecemer  jmaciSj 
re  jMharsM  nooMllis  dift^  iw  paidA 

firuAtts 


Digitized  by  Google 


•  « 


Lib.XXVIII.         T>e  Arboribiis 'Bacaferk  \'  ,585 

froAiis  inhaeret  Mulci  qui  inarboribus  aut  Uxis  lulcimr  frudui  parfinuiis.  Aado  auceni  &  perquam 
adftringend  gqftu  tota  platuula  haec  eft,  Oxjwedio  vdnc  Vilcom  in  alii^arfcoribus  innafeens.  . 

» 

6.  Sttium  srimfttm  fioniu.  Fruttx  farajiticm  lacctftr  Sentftrvivt  amilta  fiarc  ed&rat^fimt. 

Bent.      '  '     ^  '  ■  '    '   •  ■. 

,  Atbonbus  Mangiferi!.  &  Qpercils  cuidam  fpecleij  quam  XnikKUti  vocant,  Vifci  indar,  accreldi;. 
iWif/  eft  abiongis  PeriicariSj  ied  craflionbus  long^  &  fucculencioribus,  qualia  (unc  Scmperrivi  raa- 
joris.  X«/M«f  edit  miralnles,  teretes,  ex  quibus  fibras  demttric,  quxvcl  lapideiti,  vel  arborcm  ap- 
prchendunr,  8i  finclimo  vcl  •tcm  (icaffiK.i  crc(cunt  magnirudnc  f()rin.i  &  figiiri  tali 

qualc  cfl  manubrium  li.iitx  vcl  i.inccx  tiuil);is  Pcrfe  6c  Tui  c.v  cciuitcs  ctuniiiumiicuniur.  l/arem 
profcrt  parvuin,  Anagallidis  flori  iiniilcm,  ind  albuiii,  ^i.wn  aromarici*odoris,  Citri  xmuli,  ut  mj* 
in  Vita  nil  quicquam  o^ioracius  pcrcepliro  (aam.    Undc  cnam  apud  Malaios  nil  ad  ccrcbri  &  nervo^  f7rtt. 
nim  prstemattiralcs  aflfe^sacauc  conducerefertup.   Hutc  quoque  ia  (pafinl)  Sccholera  con(crv.i 
ex  floribus  &  fbliis  hujusplancx  (ingulare  eft  remedium.  Coroperiqnoqueeeregios  ejus  cffe&us  iii 
dyfcntcria :  habent  enim  folia  qualicatem  aftringentem,  &  laporem  plan^  taJem  oualis  cft  in  Ace- 
tol.i  patna,  led  palato  Jongc  grat"ioreiii.    Florcs  quoque  coaciiti  non  minias  cordiafcs  lun;  qu.uv  Bu- 
glofll*  aut  Coraginis.   Frudus  medium  digituni  longi,  laporc  mucilaginoIb&  fawOj  &.per  niedium  . 
tranlveriim  dtue&i  femen  oftendont  paulo  majus  quim  Milii.  indem  inncdagino&iii(  qood  deouC' 
fiiim  fitum  eft,  lic  fernid  atcera  rqprdieoeet»  qoatuor  Ivts  yallis  lc  pro^tmiiacaBi  mffnntBm,  C^- 
dudSre  dkitnr«d  venetueawlaiBra,  undo  6c  ad 

hoet;  .  ■  t 


•  Cap.  vm. 

•  *  * 

•  ■ 

PHillyrcam  Dio(bori&  Oinki  cnm  Philfra  Theophrifli  conflmdunt :  .ilii  &  rediij^^rut  esifti' 
mo  )  cis  diflinguunt,  A/jr  ■.'?/■  .nireni  Arisbum  Phillyream  efle  Diofcohdis.J.  Bauhinus  pro^ 
bar  An  vero  Maijaleh  ( j  i  1'lnll ,  le.i  ea  i^ila  arbor  lit  qux  hf)C  nomine  nunc  vulgo  innotcfcic 
non  it  i  nianitcllum  eft.  Itnmvoltr.s  lcnbit  (c  vjdiire  Ilalcpi  apud  aromacarios  paiva  lcnnna  .ifcj, 
•Machaieb,  qui  dino  corcicc  continsntur,  lonKiulcula,  acuiiunaca,  obducla  tenui  tunici,  Pift.)chi. 
orutik  modOj  quibus  utiintur  .id  odoratuni  l.iponcm.  Et  Mortachi  qui  m  Mcfiiem  commentali 
(iiilt  fcnbunc.ildbi/bi^^  60«  atbu(culam  in  Svria  notiflimam,  fpmofam,  tbliis  Olivx  fimJibus : . ferre . 
grana  quali  raoematim  tnramiif  utLBntifcui ;  pauld  cralfiora  cameri,  c  quibus  Syn  plcum  exprimoix 
valdc  oJoracu :n,  ex  qiwoQQficinac  (apones»  olfadu  fiiavesaiiique  cracai  imiU  fMmit  en» 
y^mre  folfirit  Vliiiljrete  vtdggrinmfHJtt.      ,       .      '  '  . 

I.  PMttm  MgufiiM»  J.  B.  Ger.  Lob.  angufiftdigfrmli  C.B.  Park.  i.t.  ±.  CIm/u. 
fiifolia  fjicimh  earandem^  i.  r.  5 .  C/«>.  Jpaiial»UMfeCb  A^Otk^llSiiiet. 


•  ♦     Cluf.  J.B.  .  •  '  .   •  .         ■  • 

*  Humanam  alcicudinem  xquat  aut  edam  (uperat,  ramos  tamen  mindrtt  ic  ficquendores  habet'  • 
qoam  Phillyrea  laiilblu.  ferrau  aut  Izvis,  nigriore  cortice  cedos  [cortice  ctnereo,  materie  alba] 
F«/f«exad«eil(»ie$tmdentia,  OleaOri,  anguftiora',  viridtora,  amaricudmis  rion  expercia.  FUrei  ad 
foliorum  exormra  muki^ucrinq,  ramulos  coronant,  Qle.x'  fimiles,  ex  Jisrbacco  albi :  quibus  fuccedunt  * 
bacc*,  Myrtinaram  magnicudinc,  rocundx*per  nucunucem  nigrx  rcoei  uica;  vel  pocius  violaccx  j 
breviH^nus  peJiceHis  racemacmi  ramuliiadlixiefoeiitasi^duloesciinMiiquo  aiiiaitMe:  tn quamniiuia* 
quaquc  ofliculum  parvum,  durum.  *       •  '  , 

In  Etnwia  oopiosc  provenit,  necnon  circa  MonlpeBum,  in  bdstCrrirrpw;  didis.  Magnitudine  Laem 
iniigniter  variat,  onde  ^hiiiyream  quamam  &  quinram  Chf.  fpecie  i  (e  mucuo  diftinAasnon  arbi-        ■  • 
tram&r.  D.  Magtf^oatm  fulpicacur  Wiillyr.  quintarn*C/«/I  nihil  aliud  cfle  quam  varicratcm  quartx. 

a.   TbiUjrta  latiufeifh  folta  C  B.  latiare  f«lte  Ger.  lalifoiia,  ftliit  ftre  nan  ferralit  Parlc  foli»  • 

•  i-  C/-/. 

^  Minorefl  tnphiHmpffl  PhiO)rrei  (btia  Ifids,  dqorum  tamen  hSminnliialtiniditierti  «quaotem  fe 

vidifle  fcribit  Cluf  Ejus  rami  ( inquit )  cxalbido  cortice  teguntur,  aliquantulum  rugo(b.  Fo/m 
habct  ei  qua:  folio  efl  Aiatcrni  aut  llicis  anguliior.i,  nullis  crcnis  (errata,  eiufdem  ut  in  przcedente 
coloris,  adftringquis  guftiijs.  Floret  Olex  fimilcs,  pufTlIo»,  ex  hcrbaceo  canditiUMI»  afOKitidl  inter 
/oliQrumexormsiiaienm:  /r«ffM»  deiadeioaindam^ltberiohitinileni. 

•  Ddlitii  ticnar  locis  naJanir,'hnd  circa  Uonlpelinm  (reqoeris  eft.  AvBA  LutAuienfi}  in  Granf- 
muntioluco,  ac  in  cjus  traiftus  (axoli  glar;.-.j'i(;  ic  r.iuibus  o-c(cere  notat     *  .  ' 

Hoc  genus  foliorum  hgura,  col^rc,  magmtudinc  mire  ludit,  undc  Pbillyream  arborem  Lobe-  % 
Iio  •j.  H.  I  e.  lattfolium  livem  C  A  ab  bis  000  dlftingMo:  quttquro  In  eam  macnididinan  «(• 

aefcerc  non  obienravcnm.  ' .  «  '  , 

'     •      .       ■  •  - 
■  •      '  ^  ..... 

•  "  •    *  *  i.  fhAfnti  • 


Digltized  by  Google 


.    I  5^6         ii.  I  ft  T  O  R  I  A    P  t  A  M  T  A  R  U  It. 

.3.  ThiUjrra  Utifdta  Qilnofs,  fcu  I.  C/<»//  C  B.  iiem  folia  Uvner  ftrralo,  ftn  1.  C/«.a  cjuMem. 
F£i//.  ImqtlM^Koltat»  forL  <ieM>  /«/m     Jtrratt  ciuUem.  PM.  /Wm  AUterm  J.E  itM> 
.  Afi»  JiGKv  ejufdem.  N«m  ikiv  4fiu»  y>m 

,  .         Pi  iiii.i  variccis  .ilsius  aflisrgit  quam  Ilex  cocciger.i,  ramifjut  hAet  polKcaris,  vcl  ctiam  amplioris 

cr.i{ricudinis,  corticc  viridi  lcd  c.iT)c1icantibui  m.xculis  afijcrfo  tcctos:  Fe/;a  Ilras  coccigen  m.ijora, 
viridior.i,  ci.iffiora,  in  ambitu  nonrohil  Ipinofa^  adltnngeniis  quidcm  gult»»  led  non  ingraci.  Hujus 
*  fiu  CXixhQ  non  cDnf[>cdi^,  (ed  ffiMm  Lencifemo  «giiib<.^  biiari^  aiis  aapendens,  uutufkate 

•  «       ni^«  odiculum  continens.  .  .  .  . 

^••■fc  Frequcns  clt  ih  Lulitani^  incultis  circa  Eboram.  • 

Vmash  .  *.  Sceuncia  v.iricr3i  pr.tcj>'.2iKcni  m.ignirudine  fupcrat,  multis  ramis,  candlcantc  corrice  obtc<?tis- • 
pntdica :  feUu  Alaternp  pnoa  psnc  linulibos,  firmioribus  t.itiren  &  niinus  nigncintjbus,  /.ipons  (jui-  » 
dim  aii^uantultnnMnSyfidiaqnoamaritudu  fcriti.uur.  Ncquc  iiliui /srfwconfpcxitClufius.ipfimi 
antemyr^w^imw-acematim  interfoli.i  propcndenteta^tnagmtudinegr^ 
Mvrti,  rotundum  ntgaim,  calidi  guftus,  onemn  Sc  ounun  iiac!eum>  candido  &  fragili  cortice  o(k 
duftam  conrinsntem.  '  * 

.    '     VariisLufitamj  locism  lepibusaercit:  no|>isob|aTantibus  in  Etniria  copioliffin\^ 

8c         tcenixirca  AifoiD^idiiiniia  pnouptis  divisnoiiiloiige  4  fpecnJRoDoiignaaa,  ad  momem 
•      Lwi  &  alibL  •   •  ,  „  .c. 

Foliis  magna  vartctate  ludli,  ut  i  multis  in  diverlas  ipccics  diftraAa  nc. 
.  Vim.  •        Phillyrj.v  foln,  tiailcnt^-  Diofcoridc,  pioindc  ac  Oldftri  .ndftringunt,  proindc  ad  e.i  proftint  , 
c^ux  .iltiulioiicni  lielidcrjnt,  maximcquc  ad  oris  ulcera  commanducata,  mm  ctuin  li  dccofto  ca  • 
colluantur.   Quin  8;  p<Jtum  dcco<^tu!n  nrin.i5  mcnlcfquc  cicr.    Qii.e  j\r.»bc:>  lubcnt  dc  viribusM.-»- 
halcb,  C  quam  PhiUyrex  Diolcor.  eandeni  cilc  cx  lcnccnna  J.  fiauhint  iupenus  di^um  ),vidc  apud  ' « 
J.B.  Apud  Reoen^ores,  nullum  habet  Phill yrca  in  inedkinavJiuni :  ob  petpenujp  frandis  honoKm  • 
cxpetkor  ad  i^tonfilesinlKxnib  vindaiiis  &  am 

•  •  • 

'  '  .1  .1  I  -l.l       II  I  I  . 

•  •   •  •  C  A  r*  UC 

A.  r.  SmAnm  tMtiltt  ftvttaMru  Ger.  fthijlrit  ftve  ti^MUe^Vaxk.  sfiutk*  J.  E  tmuh 
tk»'fitn Jmfliti  C.h.  IMtntfttCC 

Jf^-  ■     ,  .  . 

*  A  QiiarumamaluhzrSambuci  (pecies,  ind^queeognominata,  aili^^ 

,  '  mm  oibitommalnmdinc,  caudicccraflitudiae  ntamnnmcoiAplente;  , 

*  .  ■       JL  JL  fi^agiK,  fnngosi  i(itus  medulL-t,  polito  ooitioe  diMreo  bbte^o,  genicmatil  ram1s*geniellis, 

ordme  utrinquc  uiio  brachiAto ;  ex  quorum  geniculis  fcha  exctmt  l.it.i,  angulola,  rugofa,  Aoe^S 

*  >  noris,  vclSorbt  torminalis  foliorum  xmula.   Flur%  noiuuhil  odor.ici,  in  umbella  candid^  tam  Utt  * 

aliquanBOf  iiC  polUcis  ungucm  arquent,  quinquepartici,  lcd  circi  umbilioim  connnui :  maxime  vero 
qiii  extimi  m  ambitu  funt  exDaodunmrj  meidiis  intra  umbcUam  exioiis  conduiis,  lenulque  fe  ex-  i 
.pandcndbus,  flavelcentibus.  Adniftibn(eufanguind,iDagoimdbne.ba^^  ' 
...  tincnt  planum,  luum  rubrum,cordiseffigie.    Hr  b.ioca,  ai||ilj|^iaga^ing|ttoplailft  wnciapOlfa^  • 

ita  ut  dej^uft.inci  n.iufv.ini  <.v  faftidia  continu.i  pirunt.  *  •  ^  ^ 

Liat,     '       Ad  .uji  .1^     tluviorum  ripas,  inter  alnos  irLGc:a].uiIx,  Gallir,  Anglijf,  Italue  pracenfibub  i.di',, 

convalliumquc  raarg^nibus  vilitur.  Umbelkcun;tionbus  Maiolxcsconfpiduncar:  Autumiioba^   '  . 

•  cx  po  ficiunmr,  nimlomiinBiiuegrabyeitie  duiantes,  qnotempore  (um  rdiquar,  tum  potiAhi&Ri 
tionol.v  .1'.  csj  fummopcrc  c.is  cxpemnc,  iit  non»r,ir6  eti.im  illis  inefaux  c.ip!.intur,  not.mtc  Trago, 

•  cuiLb^  judido  in  eclegniacc  exhiben  poilent  ad  vomitiones  cicndas.   ilujus  baccx  ad  5  ij.  ui  )ure 
pingui  altertto  oomd  AbfintfaSlbimcateii  permmiiniA.bai^^  encnanc.  Awnw.  Mnbt^  Fm' 

.  •  ptrum. 

.  •  •  •  • 

s.  Samhncm  rtfu  Ger.  J.  &  Fark.  nigmk»  fim  ^Utft  fkmC  B.  ^lknjn» 

*  .  iiofe.  ■      .  •  • 
•  /  • 

•  Araabili  Aonim  candidooim,  magnorum,  qpnqueparticonlm,  uoique  le  emQdentium,.glonie-  ' 
• '  .ntorum  piJs  nivex  (  unde  nomen  apud  volgus  Germanicum  mvenit )  inllarf  ^^oaculo  kirtos  de- 

*  «orat  fmgiperda  ifta- aquacica  Sambucus.  Floribus  pirvis  deftiminir,  e«teBapcacedentifiniilis,.nig 

.  qnodflorespropemodumodorcdcltituti videantur?  •     •  .      *  •  . 

Coterenorispurpijico  intcriluni  lcd  r.inus  rcf)crinir,  qux  Sambucus  rofea  flore  purpiirco  C  .  , 

Tota  hortenfis  credirurhzc  (inquitDod.)  &cidiUiviiiangpiuotaIis  fadai^qu^ 
mr.  Cum  cmm  fru^m  profem  a  namiyehaABnnsobfimia  fiient,  no 

diftmftamftsdcjustancumvarietatemiuturaludencedfe^^  '•      .  #  • 

Ob  floniiy  injcorymb^s  cofi^obaMroni  degantiam  ik  Iwit^  . 

*.  •  .  •  . 

•«  ...  -         .      .  •  •  •     .  • 


Oigitizefl  by  Google 


Lib.  XXVm.      •        Maribiu  "BactiferU.  ,587 


•       Cap.  X. 

JL    Lmtnd*  Ger.  Part.  LMMreoU  ftmftr  virent  flare  luieolo  J.  B    ftmitr  infek  fim  viH^A 


J.B. 

AD  cubitos  duos  &  altiiis  grandercit  Aipitc  lcnto,  aliquando  fimplid,  aliquando  in  ramo$  ali-  • 
quottiiviro,  quem  (iibcincreus  (eu  albicans  tegic  concx,  &friU3u  cnnnimaT^  fic  flexuofu^ 
fohu  fere  nudum,  quc  drca  fadigiuin  pdcifluiiAai  Mrit,  o&vie  fids  fraqnenda»  ade&  nc  In 
«iriieiD  ambcUz  iniW  diradian  videancur.  I^urebnim  ^ula^  nec  per  hyemis  afperitates  caduca. 
«Z  anfioftipre  prindpio  ceu  oerrioe  (enlnnditacaca,  crafla,  glabra,  nigricamia,  fplendcnrla.  E  foii- 
orum  nnubus  tocdiuntur  pediaili  undales,  crafliuftiili,  rolii  ilis  aliquot  concavis  velut  tocidem  fqua- 
mii  veftiti,  in  faftigio  fUfcttUs  plures  geftantes  conteitos  vclut  ui  umbcUa,  cx  herbaceo  luteolos,  i 
tubooblongD  in  quanior  ladnias  acuminatas,  foiionim  «HNll»  eipanla»  f  uauum  rudimenu  inci-  • 
no  noeAi  ainiptoflaaceiy  qus  in  baocas  excrefcunt  Juniperitaii  panss,  nonnihil  oblongas,  primum 
«irides.perniacaiicitecnnigras,  iiuckointnsduro,CannaIwfiiiiiiie  piiul6  Joaaore^inedullaiateriote 
candida.  Radix  (ubefV  in  afiquoc.paites  divi£^  loqga^  ctaflk,  leitfa„  qiisaifliailRrilicllt  pftnfr, 

Toci  pbnta:  iapor  fcrvidus. 

In  (yivis  &  (cpibus,  prxlei tim  umbrods,  ladifiiBguehs  eft.   Febmario  &  Martii  initiB fllMt  f  ni*  L»cm  ^ 
dus  fftans  line  6c  advcntante  Autumno  mamricatan  conrequuntur  &  nupi  liunc.  TiM/w. 
DaphnoidisDioIc.  &  Plin.  vires  Kuic  conveniunc,  iK|nidem  iblia  gdbm  qs  fiiuc^tqae  vetOcant  f^„/. 

&  infiammant.  Eadcm  (cu  arida,  (cu  ctiam  rcccnri.i  potu  pituitofa  per  alvuili  dcjiciunt;  voniitus 
quoquc  ac  menlescient  :  (juin  &  oommanducK.i  piti.itam  e  capice  cxtraliunt,  &  mcnlcs  movcnc 
Octerun^  qumdena:  ip(ius  oaccx  [quini  dc!i.tve  1'linio]  puigatiohis  caisa  (umuntur. 

Folia  oommanducata  os  &  fauces  (ut  diximus)  intiammant:  inrus  (iimpu  ventriculum  admo^ 
dum  liilwercont,  vomitum  cienf ,  partes  incemas  iaedunt  8e  adumnt :  Empiiici  nonnuili  nim  felii 
tnmlNIOCas  exfiibent  hydvopicis  ad  humo^es  (ero(os  evacuando&  Cxterum,  inquit  J.  fiauiiinus,  non 
cemerehanc  plantam  aut  aliquam  ejus  partem  pr«(cripferimus  ob  in(ignem  acrimoniam,  fiw  t*men 
in  accti)  macrrando  torrigt  fottfi.  > 

Pulvis  hujus  in  aceto  maccratz,  ex(tccac«  &  comminuts  caacris  infDcrius  prodciL  Frigida  rc- 
pdknik  oaaiaiiiint  in  Caino  ooculcD^  iii  olcerato  non  itei&  i^^ 


« 

CHamarlaam  Sc  Thymcliam  codem  capite  comprchcndo,  quia  &  florc  &  fruiSu  Sc  ficuiute 
cooveniunr. 
Ratio  noninis  Chamdaca  maiufefta  eft.  TfaymebMm  diAam  Tdunt  quafi  TidqnndK' 
am,  qu&d Ofec ferac feUi,  & Tidlmnali  inflar  alvnfflwlrac:  ceitfltum  ibliii  tanf  qnalicaceTbhy* 

malum  refcrt. 

Hujus  generis  notz  Ch.-iraderiftica:  (unt  flores  monopcuU  m  quatuor  lacuuas  acumixutas  ex- 
panfi,  i>accx  monopyrcni,  vis  acns  &  cicli.irtica.  ... 
•  Huceciam  referri  potuic  imo  debmc  Lfturcola. 

I.  CituMUa  Germmic»  ftvt  Maurttn  Ger.  Gtmtmctf  fioe  Mtfereontndgk  Park.'£jlvM>JIa 
tltciJw,  fiart  fh^JitO^PM  LmmtU  fmmm  C  Bi  Lnr,  ftk  dtad.  fivt  MtK^ 

Frutex  eft  ad  trium  cubkorum  ineerdum  altitudinem  etcrefcens,  r«Ac»  in  afiqaor  peitts  divifag 
nunimi  digiti  crafSmdine,  vei  etiam  crafliores,  iong^i,  alreque  (e  dgnipente,  alba;  ex  qua  aiiur- 
gant  tmiHl^e  plcrunque  dngulares,  ientx,  reretes,  tenues,  ob(equio(2,oortioe  duplid  ted^,  exteriore 
dncrco,  tenui,'  fragih,  mteriorc  exterius  vircnte,  interius  aibicante,  valdd  Icntx  &c  fraiiu  contumaoes,  . 
lanugincm  quandam  bombycinam  dum  divelluntur  oftendentcs,  cui  (ul>cft  Itgnum  candidum,  (bii-  • 
dum,  medulli  paucd  prxdimm.  Fhrtt  ad  ramulomni  larera  (ine  Dediculo«  nmic  fingiilares,  nunc    .  . 
plnres  fimoi  i^a^  es  nodub  ante  folia  piodenn^  pojlidub,  ex  rnbe^ 

res  VaGat  accedentes,  bblongi,  in  qoacnor  icAda  mocronata,  reflexa  <fivili,  odoie  fuavi,  in  medio 
fiMmmula  aliquoc  crocca.  Felia  cic  tuberculis  pletunquc  plur.i  (imul,  colore  hsrbaceo,  Laureolx  folio 
perpetuo  accedcntia,  molliora,  ncc  ut  illa  fplendicantia.  K.uc^  cum  niaturitate  rubcntes,  quac  rciic- 
CttBinpicam,  quarum  interior  nudeusCannabisremini  limilib,  medullaanidida.  Tgta  plailUjllK 
odocegiavaeft  excepcis  floribus,  ita  faporc  accrrimo  &  arennllima 

Amac  bca  (>'Ivatica  &  montana.  In  Germania  tc  moncibus  circa  Genevam  8c  abbi  obiervavi*  Lttm, 
mus.  Florcs  (ut  in  defcriptionc  diclum  )  (bha  antcvertunt,  &  Martiomcnlecxeunc.  liacae  in  vir- 
gis  diu  durant.  In  Anglia  non  habcrur  (poncanca;  lcd  ob  Horum  prxcodum  albcttum  pulchram 
jBc  loavem  odorem  nofiratibus  in  prcno  cft,  inque  Kbrtis  &c  viridariis  magno  iluoio  pafliin  colicur. 
Vaiiac  floris  oolore  paUidjgb  rabouca  &  alba  Hujos  bocc^ 


Digitized  by  Google 


15 


88  H  I  S  T  O  H  1  A    P  l       M  T  A-  K  U  tll. 


Mftr.crei  vised  tgnea«aoeminaj  exulcerans  &  mordem ;  commanduaitimi  &noes  &  cefopha^m 

adunt,  diu  multiimquc  vexante  imprcilionc,  Lobclio  &  cxpcricncia  teftibus.  Febrcs  acccndic,  cordis 
prxcipuanimque  paraunivires  exlolvit,  validiffimc  bilem  biliol4|quc1terofitates  purgans.  Corrigiair 
macerando  lK»r.  14..  in  aceto  (  ut  EU^rus  ac  Elu6 )  lucoo  mali  Panici  aut  Cydoiui,  Portuucay 
mucibgine  (cm.  Piyllu.  Alii  oofrigunt  infiindendo  in  Tino  &  iteniin  cxficcando :  Alii  triduanani 
niaceranoncm  in  acoto  requirunc,  nnguli^  diebDsnovmp  affiindendo,  &  tandem  a(^baiee?uen(!di. 

Vaii:ni  roli.i,  cortex,  baccjc  quomoooamq,  prxp.ir.irx  &:  correclr  ob  ina!Ignicuem  r.irintniein 
ufum  ycniunt^nec  niii  intutioruin  medicaipentonun  UK>pia  &  calii  aliquo  deifcj^ato  exhibendalunc, 
11^06 'liucaa  ooafidetatlai^ 

1.  ClttiutUts  SiiUliMu  filk  Mrimpu  hcai»,  fim  Mv. 

Ad  pcdalem  &  fcrqiilpcdiJcm  altitudincni  alTurgit,  virgis  in  pKircs  r.imuIos  tortugfbs  &  ad  gieai- 
cula  leu  djvaricacioncs  rcflexos_diviiis  &  fiibdu  ilis.  Lt^n,  /n  c|i:s  U.pr.i  niodum  ff;^Ic  cft,  corttM  d- 
netcus»  .  F»it*  Mczcrei  Germanici,  (cd  mult6  nunora  acu;ninaca,  utrinch  hiifiita,  glauca  fummot  n< 
'  mulas  oocupant:  in  ciuorum  etiam  etttietnit  Fltrts  etiflunt  quatuor  aut  quinquc  aut  ^xacs  GmA  * 
conFvTtijpediculis  nullis,  nullo  calyce  excepti,  i  tubo  longiulculo  in  quatnorfoliol.iaa!min.itA,aIba 
exp.tn(i,  ll.iminula  ciocca  mtus  contincntes.  Flonbus  (iicccdunt  baccie  longiufculx,  quarum  rudi- 
mcnca  t.ir.tii!n  vidinius;  n.nn  r.!.iiua  M.rii  initio  ciimeam  mvertimusin  florc  taiKiim  er.it. 

Jn  (yivuiii»  ad  Utera  oibutis  Salevx  prooe  Gcncvam.  Folu  iicca  d^uftata  etum  foil  viceiuiiaiDA 
ief^im  &  acrinioniam  ttKiiiifeibm  ptoobb^ 

3!  TlymtUa  Gif.  Park.  fiGm  Lim  C  B.  MtnfftHtt*  J.  & 

Fruccx  eH  pollicaris  intcrduni  cr.i{ricudinis,  cubic^lis  ver6  alcimdinis  auc  amDlior*  &  in  nmltat 
virgas  divi(us,  cubiulcs,  tenues,  pulchras,  tc&aHt  qiis  %i)unt  pcrpetuo  vircntk  ,^/1«,  Lini  feri,  fed 
majora,  lac-.ora,  non  obtuCa  culpidc  ut  ChamchEi^  neo,  ide6  &agilip,iied  nntcronara,  Icnta,  8c  gum-  * 
moltini  quiddam  fi  dentibus  attcranmr  przbonda.  fnfVf  fert  in  extremis  virgis  copiofbs,  tetrapeca- 
los,  Oica-  fc!  c  limilcs,  cantiiiios,  raccmatim  fer^  propcndehtes ;  deuide  fruclum  baccai-um  Mj  rti  in- 
tcrdum  magnitudinc,  paulb  longiorem,  initio  virtdem,  poftea  Coralli  motio  rubrum,  carne  fijcd 
plena  Ceralorum  inllar;  fub  quo  latet  unicum /mes,  nigra  fragilique  pellicula  obdudum.  8c  fer> 
vidi  (aporis  mcdullamofavfilve».  JUiw  lisnofa  cfl  &  duia,  iAimeUispuatisIUphaai  moaoefibv- 
niata,  cr.illb  coftice  teda,  Kdi  aaemadnioaum  tota  planta  lento  8c  «dmodnm  teiiaici 

In  Icaiu  &■  G.illi.>Narboncnfi agns  deprcffloribiiB  inter aM« fiiiiioes  paffimproveiut.  Cfailiuiper 
totam  Hiipani.uii  loas  afperis  naici  tradiL  . 

Hiijiis  fruc^him  coccum  feuGr^namOudium  Antiquorum  Botanidperitioresexiftimant  Ofi- 
dnis  Mczerei  Germaiud  I>ac«  pro-aooi»  Gnidfae  habentnr.  •  GoGGo^Gnidui  vis  «rdaDs  &  faucei 
«dorens:  unde  mtrimor  Perdioei  8e  avicnlas  Thymdat  liaocis  avidiffime  veTci  Aft  grana  non 
fiint  bacca:  integrsislMm  (qiicfbrtc  efculentzfitnt)  fed  femina  qux  bac^s  cclantur.  RnHici  Hi> 
fpaiuaruiu  fingulis  anii&  propi  infinitas  aviculas  hoc  feminc  curvaas  virgis  &  quibuidam  linos  dtP 
pofips  vcnantur,  telHbus  Anuto  &  Ckifio. 
Gtvcndiim  monec  Camer.  n^  quis  radice  Te&atnrj  guia  paucis  horis  pcrinut.  1 
•  .  ■ 

ira  ParL 

J,B. 

Leiitk  &  ob(equiofis  c(l  ramisj  cortice  te£^  davcffente,  in  Rh  Mezerei  Germanici  in  morem 
dnfiilij  per  qtios  agminatim  oonfceodunc  /Mie  crebra,  Mvrteis  fimilia,  unciali  plus  miniislonf^< 
iSat,  vix  fcmunaam  lata,  in  acumen  dijfinentia,  glabra :  c  quorum  finu  pcr  intcgrum  ferc  ramuri? 
fitns  obloiigi,  par\'i,  cx  luteo  herbacei,  quatuor  foiiolis  deculutis  conftantcs.  Succcdit  gianum  ro- 
tundum,  linguiarc.  '  .  '  . 

In  mantimo  tra«2u  Narboncnfi  prope./^iu  oppidom  ooUe^  J.  Dauhinus. 
f^-     *     MjrconoautorevispiUBaiididvehaneMffieqnimlnChanudsavaJ^^  . 
poientiffim&  abnm  mom  aceqpascr«Gaat,iibnfiM«orauaibni&m«CpiDcniciacn.  • 

fi  Itjmthta  fi^  i0i£amHimt  Serid  mfiar  tmSihm  C  B.  Tartfa  rain  Oift  f*uimiM  Lok 
^  ^<JCF.  A1^^^fimm?xh  AiagUiahSaMmiimia  i.Clufi, 

Fjnntex  eft  cubitalis,  vald^  ramofiBj  radioe  nitens  altd  crafsl,  quem  cortcx  te^  irir&oU» 
^iolus  &  lentus,  in  mtnima  lumina  non  (tne  floccis  quos  lanam  dicas  carptam,  diiAilis,  ouaK  ctsml 
cortice  vcfiiuntur  ranii,  fcJ  (iipcrflr.itodenfotbmcnco  albido,  &quafi  argentco.  Fclia  .Myrti  Ta- 
rentin.?  nusnitudinc,iiiii  qubd  pcr  extremum  iint  paulb  laoora,  m  aainicn  tamcn  obtulius  dclinen» 
tia  undique  lanugmob  nAu  inollia,  albidA  vd  eqentea,  lucida ;  intcr  (*iix  fiorts  exeunt,  Olex 
£miles,  cJnJ.  obloagi,  in  auanior  fblioJa  per  exnemum  diriii,  coloce  hiiea  FniAus  [  qoemadmo 
'dam  ex  relattiaccepit  Cluf  ]  Thymebz  fere,  (ed  ntgricanteooloit^ 
_  Idein  Cluiius  lolia  camola  cffe  dicit,  aliquantulum  hirfiita,  gummoCi,  fi  mordeantur  aman  ini- 
ttOi,  deinde  acna'£i:  aduieutia :  ramos  cortice  exteriorc  iugrelixnce,obduci,  alto  incei  iorc  lcnco ;  qux 
tntae  non  bcne  conveniunc  plantx  i  ncku»  ob&rvane  in  rupibus  maritinns  hon  longc  .1  Salemo  nt 
Itaua:  undenon  mirum  *^^*plinm  l^orare  Tanon  rMr«  Gallo-provinciK  aSanamunda  i.  Clup. 
&  .  Circa  Mafliliara  kxii  ad  mare  devexls,  pntfetttmq,  ooUem  Ment  reiU  vocatum,  fqualidiun,  ari» 
dum,  glarcofiim  plurima  fruticat.  Frcquens  quoq,  eft  (  inquit  CluJius  )  regnis  GranatCnfi  &  Valen- 
tmo,  m  apricis  &  Sole  iiluftracis  iocis.  Venio  ceroporej  boc  cflj  Maicio  &  Aprili  (iorct ;  i£fiate  ie> 
neaperhGit  Folie 


Bigitized  by  Google 


]Jb.XXVtIL        "De  Jrborilnu  "Bacajeru. 

Folia  (bnr  akraida^  ttri  ^bftum:  ob  fxirgandi  facttitaieiii  ruilids  Hifpuus  itu|i;iio  in  ufu.  Sod  ei^  i^n» 
feous  Sc  exuperans  quspacuod&^  (iiiq|UtLo6k)  non  raro dyleiuecus  fluaUqae  itiunodeMtw 
aeBeifit:  tdeoquenoniufirabiiftti&:ciiracaiitkmediibe^ 

6-  TbjmtU»  feliM  Kali  UHngintfis  ftlft  C.  B.  SanamnnJa  i.  Clnjit  J.  B, 

ci*/r  •         .  ■ 

Qilly^lk  jiliimdinit  ihitex  eft«  ramis  leniis,  flexibilibuSj  camofb  &  denlb  conice  tniedii»  qin  iub< 
)aa  eUBrMM  cnW  jier  totatn  pUntam,  przjertim  circa  radioAn,  Lini  aut  Cannabit  niodo  in  fikdi» 

dncipdtelb  Supcnofcs  rjnmfcuh  dcnlonim,  confenorum,  Unuginofbruin,  &  velur  tomento  quo* 
J^tn  MKXKVXIi  foturum  comam  pariunt,  fuperiore  mmoruni  8c  mucionatorum,  lalli  nonnihil  gu- 
ftjs,  <ed  deindc  acris  &  calidi.  Exornatur  hxc  coina  ccntium  flofculontm,  Ole.i  limiliumjnu- 
meiola  fiibole.  lUdix  craila  &  bgnola  fuperioii  limilis  eil.  Frudum  iiujus  c^crvare  oon  potuir, 

Sindoqmdem  Febniaik»  florentem  inveowhat  Qetiofi»  6e  ialebro&  loco,  matidniii  Bxdcae,  tnter. 
Ipcn  &  Mepona,montlbu(que  Gnnatx  proninit. 

Drachroz  pondere  cum  deoodo  Ciceruih  (umpta  niinfio&  niifat  per  inferiora.  Ctrca  Qiipcn,  iim  (S 
I  BBrfiBhigt  a|ipdlapir«'nn1li»ilBw6  tS»  pcatterquam  adcBCcalftcie^^  fattucefc  «j|ir. 


4,  TkmtUa  tementof»  f^i$  StJi  mmoris  C.  E  SmammUa  ttrti*  CUfu  ^jor*  Jftdtt  SdlmilUu 


Nos  fruticcm  hunc  in  inlnbMrTa  ad  promontorium  Sicilii  Pachynum  didum  ficbrevitcrdplcri- 
pfimus.  Fohu  eft  lilecebraejcanbbus  &  ramults  incanis^ut  iupina  ioliolonun  pane :  ^FAi;  parvuk ln» 
l)eos,quadnfblius,(eu  potiijs  monopetalos  in  quatuor  laamas  fe^us :  Fotia  m  cnicis  fomum  dijbonca. 

Clufius  fic  defixihi^  Supciiorcs  duos  magnitudine  excedit,  candidionbus  &  inulto  lentiorirai  vir> 
gis.  i  Kc£tk  J.  B.  Ramoi  Farftim  denG,  candida,  cineracea  lanugo  dbftMtt  qaz  tn  majoribtK  viiw 
gjspardor,]  quarum  cortex  (iipra  modam  lentuseft  &  frangi  conrumax:  exiremiramuh  fi-cquen- 
les,  &  fcrc  oninino  tomcntofi,  procumbentem  comam  habent,  &  frequentibus  foliotif  obfid  (unt^ 
carnolis,  parvb,  lllccebrx  valJj  iimilibus,  urentis  enam  facultatis.  Fl«res  fupciionbub  limilc^iliMi» 
dam  herbacei  iimt,  aliqiundo  paUentes.  Scd  nequs  lihus  firu^um  Ottfio  oblenrare  licuic. 

FloretcumfiiperioiiDas:  myeninvantemniDilbtraAniBaritlino^Meridiacbi^ 
culeo  frcto  ad  Pyrcnacos  ufq,  excurrit. 

Czfitlpinus  fi-udum  Thymela»  fimilero^  tenuiorem,  femine  n^gro  hoic  fniticij  fi  modo  ipfius 
Cneorum  fic  (  ut  puumus )  attribuit. 

Viribus  Gum  praxedcnabus  coavonir, 

TifmiU»t.StUtfk*Pt^fifiiuifilm.lbitj^  .  ■ 

Hujus  Fruticis  ramus  dodrantalis  i  Promontorio  bonx'  Spci  ad  D.  Bnemingb  alL^tus  tenuis  crat, 
in  ramulosduos  alios  diductus,  quorum  linguh  rurfus  in  virf^ulas  tresaut  quatuor  rcdas  dividcbantur. 
LiKnum  hojus  nivcum,  oortice  oodudium  rubtcundo,qui  in  candidiflimamlani^;inem  (ericcam,  cor- 
aoftiaftar  SananHmdae  Cldii,  difcerpi  poteft ;  «qu^  ac  /o/m,  vix  (emundalia,  anguiVa.  craflSufcula 
aR|,acnnunaGl^  Paflerinzqu(>dammodo3minla,  guftuinido  paulifperadfhingente;  fed  aliquantnm 
manf.t  mndlagincm  abuncfc  rcddentia.  His  foliolis  ad  extrcmitatcm  ufque  densi  &  undiq,  ftipatae 
fimt  virgnbc,  uoi  tandem  circmato  congefta,^  aaiminibus  luis  lurlum  tcndcntibus  illas  concludunt, 
&  cx  centro  fio  furculos  d-KVj  aut  tres  pcrbrcvcs  rcnu:ir,jc  cniuruntj  quorum  linguli  pariter  lupcri- 
oreparte  minutioribus  quibuldam  foiiolu  coroaaa.  £  foiiorum  medio  fitfstdt  trcsauc  qiutuor.  paW 
li^  ia  iadniai  qnatnor  per  cxtrcmum  difiOi,  ThyindaB  finikiciiieimn^  in  ina  paReTdue  al<* 
fanm,iDinflnioiibm  cdyculitm  ofteiidnniei. 

9.  ThjweUjt  a^nit  facie  txtema  C.  B.   Cnecrum  Maitb.  fuffruttx  J.  B.  fcrtl  tflaw  TtpnJtM 
mnur  Cardi  ejuldcm.  Thjmtl^a  mitter  ftvt  CtKorum  MatthMlt  l'aric 

'  Snffintex  eft  degank  cui  mdri  rami,  giacitok  fiexibile^  leinti^lurculoii,  ab  ima  protinus  tellura 
cmergemes  8e  homi  diffoft.  fji^  nullo  ordine  «fpolSEa  ratnnlm  apibiunt,  vindia,  cutanea,  Thynw  • 
\xx  verac  proxima,  inf;rati  primum,  deinde  amari  faporis,  nulU  aut  percxigua  (quantuiii  quidem 
gullanri  dcprehendere  liaiit )  acrimomi  pracdita.  Fioret  in  (umnus  lurculis  lex,  (eptero,  auc  plures, 
confcrri,  tetrap^li,  cx  rubro  purpuraicentes,  Cenuuru  minons  (k)rum  pcend  xmuli,  ingrati  etiain 
&  aman  ilpons,  alpeAus  tamen  pulcherrimi,.atq,  odoran,  caput  li  dtuiius  naribus  admoveanmr- 
centames.  lis  (uccedit  ^ffatr  exiguus,  Ttiymebeapfhlduflunddiifiinilis»  non  luber  quidem,  fid 
candidus,  oblongiufculus,  femtn  contmcns  cinerei  mcmbrani  teAum,  rotundum,  ThymeLcz  grano 
par.  Radix  longa,  minimi  digiti  utpiurimum  aaffitudine,  mtcrdum  nigncans nujpre  vcrocx  parte 
ilavcfccns,  knt.i,  lupcrna  partc  nonnunquam  gracilior,  undc  rami  Hexibiles  8C httmi  di^etfi  cmOF*. 
^mt,  &  liibmde  iccundiun  alarura  cava  iacis  craflas  iibras  flavekentes  agunt. 

J.  Bauhino  ftlia  drca  TiqHlimiim  fiiftigia.fion4eRa,  vnntia,  'thymdnat  «Nk&  keviora,  obtafi* 
ora,  glabra,  quc  notx  optimd  conveniiint. 

Provcnit  m  multis  mondbus  Viennx  Au((riae  vidnis  tant j  abundantii,  ut  rufticae  mnlieres  dum  Ltaa. 
floribus  abundat  mulcos  ejus  roanipulos  in  forum  vcnules  atFci.uit  exorrundorum  cridmiorum  graoi ; 
alilM  ctum  in  Pannoniae  (^lvi^  &  licdonbus  praus  prope  Fraticoturcum  ad  Mumum.  Apriiipknuiqi 
floret.  Frodus  Junio  nMWIilffeit  Fkxet  incerdum  ter  in  anna 
-  FbribmGaiididisxarianMmpQipi^MBiitCli^ 

^  A.  CneeioMBtdiioU  J.Baiifainf diveilinfa^^lqn^^  annoiemCacdi :  CBanhihet  aliiqo» 
Mticillii»  ftnwqFimimftiriwt.  MoatiiddKppiionc  Cordinihil  ftm  inieainBiqiiod.noaGonvcniat 

Tttttc  Cneoro^ 


Digltized  by  Google 


HiSTOiLiA  Plantarum. 


"  ^„vi  o.Jjfem  puftu  ad  aliquot  hctfas  fauces  &  p.ilatum  Coccognidii  inftar  cxcalfa- 

quem  pro  Thymeba  mmorc  Cotdi  habaimus,  venimiAboBm  noo ^egtamam.  Miiumtaaiea 
5a«air  (apoiii  Mdiw«6 

ooSrti^Wu  o*?  Sadmodum  confcrta.  camofa,  Daphno,dis  fefaoRHn  forman,  ,mitant,a.  mahft 
!™  ««nora  &  incana  lanugine,  intcm.'  ^rxknm,  pubcfccntia:  /fcrrHimuI  cnngeRos,  tetn. 
?X"anSmc*jSpurali 

non  ti  icoccum  fbd  unicum,  obbngmlculun»,  ieWII,«llllttl4lliailhnil4tt«lliB,  Jnociilaitt  CMn^ 

fervidum  nuckum  in  fc  conaiicnte  oracditum.         .     .      ,  <w„,^„,  VA«i^ 

.  In  hortis  Bclgias  cultam  vidit  Clufius,  bifq,  interdum  m  «odem  aniio  florentem.  .Fngpns  im- 
oaSf»"  Clufius  V,enni,.AulVrix,  «liquotics  eius  (ci>en  terrx  crcd.dit.  &  aac»  pUmnlM  (SivnMr 
Smmaq,  curi  coofcivare  voluU.  led  iubfcqufiiu  hycms  lcropcr 

Iialix  oni^nem  fisttn  debeii  ^  •  •      .  • 


*       '  c  A  p.  xn. 

A     V!AKr»««  Park  W^e  CB.  Lant^j  f  vt  nhumum  Gcr.  2^«M«4t^,«ftil»'a«nMM»J.B. 

-W  "^ic  frucexarborcfccns  eft,  grandis  quandoo^  licet  in  ampUtudinem  magis  diffmidatur  quim 
I— I  inaltumairurgat,  lign6q,conftat  fiiiigo68c  mcduUofo.  £        Jommo  cz^te  Mtt. 
JLJL  ramos  a.g.cal.  crafficudmc  cnnttit  bicuWulcs  cmmq.  rannioeo 
pSifoloconlperlb,  it.atcne  pauca  .ac  v.nd,,  meduUi  arophffiml  acdW.  JWi»adAInumVBl  po. 
SadSorbum-Alp.nani  acccdent.a,  oppoGta,  lata,  fublonga,  cralBufcula,  iri  amb.tu  crcnata,  h.r- 
STi  &Tulvilculo  albo,  maximi  inferna  parte,  qux  ob  ,d  caam  magis  candicat,  confperfa, 
Sineencc    f/ir«b»  ombdla,  odore ffanimSambua, candidi,  cadua,  qumque  oetalis,  emwSaa 
moaicc-rcHcMs  conftante.  Ilntn:!.,  m  quomm  mcio  ftamm  quina  fumgMom^ta^ 
•  Quos  exdtMunt  (upervenicnccs  h^ic^,  primum  vindcs,  demda  nibra,  per  llMlfinniiem  nigrae,  oom- 
doicesec  fycofse,  faporc  umcn  rfortro  p,il.ito  minus  Rratx ;  q\u\my:i  c  mHicis  multi  m  VO- 
ISntui-  auos  ut  dtiusmAturefcant  Ibpra  palcas  aut  lanum  rcponcre  alterno  ftracu  lolenc:  Stmm, 
,„ms  c^nnnent  litum,  comprellum  &  ftriammj  olTco  ^rnce  mtcau.^^  ^ 
,     .  Inlcp.busnoninfrcquenscft,  foIom«im4  mC^  JEMc  O^a^mjtkim 

***        pro  tcmpcftate  call,  tcmperic  8c  conditione  fclu  Magpa  ex  par»  acmi  rubdamt  Jofio,  Angiiftt 
fine  deinum  &  Scptembn  maturclcunt,  utteftaturJ.B. 

^um  fola  tum  baccx  liccant  St,adftnngunt.  undc  ad  tonlillamm  &  guttuns  uiflainnut.oncs, 
robmelb  oroddenriam,  dentes  vadllantes,  alvi  fluxioncs  comnicnaantur.  Foba  in  l.xivio  dc- 
coaA  capillos  dcnigrant.  &  cofikmi  fluMCO  fiftunt  Yaratur  ^  radicurn  comcAis  fub  terra  maca- 
&  fubiudc  ^is  ac  din m6wri(aim ed aucupuhaud  muul^  Mattb.  Dod.  Vcrcmur axm 
j^f  ne  Matcimiu  muk»  olNiencyifauimquai  iwKRlvi^  (umeaiaemaliquaDdosataai^  &iieUi. 

nm  focunis.  j  i 

E<furculisparaturoptimaaquaad0CUlD5.c«i)»<r.  .  »,  l  jrru    i-  j 

Run  noftr/  (inqaic  Ruellius)  r,mtam  appellanf,  fluiu  krt  inviaam,  &  ob  id  f*fabus  bgandtf 
utunrur ;  prout  &  alib.  tirc  paffim  ubi  provcnit;  unde  peritmct  Bamma  oam  ^pieem  13iea- 


Dhralti  cli-  CKilHmant.  ^       .  .  i-    •  t  ■ 

Ciccrum  r^-mrt«  a  vtendo leu  bgando  didum  clli  Vibumiun  emm  noftfft  al,*;u|us  paiticnbn 
fcut.cis  norocn  apud  Andqum:  k  Eei»ttiociiM>  laric  aM  ««  pmpMum  ttbimir»  <SJU  faime^ 
^fflt^  uodc  &  LiUitaiia  dicitilr*   


De  Bhee. 

I.  Itbm  fivf  SamMi  J.&  Mhm  fiUo  VlmC.  B.  Orun»  Dod.  Ger.  •iftinmm  lab.  CiuC 

RHus  arbulculacft,  altituainem  hominis  fuporans,  pamlll«a««i  fcbMrfeooOftiue,  potiffi- 
mumdrcafaftigia  veft.tis;  t:  quibus  akernatim  exetint.-,Iar.i,  Sorbi,  qumq,  aut  lcx 
conias^donibus,  ex  intervallo  longiulculo  difpofitis  conflata,  coU.r  tenu,  h.rlutx  hiTcn-; 
•tia;  fiiigularia  fi))ia  oblonga,  acuminaw,  hirfuta,  <errata.  Ramulomm  hftigja  ,ntcr  fi>lia  >r« 
fuftinent  rvematim  congeftos,  Sarabucinis  fimiles  [^alpino  rubn.  ac^nunim|qM>fc  noq^ 
Krana  exdpiunt,  orbKulata,  Lenactia  modo  comprefla,  rnbentu^nl^^  <!«KqMiBidl6'. 

poriididBk  Radta     W  detod^ 

.      ■  la 


Digitized  by  Gopgle 


IM  XXVIII.  .      Dt  jkbtribm,  %Kcifmi.  ~. — ~ 

Incallilwi  ciit:a  MoaTpelium,  prope  Caftram  novum.  &  GtrrvHej  diAisi 


fms  inagnum  cjus  provenaim  Salmancicenfi  agro  flTc,  >f},cq,  quxlTiL  gr.K,  i  diligcuuT  coli  obfefvi 
Mulci  r inquit;  agn  eo  oonfiti.  ricc  nwoore  ibi  u.,  .i  quam  vifleta,  aiioqm  aec  um  kcdaffiir. 
git,  &  li  cultur.i  .iblit  dcf^incrac  .ic  lylvclcit.      •  *  -  , 

OEJuncur  finguls  ami*  ctuti  lurculi  cubitales  l\  ridi<xm  ufcj,  aoc  £tinimra  teUuienk  deinJ-  t 
acJjccaMur,  m  poUinem  r&iiguntur^  8c  m  ulum  convatunoir  ad  paranda  coria,  qui  nfusm  totl 
HifpaoM  ccIebratiUimus  lubetur.  TfsdKfnitoluocadinaturMatem  pv:  du^r 

Rhus  Ponricum,  Symcum.  Obfoniowin.  (Wiot^m^  apud  Ga.cnum  non  Cum  arburcs 

fpeaj  aiverfx.  bcd  Rhus  Ooloniorum  nihil  almd  cft  quani  frucftus;  Corurio.  um  au.un  folu  8c 
thitias  raniulcuh ;  Rubeum  quam  cjus  («inen  jmnutmnjm,  cui  raaior  aiiftrioRendi  Ecultas  ineft 
quam  maturo,  cu)us  aani  quadancentl  nig;ncant.  '  ,  ^  ■  ° 

pcrfiatBdM^cetetices  hoHO  nos  docent Thcophraltus,  Diolcondcs,  Phmus:  uiiJc  nata  ca  adftrin. 
gentis  &deliccantis  naturx  eirc;.  *  «««uj- 

Frufius  ejufdcm  non  mmus  ulitACi  tucrc  .n.l  abos  condioadc^s,  vc!  lalis  loco,  vel  cum  Sale  mitti 
ut  Veteres  tcftantur,  qni  ulus  cn.miiuini  liodic  h  Turcisf]cquer^wiscft,  ut  fcribit  Dellonius.  Nam 
mHeraclcaubi  in  viciius  montibus  abundat,  magfw  vxjeai  hujus  fru<au  plcnos,  qui- 

bos  comnfis  cum  lalc  &:alliis  fuis  ctbtt  non  idnweni  gramm  conctliare  il&nuu.  aiperfo  hoc  condi- 
mcnto  tam  alfis  quamelixiscibis. 

Notat  Sylvius  Rhois  (uccum  cdc  vice  Oftii>h.Tcii  in  Gallia  Narbonenfi. 

Cum  crgo  (ut  diximus)  Rliois  f^ilia     lcmcn  artnng.int,  refngcrpnt  &  cxiiccent,  hinc  fluxura  I»»* 
,  qucmcunq„alvi,  uteri.  mcnlium,  hxmoirhoidumcompclainr,  vomttum  fiftunt,  bilem  obtuii^^ 
.  uu  intus  tn  julculis  &  Ibrbitiombus  (umptaj  five  extus  adhibita.  Dentes.denigrant,  pucredini  Se 
Gangracnz  rcfiftunc :  udiia  dfeenmento    agnoviifc  tradic  Galenus  ad  cniftas  Sc  mthn  inflamiTifl> ' 
.  cioQe&   Gummi  dentibus  indimm  odomaI|;iam  Icdac.   .  ,  ,  '  ' 

Rhus  nomcn  accQpic  i  ookive  onorineowaomm.  ^voce  ^  Ladnonun  rdfiim  rnahifC  ooq. 
tendunt,  Bod.ii  Stapel. 

Rhus  noa  vidctur  pcrtincre  ad  hanc  daflemjob  pai)um  vel  nuUam  polpam  nncleoi  "■nMflntfm  • 
fentkMatamenfiocanici^  qooaleguimurluiceamr^^     '  •  * 

C.B.Pari.  .  .  • 

Acfadicula  eft  Rhoe  Tufeui  inaiw»  JUnri  cx  ftipite  pullulantes  tcncUa  cervonim  comua  ^  cr.v 
ino  mod6  erumpentia  ade&  referanc,  ut  obiter  intaeiitum  ^llant ;  fimilitcr  enim  imluti  lunt,  cun- 
dciii  colrvrcm,  candcin  figpram  habcnt.  Cxfi  aut  vplncrati  lac  iMllidum  reddunt,  quotl  brcvi  ui 
guinmi  tornuBi  cralTcfut,  Feliaa.hu  multo  nujora  quara  yulgaris  Rhdis,  odo,  docem«  aut  pluri* 
bus  folioloruni  conju^ationibus  compofiu,tmpari  cxtremninneiVum  lcu  coHam  mediara  teimiiSiiie, 
Foliolahax:  multo.raajdra  fiuv,  ^cutiora,  raolliora,*  triridiora  qu4m  iUiois  vulg.  per  mareincs  ar- 
gutc  denticulaia ;  qoodlibet  undas  quinq,  At  fcx  longum.  Folia  fuperiora  Jafmini  albi  fohis  fiifii- 
ua  funt.  Spicx  in  fummis  ramis  multo  niajorcs  quam  Rhois  viilg.  aJ'  taiftum  moilcs  Sc  tomcntol.r,  ' 
craili,  furcx,  e  multis  brevibu»  floccis  compolita:,  inter  quos  lc  piodunt  muItijyij/tMA^tiiuiiKi^flQO- 
CK  ]'  "•.;;'  n.':)i;undiores;  quos  fcquuntur  numeroli  '  femltta  dcnsii  ftipata,  Talde  tubra,  OlbiCttlaa  •AdS^ 
comprclia  Lencium  inftar,  quibus  &  minora  func,  fub  cortice  excenoce,cotaneo  nuculam  parvam  i 
.BiBricafl«Bni  habentos,  tefta  duriulcnll  nucleum  aibum  ^pdcnwoi  JtMix  Joiigc  L^*iiib  taira 
■lepcat^  ftolones  iiibindeemictem,  edam  procul  Ji  matra 

Hujuslpcdeshumllior  habetur  in  Horto  AcadcniTco  Leydcnfi. 

**         Sr»'l«^  C  B.  i»  Pred.  dtferiftjtm.   M  Rhm  /iqp»mum.  b^mU  Hctmao. 

la  paadi  ditfatl^  pMBwhnte  filiiibi^liienivibas  niininim,  anguftioribus,  mmus  prafiaid&  omu!^ 
tis,  8c  minus  fiiidlbili.  foit»  confemt  cum  Rhoe  hnmiK  Viigpi.  flba-.  i^yZ  ^»0^^  agnqfijt 

macrcm. 


.  .gAP.  XIV.    •  .  • 

•        .  •  ■     ,  ■• 

.   Ji,      ContmfgminaGcT.  C.B.  Park.  Ccrtim  fj:minamata.  rirr* /WajMl-K.  agh#  fcftftfy 

Co^cl,  o;  ffJoa^ficrcp-trec,  o?  Oattcc^trcc,  02  ^jiciitoooO.  . 

EX  fmtiaim  &milia  eft 
ramis  plurimum  oppol 
ni.ucricalba  ficdura.  _    _^    ^  ^  

quain  ruborc  afpcrfo,  bina  cx  oppofitcr  naficcntia.  l-lmeim  umbcUa  gerit  odwatos,  ca^didos,  qua* 
aior.foliis  radiatis  conftantes :  in  oKdio  oUiqo&  fiirgunt  tocidem  ejufdcm  colorii  fismiut,  fyloitCbo 
fiibvitidi.  iUcM  Hederaoeis  vel Juniperinis  pares,  langumcis  peciolis  appenfz,  priinum  vindes,  per 
nuturitatem  nigricant,  lacunl  in  tunbilico  parva  per.foiIi,  in  quibusofficulura  pulpa  virentc,  acerba 
mfiiavi,  necfinc  amaroi^  ininic-rum,  ftriamm,  nuclcum  concinens  album,  atnarulfi.  Ligni  mate- 
rics,  autore  Ailacdl  duia  oilcaqp  Corno  miounc  cedens,  virgis  Corao  tcniuoribuf.  lobuftis,  nodolis, 
flmrifle  fat^gpiiwic  mpdft  lllffilrflWlff  i  ^  ■ 

Tccccc  1  Cclai- 


! 

Digitized  by  Google  i 


H  I  S  T  O  R  I  A         L  A  N  T  AR  U  M. 


•  Cjcfalpino  fruftus  nigcr,  ut  in  Liguflro  rorundus,  oflj  birus  cavitatei  lubsncc,  in  qmbus  iingula 
femin.-i  conttnenrur. 

In  |iq[iibus&  lylvis  fax  firuteAis  paffim  piovcnit  um  m  Angha  quam  m  cxtens  regionibus.  JESbuf 
Boret.Bacae  ^eptembri  maturantur.     .        r  '  .  ' 

•  Lignum  Unionibus  ad  verucuU  confidenda  in  frcqucnti  ufu  eft;  nam  durum  .idmodum  cft  5c 
renUcns,  ide6q,  carncs  facilc  pcnetrat  exacutum.  Tragus  ad  ucenfiba  &  ruftica  inftrumenta,  po- 
tiffimum  vcro  ad  cirros  peitincntia  conficn;nda  cxpcti  fcribit  ob  durabiliratcm. 

•  Cainer.  tradit  lulos  cx  hujus  hgno  aquam  ftiUautum  ciicere,  qua  foia  ftrumas  f fiqua  id  fieii 
poffic  ratione)  penitus  difcutiant;  fm  mmus  maturare  parum  8c  ^minuere. 

Fruifium  inguft^itemoauubtB  animalihHH  pmdiNk  Cornus  fcemin.i.  Ae  Caelalpinus  a  turdis 
mulcum  expcti  anbritfciii  oOntradidcDodafunB,  IttoCtf  (aporc  ingracas,  &  volucrem  nulli  delido- 
raras  clli  iLribcns. 

An.inienha  rura  in  agro  Tridcntino  oleum  ad  Iucern4rum"u(um  conficiunt  c  Cornus  tteniinae 
bacci ,  ikco  tis  primo  in  aqua,  deinde  torculaii  cxprcffis.  Mattb. 

-  In.deoiooSs  a  cane  rabiik>  eundem  habere  efiedum  dicitur  buji»  iigimm  qufm  habet  CQtiii 
mtr».-  ••• 

Moxlcftinus  inl.  penuk.  ff!  .ad  lcgeni  Pompon.  de  parricidis,  .inrcqnnm  ficco  parricidx  indercn- 
tur,  oftcndit  in  morc  fuifle  pofitum,  ut  virgis  (anguinets  ca:iicrcnnir,  neippe  ex  hac  arborc  iumpcis, 

Mwifawi,  quoaiani  infel^ 


non,  ut  quidam  Icgunt,  lagmineis,  .lutj  uc  alii  intcrprct^ntur  f.\ngume  «1 
ciffimus)  haberetur  &  maxune  infiune.  AUgmiy  &  ex  eo  Dal^bamf. 

Hific  feitiile  Vetenbus  Viii^fc  ittipkiea  £Aa  «ft  b»c 
^  pacteiiiheaiitiangiaii&iiiftar. 


R 


CAP;  XV.      -  .  . 

De  Rbamno. 

Hamiii  nomiiiis  etymoanon  occunits  ita?ocant  Frutioeiquo(dam  Baodferoi  ipinofin^  qoo* 
,  ram  nonnnlB  ftoAd  fiint  nMKopyMndj  Qiiniii  kmgb  Tal^  qoi  hnjus.  loct  fint  • 

I.  RJjanmus  fpmu  ohletfgit^  fiare  cmuUcMt  C.  B.  nrtict  *lbo  Mmffdkl^  J.B.  frwm  Clujit  fiwt 

«tt»  Ger.  fiamdMt  Mtrffdui^im,  fm  fnmmCk^»  Paik 

7  *-  •  .  . 

Fratex  eft  magnus,  toturfpinis  armatus,  in  caudicc  qmdem  magnis  ut  Oxyacandiz  Mtttb.  iif 

ramuiis  niinoribus,  corticealbicante^  Scquod  obfcrvationc  dignum,  grandiorcs  illi  atuler,  palmum 

circiter*longi,  rigidi,  acuti,  exramb  cnatj,  alios  panunt  aculcos  parvos,  noi\  nuniis  rigidos  pungen- 

*      il[£^  coiicnu^  !oco/o/i<i  m.igninidmc  varia.    Jiami  un.i,  cum  Ipini»  certice  tegLintiir  cincrco,  fdi* 

lultineiKcs  Salicis,  terna  aiic  quaccrna,  indidem  orta^  fraeiba,  candic.tntia,  (ucculenca,  nulioioiiKm 

fapm-e  prxdita.  [Vere  natorum  ramorum  fblia  magna,  Ipinz  parvz]  Flortt  pauci,  Laureolz  mio 

dedduo  iimiles,  pann^  Ipngiulculi,  candicantcs  [lubcoerulci  J.  £.]  extremis  oris  in  quiqqasa^ 

nasdiTiii  r  quibus  deddentibus  fsmims  quoddam  rudimentum  rclinquitur  ^inquit  Ctuf)  Kt  CbIU- 

.  pino  oblcrvante  baccas  fcrf  parvas,  Olca:  iigur.i 

fjcp.  •  Nafcitur  multis  Hilpanix,  laifitaniz  &  Gallix  Narboneiifis  lociSj  aucore  Clufio.  Nos  circa  Mon* 

fptllium  8c  FkveMiam  Hetru  i  ix  xa  i)em  copioftua  obfcrvavinm  Flocec  Maitio^  pamer  atqiDcf  A» 

iiimiioi.,Aatiiiiin0  DDTa  iuccreicuiit  £»|iai,  iQienium  decidua. 

mSv.  Hojns  Iblia  Sabnantkat  flcaBiiqnhiflim  CafteOBioci^  nuoie  Oufto,  cum  tarioaflweic  «leo. 

&acetoedtint«pntnis  mffnfK^nwmiMltMin^^|^|  ^iCTfHinwMnigiMn  acidiiAe  cnn|Biifla»  habflHtf  qWB' 

•  laporis  gratiain  conciliac.  • 


2.  tiiuaim 


ufrai^ClitJu  /fieit$  J.  B.  Parlb  itidimm  «her  Ciiif»  fitn  fnrfmr»  6er.>ema& 
mttr  ftliii  pafit,  fbn  fnrfma  C  E  *  * 


Cjuf. 

tlic,  (;,i'jL'ivante  Clufio,  primo  fere  fimiiii  cft,  fed  humilior,  fic^Fequentioribus  ramis  fruticaiiSS 
minoribus/Jt/j  &  magis  carnofis,  falfbque  ^pifta,  fi^etioie  i^pdidSor :  AriliM  qoflcm  plaii^  com 
illoformx,  fed  purpureopiandcokye.         .      •   •  -j 

Uno  tantijm  bco  inventc.CIulius  juyti  I^oriTeUAi  Oilitti,  Orcelim  Veteriboi  diftMif  ac  Bmm 
Soabin  Vet.  nunc  ggwifw  ^peilarain,        Vateiitim  (Banemii  limitihui. 

A.      J.  Rharrmus  Salicis  /./;■'  an^ufro,  fruiiu  fjvtfcente  C.  B.  ftctmJni  (':ufi  Gcr.  cmac.  primnt 
■  '  JM/ctridM  Lthttio Jtyt  Itmalm  ParJt.  RJnumnu  vei  Oltafitr  Qermnnciii  }•  ^ftiiatD< 

4QMinL  tliBcafSiicftdMnn.' 

Frtitez  eft  tricubitali  atritu^he,  qoibaiSam  in  lods  aibooKfcens,  at  ramis  tipias  &  fran^  ocm* 
f.imacibus;  Olci- folus  (cJ  anguftioribus,  fupcrnc  viridibus,  inferius  candicanciSus,  perpecuis.  Flcf 
ciili  toiii  lanuihs  a^nalcunau- ad  ibiioram  exortus  hcrbacci,  mufoofij  quibus  iiicccdunt  b.icac  foi 
adni  rofunditacc'&:  magnitudine  Mfia,  in  ie  numerdfa  congerie  racematim  compa^,  ac  ramis 
arA^  apphcati«ffixi4p«rexig|M>petiQli  appendice,  coloie  flaveiceme  acluie^  mararitace  crocato; 
fipore^icido  acperacm»,  tinico  intus  nttcleo  anc  ^naoei^  non  lapidoib  uc  Oo^  (cd  quz  denti- 
bus  tacilc  acu'r.uur.  I3a:ca-  pcr  totam  hycmem  Wgjs adhavieftonC.  Radifie  lUamr  makl&ia,'  difitlia. 
Tocus  auccm  hutex  pulvcre jeiperius  videtur.    *  ..  «  . 

F»o- 

•  • 


Digltized  by  Google 


Iib.X>CVIlL  i)ejirhnkis^acafirii. 




SUwenic  in  arenofis  maris  iKtoribus  propc  Sandvicum  C  anrii  opoidum  &  Dclani.  Ifcm  in  m.iri-tflew*, 
•    tiBdl aMCribus lindfeix  Lincxjlnii  copiqfe. .  In  dHi.vetiar.i  &  IlollanJix  Hiantinus  plniimis  locis 

•  '  piwrttuL  Nos  in  arendis  ptop^  Aug^ftam  Vmdeiicoruin  obfervamus ;  mq,  gl.ireolis  ad  Khenam 

8eR«xlanum  amnem.  "    .  ^  <  -  * 

■  Floi«tJui)io,  poft  iaqmniiiii  doaaiiiii,bMC«  manim»  quaslubiadA  (uc  dixiauic)  couhyenleliayai 
•  retinet.  • 

Dc  viribus  niliil  ccrtl  tr.aditur.  Scribit  C\mer.  acinos  purR.irricem  habere  facultatem  .\  qmauf-  rirtt^ 
cUni  affirnuri.  Addic  tamen,  paran  ex  eis  Rob,  cjuod  vehementur  acidum  lit«  &  attenuans  U  * 
iiicaemMt  BaUfb fere, comiT»BrnUffc|ne  adif&ntenaxAi  quitquddio^ocoBfauaiitiiiqniieadnia^ 

4.  KiMlmmB^nitfirslH  Mc.mittCkfiQ9r,  l}Lurtim,pnklim»t  Mr«gp'«rC.B. 

notiooltiseftf  fivqneodbus  ramis,  SpinMn  (epibus  nafcends,  &  Prutia  fylveflria  ferentis  magni* 
odinB^  OMtioB  viapo  te^  &  longis  Fpinis  armatis.  'Fo/m  ex  quibufdam  tubcrcubs  ut  in  prMye 
inulta  fimd  eaaKttHtur,  longa  &  angufta,  camola,  viridia,  iaporis  adftring; ntii^  &  Rhabarbari 
laporem  utcunque  refcrentis,  perennia.  Flct  veris  initio  parvos,  plurimus,  &  conrertim  juxta  fblia 
nafcens.  /Eftatc  nigrum^«^(»w  fert,  pan'o  Pruno  (ylveftn  fintJlem,  rotundum,  acerbum. 

In  incultis  Graruitcniis  &  Muraani  regni  locis  invcnit  Clufius  inter  alios  fruticcs  freqDaQleiii:£«a£ 
ad.  quem  pofVca  mitlus  e(t  ejiis  fnidus  ex  Hilpania  Lycii  nommc,  ex  quo  tutat  plantjc. 

Ljrdum  Hilpanicum  Ltk.  Hillorix  Ebrodunenls  ioAores  conjeAtoenr  nolk  aiverfum  cHe  ab  hac 

•  Rhamni  fpecie,  cum  Clufius unaA  cantum  olaiitaai  es  lois  Lyt^inaiiiie  doiiaain  in  Bdgio  pid'» 
venire  cradac  (iiiniinun  hanc>  noa  duai  Viw  loGiAn> 

FrucfiusdoooADiiMiiAnidaiMficdilfc^  «qM«dampod^dolonintiliier  bnA  wdk^Mt 
refcrcbant.  "  •      '  '  . 

cAP.  m  • 

» 

CtfiA»  ftii(gfai|g«r  Maiggr.  Jfkr  hieafir*  Bn^lim^,faiS»  mm^pm,fitk  ^f/^Mk 

ARbor  eft  ak.ij  corticc  cinereo,  (uperiusin  r.imos  difi^efcitur,  habens/J/»*  (elquipcdem  long.ii,  * 
majora  minoraTe,  buialibiinvioem  oppoiita,  in  extremitate  tna  junguntur ;  (untquc  ob>  ^ 
longa,  acnintnat^»  nervo  Scvenis  natuum  rufdbfetKibus,  fiiperiiis  viridiora,  inferius  dibica. 
In  exmmitate  ramonun  innlei  ium  congelli  ramuii,  quibos  folia  inildent{  ibidMn  8c  pnMreniniic 
Iramt  flonun,  ( tsmm  AmBtr  m»  dejerif/it)  quibus  fuccedit  frufftu  bacoe  Lanri  nuignimdine  9c 
figura,  initio  vuidis,  pcr  maturitatcm  nigcr,  paucifHma  carnc  fubdulci,  i  qua  cutis  craffiurcnl.i  ft-^ 
dctrahitur.   Laf^m  continet  ovalem,  haud  durum,  tmlto  aibo>  farinacei  lapons,  non  cduh; 
&udm  cameit  eomMitnf :  akifim  Biafiyaiii  fiiocum  8c  expaane  Gtnein.  i/bakm  cft  menle 

¥^  hnie  «riwri  ^uiiiatt  fiint  i  plnnbw  folibram  lefquipedalhim  oaiijujiattombitt  odmpoCta. 

CAP.  XVII.        *    •  ' 

Arlir  hmeifir*  BnjfilimfitfimStt  Pifcrrefyimtt.   FinJmkt,  iMrmK»  Ikirs.  PiiblL 
•       .  •  < 

Pifo. 

JUxca  Olindjc  promontorium  Ipedosi^  utplarinium  nalcitur,  ob  acrimoniam  frudiis  actcra(ciue 
qualitatesPiperis  Bi.ililicnlis  xmula.   Folia  fcrt  cxigua  &  acuminata,  &  Oliva:  fbliis  (imiiia. 
Lignum  ejus  tenue.  Procera  eft  admodiim  arbor,  &  in  (ummam  akiiudioem  tt£&  affutgit. 
Mcniibus  plu^is  adni  iUuis  virent,  fed  maturefcentes  menfibns  Deoembri  &|ailaaiio  labenc,  ■fymah 
atadeddunt:  qut  li  fiierint  deiiocau  nlgrcfcunr,  urimcque  linguam,  &  aromatkum  q|ud  fipnm^ 
ablato  (emme  nigro  oblongo,  quod  in  illis  connnctur,  quod  Juniperum  redolcc 

A  jejunis  manducati  (tomachum  dcbilem  corroborant,  t^:  dilcutiunt  flacui.    Tiwn  contuH  &  ap-  Wrt% 
plicati  mordbus  lcrpcntum  medencur.  £x  dfdem  fruAtbus  in  pulvcrcm  redada  6c  exfiocatis  1 
lifanatt  coniiciunt  contra  frigiJMTB«nrii  aftflufc  ExooquBmar  « leftfwntur  in  QBcioir  ' 
^Hkh  Tioem  I^peris  pracftanc 

Exaiboris  deniq,cortidbusfuM5  igniarii,  qaibus  militcs  ignera  forent.cohfidunnir. 


GAP.  XVIIL 


A 


14  Titnniu  mmt0Trmt% 

T.X$.  9.^^.  Ctnfc  afinif, 
H,M.  •  • 

Rbor  prooera  tSt,.emHb»  ctaflf^  '"i^t^  lainalii  fQcn&dii!,  vuidi-AmJbentifaas  ac  tonieii' 
tofii  donaios  L%niim  denfinnt  ai90>flwelccas«  oortioe  tiiiiiiicnmeMilo,.ciiwreo,  alpero^ 

RjUix  rufa,  graveolens,  inlipida.   F(p/m  terna  (imul  jbnda  petiolis  longis,  rotundis  ac  to- 
mentofis  proveiuunt,  obkuigp-rocunda,  acumiiiata,  ia  atnbinicrenau,  iupcrnc  lanugmola, 
•      *  •   Tctcet  %  ^  wStsuti 


Digitized  by  Google 


1594- 


HiSTOiiiA  Flantaru 


infernc  lcnia,nervisaUquocioOftan)edia,  viridi-  albicante  ordine  parallelo  in  lacera  exoiiTcnciliiis: 
oior     (  ipor  ingratus.   FUfculi  numerofi  pcriolis  longis  ac  lanuginofis  infident:  conftanc  ii  unico, 
ruh)  &  pilolb  foliolo  leu  calyce,  ftamttmlu  tribus  candidis  apictbm  omacis  mcdium  occupiMicibus. 
Singulis  floiculk  fingDlx  (iicccdunt  iaccic,  rotundac,  atro-vircntes  primum,  dein  vindi  albicantes  «c 
bnuginofx,  came  loOlt  riioo£t  ac  liibdulci  ref<fttx ;  intra  quam  fimen  OQodnctur  iolidunii,  aHA' 
c^ns,  nuclco  CAndldow  ^         ,  "  * 

N.ifutur  lylTCilribiii  Repu  Mahbaid  lad^'  taeEuaa  ia  P«nc;  feaver  viret^  floiee  <e  fhi. 
•       &am  fert.  ..... 

.  Vfat  ia  mecliaii» 

« 

rruux  Indtciu  hMcifer  bt)i4fettUs,fhi9itnimi§  mm/pm  atr».  i.  TijtmhTtml  R  M  p. 

H.M.  '        .  .»    ,  r  . 

Rbufcula  humilis  cft,  atquc  tertiura  gcnus  N«ri«w-^iarfliBjenusdeIcnpt«,  cui  tumcaudic^ 
nim  radicc  &  crcfcendi  roodo  (unibs  eft.  Fdi»  (in0  oraine  nuniili»  ioiuerem,  oUongo- 
rotunda,  acuminata,cnifla,  dcnfa,  glabra,  fupemi  atro<Tiri(lia 6e  (plendentia,  infemci  [ub- 
viridia,  cofl a  nKviii  crafsa,  i  viridi  flavefccnte.   Fhrcs  rorundis,-  vindibus  ac  lanuginofis 
pedoliscirca  extremos  ramulos  proveniunt,  rubclccntes,'calyciq,  «ciguo,  lubviridi,  ac  tripartito  inhjD. 


fttti 


A 


tioliscirca  extremos  ramulos  proveniunt,  rubclccntes,'calyciq,  «ciguo,  lubviridi,  ac  tripartito  

laiTj  fod)longo-rotundi5,  culpidatis«acftellx  in  modum  expanfis  foliolu  oonftantes,  roedium  oc- 
GopuitentfiM^globofoj  «Ibicuite  prpiiroj  ddn  niielcente,  punte  miiHidllimisinfuperficieno- 
ttto,  qg&d  ipfias  fruaih  ra&iientain  eft. .  Floriimi  lnooedniit>!«a»  rotundi^  nigricantes,  gUbri, 
cvRe  intus  (ucculcnca  addo-dtdd  ideit^  -inn  qtuuii  tfiiubm  offlntinctBr  lotiindtimj  viigpiBmti 

elenm  indudens  albicaDtcm.   .  , 

Crcfcit  mnkii  KeffA  MabMa       taMm  a  jbgfettimadi  lemperviMip  flocec.  fin. 
Auinq,  fert> 

Gtteriim  expieffiisi ftlii* loGCus,  &  cum  opii  tuitilb inm^fiMum  ii 
illanim  p.iroxyimos  ndtigtt^  Es  iilBettt  10  «qiMConiiiiaiii  ooAii  Ktnicnpiu 

•    •      dolores  placandos. 

%,  KMijMthPmttl  H.  M.  P.  5.  7*.  l8.  f.  jf.  Fr^Ktimk  frutitit  mnor  ffetitt. 

H.M. 

■  Arbulail.i  cfl  humilis,  quatuor  circitcr  pcdcs  alta,  caiUict  tcnui,  muldfquc  ramulis  fubviridibus 
ddnato;  Lignum  albicans,  corticc  cinci  co,  inciis  viridi,  faporisacris  &c  aroniatici  munirunl ;  nccnon 
Vufel^ente  ac  fungpsa  mtus  mcdull.i  lelcrtimi.  Radix  vero  infipida,  inodora.  Foli^  oblongo  r^ 
tnad^acuininata,  crafla,  den&j  gi.ibra,  fupemc  atro-vindia  6c  f^lendentia,  infcrn^  lubvindiaj  ner> 
vnlisajlquot  tenuioribbs  ac vix confpicuis ^  cofta media vitidi-albicaAtc  in latera eicQiiClltikli; odoc 
gratus,  lapor  fubacris.  FUret  &  Fruiiiis  Ttjtrm-fantl  floribus  8c  frudibus  {iniiles. 
LKm.  Nafcitur  lods  montanb  circa  Mtat^attii  femper  viret«  fiorec  &  firuAum  ktu 

De  viiftiaseuKm  lulul  conftat. 


3,  KJuimthTmiA  IL  M.  P.  f.  T,  17.  f.  %%,  T^mJh  mkm  fiSb 

Arbufcula  humilts  eft  leu  notius  frutex,  atq,  auacta  Narum-panel  fpcdes,  prxcedendbus  haud  ab^ 
Cniilis,  prxcerquam  quod  folia  minor.x  linc,  oblongo  teretia,  acuminata, fuavc  olcntia,  tromatklt' 
Provenit  lods  montanis  &  petrolis  cixca  PtirMtroi  feropcr  viret«  tiorec«  ac&odum  profert. 
Yirihuicam  Nttim ftnd  Qomit. 


C  A  P.  XX. 

Cmm*¥taid  II.M.  P.  $.  7. 14.  f,  17.  Srmt*  bJkiu  km^trf  firt  bat*ftudtt  Jht^u  rtttmdt^ 
nieimtjOf  meiitiyrent, 

H.M.  :  ' 

ARbufcula  ha:c  Narum-fanel  fuDCrius  defcripcx  altcra  (pcdcs  eft,  (ufdtfque  modo/  ac  pari 
.iltKudineexcrefcit.  /{a/m  albicans,  cinctco  ac  lanuginofb  corticc  teda ;  fapoiracris,odor 
aromacicus.  Folia  fine  ordine  ramulis  inhaticni;»  obkmgo-rotunda,  acuminata,  crafla^  denjl^ 
_  «Ubn,  niiBnda,  fupernc  atro-viridia«  iflAmi  fiilraj&,cofti  roedia  crafsi  Fltrei  raccmacim 
provenlanr,  confVancq,  fcx  viridibus,  oblongo-romndis,  ac  cxtrorliim  rcflexis  fbhis^  mcduun  ooca- 
pantc  globulo  ^lano-rotundo,  viridj,  qui  iplius  fruftus  rudimcntum  cft.  FlcMibas  fucceiiBltf  mrm 
rotundar,  pnmum  virides,  dein  nibicunda:,  carne  fiibdulci  intwvefim»  tatnqiium  4^s>Mwloaii> 
tur  rotundum,  nibro  fufcum,  nuclop»  continens  albi^ceiii.  ,  ^ 

Creidt  ubiq,in  Malabar,  &  prxfibrtim  loos  aifnomi  ac  pCirafii  n  CwHbmW*  «IMBmnil  nOiCt, 
•aaAyi(i||%tj  menfibus  viz.  Julio&  Augpfloi.  .  • 

VtiAiisoimJ/iirMw-fMc/coavcai  • 

•  •      -       ■  .     C  A  P. 


Oigitlzed  by  Google 


Lib.XXVIII.        T>e  Moribus  "Baccifms.  "         .     '  1595 


.      CAP.  XXL 

'jUar  Uetifer»  btiica  racemtpt  utr^ftuAfm  fhiSm  ntwU»  nHmfjrtM.   JC«j««MMnni*  H.XI 

p.  5.  r.  19.  p.  }7. 

ARbor  eft  jufke  magnitudinb,  esa^  ai|Gdiocriter  craHb^  cnultitq,  nnlulis  nodo^is  cionatOt 
Dgiuitn  prxdunim,  albicuis,  ftinro  oortioe  munitum.   Radix  fibnita,  albicans,  nibicundo 
comce  dnct.i,  inodora,  fubaftringens.   Fvlia  gcniiiiat.i  ordinL-  nir.il!cln  r.inialis  inliircnc, 
oblongorotunda,  acuininata,jj;lAbra,  niKnci.i,^  lupomc  atio  vii  iJu,  infcmc  lujviruli.i,  ("ub- 
addo-aftringentia.   FUfcuL  inodori,  iLbca-rulei  primiim,  deui  purpuralccntes,  ad  folioium  cxor» 
tuniaoeniamn  dircutis  provemunt ;  calydq,  exiguo,  mbicundo  ac  quadnpartito  inKxrcnc,  qua- 
tDOr  fiAraciin^  feUoJis  conftantcs,  oBba  psmmdit,  rotundis    ictfo/ omatis  mednim  occupantibus, 
intcr  quT J}jlus  prodit  tenuts,  (urrediu.   EmSiu  rotundi,  glabri,  nitentcs,  rirides  primum,  dein  al- 
bicantes    lubcceruld;  tandem  coeruleo-nigricantes,  came  intus  carruleo-albicante,  lucculenu  dul- 
Ciq,  leferti:  intraqu.imofTicuIum  continetur,  nucleum  includcns  albicantem.  ^ 
Qcfiat  iocis  fylveltiibiis  circa  Cochm :  Semper  viret,  Borct,  &  (hidum  producit.  LteaT 
Bc  «boiW  Mas  cum  vuidi  carGoniit  in  oleo  cot^  linimennini  QOoficitur  hyaddibus  pellendis  utilc  Knfcj 
P^^Mmn  ficQM  ami  linteis  pond  anrai  pofitut  lippimdinein  cnwt.  Ek  ndioe  ia  oleo  ooA»  Jinis. 
paratur  ootitra  Arthritidem  &  Cephalaeam.  • 


C  A  P.  XXiL 
JfaM^Jbriiwfjywri»  JifitJb,  fiath  mimffnm.  IKMSidSi^M.  P.f.  7^11.^63. 

ARbor  eft  jaifae  magnitudinis,  v>  drdter  ped«  alta,  caudice  mediocriter  eaSi)i,  mdtflq,  n*' 
mults  in  orbem<uffiifiidonaiD:  Li^niunalbicaiiSy  den(umj  ooiticeninimuinoiaflc^  rarvoy 
inodoro,  laporlsuiiAuofi,  necnon  medblU  ifltos  lefeitDmflavefoenteL  K*£»  itideni  fbrva, 

fubfalfa,  muciIagino(a.  Fa/w  fubrotunda,  .icumin.ita,  oblongis  rntundifq,  r>etioIis  circa  ra- 
mulos  proveniunt,  liipcmc  cleganti  virorc  fplcndenti.i,  micrnc  fubviridia,  iiiodora,  inlipida.  Nervis 
'aJlquotc  media  cofta  viridi-aibicantc,  lurlut.i,  6c  in  ^^erfa  partc  cxtuberante,  in  latcra  cxcurrcnti- 
bus.  fU^li  ad  foliorum  exortum  ffHCaam  proveniunt :  Sunt  ii  gemmulx  rociiodx,  mu(co&,  «i-  ■ 
ridi>flaTelcentes,  qux  .-ipcrtz  duobus  oonftant  foliolb,  binis  ^oMmulit  tntllPm&p  cxtenora  vcrsiit 
reflexis,  pluribulq,  flaveicefidbus  apalmi  ornati>,  Flolculis  luccedunt  Bacea  rotundCj  vilidi-flaVO. 
fcentes,  inodorz  &  infipidr,  iinicun)  incus  includcntcs  /fmrsrotundum^viride. 

Provenic  variis  RL'^ni  Malab.inci  iocis,  '^nxlcrtini  circa  GrM^MMT.  Seoiper vivetj  qOQtMUas  £,«c*r/ 
floTCti  fiudiimq,  fertj  Januano  viz.  &  Februario  nenlibiis.  Ttmfm, 

Arborii  ftlta  com  idridi Tabaco  &  Orjrzx  infiilb  triu,  acoloeribiit  InTeceracis  Sc  verminods  im-  yim. 
n^ta,  pocenter  iis  medentur.  Ex  iildem  inaqua  codis  balneum  paratur,  adversusaJgidas  fisbres.  E 
flordxis  &  frudibus  conmits,  &  in  nodalnni  ooUig^s^  muliebri  incoftis  oonficitur  errB- 

iBMHy  qood  elg^iBt  fitrihja  modcri  fitter. 

■    '  '    '   '  «   •    I  I  I  I  g   

CAP.  xxnr. 

jirbar  raeemofa  Brafilimu  ftlm  Aftejtu  Breyo.  Qent,  l.  e»f.  3.  fme  nmm  Maregr*via  defer^i^ 
Brey*. 

ARbor  eft  Pruni  altitodinem  afleqoens,  ramis  pemiiaetus,  ombram  pieaiidam  (pargentibus, 
fed  quodammodo  dcorium  inflcxis,  cortice  cincrco  teAis:  Quibus  Felta  gcmma  111  acutum 
termmanda,  diraiic  libi*inviccm  oppolita,  brcvibus  pcdiculis  appcndent,  inagmtudme  8c 
figara  Apoq'ni  z  Cluf.  duriora  &  rigidiora,  (apenus  lacvi.v  &  hilari  virore  micantia,  infisrius  pro- 
*  pcer  denibs  &  [iibtiliffimos  pUos  molliufdila  inftar  Serici,  atquc  cx  cinereoargeme6q,  ooiocclpeiip 
denda,  iiervooonlpicuo  per  lon«tudinem,^8c  oompluribus  Tenis  in  latitudine  praedtta.  ReiDOnim 
faftigia  inter  folia  Flarts  in  pnajTiari  pcdiculo  triunciali,  brcviffirais  pcriolis  morc  Berberis,  numo- 
lolbs  8c  denfbs  dependentes  racemanm  (uftincnt,  c  quatcrnis  vcl  quinis  folioiis  Havis  congeftos,  mul- 
tis  in  umbilici  ambim  ftaminulis  paliidis  &;  (ubciiibus  prxdiros.  Qiiflb  Bacdt  undcm  CKopiunt  ro- .  • 
.cundcRibefii  m&nitodino.  Stii  lutd  ooloris,  quancumex  liccisoblccYare  licttit.  Matenes  ell  aiba 
^  ka^       "leffr*  fi*^  - 


CAP. 


Dlgitlzed  by  Google 


HlSTORlA  PLANtA»Rnil. 


c.A  p.  xxrv. 

•  dl§trBtct^»iidk0fniS»  aiffiJfmmtffram.  MtU-Ftimi»  H.  2ki.  P. 5.  ^T.^/.ii 

« 

A^^  Rbor  cft  proccra,  caudioe  flavfftente,  cortice  oWudo  coeruleo-albicarite,  rnnolo,  nccnon 
ramuliilubdncreis  aclanuginofis,  inorbcm  ditfiilis,  orn.ito,  2?a</ix  rubcfcens,  furvo  cor- 
bcecinaa,amara.  Foiia  brcvibus,  crafits  ac  hirluns  petiolisde^  congcricarca  rami^o* 
provemunt,oblongOTOtunda,crafla,den(a,  glabra,  fplendenti#,  fiipemi  «llO-nndia-,  infen^  lufifi- 
ridu  aclanuginofa,  meilu cofti  crailA,  viridi  albicante, hirfuta :  (aporamanis.  Intcrim iDtaituim 
Gtmma  proveniunt  fubvindcs,exigua:,rotunda:,  quadnparrit*,  quibus  aperris  quinque  prodojncjbp 
adi  quatoor  vcl  quinqi,  oblongo-rotundb,  viridi-aibicantibus,  ac  infcrius  fubrubelcciitibai  tobob 
fiinmU  conftantc?,  odo  vci  <i8cem  alhicMitibw  funreAis  J^antmulis»  flavefcOTiibus -p<o*»M  oraa^ 
malkim  occupaorflni.  Flolailis(MOOfflitt  B«icietfiidif^^ 


dabrz  nitentes,  faporis  (ubaman  &  aromarici,  unumintusNudcum  continentes.       _  ^  • 
IJaiciturvariis  Rcgni  Malabarici  Ipcis,  prslcrtim  in  Rafoljn  :  (empervirct,  quanni]illlOltC,tra. 

— ,  -        *Fblia  cum  ficcato  Elm^untis  6 
inlper&,  iifikpi  inodm  fcninmr. 


Folia  cum  &xaxo  EMiaittis  &no  m  puiverera  redaa»,  &  reliftis  poft  curatas  vaiiolas  ulcukula 


C  A  P.  XXV^ 

Fnaex  Jndkm  kuctfer  fruSu  rttamfo^  cuftUmc,  RHmm  fm$iU,  mtmffmu.   Tsjtrum  Ctttmm. 
f.  ttll.F.i.7:ii.^M. 

r  A^'  Rbufcdt  eft  humdis,  caudic?  candido,  coitice  obduao  ciiierwi  bodoro, acri.  R^ix^l- 
A    b.cans,aals  modora.  Fc/m  crnfTis  brevibufque peodbl «ya.Mttllto P«>wnium,  oUgM-. 
r\  rotunda,  crllla.  dcnfa,  glabra,  fupcmi  vindia,  infM  OmAta,  cofta  medu  dfiia^: 
finora«ifcingens  &(%'lvcllrii    Flofcls  raccmatim  provcniunt  cxieui,  fiuveolcntcj,  oon. 
ftant  ii  qKTi«li-fu(cis,  iiibrocundis  ac  exoanfis  folio  i$,  qumq,  e  vindi  flave(ccncibus/*«i««rftt. 
Sum  oaJpantibimto  ^  /y«  ptodfKcnuis,  vindi  3juna,  capitulo  (ubrmmd  FlofcuLs 

intus  humida  fiporifque  acidi  rcfcrtx,  RibrfM»  nofcad^ 

unicum  tancumlntxio  in  Hngul.s  corumctur  officulum  ^5^^'™™' fe*»-'^^*^^^^^ 
UoKi  aefot  multis  m  locis  regm  Malabaria,  przfcmm  in  fVarafoMh  &  PaUert,:  fcmpcr  virct,  quo- 

^  ^"^Si^iss^rTq^a^^sii^ott^^ 

Etiam  cx  corticc  m  kro  h&ts  cum  fcuufle  CnnuU  dnooo  fftfftma.  ~ 


,  C  A  P.  XXVL 


A  ■Rborcftniodiocrismagmcudin.s,  craflb,  flnvcfccnte,  comce  obduAo  cinerj^mu^^ 

A  .  .Sfw  ISrr^^  a!  quadrangulis  donata    RaM.  hbrata  albicans,  cortice  cmwjo  in. 
/1L  SrSbS^,  inodora.  Upons  acris.  bma  &  bina  hl>i  mv.ccm.  <>PPf '*V°W°"§?- 

Su?!^,7cuTnata.  'in  ambim  £Sa,  «flf,  ^',t^'''4T"rt'!Tr^^^^ 
infcrnc  ncquaquam  modora.  infipida:  oofta  1068»  albicat.   Tcnella  folu  t  "^«P^^-J^ 
p„mL!iS,n?real(tnt,  dein  purpS^.,  t^d6mque  _at«>v,ridia  evadun^  «^^^ 
Iti  waaiianmpioveniunt,  exia^,iuaycolentes,  mlipidi,  purpurei:  ■«^,,™?^ 

•  £q^£^r^£aL  laadas  ut  plura  v.deann.r.  b.n«/^«^utc.s  ^^^^ 

«(3iam  ocSJantibu!U   Fterc^  I««  «o^ 

inHifquc  came  lucculcnta  &  amara  ttfmx,  intraquamofficah«»lo«uri(«ididMn,  gMbcuro,  ao^ 

deum  indudcns  albicantcm,  ftib,im.ii  um.  •  ^.,«„:,  CkAim  fist. mcme 

•  Naidtur  ubiauc  in  Malabar,  pra:ieitim  circa  Cothm   lcmpcr  v.ret,  quotannjs  WBaus  Wjp  niBw* . 

mordlquc  biliolos  ac  pituitofos  per  fuperioia  e8bpel»P  vcntr^iculum  poeenwr  «piWt. 

» 


Digitized  by  Google 


Lib.  XKVnL  Jthnlm  Vacciferit. 


ti.  M. 

ARboreft  oiaeeeUkatqiae  ibeaola  plurimum,  alticudine  60,  cra(Gtie  (eptem  pedum  meniu' 
ram  drdter  «qiu»i  muldfque  ramu  cinerets  in  orbem  long^  Ut^qite  diffuft  domra ;  Lig- 
num  atro-purpureum,  gUbrumac  flexilc,  cortics  obductuni  nigncantc,  ci  iffj,  niolli,  intji 
albicante,  qui  incifuns  alicubi  vulneratus  illico  purpureus  evadic.  KiJix  ribraca,  albicans,  furvo  coi- 
tice  xk8C3l.  Falia  gcminita  ordinc  parallclo  tenuionbius  rainulisinh.r  :t,  oblorvco  rotuntia,  glabra, 
nioUia,  rupem^colore  atco-vindi  nitentia,  infemc  vincii  diiutiore.  Fints  ramuJorum  exiremis  ra- 
oemadm  proveuu»;»  ex^i ;  Vitts  vmiferz  fk>(culis  perfimiles,  inodori,  tnhacr&itq,  calyci  exigno, 
fubviridu  quatuor  acuminadsac  viridi.-flavefcentibus foltalis cooftanri^s,  o&o  fiammultt  albicaiKibus, 
flaverccnrilxis  tpcAm  omatis,  raedium  o^pupantibus,  mter  quat  fylm  prodic  flavefcens  ipliub  f,  iwia^ 
rudinicntum.  Fruclw  p.iri  torcilitace  flonbus  lucc&iimt,  ac  itidcm  raccmacim  pr^vcniunt,  tivanain 
aut  nbium  adinftar,  liintque  baccx  oblongo-rotundac,  comprci&,  vindes,  teoui  cortice  cincta:,  in- 

Scame  fiicoulenta  ac  iniipida  refertX',  intra  quam  oiliculum  locatiir  vinde,  obiong,um,  com-  . 
nuck»m  indudBns  cradidumt,  «e-pme  infipidiua  loiapcr  nnr  genuiAos  hu|as  arfaons 
:  qui  floftbns  fiocedtmt,  alii  aiMris  CMidici  &  ranixs  mdiQtte ^uuulcimcur,  gciuunis  (nidibtts 
rnajores,  rugofi,  forma  renall,  viridi-diluto  oorticc  tcAi,  carncque  viridi,  deiiia,  at  liumida,  (apo- 
nique  acerbi  intus  referti,  intra  quam  exiguus  ac  rubicundus  vermiculus  iubinde  iiolpitatur.  i£. 
fmSms  ntbit  ftmt  ^uim  GaJU  jt»  tt^mu  tti  uftSmm  fim9iuilm  pfatmi,  Kt  fim  wtmtmt  rt-  . 
ilfUaUs&  fattmmUmremmMlKmns, 

Provenk  dnique  m  Malabar,  lods  viz.  pecrafit  mcnoa  in  iMquiflbnanmi  «dinm  tedlk:  quo-'  twwi 
taimis  maturos  exhibst  frudius,  NQVembri  lci  &  Decembri  roenfibus:  cum  vero  floiet  antiqua  dc-  . 
cidunt  folia,  lis  prcfcrtim  in  lods  ubi  ilores  cnunpunt ;  atque  lobole  lau  ab  atuio  dcciAio  ad  quii)- 
quagdiinum  &  ultra  frugifera  manet.  •  , 

&c  ligno  autem  hujus  arboris  enfium  ac  ailtronun  vaguue  oonfidunnir.  •  ■  VmttS 

Conex  pulverifatus,  &  cum  butyro  in  ungtienti  (bnnam  ledaAus  fpanAo  cynico,  (iliiique  con^^^ 
vuliionibus    Rravibus  vubieribus  ortis  ttrctktur ;  iccni  ulcera  quarvis  maligna  dolor6{que  anhriticos 
.ianat.  Infupcr  co.^-ticis  hujus  fuccusaplKlus  curat,  &  afliimptusdyfenteriac  rcmcdiuin  cU.  Idcmcor-' 
tcx^  cim  cortice  Codam-fulU  in  pulvcreni  rcdartus  bc.  exhibitus  alvum  movct,  hurnorcfquc  ^ltuicolbs 
&  atrabilanos  dacit.  £  foliis  &  cortice  m  aqua  cO^  Semicupium  potatur  fominis  panturuj  i^c  fii* 
cSlior& fdicMcfuooBdttpiitai         .    •  . 

  •  .  •    .     _  ' 

c  A  p.  xxvm. 

iUBmtt-TiMali  itM.  P.4.  T.40.  P.  H^.  Baccifera  hJiet  rsemtfat  /hrum  fiamimlit  W« 
'  it  t0m»prmit.  Ex  dtfcrtftstnc  fies  fttmmo  fruiliu  infuUn  vUltmt  nmU  ferttmt  ad  gam  m- 
efmi  ^ttSB  fiKit  ttttJitbtittt,  ».        .  • 


HM. 

f  A   Rborhxcmedizmagnitudiniseil.  Miu&Mcranb,  denib,  albicantejOOitiGe(>bdtt^f^^ 

/A    glabro,  necnon  tamulis  fifaviridibus  6c  ianuginoiis  omato.  Jt#i/ar  albicam,  rubicundo  cor-  ' 
mL  JL.  tice  cm<9:a,  lapor  acris  &  amarus,  odor  .iroinaticus.  brcvibas  \c  l  uuiginolis  pcnolis 

alccrnatim  ramulis  inhrrent,  oblongo-rotunda,  acuminata,  in  ambitu  ferraia  o<  liorrciitia,  lupcrni 
atro-vuidu,  mfcmi  lubviridia,  nervis  aliquot  e  mcdu  coiti  in  l.uci  a  cxcuiieiitibus ;  lapor  acm  & 
,ailringeos«  <xior  iiiayis.  FUfcuU  arca  ramulos  ad  iolioruin  cxortuni  racematim  proveniunt,  liint* 
que  geminnbpftrvx,'iubvirides,  i  Temce  duo  candididima  fiaminuta  pilis  plumatim  obiita,  vdut  duo 
exilia  comua,  traniverfim  enuttentes :  odor  nuUus,  iapor  acris.  Hz  vero  gcmmulx  maturiorcs /hv- 
&m  conilicuuiu,  itque  fimt  baocc  exiguz,  viridaj  came  iucailditi  &  anura  refeitx,  intra  quam  - 
exiguum  looanr  officuhim  g|bdinmi«  ivbioniiduai  com  lucbQinaab  ^ptm  Oeraiiwymnndcotam 
aunula 

Provenit  ladBinoiKanis,  attamcn  hunudisabimbribusfrequentioribus,  necnon lli flwiitmnil liptt 
drca  Cwwitfwj ;  quotanim  fauftus  fia^  &qpt8mhfi  vk,  8c  Q^iohnnienfiba^  nt^gBr  faaoo  rarA  ' 

frugifcra  manet  «mos.  '  *  ...  ^  

Arbons  hujus  partfts,  r.idix,  cortcx,  folta,  frudus^  fpccifvcam habcatttT  admiiisQpbs&a^Mue* 
nitidem,  liouldique ooi^ri  mocbos  remedium.  * 


Cap. 


Digitized  by  Google 


HlSTORlA  rLANTARUM. 


•    .Ca*.  XXUC 

\dp6tlfeu  MaAff^  R  M.  P.  I.  F.  51.  p.  99.  Arhtr  h»c<^tr»  Mtldgrica  /Ure  urmi>eSatt 


If.M. 

ARbor  eil  meklioais  aidtudiais,  raJkt  crafliola,  plurinias  fibras  pilolas  tianfirerfim  nii»tffnf_ 
colore  crocso,  Dt  &  odorc  {  esii4itt  quinoue  aut^fex  palmos  aaflb,  nuDos  GxmAot  inakum 
difiundcncc  Jigno  albicancc^  tncduUi  rutto-fulca.  Surculi  C(:i}eri  vindcs  (unc>  quadrangu- 
1.11  es,  &  iti  unoquoq,  latereiiilco  ftriatL^  Felis  bina  &  btna  paiolis  brevibus  rocuiuiis  inC« 
ieut,  o'_>!ons;i>-romnj.i,  .inr;;i  inb  brcvi  6i  r^ngufta  cutpkle^ail  pctioluii)  rocunda  orii,  m  01  is  lupcriori- 
bus  minuctMic  lans  dpicibus  alia  magiSj  aUa  minus  enuiientiaj  tcxcura  c/ailtulcuU,  tbijda,  jll  ttK>llia« 
■;^lim,  Rlabra,  ftpernc  obrcuro  virore  nitnilw,  (ikbtus  diluiiora^  odoro  Acuto^  huA  uiffS»o,  (apoia 
arairo  &  fubMrL  Cia&»  8c  oeryi  fiine  vitidi^cUriffiine  .  fUrtf  iqnbeiladm  provemujit,  fiintqdc) 
oarvi,  albi;^  fea  ex  viridi  tBbtollbiclntes,  auatuor  petalij^  mtnotis  &-  rotnnilis  cotnpo(tti,  uno  nia|u- 
ftulo  &  latiiis  fe  apericnte,  rnagis  etiam  albicincc  quain  reliqua  n.i  (luacuor  tcnuia,  alBicancia, 
*  4picikat  rotumlis  alKicannbus  dotat.i  coiitincnt,  ac  ftylum  tenueui,  albi^  uKi;ii),  lcu  yiridi-dilutum,  bi- 

furcatiim,  vini.ii  Klobulo,  qui  ex  c.ilycc  rotunJo  uniergit,  ac  prinK  NiUuiri  trtidus  clt^  iniidenccm, 
•  .    odoris  fottis  non  injucundi.   Fioribus  fncceduiu  ktxem  rotundc,  quje  cuni  immaturx  (uot  colatis  vi- 
rididiluti,  matife  aurem  magis  fiifci  feanigirj,  inMi  oflfculum  lOttinAim  ooniineaw^ 
Semel  in  anno  (ecT  flortt  &  intdaik  .  , ..  ■  ■ 

Km<  Deco<flum  totius  plance  in  fbdWttb  6(  lododhto  apidt  aMlts  corporis,  &  (peciatim  arthritida 

.   conducit.  -  _ 

Radix  contrita  &  epots  cum  aqua  Benterir  conducit;  iceni  cortcx  ooncritia  &  mixtuscmn  mells 
in  catapla(rnate.  Racbx  cuni        nuirina  corta  icdat  ilolores  ppdagra::. 
C^eum  ex  radicibus,  aut  potius  earum  cortkabus  extra<^m,  tenuie,eft  ^  daruiiwcoloris  aui80.flavi 
•   &  rutilantis,  odoris  vegai  &  pergrad,  (apoiii  filbaGris^Sc  rubanoif»  gndtft  in  fiwiefii^da,  nli  tC 
.  dtbrilwsvenmtflatiU^diiciibtttnd^  " 


P 


C  A  p.  XXX»* 

Dra»  «Iw- CbiC  <3e&  J.  B.  C  &  Ftulc 

duf. 

iRo;cra  eft  arbf>r,  Pinuni  proail  intuentibus  rcfcrcns,  adco  aKjuales  (emp^frque  vircntes  Cmt 
r.imi.  Hujus  irunc.-H  cralTiis,  odo  aiic  novcni  cubitales  ramoi,  iquahtcr  nalccnccs  &  nudosj 
lullinetj  qvi  m  lunitito  hdi  in  alios  tcrnos  auc  quatcrnos  ramos,  cubicales  auc  paulb  amph- 
oresbracliiaUiqnocraflSmdinis  deiimmt,  nudos  icem  &  (inc  fbliis,  in  (iimmogcftantcs  capiu  plena 
aiUtalium  ^htmiw,  undaii  lacitudine  .paullatim  in  MiutiroaCtn  delincncium,  media  co(b  denfiofe 
8c  Isnrinentiore,  ut  in  Iridis  (bUisf  tcnuium  8c  nibentuim  in  lateribus :  iniicronemf>Un6i^rx(en- 
tant  ca  Iblia,  (emp^^ue  yinnkific  Aloes  vd  iridis  modo  inviceni  amplcxaiffo  naicuntur.  Truncus 
perquam  fcaber  mulos  rinifs  dehifcit,  Kumor6nque  (lindk  per  canicttlx  arftus,  qui  in  rubram  la- 
chrymain  denfatus,  SanRuis  D/aconis  .Tppellatur,  ol)  m:.-im  lanc  caulani  arboreni  hanc  Draconem 
nuncupavit  Clulns.  .Matcna  trunci  iiima  dt,  ferrumquc  difficuka  admittttj  qubd  veUicilibns 
tranfvcrlim  &  obliqoii  caKCRcnabiiscQnAec:  aeiaintdtm  innliofiGODpccgpianni  finc,  Adtfiidli 
ccdi  polTunt.  •  .  '      .  *• 

Oly(lippone  primBm  vidic  Clufios  poft  mMiaAen 

Ramus  fruditer  ab  hac  arbore  aviiiltis,  &  ad  Clufium  ab  .nmico  quodatn  miflus,  peclili  amplior^ 
kHigjtudine  erat,  cui  inlixrebant  alii  raniuli  multo  faiAu  raccm.uini  compacto  oiiufli.   Frudui  00- 
lo^juvelcens,  (ipor  .Tliq;;,\nti;liirii  .icidusj  magmtudo  exi/.Ji  C^rali.    Iv.im  in  liunmis cipidbiLS  na(d 
Vcriiimiie  eftj  ut  in  Palma  dadyli  luicuntur,  (pathi  taiucn  ut  ilia  tncludi  non  intdlcu,  inquic 
^  CJuliusw  Hnjns  ponooiboris  rooentia  capica  tendla  (iint,  &  humtbuin  Paimirum-fiwCfauumhi» 

phes  fflodo,  cnjas  oerebmm  tn  ddidiiel^  edi  pollen^  lUfi  atMMmdo  (vohibcm. 

Inin(tikFmiiiy«fftfi  (dCanaAonkeft)  prop^Mbdeiwm  provoliK 
damuftus:  in  inlda  M.idcr.i  Thevctus:  in  oolore  baccarum  differunt.   Nam  hic  flavum  dicit,  cui 
(ub(cnbic  Clufius ;  illc  Vcncrum,  k1  clV,  cccrulcum;  quxquomcKlo  conciiiaii  pollunc,  inquirant  alii. 
S.tnpiit  T>T4-  CxccTum  Sanguis  D..icon"b  Offiuinaium  Guniini  eft  leuKclina  oblcurc  rubra,igni  admora  iacilc  Ii- 
etmu         quelcens^  inquqcum  in|ed:.i  Hamniam  .oonapiens,  non  tamen  luci)ientam  ;  'compi«(Iu  autattotu 
coloretn  rubrum  ranguincum,  (eucreme&iumvegenini,ieddeilSi  atgiritdnn4cdiSaiberligD0iiB 
**  '  qtiOv1^laiaqa«o(diolealbjlblvit|ir:firifeHni(i^^  .  • 
iftv*  Adftringendt  vi  pollet,  ejdlque  nfos  non  iimBx  eft  ad  nmlkhfesfc  dyleniericas  fluxioMSj  cmen- 

.las eKaeadones,  firman?.os  commoros  Lljntcs  fc  robor.ani!.is  gin;;ivas.  j^.  Baulmut  ft  nuUam  aij^- 
■    mm  mm  itnimadvtrttjj:  fcrihi:  m  l(^ihm.i  aJ  Thntnendoi  fiuorei  Jangutnu.    Ain  iubris  &  GcmmaniS 
ufum  cms  eirc  lcribit  l'arkinlbnus  ad  cncaufta,"  &  luppoliti  pro  folio,  (ut  vgcanc  )  ad  gemmas  Sc  * 
lapidcs  prctiolbs  illuftnorcs  6c  lucidiorcs  rcprxlcntandos:  Viuiar^s  cciam  ad  vitra  colore  acmclino 
ttngcnjia,  pro  fenelbb,  8£c 

SaoguiiienDraooni$Recentk>rumCiniiabuia  I)i6ioandis  dle  dodi  pleriib  eiifiiinant  Qiuia; 
wris  rBcenrinmni  AnfiTaofum  eft  Minimii 

•  ■ 

,     ■  Plmius 


Dlgitized  by  Ggogle 


Lib.XXVm.        Ve  Merihts  ^jcdfiru^  "^"  

Pfiniai  &  Solin».  ooi CinnalMiiil  ladieui ikpmm^ fiu fimcm  cTc DraconisdifiElcphanto:  ^ 

rum  tDnncntium  poniere.  [  IfT"  T-ri-|lT  11Trill%  fiimnllir  Tmilinr.  "^miTWHfii  fcl-^MJaoMjt 

ita  crcdidillc  videntar.  J.B.  •  «wwTieBBpn 


^iorum  «Rwbii  lefiitindii  «»  cpoi  «ft  iimiionri,  diin  fointe  detsAn  fym»  lin  oond. 

ms,  unaak  w6  Utitudtius  mfin»  paite,  ddnde  pnhdm  jn  mucrotien,  Rraalefcouia.   Jncol  s 
[KAyAnx&Wayagod^ubinafc»ban^^  comunderc,&m  tenu.aftamina  ' 

diJuceie  Liai  ant  Soia  ttlbr,  quin8c£iiiA  a  iUii  «nqiieiu  ad  dan  ia  loi» fifaridi cQlUuaS 

Arb.i  ihie  .an  alicujus  alterius  pUntjr  felu  efTcnt  non  adfcripcum. 

Pro  tabula  habco  cum  Parkinfono  &  ^Auwnh  quod  tradit  'Monanks  rfeDracunculi  fier.ra 
hujw  aitaw  finAn  i  wtuta  mfcuW  M»  Dnconi.  aiboris  Olyffippone  ad  Cluliuni  Sfui 
Cetsficnt  nugmcudme  aut  Oxymyiimqt,  KKimdus,  tenui pelle  contcaus :  avA  ^.yAv.x  m?  .  ,  ^ 

"  g»igdyST.  qualueftmfi.ktaJlufei,  fid^ilnulUm  aninxalis,nodum  iJii^^^^ 

Veraai  tiocnnduiera^  flc  Ixvj^  dc  ~  " 


SECTIO  IIL 

Ve  AtMbns  huiciferis  frnilu  ^{yrt 


J 


MEMBRUM  PRIMUM/ 

De  Jrboribus  bacciferis  fruHu  dt^reno  feu  ^emim  in  fg^tdis  b*cas  nncko, 

-  '  ■ 

Cap.  L 

1  .  • 

'iV  Jafmin»  feu  Gelfmtno. 

Afilliiram  piiicis  fiotant(5)s  incognipim  flore  ex  oblongo  tubo  in  qninqne  l.Klnias  emuilb  toti- 
don  KilU  «malancoti,  pcrqoam  odorato  foius  pinnatis,  bicca  dicocca  ab  aiiis  fruBnbiu  hao- 
qftnsdHhngpimr. 


I,  Jnfmnim  alhiim  Gci  .  Park.  par.)ii.  imlgattm  prt  iUt  CBk'  y^Amm  Jht  Gdfimimm 

flen  Mli»  J.B,  m^e  3|afminc,  9i  g|iflinuL  . 
jr.  Bi  .  .      •  . 

Longpffiims  &  lentiib,  lioet  naiuibo»  Tiniittha»  8e  idfi  Inftcmentur  appofTn<;  pcilimentfs  prociduis 
donatiun  eft,  oortics  viruiami  mtedis.  feptem  ad  aermm  alligantur,  .ici!min.u.t,  Vicii  foliis 
ferc  p.ina  gl.ibra,  atro-virenria.  FUrcs  velut  in  umbclU,  fuarifGmi  aioris,  oxoblongo,  gracili  to- 
bulq  in  caUthum  quinqucparatum  cxplicantur,  colorc  candtdo.  h  frtjtidiarAm  rmmtbm  marce- 
famt  pTtt  nullo  fucctdtnte  fruclu,  mde  tummBt  /rwffi»  frorfm  dtfittul,  feturi  mmi  ^mJiuuS,  qmi 
&  im  tlim  fecuti  m  Cutalcgo  fUntgrum  Ctmtshipa^im  idm  trd^bdiimm,  Verimi  UUUC  meliib  ed»- 
ai  tum  a  Domino  P.  Hermanno,  com  4  Sr: 'mimfoK  Romano,  frnftlim  prafoi^  HiininUn  b«> 
OB  kibvinda /«nip«  nm^ 

Db  Rw>  hnos  netaltiiiMcerti  Cwdihmiinyenio,  led  ut  reA^  Lobeiins  io  hortonim  aneulis  aprir  Um; 
cis  &  pro  pTxdionimcnadiHAi(CDb|ciigitiv*  Adqueatwudenu  pem^hmiln  peimiettai^ri^tntf 

Jifminum  album  ficut  odorafragrat,  it.\  viribus  multis  pollet.  Otentii  «  floribos  confednmFiwfc 
crudos  difcunt  ijumores,  fripdis  ac  catarrlrofis  conferi,  flc  hybemo  tempoie  iitile  eft.  C^ibus 
auKm  tcmperauira  contigit  calidior,  hU  dolorcm  exciut  capieis,  &  fi  diprifis  odorenir,  periculufrt 
adnat  ungniim  enaribus  profluriu  PrcdpuaeiiD utilitas aa  contratto?  imlurjtofque  aitu-.,  .irtio 
loi,  teodines,  nerv6lque  calefadt,  emoliit,  aperit.  Uteri  morbos  arcct  non  (olilm  hypog.titno 
&  locij  mulicbribus  illicuhi,  CeA  caam  p<mi  .lut  cnematc  ufiirpatL.ni.  inmili  modo  prodeft  &  dolon- 
bus  cohos  quos  friradus  Sc  nfcidus  iumor  conauvu.  Przoipuus  iiortuB  uiiis  cA  ad  diaparii^^ 


laltnini  vulgari  rira  fruticat,  Wrgulrre  \-ir5d.winbits,  anguloft,  ftr;.uib ;  in  quibiB/c>/rrf  alr.\5  tcma, 
Polemonii  Monfpdicnfiuni  ntu,  (ed  ac:itir>r.i,  hriiiiora  quiiti  m  albOj  mterdum  duodcciiplo  m.ijora, 
ad  Tniphi  huununofi  cula  iolu  ma»iitudtne  aooedentia.  abisWetd  mnnau  ex  una  duafadfrc  conja' 
gaiiooibMeGftceiiaeWtiiivadtoperinMnlBnM       Mrw  «Vfltdk»  ft-  fim  quo  tn 

Jaimine 


Digitized  by  Google 


1600  H  I  8  T  O  R.  I  A    F  L'  A.  N  T  A.  R  U  il. 

•  ^     ■  ■   —  ■   


jalmiiio  vulgaco,  live  Hilpanieo,  fllm  obtulis  luteis.  Frn&m  mediocris  magoictidiiii^  niger 
dblongi!^,  bina  condna»  /«WMW  nwgiit  aigB,ohioBgi^qp4  iciiiii>n6  fpeftMit  ittot^  dwia  pai» 

modice  globola.  • 


1.  Gelftmimam  huUtmm  fifvtim  ttUrtt^fimm»  Ferrar.  borticuk.  Gtiftmimm Jm  Jafmmmm  bib' 

'  Lzri  cortioe,  AnianMiiai  idwtptt  ptlrparat :  m  dao  ferm^  cubtu  attollitur.  Ab  imo  eanlb  ra> 

moflis  ^lunbus  virgis,  itidem  Iiniulos  onchiads,  fruticat.  Folm  virct  faturatOj  fplendidoque  ci> 
iorc  conli>i-:iU,  oblonets,  Pkuucc  Mali  fbliorum  inftar  duriulculis,  denlis,  non  mcids,  iioiuictiduiSj 
binis  ccmilvi;  iii  lin^^ufos  r.tm.ilos  cocuntibns,  aUrum  alpe;»j  pcr  virgarum  latera  expLcatis.  Florihmi 
ipf  aotem  iiavet  omnmo  aureu,  vulgarb  Gcllcmmi  iimiliiino  j^edKulo  innixis,  per  fiimmum  ramonim 
itt  miibellaai  HSde^  Hifpano  GeUemino  minQribQs,  diutius  Ternaotibus,^myifefbsnie  cun  Ibrpe 
■Mioimqiioninoii  incremenu  capienttbus,  ejns  floris»  quem  ▼uJbo  Sapnnanam  vociiir,£idc^  mii^ 
ittfiffimft  oknlibus,  arido  eaam  h  cadarere  odoratam  aiufnam  fpirandbns» '  Poift  Awnm  gomnias 
i»tcis  gravefcit,  minufculas  deas  magnitudine,  prim6qu(  virore  exzquamibus,  a  maruriute  de- 
inde  Baventibus,  inacurx  inftar  uvae  tranllucidts,  inclulumque  nigellubi  &  longulum.  qualepyra  in* 
dudunr,  femea  iodicinnbiBS  liic  pne»e»  IbUanii  pbDdqne  nmaoibas,  lUic  gemdiii  ft  cahBei»' 
(ibus. 

OilcuFain  ex^  cmn  HifMOO  comnmiieRi.  Humorem  imprimis  amac  &  Solem.  Gelidam  Sep> 
tennionis  anifflam  oiUi;  iwq  etiayi  qupdcnnque  iqwmalc  irigufcatara  in  aonim  le&nnida^  uc  vi> 
ridi^na  ftiKa  hieo  palloretingat,  oorticem  lcvore  ac  nibora  dedorem  sdnntim  ^ranosl  luridlquo 

lcabie  .ifperct  ac  dccolorer,  pro!crpenrc  dLnnim  .iritiidinecito  ftnefcat  &  percac.    Nec  fngora  tati- 
tuin  lionet,  fcd  per  zitivo»  icrvorc»  licicntibus  iicibu  cxteris  cxpetico  gutucimque  propinaco  ooran- 
tis  cp;!!  neaare  Izdinir.  £teaimiiodiieli«  tcI  kvifliBio  loriiaipailnpalk^ 
■  iiUu  exaibefcunt.  v»      '  v 

•  Xaawfiboieffiipnfag^:  oiodnmvidejvadaiiadMm. 

4.  Jafmimmt  htmm         JKSmm  Uca^irmm  C  B.  ytfimimm  Imhmm  five  Trifolmm  frmicmu, 

aliu  Polemmmm  Park.  Telcmonmm  fivt  TrifUmm  fht^tmu  QeC*  Trif^Hm  ftmkm^  fMh 
«  iifdsm  Pelanmmm,  flere  lutea  J.  B-  - 

J/b. 

Vario  impkxu  (erpit  radix  alba,  ac  ex  pluribus  progerminat  lods :  unde  tricubiuics  aflurgoix  ra- 
mi,  angulou,  virides,  in  quibus  altematim  (urctiU  (urgunt,  foiid  ptQdnoeiites  Izto  virore  (plendenda, 
tema  rcre,  uc  in  Trifolio:  lingulz  portiones  ad  Rucz  viugaris  pof#anes  aooedum,  (apore  tngrato 
&.fcrvjdo.  In  ramulorum  extremis  fl«re$  oriuncur  Jafirtim  facie  vcl  Anhriticx  (ivc  Primulz  vcns, 
quinqucpamti,  lutci.  Iis  deadentibus  (pcoedunt  hiucie  (acis  magnx,  romndz,  rnbne^iDqnibai  OOd' 
tinetur  Jemen,  limtlc  fcre  Pi(b  vulgari  minori,  intus  albura,  mgrati  (aporis. 
Lku)  (3  .  Circa  Motifpeliuin  in  (cptbus  oblcrvavimus,  necnon  propc  Scalcam  tn  rtgno  NeapoJicano.  Flo- 
x«Myw.  rentem  vidimus  { inquit  J.  Baulynus;  menie Martio.  Apnli, Maao Scjttato s.bao»s  awem  ferca-. 
tem  copioift  meiue  Aiigulto,  qn«  per  Aunmonm  li^^ 


5.  yafmmmm  tmmiilim  mugm  fitre  C  B.  UiffsmcKm  fm  metjertj  tmtni  nkmt  J.  R  CmsU- 
r>icum  Buk.  paiad.  QmJ^pnm  m^m  Ger.  Itaiegm  JKuUa  JStiC  P.«.  T.sk.  pi  91. 

H.M.  _  _  . 

Ramis  eil  paulo  (irmioribos,  &  Vitis  modo  Inxnnantibufc  Fi/i«  i  ooiunirio  fibi  poGtis  (nrcnlis  in 
lingukre  folium  Utiu(culum  ^«■■■Hht",  ifitntfiiria  iuibec  iei|enuiia^  cxteris  minoFaj  parum  ekm» 
gau,  in  cu(pidem  aoguftain  dednAa. 

J.  Bauhino  foliorum  conjugadoncs  tres  quaruorvc  cum  extremo  impart  alam  complent,  at  (inglir 
laru  folia  cx  oblongo  racundancur,  non  m  muaronem,  vuig^  more  ae(inunt,  tilquc  latiora  propifli 
plcninL|,  fe  mutuo cnarihgiBa^eiMaMliaiqne  adeo  jjrfban iaipar cnoBatf mae  brdfiB»  qu^  ig Vut- 
gari  cxiiiit.  .  " 

Foliorum  (iiperficies  glabra  Ccpluaeft,  aver(a  ver&ftciaicofta  cminente  &  in  plurimosiultflii 
*  fbdu^  venulasdotunr.  SaporaiaanH*  color  h  viridi  nitenrior.  fkrei  fcptem  odove  k  calycequiii» 

; ..  qidei  indfi»  in  cacumine  farcubrnm  erumpunt,  omnque  conlHmtes  p<u|is,  ex  anguflo  patulis,  non» 

nunquam  oras  pnrpurafccntibiis.  Gemmz  oblongx  c  purpureo  .Tlbicintcquc  colorc  rubcnt.  In- 
tcr  fiamtna  bitiA,  pL^fiila,  ilbidula,  fiave(centibus  ornata  capiculis y/^jV*  caniiiaas  oblongo  a^ji.c  albo 
erigitur.    Odorc  f  i  .tf;r;!nnffimo  omnibusprzftat  fpcciebos. 

Arenaruiii  amans  in  (ylvis  ad  Amhalacani  non  modo,  (ed  8c  in  hortis  frequem  eil.  Semper  folu 
bibecnd&flores. 

«ceffibus  phagedamids  medemr. 


•P.6.T.  50: 


Sambac  Arakititm  ftvt  GtUtm^ifim  AnAiaim  Alpm.  planL  .£gypt-  yiJnmmm  fivt  Smhe 


Fiutex  hlc  hurai  (erpit,  convolvuli  in(b'r  quxvii  objefta  iiucnlil  RNoiiAib  VtridibWt  ^ 

.  niculatis,  minurilfiniit    taai  pilitoUitis,  obvolvens. 

Alpmuj  ttUm  AMjtfMi.JiMr  fmmtmtfum  ejft  fcrihit,  f«  farmentu  ferfenJ»  ahm  fe  txttBit.  At 
'  I  bitc  eeneiliari  fojfunt  cum  accuratiff.  Pejlinffii  nctu,  <jui  eam  aJeltjccre  affirmat  fiifite  rehnfi»-  ^ 


mtyut  sdvtrmi  ftrtuittni^  imutiim  Jirm^j^mMMae  temm  ^utemijfjut  cnham  tn  altnm  ferr^itnr  ?  Maich. 
GoBBiai/inri»  WCAg^  {fMfwe  im  jJjdtfrm  fdUtifmvdimimr  ftAm  mbkmibitm  crcjcae 

fcrikit. 


L/iyiiized  by  Google 

..J 


Lib.  XXVIII.         *De  Mmhm  "Bacciferk  * 


feriiit,  cujm  fitftf  infima  farit  f.iSujn  tjl  crajfttuJmt,  folida  mstma  tmfiMU,  &mm  iilSttJ$tr  fthtL  " 
,fe0t;  i  iutar  t^m  fi^  ttrram,  aut  f«A>  tanflim,  m  ttnmt  &  ln^faihtrMm  <dSrv«&ar.  Vtfi 
ilinfpUS  «AMM  mnm  pexut  cnmtt  jatdt  etft^uio  aJmitttre  tradit^  .  . 

ilHcat.  Ftlta  latiora,  in  aifpidem  cxcuntia,  contexta  iG>8Ja,  rigitl.i,  glibra,  virore  utrino. 
nitentia,  numero  bina,  brevibus  &  crafBs  inhireiit  pctlunqulit ;  iiiccrmali.i  corta  venasi  viiiS' 
flavefccntes  quaquavcffum  fpatgit  frcqucntiffimas.   Odor  iplis  nullus.  (ipor  aoiafus  cih  ■  ' 

/crtiitt,  tcneriora  tamt»  &  m  amktu  n»n  crenata  femptr  tx  adverftttafctfttw,  ^irpetm. 
,  Ex  novici  inciib  caiicc  angudiCnmo  furculorum  /iininiiiaabas  ihninoiitf  ad titl  nDinero  ant  dIh' 
mjftrw  albtiEmi  {eptem,  odtovp,  f«piusdecem  conftantes  pettli^,  nwte  anteriori  f>:ii>:onbi  s  & 
bilBdl  Stmimt  diu)  flavo  apicc  donata  una  cum.  /jA.  parro  virem  emincnt.   Ipi,  autcm  llo,v.s 
diero  ab  apertione  die  inareiuentes  rurelcunt 

TPr.  Alfiniu  fimfiietm  eSe  petshrnm  i»  fiore  erJintm  exhibtt  ■  at  tgo  ( tni^mt  y<fiiw>^,ms  )  JupHetm  fx- 
fiia  a^niw,  net  ciio,  ftd  uxcetn  aut  dmdtcim  fttala  rtfea  ferie  Inmcrt  labulo  di^ejla.  Caccmi  6mt$  • 
mmc  Jtctm,  moJe  duedecim  foltu  cmfiantts,  &  ^uaitdo  mmiraum  nevtm,  dupiui  fcrit  Jiffefitit  ekfirW' 
mtf  tJvrsti^Htt^^^i  Hijpmitci  eJtrtm  ttiam  fufermUtt,  vtl  <fuafi  florum  Mali  Mfm^  &  fterum 
Jt^mini  Ht^m^^^Sd  ftrmijlorum  eJertm  rtftrtntti ;  ^uJ  fimilitudim  f^tjlii^im  etim  ftnm  tJitad 
ttmfitmu  cmmCtmm  ttirvtttk.  •  . 

Vcfpertino  tcmpore  ob  gratidimum  odorem  in  foro  cmpti  h  iirruribLis  in  coit)IIis&  varia  orna- 
mentoniai  Kcnera  ooUig^tur.  quipimo  etlmici  in  fitciiiiciis  eos  adl>il>cre  lunt  conlueti.  Maxnna 
anni  partc  flo!  iicra»  per  niureiUn^lDdiaiii  in  iMiiit oolitiir. '  Fiudm  vel ratdi  vel  edukiore  demutn 
atate  feire  (olcL  •  ,  •    .  * 

*Frorum  ufus  efl  m.igh  a!l  orniitiim  oorporis  quim  adrfanicatem^niUIoaiiiuis  parant  oleum  quo  nthn.  Pbti  tk 
tur  mulioret  m  balneis  .id  utcrun)  calenqendum  &  laxandum :  ut  partutt  eciaai  faciliorcm  rcdii  irit  tMae 
hoc  oleuin  &  bibunc  calidum  &  ipfbliniunc  eitain  exninfecas  uteri  parteL  UtuntiT  quoq,  eu  cKce- 
hus  inungcnies*horactsrcgioncm,  tumperos  ipfiimcalidum  bibcntesad  tuflim  anhdiculqjc  cifS- 
cukatem,  &  adplcuritim  Icth.tlem,  &  ad  peripneumoniam,  m<.\,  ad  dolores  vchcmcntcs  ftomachi 
intcftinomni  atq.  uteri.  Par.inc  hoc  noftri  unguentani  <^  dulcibus  j\mygdalis,  vel  Sclafnif    "     '  * 
cx  quibus  odore  norum  Jaimini  imbutii  oieum  expnmunt  valde  ^qf^uok  Alftn.  . 

Infatiur  jafidiflD  vn^ari. 


.    7«  BiuUU  MOU  H  M.  P.  6.  T.  5 1.  p.  89.  Gilftmiimm  vit  ^rfirimim  OMmicmm  multiflex 
.   Pacfc.  '  ■ 

n.M.      •  ... 

■  Convolviili  morc,  r.n.'.c  J.:  C^nvolvulus  domcflicus  dicimr,  r.iitus  fuis  in  longitudincm  mit^Cni  • 
procenji-.,  rotundis,  ligno  mci,iuila(iue  virente,  iSi  pilis  brevibus  obiitis,  vicina  corpore  ampleditur. 
Felia  pl.in.i,  gIabra,cralEora,  virorc  utraquc  p.irte  nitentia  fub  obfcuro,  in  obtudlm definentia,  coilii 
^  viridi  przdita  emiaentibus.pedunculis  eraifi^  carcis,  inceriijs  planis  ramis  adhzrent.  Fkrtt  polype- 
cilt,  cindidii  flolcttliihiciilic  interfperfii  viridiOiiiS}  d>  gtadffimurii,  qualemS&floresilAtfii  vel  M»' 
£«r<rundunt,  odtMtmavidiiEmeexpecantun       .  * 

Cultura  &  ufus  NslU-MuU/t  eademi  eft.  *         .  • 

R.ibKli  cinii  morfus  contrna  &  oleo  frixa  cxternc  applicita  fblia  fanant  VeaiCno  ferpendlion»  1%««;  * 
dix  cam  Calamo  aromatico  ex  Or^'z.t  aqua  dcco^  occurnt.  • 

Planta  hzc  ex  fentcnti.i  D.  Comelmi,,a.  pionni  prMBdco^  nilttldiSatj  Jiili  qiu^  ^p^m  vel 
plenot  ferat  flores.  Idom  &  nobis  vidaur. 


8.  Ttiim-MiU»  aM.  P.6.  t»^s.%'  ^t^mimmhimm  fm  slteeJerm^ 

H.M.  .    .  •  • 

Vrmi  htc  ramufculos  decuflato  otdbw  habct  genunos,  i  fpadiceo  virefceotec  tdm  oblonga; 
acuminau,  crafTt,  moUia  Iicet,  gtabfa*%ecni  incena&viidltia,  inferne  dilutiora,  iicrinq,  nitenn.i, 
f^mella  pedunculis  curtis  inhxrent,  nAot  eomn  oofta  viriiti,  lupina  iii  pane  eminentc.  Sapof 
od6rve  nullus.  SuAviffina  odoiB  jRffwpentappcali»  afti/  qiiiniiannienl  giaiidialctdii  onftif  exor> 
natt  confpiciuntur.  '    •  r 

•  GiqfbiilodinioacaDba^GiJbf  8eP«rir»«iA^ 


Tifirtgam-iMa  H.  M         T.  $5.  p.  97.  Ja^imtm*ikSatm  fitt  peljfetaie  extlbtJe^ 
fritattr-^  '  t   t-  .  ,  , 


H.M.  . 

Fnitex  eft  honiinis  adacquaiis  altinidin^,-'racundQs,  duriolos,  genicnlans  laciffiffl^  difpergens 
lurculos,  qui  novelli  minutimmis  pilis  obceguntur.  F*/w  0  viiiih  nitentia,  glabivi,  Lcvia,  coll.i  jn 
lupcrijre  eorum  parte  uri  NaUa- MuMa:  [hMtn,  gemlna,  (ibiquc  c  contrario  immodutd  oppoiita  ia 
gcniculis  provcniunt :  ITmtquc  oblongior.i,  .iiitcnus  m  anguftum  contrafta,  in  culpiJem  longiorem 

.<|iMuda,.inoruaifpat.i,  .id  pjtiolum  vero  ftruaioi  .i :  Sapor  iplis  anunis,  odor  nullus.  Fiwei  exiii* 
bsdi  naqiero  leniano  aiu  (juuuirio,  ^  calycc  fc\  pius  minus  iaciiaEiB  diiUn<fh}  protubenntes,  Ax/ 
%(em,  qninimo  odo  conllant  ILcpe  petalis,  angoftit,  l8niiilN%  OBvqdum  iaorif  vaWcrtQtttis. 
Stmiuia  duo  breviora  fiyluffue  eodcm  ae  in  pracedenribte  (ele  habei*  mbda  Awte  Infidentes' 
cakd,  Ceraforuni  muiorum  modo  ghibn,  nigricantes,  pellicul.l  tenni,  cimc  molli,  ^  i^ho  nijpif 
ac  iuDaulci  confiantcs,  femen  rotundum,  k\  albo  intcrnigiatis  bc  pilolum  continent  • ' 

•  Ob  jucundillimum  6c  (u.ivillimum  Oilorem  Ibrum,  ijjoilus  nudlGl^QI  GOianaS  fibl 'CaofiGinnl^  itf 
hortis  oolicur,  nunquam  ilores  auc  fblii  dimittens.      *  ' 

•    ■    '  Uaa^notr  idii^ 


Ly  Google 


I  ^0%  'HlgTOltlAPlANTARUM. 


fSrtii 


l-ulia  oleo  incx>cta  balbmum  iumlunCj  li  capici  inungatur^  oculorum  qucvis toliens  vuu»&  Tilimt 
irroborans :  horum  pulvis  cum  Croco  ac  piogiuedbB  cuH  Ulkn» praffgiMni  tfa$  Aeoki  «x  nuliM  • 


<»rroborans;      —  r   

jmI  pBCTib^'"'""  ufiim  cxpnmicur  oleum. 


10.  Cmu  Pitsitr*>n.MulU  P.  6.  T.sj^p.»}.  Jsfmimm  h£tfmfim  ftfyftmh,  «ndUb^  thb 

Tufefctntihm.  , 

11.  M. 

MiilU  ieti  JaCmiiu  (pedcs  eft,  &  limilis  NalU-AfulU,  fiirculis  iulumniodo  Unguulo  vinM«  at 
fulcum  veiigcntAus.  Fe/t»  diffimili  magnicudme.  ac  Hgura,  motlo  oblongiora,  line  cuipide  canKu, 
moiitUuon,  coacnriis  inter  fc  fcmper  ptdiculis  oppoliu  iunt.  ance  aSai.  virofe  oblcuto  nitendi. 
fipore  anuFi.  Fltis  feptem,  deccm^  nm  nonnunqaani  nnaecim  pllBtali^  i  longo  aculeatis,  prx 
cvtcris  quoqueanguAioribus,  inorbcm  cxpanfis,  c  calyce  virenti,  (enb  incifiiris  (liftinao,  caiwiidji^ 
iiiiii,  quamvis  in  oris  dementer  rufelccnccs,  paullo  laciorci  quam  Tijerrgjm  muUa  piodeunc.  Pra:- 
•  ter  fi^imma  Juo  colore  ad  virorcin  inclinatOj  oblonRis,  croccis,  plams  aputbtts  pcxAiu,'  Jljlus  intcrmc- 
dius  albicanSj  elongaco,  vindi  &  craiQuicuio  ornacus  capiccllo,  c  gcminula,  qua:  hmc  ik>n  conica  £c 
rufeiccns  eft^  aiTurgic :  odor  iucundillimus. 
taew  Aienoib'  ccefcic  folo  ad  Crmsgtmir  &  CMmt  «liiique  loctt  pluri^  Sempininii  liiet  cnml. 

Florec  menle  Junlo  Julioquc.  .  ■ 


1 1.  ^^^li^J^^^J^^^      ^        ^'^"^  7*/"""^  bUtaam  fi«rt  poljfttal»  cmJi- 

'  H.M..  *        ,  ,  . 

Arbufcula  ifVhxc  caulis  eft  HilMrireibentis  &  lignoiL  Felia  iitum  &  figprani  eandem  ac  T^tr^tm- 
MtlU  ^bcinenc.  Fltris  Itiden  qndidiffinii,inodori  equidem,  (eptem^aAov»  ftrifti^K«mntibaca> 
■  -leBciftiur:  pcralis,  cx  pcriattAioinii^iofi  8cni  finraiitMMaNnplanaio,  ploiw  nnmero  firailonmi  Of 
Gttminib  5  iiinui  nrur,  qood in  fijtr^m»  Afcfa  ficDi  fifi habob   BmSm  iidein  jK  In  jyay. 

•     MuUj,  lcii  r,ij|«rcs.        "  ■  '  .       ■  '  ' 

Loc.i  anuc  alpcra  &  faxofa  montanaqu^  Ixi  Cnmgmtm     Ciiliin  phniBMI  eft{  omiBboi  Imhi 
fronditcra  limul  &  florifera.  •  •  •  * 
Tm*.  .        Hujus  fblucxoleocodaoailornm  (oQnacvida.  lUdixveroGumCdii^ 
opdoidcujufviifirpeoaiinorfibasniedeatnr.  . 

'    '        •         '  .  "  « 

it.  K.:ru.Mui:^  H.M.  P.6.  T.  56.11^99.  J^mmm  b£mt  fkM  fnMfMb  riojBJMBiif 

frudu  T^jereganvMulla.  , 

K  M. 

Arbufcula  cft  hominis  alticudtncm  vix  excedens.  Bjtmi  duri,  vetuftiores  d  ruhicundo  Rifia  (unCii 
Radix  capillans,  rubra,  in  latum  ip^ator.  Filia  longiora,  ahcerius  ilri^i  in  cuipidem  exeuntia, 
denfa,  glabia,  Itipma  parte  h  fiiico  nitentia,  pronl  candida,  vena  reda  in  parte  cminente :  iaporis 
iylvcilris,  odoris  nultius.  Fkres  albiffimi,  quioque,  uno  i  latere  rotundb,  crafliufculis,  cxtrorium  r«- 
,  ilexis  cooilantes  pctalis,  c  cnlyct  {m%  ixho,  quinqujes  incifb  cmergeiucj,  Tsjirfg^im.muHa  proxiini 
iunt:  uni  cum  ouobus  cxilibus  capitactique  iUmuubus,  iubalbidub  t  capituio  tiudus  pnmoniiuni 
ooniHtueniB  piodit  fylm  MSimt  mfinodcaM  bnBir  niftfieni  Awffw  TtfingmmmA  fottm 
viderL  *  . 

Locis  gaudet  arenofis,  &  provenit  tn  Otlumifirt  8c  Amjtaimmii  finpttHM  fiondc  s  Qgintai 
autem  Sextilique  meniibus  fforibus  exomatur. 

Succus  foKonim  olei  infervit  co^oni,  &  pritcrca  nullum  pnrl\at  ufum. 

• 

Aibordlpfooera«  e«»^crailb,denib,«lbicante:  cordce  obduAo  atnvponnrecM  glabnik  ino-  - 

doro,  iniipido,  necnon  raraiilis  atro-purpurcis,  intuique  fungpiis,  ccu  frondibus  umbroiis  in  laruni 
difFulis,  onuto.  RaJsx  albicans,  rufb  cortice  tcAa,  inodora,  iaporis  aiifti  ingcncis.  F»lm  geminara 
ordine  decuilaco  rotundis,  rufis  ac  lanueinolis  pctiolb  circa  ramulos  provcniunt,  oblongo  rotunda, 
•  acuminata,  niolluUiglabra,  d<nla,  Iplcnocncu,  liipem^  atraviridia  internc  iiibviridia;  cofla  nicdu 
ci^afla,  rotund^albicat.  Fhres  in  ramis.tcnerionMis  mfQWlQirj  pediailii  oblpogbj  ru&  ac  lamigi- 
•  no^  i  foliofimi  iotema  iede  Dtodeuiiftaiaiibjerentes,  oopiolit  noc  eft.  temij  quatemi  auc  pLres 
Imnif  fcri  congefti,  candidi,  Jafauni  aut  potin  Hyacinctu  mberofi  floribus  feinma,  magnitndi-  - 
ncque  p.ires,  finii!ibu((|uc  foliis,  ut  illi,  conftantcs,  iod  plcniorcs,  mu|tiphcique  foliorum  textura, 
odoiis  tr.agrannlluiu,  &C  haiid  nuiltum  ii  Jalmini  aut  Tuberola:  fiorum  oaore  diflGmilcs.  Solcnt  au- 
•epinociiiin  riorcicxpHcan,  &  oiienteSole,  limuUtcj^nb  iplius  radiisillulhnri  incipuint,  illicodcci- 
dfcre,  vcl  aiuipachia  quadam,  vcl  prx  ninua  iucci  tcnutute,  quem  r^it  Solares  ablumunc.  narn 
quosSpl  noaatringicaiucirisin  arbore  luRfnb  Borifaus^^M*  nonnunquam  iuGcedaiu,  globo^ 
vitides,cxiaiu»  di  luere  urabilioopnixliri«  tanniqne  oortioe  cinfti:  huic  lnpiofiis  iabett  cortexj  «w- 
(Am  indiidem  (4>longum,  lOtiHMunK  albicantenif  iaporQam  . 
iM»  Non  provenit  fponce  in  Malabar,  fed  aliunde  advedla  eft.  SempW  Vfa«^  fiaatM|iilB6lq,  Sot 

flores,  qoi  Solc  ocadcntc  cxplicincur,  Si  orienre  decidunt^ 
«    ^  foliis  hu|us  arboris  in  aqua  codis  potus  conficitur,  qui  mLlicribus  partnrierKibub  cxlnbitus  par- 
tum  aoccierare  didtur.   Cortex  in  pulvercm  rcdadus,  fiCuIceribus  tniperliis  luxunanccm  &.  fungo- 
i«n«arnenexGccac&ndlic  • 

Hnttna  ItyA^ttfjt  Hr"^  h^b^  JaPnin""»  AtimriMniwii  triibiiiim  oAirariffiiiiiiiq  Aos»  alhn. 

JXWmfiit  mveciimi  cecepit  jaiiniiiBmnofnqp^htifbBuai^IiifiU  9mMu  difta. 

CAP. 


Difjitlzed  by  Google  i 
" 


iib.  XXVIII. '         T>e  Arhonbus  "Bacaferu.     ~  '■ 

.  •  '  — ^  ;  f_ 

.     .    .     •      C  A  P.   11.  •   .  . 

•    Dg  Liguflro. 

Llguftrum  a  lig.in(lo  dici  verifimile  cft,  quia  vlrgulu  ejus  ob  lentorem  Sc  gracilitatcm  fadl4 
(icia.intur  6c  circumvolv.-intur. 
IjRiiftrura  vulgarenon  cire  Gypren  Gridonim  probatur,  quia  ncc  inarboream  magniftH 
dmcm  unqu.im  excrcfcic,  nccfolia  eiuf  capillLim  rufcnc :  qujc  Cypri  apud  Diofcoridcni  nota;  funt, 
Unde  ncquc  Mcantta  fcu  Henne  Arabum  elle  poteft,  cum  Arabes  pleraq,  fua  .de  AJcanna  ex  Dio-  * 
lcor.  capitc  dc  Cypro  rranlcriplerini. 

Fiorifaus  racemolis  albis,  baccis  nigris  dipyrenis,  viminibus  lentis  ab  aliis  frutidbuj  diftin- 
^itur.  •  • 

A.     r.  t/^f/rifw  J.  B.  Gcr.  W^jrePaik.  Ctrmmtcum  CR  ^p^Ut,  l^jiinpjtnt. 

Fnttcx  cft  eiatior,  radiccm  hinc  indc  per  obliquum  fpargens,  crebris  vjrgis  icntis  &  in  ramos 
divifis  conftans,  corticc  cintfrco  obtcdis;  prarlertim  vero  /Yipites  &  rami  crafliores  taii  corticc  vc- 
ftiiintur:  nam  ramuli  vlrides  liint,  matcnc  albida,  dura.  Falta  bina  adverio  fitu  cx  intcr\-allis  ori- 
untur,  oblonga,  angufta,  figura  ad  Salids  foiia  quodammodo  acccdcntia,  lcd  breviora,  craffioraa 
atro  vircntia,  livia,  uiccncia,  guftu  acd  &  fubanjaro,  non  finc  adftnaione.  Flern  in  ramorum  fum^ 
mis  profert  liiaviccr  olcntcs,  candidos,  racematim  congcftos,  quomm  finguli  quatcrnis,  quinis  aut 
fcnis  foiiistxinftanr,  aftctiui  ex  luteo  i\erbidis,  quidcccrpci  ftaiim  flacceicunt,  quos  cxcipiunt  iaee^e 
racem.itim  quoq,  in  pyramidis  figuram  aggefti,  Hedera;  baccis  minores,  izviores  ac  nigriorcs  Ju* 
nipcrinisaxjuaies,  initio  vircnccs,  pcr  macuricacem  nigricances,  continentes  binagrana,  iiinc  gibba, 
inde  coniprcira,  corcicc  {padi.  co,  carnc  exalbida,  vel  Jigitorum  levi  prcftu  fiagdia  {  faporc  amaro  ac 
iniuqindo,  qaamvis  quibuldam  aliquid  duicedinis  habcre  videantur. 

Variat  intcrdum,  adnotante  Trago,  floris  colore  luteo;  ibd  raritk  Foliis  aigentatis  &  .aura- 
tis.    Brtji».  t  •  • 

•     In  lylvis,  veprcttt  &  fepibus  frequens  cft  AngIiac,.Germanii,  Gallia,  Italise,  &c.  Floret  tota  Lxuj 
fercacftatc.    •  • 

Foliorum  deco&um,  conjmve  aqua  deftiliata  comjnendatur  ad  ulcera  &  inflammationcs  oris  gar-  yirtti 
ganlatii,  ad  carbunculos,  pudendorum  ultera,  &  ambufta  coUutu.   Flofcubaccto  macerao,  frontia, 
impoliri  capinsdoiorcm  (cdant.  * 

Acinis  LiRultri  m^tuns  quidam  rubello  vino  mgrtim  inducunt  colorem.  Solpnt  etiam  illi  tam  ni- 
grum  qu.\m  Vcnctum  colorcm  prxftarc,  quonomincab  his  quichartulas  iulbrias  aliafie  piduras  vi. 
nis  colonbus  illuminant  icguntur.    *  • 

Hycmc  baccis  vefcuntur  aves,  prarfertim  Mcmlx  ac  Turdl  Frutex  propter  lenta  &  flexibilia  vi- 
mina,  furculolq,  dcnfbs,  &  folia  riiiai«  virentiaad  topiarias  fccnas  expetitur,  *quas  non  inclegancer 
convcftit.  Raae  Jjurcmbcrgius,  Intcromnes  fruticcs  arbores  &  hcrb.is  nihdcft  quod  intot  hguras 
&  clcgantias effingi,  flediaut  formari  tondendo  queat  acLiguftrum.  HtrticttltA.  i.c.  :jo. 

^ires  a  Matchioio.Liguftro  tradicas  ab  eo  potiiis  cfficlas  rationabilicer,  auc  aUunde  matuatas  cen.  ' 
(ec  J.B.  quam  cxpcnmento  cognitas.   Ex  guftu  (inquit;  quivis  fadlc  vel  mcdtocnter  verfatus  unt- 
cuiq,  planta  vircs  probabiliter  affignarc  poffit.   At  pro  vens  &  compcrtis  prode^c  non  debet.  * 

a.  Ugufirum  myrt^oluim  Italtcum  C.  E  Park.  • 

C.  B.  prod. 

*  hoc  ad  Liguftri  vulgaris  modum  excrdcere  Sc  iri  ramos  brachian  audio.   Ranit  rotundi  funt 
Ijcves,  nonnihil  rufefcentes.   Folia  acro-virentu,  vulgans  foliis  &  latiora  6c  longiora,   Myrti  Li- 

guftri  folio  nominQ  Patavio  habuit  C.  B.  •  ^  • 

Liguftnim  foi.  laciniatis  ad  Syringas  pcrtinct  '  ,    •  - 

•  * 

5.  Ijf^ujlrum  Orieni^le,  fivt  Cjfrut  DicfccriJh  &  Vlinii  Rirk.  'y€rjftium,  Cyprttt  Grxc^um- 
.  .Elbamie  Arabum  f.  B.  Ug.  ^gjfttacm  iattfol.um  C.  B.  ittm  Ltg.  ^Bfjtt.  AnMo- 
littm  eiufdem.  t^'       i>j  1 

Frnbcts  potiiis  vi^etioris  quam  arboris  proceritace  .adtiltam  in  vilUs  [.€gypti]  inqmt  Veilingius, 
paffim  compertam  habui,  confula  ramoruni  (yivai  cultorum  negligentia  lattus  imphcium.  Oiiv.r 
foltis  non  abhmilia  pmducere  vidi,  fed  latiora,  &  (iib  grato  virorc  magis  tcnclla,  faporc  acidulo 
lubadllringente :  necTcmis  tantum  quaternilifc  ordinibus  tanquam  alis,  fed  pro  virguLimm  longi- 
tttdihe  dcnis,  diiotlenis,  plunbijlquc  ramoniin  larera  ftipant;  (ictamcn  ut  infcriora  (oiia  anipliora, 
ab  his  (ucccdcntia  dcuiccps  ad  extremum  u((]ue  r.^mi  pjauiatim  minora  conlpiciaqmr;  tm^i^*^  drca 
apiccm  yix  uilo  (iipciftitc.  .  Fkrti  Aipinn  coloiis  dncn(;ci  non  albi,  Sanii>ua  Horibus  proximi, 
ninorcs  t.imen;  Rauwolho  ex  lutco  p.iIIk1i  lunc.  odoris  luavis,  admodum  acuci,  Mp(chi :  conco- 
lorcs  Iloribiis  bacalli.  \Scrr^  et  pulchdhini,  fpadiceum,  pyramidalc  ti  igonum  clcgantcr  cxprimcns 
bafi  it.i  squali  ui  (urrcaumTScruncuh  inftar  Itct.]  J.  Bauhino  Bacci  numciohffim.T,  noftratis  Li- 
guftrt  Bacds  fercpares,  mJgii  (cllilcs,  Djloris  cinerct  foc  [in  (icci]  quatuor  decuilifas  imprefliones 
oftcntantos,  (emine  rclerta:  copio(iffimo,mitiuto,  Mclochi.r  &  's^\.\x.\  angulosa  6c  m.ignitudinc  aquali 
coloris  niffi,  (apons  ftrenuc  adftringonti>.  i  jquc  atra  omiiem  morluni.  * 

•  O  Uauhinus  Cypntm  lisu  Alcannam  K.iuwnlhi,  a  Cypro  Alpuii  (i:parat,  panim  ob  diverfita- 
tcm  hgurarum,  paniin\uiA  Alpiftus  florcm  (u!>ciijeraum  S.in^buci  Honboi  minorem  Ellunn^  (i« 

••  Uuuuuui  tnbuii^ 


Digitized  by  Google 


1 60^  "     HlSTORIA  Pl^ANTARUm. 

tribuir.   ^'criim  c^uod  ad  tigiu.is  .ittmctj  Alpini  icoiiem  danuiat  Vcflingfus  fic  vuioUm  dle  oitea* ' 
dit  ;  ticquc  iW:i::u  colo:  jlc  iiiAgniCuck)  niulcum  SWafkilisXaiBi^  Vttau- 
dcmabutioqucplantamdelcnin.ini  nondubitcmus.   '  *  •  • 

Ateypti  inook  eft,  ibidcm  1. 1  i.n-.ibus  nodffima.   A  Turds  &  Mauritaius  ob  fiilMm  odoran 
indtebi  «muluin  oiem  flores  cxluiam  maeiu  fit,  &  dilieaMiBr  coftoditur,  ni  hy«me  pereat. 
Vkn.^     .    Cypri  fblia  «K  Diofc.  adftriaoriain  irtm  habent,  quarc  orii  ulcera,  &  aphclias  ipQs  commandu- 
csta  mclcnnii ,  [itcm  ulccr.»  c.ipitis  manantia,  &  colicaioncs  &  condylomata.  P/iu.]  &  iUitj  tatn 
fcvKils       iiiH  uniii.uionibi.Sj  tuni  ctiafti  carbunculis  profunr.  Eomndem  dccodum  igmamliuftis 
.'    &,Jux.uis  applicjtur.  Kut.uK  &:  c.ipillos  ciit.i  &  illica  kili.i,  fi.ic  m  Stn.thii  fiicco  maduerinc.  Flosex 
acctotrinii  £c  ironti  uuiudus  capitis  dolorcm  lcdat.    [folia  aut  eorum  fuccus  ftoimcho  illinun- 
•  tur  6c  vulvar  concitaca:.  Plm.']  Idcm  conibuftus  in  cruda  ella  nomas  finat^  &  putrclcentia  ulcera 
I>erlc8c  cum  melle.'  Succus  Gyprinervis»  aiticulis»  St  algoribtB  pnddL  Adni  concra  phthiria. 
iinj  item  oontra  inteitrigines  utiKs :  CituntSe  gallinaoeonim  pitaieas;  CgEieriim  quod  ex  fime  pne. 

f)araturCyprm'.iin  ungucntum,  Col'-'um  \  ocat  Plinius '  odoratum  eft,  aie  aent^  tttaWatit  acmot 
it,  itnuideni  fcr\'cnti  nacura  pracditomni  mcdicaineiuorum.miiiuram  aodpit;  •  ; 

AddTit  PauluGypnim  apie  renediishilfce  admifixri  gux  ad taiBm  ooafiduotar.  Ibc ex Ve- 
teribus. 

Magni  porro  /Egyptiis  (ut  fcriMt  BeBonius)  cx  Cypro  reditqs.  Folia  cnim  ficcau  in  puiverern 

•  '  redigunt  ad  cm^turas  flavas.  Nam  pcr  tomm  Turcjcum  Impcrium  conluecum  fceminis  manuj,  po- 

dcs,  prt^fque  pilofas  flavo  rufoquc  coloretingcrc,  viris  vero  eodem  ungues  rufaic;  additoque  aiu- 
mine  cipillos  puci  is  tam  magbus  qu.im  iccmcllis  mhciunc;  necnon  equis  pilc«,  pciics,  mufcanum. 
Regionum  ilurum  fceminis  decorum  hahctur,  fcmora,  epigaftriumpartcfquepydcodasAivoooiloite 
tindas  habem,  id  quod  hoc  pnlveDB  eSdnnt  baGNd^el&:  eaim  tinaiira  in»- 
failMtur.  •        '  *'  . 

.   Veflingius  flores  Elbmm  mulierum  [ui  ^Egypto]  potiffimdm  deBcus  efle  (criblt,  canidrifque 

f lcliis  in  balinca  dcfcrri,  in  quibus  illje,lymphara:,  dicam  an  lymphatica:  tocos  dics  inguim  cuncu- 
rquc  pcrpoliendx  operani  danc.   Dcco^o  rohorum  in  aqua  limplia  crincs  dcHucntes  finnant  Sc 
ingratum  pciiiculonim  fQd.ihnuni  excludunt.  ,     ■  * 

*  £o4em  lilo  uiigujbus  iKmicy  ch/orma  diutius  hxreatem  QOtara  appinj^mt :  am,  ut  olim  Coiiltli- 

pti  Patiei  luniilacis  calign ordinem iiium,  fic ilk  lanntmt  VBginifail iielao(|iiod ele^ntia:  fpedmen 
piolitei}tur,  aurantii  mah  colore  con^edkm,  . 
Folu  appoltp  m  ulu  frequentiiEmo^anr  ad  dolorem  capids^  jflpin.  Ex  pulvere^oliomm  cum 
,  aaua  muK.i  paratur  emplaftrum  .u\  pcdcs  exfiidantes  ftrrcntcfque  cxficcandos  cfficactfEmunij  [pc- 

,        dilxisappohtuin  &.  pcr  horam  rctentum.]  Pulvere  etiajn  hoc  ad  ukaa  oris  gingivaruraq,&pudcu- 
dorum  maxun^  ucuncur. 

Duasljguftn  Io<^^>eciesproponitBoati^  Unaeft  Akipaa,  diecaeftljigp^ 

•  ■  ■  •  •  . 

•    w  :  '  .   . 

•        *  c  A  p.  nr.  *  .  * 

,  •  Dc  AJko  nigra  iacfifira»  •  •  • 

AFoIIorum  /imilitudinc  Alni  nomcn  adepta  cfl,  quamvis  a  vulgari  Alno  cor«  gcnercdi- 
vcrfa,  ciimhacutcra  fit.  Foliis  iat]s  fiibrotundis,  baccis  nigns^  vi  cathanica^  ab  alu^  ^uti- 
cibi»  «blaen  fKiliieft 

Almu  nifrra  haleifcra  ].  B.  C  B.  Mtfnf      AwfMiiGer.  Rmnbtjhi  «ttnw.alM. 

**«irir-Pailc.  4|e  UacltmePttcc  .    -  ■ 

Arbufcula  cfl  qu.T  complures  i  radicibus  rcdas  et^ic  virg.lsj  fcv  vcl  cxfln  cubitos  plus  minus  alras, 
poliicaris  crafficudinis,  in  ramulos  tcnellos  divifas,  cortice  extcriore  quidcmfulco,  fedglautns  ma- 
ciilis  afperfoj  quo  dctrado  alius  apparct  crocco  cingcns.  Ligni  maceiies  «ndida  Sc  fragilis,  mcdio 
tciuts  rufel^nte  quadam  medoUi  farda.  Folia  ad  Ahium  accedencia/vcl,  ut  vul^  Macthioluss 
Corni  fc  Vim  ungniM^,  pecTamos,  ex  oblongo  rotunda,  in  mucrpnem  obtufum  'definoirfS^ 
atro  virore  niada/  nemi^  ex  qiiorum  alis  McmIoi  coaoeryatos  prafen^  ied  imgulis  fingulos  podicu- 
1»  nn(0s>  parrac,  pdleibemes;  fiiccedeivibus,  primiim  virenti|uf«  dieinrubriSf  demumnigjv* 
ingrati  plani  (aporis,  [Tragus  malignum  dicit]  in  quibus  gpMM.  faina  LBnnfam  OiajOia,  compff'» 
m  quibiis  nuclcus.   Radix  per  fumina  czipitum  vagatur.  •  • 

Infvivolis  udis  perfapefeperituf  tuminAnigfa,tnm  iaeKterii  »qtfoiai|i*ltoetMaiD^Sepiea»' 
•       bi  1    Octobri  fiaidum  maturat.  -  .  *  *  • 

.  I  lavus  hujus  arbufculx  &  medius  a>rtex>  tritus  cum  aceto,  &  fcabiei  iUims,  inffa  paucos  dim 
U)  exficcat.   Eflque  Iwc  experimenmm  fingularc.  Idcm  in  aceto  decodus  putridis  den- 

wbus  ctMhaione  prodef?.  Cortia  vis  incft  non  modica  mm  cxfblvcns  cum  adftringens ideoqoe 
•  _  RhaBarban  ir.oiio  alvum  ducic,  &  yifccra  robor^t :  idcrr.  l>i!jn;  &  [Jicuir.im  cxpurj^.it,  i^uinctiam  riy- 
dropiconimaqu,iid?iclc  Dccoquitur  contcx  cum  Eupatorio  comm.  1'dRcico  Abiinihio,  Agrimonia, 
j  C-ulcuta,  LupuIo^Ciiin.unonw!,  Fcmiciili,  Apii>  &  utriufgue  Intybi  radidbus  ad  hydropcm,  mahim 
corporis  habitum  &  Ii^idaoi :  datf^rquc  potandus  iti  affcais  §r.  pondere.  GoRex  ab  arbore  de^ 
lioran  dcbetin  iplb  ft^arim  Vcris  principio,  &  in  umbra  ficcari,  fiquidem  vlridis  vomitiooes  ipovec 

Qyodnc  raci.it  etum  dcco<fh:m  duobus  cnbufve  diebmqmefcatoportBi^doiioc  flavquolar  in  

♦citaur.  Cafik Hofmanno  cornipiio  hjc  fiibdet.  . 


Google 


Lib.XXVIIL         Th  Aboribm  "Bdccifirii.  ' 


Dovlon.vus  ob  VMJenOam  jpUfglMBOnb OO^BCni iwnc  Rufticonim  mcdjcamcntuin  apiK:llat :  cxpur- 


gac  cnim  (mquiO  non  modo  pcr  inferiorflR  fedon  led  enam  pcr  Toqumin  aim  nugru  vcntnculi 
pcrturbatione  &  moleftti/    •  r       ■    i  i'i 

NoviCinquicSchweacktdd;  c|u$  ulu  AgncoU»  hydropicos  iaAw  &  paene  fulfocaH»  fuiile  repeh- 
^mMg^toMM  tegaaalBk^  Etpropter  ab ufa  ^bAiiieiidum luadi^ 
eracsatum  oorpus. 


red 
tie» 


Floires  ap%nsmti. Folialaetnmferannir bobns  ac pntdpui  vacdspabQlnm,  qoclipnun  pafliilac 
k\nnt  copioiius.   Ok  mH  mmmi  viJttur  vtrifimUt :  fmmdi  mm  flmu  '«&•  '-odmmtr  Utbtf 

»  ideHtum  Mm  m  -otutii  fnAulum  ep  fcttjl  ?  '  . 


1.  ^5««  nigra  bacciftrarugoftuTt  fcUo,  f<u  major  J.  B.  * 

pBt  ooiaia  fnajor  eft  hic  fpeaes,  caudcx,  rami,  rchqua ;  cortex  extcrior  rcnuis,  forij  cincrcus,  in- 
IWfil«fc«O^Cuialius  (ubcftcraflus,  in  plures  dividuus,  intima  facie  qui  iignum  attingK  fl.Ti  ls  ;  la- 
minBva^inqiittdeducipoccft:,  vel  aacto  facaratz  vd  verfkolorcs.  ruiFo,  flavo,  fiiamcncil^i,  al^Ji- 
dis, fipore amaio.  Fclif  quim  in  vujgan  Alno  nigriora,  multo  ampiioia,  jxilmo  longiora,  uncias 
lata,  (ubrotiuida,  rugoCi,  acro  vircntia,  (plendida,  crenar.i.  FU/cuh  him  liniul  .iiit  iingul.ires  cx  pe- 
tiolo  non  longo  3tlh.Tient,  coiorc  herbacco,  in  quatuorlaaniasniucronatasdivili,  totidieai  apicicius 
Vircfccntibus interjc^,'  ftylo  in  tria  cornicul.i  extroi iuin.reflcxa  dilledo. 
la  Burgundiae  moatofis  afpcris  prope  S.  Hippolytumj  &  alibi  proveQic.  v.  J.  E  ^„„ 
Orhonw  «mmentliiiBir  ptppyrio  pBlwr»  ^ 


I 


C  A  .p.   IV.  ' 

ii     I.  Berttris  JumtimmtC.'B.  BirhtrMpn\c  Btrhritvulgv,  ^&0xj/at4nibafiaMs}.Bt 
Spma  atda.^vt  OxjmmAb  GcT.  C$e  ^«^Kt^,  0?  ^X^^ttiX^^i^vXR, 

J.B.    • 

Nrcr  arborcs  &  fruciccs  anibigit,  movio  humilior,  dcnsc  ^ruticms,  moiio  proferior  caudicc  fatis 
craiTo  donata  :  tota  tamcn  pferquam  miiucibus  Ipinis  cll  armata,  di;abus  rribiilve  utplurimum 
ex  eo».leni  punfto  emicantibus :  qu6  loci  &c/oi;a  pro<lcunt,  ati  Pruni  lylv.  quodaminodo  accc-  • 
dentia,  led  cx  angufto  principio  latelcentia,.  Ipmuhs  in  toto  ambttu  mothoribus  donaca,  (apore 
aado,  iedoiue  priml  germinadone  (inuola  videas,  &  pungentifaus  iptnia  faoriida.  Flirit  ia  iigiulii 
raoeradli.  ienisibliolis  luteis  conftant,  quibns  toademooaadofia  ftunim  refpondent,  pifBllo  viri< 
danii,  odore  grnvi :  quibtis  battit  fuccedunt  cylindraccx,  tenues,  per  maturicatem  pulchrc  niben- 
ics,  iapore  .iciiio  &  aftringcntc.  Extimo  comci  rimolb  &  lubcincrco  aut  albicantc  lubell  liber  cx 
vindi  Havcfccns,  &  huic  materia  .ilbiii.i,  facis  fragilis,  cui  inOiKtlJa  ampla.  RaJix  raultilidi,  noil 
crafla,  nec  alc^  delcendens,  in  tcrrx  lummd  ic  concinct,  cgrcgic  tiava  liib  pnmo  corticei 

SpMKe  nalcitar  multis  in  lods,  inculas,  iylyofi$,(ruteti$,  campeftrifaus.  montanis,  nccis  &  aquo(i$:  i 
IPriniloramiipisaccoUibus  etiam  potiffimijm  gaudet.  Quannim  obferTaviinus  in  Angln  cdli. 
bos  cretaceb  prxciwi  provcnit,  ut  in  fepibus  prope  JVaUtn  op[NdDm  in  Eflesda.  In  .i^ro  ikiile- 
«nfi,  Allatia,  6c  alibi  in Gemunia  copioliffinum  in  (epibus  oblcrvaviinus. 

Ikcca:  refiig?rant  8c  aftringunt,  appacntiam  cxatant,  vencnculum  roborant.   Proinde  cuni  Sac-  Kirr*. 

ch.^ro  cnndit.T  ulus  runtlicqucnciftiimiamoillitllbiicfc^^  * 
bribus,  Di.irrhaea,  Dy(enccna,  5£a 

Quod  cx  acinis  cxprimicur  vinum  aufterius  addiulq,  eft  quam  quod  ex  MaU  Puxiid  fiicco  fit :,' 
utile  auccm  cft  venuis  fluxtoaibus  i  calore  ortis  fiftendis  :  uruie  oGeuacis,  ctbum  rqicieiicifaus,£cdy-* 
ientericisexhibccur.  InMribmiitim  extinguit,  &appetimm  lan^uenceii  recreac  exeiticqr 

Scimusbaocarum  (uccum,  memadmndiim  8c  «OrtiGHjdeoodum  item  &  fohorum  conculorum  fuc- 
cum  cum  ictto  plunmum  protuiile  tn  cafidB  doloribni  dentiuro  a  fluxione  biliofa  vcl  fcro(a  obortis 

B.  In  dolonbiis  capitis  a  caula  ta!id.i  fionti  applitaca  multum  poflunt.'  .    t  . 

l^faturi  acmi  vel  pcr  lc  vcl  cum  ramis  licccrpti  in  umbr*  ficcari  (blent,  &  ad  incia«3us,  adpab- 
lurum  margines  exornandos,  &  ad  u(us  mcdiLOs  pradictos  rc(ervari.        •  •  , 

.EfbIiisvitidibustenellisMaiomen(c-huntincini^ushaudiwijsacexOxalide<ulappetcii^^  .■  •  - 

undm,  ad  refrig^Kandam,  fcbricicaiuibus  &  tcmperamenciseili^  .  .  '  ^,- 

GoRexlixiviomacerMiiflavooolioretiogK.  &adK»mcofCez  niedicanieidisadversus!aeram.ad- 
mifcetur  non  iine  iiicceila.  Cortex  interior  flann  taro  ranMram  qu4m  radicuni,.  vcl  in  cereviita  ali- 
ovcliquore decodus,  vcl  (xuiijsin  vino  albtf  autHilpanicft  iniiito poUMCxpariwititiwtoi  in 
iAero  remcdiuni  ell  priKSnciihinum.  ... 

Vinum  album  tenuc,  in  quo  medianus  illc  cortcx  Berberis,  qui  iata-  extimum  8e  ligno  adha|ren- 
tem  dd,  Imeo  pannojnvolutus  pcr  tnum  hor^mim  ipauum  maccranii  fueni^  miniice  Ji  bd>aair  pur< 
garc  Clulio  pro  (ecreto  communicatum  eft.     ,      •       *  .  °>,  ■ 

C  ^auhinwBerbetiniinBniideopio  diftin&i  fpeci»  pod^  qpuun  aoi  po  accidfiaali  variMnv  ierhtrifim 
lubemus.         ,        .      .  ■  nueltw. 

Alicur  .i'Jtcm  !n  horris  curiofrirum,  ut  8c  Berbcns  acinis  m.nioribus.  '  Bcrl^nntci- 

'Stmonis  Pauh  eleg.uis  cnchciiclis  parandi  Tartarum  c  lucco  Bcrbcrum;  (^adripart.  Boun.  »«  mAjaiit». 
Cla(r.a.  pag.ioj.  ,  *  '  • 

IV  Sucd  Berbcnun  Xb  ij.  Sucd  Liroonam  |ii  miicejdigere  per  biditum  in  arena  calida»  deindo  fil> 
cra,  poftea  cvipora  ad  diinifiumj  ied  cave  ne  pls  tnfto  incatcCcac,  colatum  hunc  ruoonOi  d»  per  - 
aUquot  diesin  loco  (iibterraneo  reoandidertl«  cemes  Tartaro  (uo  vitri  fiindum     ktera  incrullarc: 
ieparA  ruccum  per  vafis  inslinaciooflnii  tt  itentm  exhalare  fac  ad  dimidium,  uc  rctiduum  m  coTar» 

Uaouua  2  cwi 


Digiiized  by  Google 


\  6o6  H  I  S  T  O  R  I  .A     P  L  A  W  T  A  R  U  M. 


^    tari  compares;  qiiOiiiacpriorcm  vafivifrco  imlinim  blan  nnimocjlorc  exficca  &  ufui  fcm. 

Ori  &  vcocficulo*gracum  faporcm  conciiut,  coii  C^ioni  huiuoruin6c  a:ftibu>  fcfaribtis  infipiV 

ter  rOilrtlt.    .  «r  ■   •      /•  r,    r  '  f 

Bc.  bcns  Tox  eft  Arafatca  Avcrroi  &  Qffismts^Kbtata.  Sptnolus  eft  tn^otXa  tmBba  ia  laoimai 
congcfto,  oblMgoft  cfBiidiicotfnbeiM^  «cid»  •  •' 

Aibor  cll  mcJia:  m.iRnitudinis,  caudicc  mcdiocricer  cra/lo,  albicanti:,  denfo,  corticc  oWu<So  <a- 
'         ncrcoj  muicifq,  ramulis  vindibus  donaca.    Radix  rufa,  nigricante  corjice  tetfta,  necnou  hbns  fuis 
latc  pcr  tcrram  (apor  afthngcns,  odor  fylveftris.   FoIm  linc  ordine  ramulis  iiilixrcnt,  ob- 


Ittui. 


nentibus.  Flofculu  liicccdunt  harcte  q^lindraceat,  tcnucs  pcr  maturitatcm  pjulchrc  rtibentcs,  lapore 
aado  6c  {iibaftnngcnte,  Ikrbcris  tiuAibu!.  i«f limiles. 

Crckit  i^ue  m  Matabar,  prxlcttim  ci.aM  Rtfoljn:  Scmper  Tuet^  &  per     aott  tubEn^ffSct» 
•  manecannos.  '  '  . 

VirtiV  fxlwjuicORioBhludllbGUiac^cannabefunescexuncur. 

Vfi'*'  FraatBinddkiBOtHiiieduittor,  iitjuc  .impensO  rcWgcrantlldllerte^  "  • 

•  Fo'ia  antitiotnm  habcntur  morfui  colubn,  //m»Mw«i»Jf/ MalabarcnliSus  didi,  cujus  morfij  homi- 

nesquiilcmnon  rtAttmintcrcunr,  (ed  fntonm  totius  oorporis  canics  corrumpuncuT,  compotrelfcunti. 

deciduQC,  t.mdv:r.iq,  poil  tot  nuicri.ii  debitum  nacursferfebani,  nifiuiiinirpNu^^aibKbliifo 
ctun  faliioMaog^  trudu  m  a^a  co^  oonHcituh  ' 


/1. 1 

A' 


.  •         C  A*  P.  V. 
•  .  .      *  • 

BgtafK»  Mt»  fiariim  rttm^,  fnS»  flm  nmih  J^frtm,  KtmimXm»  EL  lll  F.  {.' 

T.     p.  71.  .  •        '  • 

//.  M. 

■  Rbor  efl  jufla:  maAnicudixut,  vigmn  circitcr  pedcs  alu,  cMuUct  mediocritcr  croflb,  mulcifq, 
ramisin  orbem  bngi  lat^ue  clt&fis  dtuuco,  qui  coftice  cinereo  te&i,  ac  fpinisinfiiper 

 ioatjM^  craffis,  acununaciiq^  uti  6c  caudex»  muniti  ftiie.  Hk  ailtem<iniMi  QoniB  jdnilm* 

lix  acmafij^tatfs  expertes  non  funt,  utpoce  mlnera  ab  eis  infliAs  iidki'r>r&  lethawiebfeitari  loienL 
libr.ua,  albiciiis,  atro-purjiureo  corticc  cincfla.  Fo/w  oblongo-rotunda,  tenuia,  lenia,  vi- 
*  •  ^  ridi.i,  bin.».aut  tcrna  liiiiul  )unci.i,  circa  ramulos  provcilSunt,  inodora,  (aporis  ingrati.  F/o/f«/i  fua- 
\  culcnccs,  in  raccmos  digcdi,  ad  foliorum  exortum  circa  ramulos  provcniunt,  calydquc  viridi  exi- 
^io  mhxrenc,  viruii-almcantes,  monopetali  quadripartiti,  bu  tfi,  ex  unioo  foliolo,  in  quatuor  %- 
ciniM  aciuninatas  divifiti,  oxiftantes;  /«mkmUt  abqoot  alMcamilnis.  lobniAs  tucHm  omatis,  tne- 
dium  ocoupantibus.  inter  aue-fybu  prodic  crafSor^'  candkhai,  qifitH»  viodi.  Flofiulis  (uccedum 
BMen  plano-rotunds,  virides  primum,  dein  flavcfceotes,  taoaBBi  aiaiariaiei  purpa^ooeiulex,  Gu^ 
•  ncqiic  intiis  fiicculcnta,  dulci,  gr.uic^ie  fapoas  refert»}  intM^quamdaoaiiiiiafcnimcflfcBhiuwa» 

plana,  carncmccrccilentc  a  lc  inviccm  disjundla.  '     •    .  '     .  '  ■ 

Lccui  (i     .    Provemt  m  variis  Rcgiii  M.^iabanci  locis,  prcleitiAl  dm  Ctetin  lk  tfmtMftA  fimftat  fil^ 
Tmfm.      'MartWj  vi2.&5cpcenibrttuetUibu^aCijea)pervi(fb  . 
Ufi»  «)□•  in  Mttdtdn^  nnlhB. ' 


C  A  P.  VI. 

*  P.  4.T.  !<•      i&«/</  *  H.  M.      Smnhim  WtM.Bontti?  Arhir  Utafkr»  rmfmfs,  fmOm  anmfi,  Jh 

f.  J7.     •  fyrtm. 

i   *  .11 M 

ARbor  clr  pioccra,  40  cirticer  pcdes  alta,  fWfc « mediocriter  crafTo,  corticc  cinereo obduftOj 
multt(q,r.imiariihi.'lceiuibus  in  oibcnidilTulis  donato.  Lignum  .libicans,  inodorum,  infipi- 
dum,  macncc  rubicunda.  Radix  rufa,  fui">o  corcice  tecta..  i^/w  genunaca,  ordme  pa- 
raljclo  brevibiis  peciolis  ramiilis  inhzrenr,  obfongo-rotanb»  acumiiuta,  deofa,  glabra,  «> 
Ibre  apo<vind»iiipem^oitencia,  infem^  dilutioca,  iiii^ida,  iaodom  i  coili  medttfipiosa,  £  viridi- 
albiGanie;  rotnnaa.  JFZnr»  exigui,  candidij  numea)n)  raceiiiatim  arca  eiuaiiw  wodoiprpivetii- 
UQC,  BcfinRuh  cilvci  vindi,  in  quin<h  lacinias  ttdco  inhirenr,  quitu},tenuibu^  Lltorotundis,  ac  in 
.  .  Otocmcxp.inlis  toliolis  conrtantcs,  quinq, jf «11»«««/»  albicantibus,  afuibm  flavefcencibus  falcatts  or- 
natis,  niedium  occupantibus ;  ihter  qiuc  ftyliti  proiiit  furredus,  itidem  albicans,  caiMcllo  flavckcntc : 
odor  uigratus  ac  fcendus,  (apor  nullus.  Fiofculis  (ucccdunc  friictm  giobolT,  numeroli,  tanm  ailhit- 
Tcnccs  iivarum  inmodum,  quibys  magnicudine  haud  abflnules  fimc,  oonice  craiTb,  flavcfcente,  in. 
tus  candido  &  lanuginoto  ciiuSU,  carndque  ex  albo  OEmlea,  tranipaivnte,  fticculenta,  liibaadi  ac 
vmofiliiponsintus  referti,  mcra  quam  duo  oontinentur  nudd  oUongoflAiio-rocundi,' lubvindes,  ex  ' 
«IbooDnulea  ottiGuli  cbdafti»  iapocii ^  dulGi  adArinaepiib  memfiaiMWCO  diiiieoimen»  abiavft. 

gam  fiyinffl_  '  '  •  •• 

Vmmk 


Uiyilizt    '  ^"'^Ogle 


Lib.  XXVIIL  Ve  ArMus  'Bamfcris.  ~^ 

Provenit  freqijenter  Ami»,  iwcnoa  inCMMM/^aliir^uc  provindis  Malabar.  Wwc-Utm. 

tu&  viret,  quotanrii  bb  aMinrM  eduboc  inifikus,  laenfibos,  viz.  ApriJi  8c  0€tfAx\,  man^q,  frugi^i- 
rayocirciter  annos.  ,  •  *  . 

Fnidusin deliciis  comeduntur.   At  nuclci  ciim  z.mjubere  reccnti  «(Muuli,  icsMvto  faccharo  ex-'^rcx. 
hibiti  alvuiii  n\ovcnt.   £x  fru<fluuni  imm.iturorum  luax^cuni^fiipcfatfO  ^UfUfpeKMurj  tufl^  aflh» 
liian«  alulq, thocids  «ffitdtibui  pncprinut-^uuSs^    .  >  ■  .j  ^r;. 


. ;  C  A  P.  VIL  " 

t 

Bmifiraffmof'  hJ,ca  rMmrfmmmt  -^^imm  m  fiipi^  mtbtk  jMmkM  HLM.  P.* 

7:46.^.97. 

ARbor  eft  proccra,  cMdiet  craflb,  denlci,  alWcanto,  cortice  obduiSo  furvo,  craflo,  (cabroib, 
necnon  viridibus  intufque  fungofB  raihulls  plurimis  donato,  qui  brcvibus  rigidilqueinfuper 
muaid  funt.  lUJ,x  rufa^  flawfiinie  ooftioe  (e^»  ioodoFa,  ^nflpida.  F«/m  oblongo- 
iDCundj,  cram,den(a,  glabra,  fupei ni BIPMifein mBbt;Msnit  fibnridb;  imedio  illo  craflb, 
viridi-albicantc,  in  parce  (iiperiore  fiifcato,  inpron.!  ver6.ikc  evtubcr.inre,  nccnon  folium  pcrWui- 
gitudlnem  mediuni  inxquAlircr  ftcintcrTcrrr»  pbrcs  alii  tcntiiores,  pon6que  ioviliUes  oblittu^  m> 
currunt.  Odor  nullus,  (.i;xir  amarus.  Fl-^m  p-jtioFis  longioribus  mceniacim  proveniunt  exiguif 
Tiliz  florum  magnitudinc  xmuli,  quacuor lubrotundis,  cuididis,  c:  pdrpureo fitiadsac  nmUibusro» 
liis  conftantcs,  calicique  viridi  quadrip.irttto  inhxrentes,  odoric  atnomi^  fiporil  liiftanMii  WhtSm 
Nyalcl  fmdibus  haud  ablimiies,  globofl,  ||afari{  fuhni-flnelDBntes,  came  .iatiB  iiiuciIa«no&,  ex 
albo  coerulea.  infipidaj  inodora,  intraauam  qililMteiWnrAiOniidiri,  oblongo-plano-rotun^  fubviii- 
d^,  tcnui  pelBcxiUGiiidi,  fipods  fiibeniqgeBn!»  aecnoil  difflifiiiBBWi»  tatiAataau  A  inrioeai 
lcjundi.  '  ;  •  •  ■       ..  ,      .  . 

Prorenit  ubique  ia  Malab.ir,  pr.vfcrtun  orci  Ct^at»'  QmUH»  kil  IhlADni  jaSat,  hfrilit 
viz.&  Odobri  menfibas.  ikique  tivgitcFa  maoec. 
liiiiiedicina  nullum  nabet 


C  A  P.  Vffl. 

Sjouama-Amtlfodi  H.M.  P.6.  T'  47.  f.  81.  Frtatx  laJkm  femaftuht  gtmtn*  bacea^  ealjct  t»-. 
emi,  'Adtmaftr.tdfmUnf^mmL 

H.M.  .  .       .  ■  . 

ARbuloih  loK hominii eflnink aldBdiaem.  Sdpes ac  ra^  KiiJbrft 
brofa,  cortice  rultb,  guftu  amaricante,  veftita  elL  Filia,  qux  curtis  intc-n  jfq,  pLinis  .tn- 
neftuntur  pcdiculis,  ob!ong,i,  .iculcata,dcn(a,  folida,  Icni.i,  slibra,  luperm-  vnoiis  nitentis 
obfcun,  inferne  clarioris,  collarr^habcnt  jn  fupina  parte  p,iuliilum,  in  prona  maximc  cmincncem, 
quz  laterales,  parjdlelas,  incurvatalque  emictic  mmcN-cs.  FUrts  perfiidi,  compollti  £c  unitbnna,  lut^ 
CTlfyqm  albicancittm  cacamini  bcevibus  pedohs  iniiftnnt,  conftiuKesquinque  pstalii^ilQiljgo  rotmt' 
Sst  tenoibas^  dementer  cuipidatii,  fteluin  6ax  stnulandbai  «olore  canaidiffinu»:  honimin  ooiks 
poUicari,  purpureo,  in  nodulum  drca  medittm  eztnbenme,  ^inqne  ftamina  flavts  capituJispnedila 
confpiciuntur ;  quz  comitatur  /afaw  candidHlns,  viridi  «mmi  exomatus.  Flprum  vero  gemmz, 
ud&calTX,  inpurpanaim.vorguiie 'colorem.  Odoriisdeeft.  Ftoribus  fuocedunt  genunx  utpluri- 


hi 


;ula,  contmenteiu  Incanaulis ombeUx  in&rncibus  nuftui  prodeuiit,  dun  fitpetioftB gfnunii  ad" 
ac  antflodbaieioniaiitnr.  Efltkipft  uaAelhdiTCriaHinnqnodadAora,  genmiai  8ifin<^ 

viiui  grati/Bma. 

Mjoncanis  ddedatur  locis,  provenitq,  in  CfiJautt  8c  Mangmi.   Atfaor  ip£i  oainibus  horis  bac-  Lttml 
ciftraeft  :  alixenimmaturclcunc,  aliac  turgclcunt,alix  florcnc. 
Ibjus  radix  ibiumniodo  ad  Scrpenttum  Scorpionumq,  modusvalec. 


SBCTIOMIS 


^(^8  H  I  S  T  O  R  I  A     F  L  A   N  T  A  K  U  M. 

SE  C  T  lON  I  S  IIL 

*  • 

MEMBRUM  SECUNDUM., 

» 


ALatemtis  k  FlullyTea  dMlerr  (oliis  in  nmis  &  librailk  altemo  onfine  dAs,  non  I»nis  oppo- 
fitisutin  illa:  wcds  tricoccis,  cum  in  illa  monococuT  /Tnt;  quann  is  cwcrna  facic  fatK 
iiuuloi  fuatj  &  uceique  pcrpccua  £-011^«.  I^oAxaces  pcrpcram  Alaccrmun  PhtllyxGain 
vocaot;  •       .  •  • 


mMCT  &  mimr  Park.  jlUtenm  Tlmi  &  jtltt.  hmiiSm  GCT.  SfiK»  JbMfj  , 
ffAaAm&MimmiLYk.fl^pMtlmkr&bmHUmC.^ 

AlatBrni  fruticis  femper  virends  3uo  gcncra  funt  finquit  ClufiusJ  Unum  atborcfcens"  inrcrdam^ 
lohgts  ramis>  non  .idnioiium  craffis,  net},  m  multas  alas  liivifis,  flcxilibiis  tkinde  viigultis,  qua:  c*- 
teino  cortioc  candido,  v  irelcentc  mteguniur,  latcntc  fub  co  nicnib.-an.i  qu.idatn  riavcfcciue,  quas 
lignumambit.  Ramo»  velhunt  mcondito  ordine  diipofica  /«/m^  medu  iiuer  Olex  atque  liicis  fdua 
magnitiidin^  ferkerperambitum  ferraca,  craffiufcda,  ex  nrkl.i^piadtij,  gttfiuSnipeiii^  <ecom 

«nariludnM  pauMani  inoiAGanaa.         fii^i|nniii|  SrXtwmmmtnramm  ttMinumirmaaitmmfimtt 

OkaeAniniv  e^isris  ex  heriiUo  peBefcentii^  racenHKim  ex  oibloingB  pedioellb  dependent  Veit^ 

interdum  ctiam  mcdia  hycmc.   Nullum  in  hoc  fnirtuni  viJi. 

Altcuim  multo  humiliuscfl,  ranus  brevicribuSj  cortice  qui  hos  amUtex  albo  vindi Sc  purpura- 
fcentc  colo:  ibtis  limul  minii  infeOa  Afi«  illi  fiiperian  minDn^  magu  drdiiatB  iontnaau«  ia 

ambitu  cciani  fcrrat.i. 

£x  foliorun;  alis  fieret  longiufculis  pediculis  dependenr,  uc  in  fuperiore,  illis  tameo  majores,  & 
cokirii  nugisberiMoei;  qu%us  fucoedit  frnSm  r»cema|iw  cohwent  Leotildro  niaenitudinic^  inido 
virlifls,  ddnde  nonnihu  nibefcens,  qoioribni  tiocleii  oooftare  videnr.  Aeaiorcnr4cnigri«olorii 
maruncatc  ficri  nrbitior.  J  BAuKino  AipMpaivs,ii|0a^iaaindK«mqnibiB  jennnanib  iti  ot  es* 

ficcatxbacci  tric("x:c.i:  viticantui'. 
•  Prvnum  gcnus  Ulynipponcnii  .ip^ro  locifquc  vidnis  in  Ijifirania  obfcrvavit  Clufius:  Alcerum 
eciam  uidcm  lociSj  praXtic.1  multiS  fkcticz;  tum  Granaftnfi  rnfnq  £c  VaientiQa  Nos  in  lulu^ 
imcipuc  ad  Maremferum,  nccnon  arca  Monfpelium  in  oaluba»  faxolii  (reqnemem  obfervavi- 
mm:  FoUammMagnicudme,  £gnr»&  indjruris  mulciim  variat,  qninetiam  magpinidine  fic  flam^' 
n,  pro  ratione  foci  in  quo  crefix:  m^>ecie  diHerrcvix  puceni  Alatemum  primom  Scftocmdtua 
dufii. 

FacecurCluliusutnufii,  fui  Alaterni  nullum  fe^ufuin  novifTe:  fed  liil^panos  aflcnuik  cjus  corcioo 
.  in  aqua  decodo  pifcatores  fua  retia  fiibrucilo  colore  inflcere  :  &  cinAoiei  d  fiagpncnmnMl  l|gp4 
.qood  p4ct,  decodtione  nierefcencem  t  coemleo  colorem  conciiiare. 

Ql^oiivis  aucem  arinifcuia  hcc  ob  medtcas  vires  celdjris  non  fit^  ob  celerem  camen  au^m,  p^ 
ramem  nitidc  &  velnt  pei  policar  fixMidis  virorem;  <ia6dqi  tonfuram  faalc  admictar,  &  hyemei 
ctiamnoftnB,  nonnimis  afpcras  patiencw  tolerat,  omatds  8c  QieAacoli  eratii,  in  viridariis  no^ 
_  ftns  fluAose  colitur.    S;ritur  autcm  fcmincconmioiiilTimc,  vel  etiam  rainulo  rcrrr  mfwa. 

VKiinius  olim  m  horto  Rccio  Parificnfi  dius  AUtcj^ni  varietates,  alceram  foliis  cx  aibo,  alteram 
foiiis  cxiuteo  vanegacis.  hlabcntur  6c  in  ]x:>rco  I.cydcnli  D.  Htmmui,    Idom  HlOlQ»  hebeC  Ak- 
.  Cernum  li»l  Phylicam  foliis  aogufbionbus  &  profundius  ferratis. 

X.  Mrtmm  Im^Hi*  Cd^hrm  M*  Hsnnan.  Hon,  Leyd.  CtUfirm  Ibufiritfti  C1q£  cnr.  polL 
CftFarit.  • 

cluf.  .        •  ^ 

Huiuanam  fuperat  altitutlinem,  firmoque  &  duro  caudice  conftat,  atquc  in  hcquentes  rsmn. 
Avifb,  qui  dum  novcili  lunc  viridi  cortice  integuntur,  annotini  vero  fiifco.    Nuniei  o(.i  habet  ^J»/», 
ex  adverib  femper  naiccntu,  densique  ferie  congelia,  fiipin.a  parte  iamrata  viriditate  prxdKa, 
prOqa  an|^  duiitipr4,pereniiia,hocefl,qu«  non  dcadunt  nifi  novis  6c  recentibus  jam  natis,  UC  in ' 
eriioribat  oeipetiio.viiientilius  plerunque  accidere  folet.  Splendent  vero  pne  Ixvore  ea  folo,  nac 
Alaterni  iolioriim  magninkBnem  fuperaxu,  imo  plenqne  (unc  iUis  minora,  pncfeitim  ataiMxina,  qux  - 
mniuloniminGniamparteraoocopantfiye  vellitmt,  necinambitu  funtorenaca,  praelenimnovdla, 
fyae  crenarum  qaanoam  formam  habere  vidennir,  artanicn  vcrd  crenata  did  nequeunt:  amariuf- 
C'4li  funt  Gi>fji  is.    In  novcllorum  ramulorum  extim.1  p.irtc  intcr  folij  nalcuncur  uncialis  longitudi- 
nis  pccioii,  luliinciucs  quinquCaut  fcx  parvos^/fir/w,  quatuor  plerunquc  aut  quinque  fohoiis  cx 
flavp  virdbeoiibmcottlbiiie^  iiaviier  odonn^  nMemaam  Lendlci  flolculoram  modo  dilpofiu^ 


Digitizdb  by  Google 


Db.XXVIII.        Th  Arbmlm  "Bacdfem,   "  ^609 


non  iK  Tiai  aut  Sambiici  umbcllx  inftai  cxpanlbs,  qui  ftroadmodutii  at»ei  lujuur,  &;  nonnilittxtie- 
nio  Autnmno  aut  Hycmis  iiT.tio,  \mh  c:i,iin  (jiiaiido  mitioraura  vcns  imtio.  Haacniis  Clulii|»,qui' 
biis  addii  Pet.  Paaawius,  Arbor  hacan  hofco  Le^^denfi  Anni  i6to.  ipenlejunio  fru^u$  rudimen* 
tain  oftenderecoepic,  producem  brprem  pediealiun,  aii  adhzrebac  boeca,  Myrti  baccis.  magnita- 
dine  fimilis.  Hxc  quamdiu  in  accretione  craCj  ^ridem,  juftam  adepta  magnimdinem  rubrum  ex- 
hibebat  colorcm,  qui  paullatim  cx  pdnioco  c6ral!inu$-rMdcbatur,  adeo  ut  A^ragi  tnaturam  bac- 
cam  (dsminoribus  loquor)  tevidere  tfixiflcs.  Arndc!\it  gratiffimbhoc  colnre  ad  Augufti  u(que 
iniaum  baoca}  tunc  ctcnim  paullattm  con  iiRiri  inccpit  cutis  live  extcnor  (uperficies,  limiiJque  co- 
■  lonm  nintare,  acex  lotundo  oblonK^is  hcri  incepit,  FuLcdmem  namque  contrahebar,  cand^mque 
aHfaiftain  nigredinem.  Poltquam  decidiiret  repertum  tncus  lcmcn  unicum,  oblongum,  qnodaiiK 
modo  tftanflulare^  uvarum  nnaceis  admodDm  noaik:  cujus  corticc  ( durior  u  erat  &  quodatnniado 
ofleus  /  diftrado  prodiit  granum  quoque  unictftn«  teduip  fiaerabranuLa  aocei  oolori^  eique  aUatl 
medulu  (tve  caro,  durior,  albicans,  ei  limilis  quam  nux  Avellana  oftendere  C)lec 
Raniii  wrro  facile  p.ingi  ccrtum  efl. 

Ua»:  aroor  in  itorto  Aiudenuco  Leydenii  colebatur,  undc  delau  non  dicit  Cluiius.         *  ■ 
S  odfcft^n»  ftlwjc  fruAui  uoiaiin  dmueitt  fioien  oonniMre  eb  Ahtecno  fBoere  fiverft  «cic 
qoipareos.         •        .  ,  • 


.Cap.il 

SAmbucii$  'A»1A  Grxcis  ^  Sambuca  mufioo  inftnimento,  quod  alii  pedfi^l,  alii  magadin  ro- 
cuit,  diiSta  put.itur.  Alii  ab  autore  cui  nomen  Sambyx  dcnoyiinatam  maliint.   Nobis  vox 
iiiccrt.r  ongmis  efle  videtur. 
bttmbucus  iiorc  ic  ftuAix  ui  umbcllasaut  raccmt»  compofitb^  fbliis  alatis,  ramis  mcduila  pluiima 
£wdis  penoofiBDoebeliiiaifaoiilidtfiKiledifti^  • 

vam0!ut*.       •  .•  • 

J.B.  *  • 

In  .irboream  proceritatcni  excrefcit,  caudice  pliirima  parte  \ignoCo,  in  qti©  cxis^uum  admodum  . 
meduliz;  tamen  (atis  iragih  hndique  fadli^  quaxidoque  rameiiiis  Fruncola  pemianct,'corcicc  (ca- 
bro,  rimoroj  dnericeo  coTore  fbtiaoB»  lUmi  catnen  8e  baculi,  prxfsrtim  juniores,  gcnicuiis>  ex  . 
lonrittiiaik}  incenrallo  artiGaM,  maierie  pauca  ooAftancei,  medulli  pkuini&  albi,  eique  leriffimi 
firon,  quomm  oortex  btvii,  dbti  dneceostlcquan  argenteus,  fed  nDperexeanriumyiridan&;  CS< 
nerao  fubefl  alius,  li^num  immediatc  inrefHcns,  Mcdianus  Officinis  did^us,  totus  befbidus  ac  vireiis* 
ncrvofu^  t.imcn,  liiis  rtbns  neutiquam  carens,  quoi-um  etiani  rtiaterics  caudid  duritic  mulciim  cedic>  ' 
magifque  exalbida  ;  R.imos  patulq  obfitu  fdia  vtftwnt,  terru  aut  quina,  intcrdum  feptcna,  rar6' 
odona  ad  coftam  unam  annexaj  bblonga,  acuta,  (errata,  atrovircntia,  guftu  amaro,  &  nefcio  qoid 
*aiapc&  aeiunieoii  habenie,  6doae  gravi^  vrrofo,  fed  contuibrum  gratiore.   FUrti  m  panila  umbd- 
la,  non  ingrM  odon^albi«  pqitapetah,  ttxid^mque  ftanfSnibus  ad  iutcam  yCc|eacibus  &  amfailicoi  \  • 
exjguo  pcticdo  iimnti,  6e  noram  lurfus  grandinlcDlo,  donec  tandem  onmei  tn  tmom  oommnnem  ac 
inngnem  coeant.   Sacc/e  initio  vircnces,  pcr  maturitatcm  atro-purpurcx,  (iiccum  concolorcm  rod- 
dtmt,  grana  conttnentes  exigua,  plana,  obionga,  oommumter  terna.   In  extremiutibus  ramulculo- 
rum,Kadpediailo»flonim  IflHiic  fiepe  iMiS  .Tdncpodioib         MnkM  Aolonai  flminic  i  f»t 
dioe.    .  •  ^ 

Aquarum  accola  eft,  at  obfervat  Theophraftus :  Apud  nos  autem  non  tantum  juxta  aquas  k.\  ad  Lem 
laaGerias&leic^aliilq^eiodennBfcincalik  ^laio^*^'* 
.  Ilofe^  innNdnm.adlii}c  Jnnb:  BMxaemaandaint  Aunmoow  Gemmai  8i  fiilia  tempeftivd  admb> 
d|mi  protnuiir,  nimin:m  Martio  &  Aprilis  initio.  • 
»  De  viiibus  &  ulu  Sjmbaa  intcgrum  librum  confcripfit  Martinus  BlockwitzitB,  cuititul'js  Anato- 
•  mUSambuci.  •  ^ 

Cortcx  Sambuci  interior  [  Medianus  O.^c.]  cducit  (erofos  humorcs,  unde*&  Hydropicos  juvat  Virtt^  . 
^uriones  (cu  fblia  tenera.m  vino  decoda,  aut  in  acetariis  (iimpta  non  perinde  WK  elGcaaa,  &. 
imbedllioiibusmaffsouveniunc  Iiidfminpnlvetenuedafti,&eziurePilianimpaadu^ 
«mollinnt  CortexiiitlaioramfaaflbiiApofiuad  anfiNom^pfi^ 

bemr:  Diofcoridcs  folia  recentia  molli  iqnc  illita  ex  polet*»  fdadbofta  bommedhc.  Aduarius 
eriam  ad  recens  ambuflumS.imbuctini  iniprimis  laudat. 

iwfww  di((;utiunt,  ciiiollr.iiK  6c  i  ^folvunt,  (iidonfeii  .nc  .inodyni  fiint.  Ufus  pr.rcip.  intrinfccus  in 
Eryiipelate jprxcavendo  8c  abigendo,  quarcana  curanda-  Extriniccus  in  colic^  dolore,  in  Eryiipe- 
lttBConibulti,&c  Cimpoiici)  5cW.  ■  ■ 

Fknirn  ombclbun  ( inquit  J.  fiauhinu$>l  domeftid  noftri  polentx  tdimergllin^  fiigom.graiimiqf 
tnde  paranc  edulium  ac  (alubre.  Po(Si9t:eciamcibofdiquopennirom,  vdcmovnf^^  tumblan- 
dc  dciedionem  moliuntur.    Rcliccati  verb  flores.(tmul  cnminmiicfcam  jmyildipociBiriamamit'  * 
tunt,  digercndi&  attcnuandi  letinent.  jF.it  .•  '     .  _ 

Aoetum  in  quo  florcb  imceraci  (unt  in  dbis  venwcuto  gnmwi,  appc<cnri|m  wckiii^  cwflba  w . 
d6iquefauinocesincidu&  attfouac  ^  ^ 


Digitized  by  Google 


F 


^IO  HlST*ORlA  PLANfARUW. 


Bacf^  inciein  Sainbuu  alexiplurniacx  liinc  6c  ludorirerx.  Spiricus  c  baccis  ciiclcus  incer  pra:ciptM 
cft  4fophDrctica:  'it£nM)ne  atinfebrile  aalbiliniimutn.  Vinum  ex  conindem  fucco  vcl  mero,  vercuiq 
vinq  aAx}  aut  Rhcn.vio  compduo  nitra  pracftat  in  hvdrope.  O.  HmlimH,  _  Scribit  Caaier«riui  fuc^ 
cuni  acinoruin  Acimiiinim  jdfailo  gallinz,  in  qtratmanum  radidi  Petroleuii  dee(nerit,  &  exprefEini 
.   plui  iinum  conlciTC  hy-li  opicis.  *  . 

Niiclei  (ivelcinin.i  S.xnibucina  abHergunt  ac jper  alvum  &  vomitum  pureant  vehementer.  . 
Dicofttiin  coicici^  iiK\1iatii  S.nnbuci  vclEbilUCUm  Syni'>o  P.ip.ivci  is  aa  fuciores  movcndos  vaiet. 
N.1I  cocicA  diurccici»  vcl  diaphoreticis  addin  lodores  mage  proinovent,  ut  patet  in  tbcriaca  &  nii- 
thiiclAttn  cum  qpKk  D.  Amtb;  AA  podum  iflflatiomfc  ft  Foljpr.  Sambud  q.  v.  coqriB  tn  oleo  cuitt  . 
iale,  &  fove.  .      ■ .  '  • 

Ad  Arthritb,  Br  ft4ia  S^mbuci,  immittantur  in  olkm  vimsttam»  jdo&  w  fine  pltcatnris  oOant 
impleanc,  optim^  (xpe  premendo :  tegc opcrculo ;  pferannum  (ub  tem-ieixmde:  in  (iipcrioii  p.irta 
crii)i.i  dcprchcndctur,  iri  infcriorc  oleum,  quo  nihil  cfficacius^  fxpe  probatum!  Flertt  (accluro  coii- 
iii:i     idcni  v.ilent.  D.  H->'/'f  c  MSS.  nondum  edito. 

Sambucus  vcntriculo  niiiius  nocua  clt  quam  Ebulus.  Ftha  ctiam  non  it.i  f<etci>tj  baccxque  non 
Uittim  evacuandi  vim  lubcnc  •  ■ 

Succo  infpillaco c  baccii GernMJU^aebro utuntur  acl movendos  (ydofcs,  &  puerii  etiainpfiBlKt^  - 
cum  p.ine :  quo  &  quidam  nc^  infeKciter  uii  (unc  in  iis  qui  ad  hydropem  prooives  fiiere;  Osqoun- 
tur.l*cc.i:  cx  acjua,  &  cnbro  tranfruitnmtur,  dcnuoc^ue  coquuntur  ad  lap.t  conlTllenciam. 
.    Pninui  in  S.in)lnicum  inlica,  (  li  Camcrarb  crcdimus  qui  (c'expertum  ait)  quamvis  non  facii?! 
COmprehendac,  frii<flus  fcrt  purgantcs.    MoBb  ncutrtsni  vciilimile,  neqjc  PruiUUll  iaSambucamiiH 
fuam  comprehendcre;  neque  licompreliendat  frw^um  purgant^i  lerre.  . 
Goncra  uyi^elai  apad  floftrates  in  froquenti  ulti  eft  fbtus  cx  aa.  Sarobud  part.  ij.  8e  Sp^  Vinl 

Sart.  j.  Ratione  6c  experientia  eju^modi  praxis  nititur:  quippe  Sf^  Vini  aptus  eft  in  naiuralem  or- 
mem  reducciv  fubtibtate  (iia  &  particuunim  motu  diftortos  cutis  tubuloc  8c  fibra^  Fbfio  Erv. 
(ipelitc  iffc&x  partts  hoc  medicamenco  (xpius  lcvamen  notabile  (^ntiunc.  AntOnius  de  He}\ic 
Obfcrv.  i6.  Vu!j;jrc  cft  hocjnedicamcntun»  Londinl  Ego  li:pit'is  ufiis  liim  aq.  flor.  Sainbud  curti 
oleo  S.inibuci  inixta  is:  conqu.-illac.i,  bpno  cum  fiicccllu;  mcefdcm  .irididi  Ip,  c  b.iccis  S.»mbi!ci.  Non 
raro  etiain  oloo  Sambucino  &r  Vmo  Caiunno  mixtis  &c  conquailaci>  Crj-lipefate  aiFc^os  cucavi. 
Communicavic  D.fb/^e,  farpeinbocopeiedidus,  (xpedioendus. 

Ad  («brem  quoddianum,  iV  Corti&  nuL  Sambaci      A£ui  iiq.  Qnnamomi  3i  p.  coa  in  ' 
USie  &  proptnecur  paroxyfmo  iptapicnte.  ^lovet  fimal  8e  fema  nmiiMm  8c  fioeflum.  Cttfwam 

•  C  Q^:crcx;t;inn.  IJim. 

Ad  cuni  jLdlioncin  R  cortic.*  Mediaii.  Sambuci,  qua:  vuidis  cfl,  q.  v.  ^ecoque  in  olco  quou((|, 
cont.ibeic.ic,  .idd.  ceic.pinmi,  ic^  nr  iinjpuTntnm  mOTOif  Incidam;  qiaMpuinei  ^m.e^qparaii. 

Hdtn»  fi^nbaffr  SiMriwitaKll  JMbetSambucpm  humilioian 

'  • .  *  •  *  . 

A.  ».  Siiwfaaa  fnBmSm  Ger.  Farl^  fntSm  immMU  %mti  Q^YtSMAmm  sdiutsl' 
**J.R  .   *  "  • 

J.E.  ' 

Jain  delcriptx  quatd  frondem,  tiores  fic  matcrum  (imtlis  eft,  'Uifi  quod  odoreoi  attinet  ad  £bu- 
luin  quodammodoaccedere  vjdeamr.  At  inlknis  differeativ  qou  el^,  quddadnoi  6rat  alboc* 
.  Tragus  ex  candido  JuilMi  dick,  ac  in  anrii  vu^aii  iimiltm«  nec  (nuldfs  nlam  pntaL  . 
vari.ic  ( inquitCBatiliinuO  baocii  vatidibHb  mafiii  albis  vel exalbo  Aaveibendbai. 
S.in)bucum  haccis  aBws  in  jki^lii  obftnram  intBniDWiBMH  Vir  8c  eaoifflii ilotaiiiicui  A  Umtr» 

dtu  PUckutt  M.D.  ' 

-.  ■ 

*  r 

.  "     •  >  SawAiiMr  Uamtt*  J.  &  fi^  Ufimmm  Ger.  Parlc  Utmuf  fiU»  CR 

•  ■  •       '         ■  .  .  * 

rd,-:3  nniltifiiriani  fiflb  8e  valdi lacbuatts  k  vulgari SandnlGO  diCGkt  Flores  alioqui. & baeoe  d 
■  (iiuiiiimx.  ■         ■  ■  •  •  .  •  . 

Itamr  fieSaaifaacai  liumilirfira  Ebabi  ftj»  lacinsKo  C  & 


S^aiAtKm  rmemofs  mhrs  C  E  Park.  rMtmtfSt  ^amt  mbrii  J.  B.  rsetmifs  vtl  etrom 


.J.B.  -  ■    '  ..  .  . 

C^u.uuiium  cora  ml^sai  Sambocft  mdka  l&beat  oomnAmia,  fie  ut  floribui  tc  baocih  vldua  in  re 

Bocantci  nonvcrlato  fadle  imponcre  poflec,  foUis  camcneftpaulo  Riinijs  ftrtidis,  At  in  floribi  s 
&  baccis  clanffimum  difcrimcn.  Flarej  cnim  nullam  umbcU.im  faciimc,  ut  in  vulgat.ij  jcd  m  ra- 
cemum  nblongum  digcfti,  ftellari,  coloreex  albido  in  lutcoluni  Ijngiicntc.  Hjcc^  conliniili  iiiodo 
racenutini  iceqiienras  (iiccrcldinc  ex  rubcnnbus  pediculis,  iplx  quoque  pcr  macuncaccm  coccioeXf 
injucundt  plmc  laporis,  ex  quibus  novx  plantulx  (i  (dantur  prbgi|j|nminc> 

In  Alpibus  Catintfaiacai,'montibus  drca  Genevam,  £c  Mvii  pvttii  niaBmum'  Carthufianortim 
cainobium  oUervavimus.  Nalacur  enim  tn  montoro  tc  a^eenldntf  lodi^  RWdmi  lil  opads  uligi-» 
'  no(i(que  lylvis,Bur^nidlic;!^,  LotharingicbjGe^ 

£o(3em  cum  SolAno  litus  occupare  oblervat  Tragus ;  unde  intcllij|;i  poteft  iniAas  ho(ce  frigidio» 
ru  efte  qua!ic.itis.  Camcr.irius  quoq,  ceftatur  fngtdas  elie  b.iccas>  IbjpOKlfili  fsddere  edenttt»  mn^ 
tumque  corufQ  ufiun  j^ile^noxium ;  ^  ctiam  (ttbldibit  liobeiius.     ^ .  ' 

Cerram 


Diyiiizea  by  Google 


tib.XXVnt  "B^AeimbiiiiaxiferU. 


CirvMrn  Simbiicum  racemofam  licut  Sol.inum  lcchale  magno  (ididcrio  uquircre  /e«iiiikaflb 
f.  -ilr.-  Tr.v^^ui  Ubi  namquc  liKoruni  cis  ilirpcs  provcnire  imellcxic'^  fe  eookn.  WBoioBma 
Msaot  ddedatur,  folia  ucnuiqus  non  baccas  deoerpens,  8cc  ' 

FinMm>  (qaiA  non  minds  «dtniraeione  digaiini  «ft)  'obfowi  Cervom  foram  foliij  hamm 
(luiaradl.Tdci,  non  autem  Ccrvam,  nili  ^  pn^ns  fiieri^  &  Cervamin  ure  o  geftavcnc  runi 
enm,  8cc.  Tr»g.  W. cap.  1+  Sani  apud  me  fidem  non  mveniunt  qur  Tragus  hoc  in  Joco  icriplir* 
qnamv»  fe«xpeftumaffiniiec:  necndeQquoinodohwpocaerit  .  * 

.*  •  .  .  ■ 

"  A.    f .  Sambitetu  bumtlis  pvt  ^hdm  C.  R  Eii</*<  yfv*  Samhucm  bumilu  Ger.  PSart  £f«/« 

y.  B.  •        ■  .  -         ■  . . 

Arbor  non  eft,  at  ncquc  rriitcx,  fcJ  vcrius  hcrba,  adeo  tamcn  Sambuci  .Tnnf  ut  ilfi  15  nom«n* 
pamiteadjedione,  apuJ  Gricos,  fub  voce  >«**w<x7»  nromcnieric.  Raio  iv >mmi,)tacuram  alfeiui- 
tur,  magna  c-c  p.ircc  Ijlquicubiro  non  alcior,  caule  heikiceoj  ftiiico,  Simbuci  nm  mcdullofo  hiW  ' 
nis  mcnlibui  concibclccncc:  atl  cjiiam  acccdunt  6i  folta  oiilmanusdilpolita,c  tnbusquani6rveoon^ 
jugacio.nib  b  .nl  r.iclimi  annexis,  mipanque  e.xtrcmo  folio  compofita:  odore  graviore  •  qaortmi 
lingulana  Sambaonis  iongia-a,  acudora :  pares  unien  umbelb  allw  flofculonim  qiunqueparotorum 
odoratoraro.&nclcio  quidnucleonim  Perlicorum  magmatis  ipiranrium,  fed  efu  vix  fcrcndonim  fcr- 
n|gin^^rmiw/]m,/Mm  quibusfatifccntibus  .icmi  luc.eclunt,pernutuntatcm 

tendB  maltis  angulcA  anie  matDncuem,  &  p«n^  tnanguli,  po(t  vcro  nugis  rotundantur 
iuoco  luo  manus  rutil.t  quadam  purpuri  inficiences,  femtnit  contincntes  cemaf  aliani  pane  cUa  al* 
tera  angulofa.   RaJ.x  longa,  digitalis  craffinidinB,  non  iignola«  lat^  iparfa.  ■  •  ■.  ^^r 

Ad  vias  p  iblici),  inque  .igrorum  limiobu»  tt  cwneBBiwnoii Mt^occuitit,  Eloi«t]D]ib6eMSo-  Ucm  es 
Baccas  Augufto  acSsptembn  inaturat.  '.  '     '  TrmfuT 

Eafdem  didtarabCBere  vii  ei  quas  Sambucus,  e^ue  eflScadores.   Coitioes  &  feminula  vim  ha-  Kwi. 
bent  cducsndi  aqoam.  Conferunt  igifur  in  iiydfODe,  a'rthritide,  catcrilauc  niorbis  a  /ero  ortis  Ad 
hydropicorum  aquas  educeaidas  ab  omnibus  fcre  botanicis  cdebratur  radicis  &  leminum  decodum. 
Verum  quoniam  vchcmentius  purgat,  corngi  dcbcc.  , 

InFulum  cort.  rad.  Ebuli  valde  vioicnrum  eft,  deco^m  minus.  .  Codurij  aador»  RiadiOb  va 
.e)ui  purg.indi  psrit  &  cxrolvitur.  Poftradicem  OaquitC^.Iiafinai^ 
Puro  afparagos  Sc  folu  etiam  mitiora  eSBs, 

£bui)  non  mintis  oudm  Sambuci  concula  folia  &  impofiCa  ambnftc  partt  eam  perfanant. 

Ad  podagncos  dolores  leniendos  valcnt  &  folia  in  lixivio  co^a,  atque  extcniis  .v>p[icata  in  ta-  * 
mcntis,  ut  noj  eciara  in  pattc  cxpccti  Itimus.   Idcm  Icd  cificaciuspracftat  oleura  feminis  per  cxwct 
fionem.  •  '    .       .  "  " 

Acini  cjus,  ut  &Sambuci  cingunt  capillum.       "  ■•  •  , 

Ad  Licnis  aflFeaus,  R  Aq.  iHBae.  radie.  Ebuli,  Capc  circiter  iiiii.  decem  auk  daodedm 
dies  mane  )C)uno  ventncula  Eft  expertment.  D.  Du  Val  D.  Mcmd  in  <*if|ftribm_  infla^ioltiiK«e 
obftniaionibttsLicnis.  CAf/iMK.  '  , 

C  &  habet  Ebuluro  ioL  ladniacis,  qram  PAia  It.iT.  cx  hotto  NoliliiflinnGoiKaieni  ad  eoffl  mit 
fic.  VidePboam.  IniHhKtoRegioPariliciUibodte  cuicaelh 


cap.  m. 

MAior  Ponnat^am  fpcciescft,  altiufque  cxcrefclc,  c^teroqui  ci  valdi  fiimlk  JMftw  tym 
•;\  prarceaencnim  Ipccicram  fruaibus  quodammodo  dirterunt  Sunt  iidem  ^MMtncooc». 
h()c  eft,  cx  tribus  globofis  bceribus  conftantes,  ac  fi  ex  tnbus  gk^uls  unkbfinc  fiinnacs. 
viridi-rtavekenccsj  lanugiAoia:,  tru  Aftinais  IocbIm  /«mm  «^MMiwtM^  fatffni^^^^  timnBa,  wii? 


deo  incus  caodido. 

Nalcintr  monianB  Regni  Malabarid  locis,  przfertim  inCUNrf.leBmr  fiieb  aaaaamiUut  ttmi 
acmacoiosexliiiecnuftusjroeoiecirciterAugiiilo.  •• 


Cai.  IV.  • 
Mtc^iri  ua^  fimkm  mnUbH,  fim8m  mmJf  ffamn.  i.  Mmm^-AmlttA  KXL  P.  f. 


T.  ??.  p.  6f 


ARbulcula  eft  humilis,  leptem  drciter  pedes  Geometncos  alc^  tsmtkt  ceoui,  aibicantc,  fimro 
coroce  obdudo,  ramuliique  iiaSM»fL  flPoiGdaiii  pfaAei  donan.  RmMx  fibrau,  id- 
gricans,  aroai^        geminaca  dica  lanukn  pcowniniir,  oHgnfliMotonda,  aoiminara, 

eraila,  denla,  ihollia,  glabraj  fnpernft  aothviridia  &  fplendentia,  InfemiftlwiritBa,  inodora,  infii»- 

da.  Ffo^M/i  canoidi  cxtremis  furculis  numcrofi  provemunt,  porre^flifquc  columellis  umbcllar  fpoae 
pandnntur,  quinquc  craiTis,  acuminatis,  mtus  candidis,  exnis  rubclccncibus  lineolis  Itriatis  foboiis 
oonitantc*,  qumque  Jiamiaulu  .Ubicintibus,  fubrubefccncibus  afKikm  ornacis,  meiam  iforis  cavita- 
tcm  &  umbilicum  occupantibus,  interqux  fijlm  prodit  purpureus^  fiipcrni  bifidui.  Floniws  mar- 
cefcennbus  aut  decidentibus,  eoiuin  oniSilici  m  fTii3m  exadaniC  t  AfNeV  l^tnoOCcas.  rotundasb 
ooloce  vindirtulco  Ahacaiiiac  OiteMK»  inodoiai»iafiptdafc  Qdcic 


I^Il  HlST.OKlK     PtAKTAR  UM. 

yjfgf^  Crelcir  locK  arenolis  Sc  pecroiu  in  Btttjeur  &  Caltcu;.  Ssmper  viret,  quotannis  jJorec  fniaunjqL 

fcrt,  mcnfe  cirdcer  AukBhO* 
l^fflff.  Foliorutn  in  aqiia  oommoni  deooAoni  u  exhtbeator,  coUcum  «ioioretn  potenter  mifwat,  Radix 

.  anddotum  babmur  adreniiit  Serpeotum  JAii»  moi&lv^  fi  in  pom  mbiin  getinir»'  £x*]bliif  xt^ 
dicibus  in  oleo  QBnram  oo^  Jinlmeaiiim  paatiir,  ^nd  ma^giKM  cmiiorot^matei;  d^arir  icAt> 
viique.  .  . ,      .  ^  •  *  '  ' 

'  PneoedentifiQjnor  Ipedflt 

i       .    '  4.  Kmm  BtllMthJbmlfiifi  KM.  .-  . 

»    ■      *  '    ■  *        -  ■        ■  • 

'  Sdpeiioris        eft,  fed  hutnilioi',  alioqiun  ei  vaW  ItmilHi,  nifi  quod  Radtic  albiciw  fit  fkmi 
caadidi  omnina 

Crdiat  lods  montanisSc  (ylveftribus  in  PtrM  vidi,  tc  aliis  Regoi  Malabarici  loas.  Qiiounius 


tmu  f$ 


Tfw/Hfc  dotetiruftiim9iiefeti,Jofovk.8eAiiCpJ^ 


Cap.  V. 

tinUtK  Braftimjis  luteei/tr  fm&m  an^ditat»  triutttf  Jumftrm  Jim£i  Mtmum  Maicgrav.  l^lon. 

Martgr.  ,  . 

- .   'T~^Riit«K,cft  aibandbetlfc  oortice  grileo,  ligno  mediocriter  duro,  (ed  fragili,  qui  tn  multos  ramos 
wr^  difpergitar.  &  hi  itidem  in  lamakK  inordinatc  pofitos,  in  quibus  fum  fdis  Vyn  iDnions  fiiliis 
*. .  &   .'finulia,  dinite  viri^a,  in  frondet  iqiiafi  difpofita,  nervo  fecundum  IbflgpQidmem  &  vennKs 

tranfverlis  vix  conlpicuis.   Fcrt  flarem  folitarie  politum,  h  longo  calyce  prodeuntem,  Stuferi  Hol- 
larnlici  magnitudinc,  in  quinquc  felia  i\([ctbim,  fiammHlu  par\is  in  medio.    FIos  coloris  eft  dilutd 
*3imifitTi     purpLiro-caTuici,  vcl  Lti.iii!  albi,  n,im  in  iino  eodcmquc  IriitiLC  .ilbt  5^  coeruleo  purpurci  riorcs  re- 
<Mcc<ryM(m.  P^untur,  iuavis  odotts  inRar  yiolaruin  Martianun.  Frncium  fert  magnitudine  milar  *  uvx 

.  i\Kf  rindcn),  rotundum,  cortice  grileo  teAnm  ^ui  fiiperiiis  quinque  fifluras  habet,  ut  fruAus  per 
'  fiduras  ftcllam  quinquangularem  r^rcieoiei:  coolinec  in    tria  grana  (emini^  ntfgnitudine  Len.  * 

tis  vel  ctiam  majores,  fipine  elliDticae.  Xiuti^m  habet  magnam,  midam  8e  albicantem,  cujus  me*  - 
Pin»,  *duUof.i  rubflamu  in  pulycrem  redaSa  magai  in  Medicina  pollioecur  Se  prarftat:  verum  quoniant 
corpus  nimis  violcnter  (iipern^  &  infcrn^  movcac  non  lecui  quim  Scammoneum  vel  Eliila  nonnili 
robuftifliiiii^  liominiUw  cxhiberi  lolet,  idquc  addicis  cnn  «<aoriis  tum  Sc  julta  obfcr\'Ata  cioli :  ain.i- 
rore  &  acore  non  planc  deftituicur.  Eadein  In  aquis  rnaccrau  lavacra  fuppcduac,  quibus  vaep 
aniculonim  dolonbosex  fiigoie  poiiflimikB  naidf  medonnir.  Imr  viiliwntia  qnoqiiiB  iBtafitieou- 
bos  iiitii  patur. 


A' 


.  .  Caa  VI.-  ;  • 

Pmaslacctfir  hJicusfpimfiu,  tr^dktt  jfartfw fliMtii,fi»Sh  fUtH^MnJt  trimti.  AA»-TUdtA 
aM.  P.$.r.4i. /».8i.  •       .        -  '  • 

Rbufcul.1  hiimilis  cft,  rtiuitifque  ranfulb  rotundis,  longe  lat&t  difFufis  ormts,  qni  cortice 
.wo-viridi  cir.cti,  &:  fpinis  infupcr  numcrofis, brevibus,  rigidis,  acutifque  iiuiniti  iunt.  Rji- 
<t*  fibr.iM,  .uio^iurpurca,  gr.ivcoleiis,  urens,  ac  caufticam  vim  habens.    FWw  tcin.i  iimul 
iua^,  Jong^ac.^pinolis  pctiolis  proveniunt,  oblongo^rotunclt,  acuminaca,in  ajnbicucre- 
^  .  tut»,  «nm,  doifi«  sUire,  iiipcrn^  acro  viridia,  infiu-ni  ful^india ;  ncrvis  aliquoi  £  cofla  roed£i 

alhicame,  &  in  jawst»  pawe  alce  extubetann^  Ipinifqae  ligid»  obfiti,  in  iatcpi  OMinealibus :  od* 
fi>rtis,  faporaniaros,  uiens.  FhfcMJi  graveolentes,  can^ra,  ^^fioram  afii  fieiuinnus  canlibns  rpka- 
tiiVi  cxininr,  quinrj,  acuniinatis^ac  cxp.inlls  foliolis  conftantes,  totidem  .-(Ibicantibus  pjm^nulis,  ru- 
fctcennbiis  <Y.''''w«  iIunAtis,  medium  occupaiitibus ;  intcr  quz /7;^/«/  prodic  brcvis,  (urrcctuS;  c-.iipida- 
••tus.  l-lolailis.lucccii.int  j- plano-rotundr,  tricocear,  virides  primijm,  dcin  fiiblufci  coloiii :  m- 
,  tiiscontincnturtria  oblonga,  fpadicea,  iaporis  acrisurcndlct,mcnibranaccisquibufdan»  pelli- 

culis  a  fe  invioem  fe]unda. 

tjM$9  Nalawr  in  coto  Regn6  Malabarico,  locis  viz.  fylwfltibQS  }  lemper  viret,  matuit»'  fcrt  fiuAnt 
.tufm,  .  AngDfto&Scptembrimcnfibus. 

tlru,  '  .  Bx.radice  &  viridibiis  fru^aibus  in  oleo  frixis  linimenrum  p.nr.iti;r  contra  dolorcs  A»thridoof.  Ex 
filliisin  aqiu  codisfialneum  conticitur  ad  cacliexiam^analaicanif  pcduni  tumorcs  ocdeiiiacofos,  £• 
nuUyvicaAaui^  «X  abttadaamfciDnaBii^  mUaadoK,  •• 


SECTiQKlS 


Digitized  by  Google 


Llb.XXVHL.        T>e  Mqrihus  Saca/em.  i^^^ 


—  .X 


•  •     SECTIONIS  UL 

MemhrumTsrtiMn, 
JkJrhorAus^  Bmtidiiu  hm^ms^  frulEbktttragytMfin  tttr4acc9»  ' 


C  A  P.  I. 

.  .       '  DeyitevmifmL 

Vltis  non  k  ykio,  vt  vtSkSt  Varn»  qnataor  de  IX  fid  ot  *  IVMUtiis  h  Vmt,  quoH  Fcdus  •  m  Emuch. 
'  allr^jre,  Nonius  int;rprcr,iri:r,    ;fj:  .•ri- 5c  infltclrrt.    S.iru''  Vitis  lenr.i       fiicilcque  inflcAi- 
tur,  unde  &  C4  ccinurionurn  crar  inlignc,  quo  miiitcs  tjedulianc,  uu  oltcndi:  K-iims  iri 
Etymolog. 

Vinum  .\  vi,  ut  qiudem  fcnbit  Varro  quatuor  ie  LL.  Sic  autcm  dicitur  quia  vim  infcrat  mcntt : 
HB^^t  Plinianum  illuJ,  Sapiemtuan  vhu  oiimhari.  Aliis  Dlacet  Vinum  dici  qua(i  vitinum  i\  Vici.  £gp 
com  Voiffio  ia  £nflDM)liMa^ 

quodgc  finfrHoftilHBwi  Arigtfc«rammmb  Etjmlig.yi^, 

.  Kotior  cft  (inquit  J.  B.)  Vitis  Vinifera  Quam  ut  dcfcribi  dcbcat,  fcJ  grAcificenHir  frijjKia  fiibje- 
&ji  Scptentnoai ;  uc  vel  ledionc  noyifle  dilcant  notiiEmi  etiani  iplis  nectirei  liqunris  parcntenij.^v  rStim 
qui  nihil  abicAiui  intuenti  videri  poffit,  alienz  opis  indiga,  ndiamim.  &  podaincntorum  adwum^ 
liiculo  innitens,  tortuofb  ilipite,  hirco'  rimo(6que  oonice  niulca,  qux  ubi  tepidiorem  benignioas 
coeriaaram  fenfit  gemmas  protrudit,  in  Pamptnos  poftmodum,  ut  familiari  illis  comparatione  utar, 
Lupi  falitlani  abicuros,  minim^  tamCn  in.inia-n.i  ilia  afprcJinc  horfidos,  (cd  l.rco  virore  fplonJcntJs; 
ita  uci  clixiuius  hiitiio  fublAta,*caprcoIorum  bcnchtio  adminicula  (ua  complcxa  a  contcmptu  vin.li- 
cacum  fcic  it;  flofculorum  {uavcolcntium  quinque  fibriUis  hcrbidis,  lutcolos  apiccs  (uftincntibihtiun- 
pa^ium  [Cziaip.  Hoiculos  parvos  &  candidos  ut  Oiex  et  attribuit]  raccmis  divitem  coiono  ipcm 
exdtat  uvairum,  quas  alias,  n^  colori  putes  obligatam  generofitatem,  ochrd,  aliiis  rubrica^  aliis 
nigribe  tin^kks,  aluTveooloBbus  inffflnes  producit ;  tanu  utique  lapohim  viiiumque  varietate  quan- 
tam-qual^mciue  tam  adverfa  quam  lecunda  valctudinc  quotidic  cxpcrimur.  Florem  ( addic  CxIaI- 
pinus;  non  in  fummo  fru(9u  led  m  (cdc  habct,  ac  plura  fcmin.i  in  cfim.Tiuni  cnnvTCpt.iciilo:  B  cvi 
temporo  in  m.iRn,jm  altitudmem  crefcit,  iti  uc  nili  crcbra  amputatione  cocicoatr.r  nuilcit.iJinc  viti- 
cuLrrum  luxuri.ins  lylvalcar.  Feli»  fcrt  ampla,  varic  lacmuta  ut  Ficus,  quos  P.iiTipiiios  vo^.int. 
'  Vitis  Theophrafto,  ut  Sc  Varroni,  arbor  eft.  Vqrum  ciim  alienx  opis  indiga,  nili  in  propinquo 
iint  quz  arripiat,  bumi  provolvatuTj  Aiboris  nomen  non  niereiur«  quamvis  caudex  inccrdutQ  m 
humani  cruris  aut  «dMii  Koions  cnffiiiem  excrelcac  Prilci'  nufnkiMjini»  fiqfpcAa  aiboribus  an- 
numerabant,  qua  reven  arbores  nonntillas-vinck.  PliniumattendaBiiBiddemonnrantem,  Vol.  14. 

c  I.  Jovis  hmulacrum  in  urbc  Populonia  cx  un.i  [Vitc]  confi-iicimus,  tot  xvis  incorniptum  :  itcnr 
Mallili.r  1  uer.im,  Metaponti  tcmplum  Junoni^  vitigincis  coiumnis  ftetit.  Eti.im  nunc  (c.ihi  te- 
dam  EplicJix  Di.ini'  lcanJitur  Vitc  una  C}  pi  ia,  ut  tcrunt,  quomam  ibi  .iJ  pr-rcipu.iii)  amplituJi- 
nem  cxcunt.  Ncc  efl:  uUi  ligno  diuturnior  natura.  Huc  peruncnt  qua:  dc  earum  pi  occrftatc,  ra- 
IDQnim  &  pairnitummiia  exichfione  &  deniitate  habet.  Nullo  (inquit)  iinc  crcfcunc.  Villas& 
domos  ambih  fioBiUnim  palmibbi»  &  iequadfaiis  loris  memoria  dignum.  Una  Vitu  Rom«  in 
Lt^  porticibiii  (oMiales  !nambalationes  umbro&  pergulis  opacat,  eadfm  duodents  t«uili  amphoiis 
fcecunJa.  Ulmos  quiJcni  ubiquc  cxfi.perant  :  mii  af  imcjue  altituJincm  earum  Ancia  fcrunt  iega- 
cum  Rcgis  l^nlu  Cineam  iacctc  iuliifc  m  aultcru>rcm  guAum  vmi,  mtrii»  mafrtm  tjmt  ftndtri  m 
Mmt  ^  ^  tnut, 

DtVkmm  gtmr^mu 

'  C.  Bauhinus  Vitem  dividic  in  fativam  Sc  fylveftretfi.  Sativa  (inquit)  aliamajoreft,  aijusplurimx 
fpccics ;  alia  rainor.  Maj^oTii  uvi  &  colorc  &:  nugnituJine  diiFerunt:  Aftcrius  namquc  acini  auc 
viiidcs  albicancclve,  aut  hilvi,  aui  facurato  ruborc  nigncam,  aut  coerulei,  aut  lubrubcntis  colo  is: 
alix  acinisoblongis  inagnitadineSc  fbrnu  Pnmorum,  qu«P«ijpij«M  did  potefi :  alia:  lotunJis 
vei  magnis,  vcl  paiyis :  idiz  adnis  Punt  frequentioribus,  alic  larioribltt.  Stm  qux  granis  aut  vina- 
ceisGarent,  interaum  uiudim  vel  alterum  granum  habent;  Rarius  uvabarbua  reperitur.  Mhmr 
vero  eft  acinis  nigris,  rariflim^  albis  aut  fuTvts,  hucleo  mioimo  ac  iimIIl  Saporc  ctiamdifleraatf  vf. 
dulci,  accrbo,  mufcato,  qua:  Vitls  Apiana  Phnio. 

Iii  fohis  quoquc  Jiifcrcntia  cft,  alia  maiora,  proflanJius  incila,  ut  lcalica,  foliis  .iJ  pcJjculum 
m  iacinias  acutas  diyilis,  al|^  ntinora  func  Sic  alu  tenuiora,*alu  aaiItora,*aha  viridia,  alia  rubcntia, 
alu  macolata,  idia  ad  tafiom  duioi^f  atS&ix^  alia  lacna,  aluL  deniqae  liibhtrliii»  Hadenus 
Qfiauhinnt. 

•  Xxxxsz  X>« 


L/iyiiizecl  by  Google 


•  HisToiiiA  Planta&^im. 


L  tA.c  i.  De  uvarum  getierifcus  brevitcr  'Plinhb,  Uvanim  gencra  magnitudinc,  colore,  faponbus  aciiik 
innumerat eriamnum multiplicantur  vino.  Hic piupureoboeiu colore,  illic (ulnnc rdeo,  nitdntq, 
viridi.  Candicans  enini  ni{»6-qac  vulRares:  Tranent  Tero  mimmanim  mtire  |innafti:  Praclongis 
da^yli  pontRimtur  .iJnis  i^c 

Gencr.i  vitium  innumcia  &l  infimt.i  ciic  noiilccus.ic  PjTorum  &Pomorum  apud  Vctcrcsetiam 
in  confciTo  fuit,  cum  (ut  reafi  PliniiiO  lotideiii  ffo»  fiw  qpat  affi,  fit  nova  iodief  prodncaadir 
£c  uiquo  produocntur.  •       /»  n 

Commellx  &  Plinit  xfo  ccld>errim«  apud  ipfos  viden  poflunt.  Utriu^pie  aums  cotifcnfu  priiH. 
cip.tttrs  ihnir  Amauek  ftofftf» liimictteai  ieaioqne  ptofiacntem  ubiqye  noi  ejus  tritaDi.  C^ingiie 
lu!  um  RCiicia,  &C.   -  "  .  •    '    •  « 

Proxima  digaitas  MiMwMmr,  nibente  matsiiab  qpiprapMr  ^Mam  nibeibs  ^pdlarae  W* 

ncas,  5ic.  •  • 

>^/i;<i»«apcs  dcdcrc  cbgnomcn,  pia'cipuc-e<iri;m  .ivitlx,  &c 

Atque  ba&cnus,  mquit,  poailima  nobiiicdi  daov  pcoilianbus  atquc  verxuculis  lulia^  Cnets 
adveneredChioTha(ove.  VeritoBCBmPlinateOilBniflihtcwmplatiain  omnium  inaaiUW, 
noadpuseftplura  liuctranlcnbm  ,     ....  1.       •  • 

Nomina  .Viiium  aniiqua  rpedel»B  hodie  notis8c  fio  nonlitatem  prxcipue  culns  aooonimodare 

perdifficilc  forct  nc  dic.im  imiX)fTibilc.  Nos  crgo,  quibus  ncc  otiuni  ncc  facult.a5  flippctit,  id  non 
tauabimus.  Noiuiullas  tancuni  yices  quasinter  lc  &  ab  alus  omnibus  ipeocs  di/lindas  efle  ruIpica-> 


drimtims  Park.  €|k  €miaiMm* 


Foliiscft  (auniteCBaiiliino)  nituiidi^  cbi&«  fiibcuiiwaiiii^  iapnidopeilacii^chnlMdi* 

vifis..  ,       ,    ^  , 

Labelio  Corinthiaquz  vocatur  uva,  nomcn  patrium  tcRatJ,  cfSgte  nihil  plancdincit  a  com- 
muni  Sed  algidions  coeli  impatiens,  gr.icilitate  tantum  raoemorum  &  exilitate  adnonun  iuper|- 
tur,  qui  gigariis  circnt,  (untque  liTWft,  ut  qordam  MdaGranattarilliB  vacua»  Botii  enimffire 
laoRnnli  ipii  opoflantur  adnub  Pipeiiiu  aut  Sambodna  Erana  anuandius. 

Ebrodoneniis  hiftorix  aoftorei  noc  etiaift  refenmt  Uvu  pauas  Indicas  gigartis  carentes  C  B. 
Q|ia;  fequunturc  D.  Gcorgii /f'£«/rr  Itincrano  tr.mnjt.i  funt. 

Vvx  a  Corintho  dcnomitut^  arca  urbcm  eam  hodie  non  invcmuntur  creicences,  ab  incolis 
fbrtc  negledz^  quia  delunt  mercatores  quibus  eas  di^endant^  nec  ^im  opene  prerium  ibret  vites 
«cietfft  non  permittentibus  Turcis  navcs  majores  Samm  Ommbitmm  m^ftdL  Vites  quibus  tnna- 
iiaintiir  aliarum  unyies  funt,  fohis  duncaxat  nonnihii  maiotftni.  la  Zaefmho,  CtfidmiM,  NmMigt, 
MifMlm^M  &  Famwprccipuiicaluiitur,  ubi  tiun  incolac  ex  eaiuni  merdmonio  quxnum  fadunt  nber» 
rimum,  tum  Veneils  ex  earum  ve6Hgali  ingentes  reditus  quotahnis  accedunt.  Siquidem  Zacjntti 
infulx-  foliiis  annu.i  vindcnii.i  qmntf,  auc  (ex  navigiis  maioribus  onerandis  fufficit:  Cefihalonia:  tri- 
bus  aut  quACuor :  Naihaligo,  ^jaknrut  &  tMtrti  uni.  Precium  in  milic  pondo  Tluleri  icu  Coro- 
nati  plus  minus  duodecim;  tannmdan  Cdim  Venetis  pro  tribuco  fcu  portono  dependitur;  qui  cx 
luc  {qU  mercc  lucrari  fenuitar  oaotumis  quanturo  Qaiffi  ia«  inftracn&e  &  alendz  fuficiat.  Uvx 
qiKB  in  hts  infiilis  ooluntur  lugne  duniaxat  (unt,quamvis  ntmmim  ftalic  hujus  generis  albas  vidiife  me; 
ininj :  Sunt  aiKem'onu)esapyrenar.  Auguflo  men/e  aim  maturuerunt  deccrpcashiiiniihatas  rariore 
{imexiuxant;  iiocatas&4  iordibus  lepiugatas  colligunt,  &  ad  apochccas  (Sertagfie  vocant)  de- 
porcant  cifquc  pcr  foramcnin  tcdo  ad  la  rclitftum  uvis  dcfiipcr  immiflTii  (cu  inrulis  .nd  fummuni 
u fquc  replenc,  uw (uopte  pondcrc  f^iidentes  adeo  cohircfcunt  brcvi,  ut  quando  cxinienda:  lunt  ^er- 
r.inicniii  .^cuminatiscffildi  rcquiranc.  Cijm  in  dolia  infeicienda  fimr  uc  venundencur  mercacoribus 
&  alio  n-aniinictantor,  nndip^aliquisin  vasinfilic,  uvifqueien&ilimmii&s  concukandojtemit  ic 
cooftipat,  uc  in  angitthim  coaOiidoIiam  plures  capiat^  &  aere  eslnfe  finAni  diniintnwoiliiptt 
daia».  ItodewieCotindiiacaadnoinapfi^ 

^  i,rttitfihAiiiiKlmimtfu/mtVmk.4Ci€t^^ 

Peoulians  (blti  (brma  hanc  Viccm  fadle  ab  aliis  di(pe&it,  quipoe  non  tantum  pleniliqae  tninus 
Vinpiieii  vulganbus,  ied  &  proftmc^diifeftiim,  ex  piuribus  quodammodo  foliis  appaiatum  viden 
poM^  &^i1b  («^mentb  in  Apii  fbUoram  iwmam  (iiImU  itatcnuiter,  utpluritnis  edam.vjnieo* 
tilKllf  quinu  obtuli,  non  .ignofccrentur  pro  foliis  vicium,  rar.i  fanc  divifiir.5.  Bctros  fert  al- 
bos,  donatos  acmis  lacis  magrus,  non  miutum  compactis,  fed  paulo  r.irionbus,  valdc  dulcibus  8c 
iapiiiis. 

Varietas  potius  Vitis  i  fitionc  inicio  oru  quim  diftioaalpedcsndctur:  verumquoniam  ob  ele- 
gantiam  fiiam  &  raritatem  i^^edabilis  nec  minris  ob  uvc  pcnftandam  jamdudum  nobilitata  &  ab 
omnibus  cnietita  fit,  (ine  fpcciali  mcntione  &  deiaipcionB  paKenuittenda  aon  fiiit  In  Catalogp 
Vitinm  oelebnorum  k  D.  Tnncr.  Robmfm^  ad  me  tFan&nft»  hanc  ^edem  Onadaiftm  «Sgnomina» 
ttlQ  invenio.  Quod  i*  Canaden(i$  Qr^{inis  fir,  proculdubio  non  accidcntibus  quibufdam  (cd  tota 
IpMe  k  reliquis  viribus  diiicrt.  Fbtte  umen  ioco  Caaadcoiis  coenomimta  cu>  Quia  ^  Comuto 


l/tM 


Dlgitized  by  Google 


Lib.XXVIIL  drbmlmt  "BMaferit.  itfi^ 


•*  ttjmfiml 


"  intne 

defTic 


Hi  magnitudinc  cximia,  fcd  pr.xcipp.c  rormi  OUvac  Hifpanieat  aut  Pmni  xmula  ;  ab  aliis  omm- 
bus  iivarum  generibus  f^cil^  dilkiiigiiuiinir. 

Hciiinc  (lit  pucn)  qucadiio»ex  Hiipamis  Uvanim  infolacanira  [^aiTitl^  of  t^C  Jblifi}  »>• 
edeferciiiur.  £as  auKm  boc  modb  ex/iccanc,  Botiorun)  (oi  racemoruiii  quos  ai  haiK  ufilin 
^  Ananc  pcuiculos  ad  mttliam  paraem  tranlverlimiiiadun^  adeoa,  tuxi  nutritu  nugnoni  j>artem 
incerctpientcs  iinpedioiit  nead  uvascopfoleafiluac  led  parc^  admodum  derivutur.  Rlceiiioii  iunii- 
feftos  in  vicc  )>aHicnces  rclinquunt,  tbnec  p.aulACiin  c.xlora  faWi  gc  aUfiNQti  inoptt  afiocedtlir: ' 
bim  fiilfiacntcr  cxliccacos  lcnfttriiic  Jeivietunf  &  in  vaU  rccondunt.  ,  '    •  ' 

%     4.  fj**r  fylwfiru  yirgimmm  ]^Kk.jljlv.  yirgmts  Park.  C^C  \3ii\t  iOinc  Of  Virginia. 

libralds  (ax  Viti  fflv.  EunipM  cztera  fiinilk«adnis  (blisdiffia^  qQi  minoies  funt.pauco  (ucoo, 
gigardsver&duplomaiorifaas.  Harom  cresrpecies  (ea  vanetatb  lant>  i.  Admis  albu  minoribus. 
a.  Acinis  m.ijoribib  cccruIciSj  .itidioribus.  C  B.uJiinwi  oontra  cx  tuiioc  delLripc.  Virgin.  Uvas 
tenucs  acabas  facit;  ma)oi  es  uuiccs.       Vios  Vulpiivi  dt&i,  cortice  lugpiiorc  iblio  ^afuoi  difledo 

■  *  .  ■ 

Oftn  &  flaKclt»*  neenon  fcandendo  inod(>.cufn  reliquis  Vitibus  fylveftr9>as  oonventt,  fblikdi^ 
fertf  dimidio minoribus,  tripartito  iluncaxat divif^  ad  jx;dicu!uni  ult;i;o  cui  infident  oblor.Kiim,  gla- 
bnini,  pertingiBiite  inaiionej  adeo  ut  tema  vidcantur  in  unuquo<}uc  pcdiailo  folia,  craUiuicuUj  ob- 
icnrft viKBDtU.  Fhiftiis  ucin  idiqoiijylveftflfaus  peocacahMi,  cnieBc vinaceis cnflis cooftab 

Utwmgim*  m  Apglis  inBt  mMdmeMm,  fntef  em^wiiBt  &  eoknJi/  nibmspM^ 

1.  Mofchatellina:  alba:  &  rubrx,  C!jC  l0|ite  an{l  JTCb  S^ufcol^inc.  Siporc  (li.lci  fj  nt,  c.irns 
fimia  &  (blida,  tum  acini,  tuin  raccini  niaximi  (unt.  Parkinfbnus  raccmus  noniujlliii,  lex  libras 
pcndcntcs  obfervatos  tradit,  adnos  dimKii.iin  unciain. 

2.  P.irvx  nigrz  ieu  Corinthiacar,  €i}C  rmtlU  &Iatil  <0;apc,  o;  ClutteC^OIie,  02  Cimailt'  * 

gri^ic.  ■  .  • 

|.  UvaCanadenlisiett  Apiifolia  C&e  CoiudlA  Ipacdp^griqwv 

4.  Uvz  FRMitiniame  dodm  {|enerum,  attuE  &  rubne  upore  (iuit  debcato,quibd  vd  Tinam  inde  ex-, 

prelTum  declarat  gcncrofifTiniuni  &  mofchum  redolcns.        '  ..  .„, 

5.  Ai::eli.inenle  rubr.um  &  nigruin,  CfjC  rtb  flnU  &lathO;Ican^.  .' ,.  '•• 

6.  :Z\]t  itainn  of  tf;r  a^uu  gropc.  LVo.-  iniolan<io  in  vitc  pcndences exGbcari  lolk»  Hb 
maximislunc  cumacinis,  tuni  racemisj  colore  per  matuhtatem  lubema 

7.  *Cl)(  ISucIet^flpcqje.  £  maximu     alu>  «mpliacio  roi^  qii^  ftepidoaea.  iEftate  ca< 
inen fervida m.icvre[cem inkis & ndato Bi^  ''.   \      .         .  ,* 
.  %.  C|br  ^?tip(^  ^  1lctei#.  Uvc  Anioltacae  rabrx  five  nigr.r  J.  B.  l.  noo  m  ButiBunilia 
nominis  didx  Ipedan^ix  pulchrituiiinis  (unc :  .icini  iii.igni,  fubloagi,  ovalcs,  canK&mat  dulceita- 
men.  DiflSculiermaturelcuntj  iclcoque(iri|acLionbuslousnon  convcniunt. 

9-        {AKCMPOficgnvt»  .  uva  m  alfaia,  doki^  fpecio&«  pnBdpaac  HKniatMnii  dici 
Paniios. 

10.  CljC  d^Ufcate-SCapt.    Uv«  Mofchacx,  Api.^nx  Plinio,  C.  ft  ' 

11.  C$c€aiUUt|i«0Cl4^  UvxCaaatiiuBiftocnohuctraollaCK.       .  •  , 
pantoretiadi  Uvc.  nontaiMftm  ciiiicBUAiniioR  mgra,  lcdicfiaeODinnriMeex  purpura  nigri- 


Qm^  ad  tocum  actinetr  Vitis  (ijt  red^  Dodonxus)  coclo  calido  Ixtatur ;  xHuofiffinnim 
nan  defiderat,  fngidum  va6  &  glaciale  non  fultinet.  Eleganter  Columclla,  V  item  nos  ccteris  iti- 
pidbas  jure  prarponimos»  nontancum*fhiftilsdulcedine,  («ietiam  fadBtaiei  perqoam  onihi  pxtie 
'  F^ione,  &  omni  dedinatione  mundl>  oiii  tamen  gladali  vel  pr«fervida«  corx  tbortalium  iti|NMi^ 
det :  tamque  fclix  campis  qu^m  oollibus  provcnit,  &  in  den(a  non  miiujs  qnam  relblata,  (zpe  eaadi 
gi  acili  atquc  pingui  tcrra,  licc.iquc  &.  i.!iRinos.i.  Deinde  qux  cui  regiooil  ftatiu  coeli  (olivc 
ipc(fiu  tum  genus  Vitis,  tum  cultura  conveniac  expomt,  qux  apud  ipluin  requirenda  omicta 

Ac  (1  voco  (inqiiic)  eft  eligendus  vineislocus  8c  Aacuscoeli,  uc  catlcc  vcriflimc  CcKus,  optimum 
eft  (blum  ncc  denluni  nimis,  nec  relblucum,  (bluto  timen  propius  nec  cxile,  nec  Ixciflimum,  proxi» 
mum  tamen  uberi,  nec  prxceps,  (inulc  umcn  edito  campo,  nec  iiccum,  iiec  uliginolum,  modie& 
tamen  ro{ddum,  quod  itiatibusnon  in  profiindoterne  icaturut,  (ed  ut  vicinum  radidbus  hutnoreni 
fubminiflret,  eumq,  nec  amanmt,  ncc  (alium,  nc  (aporem  vini  cormmpat.  Coelum  porro  nequfi 
glacialc  vinca,  ncc  prorfiis  xduoliim  dcfiJeiac,  calido  tanicn  potiusqu.ini  frigido  k-catur,  iiiibii- 
bus  magtsquani  lerenicacibus  oifendicur,  &:  (blo  ficco  quam  niniis  pluvio  cft  amicior:  pcrHatu  mo- 
dii3oleaiquegaudet,procellisobnoxiae(l.  Hai^enus  Columellx  ' 

Qub  regiocalidior  eil  epUvx  fekcius  maiureicuitt,  &rucco  melius  concoSo  vinuni  gencrofius 
prxbcnt,  modo  calor  noniic  intenitor  qu^m  ut  eum  vttis  toleret,  ut  in  Indiis,  Arabia  feltce,  i£gypco 
aliilqi  lepoailMis  ioi^  vcl  piope  Tnvioos  jacencibus.  Hmc  in  Hilpaniaii  Gallia  Naifaoiktafi,  Italia* 

Xxxxxz  a  Sid&i 


Dlgitizecl  by  Google 


l6l6'  ■         HlSTORlA*P  L  A<N  T  A  R  U  H» 

Sicilia  ubcr  eft  potentis  vim  proventus:  in  fngitlioribav  utGalli*  partc  Scptentrionali  &  Bclgio  vi- 
n!'.m  tenuius  ■^ft  fjllgophorum.  In  Anglia,  ubi  vitcs  pa!mitibus  liixuriintj  &  iiVArum  ctum  trracif- 
iimz  lunc,  ob  defeclum  tamcn  caloris  fuccus  plcnmquc  crudior  cft  6c  acuiior  qu  inj  ut  cx  co  vinum 
BtltS  i^tites  parietibusaffixx,  hinc  Solimendianoexpontx,  radiorum  tcporc  reflcxione  reduplic^ 
to  Mvettlar;  iode  i  TemisSepteiitTioiiulibiis  &  Orienulibus  prienun  obje^  dclendanair ;  aoafre 
ooOe  ed  Mmdiem  pr^no  &  i  pmUdii 

Dc  ^^Mjt  inftiEaendis,  de  feminum  deAione,  di^qt^e  Vicium  paftinacione^  politione,  pampina- 
oonc,  aUkqueatione,  putatione,  rehquique  caltura  prolixc  agit  Columclla,  alilque  rei  ruilicj:  lcpp-  • 
lorcs,  .id  qiKis  I.cctorem  rcmitta 

Vitci  auccnr,  pro  loci  gcnio,  vel  i.  arboribus  maritantiir,  ut  olim  Ulmis &  Populis ;  Nunc  dienim 
in  Loidiardia  Itabx  agr<»  frunKncaceos  adeo  dcniis  arbortim  ordinibus  conlerunt  uc-  «iefiiper  incuenti 
^vie  videaocari  i>»u  Ikifulesirborei  vicem  ftacuun(,  quz  ramos  qoi oon(cendjC{  Viciuni  antem* 
paitnite»  abailiore  iA  aitioieai  traihiAot  libi  invicem  cx>nnediinc.  Inter  arborein»onBnei  triii> 
cum  fcmnt,  ut  aj^ri  rriplicem  producant  medem,  fftimeotij  uvanimjligni  Hujufmodi  rnaAi^fii. 
■vj  Vcfccibuj  diLti  (unt.  Vcl  1.  ^crgulas  &  ambulacra  opacant  undc  Ptrpdtna  dj(ax.  Vd 
tribus  lugis  incumbunr,  iiu.r  j^iaUmcntis  c.»ntciii(quc  tranlveriis  conft.int,  lifquc  vcl  dirc<ihs  tantura,  . 
vel  in  latitudmem  itiam  fiilis,  cu|ufmodi  vitcs  Comfltivttt^  tlicuntur.  Vel  4.  palis  pcrCKilque  fir- 
manctir;  alcicudine  humanaaor  alicubietiam  maK>rc:  oijufmodi  vineas  in  Germania  feais  Rlw» 
aiuo  fleaUbi  phuimasvidfanusf  quz  lupuleta  npftra  apprimc  referrenc,  ni  pemcc  luiiiulioMi  eP 
Jent.  " 

Denique  nonnuUis  in  lods,  uc  circa  Monfpelium,  ftatpcr  fc  vitis  fine  ullo  pcdimenro.  Stipites 
vix  cxcedunt  aibinini,  Sc  palmices  vcceres  fene  omnes  quotannis  abiandumur.  Novi  autcm  ber* 
barum  mocio  v  igancur  pcrarva,  &  lixaatm  cetm  pafltm  uvii  bjhone,  utPliaii  veri»  uluipeiik  Ho- 
|ufiiiodi  vincz  Saliccta  noftra  zmulantor. 

Nocura  cft  ( inquic  Palladius^  majores  uvas,  pulduae  liiecidi»  gnuii  callofite  liccioris ad meolamj 

eflie  lerimidas.  ,  . 

h  V!tis  vmifcrx  folia  cum  cl.iviaiHs  trlta&  imponca  capitis  dolorcs  miligan^  Mnique  ftomachi  in- 

fljnriiationcni  &  ardorem  cum  jKjlenta.  Id  ipfum  etiam  folia  per  (e  impofica  pnrftanc,  quip(\cqu* 
ici'.  igcr  in.li  diKtrmgendiquc  vini  habcnt.  Potus  eorundcm  liiccus  |uvat  dylontcrii.os,  fanjjuincm  ^x- 
Crcanccs^  ftonucluoos,  £;mulicrcs  malaciilaboranccs.  Laclirjmu  viciiim,  gux  vcluu  gummieftj/pi». 

drca  iloom  Ctedieei  concrctcic  [in  vitibus  noftris  hu|ufiTi(xli  gummi  Ipcmtecxfiidaasiionia- 
veoicnr]  ex  vino  pota  calculos  pellit,  uiunaa  licheoa^  S^"'"'^  lenilqae  nitro  aftiiao  pra-para- 
tas  (ianac.  Eadem  aim  oleo  (xpius  pilis  illicis  plilatliri  dfeAom  knec ;  maiciin^ue  liquor  queni 
acoenli  firmenta  vicnini  viridia  cxfudirunt,  quo  &  peninAa:  mynnccir  tolluntur,  Cims  autein 
iarmentonim  &  vinaceomni  circa  lctiem  condyiomatis  &:  thymis  illitus  ex  aceto  mcdeair. 
Prodeft  &  Imatis  ac  vipcrarum  morfibi»;  quin  &:  concra  lienis  inflaininationcs  t.icit  cumRo(»oeo«  ' 
jluu  &  aceto  impofitus.  PUircs  adhuc  ancri  &  jixivio  ex  eo  paracd  vires  aicribunt  fiotaoici:  Ve> 
liimGumcinereilignoram  eoidmiiuelixivianoondiaminnr  fedtfbrciialiiividennuv  nlfiqn» 
^  tBowfiJemiiziuncopiafiorem  aut  parciormoominei«,eas  . 

*  Uvs,  ex  fentemia  Galeni,  qucmadmodum  interfhiAm  Autumnales  prindpamm  obrinent,  ici 
fugacibus  omnibus  magis  nutnunt,  minimumquc  pravi  fiiccili.incru,  pr.vlc. tim  cum  ex.idam  giam-  ' 
.  ritaccm  iintadept.v  J.  B.  Qii-rlibet  uva  rcccns  alvumturbat&  ikoinacnum  inriatjidcoquc  earura  eliis 
in  febribus  interoi  Jtur :  qua:  ven  1  Jjv^crpta  aliqiiandiu  pepenilit,propterea  quod  ea  vencilacionemag» 
na  humtditacts  i^xircio  decetfic,  innoccncior  eft,  acrum  Uomacho  utiiis  eft,  tum  appecenciaffl  cibc^ 
ramreftiniit,  acquc  adebs^nslanguentibulVeprofiCua;  &  alvum  emoUic  *CsienimmagnaeftiiH 
ler  Oiai  difiiBrcnttt,  duloes  eoim  niagis  nucriunt  &  oorpns  pingueflkduntx  vencriailDm  miiaoc  Sb 
alv6m  itibdiicunt:  Auftenr  ^ooncra  pamm  nmriunt  &  ventrem  cohibent. 

Mcmini  me  ahcubi  legifle  Matronain  quandam  Germ.inam  toco  vinJemix  cemporc  pcr  uoum 
auc  akcrum  inenlem,  quo  uvis  vitiicabat,  nuUum  omnino  potum  haurire  Iblitxim,  undc  pat£t  uvai 
fitfiii  icrtinguere. 

^Uvx  Paliz  non^  patienciadi&x  limc,uc  vulc  I^mius,quafi  fblem  pafl«,  |ed  ^pando  quodad  jolera  * 
expandancur.  Monlpeflulani  Uvas  Pailas  hoc  niodo  parant,  Racemos  titnoefaincillfacflBliaaoa 


vino^  aciois  forfice  ddbadis«  fervenci  Inpvio,  addico  olei  paululo  immergunc,  quoad  flacceicant 
tamum  8r  cormgentur ;  deinde  perttcis  imponunt  uc  ficce(canc,  ac  poft  criduum  quacriduumve  in- 
fblant,  ut  Ck)lnnicll.i  liocer,  7- -^-  Uvx  palla:,  vmaceis  excmptis  alvuin  lemunc;  pcdorii  anguftii, 
culli,  cxalpcratis  taucibus  &  rcnum  vcliocque  viciis  maxiinc  convcniunc,  unde  &  Pcilianis  dicbs  iro- 
inifcencur.  Ztbebx  diAa:  h.  e.  Paftulz  maximc  leu  Damafcenx  exemptis  gigartis ia  aqnd  fenraw* 
vel  ftiUatitia  conveniena.iiiiiiiiib  potum  cgrotis  exhibent  (acis  gramm,  iitiqueconvciiiemieni.  ViSSk 
apyrenc  Corinchiaccdiaae  ackuate  grau  oommendabilt^  rehigerant  magis  6e  fitriciiiniiMn  ju^ 
ttlis  urilicQrincoqinmtur.  Gigarta  ran  habem  adftridoriaro,  convcniunct),  in  vioniihnac  jlvfftiKq, 
nve  intrinleais,  f ive  excrinfccus  adhibeanmr  ( torrentur  (d.  ac  teruntur. ) 

Vin.Kea,  filii]i;.T  cum  gigartis  in  cxpreuionc  inufti  refiduar,  magnarum  vnium  pcihibcanir 

in  arrhricicis  doioribus  fcdaodis,  ii  membrum  aiiisftumvuMceis  per  fe  calef cennbus  imjwnatur. 

Uv.r  paflz  calore  (uo  acri  &  penetranti  demes  8e  gblgivni  Veilicanit  mahHrw  afiaunt  (  ft  fi» 
qucnter  comeftae  eps  ad  pntndmem  dilpoinint; 

Laqiior  ille  generofiis  ex  uvis,  uc  moris  e^  oakatis  vel  (pome'effluens,  vel  torcnlaiieKprdTus  & 
termencanu  vinum  vocatug  qood  nooMn  l  Gnoo  fiiAnRLeft^  fpirim  kni  in trmiNaii^  «bQ- 
autem  abHcbraroytfra,  uciamdiximafc  , 

Vmi  ulus  &  faculcatcs  cxplicarc  omnir»  /upcrvacuum  cflet,  dim  non  pofHnt  non  omnibus  elle 
nonffimi.  Liceat  tamen  iuc  iilierere  Obii^rvacionem  k  D.  Uidft  ex  y^Mmu  J*  Heuie  CentuFia  ob(er- 
vanooimi  qac  inrifa  in  ordine  eftdeftriptani  8e  ad  me  uMffini.  •  Ad  Apldw 

*  videtoo. 


Digitizecl  by  Google 


tibXXVIIL  Mmbns^Bactifaii.   

•cr  adl»ret,  ut  len.cnc.bus  garg.n^n.u.s  lal.  .  dccoap  Raparum,  Horllci,&c  qiS  wtSK  ' 
maxime  conaucunt,  intra  paucos  dies  abftcrgeri  huid  pocueraL  «eri-  Uc^  A  frlkr^  s^Ir^  Apmnas 

GenCRi  mi  Veteribus  cefebiata  rarenfet  Plinias  Iibii4.  c  6    D  Ananfti^  z' .nnf     c  • 

Appi.  C  Scda  opptdum  eft  .n  a)ftc  i  Tcrraana  quinquc  millibus  d.ffitum :  luKUe  * 
C^.bo  erat  gcnerol.tas  cc  cberr.m*  m  paluftr.bus  ^opulctis,  finu  Amyclanc^^  qoS^  iSS 
c.d.c  &  jncuna  colon.,  locqne  .ingufha,  nugis  tamen  folTa  Nen»nis,fi^  TcuSdTnSSr.^S 
lcrno  agro  crat.  &  cX  eo  maxime  Faufhaoa    Exolefat  quoaue  hoc  mX;,  XX?  "    nobil.tas  Fa*  j 
ftudcntium.  Falcrnusagcr  d^ntc  Camj«K.l^ 

^pue  contnbutam  incm.t.  Fauftunus  autematcAer  4.  milL  a  wco  props-  C^us 
'  WlTa  6.  mdlibus  abert:  nec.uU.  .n  vino  m.i,or  atiton«s.   Solo  v.AorJni  fltmm  f<^^  ' 
T«a  e,us  gcn«a,  Auftemm.  dulce  tcnuc.   Qu.^^.^m  .ta  d.ftinguunt ;  sSs  G^SS 
g.gn,   nicdnsFauft.anu.1^  .m,s  Falcrnum     IVon  omittendumrut«m/nuffieonirqS<SebSI!S 
jucundanj  l.-K.rcm  uvx  clTi,  Ad  tcrtiam  p.Unum  varid  vcncre, ^/A*^ 5rW»kSpi3ddrac ' 
auftero.  It2in  burrent.na.in  v.nsis  cancum  nalccnna,  convalefcenS«^Sr5™5!^  "'^*' 
atcm.  lalubrttat&nque;  Tib.  Ge&r  diccbat  conlcnhlfe  iiST^SS^ rt^^^''/'""'- 
dioqm.,.el6gen^^^  . 
fiedbotia.  InterGracca  vma max.n.d  cclcbraca  fucre  M.iror,cun,  m Cherfonclo Thr^a^,  tSbT        '  i 
Cretieam,  Coum  Ch.um,  I^b.um,  Icartum,  bmyrn.vum,  Scc   Intcr  AiiatKa  Cypr?u°^;  &  ^'S  ^ 
T..ban.  vma.    Rchqua  ge..era  v.dc  apud  I>im..m  loco  outa    Noftri  eoitD  inftitid  non  cft 
vm.  gcncra  quorum  nomma  apud  Vcteres  ficRecentiores ocaimint «numenm  Sufficiat  a  quT^ 

tenuc  8c  oligopborum,  ubi  bcne  matuntin  eiti  iapoiis  &  ftudiorB  aptum,  r.n  de  P^.  ChlmZn/- 

tt«l.<taWiWW,0?45?abf^|©««.  4.  Vinunvi5vr^W^»«^  523itBuSbpSSi  -  intcfr^^^ 
mmdiaea  autem  pnmum  Iocu«i  obcnet  Bcauncn(c.  feaSulum  vul^are  pXr£SmVmum^,S^fe 

gcnerofiffimum  fic  molchum  ,  cdolens.       r«U  ZlSffS^&.Ji^S^'^^  '  * 

J^™™^'?™!'"'^^^  ^**®"*  Canarinum,  CfltlfliTi  ,fe«ft  omnium  Liu- 

aat^m,  geiierofum  fic  leiw,  nanine  amiami.  1.  MaUca,fe  vems.  Walaaa  ^ti  S  Jce. 

^ttll,  aufleruB  fii  palato  minus  gratum.   4.  Oilicam  JBine.  rabnun  &  «^rXm  iS 

lato  quidem  gratum.at  ftomacho  minus  utdc  &  caput  eravals.   Hd^noii  ZS£flSLara 
nus  lUud  quod  noftradbcs  Cent-^e  didtur.  ^cS^^o^S^^^Z^Atr'!;', 

&  inojnviaftus  l.!u!>c,n,.,n.m.  1.  /W..  a.aumTtid5r^x 
■  5?v£e^fe  ,T^S.s  gratum  polato,  quam  ilon,..cho  ut,lc.  In  ItaUa  2  ceSan. 

ttr.  Venetus  Afofe-rt«:«;.,  A/.,;^„y7*,  Oinarinoprox.mum,  non..n  Italu  natum  fedScreta  in- 
fula ;  ^>^jn"num  ruvr.rr,  d.icc  &  pccante  dldum.  In  HetruriaV4/,/.i«««  Uvc  S  • 
Romx  Albanum  olim  celcbrc,  &  de  mmtt  PuUim» ;  SpmiCmmn  es  Sialia  inlula  •  NcaDofi  Vb^ll 

Vinum  Mofchatellmura  rubrum  ex  infuJa  Creta  defertur.  '«f  6  aBnfCfllliJtc. 

M^.iSn'2a!l^r^!!f'p^u"'-  ^  Rbcno/emota:  ongin.s  ad  nosm.portantur,  ut 

NwWBm !^eCCac  IBtne,  R.nchovunum,  Hochamorc,  ^f^lcllanuin,  &  Baccbnac    ^""''^*  ^ 
.  vmum  autcm  aliis  potu  cnt.s  gu.bakuiiQue  Cercvilii,  Meliprato,  Pomac«>,  AaitL-catefaauea 
flua,ba5  facl.t,.s  turn  voluptat,.  ct,m  l.iliimatis  .«fpean  longi  ^ieoeUit.  wSm^Sa  • 

iZ^*  TrL'  P'^"^        f"'^'^^''  ''«""^«J*» Snmodion.  fic  cibo^^So!^- 
El        ""'^'"4 '  "^J^  ^  Ho«ntlna,  quxafpcrtufcula  &  ftypc.cTngua:  1^-  . 

Aonda  reftant  pcifcqm  yellem  hoic  foh  h.ftorix  „on  unu,„  volumen  lufficcrer.  Qui  plura  Tek 
)c^t  ^Jre^  Bacm  crudinffimum  opus  de  Vi.ii  gcncibus  Anno  .  ^^6.  Jlomx  i.nprdTum,  qm 
flui«iuid  ab  AntiquBfic  RecemKjriUdeH,^ 

&  Rhenana  eorandem  culmras  iocos,  nomina,  wprxpaiandi  S.  eaaiodi  mo^Om«J«  S  * 
remedu  Tafqmmvet«um8cil0W«imn^^^ 

» J?*5il!iS^*^^^      ^  Solc  relfccacus  &  denfitus  ad 

can^Utenaam  Roh.  Reoentiatifaas  eft  fuccus  Vwx  immatura:  exprcirus.  colatus,  in  doba  ««Miditus.  ' 
acvale  claufo  alTcn-arus  Utrumquc  rcfr,gcr.n  &  ficcat  j  hoc  non  ad  medica^eou  tintdm  Jed2  • 
cibomm  a)nd.menuacmttnau»  uoJe  cft.naufeamaccibi  fafiidium  toUit^  aneientiamcnat».dffl 

tSoJJT*  *^  ^*^-*"**^ 

aofoondc  autorc,  Omphacium  Vee^  daritati  confertj  cwundcmque  fcabricia!  fic 

Ji"^-L*^        ^  pomo.um  fylvcftrium  agrcfta  vemm  cxpcnmur. 
aOBOtowOmphaauni  caliduj  morbis  omnibus  fcliaori  juvamcnto  ctTe  ait  quim  acctum.  ouod 
F«er  rcft,gcrand,  v,m  &  calidiure  acr.  pollct,  lccus  ac  Omphaaum.  ,        ^  ^  *  ' 


Digltized  by  Google 


i^i 8       .Hi8tor'i&  Flantariim^ 

Dtfnmim  Colamdlae  ideni*eft  qubd  Sdpa  Plinto.  niminun  rmiftlim  ad  terttas  decodoni.  Plidius 
Dcfrr.ti  m  fi  S.ipa  diflingu.t,  qcotf  lit  inuftum  ad  dimidMin  decOAum.    Hisaddk  PaUadilB» 
Orrf^nwm,  [juoii  .ut  hciiciimiluaBus  partibusdeperditis  tema  rem.iii(ent. 
Dc  vicibus  acu!uS.ipa:  nihil  atnnct  dicere  cum  lanidudum  in  dcfuctiKliiicm  .ibiit. 
L"ra  Gratis  AvTiet*  leu  vinum  fecundarium,  fit  cx  maccratis  aqua  vuiaccit.   ■jTria  eitis  ^neta 
•  '        rlinu).   D5cini.i  paite  aqux  addica'quz  mufti  exprefla  iit,  &  ita  node  ac  die'  madefilAtt  Tiaaoeii^' 
.         iiiriljlguepnclo  lubjeaK.   Alt6ram,quoroodo  Giaed  faa&vcRu  tet^  paite«)aiqpo^ 

C«  addira  aquz,  exprciToque  deooOoad  tetdas  poitei  Terthun  cft  faeolms  vini  expfd&m,  quod/^e. 
cjitum  Cmo  appcllat.  ►  , 

Sfkiim  yiii'  Spiiiriis  vini  (cu  Aqii.i  Vitjr  cft  liquor  ^  vino  deftiHandd  in  vafij  idoncis  elicini?.  Caliduscfl  & 
-  .  ■  hcc.  s,  pijncrr.mrilliiiiiii;  r.ximu  ufiisinarami  licliquiis,  uc  vel  naribus  atimotubodorc  fiio.ininr  m  ;c- 
vococ,ii)coidis  pilpicatioiieactremore;  reliftit  putrcdinfj  in  tatuumut  carncsvelcadaveraeiiuimer* 
pt^  diu  lci  \  an  niiTint  incorrupta ;  (ptfitus  languences  refodllait,  apopleftioos  fie  cooute  opprafll^ 
jiwaL  £xcriai6Cus'reroivit  tumores  £igidos  ac  ictrrhoibs,  aroet  coagulationem  'fiuiguinis  in 
oontufxMiibi»,  cmor^fnqne  relolvit  ac  aiicutic.  NitnB  oopios^  &  froquenter  pro  potu  ordinario 
fumptus  calorcm  ivaturalcm  p.ii.Utini  extin^it,  ventrici^i  tonum  relaxat,  aDpctitum  proftcrnir,  to- 
"  tamque  naturx  cecononii.iin  (ubvcrtcm  tabem  &  mortcm  inducit.  Menuruum  cft  ( i:t  vocanc 
Chymici  )  hocclb,  Iblvens,  ;id  tirKflurjacxtrahcndasaliaquc  nobiliftimum. 
Acecum  fit  ex  vino  vel  in  loco  rumis  calido dccento,  vel  diutius  rc(ervaio«  vel Soli  expo£KO.  Arte 


fic  dbi  vinum  aut  ccicviiuotquicur,  rc^rigerattlque  fri'Hiiiiwii|>'4B» ffiih«liAKhoiJwo;ii»  [qni 
ngnonmiiinptxraktj  autPiu*  awHotdeumcoftiiiai^^        jF.A  -  . 

AcetinfofieqnentiMiiniBeftJEtoqBOtidiMniaciimKmBd 
tinau<.  Appcccntum  cibi  aoSut,  acwMCoflioaem pramovee'aadam  Tcnnical,  qQ^.dh  maximft 

conhciuiiiar,  !ul>i>i.imio. 

la  nicdiLiu.i  uliih  clt  ad  xftum  fcbiilem  contemperandum,  putrcdincm  arccndam,  phlcRinaticoa 
&  glucinolos  humorcs  mddendum,  ut  exla-ecioni  6c  expedoratiOi(ii  habiks  func.  JBxainfccus  (ca« 
biem,  pturitum,  herpecem,  ficc  calorem  eotum  camtmpemndo^  te  maUgnickem  oorrigendo  la» 
'nac  Ijecvis,  nervodlgDB  paitibas  iniminBm  oft:  flonw  amqne  cvKsauK,  imdo  madJentis  qus 
ofSs  tncommodaseft.  Memonbilit  in  hanc  lemeft  lialomqannnarh«P.  Stradadtf  bello  fielgioo 
,   1.8.  Chi.?p:n;is  Vitclliu!  gcnernlis  caftrorum  prrfeftus  (ub  mcdiam  (ere  arcatcro;  increfccntc  «dco  ' 
mole,  iit  filcia  c  collo  Jcnull.i  liiftincndus  ellct  venter,  videns mde  quotidie  tardiorcni  lc  rcdiu  ad 
bclli  niuni.i,  vino  iux  IjWntc  libi  intcrdido,  acenmj  c\indc  bibeoc  ad  vitaruiquc  finem  pc.lever.uir^ 
'   ei&citque'uc  detumcicencc  abdonune,  defluent^que  vcncm  pelle,  quae  ipte  ie  choracis  inilar  iru  ulve- 
Iiat,  odoginta  (iipcem  librarum  pondo  decrevifle  compcrcus  iic. 

Adltt^(b$aut  ^Shaia»  eoamli  (poraam  «miitantj  da  faihendnm  aoetnm'  mulfum  cum  I^per^ 
ant  Acemm  cum  pulvere  Ptil^'i  &  Piper&  Trei  fennMt  Ti&  Gbriftophor»  &  Vc^a.  Cbtfmmi. 

Ad  tineam  K'  Zinzib.  ;ii).decoque  in  Accti  accrrimi  8c  BiirjTi  an.i  %\i  quoufquc  Acccurti  ijt  con- 
f;jiiiptu;n:  dcindc  contunde  &  cum  Uutyro  hat  uiig.  quo  majii^  &  lero  tinea  inungatur,  &  intra 
quarunr  .u:t  q.iuiquc  <iic$  lanafakurj  (ioqoicJifaiiAieanonm)  Umh  OfalennKioiieii  CfaaiMaaeK» 
ccrptas  tr.tnlniili:  U.  Uulfe.  \   .  '  ' 

Vapoiis  accciinpdReufiisfeft  eriBntedeqil6medici  conTulendi  • 
.     ProTattaiiUiftad^i  u(u,  przparadonifaw,  &c.  vide  cfaymicm  ibipcon^  plenam  «ne  iuflo. 
riam  lerHieie  mihinec  locus ne;  oppoitanitas  eft.  Taitaroi eft  vdaintt .WHiafaefixnet 
magis  xftimatur,  uc  purior  &  minus  tareftris ;  opcimusiC       '    *  ~ 
habenc  faculcacemattenuandi,  mcidendi,  &apencadL  'V  ■  « 

CremoR  Taican  ad  ^  dam  ardor  VQnaNuli  iim  do^emmi  fiiit  fiifalaiiia.  BRmnUor.  jfaoL 
cap!  8.         ■    '  • 

Ad iingultum  c\  inanitionc  fk  Vini IIiTpaiyGifleSaodMr.^ CCSfriv.  fimac «ipr fieqnentier.  £x 
Manulcript.  X>.P^«j^fedlidSu(iolciei:£s.  .  ,        •  *     .  , 

Bblimos  curatur  opami  per  Viiuim>  quod  quo  vetulHus  eo-meline.  Midvaddtm  prat  OBters 
convenit 

In  pici  &  nulaciB  Ipecificc  oommendatur  a  quibuldain  aqua  panipinorum  vitis  va  c  vitiumlui- 
cuhs  /lillans. 

"Qliidam  lani(iti  matupiuefimt  obnoxii,  hos  optiroi  curare  (olet  hiuftus  vini  Abtiathitis. 

Tumor  cancro(us  omnino  curatus  eft  in  quodam  viro  mihi  fumliari  ex  u(ii  vini  Rhenani  lifai,  ^ 
cuiioRuidebantur  Raphan.  Sylv.  3ij.  per  horas  duodedra ;  ia  fiuim  nfiiperieverabac  per  «hee  ofi^ 
veldecem  nutucino  cempore.  £x  MSb  D.  J^^^  M.  D.aimiiiailiBiVib  D.  JiMfc.  • 

Ad  mi.\tioncm  fanguinis  R  pulr.iaLVi0«w  (oft  Viiidofloiam  nbdbac  Si.cap.  ittViMalba 
E  hb.  Arcanor.  Chtfrxsu.  • 

De  Spirim  Viru  illud  adnoundum  qftod  iile  qui 
qoin  aumk-  Aiuu  m  Podalir.  redivivo  p  }  i . 
^Uws^ifper  ..    .  - 

injicCj  fumumque 
quic  Zaairus }  quo 

Lb.?.  Prax.Hilt.c.  i7-Obfcrv.  i.  ,  , 

Spu-itum  Vini  vulgarera  (  ^^onbp,  i-  e.  \Tnum  uftum)  cum  pdven/  at.  Zmgib.  raixtum,  fic 
fwticerinfiifiUturainejuidemlatenscum  parte  affcai  narcm,  vcl  pam  ilolcnti  applicatum,  ab  ex- 
periencia  fieqaendcofnaienlac  D,aiif*UkOAamis»t  am  altBiutn  cxgwgivit  attcituiabt^ue  ulLi 
deaumi  «aoo  aptcftvinM 


Digiii^oG 


t 


LiixXXVIIL         De  Mmbus  "Bacciferis.  idip 


•  Cap.i1.  '  • 

7b*  Smtnfmm  ftve  TJIa  Ja^nenf,h,is  BKybii.    CiM,  UirU  jMmkt  JLtt  Bkll.CUCK 

THf  oompluribus  &  denfis  ramis  eft  fmtix :  Ftlm  obfcur^.viridibus,  per  circuicum  (airatis, 
non  tam  ChanMrkafnii  quto  SfljiaeeTlieophrafti  fiibftanri  fictomhabiqi  «qualibus,  ^ 
porisexfiocuitis  cum  qniotmaiiuricudine:  flSr«profercn;  ( qiuacttni  ox  pi^tira,  &.<luo- 
k»,  at  imperftais,  ex  Japonia  cmifihiffis  floToilis  conjicere  potiu  j  Q(K  fvmimr  Bc  Goflipii  nio> 
diani  faciem  obnncntes,  ubcrrimos,  quinis  foliolis  albicintibus  aiit  pajlidis  conlbiiteSj  fl,iniinulis 
niultis  maliuni  riorem  occupAotibus.  His  demum  liicccdunt  fruitm,  dum  .ulhuc  vigcnt  (  ut  ferunt) 
viridcsj  rciicL.an  .luccm  corrice  magisrugofo,  ex  fpadiceo  fufco  veftin,  inquibiis  iion  niinusqujmin 
CbccisOriencabbus  nurabiUvarietace  mucahilisyormmnusiu^^  quidifn  pcnitus  globoii  funt  mllar 
.ditennn  <4lbcorum;  eleriamnMgoiaidme^  tti%duplo  pame  aiiqiunik>  majores,  iemcn  tantum  um. 
cum  conoiieiicfii:  alueomm  geaiinaci,.fav»iit  daat  IocuIm  dupeRic^  alii  v«i  iriB^i,  forma  tc 
magnitudine  k  finftu  Ridno  iimili  J.B.  non  admodnra  abihuUam!  Ifi  tmMii  xm  fe  apenunt  in 
nes,  illi  in  di:as  Jehifaint  partes,  auarura  quzlibet  femtn  continer,  quod  vcl  orbiculare  y<\mh  ad 
Styr.tcis,  vcl  qui.i  ininus fpluidet,  ad Frudum  cxoncum  1.5. 4  Jacobo  Garcto  accepcum  Cluj.  piopuis 
acccduns,  vel  m  una  parte  (eiGlis,  nonnunquam  ctiam  tnquetra  eft  nucula,  tcnui  putamine  &  vi, 
jpadicei  feu  fubruH  •colons,  exoeptd  bafi  (  ^ua  pane  adhzlit )  albidi,  conftaos,  quo  ouckitt.  liib- 
«jbidui  pallidufve,  ac  vald^  nigan^  foftn  pmmim  dnki,  poftmodan  amio  te  miilahuMlah  caa» 
demvM  cali^  flc vahdi^  cjtficwniB,  cnticula  tenm&caoeiea  obduAov  conciiMtnr. 

Camloeanf  Auranim     dehocihitioe  fcripfamic  vkle  apadJacBmyninm  Ctmnf.ikttf.^^. 
quibusadac  D.  Pfci/w  Bilgi  Tr.idatumde  Tncaannoi684.editum,  in  quo  hiftoriam  c|usplenam 
traditj  &c  contra\m.  Paulli  ufiini  cjus  dcfcndit    M.  Dh  Fottr  hiftonam  Thcr,  Lugduni  impreflira 
'j68{.  &:  Tr.ictatutn  qucndam  Angbcc  conlcriptum  Londini  1681. 

Verum  omoibus  qiue  de  Thea  icnpu  ab  aliis  iimt  Oblervatioines  D.  fTtlitlm  ttm  MimtffMgfo.  Im- 
pef  atoris  JapoiiiKinMic^  pB^fawidaiccalhn^  qam  apod  jMoh.  Ike|iiiBmli*hcanirin  Appdidice 
adExoLcenmr.  I. 

SeiQea  hajni  fruticis  dict  meolem  FdMnar.  cen«  (  ni  nimio  indnrata  gdn,  vel  nive  akitjs  teda 

&)  mandant  Japoneslequeifti  mcthodo;  Interrabona,  aulci,  non  (alfa,,neque  limofa,  neque  are- 
jnoianimisj  (cii  tempcrata,iotundiim  ad  o<^oautpaul6  minus  polliami  .iltitudinem  li^robemenbdiunt, 
cui  i  4S).ad  ^o.  leminales  fbllicjlos  oonfcrtim  injiciuntj  oplki  J.:  kiobciy  opcriciices,  cundcmque  m- 
hDrreicente  bruma  ftramineis  iloreis  teseotes.  Hx  aucem  lcmin.ilia  capicula  communiter  in  fex, 
oAo,deoem,  ad-quacnordecim,  &  quand(>que  plores  pauaorcfve  fiuticcs  propuliulanc,  quM  ahl^ne 
ulteriare  caltura  namrz  ingenioque  uio  leiinidMinfagpcola:,  niii  qu6d  eos  ab  inutihbus  herfaii  Kpor* 
gent.  Stirpes  autcm  quoin  fpifCus  glonieramen'ahioremquc  apicem  Cnuiib  tamen  fiipra  quaniaraui 
quinquepcdcs)  exfurgunt  co  mcliores  ludicantur,  moUioribus  urpoce  magifque  benignis  foliis,  quse 
rarentcr  iii{ra  primuni  tricnnium  dcccrpunc  Japoncs  :  dcc-erpunt  autem  plcrumquc  mcnlt:  fuo  tcrtio, 
qat  ordinarid  juxi  i  nollrum  Apnlem  elf,  nonnunquam  adufi^uc  mcaium  Mau  procumt  (  anno 
nfmirum  mtercalari,  qoovis  cricmiio  rccunente  )  quando  macres  cum  iius  infanttbus  &  ancillisfu* 
liaha^  calathiscolligunt,  novellaSc  recenscdiu  (  liibflavefcente  fuo  virore  Sc  parvicaM  i  TifBnti- 
bus  ibliis  facillimi  djftiiMmajid»,)  ciim  paiuro  «doleverinc  ^oca  tempaftace^  qBacoaqpiediei  Inr^ 
inprimis  intenfiore&hxfto,  aVuHa  drcavefperam  portu  • 

Tum  iingiJa  foli.i  fufr  cx  fcrro  p.atella:  Sinicx,  nitivlr,  candenti  atque  obliquc  collocatj;  (ne 
tnanus  connurant )  in)ed.int,  e.idemtiue  manibus afliciue  vcriant,u(qoedumfiaccclcant,  mundis  cunc 
ftoreb  papyrove  imponcnd.!,  acperHanda  Habcllo  ut  fi-igefcant;  lunc  in  plaiusex  Arundine  Indica 
oon((Ais  corbibus  conccruncur,  i^oncc  comvt/Sbt  'criipeDtuc  1  iiinc  icerumln  pura  &  modic^  caode* 
fikfta  pacelia  uti  ancca  manSNisconcmuc  veruukardQiMemediedriter  induruerint,  deinde  pateila  exi* 
nunc  £^  flabello  frige6GiuniH  &  iac«ci»acgauta  pateilis  per  gradus  tniiiui  calefaAis  revolvunr, 
.uc  majorem  iiccitatem  duridmiqne  oontndimt.  Tandem  ollis  intrinfec^  vitreatis  bene  daufa  fer- 
vant,  &  in  uiiies pag6(ve  venalia  cransferunc.  Poflquam  autcm  pcr  Scxtidunm  cirdtor  ollis  rcfcr.ua 
fuere,  eaflem  apentmt,  folioiumqucdele^m,  muiora  &  tencrio«a  i  majoribos  &  dunoribus  le^^ 
rando,  fiiciunt,  ultim.iqucvioeinq|iiiilaiMnlbfe«aiiMtb'dqpifibGaii^  inaiiiiM  cnno  dardbiliv 
aoourat^obcuraa  teneantur. 

Fto  Imperaioie  8e  XfagnatibM  majom  ibdb  8c  cara  ooltnir.  ( I¥opa  Mil»  nrbem  locos  O^^ 
diAmtotius  Japoniz  in  boc  o^e  prinoepcei^  ]  Frutioes  nempe,  a  nimia  ptuTia,  vd  intttnfoardoio 
fiigordve,  czteriique  aeris,  mjuriis&  pravis  purgamentis,  volatilibus  reptilibulve  infeAis  ftndiocft 
pnonuniuntur,  luftorig.Antur  tcniriO'"C,  Scc. 

CongrBa  cempelface  icirupulola  fbliorum  fic  eledio :  tenerrimi  fntticum  rainuiculi  primxvis  in 
apice  foliis  nudancur,  quz  eapropter  cariflima  potenaoribM  refervantur  eroptonbus ;  hxc  autetn 
mediooribmj  hzc  iterum  k  roajulculis,  hornotinis  tamieir  liqpilis,  £^resiiicM:  Oraniainumbca 
iiocaiitur.        •  '';.*'*■ 

Ruricolz  &  cenuiores  fbtia  eo  quo  disimus  modo  praeparata  ptomilcu^  iti.cnat^cacabo-aqulre- 
pleto  lentocoquunt  igne,  8c  fictoto  dic  pro  communipomin  fbco  lulpeofum  fervanc;  dooec  itera- 
lis cinAuris folia  illa  dcbilitatc  re|ic'untur, ingcRis  procinui  novis.  Priraates  aiircm  8c  locDpleciores  cives 
nuilummredomefbca  opus  mai«re  diligcncia,  faliu  atqucnitorc&  aruficio  dirant  quim  fui  Tchi* 
prxp»racioaem.  QuaiUMquidem  qui  in  caeteris  parcilfinue  (itot  (upeHeftilii  copiofo  8e  fiipecfaoin*  . 
ibmteeocum  famiilMnroipie  appanm  impcai^  im6  ad  iiipcciteiciiem  vSy»  geftjnnc 

•  bAnmeDM 


Ly  Googl 


l6Z0  .    Hl  S  T  O  R  I  A  Pl  A  il  T  A  R  a  I*. 


Inftnimenca  fiint  cx  dedd  OpMte  molai  (qtiali  noll^rates  (cmen  Siiupi  cooterunt )  qua  ftEiita 

*  7'«ifcMn  Knucm  pollincm  comniolanr.  Przterea  fernacuU,  CX  mixto  cura  aliis  mctallis  acreard- 
fidose  fusi,  cui  aquA  plerum  cixuaiAm,  ex  eadern  materia  conredam  (uperimponunt,  ut  fcmper 
pneftoitcLTmph-i  fcrvens.  HmccxiRuii.  cochlcanbus  (es  tefliuiinco  cornu  aliovo  pretiolb  hgno,  vd 
edammotaMis  Mbrcfactii)  viridcm  illum  ac  bene  fraRrantcni  gulvcrem  Tchm  caj^^eibus  fuis  intun- 
dunt  ac  fiipcrfusa  cum*mundato  hauftro  infiindibulove  aqui  tarvidi  pulverem  hunc  minurulis,  ex 
Aninvline  liKlic.i  crenamm  forma  artifidosi  concifis,  feiii  tandiuquadknt  donecfn  rmiinamelleva- 
tf.r.  r.iiiu  los  qui  iii  hoc  opcrc  o^aipantur  omitto.  Sinenfcs  autem  (quorum  methodum  noftntei 
fcqiir.ntui  )  forvcl^iirtam  in  cupreo  cacabo  aquam  ficcis^ntcgrirque  foliis  7*««,  fingulari  ollx  priiis 
iniei^is  fiipcrfuiuluiit,  tinchiramquc  cxtrahunt,  quam  limpidd aqua  ad  graram  amaritudincm  tempera- 

iie$,"i 

.  fupplent!  japcmes^initem  kCiem  foliis  rulientcs  papulasac  cutanea  indamina  curant ;  atque  ia  dib 
*  aoriaarte  eadcm  (vemftaliftl)  ufurp»nt  Mauri. 

Fniticis  h'.i|us  n.ualc  folum  vanuin  eft  in  jrifMM^piarunttS  in  rq;ione  Fifitn  crelcit.  ^urao  gau- . 

*  detneque  arenola  nCquc  lutola  nimiSj  flflgue  dedivi  lKi|bp  accbvi  nimiSj  aftrica  &%eii|perata  pia- 

*  okie  lardor :  mulcis  auccm  in  locis  ianrip&  fiiiiiNQaia  puDlkuam  fimnat^  TbcK  oaofiniia* 
'     .     «161118.  in  Chmd  etiam  crefat.  .  . 

ftednmpiofoliorummagniradinevaiql^  ^»»ntiim  namque  MMnUudme  fmrpim  imtfemi»  tmh 
tian  fretio  setnfemu.  Tuu  eft  mm  pi«ai  difiefentiai  ut  una  libra  iMi|at  Thez  plaris  veiiear 
quani  ccntum  libra;  alteritf :  Fdionim  verft  bonitas  in  grau  fiaeiantu  ( iiroauneauterii  a1  Foem 
acc&lcncis  odorcm,  tantilper  arom.iticum  acccdit  J  colore  viiid^  Cnun  pwiUI  nMftirya  fiiftique 
ubifticrint,  vut)rvividusemicaredcbet)faporc  (ubaniar^  dulci. 
■  "  '  HaseiTOes  tnbuunc  Slneiilcs,  Sangumcm  purificar,  horrcnda  DcIIic  mfomnla,  vaporcs  a  cerebro 
araet-maliKnos ;  vcrtieincm  capitilque  dolorem,  pralcitimicrapula  ortum  mitigat ;  hydropicisoonf- 
Jucit,  egregi^  enim  diivetica  eft,  capi^  imiimata  exficcat,  hnmorum  aaimonilm  corrigii;,  ob> 
ftro^ncs  vifcenimcoIUt^filimiiiftaqiaiiU^ppBqi^^  jinma>  • 

rium  Japonenfibus  eft  antidotDn  contra  TmJi  imbedlHtatem  acocnlomm,  vitia  illis  hequcnalEnia, 
ac  ex  affiduo  Oryz*  calidi  &  fiii  Sa:<jm  ■pon.i  &  ufi.  maxlny'-  contrafta.,  Aduftoshumores  temperatj 
calidum emendat  jectir,  induratum  lenit  liencm  ;  lontnmn  coercet,  in  iis  prxlertim  qui  rarius73<« 
Ubont;  OQipora  porro  reddit  vcgetiora ;  inpi  111115  autem  iKbeciorcs  a  fomno  ac  torpore  (enliis  ex- 
'  •  •  pergefildt,  oor  exmlarat,  timor^mque  prdpullat,  inteftinorum  tormin»  ac  flatus  compefcit,  ill^lq, 
qm  utenmimieftant  dilcndt :  viCera  virdquc  roborat,  reann^ceadi  vim  cxjufcitat,  ingcnium  acuic. 
bilem  tempcrat :  nephritideip  tt^it  medicamcn  hoc  UdmnDipacuqu  egp  ^Km  mn^iam  m  Japo- 
'  ,  nibus  vel  minimum  calculi,  five  rcnum,  five  veficac  mdiciDiii  i^pen,  lat  mulo  bcec  mqailivenmt 
ac  cindcin  duices  in  amplexus  vertit  officium  thori.  •  /  1     %    ,  t 

Ad  Ipediica  ftomachjca  pcrtinet  herba  Tbc«,  non  tantum  ftomachum  roborans  led  8c  i  calcuto 
&  arthritidepralenrai»,  8:capiti  inprinusconveruens.  Pr.T(crv.it  ab  cbrietati^i  &  WIIinBin  aiCC^i 
&ftomachoit4riiniia>nreit.  £»iM«//(r.  P>-«x.Mf.i(chyle(eos  lzliombu& 

Qax  in  Bonlu  K  Filonk  Mftoriis  hujus  plantae  reprefaendic  &  emendat  apud  Breynium, vide. 

Qiiod  in  Europxis  regiodbuquaedam  hnitatis  inootnmoda  cqni  ^"^^  ^  aiceat  pooisillo 
Tbee  quam  apud  Sinenfes  ve!  Japonas,  non  pneparanfi  otendlve  nwk>  adeO'  unpaiaiidmn  cenlQO 
quainquuiem  aniduitatiusils  Bctempcratiori  vidus  rationi. 
■  .*  •  ,        De  nocumcntis  hujuspotus  hxc  apu|^  Ammium  dt  Hejde  occumint  in  Ccntur.  Oblervatjonum, 

^  Tintoam  i  fcliis  tbtt  raediance  aqu^  calida  extrahi  vulgo  notum  cft.  E|us  potum  aliquando 
quibu£faHnoondooeie  negare  nolo;  tamonutoim  omnibus  utilcm  putem  adduci  nequto:  quippo 
veri/imik  vidctur  ciiiolumenta  quxdam  Tb<e  aafcripcaab  aqua  calida  potiu&efle  deducenda.  Huoc 
potumquibufdamnocuincvidcturcxpcrimcntoftpi-usprobamm:  mtfraUa  hoc  patet  fequenti  hifto. 
ria,  mulicr  vcgeta  &  (ana,  potui  Tket  addiaa,  conciucntu,-  dc  friKnrc  .icn  mteriora  concutientc, 
prxfertim  noau,  quod  iTitepooi  denvandum  puuc  hanc  ob  cu  lam,  quia  eo  potiflimuiti  {»riipi- 
"wr  ubi  huic  potui  indnlfic.  MemimttltB  aliquoc  annos  vinini  robuftum  conqucflum  cHc  Ac  fl  igoro . 
acri  in  abdomine,  tpod  etiam  potui  Thit,  quem  quotidie  (umebat  miputat.  Communjcavit 
D.  mft.  De  pom Ttoe  & Ctfftt^  hcc  oocnmint  in  Muis  PodaUno  redivivo.  P-  5%  ...  , 

Scd  quid  fairiendum  dc  pocu  «off «r  &  «Ctt  >  Ego  ciun  Lugduni  aitavomm  ifaidos  operam^  d^ 
bam  ;  pertotum  annum  Cephalxa  mifcrc  laboravi,  8c  poftquam  pomi  copiohon  TdU  praapud 
quidem  C#«  quotidie  lumcndo  aliuevi,  (croper  immunis  abca  vni  n<  n  t:-:^pim,  lcdSc  abomm 
Ji^jfKnBinOTdn  quamrisanteaiti  vnccnm,  ut  raoms  habcret  vices  lcncc  qj.r  trahebatur  milu  viu 
nementi,  qui  per  toaunquinqaennium  cum  longa  morbomm  ferie  acnccr  contlidavi. 

Eta85  Egonoonullos  novimeonunfimii^^^ 
;  nullum  incommodum  inde  ampTim  perienfonnrpoAqinni  ponin  Ooffie  latis  mgni  *opii  «P 

^'^^cnim  hic  arboc  rcaii  s  forr jllc  ad  eas  qujc  fniau  fcco 
QuidamCxOocntercduccs  afHmianc  Magrutes  Chinentcs  1 
hir*  r^l^Y^J  majoTtt  viict  itt  attribucmci  quam  tolus. 

.  .       ■  ,  CAP- 


Digitized  by  Google 


i6n 


»    c  AP.  m.  . 

•  ■     ■  * 

EUoayiiiiusJ.e.boninominis,  ifr  «riifoMr  9  vr'  'vuntu*hi*,  utvolimt.  Enbiqmtf  .autein  de- 
lcrQtb^iix^l^^plu^^di  &  PUnium  arbori  iu  vulgp  di&x  per  omaia  non  oon^eiiib  Q^w- 
nUmtanien  hocnoaien  uliuinvic  per  me  retioeat. 
Adeopeiici  pdpe  nndeocoUinir«  udeAiusjidArbQmqpicfniAn  fioQofimtiefaendafideair. 


'  *  A.    !•  Euhn-fmta  ■vu'garu  Parlc  ■vulfraris,  grjna  ruhmtibuf  C.  B.    Euiftymiti  Tjtf^n^ '  Goe* 

^aniia&  eft  arbofcola,  aot  ceni  fintex  arboKiH>,  akitudine  qiutuor  aut  quiiuiue  [  imo  (eptem 
aut  oaolnterdnra "]  caUtonini:  ctijus  ftolonci  I«o  virone  pafiiii,  &  nuper  nati  ramuE,  proptcr 

corticcm  m  quatuor  angiilos  cxciirrcntcm,  qiMdrangiil.iies  .ipn.ircntj  non  fe<.;is  3C  fi  tloKibra  ars 
pcrpolivilTct,  ipfo  alioqui  ligno  intcrno  tercti,  albo  auc  riavclccntc.  Cortcx  virct.  Rami  crcbro 
intervailo  in  o?polito>  r^mulos  dividuntur.  Folta  oblonga,  acuta,  crcnau,  c  Penclvnicni  gcncre 
ChanYxccr.ili  didcx  tolut  lunilia  &  xqualia.  Paulo  poft  veris  uutium  Fltrtt  prafert  paiiidos,  auc 
herbacco  c  uoclani  colore  ooaftantes,  esqnanior  folicdis  conseflos^quibus  toiidem  alteniatim  po- 
Ika  calyculifolia  fub|iciuntur,  |gti  nwocyo  «yictfy  lota»  iimniKnim  canrofum  vin<lantemcum/^/i> 
concolore  occupannbiis.  ^nguni  flofcufis  medi  fnccedont  fhiBm,  (ea  fii)(tul.c  iiliqua:  quadran- 
gulx,  rubciftc-.  .uit  piiiticex  [  rarius  albac  C.  H.  J  roti.lem  diftinclts  Tociilis  fcmma  p.i:v,i  Inli.l,»  con- 
tinent,  euticuU  crocei  inteda,  nicdull.i  alb.i,  f\f,i\'k  lcmini  cannabino  liiBilu,  hoc  cftj  ex  rotun- 
dodilonga,  (cd  ma|oia,  iapore  am.^;o,  cuin  obicur.i  quadamtialoedine  nauleafaando.  Ii^^edam 
aibofcula  tou  gravem  8c  in)ucuixlum  habet  odorcm. 

'   MbKriesejus.lk  Ikis  ilblida,  filBlbcaii^ 

Vrooeo  pallore  etiam  Branm  povocat. 

No'nnulli  TetragdniamThwphraAi  efle  volunt,  qodd  ramiob]inearum,quatuor  rufFarum,  dorli 
modo  extantium,  rcd.\  per  vindem  corticem  porre<5tarum  difcurfum  quadranfruh  appareant,  quod' 
huic  arbori  pcculiare  eft,  &  quod  m  fru^u  quadrangula  (iliqua  lu.  Qyod  Ci  Tetrj^oiua  lit.  £uQny- 
musnonerit,  neceaSmVttiBmile  «fteandanaifaivem  diverfii  nominifaufc  loca.cradime  Tiwn* 
phtaftum. 

In  fepibas  freqneni  eft  tam  in  Anglia/quim  in  dnerisiegionibus.  Maio  [  in  frigidionbus  locii] , 
florer :  Autnmno  appetentt  liliquae  quadianguLc  purpurco  tinguntur  cobrc  doncc  pcnitus  rubelcant, 
polVca  (Iia  fjionte  deotiflatim  quadripartitae  rumpuntur,  ac  hiant;y  ita  pendent  m  hyemein  ulque  cro- 
ccas  K.iLcul^ns  vel  (emina  oflcnumcs  non  injucundo  alpecftu.  J-H. 

Euonyinuni  (Kcort  noxiamcffe,  ut  Thbophrailus  tradit,  fe  lcirc  ait  Matth.  &  Ruell.  nequcpecu- 
dem>  nequecapram,  novcUarum  etiam  gcrminum  avidam,  hanc  attmgerc  fcribit.  Econtia  C\\x-i^nu 
fius  le  in  Pannonia  oblervalle  i  capris  nuxim^  appeti,  eilque  ejus  folits  iine  noxa  avidc  vefci} 
quod  nobi%ob  ingratum  hujus  plaiweodorem  tSc  vim  cadurticam  minus  verifuiule  videpir/ 

Hujus  tres  quatu6rvc  bacca:  tam  pervomiiamf  qidm*pcr  feoefbm  piicgam:  EmnliinrtteHaw  & 
relolvunt  cx;eriu$  appolitat  '  '  .  . 

In  lixiviocodicapillos  flavo  colorc  dngunt.  * 

Pulvis  cxiiccatarum  m  ulu  eflapud  nof^iates  muherculas  ad  pediculos  intcrin)endos  &  furfiu^ 
opiiii  decersendos. 

Ez%io  tufimulidjri  nemcelcbres  in  Genpaniafic  Gadiadetnmantnr,  unde  &  Fi^Mm  fic  A> 
/Sn^Mdicital'.  NonnulUaddentifcalpia  utuntur. 

•  Trip!icc'm  proditum  eft  parari  ex  hujus  fruAu  colorem,  f?avum,  ft  poft  rcrtum  SJoan.  Bapdfbl 
dun^adhuc  vindis  eft  colledus  cumuntillo  Aluminis  parum  bulliat ;  viridem  tulvum. 

Vhgdr  hdmit  djm  id  reperit  Cldius  cubiules  duntaxac,  lenias  &  frai^  conrumaces,  quas  aiv 
biebant  1fa«na  filia,  ex  adverfb  iemper  nalcentia,  leviter  inanifain  (errata,  Euonymi  vulgaris  feliii 
1109  abiimilia  quo.i  .Uform.ini  atrinct,  fcd  longc  m.ipr.i,  Citni  mall  foliis  ainplitu.linc  noii  cc-  • 
dcntia,  vindia,  gullus  ingrati  &:  amari ;  Rd<^/«»»  ^digiralis  cra(Titudinis,  fiimma  tcllurc  in  cubit.i- 
lem  longirudincm  cxcurrcntcm,  multilquc  riavelcentlbus  hbns  don.uAm.  In  horto  culra  poftpau- 
Gosannosad  humanam  vci  nu|oren}aItitudinem  excrcvit,  ampliora  folia  na^eft,tIorcrque  ac  (e- 
roen  cuhc  Maio  enim  menle  oblongi  tenu^fque  inter  iniinu  fblia.pei&iaBi  nati  Itmt,  i  qulbu 
el^uot  dependebant  Fiefaib,  Q^atoor  aloicantibus  foiiolis  lc  ad  caiineam  qwMbunmodo  colorem  acce- . 
dentibot  prxditi,  forma  perfinnles  Enonymi  vulgarisflordxB;  quibns  ^iocefBt  frnAnf  nt  in  vttlg.iri 

3u.idrangulus,  interdum  cdam  quirjq 'c  angulB  pridirus,  tna)or  ta  r.cn  &  quali  alatus,  matui  it.ite 
eliifccns,  &  alba  grana,  aurei  piilp.i  inclula,  nonnunquam  Augufto,  lcd  potilHmum  Septenibn 
menlc  continens.  Sub  Autumnt  fincin  foha  abjicK,  &  extremi  nunulonun  Giiipideoblaagam  fMII* 
mani,  ipcm  fucurz^  geiminationts  novo  ve.-e  producic         ,  « 

1n  Pannonia  interamnt.  nunc  Sdavoma  dida«  oao  OlililBn  in  looo  iovcidt  dnfius  in  ^lva  illa  * 
qoaeK  GrrfasnroedcfeenCis  «ft  verMJs  WataidinniB» 

L*tm. 

•  • 


i6iz 


H  I  S  T  O  R  I  A    P  L  A  N  T  A  R  U  M. 


7.«. 


Aniutcuh  cR  lut  fnncx  honitnc  altior,  cujus  cMuJtx  5c  rnmi  tuberculis  afpcri,  ac  veluti  pundis 
nooti,  &  nnn  Uint  uaiverulenti :  fiii*  ferrata  Pnuio  (ylveftn  iimilia :  fitjtnit  aliquot  iunul  ex  ion- 
^^^^dkquMBM,  fimile» EaoajmMf  vdM  plMMicci  ooloik  Ou£  60  fifioi  Itaae  <}»■ 

Biodbitalibts,  autetiam  majorlbw  rarnis  a<liirgit,  digitali,  interdam  pdKcari  craffimdine,  lemii 
tCihkmioiii,  Acnib  cortia;  oWu<2is,  vindi  pnmum,  deindc  muitis  nigricandbus  maculis  afpcrib, 
qm  tn  fiiromo  dividuntur  tn  plurcs  ramulos,  ordinc  &:  (erie  quadam  interfc  oppofitos,  tjuos  cxor- 
mnt  futia,  hmiliTcr  cx.uivcrlD(it.i,  latiroli.T  Myrti  folits  p.m.i,  tencnnr.i,  leyitcrquc  in  ambitu  cre- 
nata,  guftu  pnmum  ciliccante,  dcindc  amaruifculo  &  calido :  c  quorum  luiu  in  obloneis  gractlK 
hS£^  pediculis  uniLs  bini  aut  ad  fummum  terni  fitfcuU,  (plcndentes  &  purpura(centes  (wpendent,. 
«MnipeulifUinbilico  quadrato,  &  latei>ltaminutis  qoataor  Juigulos  occunuitibiis«  'do^jffout  floii 
nm  muln^  abfimiles>  raajores  umen.  Fnam  fuccedit  in  quadrangiilis  filiquit»  vulg^ns  EixMiyiid 
(imilibus,  fix>ngio(us,  aurci  colorB  ;  iis  deblcentibus  tcnui  filo  propendens,  m  quo  grana  extmui 
partc  nigra  &  fplendentia,  Fraxineilx  granorum  inftar,  bma  inrerdum  &  tema  eotlem  loculo  8c 
pulpi  comprehcnfa. 

Copios^-narcitur  in  (^'Ivofis  utriulq,  Pannonix  montibiis;  led  qui  Alpes  attingunt  eamaJere  de>  - 
finunt.    Invcnitur  &  in  Moravia.  .  ^ 

Daiuur  Scalii  £uonynu,&  EuonyroQ  affiqes,  qoiob  (emimim  ponoepcacula  permetmfeaMnifibpl 
afimn  locnm  pertinere  -viilenRir.  UcEuonynnis  ViifmiMa  captulis  ele{;amer  biiibui  DkJU> 
mjirT.  Euonvinus  Virginiin.i  Pvracanthx  folto  eju(3eai.  EiionymBiaflimsiB0piiaG^fiCG;  C.ft 

Euonvnio  .iHinis  .iithiopiLj,  cvL.  Hnman.  Hort.  Lejd.  ."  - 


Vimtt 


CAf.  IV. 

«  . 

J-B       ■     .  .  .  • 

ALicisl-n  in  |'.i{^am  arboris  magnituJinem  cxcrcf^it,  (xpsus  pumilum  ut  ad  fruticet  refcni 
j:io(iir,  pcrpctiu  fmiKic  vircc  CaudCx  &  ranu  iLnri,  rf^xilcs,  la;vcs,  corace  duplici  muniti, 
cxwnore  vindi  £iA  crunco  otplurunum  cinercoj  mrcriorc  palluio{  odoredjra  avelluntur, 
aaaettna  lapan^  iDgral|^  ftMawe  ;  materie  ddord  albdvc,  dura  ac  (bliday  ac  dru  in- 
•ema  nigricante,  qwe  prcpoaoera  in  aqpa  Stbt,  .Biniaix  Guaud  inilar.  Iv&t  (aiisn^na,den^, 
fiuiata,  longis  &  rigidis  in  amfaico  Ipintt  Iwnendl  (lateri^m  lioer  rarius  (uperioni  klu  Launais 
limtfimilia,  fine  aculeis,  quod  in  vetulis  arbonbus  copioljus  obfcrvatui]  coiore  db/cur^  vindi,  (jplea- 
dente,  cx  pediculo  brevj,  upore  non  iti  ingraro  ut  cortcx.  J'uira  pulchu,  p.irvi,  chlon,  quatemis 
fbliolis,  tocid^mquc  apicibusconftantestin  quoniin  medio  bacca:  rudimenrudij  cunFcni  utm  Lauro, 
iNWibus  pediculttappenli:  quibus  fiicceiiimc  Imtca  parvz,  rotundx,  rubrx,  uinbiiicacaf,  guftu  fii>. 
dulces^  aua  aa»  ^iDdilua  fipoies  ians  coniinenBir  fimm^pammt  iriguenia'^  dbloQga,- 
firiati.  •  *  . 

Qui  Agnrolium  lalblem  firerfiun  ftacnunt  a  yulgari.  nc  illi  mnltnm  halludnantur,  nam  re- 
luU-  ranrum  arbori  acadit  ut  t.nlis  fiat  ;  non  i.imcn  r.iiius  f  ut  viik  J.  Bauhinu- ^  fci  (xpifllmc  8c 
fisrt  lcmper  apud  nos.  At  ncquc  propric  Agrift>lii  varic^s  cll ;  nain  Ixpc  m  ipjnoliflima  Aqui- 
fidiaoccurnintciulmcHii  folia  non  fpinofa,  utcuilibdt  oblervai  c  licct. 

Eru^tus  aucern  cok>r  m  hac  arborc  incerdum  variat.  JBLepentur  enim  aficubi  ui  /Aoglia  AffiS»- 
linm  baccis  luceis  quales  nobis  oHeniUr  D.  Dalt  ab  tAonmi^  WiStoak  SnflnJcur  lici  iioii  pfocul 
k  Baert  oppidulo,  Joco  paludotb  natcentc  dccerpcas. 

In  Ai^llia  frequeatifltma  eft  Ii3k;  arbor  in  lcDibus  inq,  Iniierai  lC  lakdias  podus  qn^  (^'Ivis, 
praiertim  in  lapidofis  &  glareofis,  incultis  &  ciclcrtis.  Rcpcritur  ctiam  non  mintis  frequens  in 
Germ.viia.  Videtur  etum  gaudere  moncoiis  fngtdionbus  regionibus  :  in  caiidionbus  rarior  efl, 
8c  frutitis  menfuram  vix  egrcditiirnifi  colatur. 

Ha:c  arbor  notmullis  'i^ytU  TbM^br.  fai/L-).  videtlu-j  quorum  lencenciatn  refutac  J.  Bodcut  i 
ScapeL  Ptinii  camen  libi.  1 6.  cap.  1 8. 1 1 . 14.  Aquifoliuro  an  fic  necne  an  medio  relinquic.  * 

Arbor  hxc  operibus  Copiaiiis,  in  Septcntribnabt>us  pnclertim  r^ionibus  pra:  aliis  commoda  &  . 
oppornina  cft ;  aim  ftt  nigons  pacientiflima,  8c  perenni  nitentiDm  fblionim  virore  afpcdui  grata, 
n6c tOiifur.Tni  rc1;iu,it;  eoq,  enani  horrulanis  acccptior,  qutKl  ncc  r.iiiiui.ni  rCj^t.-iti.j  ncc  impouuna 
ramorum  luxuiic  niolclb  lir,  ncc  camcn  minu»  lienfa  &:  multiplisua  tiondc  qu.im  qiia:vis  alia 
aibor  frutdxvc  roiililis,  (luanruinvis  hoc  nominc  cajn  inrprobct  J.  Biuhinus.  Vidiraus  in  Viri- 
dano  D.  Joaa  £vclyn  *  tonlilan  Agpfblii  fepeni  denfimmam,  puichcrrimam  )oo  prope  pedei 
lonigani. 

hujus  aiboins  oorticibns  nfcuiii  paoint  noficBtcs  hoc  modob  Delibcatis  JniUo  aut  Julio  men- 
fibus,  quotqooc  videturauc  op«  raerir  hoe  genm  aiboribus,  cortioes  denaAi  in  aqua  fbntana 

pcr  leptcni  aut  0(2d  horas  tontlAus  Jeiu'>qi..mrur  donec  tenerrimi  cv.iJanc  [ooufq,  doncc  cortex 
cincreub  a  viridi  ablccilac  aut  (cparctur,  quoil  jLodecim  ferc  horarum  Ipatium  cxigit.  D.  E-Celjn^ 

Coiios  in  accr^  i  lii  hunii  cuin  FiliceSSS  componiis,  aqu.i  prius  cunosc  lcp.ir.ita '['■"ndibus  auC 
iwrbii  q^alNifcuiut  f  iicculcntis  obvolun  &  cootedi  a^  aliquam  aallicicm  m  cellam  aliumve  locum 
fi^i^damiMoodaaair.  Um^  ftperduaso^Tol^timaDasfenKiitarififoompaiRlbeiefin^ 


L>iyiii..ca  Ly  GoOgle 


I 


iJhKXVUL  ArMna^Baci^^  i^i^' 

in  mucilafpnem  abeattt :  Excmptos  demde in  amrtario  undiu  tund.is  (ioncc  Hngi  fbrmaria,  poUunc 
inftarmalU:  fannace*.  Mailacn  in  aqpam  proAiefitem  fubinerran)  manibui  ved»  9cmffiaiec 
fiibigas.  Aquj  brevi  forcles  aranei  ft  recwmenta  oWiaerent^fq,  oorticum  reliquias  fiaiih  auferec 

t\\\it%,  vifcorcfiduo  puroBc  de&OMOj  in  fi^ttli  aliquo  va(c  pcr  qiiatuor  .ivl!u;c  ,iur  quirvj,  dicsdc* 
ipumandOf  donec  ie  pcnitus  purgavent  fc  perfocerit :  deindc  in  novuni  v,b  ti.inlluum  rcfcrvctur 

Baccx  ad  colicos  dolorcs  ucilcs  iutu ;  craflos  liouidcm  pitmcolof^ue  humorcs  per  alvum  edu* 
cnot  deoemautduodedni  nunMrofinqtt*  utaib  nsaocepde  le  aKDododam^qnieanmieg^eti- 
QKntum  quamioq,  f<;cei«ttf.  -  ,  ' 

Z>thoga]um  (^uihimex  cerevimSe  laAe,  inqno  deooAi  lunt  hujus  relioniin  acnJei,  mire  con* 

ducit  ad  iblofcm  colicum'  &  tormina  inteftinorumj  iit  in  (cmcripra  ali-fq,  cxpcrta  cft  matronaqui- 
dani  nobiS  cognica  poftalu  mcdicimcota  (rdVa  tentata,  a  muliercula  quadam  vaga  &  urcumfo- 
nneaedoda.  Nonvideo  tanuti  cur  non  &  tolioium  ip((Jrum  decrxtlum  idem  pixrtet. 

Bacccaviailis,  prxcipuc  Turdis  liiacis  didis^  hybcrno  tempore  terri  nivtbtis  operta  in  alimen- 

tumcedunr.  ,     .  ,       ,    .  '  •   ,     >.  ,  ' 

Matthiolus  radicum  deooftumtt  Hitu  ad  jvtKuloium  datttiom^tiimimiduDnrendo^  dlEi  baStk 

ferruminaniia  oommeadat.  * 

Frondes&raawliiMeGisonifti  aanliditClinftiDiNiaiii  piriedbiiifie  ttOBftfii  enendanwad 

zdes  ornandas.    .  ,     .    r  •     »        •  • 

Lignum  ponderofitm,  liimum,  album,  ad  moleiiilinonim  fabricas  utileel^  ad  tk  qme  tonioet>> 

borantur^  ad  nAanubru  in(trunicncorum  rulbcorura,  lcuticarum,&C 
In  Caubgo  Uorti  A.cademid  Ijifli^a-batKV^  alXIIeriinaiiDediii,  bafic  AcrifiiGilaiaMvii 

Aquifohi  foliorum  rdbedo  variBCiMi  inmaiib 
I.  Aquifolium  fofiBezlnteoviriegaas.  "     ,  '  ■     '  •, 

1.  liijm  foliis  ex  albo  varic^atis.  ^        ,  .  i 

3.  Idem  foliis  oblongts  fpirus&limbis  argenteis.  i 

4.  Idcm  Fnhii  ii.brotunais;  ipiiiis  &c  limbis  argenteo»     "  * 

5.  Iderolbl^  oUoiigi^lpijiu&ltiniMsaufeis.  ^  ..  ^ 
«L  Idem  fidiiiinliratnnmi.  fMiiB  8c  liinbis  aivdi  ■* 

A^tHnm  tthmatd  folis  fuperfSai  Conmt 

Hanc  prantani  obfervavit  D.  TmKftdui  Robinfi.n  in  pulchcrriino  horto  RevcrendifBiui  Epifcopi 
Londincnlts,  D.  H.  Comftam,  inter  multas  allas  novas  &  rarifliinas  plantas  cultanl  ab  ingenionflimo 
Viio  5c  perinifiino  Horculano  Dl  G^Of»  Lmim.  A.  vukari  Affifolio  fai^  diftiaguitur  foiiotum 
figuii^  yui  noiiambim  mod^  ied.totaunicificiB  fiBtm  wuit  telpMA  IwcnJi. 

.  '       .  Caf.  V. 

m  • 

M^ettfnt  bJiatfitiff»  torsffirm  m  fiHmmndit  fi0.  Stknmm  Cattmm  H.M.  f .  1.  T,  16. 
f.  ft}t  Cinri ySn  StrHfiukt^BiMStk 

H.M.  .  ■ 

FLucex  ell  dmbti  triunive  bomintim  alritadine,  natoem  in  arenofis  fic  petroFs.  RnMxfnh 
fitnde  in  tftrram  dcfcendit,  permultas  oblongasj  tenuc^  hbr.b,  cijnll.^mcntis  binc  inJc  vefti- 
us,  tini  a  latcre  quim  fiibtus  emictens.  comce  cxtcrias  rubicujido  obfcuio  intvis  rufo,  (apons 
adftringcnris,  lulphurci  &  iniefti.  Stifttet  'maati  fimt  fcabro  cortioc,  cinereo,  incerius  vindi  &  ru- 
lielbente,  tncus  ad  lignuma^cante,  qui  in  pbres  tenuiilimas  planas  corticuias  (^quibus  compfef^ 
fisScimplexb  foQUteiigittUios  oonfiauncj  idblvitur,  ^llq,  adftrineens;  ligno  incus  albicanre,  ac 
proximi  ad  radioem.cavo,  aliaslblida  Tam  fti(^es,  quim  randmasis  craffis  lispons  ipinis  hinc 
indc  muiuuntur.  pedtcuIisbreTibus,rcKui«iis,  cramolii  folea,  oblongo  rotunda  funt,  ad  petio- 
liim  p.rniiiiconcraftiora,  ac  in  vcrtice  rocundo  cufpidata,  fupernc  plana,  laniiovuorc  nuciuHj  lub- 
tus  «Uutiora,  taporis  adftrmgenris.  fl(nres,  qui  in  fummitace  camufculorum  Ims  periolis  ex  originc 
felionun  proveniunt  qua/i  faldarim  finc  calyce,  func  viri^-dtluti,  odoris  nullius,  conftantq,  duplici 
oniine  fobonim,  quorum  'quuK^  quae  exteriora  cufipidata,  fiineftaj  tnteiiora  venus  noanQhil  in- 
fleiuibnt,  quinq,  qux  interiora  rocunda  funt,  &  wperiora  Tersib  pmiAnfiseminenda.  In  horum 
rnedio  cx  umlnlioo  fylm  acuminatus  exfurgit,  paulo  tnfra  acumen  quinq,  tenuia'  fiamn»  ficliifb^ 
iniccr  cjicicns,  quae  nodulis  albicamibus,  ac  dein  flavcfccnribus  doaca  lunc.  Flomm  pcrit^  prodo- 
unc  in  fua  ori^e  fblicJis  acuminatts.  Fruclus^  qui  (iirculis  ihlidenc  pani  &  rotunai  funt,  adin-  • 
ftar  Pirorum  Lauri,  fuperfioe  glabra,  pritnum  vtndo  ac  mtentes ;  deiaoobre  aigFO  cum  matun 
funt,  &  faince  ftMdda^  coniiijewq,  ^iuniior  fraiM  lemiaii  alba  ac  tean^aicadft  in  propiii 


Fofionuideeoaaniai  nporoeaoepQs  dennttndobien  oarigat,  ficx^indciilai-bidaiabtis!^ 


Diyiiized  by  Google 


C  A  F.    VI.  *    .  * 


Rbulttila  cfl:  huhiilis,  (cptcm  circiter  pcdcs  altaj  ac  Tanjaii  (imilis.    Fo/i-j  ordtne  clecunato 
ramulis  inhxrcnt,  oblongo-rotumiAj  .icumiiuta,  iii  anibicu  creiuta,  crafla,  cknfa,  glabraj 
Iplcndcntia,  ncrvis  aliquoc  ^mcdn  colta  in  laccra  cxcurrcntibus.   Ffofcmh  non  furculiifc. 
luceis,  M  ipbi  nunb  inlwrent  quina  candidis .  oblungo-rotundi»  8c  acuminatb  foliolis  con- 
a.mtci  numcrofis, allpcantibus,  flavefce^^^  omatis,  medium  occapaiiti]>uStf 

inter  qui  fijlm  prodit  exiguus,  obtufus.  Flofculis  (uccedunt  Bacc^  rotundx;, quadnpanitK^  viiUi* 
flavefccotes,  quacuor  incus  contincntcs  fumiHt  rubicunda,  oblongo-fotunda. 

pjovenitin  CantUn.^:t,  limpcr  viret,  frudtis  fcrt  S.-pfcmbri  &  OAobri  mcnfibus. 
Htt  Ki^ik  folfis  m  laae  vaccino  &  Sdaou  oleo  coau  linimeatum  paratur  ophthalnuaun  6e  ca- 

•  *    • 

cap.  vn. 

Frwf «  Wrf<r  MmLA.  fruSu  fUmntmnb  /ibfo  UMHfrmii,  T^fmngfi»  CmsA  R,iLF.fi 
r.4^.f.9i< 

A^^  H^cula  liumilis  eft  (eapotius  fmtcx,  fex  circicer  pcdes  altu%  MnJfaiiniediocriter  CT.ifIb, 
/\    coitice  veftilo  (padiceo,  ramulilq,  ejufdem  coloris  ac  lanuginolis  in  oibem  difiuns  omaco. 
A"\   RgJix  (ibrata,  mfeiccns,  nigricthte  corticednda,  acrts.  aromatica.  feti*  oblongo-rotunda, 
.icumiruta,  in  amiMm  cicii  u.i,('pinuli(q,  cxiguis  h^c  ind^ oUita,  crafla, afpera,  atro-viudiai 
fupemc  iplcndcntia,  infcm^  ncqu  .qu.im :  (apor  amarus,  aromaticus.   Fbrei  inodori,  plures  fimul 
iunai  pL-tinlo  longo  in  furculis  piovL^rii  .nt,  qumi},  oblongcvteretibus,  acuminatis,  intus  aJbicantibus, 
ewus  viridibus  ac  fubafpcrls,  Sc  e.\tenor.i  \  ciiUi  rcflcxis  tolits  conftantes  fismimJis  altquotaliMcan- 
libus,  flavclcentibusiJ^/ci^Kiornatis,  mciiiuni  occup.iiuH>us :  intcr  qux  fiylut  prodit  vindis,  j^rredus. 
capitulo  plano.  Floribus  fiicoedunt  bacue  plaao-rocundcj  virideis  pnmiim,  dein  nvwMentes  ac 
■  otiocx,  longii^  albicantibus  pils  oUkr:  iiK»  conrinenHir  officoia  quamar»  dun,  dacaiiB»« 

J(l»includcntia,candidosamaros.  t   • 

Iftm.         '  Provcnit  variis  Regni  Malabarici  locis,  prxfertim  circa  P«rf«,  Ctam  K  C«bmmm  :  lemperviia;, 

.quotannis  mcnfc  julio  florct,  Novcmbn  autem  nutiiros  fcrt  frucl:.!'.  • 
y-ff^  Eftrfis,iadidbus,  frudibulque  in  aqua  co^  Apozcma  confiaiur,  quod  in  Arthritidepcrquani' 

ttile  perubGtur.  .    .  ' 


c  A  F.  m  •  • 

ARbufculi  humilis  cft,  deccm  drciter  pa^cs  alci,  cMi^e  mcaiocritcr  crafTo,  ramulifq,  viri- 
dibus  m  orbem  diftulis  omato-  Lignum  albicans,  furvo  cortioe  cinaum,  necnon  ruklcentc 
inlUinedalU  rcfcrtum.  RmHx  nigricam,  odora,  fapocis  haud  ingrati.  l-^L'  ..blunso' 
rotunda,  acuminata,  fuperni  atraviridia  ac  (plendenda,  mfemd  iubvindu ;  colta  mcdia  cralia, 
lignofa,  viridi-albicans,  ac  in  averfa  parte  extubcrans,  *  qua  plur«  exilcs  nervuh  lupenora  vent» 
cxoriuntur,  qui  in  le  inviccm  arcuatlni  dcferuntur ;  fapor  fylveftris  ac  ingratus.^  f/«tr.C3gpil» 
liaavcokntes,  candidi,  exiguis  lubviriaibus,  iii  quinq,  laanias acummatas lettts,  mterentes, 

extremis  ramulis  umbdlatim  provcmunt,  pcntaphylh,  cqumis  fcil.  acummatis  (o.io  is,  infcrius  iim- 
^conftantcs;  totidem  ftaminulis  albicai&bus,  rufefccntibus  «/>«ji»  ornatis,  iiicamm  occupann- 
'  bw:  intcrqua/;/OT  prodit exiguus,  vind|:dbicatlS,.aci!ipem^  bihdus,  cujus  baljs  clt  globuluscKi- 
guus,  vindis.  Flofcuiisiuocednnt  *«fteietraC00«,  diqoando  pcntaoooa,  vindes  pnmum  S:  m- 
tcntes,  demflavcfccntes;tandemmaturtore$iugricam6s,carncintus  reftrtae  fiicciJOTia,  nigricant^ 
aj-oiiiatica,  intra  quam  quatuor  plurimum  contincntnr  ofKuU  fcabra,  triquctra,  albo-rurciccntia.  ^ 
Crciac  in  viriis  Rcgni  Malab.u  ici  loas,  priiertim  dfca  Qrm^mm  i  lcmper  viret,  quonoM 
florct  ac  maturos  exlijtxjc  fruiftus,  racnlc  viz.f 
In  Medidna  vix  uUumhabct  ufum. 


CAP. 


L>iyiii^CU  Ly  GoOgli:! 


I 


Frultx  hJkut  baccifer,  'fioribui  ractmfu  frmSu  oblongo,  tttrafjrtno.    Ptrm-PMtl  tt  M  P.  <. 

Tr.M. 

FRuccK  feu  Arbufcula  humilis,  qaatnor  drcitcr  pedes  ala,  cauJiee  tenui,  afticauije,  oonioeo6^ 
dudo  dneiw^  iiKni  ffbdi,  «ramitioK  i^<x(ka[^  alfaicuiSj  furvo  cordcet^Tt,  aponV 
aais,  odoris  «rotnatid.  JPUSw geminataon&ie  paruelocirca  ramulos  craffis     iiibvn  idihus 

pedolis  provcniiint.  obrongo  rotundij  aaiminata,  tcnuia,  fupernii  colorc  atro-viruii  fplendciui.i,  *  • 
uifern^  vindi  dilutiore,  colli  nic.li  i  cimlvj.  /'/««i  raccm.itim  provcniunt,  cmdidi  prinium,  dcui 
rufvfcentcs,  qumt^,  terctibus,  acLi.-.iinatii,  ac  cxtrorfiim  rcHcxis  folus  conllantcs,  totiaetll  al^cjjnti-  . 
bus  fiatmiutlM  flavcicentibus  afscAui  omatis  incdiain  flons  cavicatcni  &  umbilicum  occapaotilnHs 
inier  qoz  //Au  piodic  furredus.  Flbribns  dslapla  jjiooechuK  Bacat  oblongo-rotundx,  acaminat«* 
crallb^  doro  Ce  «Ci»>viridi  O0ftieBleaar«(uipii  intUMljbiGuilBpfiitnim,  dem  futxxEmlea,  .iq  jos.;  ac 
infiptdiidertfc  In  nwdinilliodectifGtim  i]QaniorlatktnK/iMiMaIbicantia,  dura,  oblongo-rotunda, 
mciiib  ati.iccis  pclliculis  .\  fj  inviceni  (cjanda. 

fNjjlcitur  Ivcgm  Maiabaiici  variis  in  locis,  prxlertim  in  Btrienlour :  fempcr  viret,  florec  &  fi-u- Leca»; 
Aumcdit.  . 

E  foUishujus  itccaus&  ptunis  impoiicis  (uitamigium  fit^  quod  paxoxyfmos  hyflericos  poceatec  KtUi 
Ibhrerefettur.      •  . 


S£CTIONISIIL 

MEMBRUMaUARTUM. 

De  Jitkoribus      Frutkihns  bacdferis^tianorum  granis  vel  pl$urilms  ^uUuotf 
vel  mmero  noins  uicogfmj  ^  nondim  exflorato. 


C*AF.  L 


De  RhamHe  Catbartico  feu  Sfina  Cerviaa. 


Q 


|Uamris  aibaibula  facc  in  fingulis  adnispluraquatuor  gramiHin  oontiiieatj  qnia  caiQea  gicaodE 
ramnnnierosndjb  iiotidnm  explorans  eft  Imc  ei5n  'retnfinn& 


A.    I.  Rhamnus  Catharticm  J.  B.  C.     felmtivnt  Ger.  emac.  Soluttvutj  Jivt  Sfina  tnfeiim»  vul- 

j.B.  • 
Cclebravit  Rhamnnm  catharticum  ufus  In  purgahdo  mulcus  &  feltx,  arfaolailam  fipibus  aficnbl 
lamiliareni,  cordoeextemo  nigro  veftitam,  cui  duo  alii  fubfunti  aher  Tiiidis,  aker  lnteas»  matene 
pallida,  dura,  ramis  latis  orebiis,  iflique  fer^  ex  adverfb  (ids  brachiivnun,  doris  rigidi&ue  &  longis 

fpinis  foliolTs  ininacem,  aculcis  pra;terea  aliis  minonbus  horreittem.  Folia  ad  Pnmi  fulia  accedunc, 
acunnnat.i,  ,icro-virencia,CTCnaca,  ncrvofa,  adftringcnti  f.iporc  F/#r«  herbacei colons,  p.irvospro-  . 
fertj  qiuti;or  apicibus  conftantcs,  mukos  fimul  junftos.  Succedunt  bacc^  fretiucntcs  ad  radiccm 
ipinanun,  cx  longiulculis  .pediculis,  f  rang^  pares,  per  maturicatem  n^rac,  fucco  virente  plenxj 
iaqnlKnsgranatema  vdquaMina»  Pyvonim.granispxndfuidia,  fignra  teri  triangulari,  oonicetu* 
gri6MMB,niedull.i  albj,  non  bgraci  lapori$«  qiue  (acil^  unguepretaentefi-anguixurt  (aporbaocaram 
amaras,  tc  aftnngcns,  &  qoi  fadlc  guftanti  mufeam  inotreat.  Habet  8c  (ncens  'earadi  oefqp    ,  • 

qucth  fibi  pccuii.uenir)dorem. 

Locb  (cnticoiis,  lcpibus  &  1\  Ivis  non  raro  occurrit  in  Angli.i,  Gcrmania,  Pannonia,  &c.  t.»etu. 

Bacc2  hujus  fruticis  tria  colorum  gcnera  pri-bent.  i.  Mclfis  tempore  lecijc,  arcfacli  &  tufe,  ^yj,y^ 
Inque  aqua  Sc  atumine  maccracx  luccum  (eu  croccum  pocius  rcddunc  coiorcmj  ad  chartas  lulbrias 
9c  oofia  tin^tida  etiamnum  in  ufii. .  l.  Autumno  cum*  mamritatem  alTecutx  nigrx  ev^ferinc  coU 
ledbt»  cn&  &  in  valie  vitito  adervaae  pulcbrd  viridem  exhiben^  colorem>  quem  Jbaj^etttn  vo- 
cant  piAorftns  acoomnAodatiffimbm,  8e  tn  fflagoo  vSl  3.  Circa  Feftran  S.  Martini  m  arkiribus 
ndhnclixrentes  filcg.iatur,  Puniccum  colorem ipddnnt (iic perhibctTiag«|) iis qni  cotiaiofirinnrj 
&  chartas  pid.»s  coloribas  illu(lr.int  utilcm.  "  "   .  , 

.  B.accj:  purgatriccs  funt,  atq,  cr.-ilijni  picuu.iin  Sc  biliofuc>  ff.nxi,  huaiorcs  per.ilvum  edacunr,  ut  firt*. 
nonnuili  volunc:  Re^iis  earuni  vires^ftinunc  qui  ad  picuium  tcnucm  &  Icroios  humores  cdu- 
oendoe  atunnur.  Mdt  (inquitj.  Bk/  pecnfiaiem  ean^p  vim  in  fero  &  auuoGi  hnmoribus  cducendis 
experd  innnis:  quapropcer  non  mo  earam  fftupas  ad  uncias  cres  h^diopids  pntfcriptusnotabili 
cnm  faocBttix  war,  acq,  etiam.  «lubeatr  andaimnr.p(dvis  3i.  ad  ^t^.  noanutli  faaccm  nniniM» 
cxldbenc  k  if  «dao,  Verjknol»  tdwmenriam  moUibus  &  ddbjlibm  ia  iiihftamianoafunc  exht- 

Yyyyyy  faood*. 


Digilized  by  Google 


l6l6  HisTORIA      P.  LANTARUM. 


bend.i.  In  (yru-^ry  vai  o  r  pcrgic  iaein)  qi»  quocidje  8e  fi«quente  udmur.  etiam  in  delicatiffimis 
natuns  nuliaai  molciiiani  cffitu  dignam  unquam  deprchendimus,  &  folvendo  corpori  accom- 
ffly.^flfiffiMiim  Amultis  lam  annis  cogiiovimus,  etiam  in  nobis  ipl^.  Syrupum  pai-aiidi  modus  m 
Vhmiamtnm  TOlgaribus  cxt.u.  J.  Bauhinus  iic  hen  )ubcc.  Succi  bai^rum  maturaruni  extra«ai  6c 
nrt  ^epaS^Vk.  V.  coquantur  aim  mcllL;  optimi  &  Sacchan  tt.  (5.  ad  Syrupi  confifteotiam.  Adde 
pro  unaquaa  lihra  fvrupj  Cinnam.  fic  fcnaioum  Anifi  cooqaaflaoirom  uuHi.  m  p«cia  liiiCi  im- 
racrgantur.  Dt  hoc  cuco  ab  =  ).  ab  !  ij.  fium  poteft. 


•.         1   Rb»rmm  cttbmuui  mmer  C:B.  cMitrtiau  mam  Pammiem  ^itV.  feimvui  mimr  Ger.  fi- 

BiaiWtaKbus  affinnt  rtmis,  in  multas  aUsdivifis,  coiticelavi,  Spinz  infcaorix  fimiliteais,  qui 
mcmbr.ma  (upenore  detrada  ex  TiruU  pallefcu  6c  amariufiaiK  fiponseii   Ramuli  paucis  IjMnii  bor« 
rcnt,  ied  ipfi  m  fpinas  pfemnouc  aefinere  Iblent.   F«6#  Uli  vtdgafi  ferc  fimilia,  minora,  anguftiora,  * 
ad  Pnim  iylv.  tivc  Spini  folia  pl'iii  ''.lun  ncczientia,  guftu  linguam  cxliccante  :  florem  nt  in  vclj-ni 
*  congeflum,  e)uliicm  colotis  8c  tormx,  hoc  cll  ftt  palhdo  hcrbaccum,  tcc:apcr.i]on,  m;iio:ei:i  tamcn 

htbet  ut  inaliisfTuacibuslignoiam      ^  .     „         ,  , 

Ltau  (S        Exit  frecuens  in  Lejitenberg  &  vicinis  montanis  lylvis.  Maio  tioret  Sc  Julio  fiutaum  pernat. 
itaww.         Tn  planta  ficca  j.  Btohini  folia  ex  eodem  cubefculo  plura  oriebannir,  bievibus  pediculishaa:q|iri!^ 
.    unciam  p!u5  mmus  longa.  femundam  ktt,  acuminaB,  dntocttya  cfeoatt,  kvia,  ftKXX  ficc^ 
Tcrdxiitthi  fiuAum  refeiebant,  tum  tnagaitudine,  caoinmii  tmnattij  in  aajAen  ocluieiitB,  pe> 
'  jtobleaiiindaiibiiia(|«»ik  *  . 


Hominis  altitudincm  fupcwt,  .cortice  «ft  purparaloeni^  Ipinofo,  folib  denfis,  pallidb,  omnibu* 
lcrratis,  fcd  ahis  bnRionbo;  &  anj;  iflio  ibus  prima  fci.  ramorum  partc,  ncc  llici  diiCmiribus,  alns 
Iwevioribus  6c  rotundjoribus  circ.i  r.miorum  extrecna,  Rhois  folia  utcunque  amulantibus,  fpinis  mul* 
'  tis,  tcnuibus  (ed  acutiffimisfohoit\  ut  inpnmo  Rhamno.  Afjf;/.».  ...  n 

l^anm  Iny*<ft^'e»fes  orandi  funt  ut  hu|us  hucicis  hiftonam  illuftrent  &  perhcuuu,  addira  Uo- 
lan  lc  viitaiiB  db£riMioae. 


F.Ioi'.ins  hii.  hutex  coraplunbu*  virgulcis  Pmni  fylveftcls  modo  exoritur,  8c  humanae  proceritatis 
mo.l.im  nomipnquam  fitpent  Huic  ■.  iim  multipbcss,  duris  &  cr.iH-.o:ib.ii  fpinis  armati.  Folia  in 
P"affe  pediqik  qmMb fingula Jaimini  lutei  foliis.lunc  angulhora,  mdivila,  Veisus  cxcre- 
.mom  lagon  sniie  lOlunnora  hilari  virorc  niteiitia.  Florti  candidi,  plures  ab  uno  tcJicuIo,  tcnui, 
longo,  raccmolo  pcnduli;  quibas  fatifccnribus  fuccedunt  htcca,  MyrtilJonunbacGiS^fimiJcs,  aftma» 
jpres  pcr  maturitacem  rubri,  putaminc  oilco  &:  duro  priditx,  in  quo  nadeus  teom  AiembFUUve- 

Ptope  Panormum  in  agro  dido  FtmdMtM'  Mh*te  ad  ibpcs.  In  Ah  ica  ctiam  nald  nonnulli  dh 
oiat;  A  oolaiiii&vibcBcircaFanorinuindicknr  2 


C  A  P.  II. 

. » 

De  Ljeh. 

Lycinin  aacem  &  Lfda  provinda  unde  aUacun 


LYclum  Veterum  quid  fiiit  hodie  ignoratur.  Lycnmi  aamn  4  LjCtt  provm<M  unde  aUatom 
fuic  diAum  ciciitur.  I ,vci.  ivrtoria  apud  Botamcos  reoeowomTaHe  confcfe eft  &  mm- 
cata.  NuUam  novimus  Lvdinotam  sharadenfticam  qua  abalirf  rpinofo  fronabM.  KJimo. 
no  pra-(i:rtim,  diftmguatnr:  nuoQrca  frutices  hocnomine  a  Botanicis  donaus  Rhamno  latainogen> 
dasdoximus.  ljectamenpato,gBnerein«afceonvciuuntIhrpesomnesLycu: dittx. 

I.)cmm  GaSicMm   J.B.  CB.  P«W  -/(w.*  f«r«riM  Ad.  Uh;  ^^^^^"^ 
CB.  latrfolmm  Monfptliacum  Park.  tttm  Ljmmpmeim  Ammmiqt  epddem. 

Spi^rigidiffimishorrct  Oxyacantlia:  Matth.oh  fimilibus  arca  quas  ficrn  parvi,  mtdo  ftmil  w 
brenbw  (gdiculb,  qaibus  (:iccea.mt  qu*  matura:  (ub  pclhcul  1  co:Kincnr 

jdica.  ftrWwiiccatx  b»»ccaf &  trioocca:  apparent,  baocis  Spma:  Burgund.ca:  c  '"'^ 
imarx  valdi ;  Lugdunum  idfewnMr  ooffltoe  Gr*«  r«fl«*.  Fol;*  ^^^'''^^'^J^.XZ^^ 
ccicntu  tcn'i:.i.  :ninor.r.  m  ambiw  aB^anodunl lorata.  ncfvofi,  deodua.  In  fioasnailamdepro- 

hcnfl.mus  maiiitcllimi  l.rpoicm.  '    •     •  *  •  • 

.  Nafcitur  1.1  alpc.  i>  t<  (axotis  circi  Avenioncm  &  C.i:  pcntor afien.  ,„iuc.,„«  radidhlB 

Lvcium  Daledian.p.  dcfcnbitur  Spina  tre.  cub.to.  alta,  d>rticc  m  c.ncreum  P»«e"f';"«' 

muloiligoofi^aa.le.5  foUolb.  fiuau  Pipcr<?magnitu.ii„e,  n.s'o.  •-J""?  '^^''"^f";''''^'''';,  "/'^J?: 
aMB^A  nuncqoadranBulo,  nuncOOlJBs  hgura  pro  nudcbrum  numcro,  c  cujus  Ultigio  p.uis  a  ipi.x 
fubnfiffioini  eroinent,  &pi»e  togra» 8t»ddi amaro.  Bacos  ad  tingeiidum  fencuni  lui co  cd.o  c 
jnlb^oict  nninnir  &  vootf  GMmmip  tiitSmm,  Hinc  patet  Lycium  DaJechamp.,  candcm  plant^ 


Lib.XXVIIL         T>e  Arborihys^Bacciferit.     ^         '  ^^iy 


ycio 


cam  L)rdoGallk»  J.B.  flc  C.B.  Paliumm  autem  alcerum  pcrqjrinum  Al  J.  BanluoiisL 
ItioGalUca  idem  enftiina^  tt  IXMagnol,  qui  illura  prope  Monfpelium  oblcrvavic«iii  eademeil 
lenenina.  toittmentPi^fiw.lWMMiiMi  CB,Scs,  unGalbamit^imvia.  8c  aaA-m  PianiiV 
iunt. 

%,  I^eimm  ItalicMm  J.  B.  Park.  utm  HUmim  fibttntm  Fmuumtm  t.  Clmfii  ejuIHem  J.  &  £r* 
cHM»  fdcit  VmttSll  fivt  iuUam  CB.  ium  I^^mm  Bmti  fili»  ejui3em.  Ijamit  vS. 
£0tm  Flurk. 

chT  ■  .  • 

Spina  infe^ftoria  Pannonica  i.  Clafli  oibitalcs  fiabct  ranios,  minimi  intcrdum  digiti  aalllcutiine 
plenmqu-  minorcs,  nigro  r-.iKofoque  cortice  obdudos,  fuperiofe  parte  m  ramulos  divifbs,  qui  ce^  ^ 
nuiorc  &  Irviorc  cortiue  tjct;  plc;imiqac  in  acutam  fpinam  dclinunt.  Fulu  Myrti  aut  Pnmi  (y'Iv, 
poci||ts,  breviora  tamcn  &  mmora,  vindu,  per  ambimin  nonnihti  ienaca,  guftu  primmn  at<%in- 
«nte^  deindc  nonnihil  amaricante.  AewiDiarftlMlMrbaoeifietnpecali :  Fntff«rdeindeSptnciiv 
tedoiic  vulgiui  haod  abfimiles :  bini^  notMungpeai  etiam  temis,  oomiiUfliiris  diftindi,  inicio  triri- 
de^  deindiB  per  maturitatem  nigri.   RmBx  onfia,  lignofa,  dnra,  raras  fibras  in  brera  fpargens.  . 

N.tlciQir  oopios^  in  montc  Badenfibus  thcmus  imminente,  loco  petrofo  Cilebrofo. 

Conliderandum  Botanias  proponit  J.  Bauhmus  quantum  difTerat  hic  Rhamnus  a  Lyao  Galiioo:  Ltao', 
vcrum  oftcndit  J.  Pona  non  ditTcrre  cum  a  Lycio  Icahco;  cujus  bicc.is  duntaxat.i  Cbrtufb  milis 
cx  monte  Baldo  delcnbit  J.  Bauhmus.  Similes  Cmquit)  erant  bacds  Lycu  Gallici,  colore  umen 
difertbant:  erant«nimpurpurarccntcs&  fcrdni|;rK:  SeininainbaajsadBerbeiinaccetiebant,  bre- 
vion  camen,  lucida,'polita.  cMore  fiibfiUoo/aut  e  ponioeo  in  ni«iiiii  Tergenre,  pxne  criangula,  in- 
ter  ea  qnxdam  iakata :  Saporem  amanim  non  depreihendtroittt  led  alias  ingratum.  Qiia:dam  ctiam 
bacc£  anguloGc  apparcbant. 

Lycium  Mattk  quod  C  Bauhinus  ab  Icalico  diltindum  faat,  6c  Lycium  Buxi  foUo  appellat,  J. 
Bauhinus  pro  hoc  habec,  &  rcdc  noftro  mdicio :  iconemaniem  Mm.  qoea  ailii  ^h^>mf^  fiffi- 
oam  elle  dcmonftrat.  Vid.  Hift.  Plant.  lib.  6.  c  16. 

Lyciucn  live  Pjrxecantham  NarbonenHum  AJv.  quo  percineat  tum  C  Bauhinus,  cum  Joannes 
feuer  dubixant:  nic  ad  Lycium  iiium  primtim  ieu  Boxi  niiio^  ilie  ad  Lycium  G^Hifflm  lefeit  ied 


Ljclum  Cretenfe,  (tvt  Jkrbertt  Cretiea  J.  B.  Birhtru  Alp:ta  Cretica  C  B. 

y.B. 

Lycii  Cretenfis  baccx  ditferunt  a  Lycli  Gallici  baccis,  non  cnim  iiccz  menilrant  angiilos,  nee 
etiam  func  amarx-  Dificrunt  etiam  a  baocis  ex  lealia  i  Cotnijb  ai^^  enim  tales  qux  pif 
lulas  O^rin***"*^*  diftas  refeiunc  pellicula  (ud  comigacd,  aijmieiitift  pi^ynnM  liuoo  lefotas  fip^ 
Kbde£aftx  diarcam  purporeo  acTHtacoo  elesano  cinoint  Inhtt  grana  fonc  mmora^  nec  ita  fai. 
ddaut ih  I.ycio  Cortulmno.  Folia quoque  djftcrunt  iLydo  Gallico^  funr  enim  angufKora.oblonga 
6e  drajmfcnptione  ovata,ncc  in  longiufculum  pediculum  uc  illa  dcfinunt.  Hanc  pTantam  Ikllus  Sc' 
defcribir. 

Frutex  cft  ad  quatuor  aut  quinqud  cubitos  anurgcos,  eotus  fpinis  horndus,  fpinafque  CrCs  iinuil 
fncinBeriieri  vulgari)  referens  Folia  habct  parva  ad  Bttxifoliorum  formam  accedencia,  leniter 
lerraca:  ftirr«copiofos,  luceosiniUrPaburi,  ied  minore!»  quibus  fuccedunt  ihiftus,  aliquantulum 
longi,  ucBeiberis  fru9m,  coIoris'antem  nigri,  iaporis  interacidnmScdmoBminedii,  inqufliusvel 
nnnm,  vel  duo  granula  continentur.  Corcex  bgni  non  Ixvit  oc Beriierii,  fid  aiper  tk  paUidnieft: 
maceries  ligni  lutea  atque  radix  ciegantiiEmo  luceo  iniici^ 

Oritur  m  aknTimoruni  niontium  convaliibus.    Differt  autcm  a  Berberi,  cujus  folia  niajora  lunr,  t«c«i 
&  frudus  raccmabm  naicuncur.  Leginmum  ver6  Lycium  tion  eft,  quiicrnidus  neque  rocundus  ut 
nper«neqn«aiHaniseft.  Inlibanoe&mimoatefieqpxntiflnnusi  ' — 


4.  Ljaimt  Crttiaim  tktnm  Parlc  /UMn  &  n4gwjd^aa,i.  «1,  Amjgdala  fttr<ta,  litit  cmm  A- 


Bel.  - 
Fmtcx  cft  ad  duomm  aut  trium  cubitorum  alcitudincm  aflurgensj  dcnras^  fsha  parva  iimiique 
fereus}  ipmis  cocus  plenuselt.  &  fntSnm  rptundum  ferm^,  parvum  uc  Piper  lubtt»  curo  admat» 
rita»mpervenitnigricantem.  JtMb  ligno&ell^inaiima  c<quefitmiffima..llc^ 
dppmcem  cokMembicenm  ^arant: 


5.  Litium  InJitimiftlimTnad  CE  IgMiaMi  JUaim§6  Plaik  Igamm  im  Likmt 

Bel.  Ep.  I.  =  . 

Frutcx  fpinofiis  pcrcgsinus,  Aiabibus  Iludhadh,  incolisZaroa  Rauwolf.  m  plancis  niontu  Libani. 


6.  laemm  H^fmuti^  /«A»  Awi  C  B.  Paiib  j^wiins  fwnwrfw»  /Ui*  i4/rti  tmn^nM  mit 
AmrJ.B.  .  . 

Faitcx  cii  Ipmofus,  muitas  ab  r.xiics  virg.i:;  proferens,  cubitales,  Ikpcncmcro  amp!iorc5,  recias, 
piilchras,  tenues,  rubentes,  multis  ramulis  pr^ditas,  qui  in  acutam  ipmam  plerunquc  dcMinant,  ta- 
merii  alios  hinc  inde  fparibs  aculeos,  breves  interdum  6c  inhrmos,  nonnunquam  veru  ublongos,  iir^ 
mos,  &:  fflultb  fbbis  oblicos,  ut  in  Rhamno  primo  hjiieant.  Felia  nullo  ordijie  digelta,  Spini,  ied 
ronitd  brwiora,  Myrti  Tareniina  aac  Buii  qpndammodn  nmula,  giftu  lnta,  fic  cum  aiiqua  addi- 
tace  ffiordicaniia.  .  Nec  flaiea^^nee  finanm  ndic  GlrifiB. 


Digitized  by  Google 


.  H  I  S  T  O  R.  I   A    P  L   A   N   T   A   R.U  M. 

C  BS.?S^nccums  Parkinfonus  i«odiftiiil»Lyaiipc»lMban,  &  l^foiHn  fMpuiaini 
fbUocbloago  vocanc.  Judkent  penti. 

7.  Rmt*  fAdk  tmfmm  C.  B.  Tamox»  Cluf 

■    pIk'*altirudmc.{Turpt,  r^rquentibu,  ramufculisjgKiimi,  qui 

onufti  funt,  ut  ramuiculorum  lignum  ViX  conlpici  poOiC.  EaeKCUiaaOM  VDtdda  luit  fieaKTBOax 
anariaidiniL  • 
In  inadds  nafcicur. 


•  8.  Lieum  Gsrcui  fivt  Cste  J.  B.  Lrc.  Ji»<fe«wf»W«w  G<"«*         ^J"^  /•^'*         C  B. 
ArttrfphMffaex^uJ  LjamfiMCilttKirmlmfBOat^ 

hS^r  ex  oua  fuccus  C-f *  Indis  diaus  extnMttir  magnltnfineeft  Frwtini,  foUo  miDinD  Enae  tbI 

Tamarici  fimiliinio.  Florcre  aiunt ;  fcd  fn.ftum  ferre  ncgant:  mulns  fpras  horrct.  Matcncs  ligni- 
lobufta,  dura,  dcnfa,  ponacrofa,  nec  (  ut  aiuiic  )  putnpdini  obnoxia,  iive  SoblJiUs  cxponatur,  (ive 

"'^rmT^^aauahaidi  hxc  cft  ratio ;  Ramos  hujus  arbons  minutim  conafos  cljxant :  deindc  con- 
tnndunt,  poitmodomcom  fiirina  Nacban,  ( fenvsn  id  cft  mgrum  &  minutum,  fapore  Sccahs  ooofr 
cicndis  pinibus  aptum  )  &  cuiufdam  nigri  ligni,  quod  ifthic  nafaotc  foobe  (  UMKrdum  Ime  eo  )  pa- 
Ihlli  aut  ubelLc  fonnanmr,  quat  in  umbra  ficcantur,     Sobi  ardo»  aaramftaita»  «japorct 
Cmm;  In  Camba|a,Balaiiq,  «c  phiibu  allisIndiK kxii  proraut:  mSmarom  iSBopm  &Malaomide. 

^howifticatoriis,  ad  gingivas  mpllificandas  &  rclaxandas  confirmandifque  plurimus  illius  cum  Be- 

•  tienfasdt  MediouiMaaim  eft  eum  amaritudinc  adftringcns  &  exliccans,  ad  alvi  proHum  cu- 
randa,  &  oadonim  dohitt  toBendos  optimum,  in  quibus  plerunque  optimo  cum  luccdru  ufus  fum 
( inquit  Garci.i5. )  Ex  liRno  proprcr  duriticm  8e  pondus  piftilk  fiiuK.d%lumandr. Oiyzi  idonca  uk 
mortariisligncb,  fexplmcMiii  anibitucondnentibus.  _^  .  f 

Cctenim  Catm  Indicar.i  Lycium  Vetenim  eUc  non  pofle  ( ut  opinitas  clt  uaioas^  taawcnec 
oftendete:  fiquidem  Lycium  Diofc.  folia  Buxi  habcat,  &  pufill.i  In  a:bor. 

Bontius  pauto  plcnius  hanc  aHiocem  dcfcnbit  1.  6.  c.  C:  ^bLinnus  inqiiicns  in  trunco  Si  ramis 
linnis  eft  oblims,  foliis  fcri  Sahinx  vd  tr^tru  ra^,  fed  non  t.i!h  pinguibus  &  crafiii.  C«erum  Fa- 
bas  rocundas  fert,  puniceicolori^  in  quibus tres,  aut  ad (iimmum  aaacnor  nuoes^i» latenc, cama 
dnritie  ut  dentibus  franp  ncqucant :  Hifcc  pucri  apud  nos  loco  fphmcaira  btma^ 
•  onmau-.  Sapor  fohorum  aftringcns,  unde  corum  cxpreflo  ulcenMnuuiteft  BOOTMm  auanini 
mcdicamcntorum  dcfcau :  idcm  i  corrics  &fiAii  inuloiitaipniftBntdiiBnmcmoiit.  LianmGttF 
preffi  aut  Arboris  vitx  ipeoes  videtur. 

^  '"i^  Lnimn  Indiam  trtdihm  jUfm  Park  iklMim  Alfino  fntMim  J.  R  I^c.  bdtcm»  aktnm 
■     (Uzcg.j  C.  R        .     '  ^ 

Frutcxcft  multis  ramis  Kaiirmiis,  ab  radtab,um\i\t\i,  duris,  Bgnofis  obfiqni JnddMllwi,  longi' 
tndine  trium  cubitomm  &  filus  ob{er\-atis  fiai  lum  aifurgcns ;  ramifquc  fpinx  acunffiroz,8c  longx  mul- 
nequc  infunc,  quorumquidam  foliolis  veftita  fpeaanmr.  [  Fol,a  cuca  fpmanim  balcs  non  quatema 
tantum,  fed  plura  drfpari  magnitudine  eonruKunt,  OkvxfoU»  roinora,  ni.ig>iquc  t^ne  Ja,  ncc  in 
acumcn  angi5bu,  fed  Buxcorum  inftar  «xud^a  Vipng.-]  Fkrt,  ut  romuti,  l.c 
non  vencncofi,  fed  i  contraaiorc  tubulo  fcnfim  ampUari  amabilcm  m  nfum  hmlca  labia  diduame, 
Smum  intimum  flavediiw  tlngunt,  purpureis  aiiquot  punitis  receflu  folwrum  mlcnpti,  rciiqupcor. 
por*  hyacinthi  fcrruginem  VioJis  permiiccnt,  utroque  tamen  daphh  hah^  g^ffT-SrSf 
bng^ luaviores.  E» tefiufttt ««^parrtpwdBamntr,  Sbnii fiuaibM pi«fiafiinile^i««^gPiitt 
amari  fic  adftringentes.'  ■  < 

An  fnccus  exlwc  fruticc  paretur  quepi Lydura  Indicuro  veniftilEmi  Auaorcs  nominSmnta 

•  noie  olantj!  faciiius  divinari  hoet,  «uiinex  jEgyptioram  lermone  coUigpi^.«ny«  V^gp*- 

t#f  1«.         '  Supra  np.as  rami  Nili  Catig  voc*ti  deccm  niiilibus  palluum  (upra^  AJeiandnaln  unan  mveut  Al- 

^"0111  ex  vicinis  Arabia:  atquc  yEthiopuc  locis  huc  in  utnbus  affertur  condenGitus  (ucan,  ^ 
rii6^iratas  fit,  Lycii  Indici  indolcm  minimd  obfcuris  {ignis  c\hii>et,  mquit  Vdlmgius.  Alpinus 
aAi|fj.yiimili  efle  pucat,'  qu6d  neque  amantudmem  habeat,  neque  inccnlum  rubclccntcra  Ipumara 
eaiit  Hod  fiiooo  ihomnibus  ulccribus  ucunmr  /EgjptU,  prxferam  ons.-auriuni,  i).inijm> 
tcftinonimquc:  ad  fpynim  etiam  iaoniini^  adilymiiieiiam  &  diarrhooun,  aUolqucttuxus  aivi  fic 
utcn.  ilUcum  quamcu^uepartemipuxnnDmetamvaknMrdeftndi^      1.    ^  a 

M&dus  prarparandi  tydun  Indii»m  fix Aoids  qudan  i|ecie  aat  iafiplieni.Geanaa  An.1;. 
Phl-f.  Pt9*'o«"\     .  ...  .  •.  • ,  .  • 


Digitized  by  Google 


D^XXVIII.         T>e  Jrboriki  "Bacciferu.  ~ 

10.  Lrt»  sSmit^ptuic*  C.  B.  Jrisbdid  t/Egjftm»  Xj«w^«r  VaAu  JbjMiu£t9»- 
tbm  fim  Bmxi,  am  Lycmm  ?  J.  H      ■  ■ 

Arbor  eft  nisgnitudmc  P\  rifylv.  raniis  r.irii  non  multis,  in  |p<auni  inxqualita  delatis  ordinatim 
acutiflimis  multii  Ipiiib  obiic^;  Fc/u  '^vx  fji-ercns  Buxi  proxima.tamen  UoWMjppauca^rani,  fingula 
vel  bina \ cuamtenupluriye  ]  zqualibus  mterilitiis  adoaM :  F/«ni habec pamM  albos,  Hyadnchi  * 
OrientalBilon1iwfiiifflfi.leda^^  ^qiuhafradeiiotfiuaiuivgriEbdrfi^  CDftufubafnari' 

^  iiiIIImimi— iilai 


VBta  ItnA  hacc  phnia  floB  TUour  ifivwfi  i  pnDpdente,  fiqifldeni  inagnitudine  praxipuc  diifcrre 
^erur  &  foliis  Buxi  xmm,  Ac  Vefliiigmc  Fraoedend  fidia  Bnxi  anribd^  qaem  noi  bi  eo  deJcri* 

uuncb  (ccati  (unius.  •  "  • 

Quid  ^upd  fruttnc  iUe  quem  VcningiLb  Cayri  in  hortis  ardibus  Conftilum  Venetorum  ptDximis  vi. 
^it,  j^istMlid  Hottulanis  didus,  quatuor  vel  qttiiig|ue  aibitiKiuii  akkudinB!,  ipb  iodiee  Utq^  Alpim 

.  Cap.  lU. 

I^Apparis  Bodjco  i  Stapd  dicinirnon  ouod  in  campts  ^oveniat^  ut  vukPhavotinaSi  ventra^  qu6d 
Vi/  hiiaiBcinelendwliatiiiei^eaair,         mmwitm  im,  ' 


l.^Ctpparu  ff.nofa  filio  rotmJo  Park.  ntimJtdrt  fifit  Qu,  3iii§lk,  fitSm mmtrtt  fiS» 
C.B.  ffiiufs  J>B.  €«ftt$* . 

'  J.B. 

Jmporfunius  nihi!  Capparum  luxuriantibu)  lor^f;":  1,ucq-.ie  r.iJicibi:5  Vctcrcs  prodidere.  Ip(e'auteai 
fmtex  mulcis  etiam  ftolonibus  gnditus  c(t,quos  .adLuiue  Ipin  r  dcorhun  Ipcctantes  Ruborum  m  mo-  - 
duraarmant  Fo':a  altcmo  polim  nalcunrur,  cirtinarx  rotunditati^,  alub  ALodia;  ac.unuuta,  uacias 
duas  circiter  lata,  parum  varitnte  lon^tudine,  fapons  pcrquamamari.  IL\  horum  iinu  podiculi  lin- 
gulares  exeunt,  bnra,  qmbus  capitula  infident  vindantu.  qiie«^lic.i[a  fi<rtm  exhibeot  candidunij 
Koix  parvulz  znuuum,  inedium  obdnentibus  infinitis  fibnuain  cniii  Semm  peiicetpip  oUdligil^ 
OEntaut  glandis  figuri,  clauditur,  multum,  parvum,  [  Parkfhfbnodnrumj  fiifixmii  ufn  vgtflD  non- 
sihnllimile.] 

Locis  arenolis  &  ruderacii  j^audet.  N«  m  muris  &  ruderibus  Rnni.x,  Scn.irum,  Florcnriz  alibi 
in  Icalia  obfervavimus  (pontanca.ni ;  cultam  circa '.^loham  in  Gallo^provincLi,  ad  muros  &  macc- 
fias.  In  fbiamimbus  (ci.  murorum  lapidcoruni^Mim  vel  quatuor  pedum  micrvallo  prope  tctram 
ad  id  hBSs»  Cappares  pUntant.  Genmias  floru^dultas,  anteqoimtBmen  cxplicentur,  colligual^ 
&  per  trium  qua(ii6nre  hoianfflB  fittjnm  m  uuill^lpaHau  teKnqoon^'  donec  tfaooctoeie  incipuuit, 
ad  impedicndnm  fid  aperfant  Tomvafi  nDiiiiuuiu,  9c  soeiiun  &peraSaidbnt  «fleroub  impo- 
fito  vas  contL-j^jnti  j  atleoqu?:  contcclas  oftiduum  reftare  finunt.  Deinde  exemptas  lcniter  premunt, 
fic  recenti  .iccto  infuniiunt  pcr  altemm  o<Siduum.  Eandcm  opcrationem  icerum  repetunt,  expreffis 
ggmmis  &:  novo  aceto  tcrtium  aftr.fo.  Quo  pcrado,  e.is  in  dolia  cum  accto  recondunt.  Nonnuili 
£lem  aceco  admifcenc,  quod  gcnus  monz  pneftantius  habocur  &  Cappan»  ad  tiieoiumn  unegras 

iBC  inoonuptas  (ervat,  nec  cobre  nec  fapore  i  leoentibus  dilcemendas.  .• . 

Geauns  hoc  modo  oonditz  ad  nos  tran(portancur  &  in  fivquend  ufii  fiiiK  ad  intindus  pro  duhi- 

'  bus  aiSs  &  dixis,  nec  mtniis  pro  pifcibus :  appetitum  augenr,  &  oonoOMMMm  piwnownt,  hepadSc 
licni  confcrunt  obftruiliones  ecirum.rcfcranao. 

Lobelius  in  Advfrf  ma)orcs  Capparc-s  quamvts  prerio  viliorcs  prx  mincjnbus,  quz  cariores  funt,  '  ' 
COmmend|t,  quod  nunus  conibibant  munani  n!a)orc-s,  &c.  '  Quas  vocat  ma)*  cs  nclcimus,  iont  ii>- 
telligit  fmdus,  qui  interdura  condin  Ibient,  &  Capparmn  kmgarum  nomine  advehi,  teitc  Parkin- 
fbna  At  nunc  dienim  rarus  vel  nullus  corom  vm  eft  in  Anglia,  proinde  tc  impatttri  delieiunt. 
Q^nmmvis  autem  Lobebus  'aliive*in  Cappamm  conditanun  utun  dedanment,  nobis  imw  nuaik 
vcntriculo  commodzquim  palato  gsatz  videntur,  nec  tdlum  tinquamin  quotidiailottftUMulano> 
cumentum  pcrccpimus,  aut  alioyjcrccp^  audivimus. 

■  Memorabilc  crt:  ( (i  modo  vc^n )  quod  icribit  Plmius,  Feniiit  ( inquit ;  eos  qui  quotidie  Oppa- 
riri  Italicam  edunt  Paralyli  non  periclitari,  nec  Liems  dolonbus.  Diolcondes  Capparcos  fru«i« 
Iplenem  liquare  adentj  (i  duanun  drachmarum  pondcre  cum  vioo  bibantur  ad  dics  40.  Coxcndi- 
ctun  quoque  morbo  6c  relbbtiotu  opitulanmr,  ruptis  item  ac  coovuKk.  Ducunt  Sc  menfo;»  8cpi- 
(nitam  de  capice  detrahunr.  Dentium  itcm  dolorem  (editat  cum  acctocoM  &  colluti 

Eadem  omnia,  .tuiftoribus  Diolcoride  &  Galcno,  prxftat  cortex,  radicis  imprimis,  lienes  id.  in- 
duratos  liquid  aliud  )uvat,  tum  inros  airumptus,  tum  foris  impolicus,  mcnlcj  ciu-ic,  ulcera  cxtcrgct 
&Jclic^.)ti  addoioremilchiadiavn  valere  diaturCcafledusarthnticos:  Viciligmes  etiamcumaccto 
dil-  .i^,    choeradai  [ibnmas]  Ccdarocthmomd^erii^  idaaeiiadeainediQmNixiimiftufc^ 
•  »  •  •       ■  ,    *     -»  , 

S.  CsfftKnt  ffmafa  folu iUHti^^X^K^fmu  '      ■  • 

••I  . 

Non  alia  in  le  i  przccdcnte  djffcrt  qudin  ^gura  foliorum,  quz  acuminata  iunt. 

*      ■  Yyyyyy  i  CsfMrm 


HiSTORiA  Plantarum. 


•  %'  CMff^M  *«  fpf»»f<*  f""^"  '""i^'  ^  ^  ^'^^^-  ' 
■    *  ci^^DuUvuWis-Cnuaort:  J.IbuhinojiiMcidumfiiiefpi^  Scribu  Alpuujs 

»^         ciibEs  «;prnc«  r.idicuni  in  xxin  hibcnr  treqiientifltmo  ad  vcrmcs  nccandos,  ad  iwycoiks  menfos, aiq, 
•  •Sd^GUofcunque  tuniores  duros,  prxteromque  lieois fanandos,  pro  gu^uiduratomen^ 
•  •SJcSperosniukbdkbxis.eae^ 
boi«lck  SC  liyeaie  ftJia  recinec 

drrhrefcentit  J.  • 

Cappares  in  Arabu  invenitnus  pumilarum  Ficuum  altitudinem  aequantes,  ut  nobis  corifc^ndendx 
fdeiine  adeanim  fruaus  colligcndos,  ovi  eaUinacci  magnitudinc  &  (emina  mtus  continentes,  Pi- 
peril  mftar  calida :  ip&  Cappares  lugUndibus  ma^mtudinc  non  ccdunt.  U t  vero  album  Sinapi  in 
Snimi  Vemachiam  milciunc,  ni  fcrveac,  fed  diutius  dulcodincm  luam  redncat ;  lic  Arabes  tftatiim 
CilfT»'""'  ft»"'^  *"  ^yfn^i^Mmmi&Bie&kBtf  ut dulcia c* CMiftwot.  BtBm.  OW.lt,  i,iOk 


f.  CtffmmSkiihdaflkmsJfiatt/^^Km^aooson^ 

Boee, 

'  Foliis  eft  Paliuri,  acutis  in  rnucrone,  fed  mcdio  fubrotundis,  inortiinatim  difpofitis  &  anncxk, 
^iip^  odlorecxliitQO  languelccote,  |^tino(i$i  ad  quorum  exommi  iubcu:^  gcmin.r  utplunnium 
li^adnDCBa^fciinlar.  CsM  l4W,<^lnl^.SeaMii  csteris  Capparis  fpccKbub  mlul  difcre^nc. 
Planta  cfl  perpetua.  prope  AgdfBadlinMfaqpib  HqBO  Oppidtun dkfwn  Ulant  d$Fdm^  oblfiu' 

lioofum  non  r.n  o  vidimus. 

6.  BadukU  H.M  P.6.  T.  57.  p.105.  Csffmrii  grliortfcmi  Indu»  Badukka  dMa,  fiort  tara- 
fadk  * 

H.  M, 

.  Arbufcula  eft  candice  bca^uutn  craflo,  in  hominis  plus  minus  altitudlnem  adolcrccnfc  FJu  «hi- 
lcata  Ipiila,  mollu,.  c  virftre  fatura,  cmincntc  ab  adverlb  cofta,  lapore  lylveftn  (unt,  akmiattn  nrO- 
vibus  pcdiculis  raniis  inharrentia.  Fkres  «i  calyoe  rigidiorc,  quadrifariam  Amio,  albi,  biri  wmfTe, 
ali(]u,uiclo  iingr.li,  brcvibus,  h  viridi-fulcis  pcaunculis  in  foli.nccorum  ramufculorum  funniiitntibus 
iniiftcntes,  quatuor  conltant  pctaJis,  quorum  bina  digituin  nunorcm  longa,  ab  inluTia  p.ii  tc  in 
bmi  lAidivilurx  ficquentiorei,  excrelcentia,  tenda  adnuxtum,  utrinquc  molhflima  obdu<^a  lanu- 
SUMb  venulitllhaa,  levit^ue  ereaa  iunt ;  bina  verd  ex  angufto  latiora,  h  oonvleo  alba  oppiHuui- 
*  mr.  AmnM  ver&  plurima,  in  coeroleum  vergentia,  (uperoe  albis,  infemd  cmereis  eaomaca  ^ 

abus  comitatur  jfjlus  longior  craffiornuc,  niapis  caTuleus,  in  conum  dcfinens. 
■    Arenarum  aniAiis  in  Chanotn  &  BaLci  vulf^li|naj  atquc  ob  florum  clegantiam  culta,  domefKca 

 itt-    cft,  tiorcns  menlo  Januario,  planc  cquklcm,  *  ^ibus  Indigcnis,  flerilis,  fcd  fcmpcr  froriiier.s. 

fiimemum  Foliorum  liiccus  apriiu:  admixtus  axungiz  inDean|in  antiarthriticum,  dcco<aa  vero  ciim  Hon- 
f.,n,  fcnJo ;  fg]^  potom  alvum  purgationc IbllidtantenflwRanji  cujuscxccptus vapor  ons  mundihcat.ulce- 
&^fi7,j  ra-  lefideniqu6fiu^camIaAeaffu|iipiiV4&a^  Sigimdc  l»ii  cimfriams  mdlu 

tMtwte  analo-  ftTtt. 

gta  ad  centro'  •  * 

rnm/uade»-         7.  SolJa  H.  M.  P.  6.  T.  58.  p,  101.  Cepparit  arharefctnt  Indictf  fiore  ftvtapetah  SdMmSs.* 

H.M.  t  f 

■j^  Arixiliaila  ifthxc  ramis  cft  Ipadicas.  EJis  i  lato  in  cufpidem  excuncia,  lupuiA  ui  parte  fumme 

vircntia  oitQodaque,  in  iirona  i  dnereo  rudfl&,  h  (^udiceis  enaicuotur  pediculis,  coftauwtus  loium- 
inodo  eminente,  multafque  diviCi  in  venas,  inteitexta.  Hmtm  qutna  pctala  obloagh  crafla,  camola, 
•  •  inois  glabra,  albidula,  poftremo  in  flavum  vergentia,  exterius  villota,  c  fpadiceo  mbclla  lunt ;  et 
albo  &velceos,  obloAgior  crafllorquc  ftjlittt  in  mBdSo  ougidui^  ulii  mnlta  enin  diaunveibunt  pnr> 
purea  fiamata,  in  lpa£ceum,excurnt  caput.  ' .  .       .  * 

Solum  diligit  arenaceum;  florum,  quos  menie  profert  Maitio,  medio  ftylo  includinir  [efien  pcr- 
LfiH         rcxiguum.  In  Ctthm  utplurimum  reperitur  nuoquain  diinittensTbIia,'qux  appbfxtt  tefticulis  corura 
didipant  tumores,  pulvcrilatamcdcncurEnterocdi. 

Hstc  &  prxcedens  arbulcula,  c  gcncre  Capftmim  funt,  nioaente  IX Comtnelino,  ficvuteiw 
eaium  eile  quas  JkUonius  Cttpfortt  ■»  /paefa*t  &  Cspftru  AnA^  fimSu  tm  m^mtnMMt  ftr^ 


*'  '  • 

.     1,  igk^mSU  hmiktmidUi,  C  R  hmcifntlJifiimaX^  ttKiftrs /tmSii M»  P4rk. 

'      tlmf.  I 

Faiticola  eft,  cubitalibus  aOurgens  tamulis,  fragiTibus,  nigrlorc  quam  i  cliqu.t  comcc.    n  /.» 
rcliqu'i$  Erids  fimilia  liabct,  fednigriora  Sc  craSiora,  trmo  oriimecircum  v.unulosdili:<jlira,c.i 
lidiulculi  cum  quadam  adftrwaionc  Ruftiis.  Scptcmbri  &  Oc^lwi  hucium  a  rcliquis  difTciai- 
(cm  iummis  ramulis  iobxrciuem  gerit,  pukberrimum,  yatyti^mn  tranipucntem,  oblainorcs  &  in- 
M  ..•  .  • ',  '  •  4tqM» 


Digitized  by  Googl^ 


Lib.  XXVm.        .      ArMus  ^acciferk  ,^3  , 


iqualc^  unions^forma  &colore  lercrciitcm,  (iicculcntuin,  atidi  /aporis,  tria  grana  dura  pleninque 
conQnencem,  qui  Novenibri*cxliccanir  8c  fpoate  <leci(lic  An  floreac  ignoio  (inqttk  Clufiitt}  in* 
ooUe  negibaat  8t  finaum  paubriai  iatumeloere;  eraiKBalctii&iique  fieri  doaecmttiiierctt  iSk- 


InnnA  Lunbuik  hocRennsoUeiTabam^  aon  procul  Uh-ffippone  inter  Rufw  &  Aldtn  ^alepd 
i.bi  qi  i  T.)t',i;ni  tr.ijicerevoIunt  n.ivcs  cotiftendunt,  &  crum  fupra  Ulyffipponem  fblo  admoju.u 
arciioio  ^opioli/  fuo  frii(ftu  alboonultam,  ut  uiicio  Mannx  grana  ifti  fmtia  inhxrcntia  exiAimarcni 
adco  procul  alpicicnii  inn^oluoruiit.  ■* 
Scptembn  6c  Oaobn  fruaum  fcit,  qui  Novcml>ri  cxficcanir  &  per  fc  decidit.  Fni^SeptBmbri 
&  OSftobri  msnlibus  UKflipponc  invcnitur ;  febriertiibus  cxhibent  ad  litim  qua  preoninnir  exftin- 
gpienaaroi  avidcedam  huausifte  a  pueris  &iiiulieccuti$  expednir.  Si  Acacalis  eft,  aquam  in  nu  i 
mailaerit  ejus  fiuAift  ad  coUrria^  quaead  exatandam  aciiknmi  «dem  convenianc  addi  tcAi»  dk. 
Dioloondeik  •  ' 

».  Erica  hacciftra  frtcumhens  nigra  C.  B.  tacaf.  frocumhtnt  Gcr.  haccif.  nigra  Park  hMteif. 

Mattbwl,  j.  a  2Dci:cp'&caqnii|eattl,  0?  Iiiacb  bcrnclt  l^i»t[|,  4teafK*Smte^.  ' 

Cliif. 

Honudiffiila  cft,  &lacasooGapatafetif.nniliisnnii»  lianolis,  ikxtlibtts  tamen.  «Killans,  exarro 
ralefccnte  oorticc  tcdis,  qui  intenhm  fioras  agnnt,  nt  Gtms  lerpere,  &  (u^:iens  alimentuni  ar- 

traherc  qticant :  Alliirgcnccs  raniulos  numerofaambiunt  ftilioljj  temis,  interdum  qiutcrnis  verlibus 
dirpolic.i,  craila  &  carnol.t,  li:-,>enoris  ferc  limilia,  f.»porc  priinuni  lingii.im  cxliccantc, dcindc  acri  ic 
lingii.iin  vellicantc-  Puiii.i  .ul  toliorum  exornis  Holculi,  tninis  foliolis  conltanccs,  coloris  exherl»»' 
ceo  iubalbicantis,  _  pur()uralccnubus  ilaminulis  praxiin.  His  fuccedunc  rocundz  hMettf  Jun^erinia 
Ittild  raimvcs,  initiovirides^maUTitateaigntj  &  putpureo  fucco,  uti  moia»  pleox,  in  qa2»  nnilra 
iiMEqaalia»     vdud  nriai^afai  gnm.  JU&r  lipiola  8(  dura  eft. 

In  monfibo!  adis  DeAiwifilwg,  Sealfordlenliba!^  Eboraeenlibus  frequens  eft.  Obfervavimus  cci-  . 
aminEricctis  cl.uioribus  W.irwicenfi'5us  &:.i!ibi  in  Anglia,  CtTOtD  6crcif^  &  CcoflclirCCkjf  in.  • 
colx  voc.iiu.  Ciuliu^  in  Svtheri  Si  Sncalhcn  celhilimarum  Auftrij;  &:  Sttria:  Alplum  fugk,  menfe  Jiiljiy 
8c  Augulto  florcntcni  is;  iniraacurismaturilque  baccis  onufl.un  invenit,  &c 

Schvrcnckicidiusplantam  banc  t>in».i»Mm  appellari  poilc  arbitratur,  quod  efus  baCGanimaiU  abs*  y 
rior  capitinoxiaquaedam  inferat  (ymptomau,  adqux  deliix  fubfequantur  eeniculationei,  ratione 
nDaaihil  iatertaibata»atisquiialtt  ufiisiiieiic  copiofiiis  Sinuanun  inft.v  Ichiberc  ^;^  (Ki  n.lib  indo 
ndeacnr.  Hinc  plihrani  hanc  delaeria  ficulcite  mlnim^  carcre  contendunt,  t<i  ab  cjui  eiu  onmino 
abfhnent,  aliiftiue,  friiftuum  ufum  lanclc  interLlicunr. 

Fn!<ftum  huius  plancr  in  D.inia  innoxic  dcvoratum  cffe,  &  in  alimcntum  plebeiorum  cedcrc  fic- 
quentifTimc  tcftatur  D.  Ol.  Bnnichmsin  Ad.  Med.  Tho.  Bartholm.  Ann.  167;.  Obl' ^fj.  Iicec 
Matthiolus,Tha]iu$,  &Seanertus,  nccnonSchwencIcfeldiuSjUt  vidimus,  fcnbamhalcebaccascapiii 
noxias  efle  8c  delira^,  gelHenbtiones  inferre.  Sed  fimlntei  renun  variantur  pro  (oloj  aeie&c. 
I}.TMtriJ.  Etkufi»,  GgpiaiiieatlsGVBdoaUibi  veaetiacamdfe  hanobaccank 


Cap.  V. 

Caa-opia  Mart^av.  Piien.  Pao  de  Lacra  LMfintm.  jirhtfcMiagitmmi/trd  Brafuienjii,  JrnS»  CtraS 

magnimfimtgi  —  «-^»^ 

•  .Marcrr. 

ARbor  eft  haud  mai 
I.  .  „  

nitudineLentis,  qui  fuccedcntc  tempore  protru.lunr  Horcs,  quinque  foliolis  conftunccs,  e^x 
viridi  flavcfccntcs,  inccriustomcntoalbo  vclhcm,  Scjttimmihm  (ubcilibus  lutoi  rcfcrtos.  Fioribus  (iio- 
cedunt  iait^,  pnmo  viridcs,ccrali  niagtiitudmc,  rotiLnQ.v,  molliQorticc  teax,  quar  difledx  ecortioe 
£10  liquoris  aliquid,  elegancer  Havi  exludant :  uicra  comceai  aucem  concinetur  pulpa  alba,  oonftans 
meris  cylindris  inzta  lepoficis,  qui  tnvioem  adhairent.  In  extnaniuce  ramorum  qui  fi  uftus  fironC 
iemper  duo  folia  acummau  brunnt  coiofis  compafta  iita^  flc  quafi  ^miglutinatai  oaflHun  led  vana« 
buhun  figura  referentia,  qax  decerpta  c  pedicuhi  Inccnm  emitmnt  croceum. 

Eloretpociflimi.m  mcnfibus  Novcmbri  &  Decembri  :  Januario  &Februario  maturx  fiintbucc 
Sicortcx  hiijiis  arboris  incidatur,  prifcrtim  quando  incipit  Horere,  &  Unquacur  per  unnni  acque  *W 
t;rum  diem  exliidat  Iachn'mam  crocca-rL;bram,qux  co.igulacur,  initio  nioUb,  lid  fcnlim  indurelcit. 
Convcnic  colorc  Sc  conuftencu  (aua.Outta  jam^  &  purg^c  codem  modoj  atque  <tiflolvitur: 
ruHoris  paulu  colons,  cnic^fie^  ficiinBiccdlaiteauna  paubfimindik  Diflblvimrin  Ipiiim  Tini, 
&tiAdtttam  reddiccroceaoi. 

OHni  affnAu  hujus  rdtncin  aqoa  dtflolutr  impeciginem  tollebanf.   Licec  minoris  efficia.r  Ik-  t^/w, 
c|n.im  Gutta ^amha;  quod  an  inlici-  cardit.iti  an  priparandi  mojo  lit  imputandum  dubitaf  Pilo,  tamcii 
a      ad      per  inccgram  nov^em  iii  accto  ScyUitico  aut  Sp.  v.  raacerata,&ex  vino  propinau  vcn- 
trcrn  Iblvic,  tortitcrque  pcr  infenoia  exonerat.    kp/^iii^  m  pliilascWI|JifllKHWt"  **"'*^Tr^ 
iafornuhquida,quodootcaa«iuccnkdt£alhm^ddlialvaair.  •  ' 

•  C   A  ?• 


Google 


UlSTORlA  PlANTARUM. 


fkm 


Oap..  VI. 


I^^^^Itoralibus  Braffli»  loc»  Inxuriat.  Arbor  eft  mediocris  altitudiim,  cortice  ^ifeo,  injquali, 
ligno  molli  &:Ijnto:  F»/»4  fcrt  alicmatim  oppolita,  diluri  Viridi^  fic  m  ceros  r aniulis  copi- 
^  oio5  fhfcuhu  raccmatim  conRcftos,  ^oipctalos,  flavos,  raivil&ni  ooom.  Ru8m  quoque, 
cjui  niaturelcic  Martio  metuc,  provcnK  raccmatim,  nimirum  in  quolibct  pctiiculo  bacca, 
mamitudine  nudci  ceraiini,  conica  fere,  vel  quafi  triangularis :  cuiLbet  auteni  baccx  alu:  trcs 
qBMl6rve  infidcnt  fine  pcdiculis,  ovales,  cjufdem  cum  infcriorcmagnnuiiinii;  cmn£b  colarcnigri, 
mKfodlli wAam»  jccodeaimodo nngentes,  careot  aaniSj  &  fum  faporis  adAringemis:  eifdem 
itaiLlMtottaiiidicatt  qutoin^  udficoleam  iaqootkBanm  uitu  proadBtariitre- 


cxiiieiprimKiir. 


Caf.  VU. 


K 


BMtifera  tnJka fnSu  nMKfti»  lajHtlpg  Cv^  m^g^kaAti,  ftfygfm».  ^Mvmg»  H.  M.  P.  4>' 

T.  49.  p.  loi. 

Rbor  eft  medue  viaigfietsiSSm^  alunidine  vqtinti,  craffide  vero  lex  drciter  pedum  menfiiram 
aequans,  multflquemnil  ftrifc  int6jqtievtridibiis  donata :  lignum  albicus»den(um,dnereo« 

glabro  ac amaro  cortioc  munitum.  Rtiix rofa,  fibrofa,  ni^ricante  corttce  te^,  foctida.  a- 
mara.  Falia  alternanm  ramulis  inhxrent,  oolongo-rorunda,  accuminata,  &  in  anroitu 
qDodammodo  crcnar.i,  gLibra,  dcnfa,  colore  atro-viridi  fupernc  iplcndcntia,infcriK  viriJi  diliiciorc, 
nervis  aliquot  cmcdiacofta  inlatera  cxcurrentibus;  lapor  amarus,  odor  ingratus.  FUres  cxigui« 
Viridcs,  inodori,  iaporilque  atnari,  brcvibus  pedolis  ad  fbuonun  ezortura  ramulis  inlucrcnt,  atque  i 
quatuor  romndis,  intus  concaris  conftant  fbliolis ;  iex  viridi-flavefoendbus/MmHi/v,  rubiamdis  ^Mjwf- 
hsft  omatis  medium  occupantibus ;  inter  qixx fijlm  prodk  viridi-flavefcens,  capiralo  rotunda  *W»- 
ant  RlobofT  ctini  aifpicic  in  vcmcc,  Ccraforum  magnimdine  xmuli,  virides,  gjabri,  tcnui  pcllicuia 
cind^i,  cirncquc  viridi  fucculcnu,  fiporilque  anuri  intus  rcFerci;  mtra  queiii  numcrola/fw>»<» 
nifa  MaliPunici  mmodum  difponuntur.      •  •  ' 

f^„,  d  Ptorenit  iocis  arenofis,  in  Malabar,  prxfcrtim  drca  CKbmi  fcmpcr  virct,  quotanius  maturos  fert 
rtt^.       frtiA»,  menfeviz.  Augufta  '  ..... 

Succus  ^  fruaibus  expceflbs  tc  exUbitns  tiidoiet  laant,  a^iQocbis  maligiois  medetur«  necmm  h* 
xatil  iervat  aivum.  .  * 

E  fitliititt  eqmcoai»  balneum  fit»  quiwfciinqne  amcnlnnmi  doloriwis  toUcndii  Otiift 


Caf.  vnL 

Baccifer4hMe*^ikm^fdi«mm«xmm,frHa»fibm  im^^   fmnk  H.M.        ^  iS- 


U.AL 


AlUMreftinlUlinadlitudmis,(Wice  cralib,catidido,  corticc  obduiflo  unerco,  mulrifque  ra- 
mnlisciaeieildQnanx   JUA»  fibiata,  albo-Bavciccns,  rufo,  mcuspurpuroo,  cottice  tcda. 
A/m  getnttiata,  oidbieperallelo  ramuiis  inha;rent,  oblongo-rotunda  ac  in  mucroncm  Se^- 
nenna,  gl.ibra,  mollia,  nitcntia,  faporc  acido  aftnngcnte,  odorc  nulla   Ficfcuh  plures  fiinul 

lun^b  aci  tuliorum  cxortum  ramults  inhm-cnt,  cxigui,  inodori,  inlipidi;  icx  tcrcnbus,  acurainatisi 
liibflavefcentibus,  ac  cxtrorluni  icHcxis  foliolis  conftantcs,  mcdiuni  occupantc  Jljlo  cxiguo,  can- 
«lido,  capitulo  flavo.  tloiculis  fuccedunt  I>mim  plano-rotimdx ,  acumiiutx,  deccm  -angulis 
inlcacx,  purpuresc,  ^abrx,  nitemes,  inicufque  in  deoem  loculamema  per  mcmbranaccas  quaWam 
pel]icuj]udilHnax,mquiMBtotidemk)caotar/a^  obloogp  rocunda»  inquctra,  crooca,  g|abra« 
mtuscandida,  anuroJulcia,  iti  W  fingnla  infai^ublatitemcellu^ 
,  M  Provcnit  ubique  in  Malabar,  pncleitim cffca  rsUtrn ;  temper  vtret,  qDotaonisfni&as  tei^  men> 
TWiJifc      fe  viz.  ABgufto,atquepcroao»Ma^^ 


JMm  hKciftrs  BrafiUri^  jlmfayjjKiM»,  XJpm  tri^  fhtU  J*Mw  Brtftimfu  Marcgr.  Pifa 

COrtice  cll  dncrco,  fi(  ligno  fi-agili,  ftliit  rriultis,  fcrc  in.fron^  congeflis,  longis,  &  in  cxtre- 
mi:.uc  larioribuh  qu.in»  in  cxomi,  non  (erratis,  colore  &  l.Tiuiftinc  Verbalci  toius  Imiilibuh, 
juniora  planc  (unt  liii(ura&:  ruffa.  Fkfcuict  fcn  fpicaom  conKclios,  iutcos,  cunilLis  pediculis' 
quinque  petabs  dcorliim  inciu^v.uis,  orbicij.icis,  hgura  aurilL.il,  ,!  cuni  nianBbrio  rubro:  in  nialio 
aucem  flcmextantjirMKiiN/tf  niulu,  cx  iiavo  albicaotu.  irutttu  iimt  baccx  magnitpjjnff  «c%uiA 

■       •  IhiAnum 


Lib.XXVIIL         T>e  Moribm  "Bacctferk  .  ,^35 


^ru^iun  Uvx  fpinjc  qui  comcduntur.  Maturi  sractffimo  quidem  acore  palanim  velJicanc,  led  ftu- 
porem  candcm  dentibus  infcrunt,  fimiilque  adftrinKemk)  intensc  rcfrigcrant.  Quapropter  proW 
.oondiri  fblent,  &  loco  Berbcris  quibus  laitore  &  efficaaa  fimilcs  -limt  xgris  ad  reltruigcndam  lici/n 
&  ftqmachum  recrcandum  exhibentu'.  Ptfo. 

Harum  arborum  quatuor  mintmuni  divcrfx  (pecies  nuifterantur.   £4lruni  duz  maximi  celebreSj 
&  in  ufii  habencur  Murtti-fttmga  &  MurtcigHacm  ii&t. 

Arenofa  fie  {itientialocaeasproducunt,  quzomnesraediocrtsalcttudinis  funt.  Ltent. 

Primi  generis  [  hicdefcripti  J  corcicibus  recia  8c  coria  tinguntur,  &  contra  pucrefaAionem  rau-  fn-w 
auincur.    Barban  cx  iildcm  pociones  coniiciunt  ad  purgandam  alvum,  quod  a  me  nondum  com- 
probacum  eft.  Pifo. 


C    A   P.  X. 

Btn-tbtc»  H.  M.  V.^T.io.f.  €%.  BactiftTt  raetmoft  acinii  chlmgit  fol/fp^tnu  Artc^. 
'  H.M. 

ARbor  harcUc^  nuUam  cum  Tbtka  fimilitudincm  habere  vidcacur,C)ust*mcn  (jxicies  Indis  habotur; 
cftquc  proccra,  caudice  denlo,  albicante,  corticeobduAo  ancreo,  necnon  ramulis  cmcreis 
ac  glaDris,  m  orbem  difiiifis  donato.  Radix  fiirva,  odons  faporilquc  f>'lvdiris.  Folia  m- 
ordinat^  circaramulos  provcniunt,  oblongo-rotunda  ac  in  mucronCm  delinentia,  fupernc  atro  viri- 
<iia  &  nitentu,  infern^  rubTtridia  &  lanugindla,  cralla,  denfa,  longitudmc  fpitnamam,  latitu- 
dine  palmum  xquantia,  inodora,  infipida.  Flortt  exigui ,  ^  viridi  albicances  &  luaveolentes 
racematim  proveniunt,  atque  f<«/r«  inhirent  exiguo  viridiquc:  conftant  ii  unico  foholo,  fcd  in 
quinque  profimdas  lacinias  diviio,  fic  ut  plura  videancur ;  quinque  (lAVckentibus  &  acuminatis 
nbris  medium  occupantibus ;  intra  quas  Itylm  prodit  ere^s,  capitulo  viridi.  Flonbus  pri  fcrtih- 
utc  fucccdunt  fruiltn,  obiongo-rotundi,  virides  primiim,  dein  rubicundi,  glabri  ac  mtentcs,  Art- 
^ua  fru^ibus  tenerionbus  haud  abfimiles,  iioulique  came  incus  refcrti,  intra  quaro  plura  conti-  ' 
nentur  /tmina,  obiongo-rotunda,  Hirva,  glabra, 'nitentia,  nec  miniis  dura,  duplici  ordine  locau, 
ac  membranaceo  diflepimento,  feu  parictc  intcrgerino  fcjun^ :  fapor  auftcrus,  odor  nuUus. 

Crelcitlocis  montanisfic  arenofis  m  Ttcktnkeur :  lemper  viret,  quotannis  florec  8c  frudium  fert,  tMu, 
ac  diufrugifera  manct. 

Ex  arbons  foliiscum  melle  medicaniQOCum  paratur,  quod  cxbibuum  ludores  movendo  xfhim  fe- f7rr>. 
brilem  temperat  .8c  variolas  expellir. 


C  A  P.  XI. 

I.  VttadagoH  H.  M>  T.  5.  T.  ;o.  f.  59.  Eaccifaa  Indua  fruQH  ntmtJo  atrcfurfurto  ftmtacecco. 
H.  M. 

ARbufcula  efl  humibs,  feptem  cirdrcr  pedes  alta,  cau^ut  medioa  iter  craflb,  albicantc,  anereo 
coitice  munito,  niultilque  ramulis  viridi-rubsli^ntibus,  ceu  frondibus  umbrofis  m  latuni  dif- 
fiifis,  donato.  Raitx  fibr.ita,  aibo-rufe(i:ens,  inq^iora.  Felut  oblongo  rotunda,  crafla,  mol- 
lia,  glabra,  (plendentia  fupcrni,  nequaquam  infcrnt ;  ncrvis  ahquot  c  niedia  cofta  m  Ijtera  ex- 
currentibus :  ftpor  fub.imarus.  FlcfcuU  albicantes,  quinia  lubrocundis  folioks  coiiftanc ;  odor  nullus. 
Flofculis  "fucccdunt  Baectt  rotiindaj,  atro-purpurafecnccs,  qiunque  intiis  contincntCi  ftmina  fobda, 
tnquetra,  albicanria  primiim,  dcin  rubefixnna,  tandem  nigncantia. 

Naidtur  variis  Regm  Malabarid  lods,  praclcrcim  in  AngitcatTnat  \  fonper  viret,  bis  in  anno  £.«cw  (S 
frudus  fert,  Martio  fal.  ic  Scptcmbn  menCbus.  Ttmfni. 

E  folib  contufts  &  cuin  Sciami  oleo  co&xi  linimencum  paratur,  quod  abdomini  illitum  diffidli  nnt, 
partui  fuccurrere,  &  retcntas  lccundmas  expeilerc  fenur. 

1.  KdVttadagOH  H.M.  P.  J  T  \i.  p.  61. 

Prscedenci  perfimi]i|  eftprzterquam  quod  folta  minora  finc  &  magis  terctia;  i^/«irf  /  rublcundi : 
Saec^e  mali  Aurantii  coloris,  aadlque  laporis. 

Provemc  loas  montanis  &.  pctrofis  in  Tttkencimr ;  viret  perpetu6,  quotannij  florct  fniAtilquc  fert, 
menfe  circiter  Pcbruano. 

Vircs  c«dem  funt  quac  {M-arccdentis.* 


C  A   P.  XII. 

Arhcv  hacciftra  Bra/ilitnfii  cortict  fapenario  frnBn  magno  m  <}um^»t  farttt  d^untt,  feljffftrmo. 
lietxnma  Brajtliaifihm  Marcgrav.PiC 
Marcgr. 

ARbor  cft  inftar  Ccrafi  fylveftris  noftratis,  etiam  cjufmodi  psme  foliii  psr  ambitum  vcnuft^ 
ferrata  obcinet,  cortice  ex  fufcocincrea    Ad  quodlibet  foiium,  five  illius  pcdiculum,  bre> 
vis  enalcitur  pcdiculus  oontinens  fiofculoi  parvot,  quinque  conflantcs  foliis  Havis  deorliim 
tlvxisj  quafi  qumque  uniones  affixx  cfleot ;  in  medio  multa  ftaminula  tiava  extaot :  luntque 

flolciili 


1^)4*  HlgTOMAPlAW  ThK  U  M. 


flo(cuUinuaib«lhmGOllfBftl  fnSmm  fert  OfbicuJarem  mAgnitiidmc  globuli  lufom,  pnmo  qm. 
demviridanperaoilifQSmamtn  tuberculisfiifds:  immaturns  adhuc  concilus  concme:  materiam len- 
tam inlhn- mMun«autem  nigrcfcit,  & in quinque- partes acquales  fpontc  hndirur  contmco» 
ftmma  futca  fuis  cellul)5mclufa,  magmtudinc  fcmini$Silttp««^  fipM»  « 
ttlfc  Cortex  huius  arboris  dctraaus  glutmofo  cft,  &  derala  eitcefion  Oite  tolca,  leu  «cens,  fcu  fioc» 

ufurpatur,  eRrcgix  (nponis  vicera  implet,  &  tuto  aahibetur  ad  omnja  ad  oua:  lapo  Hifpamcu». 
Lon^  prilUt  fru(5hu  fcu  ^«i»;;  illc  emm  aciimoiui  lui  nocet  veitjbus,  hicautcm  oe- 

quaquam. 

Um,  Kaiciniriibiqaeia  Brafilii,  maxiinaoGfij. 


C  A  p.  XUL 


A' 


j^j^fa,!^  humiliseft  feu  potius  frutcx,,  qLiatuor,  qiiinqucvc  pcdes  altus,  cauJict  tcnui,  dnereo 
^jflf^tfg  dndo,  necnooramuljs  vindibusj  aculcjs  armatis,  plurimiique  virgulis  pullulantibus 
^  _  doaato.  lUJ^  (Hiraa  rafifixm,  inodora,  iniipida.  F«/m  in  ramulis  aculeatis  prdveniunt, 
oUoiKo-rocunda,  in  ainb^TOtteoMi^aad^ikda,lupem^atro-viridia&fplfen  (iibi> 
*  Tiridia,  ncrvulis  alic]uot  ^  medta  ooftam  latera  excorpentibus,  fapor ingratos,  odornullus.  F^aJi 
fiibviridcs,  gravcolentcs,  qumquc  acummatis  expihsHque  foliolis  confl.intc; ;  numcroffs  [haminulit 
vindi-albicantibus,  flavercentiba^  afiahut  ornatis,  .-ic  in  orbcm  cxp.2nli5,  medium  occupantibus. 
Flofculis  fiiccedunt  Amm  romnit,  vinJcs  pnmilni  ilcin  rubrx,  &  per  matuntatem  nigncantcs  ac 
nitentcsi  came  inlut  lucculenca  8c  acida  rcfcrca: ;  intra  quam  ftmma  conunentur  dura,  owu,  alpera, 

Itcm.  Naicicur  in  R/yfm,  alu(bue  lodieieoo&citca  Cm6mi;  fenper  Titet,  floret,  fiaduinqiie  fat 

V^g^  £x  arbons  fohis  cimi  radM»  in  laAe  vaGdiM»  oo^  poiiK  fit,  qiU  Antuktum  hahenr  onMm  ur- 

pcntuni  iiiorliis.  Excorticein  ulcn  frixolioillieiiranOOIlfiGknr  OOUn  Aldllld^  fitnAni  IM' 
turiudeliciisab  indigeius  comcduiKut  . 


C  A  p.  XIV. 

^rhrUtt^Bnf/Oia^fimim  mMMk  TdUi.  Guitim^ Br^/Oii^ MtlQ^*  ■ 

ARbor  eft  p.arva,  crcdxy canJict  alTurgens,hauj  cr.iflb  tamcn  &  fiue  ramis:  faperius  autetn 
mg^attbus  veftitur  iohb,  copiofis,  Tciquipc^iem  longis,  pliB  quam  palem  lacis  cum  infigtii- 
b»  veni^  ad  tafturp  niollibus  fic  liirfutis,  (iipcmc  vindiorikii  quam  ihfernc.  fUejten 
pcrvQS,  nmH'*''*"  ooi^|:flos,Flonbus  Tilizfimiles,  albos,  quioque  foliis  conftantes,  &  m  medio 
habenwf  wiiMBqim  hMim,  odown  guoque flonan Tilia.  Ooiiat  aiborii  dnerenib  Jicnnmirn> 
gile;  Eroft»roatntn$eftniBer,quiaJ>avibuioainedinir. 


AiUrtriftU»  Bnfiiafii  T»f»ti  nJMm  ftki, 

Aibor  eft  cortice  cincieo,'  &  poodnlii  albis  variegat.  Fdid  fcrt  ci  afTiufcula,  ferc  naiilia  foliis 
Ttemulc  noftratis,  ex  viri<ti  dnerea,  iiii  qnolibet  pediculo  duos  aui  tm  digitos  kHigo  uia  more 
phrfeblomm  appofita.  Ijgouffleibgriialbnminftirlkidn»ad  variauolft 


C  A  P.  XV. 

FmtUttjs  H.M.  P.4.  7157./!  1 17.  BM^tr*  InJic»  hacck  ekla^it  m  umitlla  furmjm  d,ff<^i. 
U,JH  ' 

ARbufa.li  cfl  b  imllis,  eauJice  tenui,  cx  albo  flavefceote,  OQttioe  obdaao&ivicv  muki^ne 
raitiulib  vii  iiu;>us,  cjuadrangulis  ac  gcniculatis  donata  '  X«JSbr  albicam,  cinereo  ooroce 
t:t\3,  la^oris  unctuoli  £v  iub^ilfti  ingentis.    KAa  geminata  orclinc  parallclo  circi  rarnulo» 
'  nroveniunr,  oblongotercti.i,  .iLuniiiiJt,i,cr.iii.i,  dcnfa,  glabia,.  fupernc  vindia,  nen.  is  .iliquot  e  me- 

Saooflla  albicante  in  l.»tcra  c>:aii:cntib.ib.  fiW,  cxjgui,inodori,  inlipi.li,  excremis  ran  ulis  prove- 
niunt  porrcailque  columellis  umbelljc  Ipcuc  pandunmi-,  ac  collo  longiorc  inhatrenc  calyci  cindidcr, 
lanugmoTb  quadnpartito,  quatuor  coeoileo  purpurcjs,  acuminatis  &  extrorfiun  rcflexis  toliolis 
conftantes  *  tohola  harcrocidem  interoedunt alba  oonaleb  ^rtWfc» onwta,  inediiMnoccur 
pante  (fjlt  purpurafccntc.  Flolcnlildocidentibus  (uccedunt'Ai«*  oblooe>«  fiDaHOtal,  HXuiqnO 
fcminibuinumcrofisacfurvisrefer^ammilic^ino^  ^ 
Crclcic  ubique  in  Malabar,  prxiertbn  drca  OodAi :  fedper  virtt  JuBo  6t  AngaOomenfibv 

floi  cs  fort  ;  at  diu  l  ir-crtlcs  non  cft.  - 

Porio  cx  arbons  toins  m  h£tc  coau  potus  paratur,qui  lomnum  pronibe^,  necnon  Lethargo  ali6- 
wfcporolbatFadtu  Iaborantibusj)rodeft.  F.  folns  fltjnb;n,  cortice,  radiCI^  aliifto  Cioiparabni  io 
K^y»         badneum  tit  £pilepiue  aUiique  Ipaimodius  afie^hbus  utik. 

CAP. 


Digiiized  h 


Lib.XXVlIL  Ve  Monbtis 'Bacctfew.  16^^ 


A  P. 


XVI. 


jJstagu  H.  M.  P.  1'  T.  i^.  f.  4).  Fnttx  ktee^w  MAAm.  &miim  mMttm  fattfit^,  ft«8» 

nigruantt  pljffcrme. 

f   '''1-  ■  /r  .  ,       ■  -       .       .  . 

FRutcx  eft  ad  alticuJinemduum  hominutn  allui  genvtulccnfq,  in  nrcnolk  Radtx{\\>{o{.i,  oortiqe 
rufelccnte ,8c  fufco,  qui  mtus  albicat,  corcul"  in  in:dir)  ligni  lubrubro.  RtmScfureuh  nocioii, 
(upenbres  aagulaa,  vindes,  ii|;no  pauco,  maxtmc  ad  corticcm,  &'m  filamenta  fiflUi,  cor- 
culo  intiis  moUi.  FeliM  m  periolis  qui  ad  eKomun  «xtuberanc,  pmnata,  i  pinnardm  fijlionicnTe 
brevibus&:cr.i{llo]:spediculib  medixcoftz  adlMaCiOfUllli,  billiil,  terni(ve  aitt  edam  quinis  conjugldo- 
Bibos,  &.  inipji  icolbm  cermmante,  compofitt.  Sime  autem  ttim  cofta  media,  tum  petioli  folionmi 
nuifiulis  afpcri  pinnx  iplx  obiongo  lotuntisc,  antcnus  p^rum  contradx,  ac  cufpidc  angufto  brevi 
mnmmates  m  marginc  rotundis  aeaoculis  mci(z  ac  cnlp.T,  lateribus  vcrsiis  intenorcm  partem  oon- 
traA«>  (exturidensa,  dujioli,  luperneoblcuro  virore  nitenrcs,  rubcusclanores,lap<madifam 
alm  m  extrcma  oofta  eft  omnium^naxima,  ac  anccriu»  rotundions  orx.  £  media  oofta,  qux  in 
fi|iina  parte  pardm  eiimnet,  nervi  bmi  adverfi  ordineexeunt  obUqaoannulanac  paralielo  doAu  . 
pnotiaicad m.^-ginem,  &c.  Floru  umbellatim  proveniunt  in  penolis plants,  qui  in  med-o  ftnari,  ac 
OdndulisrubaH-^cri  fuiu,  ac  c  no4ulis  caulium  erumpunt,  p.jryi,  qutnquc  pet.ilis  aaimm.itis,  dcorfum 
reflexis  compolTti,  tolons  .ilbi^jntib  .ic  viridi-diluti.  E  ni.-dio  florc  ciiiuicr  cipitulum  albur.i,  quod 
in  Tcrtice  decem  dcnticulis  brevibus  donamrj  p.uvum  cum  globulo  vinoi-diluto  ex  quo  prodit 

in  le  teoondeoi  Caljx  Horum  parvulw  efl^  oonftans  foiiis  qumque  cufpidacis,  viridi  diluiis,  quibift» 
at^ifloremappreheadit.  l^niffav&nlli  planarocundi,  per  nnacuriucemoeruleo  nigri,  o 
fuccuienta,  (ucco ooenileo  acnomdlitl  onauoib:  comefti  os  adurant  punguntque  :  lemina  odi^efc 
novcm  lingula  contincnt,  in  orbein  unoifimplici  ordincfita,  ac  mcdtante  carne  frudt  i  .i  (i;  muto» 
diftinaa,  Itbtque  cnum  iatcrum,  quorum  duo  pUna  ac  unum  rotundum,  &  colons  ruffi.  •  , 

Bishicfrutexmannoflores  fcrt  tcmporc  pluviolb  &a.ftivo.  Tmfif. 
Byijx  in  deco^  data  dolores  ftomadu  compofcit,  UQ  ficdolores  colicos  &  inteftinorum  tornima. 
I>eoo6kam  ligni  epotum  fcdac  ficun  in  sigrotis.  FoP»  irita  tC  ipie  tofta  vcrciginqn  8c  debilitatem 
capitis  colluntiisappofica.   Eorundem  deooaoilimnm«Mptui  pioficuus  eft  pro  doiore  aic^  . 
co.  Succusex^Iiis  teneris  exprefliis  6c  epoois  tboiMif  COOfloftionem  «djuvat. 


C  A  p.  XYIL 

■  BMdf^*  Bdiea  umheSata  flm  fOii»  fu^fitdAt      JhBm^fitm.  Rmm  fm^Mtrtm  K  &i 

P.4.r.6i.f.  iij.  .  •       •  . 

'Mt.  H- 

A  ■  Rbor  eft  proccn,  70  drciter  pedes  alta,  em$Jiee  craflb,  dcnfo,  albicante,  cordce  obdudc) 
f\    furvo,  lcabioib,  nnmlifiqaepbninis,  inorbem  longclat^quc  ditlalis,  dot^  MjMifbr 
vcfccns.nigricante  corticc  tcda,  odora,  aromatica.    n/.J  petiollS  oUongit  dica  eUieuMB 
raniuloi  provenrjnt,  ob!on;^o-ror-.ind.ij  cr  .ifli,  glabra,  fupjrni  atfO-TkidU,  8c  fplendentia, 
mfani  fubviridia,  odoi  fu.ivis,  jiipor  l^i.  cltn;.    F0I1.1  h.rc  ciijn  decidunt,  Mlli  feciis  ac  Afedagam 
fbgmitA.  lui  rclinquendo  circuiaribus  prominentibiifquc  anguiis  arborts  ramulos  cingunt. 
FUnt  •ttremib  ramulis  raceinatun  tnhSrent^  (uavcolentes,  quinquc  acuminatii,  pollidd  rulxrncibus, 
ioiiWflUKinofis*     ftellxin  modum  eimfips^^J^iblis  conibinces,  medium  ocoipante///»  candido, 
apioXimaro cripartko,  fiipereminente inaKjlSrate plumula  albicaote.  Fbribus/iwiSF«r  r^6  fuot 
cc^unt ;  tcfljntur  tamen  Malabaien^  ynnuBqfiam  Am«  ftrte|u|iicjfatemfi  aUA|giai«qCimda% 
flavo-purpuralccntes.  •  -  - 

GrdwlodinioncanituiBericenoQor.  • 


c  A  p.  xvm. 

I.  2«rw  H.M  P*rt.  X.  Tsb.  17.  ^  Frntix  inUim  hm^»  fltit  JJUui  fieimdd  Ctmju  fiUm 
Breyn  ? '  . 

H.M. 

FRutcx  efl  alticudinc  fcptemautodo  pcdum,  nafccns  in  arcnofis.  RaJi»  in  Brachia  divifa,  ac 
fibrisi^pillaceii^-tftitaeft;  lignodiiro,  ac  corticc  allringcntc,  qui  (tibcuncuiafufcarubereft- 
Scipice^ac  rami  coraccrulfo,  qui  (aporis  (ubdulas  &  adftringentis  eft.  E  ratnis  hinc  indi 
prodeuntfiirculifoliacei  »«Uitenucs,  viridesactenaiier  plofi,  quibus  folia  brevillimis  pcciolis  hi^ic 
inde  akemarim  adha:reni^  perTa,  obloo«>-rQaioda,  taaata,  plana,  glabra,  fiiperacobfcaniismidia. 
iubtnsdOntiora,  (aporendfo,  niftqabddfaiti^israafticataleviterpangant.  Fihr«iinltircidillQliacqj» 
cxalis  foliorum  piotk-unt,  brcvibus.ic  tcni  ifrimi;  pctiohs,  paivuli,  qumque  peoIttJOOofianMli  fO* 
tiKuiib,  infcriori  partt;  rubns,  antenori  or.^  .ilb-.i.;.iiitib".h.  In  mcdio  elt viridis,  CtaflSola^ 
primoidium  fruifhis,  cum  duobu>  llylr.Iis  ex  ad.verlo  i),!t>olicis  ^c  tiiKHiis  aJ  onticium  Horum  quin- 
quc  flavis  nodulis.  Frucins  plano-rotundiqli|Caeruieo  rugnjaporc  itibdiilci&.fubaltringcnce,intu$ciim 
roaturi  luni  fiiooo  aqueo  coeruleo  rpplen  j  jMlriiM  pem  aitgii^  continentes,  trilatera,  duobiis  lateri' 
. but  plaiufcuno  racDnidodcouoilaipce«  parmnwitatem  niiricaiuii^  pnlpa  AwoiMitt  iotut  oqb- 
ndea.  .         "  . 


HiSTORiA  Plajitariim, 


yin,.  Jttfifx  fcr\'jt  pro  maatMOC  »«0»!^»  vel  edam  aBaiiaiparw  tijjnefeftione,  trita  &  impoiMa  m  mo. 

Aim  placentulz;  Ftlu  apoAomaiis  manirandis  fevnint  cnu  8e  cuin  h&c  aado  m  appofia :  ai 
quod  eaamGandack  fiilionun  &ooriid!((uinl  aritorumaitn  aqwfcalidaloao.  ' 

AibulculahuiitflMeft,  pMCedentiYaldcrimilis.  cxi?.i:i.  ri..>dccntcs,  cenuiDus  viridibufqusi 


um. 


V,TtS. 


cin  ctBrulco  rngricantcs  ftrnina  lcx  lcmilunana  intui  contincntes. 
Provcnit  Ioci>humidi5acarenolis  circa  Cochin:  ftmper  virei,  floret  fniAafnclae  ftrt. 
E  fl.lii^  in  .vi'.;.i  coin:m.ni  coctis  oris  collutio  conficitur  ad  crbfas  gingivas  fananJ.iSj  dcntifrque 
vacillantes  roborandos.   Ex  loliis  cum  fruaibus,  corrice  ac  radicc  cotfhs  balncuni  lic  aniiar- 
tfanticum.  Ex  radids  cortice  cum  Pipwc  Ioimo  &  zuizib^rc  coao  potus  p.aratur,  aui  ad  veQttkB> 
Initi  foboiandum,  pinikoi^^ue  fauoKues  ineiaSiidoc  fic  attennandos  liunme  ualis  perhibetur. 

■    .  •  *  :  .   •  »  '  * 

toe  trtticihs  pik^  €X»tkis  rkis  ligs  ftBii  MtJhiSit. 


• 

FRutcx  videtur  arborcus,  pluribus  tcnulbusramisdifTurtis.   Rami,  quo5n.i(a-js  efl  Jac- Breynius, 
'  lignci  crant,  tercccs,  tcnues  &  lives.  utrinnuc  ramulis  inxquali  ortu,  plus  palnuribus, 
inftar  Fihcis  plani  alau :  in  quibus  paritcr,  aftcmatim ,  tam  plana  tlifpo&aiie  ab  imo 
ulgucadAmmum  /«//omulta,  rotunoa,  Vins  ldaae  liecundaE       aanua,  ioudioM,  pranl  pane  al> 
bfda,  fupina  virtlia  fe  liftunt.  Ex  foliorum  fingulofum  fide  Tel  Fhfeidm  oqguus,  ii(alcoifiH> 
Caflia;  Monfpclieniiuin  non  abljmilre,  vcl  bacca  j.un  cmtnet  lOBHlnfa»  ng^icraj  Kpeiisaia^niF^ 
^  tutline^  pythmenc  parvo,  lex  granulis  triangularibus  relcito. 

m 

».  Frutex  */£tbu^m h^tafer  foltu  MjrtiSi  Brejn.  Ccm.  i.caf.  5. 

Brtjm.  , 

Solitudinum  incola  non  procol  k  Proniootorio  bon«  Spei,  lignum  hab«  dumm  Sc  alhua,  outictf 
i^gryfco  nifelccnteobdudura;  in  oiulios  autem  difoelcimr  ramos,  &  hi  in  pttuimasdensioonlnpa- 

tos  ramulos,  quoi  iiull.i  fene  digefta  fed  confufi  folia,  hrcvibus  pediculi';  mGdcnt:.i,«  pcr  ambinim 
lenitcr  ferrata,  viridia,  liipernc  ibiendentia,  infern^  nequauuamy  Vius  Idxx  angulola;  B.  fohis 
pana,  mfi  qo^  aalBoia  8e  Ibfidion-  enlimiit  Beocas  jugm»  «rilns  nuaaat  apeaaKgerare 
dicitur.  ^         '  ' 

Altcra  fpccies  ineo  porifluntuii  diffin    ddaipn,qB6d  deofioito 
fiioribus&oblongioribus  foliolisprarditus  fit. 

Bujus  fruticis  mcncioncm  fccmius  mter  Myrtos. 

|.  CM^Hjyro  BrMfiiiti^m  Marcgrav.PiC  Frute»  btuifer  BrtfilienfiSt  fndtu  racmatuuta^efio 

Suflfkitexeft  inftar  Ridii  Vba  qooad  m:«Mtiidinem.  Ceulu  eft  planc  lignofus  &  hirfunis;  Fttis 
bina  fibi  fempcr  oppofita,  hirfi:t.n,  ad  taiftum  moUia,  lcviter  lawta,  tribus  cnunennbns  nervu  fc- 
cundum  longicudincm  confpici  .1,  tranlvcriim  autcm  multis  vetnilis  mtatexta,  fiipcrius  magis  vi- 
ridia  quain  iiifciiu-s.TL  pr.vccrca  lupcrius  tubcrctilis  pcrtotum,  nifcrius  fcrobiculis  Icatcnt :  quodlibct 
tuberculum  pilum  habet  albelceiuein.  Fcrt  flefeuloi  in  pediculis  parvis  duus,  tres,  quanior  vel 
qaiBqae,  in  raccmum  fibi  appo&os,  albos,  penupetalos:  poftquorum  calum  a.itti  nnir  baccr  m- 
magnitudinc  baccaramjuniperi,  duicis  iapoiisj  xpx  comeduntur  ab  Atbiopibus»  &  luccum 

«inftar  Myrtilfifenf;  * 

Foliorum  pulvU  ntccribus  cx  caulacalidaoitis  iol^eiuis  opdmi^  ilbcant. 

Nalcicur  plunbaj  lotis  in  ■Brafiha. 


C  A  p.   XX.      .       .  - 

*  • 

FRutcx  eft  altitudine  quinquefexvc  pedum,  ac  eci.im  juxta  arborcs  qu.is  amp!c(flitur  ad  duum 
triiinive  hominum  ftaturam  afccndens.    Radix  hbris  longis  cralsisque  tcrr.r  le  hrmat,  cortice 
nigpcantc,  Intus  rubefccntc,  odorc  aromatico  vcgetion  quam  prjccdentis  [  Pancl.]  Cau-' 
Jbtf  quoque  ac  ramoruin  cortices  ni^ricant.    Fdia  pctiolis  cums  crafiiolis  appoila,  oblongo-angu- 
ftionliint  quikm  primz  Ipcciei,  cuipidc  acuco  vcnulilque  parii»  eaaiiWlihiswiMaj  aiqDe  adco  in  . 
fiDerficie  Kxm»  «qtialnus  ac  glabrx.  Viror  ioliis  mag^  Iatnnis«  «c  edam  cnm  niiore^  lupiaa-- 
i^wrpirt»:  fldor  wwMWab      dMiinaii  feBii  Qnnamotrii.  JFlWwbi«fibaspetioIisiofi£)^ 


JDigiii^L  C 


JLib.XXVIIL^      V^M^il^trii.  ~         .  ^^^^ 


peeius 
iemmulz 


foUjcoli  aiccndi  funt)  cap,n.lum  cm.cu  rotundoplanum,  albicans,  in  cu|us  partc  fuperipri  » 

ocuUt^  ac  pL.N.r  clcnlo  agmme  m  or^m  con(,ca:  func,fubflavo  pnmum  colore,^  quibus  tunc 

W«CltaiadlMtenemnu  acv^^^ 

Iantudmcd.m.du :  p.r  macuncaccn,  cx  riavo  rubcfcentcs,  odorB  aro33rtK»i2 


vindis  ^muiL        '  "^'"■'^  ™™»  .  _  . 

5*w,»«,Jiubu5  fniaus  m  totum  repleti,  plana  utrinque  oris  rotundiolis,  exoeptis  iisqoc  in  ex- 
tremo  fruaa  funt  9"^.^^  uno  btcre  convcxa  ordine  fuper  fc  invicccn  vclJt  d,ti3Em  W 
tofmsplyis  mlatttudyie  fe^       mcmbran.s  tenuibus  ac  ad  oras  carnc  t.nuhSlfemu 
founfta.  ac  fub  a«tl«.friaus  cxtubcrant.a.  per  matumatcm  ex  vuidi  lubrtlva  cmi  ^iS 
fcfccfccnnbi:s,  ciim  pI:inL-  ficca  fubn.t  i.  «""im»^  \Miu  voibw 

Oleum  ex  radics  tornc.us  pcr  dcftillacionem  cxtraAmi  cum  aqua  afcendcm  eiquc  innatans  r-* 
nue  clarum  &  vindefcens,  odons  n„nus  ^y^,  p.nguc  &  fubamarim,  reftingucn^o  aX 
«^uat,  mque  dolore  cap.t.s,  &c  diolcra  exufta  j  halkom  malc.olcntem^choc,  u  Snu?^'  ' 

tew  pro  ex  puusliOiuue  humomm  nacs,  tadta  inunclione  membrotum,  Eiuldem  cm! 

tex  truus  &  .n  aqua  cpotus  proficuus  cft  pro  phlegmate  &  pro  Angina,  atqu»  eodem  mSo^^ 
in  febnbus,ac  in  fluxu  fimp hc.  ac  dyfenrenco,  ut  &  ia  attlorc  hepatis  &  otii  apeRuris  ac  fdfflirK 

Hanc  arborem  pro  N.mbo  Gardai&  Acoft^  habct  D.  CbmmSL :  iwffSTicS» 
fcnptKwes  t^num  diftant  :^  fujuidem  Niinto Gai«t  B^axini  tn^gnitudine  eft,  cum  Narum  paner 
TT  K?"*"*  eflf  Acatnr,  nec  fratic^odum  excedat.  Dc.nac  rio  « 

JSSf^SS^fei.n'"s"'^^  undemueJS 
nua omveiiiunt.  Vires  autem attnbuunc  Nymbo  flio  Garaas  &  Aoofta  kauentet.  Foliatiiai^ 

volnerihascumliommum  tum  lumcnfrati,  cum  dcco  l.monumimpo&ijriracukaewfiS^ 

FoLcjram  item  ff^cus  pau^  d  live  per  os  fiimptus,  folus,  awcx        «ntaaltt,  aut  «iSS 

SSllrfl^SSSiS^JESSi™^^^  li^""^  ram.Harcadraodum  &  falubrc  mcdica- 
fnentinnea  BbU^^libas  qwnin  lumbfids  valdc  lunt  obnoxii.  Magnus  eft  ctiam  eQrura  uG^ 
tun^rum  ecAiaob  m  aitMocom 

Olei  etiam  ex  frua  bus  cxpreffi  magnus  eft  dns  baecvoram  dolorilne.  aw»  vubna.  nervanni 
pmiaiuas&oontra^tioaes&tfantMalalMieQia     ^™™»  TOmBc^,  nerroiw 


A'S^SSf*3fe?S:JI'=''?'*^^^^  candioecraflb,  flavefcente.  dncreo  coc- 
^iIS&J^S^^S^r^^^^\  «-^*  »M»-fl»vefcens:  anura,  inodora. 
i«wU,  -^  A^^^.'  *^?"^<»ffi*„gl*tra,  Ixvia,  fupemi  atro.viridia,  mfemc  viridu, 
jnodora.mcdia  coft.t  alb.canta  fi>r,.  modori,  albicanccs,  oblongwtenuibfiiipeiidis dixa  ranm£ 
proveruum,  c  qumq,  flonbus  h^ulanbjis  compofiti;  f mguUs florcm  totaJaiioSJSS^  . 
ru.s  pnvat.s  c^ycibus  donatis  /.^,^  buus  v&us  meSium  occupantibus;  inter^TSpSlum  MO. 

^     '  anuricantecor- 

CMBaiwt^  maa  oim^fiaaanm        albtcans,  lubamarus. 

vir^quot^s  fl^  JffSSpTf^rr^^^  "''T^*  ^  ^'^^  '-^*  ^"^^ 

E  fol.iscum  P.[wrc  f  omaaoojoSciamroIeo  coais  lininNnnmpttMtur.  gaodinvei^  USwm 

Oginc,  Epdcpfia,hmil.bufq,ccphalicisafi^«aww»UudaturcaSinS^  quoamva- 22»« 

Excoracecum  thure 6c  aunpigmentonnftMBBmi  eonficiau-.  aunHieoatis  leaominimftam a£ 

ndibusquspotenter  nedentertur.  ,  ^,1— ~ir—   »~™  rr— - 

lcpfi^!i!?*™ 


Zsssss  CAR 


Google 


C  A  P.  XMI. 

SSSS^cfccntia,  ad  uaum  quali  lev.  hirfutic  pr«i.ta.  In  extremitate  iwuorum  /&i  pra. 
•«nit!SE>4>niimicolorTs,  magmmdinc  clavcUmarum  Indicarum,  plojus,  petalis  quaruor  exre- 
SlBMS&I«IgM»^  figurdvomcris,  qu.bui  inknusadrtant  (^o  e)uldcm  tigurz 

^^TmeSISm  flomS^  ooalbt  ftJ^olis  parvis  purpurcis,  nK>rcflo.-um  bcab>ol^« 


oiu.air.i  medio  proditBltt  hMM  OKUlea,  magpaBOU»  mviiuwum^  «u  Hu*..icnima  Tur- 
nenum.  '  '  * 


SEGTIO  Q^UARTA. 

De  ^hriha  is*  FrHtidhiu  fruBu  ex  nnkit  tdmt  cmfofio. 


R 


Cap.  I. 

17«  IWIgpiw  Attvi^r^  Uva  nunitt  W!t^A 

Anulis  &  furculis  Equileiiciniilit,  Iblionim  GMcntili  bacdiMarifiinilibiiilbeliiifiiiddki 
nbunde  diftioguitur. 


DtJ.  .  ' 

Ad  Equifcti  fimilitudincm  acccdit.  vcn-jm  major  S:  Altior  efl;  cauilicc  fubindo  aflijrgk  Waclui 
craffitudinc,  in  alas  diftributo,  a  quiSus  tcnucs,  demde  oblong^,  plunmis  gcniculis  a  tic.ilara:  vir- 
gula:  provcniunt,  Equifeti  cims  finiilcs.  FUfcnU  drct  gcnicula  inulcoiij  minuri,  pallcntcs  vclut 
'Conii,  fr«gMf  e«dpiunt  rubcntcs,  adiii,  fucd  plcni,  cxiguM  moris  haud  abliiniles,  in  qubus 
femen.  JtiiiifAiraeft&lignoia.  ^  ' 

Afturgit  in  magnamuepe  aldtudinem,  quandoq,  brevior  ac  nainuwr  ooaiiltit:  ran^me  ialitt> 
ria,  poncarborem  vel  fruriccm  fcr^  (emper  nafdmr,  quamm  eHam  eldtiidtnem  aflequitur. ' 

Haec  fi  juxta  arkifculam  j^iimum  adolefccntcm  nafcatur  proiit  illa  crefcitctiam  3trol!in:r,  co- 
ID^  increfcendo  illi  Het,  etiamfi  m  immcnfam  altifudincm  arbor  attollatur.  Vidinnii  ciiim  Pla- 
*  tanOS  nonminus  ccllas  Abictibus  in  Ha:mo  montc  nafcennbus  qux  Ephedr.im  ad  lummuni  ufque 
filltieiwm  dedmeiaa^  line  davicularam,  (quas  nulias  lubct;  ope  aut  adminicuio  ranus  mcumben- 
'»o«r<n^<^n^^  yuxniliiidoem  ant  adiiiiculam  naCanir,  humib  mano^  nee  InFcacam  atcoUinir. 

*****  rrrkinfonus  noftcr.  nefdo  unde  «doatis,  aflcrit  hanc  plantam  dro  feo  radiailis  i  gp^^ 
cmiffib,  corticibus  arborum  hederac  modo  fc  affigere,  eoruma  aaminwa)  yandera.  i|tal|Dlnmu 
dnorum  apud  Bellooiunj  aut  Dodonacum  nulhi  mcntio,  quod  fciam. 

SefcripOoDodotm  ade6oOnvemccum  Cluiian.i  pl.inr.t  infctiucntis  delcripcione,  ut  mihi  plani 
*  rfrfifiiiHpi»iwM|F«    eandem  dancmi  eii^ quam  uterq^delcribit ;  an cademlitde qua (ccibitBeUo- 

niiismihinonconftat,  potiikdiTerfim  piita  /  • 

s.  Uva  marma  »:aiar  GcT.  Tia^os  ftvt  Vv*  wmvm  nuj»  J.  B.  P^mmm  kKtifiiimwuilimm 

greatct  J>ca  grapc,  o?\;&f)ruB#o?fetafl. 

Hnminn  intcrdum  altitudinc  fniticat,  Sp.^tu,  quod  Hifpani  Rctama  rocant,  modo,  brachialis 
craffllidinis  aliquando  ftipite,  oblongis  ramis  nigncantibus,  qui  deindc  mulcas  vjrgulas  fcrunt,  p©. 
daies  tcnucs,  multis  internodiis  difliniaas,  ut  Eijuiletum  fcr^  propeodentes,  iine  ioltis,  admcNium 
adftrinpcntis  lapo^is:  fiortm  fcaiitdiimtnternodiaconfertum.  minaittm&mtilcofum,  Comifloribus 
non  abliinilcm,  pallidum :  dcinde  frmSnm  exiguismoris  (imilem  (ut  quidcm  mihl  rctulerunt  incolx, 
ham  florentcni  dunraxat  vidcbam)  rubentcm,  iiicculentum,  acidum,  in  quo  pauca  grana,  Mtlio 

****         ^Li^SicUia  propc  YKnu  Cnaclo,  dblcrvavimus  bumana  akicudme.  vald^  fruticoCim.  • 
•i>.w<:         Clufius  circa  Vtltx.  tl  rubi»  in  R^no  Muidano,  nulqiiamalll]imi  cnnlprflam. 
^i^*f  piorctMaiomenlc:  frudlus  Augufto  matnrefdt.  . 

Inplantis»huiu$gcnerisqua5  inSialia  oblcr. avinius  cohr  ramorum adultiortun  dnercus  erat,  vir. 

eulanTm  |uAionun  oUctui  viridis.  FUru  nodos  Ssa  sfenicuia  TettiallaBHn  ambieotes^lutei,  i  huii- 

nibus  compofiil  •  Bmcm  noiidiui  pnnaeiat; 


'u\^u>^ccj  by  Google 


Lib.  XKVIIL         "De  Arbonlm  "Bacciferis. 


Uvauurma  minar  Gcr.  tragos  five  U-va  fHsrma  miim  J.H.  Pcfygmum  taeciferum 
'     mi!^%^jS^^SWt(Sr marimmhmPirk,  gfte la^^Jbia^ 
•  J.B.  . 

Frutct  cft  parvus,  vix  interdum  palmam  cxcedchs,  nonnunqu.un  cabitalis,  ^,pat  lignolb,  fimi 
pln;i,  qui  ixjllcx  una  vcluc  capicc  complurcs  profert  raraos  virid.mtcs,  iViacos,  traAil  concunuctt: 
adftringciues,ineaull,i  vifcos.i  [qax  reliccita  niberdt]  plcnos,  crebns  gcnicufe  intCrccpcoB,  Inque 
frcquentcsiamulos  rurf.im  ilivuUio^,  qi:il>us  cx  articulls  duntaxat  cft  exoitus:  atquC  m Ids  quidein 
ncc  folia,  ncc  toliorum  ulla  comparcnt  vcftigia:  Vcrum  ^  genicuiis  £quircd  modo  prodeimres  ra- 
muli  /ZiwM.in  fummotuftinent  glomcratim  congcftos,  multos,  parvos,  bteos,  in  fruffmM  abituros 
luibi  moro  limilem,  cx  acinis  rubris  compaailcm,  (iiporc  dulci,  ncc  iti  tamcn  uti  mora  eranim 
Miilem  tamen.  Hilce  ftmina  infunt  gcmella,  oblonga,  qita  Ic  mutuo  Ip^aant  plana,  altcr.i  partc 
levitcr  in  gibtum  protubjiantia.  ' 

In  arcnolij  litoribij  piopv  inonrem  Ceti  &  Frontignanani,  mquelaxofis  coUibns  vicinis  abuade 
proyenit.  rrequentem  mvcnit  Clu(iu&  in  quodam  colle  (ectinfln  A SaliffflhTift  "»iH|^ri  todusicTd 
Hifpanix  meiiitulliOj  iongiifim^  a  nuri,  quod  Tatis  mirari  oequi^  ouili  ^itnt  im^^t»^  dbfervaiiec 
hifi  raaritimis  locts>  Ftram  tui  aUis  alimiammmltM  maritimat  flamtm  ij  miilinimui  inlwr^nir  mtnt 
i  mm  nrfema  tt^mMwmiu,  mv,g.  Iwali  iptDoiiuii»  G^phyllum  inariimnin,  Alth«m 
rem,  8cc  ■ 

Equifctum  mont.inuni  Crcticum  j^lpi».  exot.  huic  cadcm  planta  videtur ;  nuwl  li  iti  fit,  fiudum 
vcl  Bauhinusj  vcl  (^quod  podus  credo^  Alpyius  mioiis  rcdbd  delcntutj  nihij  camen  teroere  aj£r* 
maie^afim. 


•    Caf.  E. 


itr  ^D^yaBrafitkltpt,  frmS»  tiAmiim  «wfiMfii  iiim  mmk.  ttUiU  Br^^ia^m,  Marggr. 


A 


^bor  cft  cortice  dnereo,  Lgno  Int  js  ciocci  coloris,  partim  &  rufefcentis.  Foha  fert  acu-  » 
minata  &  ferrata,  Betulx  toliis  quodimmtxio  iinulia,  in  ramis  hinc  mdi  poiita.  FmSimi 
riL  Jib  tertmediocris  Mori  magnitudine, rotimdum, c  tubcTCulisconipoiitum,  palliaiooloris, multa 
hlamentt  «xMntis  lubentem*  m%  aoa  admodum  loBsa.  Comedfnnmr  hi  fruaiis  ut  Mori,  vel 
po-  le,  VH  aiWip  SaodttiD  tc  affiuo  vino :  interius  cmtinent  albfcantia  granula,  per  caincm 
dilpcriia. 

Lignum  arboris  valdc  dunim  eft,  &  ciiutifTimc  tlurat,  tam  mtra,  quara  extra  aquam  &  terramj  tfm. 
iempcr  viridc.  Opcimum  eft  intcr  omnia,  &:  cxccllit  ligno  M^Mrim^S^  #  qB<WIHHfecnn%  tlflMTT^ir. 
Exligno  vcterepanmccinduram^cgix  IkvatDOoquendo-    .*    '  ' 

NaJaavpafl&ijnQrlviiipfaife^  .. 

 — — ^  — :   .  .  7«^. 

RUbus,  Gracds  UrQ-,  vcl  quoA  virgnlta  «jt»  mbeaot  diAa  pmatBr^  wl  gu^  iDon  enW 
comprella  (angumeum  mccum  reddanc  '  ' 

Fnic^^ii  e  plunbos  adnis  ana^  IKpatis  compnfTtn  -ni  &  fimplici  flori  fi:cc:Jcritr,  foliis 
in  plura  Iwgmcnu  pattius,  niCCOonparritateSc  imbctiliiiatc  iua  a  leliouis  fmucibus  bacciiurii  di- 
ftli^ainir. 

A.    I.  Ruiutmajerfniaanigrt,  J.  B.  RMhm  -vmlgarA,  fiw  Ruhm  fruaumir^  GR  Rnhlttml. 

7.  B.  .... 
,  ,  y^lfi^riif*  n6runt  dumeta  Rubo,  qui  ex  radicc  nodoQ  importuna  fcraciratc  fc  piopjgans, 
Jongc  Liteq,  fcnticohs  &  mordacibus  (aiinentis,  anRulofis,  nibennbus  vagatur.  Si  vicinis  hilcutiir 
.«n  alfumcufliores  cnnttit  virgAS,  qur  tainon  is:  ipl.r  gracilitaic  &;  proccricue  fua  riimi.i  iii  ten.tiii 
rctradx  ac  curvatx,  dehxis  in  cam  capitibus  radicantur.  Virgz  ipiois  adunciS  St  pungcnnbus  acu-  • 
Icis  vcftujntur ;  quib.is  prxtcrcuntmm  veftibus  lele  affigpnCj  e6ilqi  lemoianmr.  F»lia  terna,  auc 
quina  m  codem  pcdKuio  ferrataj  a(pora>  dorib  aculeaeo,  mfema  pattQ  inM>^Tfflnn«|  fuperiore  nigri- 
c»ina,  (iTOo  adftnngentici,  fapore  pnrdita :  hyeme  vijt  decidencia  nifi  altera  fiiocrelcant.  ^fiwi  albi, 
«^CMjwdg  rofei,.  roliilx  inftar,  ipiciiut  concoIoMb.i,:  Mna  rubra  pcr  niatunratcm  mgiefcunt, 
ardtis  qnibuldam  afpenufcula,  acinis  parvK,  guitu  grato,  duki.  Magna  umen  cft  in  hUcc  moris 
(apons  1  cfpca.i  aivci iitjs :  ali.i  cnim  diilcacKia  lunc  ISc  pUao  giwa^  «Sa  plani  dulcia  St  nan&o&t 
alia  amancant  iionnihil,  alia  tatua  &  aquca  liinc. 

Frequcns  cft'  ubique  in  (cptbus  &  dum'^^Maio  mcn(e«  &  intordum  edam  JulkitlSe  Aiqpflo  flo- 1«»'^ 
'*^i-S^"T*^  ""^"  J^™^'^  ■^'^R"*^'^    <^PAatpmnummaniritatem,afleqiiitia".  liywiifc 

Omnibus  propemodum  iiuiut.  pUnt.v  parnKismulrasvircs  attrifanuntVeteies,  de  qoibnsPliramStiVNk 
DioJcorides  confiilendi.    Galcno  Ruhi  foli  i,  germuu,  flos,  frudus  &  radix  quahtate  a.lftnngcnte 
.panitfipant,  eaque  nonobkura.   Frudtubinunacurus  alhingic  potenterj  macunis  tcmpcfatior  ell  8c 


Dlgitized  by  Google 


V  i6^0  HlSTOlllA  PLANTii.v"-. 


 \   ^        ,  ..,«,r>i  Hiivii  ilvi.  uten,  mnum,&c  utilis  eft  :  Ex- 

vc(cent,bu  .  id  quidcmuc  fi  quis  .,qua.n  fupcrbib.u  cum  horrores febriles 

ront.nuo  obrucre  pofle.   E  "«J^^  ventnculum.   Apud  nol W  mfamcs 

^i^zX:^^  ^^^^^^ 


F&r«  ..ld:m  n  Inbu,  .F^^iJII^^^SSC^^  udWfimum  ccnfemr. 


Rubi  vulg.iris 


fS^Sl  fcattollcns.  led  Protinus  dcorlum  vcrgens,  &  foh,s  .n.no.,b.,s,  mmufoue  fcmfco- 
fe^T^roSSore Lpub refponcfcntibus,  mft  quc^  m.igis nig; .canr.  Ii.in.fque  aft^nor.bus lu>r,ent. 

poft  rubro,  ^«r.maturitaiem  c*f»vef  oeniJeo  colore  tingBur,  plolPII»  RuSl  p«M«nfc  ffm 

pari   nouin|r.cundovehitarban;Mori:  radiCC  nodpto.  .    -J.  .  •z-^.Tj  

^  toir  Wtcsficmarvisdemc  Ulegete,  mquefylw«diiisfrequeds.iep«tairj  «lateid^ 

tos  ag^  oooBpet  tun  cahM  quian  inaikoi.  •  , 

A.  5  Jtiifet        rp.-''' «'  ^«^"7«  '"^^*  J-S'  />"«°/"«"<*B.U«»iGer.pMk.«^ 

Ri?;f  ldxus  vu!R.in  illo  fenticofo  minor  &  mitior.  brev.bus  &  ferc  innoxiis  fpinulis  iyridu^ 

.    mcntis  tcnmonbus.  te.cabus  &  plerunque  rea,.,  tncubic.hbus  &:  .xhonhm,  J^J^^P^^^ 
Z  ali  modum  diipofiu.  pediculo  fefcundam  aut  duas  uncus  longo.  Ixv.  anncxa,  Rubi  vuhrans 

qui  fccundo  anno  Horcs  trudtijlque  profcrunt.       .  . 

Qum  h*c  pl^  fit  Rubusldius  DiolcorKln  niuum.  _dt.bK:indu>Ti.  .    -  -  . 

^^lf^ns  Rubildxidcft,llata,  vcl  conmdem  conferva  8c  gektina,  vel  rynipo.  4  fiKCCH». 

mrn^rem  fuav.ffimum  violaceum  quem  exfwrant,  laporcmque  grat,(I,n,um  m.cr  ddcem  K  aci- 

.     rnpuni  vcl  fapphyrhi.s  &  Imaragdmis  antcfene  «wfjjjf»  !2S.2^^tSl  >n£dlLl. 
tx  moris  Rubi  Id.t,  exprim,  potcft  v.nnm  ad  ufi»  nrala»,  «"J^J^^^T^ 
.alvi  fluxus,  varinfqu.  ginRr..uum.  dentium,  ,:vuk,  P^'^"'  ^'^«W»«J2i2S^to 

Quicib^  in  vei^nwilo  contincrc  ncqucunt,  &  frcquennbus  voiiAlOOitas  ««f^»  tSTS' 
«.ISl^JeraratDS  8c  folia  recenaa  m(i  ac  k.ns  iVomatho  impohta  mit^  profunt.  Trag.  Tum  h>-. 
•  -  tritafic.mjK>fita  tumaqua^^^^^  ^a<.dl«a,  »- 

flammariones  quafcnnque  ftdant  &  rcftrmgunt,  ut  Tragus  8c  a^u  voknt-  ^ 
Folia  Rubi  bxivio  decoi^  fi  iBo  c»pBt.aiquoaes  abluas  capiMo»  denigjtot. 
Vino  cm  inhila  funt  Rufai lA»,»o«  fippiem  8c  odo«m,p«aim  OMiBnuilCMifc  omm 
etiam  polp*  com  Sooittro  budinSnu  Bdkfk  fiiob 

Tutik  ikieqptofiuftiicoloreipwccde^l^^ 

*  *         4.  RaiNf 


uiyiu^ccJ  by  Cooglc 


Gignitur  frequcns  ( inquk  Lugikn. )  in  Allobroi^uin  monte  Grati^no;»!!  vicino,  quem  vocaqt 
Lm  Mtttt  caulibus  mulbs  lciquipeidalibuSj  uc  Jbisus  Ciuoucfaatus  jure  nooujiari  potnt^  folioiis^  Qaa 
/pinis  ullis,  foKo  Rubo  Idxo  limili,  averi*  puce  caodido  bm^tnolb;  fiii^  rubro^  ic6  non  uc 
in  iuperiori  nxundo  &  duld,  verum  ex  ffanis  fiecoagpientato,  ut  in  tpetx  modum  faftinetur, 
acido  ikpore  edam  cum  maturuit  Inoobc  «acaat  DttJfiiei,  &  ab  Idri  Rubi  fmdxi  prob^diftin- 
guunt,  qucm  vocant  Dts  jimfti.  , 

Hiftoria  Lugdunenlis  hanc  habec  oto  Ghanubato  (eu  Rubo  Idxo  akero  TragL   At  oftcodic 

Wldm  mmtmm  «AniMir  Bluk 


An  &  quid  di&ral  ab  liac  planta  confidcrandiiin  Ti^e  deftriptiwwni  apad  aaaorem.  Sufpicar 
I^ldnibaandigwmMbdHqpinn:  niUdom mdm de  mli  Rnboia  AnijiinalflaqieaUuidb 

iaaudtvi 

5.  JEMtnriiAMMf  Gbnmc 

.  C«nMir. 

Hujus  fruticis  rttlix  Rufat  rdgaris  modo  per  fuAma  cetpkam  vagatur.  FoUa  fert  cx  longo  pe- 
diculo  lenicer  liirfuta^  latilEma,  in  angulos  exeunria,  «MMgntA.  hoc  eaun  Tocabolo  Theophraftus 
peculiarem  iftam  foliorum  (igurani,  qu.i:  Viti,  Accn  niajori  &  Rabo  conununis  eft  explicat.  Ali- 
bi  Theophraftus  folium  Rul»  tribuit  'Ay«/»t,  hoc  cli-,  Vitids  figura,  quacum  revcra  Ri.bi  folu 
oonveniuntj  quod  ad  diviluram  attinec.  Folia  iHhxc  iragrantiflima  func,  parcmque  Agiiiuonix 
odoratz  aot  I^ptnellx  odorata:  (pirant  odorcm  :  iinc  ordme  drcumpofiu  (unc  caulibus,  qui  plu- 
nini  tc  ramoifi  1  radioe  le  attoUunt,  {armcnto/ij  flexiles,  medulli  pleni,  (pinis  vacui^  moilitcr  hir- 
§xL  NiMbnmr  AMnnmo,  prz(ertim  in  cacumine;  qrnue  eteoim  in  hyeroem  ufquc  proro- 
Ijaoe  ffloras,  quo  tempore  Sc  ipiuE  cadunt,  unaque  &  arddc  caulis,  nec  enim  hyemis  lodemen- 
oam  poticur,  (ed  quotannis  renorari  (blec.  Fteru  (ert  in  (iimfno  magnitudine  8c  ngura  Rolo:  (im- 
^lidl  quam  Caninam  vocant,  pentapetalos  petalis  iinuatis,  colorc  dilurifGnia.'  purpurx  violAcca\ 
m  calids  (ui  medio  mille  luteos  apices  coropleAcnccs  iic  Rora:  fuccedicquc  candcin  liucftus  vul- 
garis  Rubi  hortenfis  figora,  non  aae6  gratus  iapore,  fed  forma  fimilis,  -imir^SiQ-  ^  <fi^^i^<9- 
A  fMf»  h.  e.  miamplo^iis  adnii  &  gjam  ryhns  iti  cong^^bs  oc  Malum  Graaaaun  excmpto  oor* 
Qoe  |iftu6iic  wfefat» 

6t  KtMfmit  ftmictfa  fUma  Lchlie  J.  E  Farlc  RitnJ  ex«tim  C.  B.  CUvs  HercwIU  R.  Sw  Maf. 

Quem  Lobelius  bacilius  hujus  (ruticis  defcripfit,  carpi  craflicie  erac,  longam  luf^am  xquans,  &: 
cortice  nigro-denlo  vcditus,  tul^erculis  craflts,  (encicolis,  crebernmis  in  clava;  modum  nmncato, 
Iblidoj  gntvi  So  jjotiafo  ligpo:  ttodfiPlaticam  i  Rubo  diverfara  efie  patet.   Obfervac  ]>.Qrevius' 
i^nnas  mere  ooiaaks  «ft  ut  in  Robo!,  non  ligneus,  proinde  &  (laagi  fadles. 

JR«fcaJMflMaiM»  HeiminiuinCA  J9vr.£icJL  Aif.Bjibi  vn^ 


•       CAf,    IV.  * 

ChtmfMmm  'U.M.A>i  fiot  biJbtm  CimKfmm t^Sm^oo&f  ACitm^tHmftmtnBaGm-^o  .  1?  .<> 
^.J.11.CB?  '^.  .^^••'^'"^ 

H.  M.  . 

ARbor  cft  prcKCl-a,  denfis  frondibus,  Ute  (parfis,  nafccns  in  arcnofis.  RaJ,x  corticc  cfl  ru- 
fo,  (aporis  amari  &  peracris.  Caudtx  hominis  ampiexum  implcns,  corticc  crnllo  cmcreo 
CeAm  iaporis  anuri  &  fabacris,  ligno  albicanca  Surculi  rotundi  anerei,  in  apice  ubi  no.' 
vello  germiae  expuilulant  (padicd  coloris.  FJut  petiolis  imaahbus  in(tdent,  (pithamam  &  am- 
pliiis  longa,  latitudine  quatuor  aut  quinque  pollicam,  in  ca(pidem  oblongam  angudam  oontrafta, 
ccxtur.l  duriola,  plana  &  Irvia,  (iipern^  ob(curo  virore  nitentinj  inft;rni  clarioic,  laporis  acri5-6c 
aman:  coft.i  medii  crafsj,  in  averfa  folii  parte  eminente,  a  qua  obliquo  &  parallclo  duiflii  nfr.i 
anreriora  verfus  exeunt,  ac  .1  marginc  rcflcxx  arcuatiin  in  (•  inviccni  incurrunt,  ut  in  ahu  muha 
ftltis  ^ftrvatur.  Flmtt  in  (iunmis  (iircnlis^  foiiorum  alis  exeunt,  petioits  cra(fi$,  •lenibus,  furre- 
&a  ac  felcandaliba!^  MUit  ae  fragrantis  odons,  pctalofum  oUongo  angiuflonim  triplid  ordine 
miaigolEai  petala  in  exteriori  onune  oOo,  tripla  fcrme  latitudine  eocnm  qase  tn  n^dio ordine 
oAo  etiam  plerunque  (ont,  vern^  (ommttatem  magis  romnda,  8e  nminihil  cafpidaci,  miniis  ca* 
men  qu^m  mcdii  ordinis.  Q^ir  iii  iiitimo  ordinc  parvuh  lant,  brevia,  vcrsiis  (ummitatem  maxi- 
mc  cufpidata,  dilutc'  ri.ivaj  ac  vcluti  Stamm»  cr.itliola,  iiifenus  circumambientia  ftylum  craP 
(iim,  terecem,  nonnihil  conicum,  Ipicis  parvB,  vmdibus,  crafliol»,  culpidatis  lcutcilatitn  circunda- 
tum,  suncque  ii>ica:  la  cufpide,  quo  tnfeciora  vcrstis  inilex.r,  rubciccntes,  &  radimcntum  frudus 
conctncnces.  Flonbus  qucque  (^ipor  efiiingens  &  acris  eft.  FruBut  raccMieiim  pediculo  medi». 
crallb&iortnofopctiolisa«uis  &cnitiidrcum(tdent,  oblongo-roccmidi,  ooraoe  aaffiolok  piimam 
viruti,  ctbn  inaturi  fonc  naiv>  difaid  albicantc,  (apore  pcracri,  odore  rainib  ^tft 

Sumin.^  intus  (e  invicem  proximc  contincunc  fine  uUo  incerfcpimento,'  suiicque  uno  laiere  lO- 
tundo,  ad  fructus  formam,  reUquis  planis  ubi  (e  mucuo  contingunc :  coniUntque  cum  matura  pat 
p.i  cenoij  \mfiM^  fiihlafteaf  qwiiiMnabrani incarnato  rubra eft  inveflita,  tnEuodBgmndiulculo 
ntgra  «  '  Zzzzzz  3  fiores 


H  I  S  t'o  R  V.h    P  l  A  M  T  A  R  U  M. 


Flores  bis  fert  in  anno,  fraftani  non  dtt  mfi  c4m  vttuftbr  cft.       ■        ,  .     ,  „ 
RaMx  eiufquc  coi  tcx  liccanis  tntus  &  Cum  hde  fpiflb,  DflT ^^0,  nu»» &  m^WUSoMCi 
matis  maturanclii  5^  apcrknJli  inkrvit,  in  pulvcrc  cum  aqua  caDd»  exlnbltDS  menltnia  &taBCum 

'"^«t  triti  &  cum  oleo  dccoai  fa^a  inun^aionc  cephalalgjjf,  ocQlorum  aficaibus  &  poda> 
neoaodDCunt;  iMiem  in  oleo  pcr  40  dics  infdati  cadcm  prxtnnfc  •     .  *  . 

Aqa»4florf»agftUfa»odonfcracft, &cora^  ,^  ... 

Gtfdu  ronnam  flonxm  CAm«««  diaorum,  aut  ftirpem  ctu  mnalcuntar  no»  delcribi^  Wttilmdi- 

dt,  corum  in  Indiis  m.igniirn  ufum  eflc,  8c  oHore  fjraviori  qu^  Lilium  * 

Sunt  (iiiquit  I  (xioribus  adco  ticditi  regionis  illius  incolx,  ut  plerunque  dbo  abftineant,  oud  na- 
bcant  unde  odorcs  (ibi  compararc  polEnr,  iJeoque  non  imraerit6  proniores  in  Verterem  eflc  cen- 
fentur.  Muncra  qua:  i  tcnuionbus  ogerri  Iblent  R^bus  prardiAi  fimt  Horcs  &  Kolx  noftraces, 
qubosiblm  cubicuk  Regis  mftemeii  .,      ,/  , 

Kbiniiw  flr^p»  gratiflionis  odor«  anaaae  qux  nuic  Plantz  ab  Autonbus  adicribuntur 

dictmxftantic  non  Sflicnker  mfln  per&adoie^aem  cfle  cum  ea  qux  d  Bontio  cap.  4$.  ddcrt' 
titur,  inquit  D.  5/«  Commcnt.  in  Hnic  Arborem,  quamvis  fateature|nidem  defclipdOOflm  ofalCfl' 
ram  cilc^  mutilamt,  quia  U  fbrian  vuiolam :  cujus  iQOteatix  oos  quoquc  fibfadMmm» 


HISTORI^ 


Digitized  by  Googlj 


LiixXXtX.   *    .  16^^ 

H  I  S  T  O  R 

PLANTARUM 

LIBER   VIGE.SIMUS  NONUS,  • 

I 

EST 

JDe  Aiborlbus  Pomiferis  quamin  flos  iioo 
frudui  adnafcituCi 

\  Oiniferas  arbores  voco  qiue  fruAura  proferunc  nujoretn,  pericarpio  donatum,  &  iii 
\  pleril^  potyByreBum.  In  plerifque  dico,  quoniam  dto  Pomis  balxD  fiaAis  om^ 
~  nesnuioMScatdoBcraiHoreaut  wikKtedo^q^m^ 
cleuffl  contmetnr,  modo  pulpam  hunndam  femefi  amblentem  Inbeuu;  Ad  Pm-  ' 
num  cnim  cotiftituenduni  requiruntur  offia:lurn  inrus  uniciimt  polpa^  Gaibfau* 
'  ~  mida  illud  ambiens,  &  cucis  exterior  ccnuu  ac  mcmbraiucea. 

Hujufinodi  arbores  innt.  vel  frnAi  nembniw  tmnkMcna».  v«l  ccfetiee  ccdBoie»  e6^  rel 
iiiQaiioieyeldunofe. 

• 

'  .-   ■ '  I   .  •    '  '    •       .       '  -"      .  ...  ~ 

SECTIO  I. 

^mifer^t  fmSlt  CUte  taiuen  JmmamiarmKim  l&Oi 


Caf.  L 

i  .. 

Zwhm  Sfmri»  AUisisritf  Katoffi-KAlt/Um  HAk  ilMniJul^iim  U.  M.  P.  4.  T. pk  69. 

^  * 

'  A   Rbor  cA  medfae  maaiituans,  altitnAne  viginti,  craiEtie  verA  fepcem  peilam  mcnluram 

fjk  rard  fuperans,  mumfque  ramis  no>^o(i<  ilon^ta,  c  quibus  ramuli  fbliofi  inotbcm  elegancef 
^jj^  diflun  demum  CmergunC:  [g«c/  ratnuh.i  foltojlt  ■uccant  mbil  altud  ftm:  quam  fclia  ccmft- 
/ita  pirmnia.  '}  I.ignuni  albicans,  prarJarum,  coitice  munitum  flirvo,  (cabio,  cv.itio,  mollf, 
intus  fiibvirioi.  .RaJtx  albican$,furvo  corcice  ced.i,  luodora,  iniipida.  Folta  Kaltfum  fulii»  limilia, 
at  denfi»  fili^  8c  in  ambim  (errata.  FUrts  furculis  obbn^s  raceniatim  inlurrcnc,  acqiic  k  caijct 
iubflaTiih  m  qdnque  ladnias  acnminatasieao  prodcuni^  qiamqueci9iSs«  den&^<acttminac'is,  fhve- 
fieiotibus,  cxtrorfumciue  reflexis  fbliolis  oonftantet,  oAo  h  medio  dtrinis,  actmtinatis  fitmhuila ; 
intcr  qi  ar  /?).'.•«  prcxiit  viiidi-flavcfccns  cipitulo  viridi,  globolo.  Fru8tis  glnbnii,  gl.tbn,  iubvi- 
ridcs,  tenui  pclticuli  cindi,  intulquc  c.ii  no  Jjnfi,  fucxulencaf  iubvuidi^laponlque  adilrinfcncis, 
refcrti :  intra  quam  quinque  locantur  ruU  o[;;cui,t,  feu  potiik  Mmiaaj  ftra»  fiMianvsaHO&i  «»• 

concuicncu  candidura,  amaro-diilceni, acrcni.  •  '  • 

"  Qelcic  bois  arenolis  circa  Cothtn-y  ciuocannis  maturos  cxhibet  fhiAus,  diiiqiie  finpfes  lliaiiet 
Floitsdtoifa^  S^wmhriviz.  &Oaobrimenfibus,  anrigfMdcicidnnf  felia. 


«Cap.  IL 


#!j^l^T>linff  ^**'  mvMwf  ySwWlm  jlii^mmmk,  jfyiih 

MttftfTm  ^  ^ 

ARbor  cft  vafia,  atquc  in  muko;  r.inios  expanfa,  corticc  cinerco.  Folia  h.ibct  qiiifi  tn  fron- 
'  des  congelta,  longi,  m  ambitu  auccm  lcvite^  ierrata,  fupcriiis  faturatc  vincii.i,  infcfius  m.i- 
gis  incaru,  &  denft  quadam  lanugine  veftiu.  Flarts  fcrc  ftclUtos,  fl.u  os,  qiiinquc  foliis 
Gonftances  flavis,  &  quinque  aliis  ex  viridi  flavis,  (iuviS  admodum  odons.   Fmcium  pro- 
dndc  m^pkni&ie  Fomi  anc  cirdter,  orbicularemj  compiaRun,  hilpidum  exteniiis,  inltar  (pongie 
nuriiveSennolna^  «xionlmlbcolim  qiiiubtm4nirnitiatmpaita^oiueikMrGjc,co^ 


i5i|4        His.TORiA    Plam  t  a  'r  n  Bf.  « 

pit^ue  5mu$  globiduin  magnitndine  ficus  ficcatz,  conglobanm  finMim  oUoirt  ImmiiH^  laapu- 

titalinc  gnuii  Sinapis,  fcdconipiofriscjuodamnKxb.        ...      ,  , 
Fruiiius  apud  inoolas  nuiiius  cit  ulus,  ligno  utuntur  ad  CmcbM.i.  9,  lcmbos pilcatonos  &  jMga- 
qnibniiitMinr  influininiiiaicnq^^ 


.     •       Ca?.  BL  • 

*  _  •  *  .  Ttm.rtr»  I-Jica  tuMa  frmSH  TrMmfmm  t4mUl^  I^mth  *ftM*  t^lfim »vfikMm  AOi: 
!fj**^         r>.  Comeliii. 

Rbor  cft  viftae  magnitudinis,  ;o.  aut  40.  pcdcs  alta,  pauds  rajnis  in  orbem  diffiifis,  coitke 


A 


'dabra^daereah  albiauttibus  incerftiiiaopunaulis  obdudis;  Jkqum  pnedaniin,&vdo6n. 
 C  l«e»alUcim.  oordcecinei«otefta  pv«o!enseftatrerdin^jdL  AfoKnafimidpe- 

ciolis  tcredbiis,  longitudine  rpith.ini.fii  .Tqnantibi»,  provcniiint»  oUongo-rotunda  ac  in  niucroncm 
definentia.gUbra,  viroro  riitcncu,  liib.jciaa,  manibos  COnnidafuareolentia:  Ecoftamcdu,  infigni 
plures  nervuli  orciinato  ac  parallclo  ilu<fhi  excunt.  Flcrei  m  ramorum  extremis,  teniubus,  obbngis. 
elabns  vindibi:s  provcniunt  petiolis,  iiquo  quatiior  obloagp-rotunde,  acuminatis  albicantibus  ac 
ftriatis  conftant  ioliis,  qux  totidcm  uitus  cxiguis,  acuminatisiubviridibus  foliolis  lunt  munitaj  numc- 
rofis,  viridibus  ac  rubris  ^«mimlii,  purptircis  obioneis  *p€ih$s  douds,  mediam  floris  cavitaitem  8c 
umbilicum  occupantibus ;  inter  qnac  viridis  prodit  fiylm,  oblonrais,  crali^  forreaDS.  apicerotiu)do« 
lanirato  viridi  clczantcr  omanis,  c  quo  dcin  frupm  emergit :  odor  fiuviffimus  &  viiionu<.  Fruflm 
vcro  viridibus,  obiongis,  craflis,  rorundis,  lignofis  pcndent  petiolis,  qui  .irriculatim  floruni  junguntur 
pe&niis,  uti  S£  hi  genicul.itim  rhmulis  inhaircnt;  fiintquc  oblongo-roturnii,  vindcs,  corooc  cineret» 
-twiBobdudi:  intuscame  iiunuda,  altncante,  qaadriDartica,  odoris  (aporitquc  vinofi  refena,  incra 
qoam  nmnetofa  cogdnentur  fit^  fliiwfiBnriii.  piatAiia,  angilata  ec  plana. 

Lc>ds  petiofis  &  aienofis  pnxrenic  imprimis  drca  provinciai  Mmgttu  &  ?a^»  ia  flww»«wi™  n. 
pi$:  Menfe  Apfili  fblia  deddunt«  veriim  fequenCB  Junio  &*Jiilio  dmn  fltMttnovit  dennoftondefiit 
foliis:  «NmraibnficDwcnbciinedibwinttifMfatfitt^ 


nct. 

Folianin  fcccus  linteis  exceptus,  &  Ingainibus  adhibirus  urin.ini  cict.  iJem  prxflanr  fruiftus 
^vyjifTiC  (eoanSaka  camphora  8c  Klis  ftercorc  in  caupialinatis  formam  redadi,  &l  didis  locis  ap- 
pKcati.  Cbrtffiinaqiia  macenmis,  &  cum  zmzibep  Sepipere  longo  m  laAe  pxano  8c  olco  Se- 
Uau  liuitiidi  cbntumptionBm  wwftii  1, cfctorfam igcriiet  exficcandit  fii|y^ iMmoribus  Unimen- 
tun]-  Seinen  cum  Oryzc  k&S»  floAnn^  8c  d»i  am  butyro  reoead'  contiunm  ae  cataplafinaiis 
fcmiahfiefflbnapplkanmponnwf  eotcwDlfa  acnanrati 


Cap,  IV.  . 

hiMta  fUft  nMoimiri,  fnOu  Tjriformi.  MaJagMm  H.  M.  P.  4.  ,T.  $8.  p.  1 19. 

Rbulcula  h.TC  altitudine  duodeam,  crafiKic  vcro  tnianior  ^.zd:\m  mcni;u.iin  cuciter  .iquac, 
ramiilHquc  albo-viridclcennbcs  inoti)CTn       dilfulis  oon.rrur ;  lignum  albicaiib,  cincrco 
»  «ortice  cinftuin.   Radtx  albicansj  fijrvo  cortice  tefta.    fdia  pctioiis  alatis  cuca  extrcnios 
lanwlosproveniam,  oblongo-rocunda,  craila,  dcnCi,  gl.ibra,  lupcrnc  atro-vindia  8c  (plcn-  • 
dentia  infernc  lubviridia,  cofta  media  albicante.  Cihn  deadunt  tolia,  fai  fUgnwa  rebnqiiicnda 


A 


dtcularibus  prominentibufq,  anriulis,  ari»ds  ramos  cb^nc.  Atrtt  pjniei  fimnl  jundi 
laraulis  provcniunt,  odon,  candidi,  RhododenJn  flonbus  fimilcs,  calicique  viridi,  in  quinque  lad- 
nias  feAo  inhjercnt,  qumque  fubrotundts  folus  conftantes,  totidem  albicantibus,  luteis  afictbm  ofna« 
■  ds  fitmmhm  mediam  floris  cavitatem  6:  iimbilicum  occupantibus,  inter  qux  prodit  albicans, 
capitulo  viiidL  FnSm  ^fnSaaae^  viridcs,  intus  fimgofi,  adftringences,  numerofi,  minutilEmifquc 

^'^pl^emt  ubiquc  in  Matabar,  pnefanmdica  Cmdenanj  Sempef  viie^  floiec  ac  finftns  fbt^ 

fcd  diu  fruRifera  non  nnnct.  •  .  '  • , .  j  ,  •    «    j  - 

£  coiticc  r.idice  in  .^qua  codis  Apozema  paranir  mvcttnto  tfpMs  dolon  tOlttndO  udla  E 
(diispotio  oonlkmirad  menftniafuppfeiiarevocanda. 


cap*  y. 

A  Arb^  rrtm^er»  Bt»^  JhOmmmlh  fdfipm:  Mmig^  MaKy.  ftPilM.  ' 

AREr  eft  puldira,  crffpa  Scfocundiifima:  nugnitt;d.nc  &  figuri  noftratem  Ccrarum  aci- 
•aum  xJLt,  aut  etiamMupcnt  rfiiptrfjtotndi^  Pnmi  Europnnon  attolhtur,  quam  ru- 
du,  prxdpV-  vero  ligno  &  foffls  «nnlanrl  Ih  mnhos  ramos  vani  diftnbu.tur,  qut  malios 
tenues  ramufailos  ?cu  furculos  dcfinunt,  ut  >n  Bctufa.  Cortex  colons  fii&^neie  afpcrii,  Mmiilo. 
S^?«S  i^nknusraniulisBetulx,umoribus:  lignum l««um, cxigu i^^,yia,  fi;aaiimatic 


Diqi":.  '"0  by  Cjtv: 


Lib.XXIX.         Ve  Jrhrilm  Tomfmt.         \  TdfT 

oppoHra,  nenroirinfisdiofoeanilutn  longicuiiinc  n,  tran  ryeHim  autem  vannlisfiyellnrit  falirililBnik 
paralUlts  prxJiu.  Ftorts  Rignic  Jafiniiii  moio  dilpolKos,  cilycibus  (efauidipnun  longjs»  8e  fupenus 
in  quinquc  rolioLi  aci:niinata  cxpAnds,  ftellula:  fiRui.i,  coJoris  albi,  odoris  luavifEnii.  fVM^Mr mag- 
nitudinem  lubcc  Prjnonuii  noftratium,  aut  ovi  gallinacci,  rotundiufculus  aut  ov.ilis,  quam  Soli 
cxixinitur  aurcus,  rubrifque  maculis  diftmdtus  exviri<ii  fiavus,  ac  in  uno  latcr^  egrcgiis 

punaulis  nibris  infigniius,  qux  in  quibufdam  plura  funt,  in  (^uibulHani  paudora,  in  aliis  nul^l 
Tenuiiliin i  cucicul^  tesnir,  pulpam  oominet  albam,  mollcin  inftar  bucyn»  graciffimi  vioofi  addif  * 
iimi  (.ipn!  is,  qu«  ficec  foquax  ac  AiAilb  videatur,  manducando  tamen  nihtl  tale  deprdienjBtBr,  o- 
rlqiic  mtcrta  (Vatim  liquelcit;  Semtna  lutea,  comprefla  (ex,  rjpti-m,  dijo(.^cc!m,  aiic  plura  conriner, 
ovalis  figurx,  in  medio  unibilicum  habentia,  cutc  inflar  Aniyiidalarurn  dulciumfcd  lcnt.i,  mtui  ha- 
bcntia  nucleum  albiflimum  dulcis  (aporis,  quarc  intccra  ami  rnKfhi  deglutiuntur.  I  ruetus  non  e(t 
edulis  nili  li>ontc  dccidat,  nam  in  arbore  exii^m  plcnus  efl  ia^  accrao  dc  amaro,  adcu  UC  vix 
peoon  quiicm  immaturum  attiiigant,  decidcns  in  terram  illico  macuritatem  allequicur.  Maturi  qiio* 
tidie  aaigpi  oo^ fiib  arboribus cal^uniw»,'^^  non  plani  moUes  per  nooiQai  lepaiiiiniar  fie 
mdHejainc.  PkM  matnras  faciKs  eft  <Ugeftiants,  ardcn^es  vifcerum  domat,  &  ftbiidtaatihiBaitBd- 
Batur.  Porro  hiud  f!ici!c  h.rc  pon^.inov.iru,  etiam  abundc  jquno  ftomacho  inawfamy»  inferMy, 
nifiquod  fi-igid-i  &  huniid.1  tLKaci.-c^uL;  .Jvimi  dejiciant,  flatufque  exatcnt. 

Exfpit.iiitc  hycinu-,  nicnlc  niin;:u:ii  Au^uilo.florurc  incipit,  ulcraquc  novem  mcnfci  pruiiis  onCC^TftiHfn* 
tur  &  ornacur*  Sai  non  plancan  amac  ui  terra  licca,  iibinuUa  ccjya  luxuciaauuin  iiierbanun. 

Iti  fatt  otimiiiin  SiiWtnmoi  iimy  ^WpP  ijpntittiK  wyci^iniinHr»  Cmr 

Ca^  vt 

Sa-fim  Arinr  &  fruHus  Smmfu  Mich-fioyn]  jonflon.  Dendrolo^ 

APud  SiBU  nittni  nafiainr.  £ft&auiet&piiipw«todlanfc  Ibb^usPionuidiaBOBdit:  car* 
nemmollem  Scnibeam  comfitiiifiodBctuarerert;  OfficuU  ImK  ind^ inten&s abfooadit; 
ci:m  ficcatur  Ficubus  Europris  fimillimus  cfl,  &  pcr  i;n:lrr-(s  annos  confervacuS  a  Sinias 
mcdicis  farpcnumero  in  ph.irmacis  .idliibcrur:  Ar  bor  oncrata  purpurois  hifcc  pomis  gratjniinum  cx- 
jjibcc  afpciluni,  qii.r  nc  .ib  avibus  decerpintar  continuis  vigihis' cullcxiiuntur. 

In  calidionbus  regiooibus  Jaauarioj  Februano  &  Manio  i  in  SepteaQfiaaaiibus  Juoioj  Julio  &  Au-  tftafwi  ^ 
gnfto  msiDielciint. 


Ca».  vh. 

I.  Arkr  ft>m>fcr.i  Rrafiltcnfu  fruQu  trifjrtM  Jtto  Braftlienfibm  Marcgr.  PilT 

CMrtict  efl  fufco,  qui  mulu  pnn^ibj  Idac  bd^  fparfa  lutea  tiabec  FiU»  bioa  fibi  op(ionan- 
tur,  (ex,  fcpcem,  o^o,  aut  noveni  dq^os  lonea,  paulo  plus  ^uim  dmc  tata  vbi  laciffima,' 
non  fcrraca,  ncrvo  confpicuo  &  promincnte  i.niiiAW  Itmy mliiMii^  VCttis in  qulwflain 
fibi  invicem  oppofitis,  in  quibuldim  altcrnacim  poiitis.         _  •  • 

Pol^  florem  (  quem  AucSQr  non  dcfcnbic )  lequicur  fn3m,  magnicudine  ^jobuh  Iu(i)rii,  major 
ant  aunor,  obfaird  lutd  coloiisj  qui  in  f c  tria  ovaEa  fdKm*  otMaaai,  mapunidinc  fcnunis  Pomi 
vd^ris  cndcutt  obfnii  flav^  cetej  nacileu  «Mem  i^ 

Jito  frkr  VSaO.  Jbhr  bdceiftrs  Brafilia>fi*t  fiiMm  h  /HMMr  i/wrum  fimillmu  ttih 

Hxc  arbdr  Pyri  Europxjc  nugnitudinc  cfl,  undcqu.ique  obvia :  Foliu  tcnuibus,oblongis,acumina- 
tis,  nervo  emmcnte  (ecundum  longitudinem  cxcuri  cncc,  parN'0  pediculo  cauU  ordinate  ap^fitis. 
FmUm  racematim  copulatos  profert.  Arbor  ut  ob  fru^um  rarum  afpeAum  multis  noca,  ica  pau- 
Qocibus  ejus  radicis  qualicata  prabd  conflant.  Si  uUi  £igun,  oolorc^  cotaque  pnxins  fiido  tacemi 
uvarum  ^  longinquo  afpidenti  yideantur,  hu|us  fiuii  «ibocis  fruftus  Hmc ;  quotumtameii  uvat  inn- 
tilcs  habici,  ligncrque  intiis  cxiflunf.  Toco  anno  apparent,  verno  tcmpore  Lcc^  flavefcentes,  mor 
tnftis  miniati  coloris  liunt,  nilulauc  promiccunc,  ut  neaue  folia,  neque  lignum  ipfum  arboris:  (ed 
totum  in  corcice  radtcis,  acri  &  caudo,  quod  ad  rem  noltram  fadat  confiflic.  C>u|us  efficacia  mdo-  Virti, 
nriu  ad  turbandum  tc  purgandimi  corpus  tam  alti  i  nacura  pofica,  ut  non  impund  ab  impento  vul- 
go  tradetur.  In  pnlverem  ledadas  w  in^genis  &  roboflioribus  agricdis  Luficanis  coacra  invete- 
latas  obfttuAioines  caniur  mdi(creta  qiimdcaiBt  fenupugjllus  ckciter.  Mihi  rarior  fiiit  illius  ufus, 
fdque  nifi  df^ciente  fortd  benigniore  mecficainento,  mediantibus  camen  oorreAonis,.&  qux  vim 
purg.icnccni  infringunt. 

Nt  tdcm  h|uc  cum  prscedence  oomea  •impoiuiilcnt  Braiiliani,  fjaccitcris  potius  adnumeranda 


CAi?. 


HiSTOiciA  Plantarum.   

.  CmP»Am  Brafiliti^m  Marcgr.  frtma  fftaa.  VomifaM  Rt^f&l^i  frnQu  cufuU  mftJatttt  fcmt- 

rlfjM^kitiiainem  &  figuram  cxcrefcit,  cortice  da«feq,aii  ali^utd  fufci  adtnixaimi  iaftar  iur 
dulatf  panni.  Folta  habet  lolida,  oblonga,  infeiiii  WXi^  Tventia,  fuperius  (aranuiora  &  lpleii> 
dcnti.i,  infigni  nervo  fecundum  longitudincm,  at  nullis  prnJv  vcnis  confpiciis :  p^ihculusfofii 
deccrptus  fundit  ai:quul  Liclci.  Floi  innitirur  psdiculo  quifque  fuo  magninidinc  llolx,  fvi  joliis  alln* 
ioficai COnftac,  (iiave-rubcntibus  unguibus :  nu-Ji  Jm  occupat  pro  umbilico  globulus  rclinoli.s  fi.ivus, 
nittpitiKline  Pin;  refina  illa  darji  cftut  Tcrcbiiuhin.t,  glutinola,  flava,  odons  tamen  m|uaindi: 
V^t^  drcundianr  ifiulta  ftaminula mbrsi  ard^  libi  inviL.ni  adhzrcntia.  Florem  fequitur  fmilm cap- 
<n\m  infidens  fL-rc  ut  gl.ins ;  immaturus  .fccunduro  lopgiuttidihcm  concifus  mnltgs  laninum  ordincj 
continct,  magnicudine  &  Hguri  feminum  Mali,tranfiwfin  per  loi^tudincm  pofitonmi ;  quodlibec 
autcm  icmen  includlrur  7  j!lia:1.r  fusnibik»  aiqQeakeripduculc  miiiiaix inrahrimrl*  Caro  buftis 
eft  flaya,  ficfuccum  exlud.it  H.ivum.      '  ,r    ,    n  .1.     .1  w 

QHtex  lioet  craHus  dt  facik  fc  (cparat  a  ligno,  qaod  h.i[;ilc  cil,  contmetqn  m  w  medidttm 
mftliffT*  qiic  ixB^  exnahi  poteft,  iti  uc  bgoum  remancac  iniUr  hUuk.  *  * 

Alur*  ffMe$»  > 

M  igna  cQ  arbor,  corticc  grvfco,  in  amplos  ranifls  fcfc  cxp.milcnfi ;   folils  in  front^es  congcflis, 
oblongij  ciimatls,  foiiis  Mwea  lirnilibtJS,  kd  non  lanu,,^mi>li>.    Frtuiu  1'jobuli  lulorii  in.ignitudinc, 
*      nxundo,  pcr  niaturit.uein  cKicnus  viridi,  interius  rubclcciuc,      niukis  g  .umli.-  l-i^i  modo  reKin^ 
fido«  lAporis  haud  mantfcfti,  iti  ut  cooiMatur  quidem  a  quibuldam,  icd  nulUus  iit  prctii.  . 


.      .     C4F.  IX. 

JtftmmlA*  Marcgr.  &  VSxa».  Atkr  fm^s  Bnifilmfii,  fim  nfg,  fnStnimA  f^mm 

fiifrriiu  vtlutMMt.  

~  "  "Aiiirc^r. 

*  A  Kbor  cft  cofticc  cincrco,  fubnigrictnte  inftar  Alni ;  lignoduro,  mcdullofb;  laniis  pau<^ 
;  /\  i-^lui  linc  pcdiculis  iillis  [  cum  pcdiculis  Pilb  3  inordmatc  &  copiose  circunif  olita,  folii» 
XJl  jMifjba  lunilu,  pcdcm  circiter  -"onga,  -acummata,  levitcr  quafi  crenata  in  anibiti:,  colta 
{eoundum  ItMigitudincm  oonipicua,  muitifque  ncrvis  cminentibus  fecundum  laticudincni  dccunen- 
tibus  tres  tanmm  ^toslata  ubi  latiiTima.  Fi«rtmfeTt  inlienem,  orbicubrcni,  ciamecrum  fcrc 
triuni  digitorum  habentem  o^toerjffionbui  fbliis  conftantem,  figurat,  iMgjuajdims,  coloris  &  odo- 
,is  rofimm:  in  mcdib  ftant  itttfta erea*,  in  orbcm  cdmpofin  &  mftar  Limulx  inair. 
vata.  &  (luafi  gfobum  rcprxfcntaiitla,  apice  flavo  &  trcmulo.  F  osanwn  mfidct  crallo  oedi* 
culo  ^  plerunque  bjni  aut  tcrni  m  tali  bifido  aut  tnfido  pcdiculo  )  Hprem  lequitur  /i-»ff«r  Mali 
masmcudine  &  figura,  (cd  lupcrna  partc  planus,  ac  li  pars  abfcilTa  «Oct.  cxtus  gryfci,  intus  flavi 
celoris,  cootinete  mukos  nudcos,  tono^  angulofos,  hcpatia  coloris,  Iplendcntcs,  magmtuduic  A- 

Pht*.        '^I^oJSJpattSMem  fiilionim  fitqiieniia  compenfit,  quibm  fi%  qoatenu*  jw^enus  confiftit 
vii  medicatrix  infirt  eft.   Hatc  autem  vd  intcgra,  vel  ooAmti,  faepaiilqae  cqnora  appliGMi  dBrtties 

hypochondriorum  rcftttuunt :  ciiaemquc  malis,  li  nrc  e>;  arte  pracparemnr,  atquc  m  apozemaieex- 
fcbeamurconducunc,  acproinde  apcricntium  nuiiiCTo  adfcribendafimt.  • 


Cap.  X. 


Jnd.  Oicid. 
/il.  Ctr 


'Arhtr  ventnaia  MmcintlU  Ma;  MacaniUo  '  ]o.  dcLaet.  AratimfM  Marcpar.  Pi(b.  FraiK. 
-  Rcili  Exftr.naiural.  p.  76.  CJjC  a^flltttlintUo  IrcC.    ExfemtntiJ D.Tancrcdi  Robinlon. 

IN  aiborcm  cxcrcfcii  haud  grandem,  ramis  Araticujenbt,  iimilibus,  Icd  foliis  longe  minonbus, 
iresquatuorve  djgicos  longis,  fefquidigicum  laci$,figUTd  utfolia  Pyri  noftratis;  flore  minore  &. 
,  in  totum  lutco,  cxccpd»  unguibtB  intcmi,  quilanguind  funt  Ipan  roinorB,  per  roaturitatcm 
Havo {a\VAs  vindi)  pulp.i  inms  aurca,  odorc  cafei  putridi,  nuclds  mulds  ex  Mav»  alKcanabus. 

FriictibproptcrlrigidainUi.im  qualitarem  cft  vcncnatus.    Profund^  autem  radicesagit  h«c  ap> 
bcr,ampl.t5,cratI)llimas,lonKas.  ligi.o  lcvi  inftarSabiJris,  ex  quibusclypci  formantur,  quus  lagitt*  ^ 
autgladioruni  ictuspcnetrarcncqueunc.  ,. 

Jma  ^lumina  gcrminarc  Iblct.  Nouwautcmdignum  eft  (inquit  Gul.  Pifo)  e|us  ridiccm  in  pa- 
hltribiMCrclccntem  profundc  in  terram  delcendae,  (quod  tamen  in  aliis  BiahUi  arbonbu.  h.u,d 
&dle  confpidas)  imdc  credibile  noxiamduifiiBdiimqiie  quahcatcm,  qua  frudum  nocsrc  conltat, 
■ex  infsfto  terrx  higore  acquircre.  Eins  aittem  metat  adeo  vcnenaa  quahtatc  malignus  elt,  ut  a 
Canai»  temftribu  Gooidbs  vA*  ftnlm  eneGS^  ut  ceftanrjdiitnqmdamapua  frmic^tm»  XtJi. 


Diqitized  by  Googlc 


Lib.XXIX.       *  'DeMmbusTomiferis. 

 ,  _    1 1  • 

inBsperiranatural.  p.  76.    Vcmin  Rochcrortiiis  aliilqi.e  Gincros  iis  irnpunc  ,  i:L  1  fcribunt.  Mira  *  . 

autem  Pilbnetn  ScMarcgravium  <la  venenaci  &  nuiigna  qiulitate  fi-iittuum  hujus  arborU  adix» 
perfundon^ag^,  ac  fi  cxceflu  fngorisiis  ttntijni  nocerent  qui  fc  iis  nimium  ingurgitareric  ^  ctini 
alii  de  ftanelta  &  pemicioia  eorom  vi  admoduai  cragiee  iiflcbmiwnt.  Uioc  dubnisaliquanciliu  harfi  - 
An  Arstien ft»*  Mar(^a 8c  n(oms  eadem  cfler  aibor  cnm  Ktandndlo  Rochefbrtii  &  noOratium 
n&ne ;  vcfum  aim  legcrcm,  nc  mnx  diAum  .ipucl  Franc  RcJi  yiraiicu  pana  in  Br.ifilia  etum  Can- 
cristcrrcftribu5noxi.im  &  lcthalcm  n-wJiiinhominibus,  omnis  mihi  faupulus  cxcnTptus  cft,  &  in 
fcntcntia  73.  7«»fr?«/i /i(ii'/»/<>>»  coiihini.ab-ir^candem  cfle.  *  ^ 

Addic  Hughefius  nofter  Arborcs  haicc  tru&ibus  plenmque  abaodare  ad  morcm  Malorum  Syhre- 
ftriamEuro^eanim,  iilqueaik6^ul)diris&fpecidii>  ut  i  deoerpendo  rix  potuerit  abftinere  ad 
ficim  reftingMeiidam  qna  intiar  itiiietil^mdi^  Demalina &veiMiofimHi»- 

tace  MMekmeSc  art»mRocheloTtii»OTffrfhr.  Infdafiim  AntiUesproliti  agit. 

Arbor  cft  (mquit)  ;i(pcA.i  pclch-.i,  UAns  \T.i!i  ly|veftris,  fru^lu  Pami  Apiani  [.T  Aru']  fimillinio, 
ab  uno  lateie  rubro  ftriico,  aipectu pjlcf\ci  ■  •.n\o,  Sc  odorejperquam  grato,  ut  facilc  ad  (c  nultandum" 
invitaret  facultatis  noxij;  ienarum.    Qu.iin.  is  autcm  gultu  dulds  iit,  adeo  m.iliena:  tainen  &fii»' 
neflacqualicaas  paiticeps  cft,  lu  comedcntcnij  non  brevi  aliquo  x^horanmij  lcaxtemo&  exqjlio 
nunquam  evi^lacunis  eft  (bpore  opprimat. 

Ci«{cunt  non  raro  hocgetius  arbores  ad  licora  maris  &  daviorum  ripac  j  quod  6  cooqgerit  poina  £«m. 
jn  aquas  delapfa  a  pifdbot  TOrari,  quotquoc  ea  deguffaverint  noittmoMamuicamuit   Diu  autem' 
in  aquii  incorrupc.1  iluranr,  cniftam  duntaxat  c  falc  petr.r  Iblidim  tapidec  fer^  duritiei  contrahune. 

Cancriqui  liib  hiice  .ii  bonbus  vcrfantur  niahgnam  indo  qualicacem  participanr,  ut  cxeorum  efii 
■  nonpaucimale  afTeiti  fucnnt,  is:  in  tnoiljos  incidcrint;  quociica  niedici  quotcmpoie  ponii  matu- 
«a  in  cerram  dod^lunc^  i'caacru  conwdendis  abfbnere  |ubcnt,  quotquoc  laluQ  iiix  confiilcum 
.cnpiuac  •  • 

Subcorticetrunci  ScnnMiam  condnetor  aqua  quacdam  gjbiiioofa,  &ladisinftar  «andida,  vehe-  • 
menter  maligna  &  pemicio&:  cumqne  fai  viis  pubhcis  plures  oocurnine  Mandnelli,  (1  fbm  ramum 
aliqtiem  inter  eum^um  manibus  confrices,  e.xlilicc  m.le  la&eus  ille  fuccui  vencnof.is,  qui  fi  fonc  in 
camiiiam  (cu  intcrulam  incidcrit,  m.iculam  illi  inurct  (brdidain  argrc  eiuibilem  ;  li  in  carnem  nu- 
dam,  ni  confeftim  hiKid.i  jll.im  abiuas  4  loco  tacSo,  cutim  inridmmac  &  puft ulas  exdtac  Prxci- 
puc  tamentimcndum  oculis,  in  quos  lifort^  aquz  hujus  caufticat  &  venenola:  guttuia  indderit  in- 
flammationcin  vix  crcdibilem  excitat,  &  per  novem  fere  dies  vifu  privar.  Ros  aut  ptuviftfoUiai^ 
boiis  inJidens  aligiwndiii  aandiem  pqaducu  efFeaum^aitilBa^rattis  inftar  aduraHi 

Umbra  h^us  Mttrii  hoinlni  nona  eff ,*  &  fiqun  ffaft^  (nb  ei  fbrmiverit  totom  anat  ialbma  • 
(entict  miro  modo.    Accedit  ad  malignas  Mancinelli  qu.iliuccs,  quod  cibisipMCi^niqpiiiacGeil* 
f)S  fadorf>}<^  aiiquid  noxii  imprimit,  quo  cdentium  os  &i  tacccs  uranf.  •  • 

Hanun  qualitatum  conlcii  Indi  .\ncillani  toxias  fuls  quibus  (aglctas  illinunt  ad  plagas  lethales  in- 
ferendas  tuip  rorem  foliis  arbons  delupcr  mcidentem,  tum  fuccum  fnuftuum  perpetuo  admi(cenc 

i^bnediam  afFeduum  ab  hujus  arboris  (ucco  aut  rore  iodudanim^  qood  puftulas  exdtatas  brevi 
fanac,  inflammation£mque  8c  inflaiioaes  fedat  &  oompefGit,  «ft  aqna  quaedam  daia  intra  laftam  li- 
maas  Militisdidioontentalocoafefto  applicau,  aat  okam  fine  igne  cs  eodem  Mt6to  e&dtum. 
JIic  &  plura  Rochefbrtius. 

Hzc  etiam  arbor  eftevideturquam  J,Buxiun\is^Ari«ranvmaMtdm aium  vocat,g}iXt  defcribente 
Theveto,  fruaum  fcrt  Pik  polmx  magnimdini^  vifii^edoiiim  fed  Teaeoafom^  CDgu  npQO  BnlMti- 
fiujoas  imbunat,  iis  cootra  hoiles  ufiin. 
ntocatonnbhiiyidatBr,  qaiMyltwkMiieiaatdefcHptat, 

• 

Tetlstiam /«  «rlar  ■rfc/  Nieremberg;  Hifi.  exat.  /.  i    f .  1 4.  • 

• 

VenenataqualitatccumMjncIiincIIoconvcnit.  Laccnim  (inquit)  ita  adurit,  ut  conca^mint- 
lno  edam  per  umbram  pilos  dennc^c  i^.iciat.  Cortios  qui  ftigidus  &  ficcus  decodum  articulorum 
dolores  (olvit.  £x  materia  qux  virorcm  Chalcanihi  zmulatur  fiuni  iedorun}  fulcra.  Ctmices  qui- 
dem  oondpere  non  felenc,  (edfabrorum  nunus  &  oraiti  Inflantur  dum  illam  contreifbnc,  ut  multis  , 
diebus  non  detumefcant.  NifirMts  ttism  Jmmne  coloni  concU/mim  t^i^0^i^Amim,  »UdfmfiifiBi3i- 
littx  *  boc  ligno  facmnt  tjutmam  inftSa  «Raiil  ^iumciaujiit  mMefUm  «VMMT  &  «mmitftmt  hmu  •  iUnamlU. 
nanattinjruni.  Nicremberg.  Arborcin  e(Tc  nugnam  fci  ibit,  matcric  firma,Fru<9us  viren^,  unedonis 
forma  Sc  magmtudine  cft.  Nafcitur  in  frigidis  ntontofifque  locis  TefexMmif  ac  calidiqra  non  rehtgie- 
n  att«  nua  apnd  Hainnmiaveninir. 

  .  —         '    •  ■ 

•      •    •  . 
Cap.  XL 

QaranJoi  Indica  Arbuti  fecie  J.  B.  Carandaf  Garcne  C.  B.  An  Attz,uha  Ovie£f  • 
Gm^c.  .  , 

Al^bufculaeff  Arbutimagnitudtne,  foliis  fimilibus,  copifl^flore,  odore  Periclymcni,  fruau 
exiguisMalisperftmib,  mgticumper  mamiitatem,  yadfBino  warnm  lapore,  ex  quo  4 
nonn.illis  vinofusfuccusexprimitur.   FruiJhis  autem  virem  iBig^riHidittg  y  nuctt Fionacg 
cum  fuo  putamine,  mterdum  major,  (uccom  nonnunquam-WMilHillfcMBBI  8c  lUtaint 
Editur  i  nonnuliis  frudus  maturus  cum  (ale.   Solet  umen  ctlai  Tiiidif  aft  00011  flEaOBtDCOndil^  ft 
tti  adfervan  ad  cxoundam  languefcemem  appetentiam. 
l»ataairaaiiinspateiiiiinmiaBali|*^  •  . 

•  *        '  Attzubam 


Digitized  by  Google 


1^4-8 


H  I  S  T  O  R  I  A     F  L  A  N  T*  A  Jl   ti  M. 

Auzubam  Ovledusm  hunc  modum  delcribie,.In  tCfpaniola  infuU  vafta  cft  arbor,  pulchriquc, 
fiMterie  firma  &  utiB,  AnxMh»  nominc,  fTU<ftu  quidem  lonec  fuaviffimo  ut  funt  Pyia  Apuna, 
(molcbaidltna  vocant)  fed  oui  laaeo  fucco,  coquc  viicido  fic  guituioC»  afaundet,  gualis  eft  qui  in  Fi- 
culiiii  immaairis,  idcirco  moieftus  his  qui  cp  vcrcuntnr,  nili  piffil  fiuAom  in  aquam  abjidant,  & 
ladeum  luccum  digitis  exprimant,  qui  in  aqua  fi^ 

Arbotum  procentas  clillett.  Ergo  an  eadem  bx.  vd  iSav^  arbor  iUanim  legionum  veftigatonbus 
iVfffliiiniiiliim  rnlini|iiirBi**  3^<'* 


1 


c  A  F.  m  ' 

»■ 

fgg»imia  Brafiitnfihm  Marc  p,r.  JaemmJ*       KRaiSStfrilOll  HUhAj  magtiitiUmt  &  cr*§tit. 

Nodora  &Pmno  Europri  finiilis  in  aprias  locis  mcditcrrancis  reperitur:  ToUu  pari'is,  acumina* 
ds,  dinede  fibi  oppodtis  in  r.imiilis  jlcernanm  (itis,  trcs  circiter  digitos  longus  non  lcrracis, 
pernc  obicuro  virorefplendentibus,rubcu$  e  vindi  albicatuibus  (ine  iplendore.  In  quolibetramo 


unico  fiilio  Iuteo,(ubrotiinc^n,  .id  larus  cxplicito  conftans;  in  medio  autem  floreengunrur  multa  /Id- 
>M;n.i,  .i]ba)  j;i;niwlutcjslacismignis  inlcoparuniletacearum  modum.  FlonbusrucceQit/r«f?«f,palm£  . 
minLj;  magTutudine  &  craffitie,  afffedu  rarus  ob  inulitatos  naturar  lufus,  quod  gibbofus  &  finuofu^ 
admodum  &  concortiu  appareat,  acquc ob  gravicatem  lemperpendulus,   Haud edulis eft,  niH  coAus. 
lAcolx  exinde  coquunt  pulmentum  quoddamHomadloimprilllil  ainicumj  qood  A£nnmr  vocarit 

Alteri  Ipecid  ngnun  eft  nigpim  tc  bcneoloBiacqM  duiNn.  Ffequen»  cft  ia  fiaiiH  omniiim 
Sandorucn.  ' 


cap.  m 

^itrie^a  Pifo.  Maicgrav.  'Arkrfm^irm  Bn^fiimfi/  fM»  i  mIwv  /w'  ftMw  «rfcrw  /wyifMfi- 

ntm  txttnfoexamte.  * 

ARbor  eft  redaj  procera  atque  elegaos,  vaftiifiinis  omata  ramis.   Fruduth  fcrtdncrci  co- 
lons,  patemimgpiinidiiyi  Limonii,  {ucoo  dnlq,  teiiui  pellicDla,  tnftar  uvx  bene  maturx. 
qiulicadt  ttnmatet»  atque  falubris,  febricinnritiM  jncundiffimuia  Non  feic  ftKe%  Im- 
fiodm  in  CDbov,  qn  tDima  raifice  ulque  adfumtnitanm  nunomm  it4  per  tonun  aibotem  ooniDn- 
Aim  catcrvatimque  extubcrant,  ut  concinuus  potiijs  racemus  quam arbor  videatur. 

Species  quxdam  hajus  arboris  inveiutur  in  lyivis  Fati  Tabutmmi»,  ied  frudus  fert  cum  aliis-  mini- 
m^corapar^ndos:  cx  qn.ivitinroUaifpiiiMipgwinniHdriigaiiim  te  «liiiBa,  quod  nifi  ftaidm  cbibaac 
deterius  fitficinacetumdegenecai.  * 

Utraqoe  hxc  arbor  nonnifi  in  valb  fiMi  pfoved^  &  ficqqdH  «ft  in  pMftte 
fte  EminaiineledeMoraif.  . 
Q^vigfinAnmliDini  arinriiflort  onuuwi  carera,  non  penftani,  pccaat  tamen  ficubus  qos 
i.flon  cerdTB  vii|p>  ocduiiniv.fiibjwinif  iii  i 


•  '     Cap.  XIV, 

Ai^rmtmf*  BrMfilunMfilui  MMtOritnpL  <2mt.i.  cap.  i.  4»  MUn»  BrtfHienfiim 
|pnr.jMb  NfiriU^aiie  Amm^  I^M 

ARboniQiaeUae  mediocrisfer^  forma,  iiOcmque  concinna  ferie  pofitis  ramis  ie  cffert^  cruo- 
nim  minores  denib  romento aUiti*candidi  ac  lanugmon,  &  param  brevioribus  partim  lon- 
gioribus  articulorum  diftamfiiinlCContL  £x  quibus/«/M  iMna  adverfa,  6c'alternatim  difpo- 
fita,  pediculis  unctalibus  inhzrentia  exeunt,  Folio  MalabadiroOjiSnH.  yald^aeinub,iituqD^ 
ra,  8c  parte  proru,  (icut  pediculi,  lanugmofa  Sc  alba ;  flipini  fcro  atrortrore  {plendaida  ceniuntnr : 
liccata  auteni  co  quo  vircbant  I.itcre  evadunt  nigcrrura,  inftar  atramenti  fcnptorii ;  ind^  mlra  admo> 
dum  nec  alu  apparent  qiiim  li  ex  corio  Hiipanico conicda  cflenc.  Per  uniulcujuique  folii  longitudi- 
xjem  gfuideinc  i  tcrgp  magis  conipicuc  tranieunc  coftz  quinque ;  quarum  maxima,  mcdium  folium 
tranlicDiTeureftlu  rainiue  aucemomnes  arcuum  modo  uiflexz,  inter  quas  veiuc  minores  re&x,  vc- 
Ind  porallefae,  peiMtaandmem  nomuhii  fiirfinn  te-«>iemes,  &  ex  hii  fibn;  obliaoc  ionumerabites,  par- 
tim  P9:  latdtudineni,  matiinc  vero  pef  longitudinem  puldierrimo  ipcftaculo  oifetliitantes^  appaitor. 
Ek  ramuloruni  apicibus  racemus  fuam  pecit  originem,  pulcher,  palmatis  aut^d^midio  ina|or,  ex  pe* 
dlculo  iaternodii  lemimcialibus  diftin&o,  &  raiinilis  direde  iibi  oppofitts  confc^his,  cujus  ramuli, 

1)ra:(enim  inkriorcs,  ainunores  itcrum  divili,  qui  ut  &  reliqui  piunmis  utnnquc  granulis  oibicu- 
atis,  a  Lunjnxraceinwatnon  abhorrentibus,  aliquantulum  modo  majofibus,  nec  viridibiis,  kdcx 
aJbo  ad  ferrugineom  nonnM  tODdentibus,  onuftl  Hic  raoHnnMlWWppMg^  Janug^noiiis^cqu^ 
•fi^^am  nuDnlaiy,  cnm  pntaa  toUqnntt  pait^  a^caailln  tBM^|lBam         opdnn!  ex  Brican- 


bigitized  by  Google 


I 


Eib.  XXDC  ■■  ..  Arboribm  Tomtferu.    .  . 

nia  pannus.    An  florcs  &  fruiftus  ex  Botri  granulis  prodcant,  enucleare  non  potuit  Jac.  Braynius. 

Hanc  arbdrcni  efle  ipUmmet  Miuvam  Br«iilienfiuin /farr^/iv.  nobis  nunimd  dobium  vjdetur,  ob 
partium  ab  utroque  [\imqg|r*^  ^  0fcpiio}  d^ptjirtuji.atAaiii  m  notU  adfcriptii  oiiweoie»- 
tum.   yiJ.f.liol.  '         '  ' 


^_  — ^r-^^ — •   /  V   y. — - 

•   Cip.  XV.'"  ' 

Tlimftra  feu  pol^  fnm^*  hiJua  nute  rtnlfSrmi  fumntf  fsmo  inr.ifrcnte,  Cajcui  Jicfa.  AnacarJii 
alia  Ihtcm  C  R  Gfle»  Gcr.  Park.  J.,B,  A<Maii,a  Pilonis  &  Marc^avii.  HUpa  mitrs 
H.  M.  P.  V  T.  f 4.  f.  6f .  €f|rCai«tf  «^Mkl  Ctce*  AmttiNbm  ttddmtale 
•  JiS$m  ^ado  rem  Uptru figuri  Herman. 

Rbor  cft  mediocris  magilitudinis  [at  Marc^ravio  aflurgit  in  Fagi  altitudincm  Z<  Pifbiii  (luan- 
titm  lenta  foltnt  inttr  •vHntma  Cu^tjji,  tantum  inter  cartcras  Brafilix  arborcs  emincr.  Fortt 

 in  Brafdia,  ubi  tnJigtna  tjt,  aJ  mnierem  proctritattm  attoHirur,  iju.irr)  in  hulia  Oritnta::,  aj- 

vtna  &  altimJt$llat»  criJttMr}  caudice  crallo,  candido,  corticccmereo.intui  p.irpureo,  odoris  luba- 
cidi,  (aporilqiie  adftringentis,  tccto,  &:  r.inus  atro-viridibus,  eleganter  m  orbcin  diflaftdonnOL  Rtf 
(fir  ay>i<;ari«.  <oonioefiuvO,tenuibus  tibmentis  pcrtexto,  obdudu.  Ftlia  line  ofdioeniRus  adhcro^ic, 
oUongo-rotanda,  glabra,  virore  (plendentM>nervis  aliquot  infern^  eminendbos  ^  cofta  niedia.den- 
fa  in  !  i:c  .1  cxcurrcntihus.  Tcnclla  manibus  ouifri&a  glutinofa  funt, &rragrantem  fpirant  odorem ; 
vctuftiorA  .\iitcm  pnulquam  decidunt  plan^  itirefcont.  [PiCHii  folia,  fi  nervos,  fi  figur.im  fpulcs, 
3r.gl.indi  liniiba.]  Flofculi  fuaveolentcs,  ac  mclleum  ooorem  fpiramcs,  mccmanm  r.inv.ilis  cxtre- 
nus  uihxrentj  atque  e  calyce  exiguo,  vindi,  in  quinque  lacuua!>  aoiminans  /cdo,  prodcunt,  qumque 
'*'    Oapiftis  actuninatis  Af«rc|r«v.]  reflexls,  pnmum  c  viridi  flavdccnciLxis,  deinnuis  tan- 


A' 


il/fim!Klt  pifpMWM  eanftanfa  (bboliSf  fiamimtlit  quibuldam  tenuibus,  flavelcentibus  apieihft  onutil^ 
nieSim  mns  cavitatem  occapantibus:  inter  quz/r.^ j>rodit,  qul  ex  ipdus  fruaus  gcrmine  emernr. 

Fru^us  tum  figura,  tifm  magnitudinePyris noftratibus haud  aofintiles,  glabri,  Iplcndcnrcs,  pi  imum 
nifi,  dcia  viridcs,  tlndenlque  flavclccntcs,C3rneintBS  ^viTidi  flavelcente,  fiingo5,i  &  aquoi^  rcfjrti, 
ac  tcnui  pcllicula  cin^ai :  odorfuavis,  lapor  vinofus,  acris  t.imcn  &  .luftenis,  finondum  probc  ni.itui  t 
lunt.  Hupverofruaus  alicri  cxtremitati  Nux  qua^dam  hgura  Sc  magnitudine  Leporinum  rencm 
itfaeiMi,  vn.  akeia  paite  gibbola,  oppofita  lacuium  impreflam  habens,  adnaicicur,  qoz  cinereo  tegi- 
aircortice,praMr  quem  alius  2V«f /oim  complcditur  palliduai»eifi3niiiqiii  &totos  eft  froAus,  iuc- 
culenmm,  Amygdalx  dulds  lapore,  fubftantia  mol]i<He.  At  vero  tnter  duos  holoe  coitices,  qui  cnl- 
ni  ferc  latitudine  inviccm  -iblunt,  tophacciscavcmulis  coereetur  mclligo,  craflnifcula  &  lenta,  Irpe 
Cctaloi  um  colore  &:  conliltcntia,  faporc  primum  adlhingente,  rrtox  mligni  acnmonii  hnguam  & 
fauces  vcllivantc,  (crv.u.i  t.inicn  adHindionc. 

[Poft  Borem  pnmu  prodit  Nux  renis  figura,  qu.i  incrementum  capicnte,  Lntcr  illam  8c  pediculuni 
pauatim  exoelat  pomum  oblongum,  ovale  aut  etlam  ratondam,  nam  in  variis  arboribus  flgura  va- 

aatqoeetiain  colote rubro  vel  flavefeente.  Soccus  (crmgineo  colote  linceainiiia inactiutj  ^ 
liter  admodiim  dni  poceft.  J 
Provenitubiquc  in  Ma!ab.ir :  at  Brafiliz  indigetia  oenletur.   Singulis  annis,  Augufto  &  Scptenibri  J 
Menfibus,  maturos  fertfruchib,  man^tquc  (rugiiera  ;o  arcicer  aunos.  In  JkafiJu,  audore2^rc- 
gravio,  florcrc  IncipK  circa  fincin  Augulti,  nuximc  autem  Horet  SepCnibqt  OeOBnihri  tC  Jamniio . 
maxima  cft  copia  iru(ftuum  manu^orum.    Rcpentur  in  Jamaica. 

E  fruiflibushifoepotusexDrinunir,qui  debito  modo  fcrmentacus  vinofusfit  &  inebriain.  *  Fni-*J^M/<irmjr. 
dtis  rtolhisj  caftaneis  kmge  antecellic,  fapor^mque  non  miniis  gramm  habec  quam  Am^^dala>.  VmtfSi^ai. 
Oadiim  nemo  lecarft  ore  aperiet,  qu5d  continuo  cuiem  abradac,  magno  dolore  eoram  qui  ignan  " 
tcmcrc  eum  refecant,  ideo  cultro  aperitur.  Guttur  pcculiari  naturt  fr  iLlj^  hi  cum  degliiti- 
untur  [crudi]  ftringunt,  guftu  acri&auftero:  ideuque  in  orbcs  fcinduutur,  adjunchi  aqui  vci  vi- 
ro,  ialcque  injedo,  quibus  modb  acrimonia  illa  mitigacur,paIaroitA  gratitlimi :  ventnculum  robo- 
rant,  fermencationem  juvanc,  necnon  vomitum  &  nauieam  toUunt ;  leviter  coftis  vekuntur  Indi  ad 
Venerem ftimulandam.  SooBisTdft  ifindilMi  lulbeeiipfcflas dtafrhaam fiffi^'  Scdiabetem  fima^  ^ 
Mooetflammzadmotzfligrant.  _  .  ^ 

Bxindligine,  quam  gemini  cordcesoontinene,  copiofum  indigenx  eSdnnC  oteom,  quod  pidori- 
blisad Knte.itnina  quzvis  indelebili  nigricanre  colore  pingcnda  in  ufu  cft,  ca:'cnK;jc  olcolilignum 
ungiror,  contra  pueredinem  pnfcrvatur.  Infuper  acn  dlo  oleo  nihil  pr.i;lLintius  liIc  tlrunt  .id  li- 
chencs,  impetigincs,  fcabicm,  vcrmiculosnecandos,  &C.  exceriusilbto. 

Arbor  hxc  viilnerata  fimdic  gumnu  pellucidum,  confiftenoa  &  cokwe  plane  iunile  opnmo  gum- 
mi  Arabica   Utranv.  An  ex  hoc  ht  confedio  C«fnrjlen  Ci#,  velCiMKAi»? 


Btafflienft»  >aiw  «atii  fug  pcr  Caifaiieat  Caia  oompatant,  lingulis  annisnnamreooodenMs;^ 
'eaiiidi 


Jigiu»  mem  wh&n^  dlaii»dBnni.  JileR  Vermes  non&ale  geneiacj  ondftnaTiliat  idooeum. 
Eft  l»e  «k>r  fi»ftdiicQ?ete  finiinlan :  Fotem  &Raffi  icO^ 


SECTIO 

/laa««a« 


Digitized  by  Google 


f. 


1650 


HlSTORlA  Plamtarum. 


SECTIO.  IL 

De  Jrknhus  fruan  comde  f^ifuonofo  m  nMd»  AuM     Jnlticu  <£S» 
afperis  <yUvaus,&C9iqpierihtt, 


VlTlt. 


*  C  A  p.  L 


I.  Pomiftrs  Micafri^tUuitfymm^t^tmiA.   AttlMRtt  KBill  f^fdA<).  f.u.  'Adk 
Aftmwk  KBecfai.  • 

A  'llboreftnwdlB  niagninidinis     viginti  circitcr  pci^uni  .-iltitcilineni  affiirgcns :  cortice  tegl- 
turfbneofei  intmnibro.    Lignimt  albicans,  pnrdurum,  cujm  niAcrix  vindior  eli^modara, 
gufta  lobamara  ac  fubauftera :  paucos  difrundit  ramos,  quorum  uc  &  ramidbnniaeillt^ 
toruni  cortcx  viricHs  eft,  dnerois  interftindut  puoAuIiB.  St*dix  flavefbens  rubido  cegKUtCOltiWygnt- 
vcolcns  cil.ra.^iiris  veri>  andljoii,  8c  tn  plurinMS  iKfi(a  fibras,  qu«  tamcn  pcr  terram  noalaM^i& 
funi'.unti:r.'  oblonRo-tcrctia  .itquc  glabraj  foliis  Mtslakatijomiett  haud  abfimili.i,  fibi  tameni 

regionenon  fcljxindcmia,  tiipernc  viriiiia  &  nicenna,  lubtiis  (ubvindia,  raanibus  conhida  iintSiio- 
fi*  inodiora.  f/arw  linguli  lins  pedici:,is  coli.nent,  fuliii  ornatis  nimonbus,  qux  prjika  dcculunt; 
peuJisconftaattribcSj  crafltt,tr>quctns,  coiiaceis,  uitrinfiM^us  albicancibusi,  excriniccus  veru  dilucc 
viridibi»,  odoren  corio  ufto  xmBlum,  (i  adoleaotur,  ipirantifaos. 

Cxt  runi  Borisflamtne/iv^OTenMrdi,6apotw  qoinMtBroinMBiaufioem  habctCicri 
vulga!b,cxtcnusvu-idts  acftriatus,  interius  Vflr^  albicans,  necnon  mediilU  loocnlentl  Cipqris  grati, 
odorilque  fijavis,  rckrtus.  In  hts  autom  faiftib.is, /fmwn  ciur.i,  obIonf!;o  tcrcria,  glabr.i,  nitenba, 
necnonplaaA  ac  utnculisincluia,  locabcur;  eaquc  iucculeiita  &  aibicante  tut^ils  pulpi  arttiiciolis 
obdHaaoenraomr.  At  veco  Sma»  ipfi  iOMattn  daoeqpannir»  qni  ipoatt  per  le  Mdliilonioi 
inftar  niitMfenior  0c  ODmBdnnnir. 

NullibiinMalaW  ^iiteoiitm,fed  w  hfaBtPh%pinis1n  Indiamdelata  hut.  Amat  locumca- 
lidum  Sc  humiaura,  &  fimo  cqnino  fub.iaum,aiqQe  nncione  &lervidis  IbUrtbus  radiisguidet.  _^ 

Porro  poft  primuni  bn;nnium  .iut  tricnnium  aiW fuec demum  frugtferaeft,  Apriliviz.  Maioo, 
tum  Augui^o  atque  Scptcmbn  mcnlibus  floret  fruiSuique  fert:  florcs  namtjuc  qui  menff  Aprili 
emergunt,  Auguftoaracer  maturos  proTerunc  frudus;  quique  mcnieSi^roon  prodeunt  5roxiinp 
Februario  perSftum  exlubBnc  connnk  MMifiii  od  qFHoMeflmom  aflanmteQkm  fio0i«neft^ 

modo  conveiuens  adfaibealiir  culoimi  ■  .  ^  ■  _       .  ^  ^j,, 

Folia  hujusarboris  minurim  conco<a,  8eaddta>  tale  incataplaIfnatBiaiinmiedaaa,canionUf^ 
mahgnis  impoina,  porenter  eos  m.itiirant  Fntftus  vero  unnutuninaim  oooianmcum  omollo 
zuw.ibcris  dccodti  vercigim  mcdentur;  at  fufiaenter  midgati,  K  ui  deltCDS  comefll  mKretngp- 
rant,  alTumquercddiinclaxiorcmfiaqualiipcri>ibatur.  .  .  t>  ^ 

p.  348.    •    Fruaos  tniclimmiinas  i '  Reoch»  deping»nir  iub  atob  Ahate  de  Panocho.  At  D.  Hcrtnannos 
AnoiteMttun  fl.  JM.I^pnoayinnmfiK^ 

-  Michacli  Boym  inFiora  Sinenii  dcpiaa:  a  pricedentc  non  mukum  abludunt.    Lia,  inquit,  hu- 

aoiPuufcneaiWis  fniaumrcfert,  itd  Lumun  lTv,:Iini;ini  pcHiLT.l.im  habct, utcrque  lapit  fTagaSC 
uvas. Junio  fiC  Jolio  menflMis  mawrcfcunt.  Sinenles  pulvacm  c^  illorum  nudeis  bibcndum  pracbcnt 
xgrons.  Si  diAi  frnans  fint  iylvcftres  nudeos  grandcs  &  de  fubacida  came  pamm ;  fi  tranlplantaa 
nudeos  exiguos  8c  dc  carne duld  ^rimum haoent.  Caro ett  oolocis^igig^Mni 
oens  collei^  ii  ialica  aqui  a(pei]ganair  fa  plures  dici  ceafinamur  i  awnAogne  coctiee  leeeounai 
iaporem  pttfftanii 


A 


•  P  V  T.  30,         ^  jI,^  fgrv»  viMeto  Herman.*  H.  I»  AmKS  Mtrmt,  an  Ancm  O-jiedi,  I7.\f .  ? 

31.  p.  »}•  ^  Gmmdmm  OvkJk^iniStm  ffunun  J.  &  t^fimUt  fruam  slter  m  nn*  Uij^tm» 

B.M.  -  ■ 

Praecedcnti  haud  abiimilis  cft,  oec  ttroowttate  ccdit ;  Fdi»  tamen  anguftiora,  maginii  acumoiat^ 

ac  pluribus  onuta  nervuhs,  necnon  aitiori  virore  nitent i.i- 

Fiarti  apnonbusvixdifTerunt.    Fr«(f/iw  vero  litct  non,  uti  Jumaram,  c  compa(?Wi  liRnoIaion» 

iqiiamarum  flruc  compolici,  fed  undique  glabro,  hyacinthino,  .\c  tcnui  corticc  obdueh  lunt,  nec 

magnicudine  cedanc,  quoadGactera  tamen  planecumiisconveniuAt.  Hzcquoquc  arbor  provui- 

da:  Klalabar  pere^pina  eft,    i  ki^^nqutl  regionilNV  dehOk 
Viribuscumprioreoonvenit.  1  -  • 

GoanabAiiOviea  iconqu;e  habctur  apud  J.B.  rml.».>.**W5.  cura  jconc  hu|us  piama  m 

B.  M.  ade6  «xaa^  convenic,  ut  utramque  ejuldBn  IpcsiB  fioMs  cfie  annuni  dubmm  lic 
Onanahamim  autem  Qyicdus  iic  dcicribk ;  Pkooera 


pigitized  by  Googl^ 


Lib.  XXIX.         1>  ArbortbusTmferit.  kj^j 

ProcCTa  eft  arbor  &  formo&,  folio  feri  Mali  Medicx  quam  Limoniani  vocinr,  fruau  puiclicrn- 
mo,  niediocns  Mclonismagnimdine,  qui  tamen  interdum  in  capicis  pueri  magniatdinem  excrsici^ 
Cortcx  huic  fruiftui  vinciis  &  qui  ccrtis  quibiifd;im  (quamis  diRiri(ao»  vid^EW  tK  ftnUlHL  Lmori> 
btis  tamcn,  neque  m  tumenribus,  quandoqmdem  toau  cortcx  temiis  &l  neque  taaffior  quam  in 
Pyris.  Carocandidifrim.n,  l.tpori(qae  rteliniiiflillli,  qnc  fadli  pinguediois la^Inftir  iiifiKrd^ln* 
cnr.  PBrejuscamem  Iparia  fimt  Rmim  tatmuu  aiCMhiiMum  faSpij^f  «1;^.^.^«  gmA.' 


Frigidus  eft  hic  fruaus,  &  per  iflus  ntilis.   Nam  tametfi  qqk  ilMgnitD  tinmia\«m^  iatmu 

nullum  ind^  (entia  nocumentum.    Infirma  cft  ligni  rrutcria. 
Pcr  uniyerlam  fcrc  Amcriv.^m  n.ilci  trAdunt. 

Proceritatc,  &  frudiis  coJore  ditterre  videmr  ab  Anona-marani.  Cluinil  aic  OUn  Dinoaibuf  plai 
■  convenire  Guanabanum  Ovtedi :  Quod  itaiit,  Durio  miniis  reai  defcribitnr  iGarcia  &  Acol^ 
fruau Melonfc  m»tpmiima,  ^toSim»  fepiiq»e6qiy  muJtis  brcvibus  aculcis  craffifq,  ac  punf.cnri. 
PQthorraHteuftiBOoncanieiidnMqMliior  fMMMHnloingitudinem  habente,  lingulas  tru  aut  qua. 
tuor  receptacula  continenMb  quttnifinpibfinftainiuac  «dqniduiiicanlidt,  HMffriiadhworiaak 
luiaca,  guftaiiiavi,6ec  T 


AiUtt  10  iMOcis difiert  iGuanabona,  uc  Ipedediferiam  vix  puteni. 

AnonCinqdc)  arbor  eft  cujtis&udiisni^nam  cuih  Goanabona  habct  ImUiitudmem,  cum  rbrml, 
tam  carnc  &' rcmine.  Sctl  &  ipf;i  Annnis  arbor  Guanabani  arbon  fimilliraa  eft,5cmagnicuclmc,8c 
forma,  &.  ioiiu.  b..abu5  vcni  m  rclxis  iilbrunt.  Pnmum  qn66  hujus  frudus  minor  lit  Guanalianq, 
cortidqae  color  iuteus,  qui  in  Guan.ibano  viriclis  d\ :  deinde qu6d  meo quidem  judicio  gratior  fic 
palaco  AnonquAmGuanabanus,  ucpotc  hrmioi  ccame.  Ucnimque  magtx)  in  ptccao  k*^''  Indi 
Americit&diligcntarm  prxdiis  fuis  colunt. 

Annonam  iGuaaabanufpedediftinftam  non  eflc  Jofephus  Acofta  I.4.  c  a?.  affirmarc  videtur, 
Annona,  inooiens,  fmOwmmtm  Pyri  eft  nugtucudine,  Puipa  butyri  ino^io,  cui  grana  plurinu  ni- 
gricanna  includantar.    Nihil  tamcn  temere  amimandum. 

Fru<itub  liic  Hili3.ini5  Manj^itr  blaaco  dicitur;  Manjmr  mtaahlsnco  Hifpanorum  cum  fruiftum  effa 
qucm  noftrates  Arfiei  icj  colom  C^t  Cufiartl  %Tgif\t  vocant,  D.Tmcrtdm  RMmftnm  ^quodani  nc 
l^otiatore  Americano  edodus eft.  Idem  ingcn>oii&  Amicus  nofter  aboram  rriationibBi  ficliiftl^ 
nis  cum  dclcnpaonibus  Amkuwx  apud  Pifooem  &  FrancUoitn  Redi  habentur  diliBeater  col- 
lads  ouiiiBaill^  C|C  €ltil«a  noftratiura  eundcm  prorfus  fniaum  efle  cum  Araticm 

tmSa^  MB  AmOmAft  eorandeni  Auconimyujus  ieotenciae  &  ego  libenea:  liibkribo.  Deicriptid» 


'wmMfnAmmtjmH  Smtfa^fmmmvii^  UaniMii.I{QftLqid. 


Nomine  (inmiit;  Soortfack  porvies  AnMEMhoelnfeaainntieminaoblonga,  angulola,  noa- 
nihil  depFcUa,  ftavelcentia,  Anona  Indica  majora,  qux  far.i  r  rotulcrunt  ibbolcm  pcdaltslongpiii. 
dinB,  cui  alcemo  ordine  adftabanc  (blta  Laiai  amplitudinc,  lic  -  vinJi.»,  Kicid.^,  giabra. 

5.  Jraticii  prima  ftu  ftmflieiter  dula  Fraatifa   Redt  Exferimtm.  matnrai.f.  75,   jts^  fmht 

Marcjcravit  &■  Pi/tni,.  NtfiratHm  JmimfM & BmMtt kM/nm tdmu,  ntihmtr 
Jboift  m  D.  Rofatniooo  ^nJttmr^  ... 


^fff*  coiticis  ut  Malus  Aurantia,  feJ  foliis,  florc  & 

nuAo  djHatnUBi  mvhaDeccardier  lemipedemlonga,  altcmatim  oppoilta,  cJegancia,  fupcnus 
faturate  viriaia,  CT.iira  6c  radum  folida,  duos  pxne  digicos  laca,  lingua:  hununae  figuri,  &  in 
extrcmiutc  acuminata.  ilinc  inde  fioj  provenic  magnus,  c-grceius,  magnitudine  fuperaqs  ftorem 
Fritillanx,  totus  flavus,  cxterius  compofitm  4  oflws  foliu  cordjformibus,  fcfquidigitum  longis.  & 
craflis  mftar  coracis  Auranai  Mali,  ere^».qwi  in  liu.aMdio  eomiiWiK  alia  tria  nunora,  6c  (Umi- 
^dix  craffitiei,  quorum  quodlibct  iemiglobam  concaracum  lefeit:  oia  autem  hjtc  ttk  compofita  8c 
^ewremitatitjis  iibi  impoliu  Cint,  uc  globuo»  integrum,  intcrius  cavum,  &  magmtudine  juglandis 
referant^:  globus  hic  in  cavitaee  fua  Siamtit  habet  globorum,  magnicudine  Avellana:,  luteuro,  &  in 
ftaminc  apurem  parvulum,  rotundum.  S  ,nt  autctn  &  f}am«ii  &,  apcx  tuberculis  cxigui*  lutcis  praidita, 

Jui  vidcnnir  ut  pon  in  cute  hommis  jjgcntis.   Flos  totus  davus  cft,  odoris  iuavii  led  nailfei^bcn^ 
ecuduts;  finguLs  dicbus  mulci  Icaperiunr,&poft  aliquochovasfpontededduni^  fttcpinnieidtlll- 
tcs  inter  cadendum  ac  ii  baculo  aliqob  feritetaHxxeBDj»  'fnMn  eam  eft  ftpa  &  grandib 

Florcm  fequitur  fruBm,  qui  maturawr  priferdm  Deoembri  8e  Januatia  Non  eft  autem  edulit 
nili  fponte  deddat,  tunc  enim  inftar  pulcts  iilbllis  cft:  eft  autem  Hguri  turbinatar,  quatuor  auc 
quinque  digitos  longus,  ubi  pcdiculo  adlvriit  jeptem  aut  otJto  dieicos  cralTus  in  ambitu.  Externc  co- 
loris  cft  ex  albo  &  vindi  mi.vto,  vd  planc  p.illiiic  virtns,  &  vkExut  quafi  cutis  c  fquamis  cotnpofita 
cflet,  iu  enim  Jincis  vii  idlbus  pallidc  virentcs  Iqu.inix  ^ineaue  (unt,  &  qudibec  harum  habct*cii> 
bercuiDin  in  mei&>  cxiguum,  fuiaan,  ita  ut  nucem  pineam  feri  repnEfentec.  Ugttis  cft  ciim  ffoo' 
K  ^cidir,  ita  uc  inftar  difei  TeBBiis  pMiidi  digitis  decorcicari  polBt.  Cootinec  camem  ieu  pulpam 
rubflavam,  quae;  quafi  cx  pvramidifaas  videtur  compofita,  filamenris  quibufdam  incermina  8cn  ulcis 
nudeis  leu  icminibus.  PuJpa  odorc  non  mali^  reicrc  mafluTi  p.inis  iermcntatam  ci.i  altquid  ineliis 
admisoim ;  iaporis  ex  duici  lubacidi  &  lubacns  cft.  Eo  kx»  i^  pediculo  mfedit  fru<aus,  durioris 
cv.  im  corpui,  i:.p;x)iKorii  figuri,  ki  §»  OHKind^  qiHd  fincfiai  «Ecnlii {Wid^  qBo4.cainediavfle 
pioiauoiiima  buecelia  habecur.. 


Diyiii.^ed  by  Google 


i6^z  HiSTORiA  PlaVtarum. 

Sentiiu  ovalk  fiint  figunc,  comprefla,  magnitudinc  Fabae»  gj«b».*c  dara,  coloris  flavcfccntis, 
fplcndentis,  quodlibci  pcllicul.i  jJba  oWuiaum ;  inms  cft  micieia  albus,  darse  fubAantix,  faporc 

non  malc  rcfcrcns  radiccm  Hclcaii,  iu  cnim  in  dulci  amjrcfcit. 

Eolia  igne  aduHa,  &  cum  olco  apollemati  impolita  maturarc  faciunt,  apcnunt  &  optjme  latunt. 

^  Anticu-Ape  Pifi ;  Mtr^«v.  RtJi  tMfmm,  Hk.  p,  77.«  i^t0rmAm  Cj|e  €ufi«tb  SOppIc 

Dcrcribcntc  M,ircgravio,  colore  tantunj  feminisobftoTC  briinneo  a  prima  fpecie  difTcrr. 
Pifbni  ci  per  omnia  iimilis  cft :  ntraque  enlni  poma  cx  atii.lo  dulcia  pi  ofcrt,   cfci^leata,  fcJ 
fvlveftria     f ngida,  ac  p/optcrca  quibuldam  non  expettta,  figura  &  magnitudme  Nucis  Pinei; 
fubfbntia  &  carne  intus  moUiore  &  flavelbente^  feminibus  cx  fuiro  nigricanulNis  tiugiila. 

Lulttanus  quuiaa  Jefiiiica  apud  Fr.1U4i  in  Exfirim.  ustmr.  Frudum  hwic  inelioinbiis  cotins  orbis 
comparari  Ptme  ait  jfjumU»  bic  tmnmut  cmm  frMtJime  P^nii  difcriptiamt  i'  aaamris  nulli  ali^ 
quo  mtxlo  fin>ilis  apparcat.  Segmenta  ejus  acutis  quibuf3am  cufpidibus  quafi  diviauntur,  Iiccl  onj. 
nes  eotlcm  corace  leu  jx;llicu!a  coniungantiir.  Semen  nignim  dW,  aiireo  quodam  ftdgorc  nitefceos^ 
Rcmiflb  pollct  otlore  &  non  ingrato :  cum  jam  pcrfcdc  iii,ui:niit,  pallido  colorc  Iiiffiifus,  nisrs 
nuculis  feu  punAulis  undiquc  pcrfuliis  efL  Faallim^  fructus  ilb  gladiob  diilecatur,  &  partes)aiD 
divilic  videnair  ntduc  capfula;  Icu  vafcula  co  cibo  referta,  qoi  vulgo  ex  carne  gallinz  cam  facchfr- 
ro  6c  iade  contufa  paran  iblet,  e6gne  maxiiDii  blaixla),  iuavt  &  irigidifliino,  wl  iicuti  pinguior 
pars  \3eca  quz  {upematat,  albo  (aocnrai  pemnxEa,  ideo  aoniufi  caro  CBclileari  anmode  ipilo  ve> 
fcuntur.  Coitex  Impcrialis  monet.r  crnflitiein  mknaii  eacedib  TniiiQH^  ioiis  9t  flonijidiiiit 
pulchra  apparcnt  quam  primx  Araticu  lj>ccici. 

Ex  fcntcmi.i  Y)  TjncT<tit  Robtnfon^  ha:c  fpccics  cfl  qunm  noRiatci  CllC  Cuftotll^SlppIc.-tCff  vo- 
cant^  Siquidcm  fruCtiis  pulpa  (  ut  aiunt )  crcmons  ieu  fioris  lactis  faccharo  pennixa  iapatetll  8c 
couiiflentiam  habet,  ideoque  nonnili  cochlearibus  excepta  commodc  edi  poteft;  quc  de  frudu 
€vSMif«gl^  diAo  Jtanaac  CakMii  noftnijamaioenfes  &  Baibadenfes. 

FhiAt»  Arti^  qoem  detcribic  Fhme.  ^t£  Exftnmtnt.  nat.  coiticeni  hahuit  ortera  kvem,  fed 
coriFcrrum  fj^iiculis  vcl  fpinis,  raris,  obtults,  non  pungentibus,  &  a  plano  ipfius  corticis  oppido  pa- 
riun  aiii.rgcntibus.  Color  corticis  hu)us  exjccati  fi  udlus  m  ferrugineum  propentkf,  nigro  tniftu^ 
qm  ubi  )ani  tnaturmt  m  croceum  oofcuriorem,  intcmijftis  fiibindc  rubris  inaculis  propendet;  Irfif^ 
oique  ad»6  fcmmum  pieniis  eft,  ut  1 70  in  uno  numeraverim :  quontm  fuis  fingula  celluliSj  cx  te- 
muffinu  membrana  oompofitis,  &  coitici  quaf  1  alligads  conftanc- 

AawM,  figimm  fle  magnitndinem  fpeAei,  Amygdalas  referont.  ^  FoUiculi  feminnm  quoad 
fubftanriam  fblncnlis  lemimim  Otreolorum  perf imil||  funr,  exttinfecus  levcs,  nitidi,  6c  coloris 
cx  fjavo  rubri,  fcd  inriis  candidi,  afpcii  riguli  ob  nTcmbranul.is  quafdam  duras,  quxa  liipcifide 
fbliiculorum  aliurgcntcs  m  ipiam  mcduUam  i^nunis  penctrant.  Semen  iplum  candiduni  cit,  Sc 
StfKioi  «Ui^nicMn  liabe^  i  i  HKmfanaalie  aecoiMe  iacifiin  elL  • 


7.  DMrjf  GmAB  &  Ai^ti,  Jbher  famiftrs  fruSu  tiaJtu» Mthim  mi^mtii4im  C&  Awmwv 

Atefim  ■  . 

Atcfia.        •  •  • 

■  Przgrandis  elt  harc  arbor,  matenc  valida  fc  foliJa,  cr.in()  cincrcuqiie  corticc  tcda,  multisra- 
mis  luuitians,  &  copiolijm  fru<5him  pr.Tbeas.  F/w«  habct  cx  albo  nonnihd  tidvcitentes :  fblia  d^ 
midi  lafani  loneitudine,  duonim  aut  .imphus  di^loniailatiindiiie;  in  ambitu,  tenuiter  ierrata, 
paite  extenu  dllutius  virentia,  incerna  veid  fanmuioie  virlfiiace,  &  qaodaminoda  ad  rufiun  len. 
dditepradiea:  fiudnm  Melonts  m.ignirudine,  denfb  corcicefeptam,  e^que  mukis,  brevibiB  cral- 
stfquQ  &  pungennbus  aculcis  horrcnte,  foris  viridi  Z<.  vcli;n  \\-\V  qnibufdam  quemadmodi-m  .Mdo 
fecundum  longicudinem  dilfin<fto :  intus  vcro  conc.uncranonc^  quatuor  fecundum  longituiiinem  ha- 
bet,  fingulas  tria  aut  quatuor  recept,«:ula  continentcs  ciuihiis  linguii  frudus  inliint,  admodum  can- 
didi  UC1  Tadis  pinguej  magokudine  ovi  gaUinacei,  ^tfu  liiaviore  odora£ioi6(^uc  quain  (it  condijnen- 


fuilC  przdKi,       .,».^,wuiii.,  Y^y,.'^,  ...r...  ...,v....  «««.«.»«1^ 

l)ta  tres  cUintaxat  fruitni  in  iingulis  concimerarionibui,  deindc  qui  quamor  obtincnt :  nam  qoiV 
quitH)UC  habent  improbi  ccnlcncur.    Non  Iblent  autcni  in  iingdis  mahs  plurcs  quain  viginci  fhims 
COfltineri ;  licjue  finguli  incluliira  haben*  nucleum,  irali  Perfici  nucleo  iimilem,  nonrdcunduro« 
led'obk)ngiutcu!ui\i,  guib  infipido,  quiquc  guctur  cxafpcret,  velnt  Mefpila  viiidi^  fropceiiea  noa 
edoniur. 

edere  voluu  liimc  fruaum.  pede  feviter  compiimeie  8c  fieagc» 

nis  oblitus  efl.  .    "  ■ 

•  ^i  nunqu.iii!  liK^  fiaclus  cdcruiit^cum|irimfim*iIlos  olfadunt  yidentar  putiidas  ceipei  odnariy 
fed  polfquani  dcgultarunc  pra:  rehqobcibaab(m(>lere&  fapeie  cenfenc.  .       '     ,  * 

Lli  vero  tanta  in  iBxifUniadoae  apud'  em  qni  giila.<ledin  Aai^  liic  frudia,  «tiweeat  iieiBiiiem 
eo  poHe  latun.  ,  * 

Tanta  taroea  eft  faoias  finAue  in  Malaca  abundantia,  ut  finguU  non  ploru  quam  quatuoir  Mc> 
nvedis  veneant,  prdibRiminenfibaijDaiq,-Jnlio&Aug|uflo:  aaro  reliqdis  peanm  intenditur  pio 
nomtnum  arbitrio.  • 

Admirarionc  porro  digna  cfl.BctcIc  cum  lioc  fni(flu  antipathu,  qux  profctto  tanta  cft,  i;t  ilquis 
»n  navem  Duriombiis  plciwm,  .-cdclve  auc  concanicrationcm  ubi  aalcrvannir  aliquot  Detele  toha 
reponat,  cori-umpantur  &  pucrcCcanc  omnes.  lit  (i  au  cx  Durioruni  iniii  ,ovlico  clii  vcncriculus  in- 
flaffimetur  fic  gravaur,  folio  Jkteie  fupra  venuriculum  impofiio«  fwbitu  qiitigatur  infiamoiacio,  tu* 

'  -•  .  nrnque 


I 

Diyiiizea  by  Googlej 


Lib-XXIX.  Tfe  ArboribusTomferis.  .  i/j^j 

in6rque  tallatiir.   Ec  li  i  Dorioinun  efii  tngeiancur  aliquoc  fiecele  fdU.  nullaoi  noXani  lcnciet 
quancuayris  nnlias  ederit;  •  Utts  fmmvitfdim  mum  firm^tdm  i*  D.  Manddflo  iwwm  ctmfirman-  •  „ 
tm.  loJimmOritif 
8.  Anona  frmSH  fyuMmfo  nr^mm,  mtmffnm,  FrnSm Jipumifm  nrtformis  CB.  Ba!j  mJuU 

fnSm  ffri  fanmdwlfir  3.KB0fy  ifiiUfmSm  4^  •gg^  iie^. 

•       ■  ■  .  •  •  • 

'  Tres  anclat^langm  eiat;  qus  ambitus  ea  parte  qua-  pedicuhrilJiafifle  vidcbacur  fcx  pxni  un> 
danini^  fiipema  ver&  pnte  angdlior  &  veluci  in  mecam  definehs,  tic  ouodaromipdp  Fktk  auc 
ri  fbrmam  cnuilaretur.  Afpcro  tedus  erat  oortioe  &  ab  infima  parte  mrfiini  ▼erfos  denfn  ordini* 
bus  velut  (qiumularum  fibi  mucub  mcumbentium  ornaco,  qui  lcjungi  nequibanc,  fed  ciim  iurcg-o 
cortice  non  valdc  dcnfb  cximi  poterant,  flavcfccncis  coloris  dum  rcccns  cxcondicura  exempcji,  tlc- 
inde  fiibfulci.   Concmcbat  poiro  lilc  fruftus  piilpam  .ilb.im,  fKloi.itaii),  iiiftar  pyn  formatam,  fiib- 
ftantii  aucem  non  valdc  ablimilcm  albo  illi  condimento,  quod  cx  Amyedalts  repurgacis  &  conni- 
fik  la^  firiw  liore»  aqua  fhUacitia  c  fbribus  rolarum  Sc  faccharo^iien Iblet  [Maiigicr  i/<mc]|  Ib- 
B&ceni  taipen,  oac  adeo  ghitinofain,  iaporej^qaia  fnidus  muria.oonditi  fiim)  val^ 
Kngiiam  moRlictiite,  contineniem  in  nMdio  oflSEnlam  lblidinn>  p^n^  uncialem  8e  in  ihetam  a|I 
furgcntem,  fbrmaquc  ipfum  frudum  referentem^  inferna  partc  crafliorcm,  l;;pcrn.i  ang  iftmrem; 
pulpx  autcm  intcRra:  ad|un<ftos  oblcrvabam  binos  aut  tresgrumos,  &  vclut  ex  crdffioi  c  h  uciii^  p.ir-  ^  • 
te  dependentcs :  Htcnim  corticem  lecundum  longitudincm  hllum  faciL-  intcgt.im  .1  pnipa  lcp.ii  arc  * 
pocoic  Clulius  haud  lccus  ac  lerpencis  exuvium,  quia  pulpa  non  adhxrcb.ic,  nili  pauJuluni  ei  paicc  ^ 
qaaex  pedicu]o'pependerac.  .* 

C.Bauhinus  ab  hoc  divcrfom  fadt  fhiftum  cx  Balj  inlukPvri  inagnicudmc  cortice  indar  pifos 
{quamarum  aipero,  nudeo  ntio  vd  ahero  linfbot.  put. Ind.  Oni»ical.  c.  )9.  Sc  part.  4.  c.  6.  ti« 
tuto  Frudus  cortice  fquammofb:  iquem  Qufius&  J.B.  cum  hoc  coojangimc;  quamvisenim  ' m'*Pm.t.U^, 
tor  quem  acanc  alius  fic,  vcrba  camcn  delcripcionis  eadcm  lunt.  .  ,  '  Nir.Aii.«w 

9.  Arattcu  do  mato  Piion.  A»  B»lj  mfuLt  &i4clut  afftro  tortut  *  Clul  ?  *£«r.  lit.  a, 

Eictdcic  oc  P«M,  &  calia  fert  fiilia:  Fruftus  congcflt,  oblongi,  cepjc  lunioris  oblcMigi  SffU^ 
virida^  mu  inieiius  fingHli  dn»  lidbeae.  Unm  Amvgdalx  Hgura  &c  magnicudine,  ac  inuiu  r^- 
nijm^  iBUiioR^  wtwff  CTtacini  Ipleiideiidaj  in  qnilius  nmifBi'*  » 


caf.  n. 

'  De  Guanahatio.  '  •  -  ' 

I.  Guanabamit  Javanevfii  '  Bontu.  *Ltb-6  c 

_  X>  inquic.,  frutex  dici  poteft  qui  hunc  fhi&um  proTert,  &  vix  ulcra  medium  humana-  Aa- 
tnneaffiirgit:  farmenta  potfljs.  emittens  quim  ramos,  qux  cgrcgic  davos  flera  fcrunc. 


qutbus  GiumamiMi  fiuAus  fucoedit,  qui  quuiqoang^lns  cfi^  &  toridem  coromilTuras  ha- 
het,  prominentiores  paullura,  quz  apertae  lemen  ofteiidaiR  inftar  Gceris^  quod  viride  primum, 
mox  maturcfccns  cx  cyaneo  .irrum  &  fplendentem  oolorem  concrahic;  qualcin  vldere  elt  in  Co- 
rallo  nigro  expoiico.  Frudhis  hic  in  fuperficie  Iano(us'efl  &  pungcns,  ut  in  folfi»  Cardui  bene- 
difti  etiam  fit.    Folu  referunt  plani  pcntjphyllum  noftrum. 

Apod  Malaios  eorum  alius  ulus  non  c(i,  quim^ubd  inter  cxcera  legiiimina  ab  iis  coquantur  cuin  '. 
ftn  gaUiflmni  mx  aliarum  carnium«  &  edam  flatus  excitanc  uc  catsra  Pilbntm  8e  Gtoeram  goM- 
'la,  «qunelLwqtlidfaflidiofiiapianc:  andoeiiamiii^^  . 


'  X.  GMHMlMMNr  J^tkmmi  VSaL  m  Amm;  'Gmmakmmt  jhJm  fiB»  Mimiing^ 

Tifm.  .    '  '  ■ 

Plant3'ell  fruticefccns  foliis  magnii,  Cardui  vel  Acan^hi  non  diflSmilibus,  cum  profundis  pro  va- 
lio^iacarx  lufi!  inciluris,  eaquccauks  iamencofbs  cingunc.  £x  his  fiiperiiis  emergunc f«rti  Arfi, 
qidbus  findus  obion^i,  craffi  Inooedhait»  dki  multis  flriis  &  eminencibas  incifiiris  per  kmgiaidinem 
excarrentibus,  delinuntque  in  ooronam  ex  o6bo  ibliolis  tenaibui  conftaniem ;  qoc  ooitMia  bik  Gol- 
neenfitxis  frudibus  pecuuaris  efle  videcur. 


Cap.  m. 

■■  ■    .  • 

jtniiiga^ha  PifbnisV  Marcgr.        tn^im/u  afutk^  ffit  ISfym^  fnia»  rttki^t,  fa/> 
fdalkAhmmU.  •  • 

ALircfnrav.  :         i  '  ■  _ 

QUinquc  aut  fex  pildes  cx  aqua  erigicur,  unica  taiuiim  caudicc  fragili,  quafi  internodiis  di- 
vilb,  dnereo  inftar  Jnglandis,  in  cujus  fummitate  aliquoc  /p/m,  magna,  ket^  viridia,  craf- 
■fa,  lanria,  figpcft  fftpt  N|inph«e  aac  Sag^ccalsp  nervo  lefto  8c  venis  cranfverits  conlpiciia. 
,     ,     ignia  pedtcukrimiiHiitornfea  pedem  loneo^  luochbnMi;  *In  eadem  canlis  iummiucc  in 
ter  jfolia  exfiirgic /fjj  1  n;  ' •  i,ignus,  concavus,  folio  unico,  incamato  conft;ins,  coloris  pallidA 
-  flmaki  y^MNM.eraiio^  ikvo^  m  medio  floris  conuvo.  Huic  ftjccedit  Jk/m;^  qui  tVm^u^eva^» 
•  A««a««*  %  perpemia 


Digitized  by  Google 


1^5^        HisTdiifA    PlAw  t  :a  r  ii  y. 


pcrpctuis  quadracis  conftans,  ovi  Scmthionis  plu5  nunCis  magmcndinc  Sc  figura,  colorii  vtridis,  i^. 
tus  refertus  palpi  albi  humida,  qax  tnaturaaiti  &:  cxiccaca  farinacci  iit  nrporjs,  &  tmpore 
mis  come^ur.  Cu|us  umen  exaiTus  cum  eyideaa  vitae  penculo  nt«  qubd  ob  frigiduacein  &  iUnh 
kntiatn,  morc  Fungorum  terrcAHuoi  SdBx^nMtVUBtUK'  «    •  '  # 

L^num  earum  qux  ad  arborcara  nusninidiiiem  eniwrenuit  ad  vana  nedwoiGft  ofaipttnrt  citintf 
enim  levis  lir,  icnax,  fuberoius  totus  caudex,  Indigms  Sc  Nigncx  agtMde  lnf«£ir  hniiffiiiiuirf 
conBciunc,  id  d},  ratcs  fuas  ex^nlignklCBpillM«d  ftmotnflim  tt^^ 
quaiitas  in  bulbola  lua  radice  confiilit.  ■ 

'  Anmgs  fimfUcaer  Ji3a,  fiu  L  Pilbnb. 

Eif3em  locis  llagnandbus,  ejuUdmqiie  eltkodinis  oon^icitur.  Caudice  itideih  ututo,  ici  qui 
('ifpefcitur  mox  in  varios  caules  cralSulailat,  moUei  &)unoe08,  MuG:  arboris  inftar.  Indc  cx 
unoquoquc  caule  foliutii  prxgrande,  oblongum,  raris  vcnis  confpicuupi  faft)gi.atur.  Fkre  e(l  uni- 
oo>  acquc  magno  &  candicio,  cx  quo  progernunac,^wff«r  haud  vulgar»,  prinio  viridfij  mox  exci- 
«ereo  flavefcens,  oblongus,  ccaflui.,  aNnpofto^  «6  Tdungniiii  tt  puaolil  djttpAaf;  tarfiuw 
•dulis  defeAu  nielioris  aiimeoti. 

•   Utenque  Atm^s  radice  eft  crafla,  bulbota,  quae  (bla  ftliis  &  frudni  lianan  jphnunim  ia  modi* 
cini  prjrferenda  eft.  catti Kopini fit  pKoamCc  deobftnMn»  iotMMtBfendhipgwr  ^ 

.Lulitanis  &  Barb.iri$. 

Contra  hypochondrionmi  5c  rcnutn  ««pflarimipc  ac  obflruSiones  fomcnta  ind^  conficiunmr. 
Oleum  expretfum  pra:llaQuiUinum  euam  habetur  concra  pncdida  mala,  atque  oki  Nym^hzx  fic 
Capparum  vtces  (iipplec 

*  &  ex  r«didbuc  daiiqoe  in  uriiu  bniDiflo  coftti  balnea  fiaoc,  eAque  aliqiwrim  cdida  niwnBBifi 
froono  edfloac  fidjdo  ooRtia  moriios  aitkularei  oun  inveteratos  qnlm  r'  


ArisrfruUu  tUKu  Pmtit  fimili  C.  B.  Tiru*  nucu  Jjtuui  MelenktH  ].  B. 

TLevet. 

M,ignuscR,  Nucis  Pineg  (pecie,  cortioe  luteo, quo fpnliatara  camem  tn  particulas  di{ii&m  fl dc- 
guflavo  i>,  lawchirum  orc  continers  dinii^  otai  fmmk  Ham  tiBSium  fordnaonll  pflnqjiiaqv 
Hoc  Barbori  ad  iedandam  iitim  uruntur. 

'FmAuf  Tfm$M  C/Sb  SaSk  eft,  nili  quod  in  aiboflB  miMrBok,  Mori  fer^  proocritate,  nigro 
-feftiM,  foho  quadanteonsiobdcetire,  longkudine  teMiiHrfine  falii  Amwiafe 
In  Ntcamere  mans  Indict  infula  invemcur. 

Pmc  fimtlu  OrmttiUt  C  B.  Pmftrmi  Ghsgf  J.  & 

Ex  Orientahbus  regionibus  Cibagei  nomine  4  Paludano  ddacom  cft  icaKi^  OplDle'fl%lll^t  ^^60* 
mine  donacum,  ex  quo  prodiit  plaou,  Pmi  fonna«  ied  ( 


SECTIO  TERTi  A. 

Jtiom  ^mfet^ fn&ecar^foy  flvis  caljce  bafi  ddbdrenu, 

FRu<fiiim  cnrticorum  vocjmi:?  qui  nn;i  mcm^-)rana  Mntum  rcnui  ^f.Ipam  ambicntc  (cdOMiQj^ 
craffiore  cocAmen  moiliore  angicur,  cuplmodi  limc  Alala  Ciu'ia>  Ltmonia,  Aur^otjlpAQb 
Horamplenque  polypyieniiioK,  qidfaasoboaofienieanam  inrdigaisaflnraTidialHnm 
nopyrenum  a^unguius.  *  • 

N^  quis  ancan  obiiciBt  hoc  iado  oonfindl  AiboiwFrtioiR:ras.&  Pomilenu^  lciair  'noapcft  Pruni- 
ferii  habiefe  Qon  omnes  qagftudtwnohfinemnMionan  pericM|ao  dwijtimi  woflniHiBMMm,  icd  in- 
'  li^reqaiiereutistenuitaniiltaaiaMBibnuMCDMet^ 

C  A  p.  L 

•  «  • 

MMui Cni i.i.  Gr.vcisMalusMedica  flcAl^rift dfianir,  onpqne 000000 ingjtanibos  oods  pii- 
mum  in  Grxu.irn  allat<i,  duAo.    '  *  "  • 

Ciim  Vctet*s  lcnplcrint  M.ila  Mcdica  non  mandi,  conjedanjr  J.  Bauhinus  Mala  aurancia  iwftra 
poQus  qukm  Citna  Vcccrum  Mcdica  fuiile.  Tantum  cnini  abcft  ut  Ocna  hodie  non  coincdancur,' 
ut  pne  caliieris  omnibus  in  maximis  delidis  habcantur:  lufiquis  (inquicj  malic  prpbarc  rationcn 
Athenari;  non  ideo  ablbnuide  Veceres  k  Cimoriun  efu.  oudd  noa  fiNrioC  .eduli^  ^  jVU*  in 
alium  uuintt,  tanquam  rcm  m.igni  precii,  podits  aflemnda  duxerinc  ^  ,  ' 

Achcnxus  Citiii  iionicn  cxure  .ipud  Vderes  Grxcos  negat.    Sufpicatur  illc  Citriutn  ,i  Ccdio 
tanquam  Ccdrium  nominatum  fuifle ;  propter  odorcm  fortaflc,  inquitj.  Bauhinus.    Hacc  conje- 
.  Aura  Voffio  improbanir.   Palladii  diligenti.i  Cirrus  in  Icaha  primum  coaluit;  htmc  fblcfS.f'  '*'  ' 
pofteritas  cam  Gall»    iiiipBiik«  obi:  aeaiau  tm  6(  campos  occupat,  communicavit. 


Li  b.  XXIX.  T>e  Aboribm  TomferU,  1^55 


Citcrum  Citri  vox  acquivoca  cft  &  pro  duabus  arbonbm  .iccipitur,alriir;J  in  frugifcra  c  Ciifiis  ligno 
mcnli  olim  fiebant ;  alcera  pbmiferd,  qui  aiitcr  M.t1u5  Mciica  &  Allyna  dic«b.uur,  ut  Plinius  di- 
fcrtis  verbis  doccr.   Confule  Etvniologicum  Clarilt  VofTn, 


ms  limilia,  deniiora  tamcn,  nuilt<'K}iie  majora,  &  adjughndis  magmtudin«ni  acccdentia,  oblpngi, 

utrinquc  acuminata,  cgrcgi.i:  vinJuaris  (plendorilque,  pra;(crtuB  (uperne;  inferne  enim  pallidior.i 

funr,  [  pcr  ambitum  fenata  ]  tora  hycme  arboren>  (uam  csLQrnantia,  oiloi  is  accrrimi,  l.it6  fpiranci«, 

qualis  in  Mcliflbphyllo  fenticur,  cUm  gravicatc  quadani  amiccni  imitantc,  [iunifhiraqsudam  pedi- 

culo  mh.Trentia  ;  Soli  fi  ob|icjantur,  inftar  foliorum  Hypenci  foran^intbus  vilum  fcre  cfiugientibiis 

Lndiquc  piuviliin  craiecta  cemimtur.  Bo*/.]  Spinis  armatur  {ubomtiium  foliorum  annexibiis  longt- 

nidinc  uncialibus,  K£t\s,  acutis  ac  vindibus  [J.  Bauhino  rigidiufculis,  flexilibus  tamen  nec  ita  in- 

fellis]  f/(?rf<  virentcs  gcmmarum  calyaili  emittunc  oblongos,  candicanccs  [  (ipiufculc  fonnlecui 

purpurantes,  calathi  emgie,  folidos,  odoraios,  Ibniinibus  in  medio  tciiuibus  ac  capilLiccis.]  I  Io- 

rum  '  dupIcK  eft  gcnus;  ftcrilc  &  infcecundum  quod  colo  caret;  &  fenile,  quod  in  medio  Uyluin  ""^■^'f^r.fjte 

cxcrit  penliim  colo  involulum  xmulafttcm,  cuique  h  tergo  fhiiftias  rudixnencuni  anncxum. 

Fruilut  florcm  (cquuntur  finguli,  longitudinc  non  raro  dodrantaji,  figura  ovata,  uucrdum  etiam 
globosa^  fupcrficie  rugosi  tuberosaquc,  colore  primiim*  viridi,  in  niatunute  vcro  aureo  (cu  citrino, 
odore  folioruixi  iimili.   Corncc  ambiuntur  tenui,  amaro  &  fervido,  cui  fubcft  \  caro  cartilaginca: 
dura:qjc  conliftcncLr,  cobre  candido,  lapore  accfo(x,  condicx  capirata:  Brallica;  truncos  rcftrciis.  ^  "^'^'""i  , 
In  medio  malo  cavitas  quidam  eft,  (iicco  vchcmcntcr  acetolo,  fius  mcmbranis  conccnco  plcna,  cui  'Hlrril^^cmlL- 
immixta  (unt  oblonga  &  lemuncialia  Jimina,  ucrinquc  fcre  acummata,  cuce  foris  Hav.i  llnat.ique,  midam  ^miit 
iniuscandido  dupliciquc  nuclco  conftanria,  quibiis  amarus,  tenuis  &  mediocritcr  fcrVens  cft  ii-  ^ocernc^  h4- 
I>or,  pra:(crtim  cutis,  nuclctiscnim  dulccdinera  quarfdam  ailmutcam  habct.   Radicibus  nititur  copio- ^*- 
lis  &  tenuibi:s. 

Fruc^us  Ciciii  magnlcudinc  variant:  quidamenim  in  molem  excre(cunt  Mclopeponibus  parem, 
ici  ut  ad  pondus  librarum  dccem  nonnunquam  pervcniant,  hi  nullo  fcrd  fucco  (utrt ;  adfcruntur 
autcm  ex  Liguria  &  Adriacici  maris  infiilis:  alii  Limonum  magmcudmc  funt:  ahi  paulo  majores, 
qiir  a  lacu  Benaco  aftx)rtantur.  Forma  cci.ui^  differiint  citria ;  narn  alia  prilonga  funt,alia  rotundiora, 
alia  in  varias  figuias  hommum  iiiduftria  vafis  figulinis  incLifa  formantur.  Quidam  (aporc  re- 
mifliore  (iinc,  quxilim  vchcmcnciorc.  In  colore  6nara  differentiaobfciTatiu-,  nonnulla  dilutiora,  alia 
laturanora  funt ;  non  multum  tamcn  diffcrunt  natura  &  vinbus.  Nos  omnes  has  difTercncias  accidi;n- 
tales&  a  facionc  aut  fortoctiam  infitione  ortas  liifpicamur.  C  fiauhiiuisquatuqrdlftipguiifpccies: 

].  MaJus  niodicj  fimpliciter  ei  dicitur. 

II.  Malus  mcdica  maxima,  pulpa  pturima. 

III.  Malusmcdicafructu  ingcnci  tubcrolo*  Citr.mgulaquibu(ilam. 

IV.  N^ialus  mcdica  ab  Impcracorc  Carolo  V.  ex  Hungaru  in  Hifpaniam  dclaca,  qua:  omniuin 
Mali  malici  gcnerum  acidorum  liiavifiimum,  uc  Clulius  in  fua  liiftoria  refert. 

Pat  kinfonus  nofter  in  Theac.  Bot.  lcx  recenlct  &  Jefcribic  vanecaces :  ex  (unt 
I.  Maluscicria  ma|or. 

i.  Citna  nialus  minor,  five  Tjmontra,  qat:  a  pracc^dcntc  diilcrt  foliis  minonbus  ?c  brcvioribus  ; 
floribus  etiam  minonbus  &  ficuranus  rubcntibus:  fnidu  minore  longiorcquCj  co*nice  mcdioctiter 
crafio,  flavo,  miniis  (cabro,  iucco  copioliore  cum  paucionbusfcminibus.  , 

Cicru  nulus  five  Ltmmtr»  prxgnanSj  alium  frudiun  minoreni  in  fc  contiacns.   FruiSus  cft: 
nonftrof 

A.  Linioneradulcis;  Hifpanis  Limones  Imper.atoris. 

J.  Limoncra'  acida.  *  . 

6.  Ltmonera  mulciformis:  Has  quinque  pofteriores  fpedes,  Llmoncras  Clufio  di&as  CBauhinus,, 
&  redius  noftra  (ententia  ad  Malum  Ijmoniam  refert.  Hisadde  ^  Ferrario  i.  Malum  Citreuni 
vulgare  belluatum.  i.  Malum  Curcum  Cucurbitmum  vulgare.  Malum  Citreuat  digitatuui  fcu 
miuciforme.   4.  Mahim  Otreum  dulddimi  medulli,  ap;cc  non  ita  plerunque  cufpidato. 

D.  Tavernicr  in  p<;regrinacionibus  luis  per  regnum  TiaqMm  duo  cicriorum  gcnera  oblervavit, 
altecum  flavum,  alterumviridc,  utrumque  adeo  aCidum  Sc  immUe  ut  mandi  non  pofEnt  aut  deglu- 
tiri  abfqucinfigni  ofJenfionc  vcntritaili.  Succus  tamcn,  qucmadmoduni  apud  nos  Aqua  Fortis  uliir- 
patur  ad  mundanda  metalla,  cuprom,  ftannum,  ferrum,  antcquani  deauranrur;  ut  &  ad  tin&ur.is  , 
prarcipue  SericL  In  ufu  ctiam  funt  pro  .lixivns  ad  candorem  linteamimbus  conciliandum,  ciquc 
emaculanda.  Qjun  &  per  totum  Magni  Mogoris  Impenum  (iicco  ifthoc  Citriorum  utuntur  ad 
pannos  lineos  Calccuticos  ii&cys  candefaaendos,  unde  intcrdum  adeo  nivei  &  lucidli  evadunt,  ut 
iplcndore  nimio  intu^ntium  oculos  perftringant  &  oflendanr. 

Citni  Mali  partes  omnes,  cortex  extenor  .S  interior,  pulpa  fcu  fuccus,  8c  feroina,  eximii  usus 
funt  in  medidna ;  &  contrarios  fibi  invicem  efFe^us  producunt.  Extcrior  cortcx  flavefccns  valde 
odoratus  eli  &  aromaticus,  lapote  amaro,  exficcatus  cardiacum  cft  inligne  &  Alcxipharmacum, 
ventriculum  fngidum  6c  flatuoiiim  calefaac  &  corroborat,  Hacus  potsntci  difcutiens,  humoiclquc 
crudos  ibidem  auc  in  inceftinis  contencos  concoqucas-&  digerens  ;  mafiicatus  lulicum  oris  emcndat: 
'ciborumconco&ionem  promovet,  &  mel«nchol'ucconducit:  in  hypochondriacis  morbts,  ut  in  vapo- 
ribus,  flatibus,  palpicatione  cordis,  obftruAionibuj  &  iiflbecillitatc  vilcerum  pluriraum  commcnda- 
turabexperientia.  HerMaM.Gmh  Jt  MaloCttreo,  f.  ;6,  }7.  Pulvcrcmcortidsexterions  Limonum  & 
Aurantiorum  ad  cadcm  valcrc  verifimilc  cft.  Saccharo  conditus  inter  bcllaria  menfis  (ccundis  ini- 
fertur;  Eleduanis  ctiam  cardiacts  admilcctur  advcrsijs  contagioncm  &  af^us  pndidos.  Quin- 
•  eaam  alvo  laxandi  condudit,  in  quem  ufiim  ex  eo  paratur' E/r^ixn-iMn*  Curof«imtivitm  ad  hiuno- 
id  fngj^  Sc  pituuofbs  cvacuandos  utilc :  tuto  cciam  ufurpari  poccft  cum  bilis  phlcgmati  a^miiceair. 

Li;crior 


6^6         HisToaiA   Planta  ru  m. 


Intcrior&allM  pars  corticis  pxnc  mfipida  ell,  necuUum  habet  in  medicina  uliicn;  infervit  umcn 
pro  coiifc<ftionibu?  dulciants,  &  Apophorens-  .  ,  . 

Oro  feu  pulpa  intcnor  aut  fuccus  indc  cxprcflus  quamvis  fucco  Limonum  minus  addiis  fit,  vi  ta- 
mcn  rcfrigcrancli  ci  plurimum antcccllit,  mquit  Parkin(pnus:  in  fcbribus ardentibus  & pcftilcnriali- 
bus  apprini^  iitilis  eft,  ad  vcncnum  rcftringendum,  aeftuni  contemperandum,  bilis  cftcrvelcendam 
&  fanKuinis  orgafmum  rcprimcndum,  Jitim  cxtinguendam,  ipintus  rccrcandos,  jppet«um  acuen- 
dum  :  aiunt  &  ebrictatjrctiftcrc  &  vcrtigini  conducerc 

Scmina  cardiaca  lunt  8c  alcxipharmaca,  advcrsus  i<iius  fcorpionum  aliorumque  animalium  venc- 
■  natorum,  nccnon  peftis  &  variolarum  contagia  cor  muniunr;  ventriculi  &  mrcftinoruni  vcmics 
enecant,  mcnfcs  provocant,  abortum  caufanr,  humorcs  cnidos  &  (crolbs  digerunt  &  cxiiccant  tani 
intemi  m  corpore,  quim  cxternctn  ulcetibiis  humidis  &  tchoro(js. 

Mernorabilis  inpnniis  eft  hiltoria,  quam  Athenxo  nairavit  civis  quidam  fuus  cui  -tg^'ptiinan- 
data  fucrat  adnnniftratio.  In  malcfiao  deprchcnfbs  quofdam  iJle  afl  ferpentum  moriijs  damnavc- 
rat.  Produftisillis&adthcatrumcuntibus  dcftinatum  latronum  lupplicio  in  via  fort^caupona  qux- 
dam,  milericordia  commoia,  quod  ui  manibus  tum  habeb.it  Malum  Citnum  «ledir.  Acccptum  vem 
illi  comedcrunt ;  &  paulo  poft  ingentibus  ac  feiociifinjis  anguibusoblati,  commorsfquc  ab  Alpidt- 
Ims. nilulijcil  funt:  qm  tandem  cum  illoi-uin  cuftodcm  miiitem  interrOgallst,  nunquid  bibidenc  aut 
ediifjnt,  utid  compcritquodid  acciderat,  rumirum,  ablquc  dolo  Citiiuin  illis  naditum  foiile,  po- 
ftridic  alte  i  rur/um  dari  )uffit  alten  muiimc:  pcrculTus  hic  confcftim  penit,  illajfo  altero  qui  Ci- 
trium  come«ierat :  indeque  multis  &  expcras  CQj;ni:uin  eft  Citnum  advci  (iiri  vencnis  omnibus. 

Gtru  innoxia  &  quali  rccens  colleda  prooil  mitti  pofliint,  li  arboicp  mufco  lingillatim  invcA- 
vantur  ramuiorum  cjcfuris  ccri  vcl  c.  cti  fuperlins.  Ferrar.  HefptriJ.  L  i.  c  1 9. 


C  A   P,  U. 

4 

Di  jyjaio  umoHh.  ei)f  ifmmon.  , 

MAlui  Limonia  Citrii  feu  Malo  mcdicx  congCner  cft. 
Limoniz  nomen  haud  temere  apud  ullum  probatum,  vel  Grarcum,  vel  Latinupi  auti>- 
reminvenias,  videturque  poftenoris  (^ciill  efleinventiifn. 
Dirtert  .t  Citria  Malo  fruftu  minorc,  comcc  tcnuiorc,  copiofiorc  pulpa,  caquc  acidiore. 
Malus  autcm  Umonia  magno  caudice  alTargit,  [Circalacum  Bcnaaim  in  cani  fcfe  attollit  proceri- 
tatcnrinquam  aliis4n  locis  Salioes  &  Ulmi  Ctf/w/*r.  ]  ramolque  liabet  tcnuiorcs,  longos,  firmisj, 
longis,  virennbus (pinis  armatos,  [iilquc  ahquanmluiu  hamatis,  multoque  pluribiis  quam  Qrria 
quo  fitut  ejus  virga:  quandam  Rubi  imaginem  referanL  Cord.  1  Foli*  pcr  ambitum  nonnihil  fcrrat^ 
mmora  quiin  Citnx,  ODnliniiliter  fbrammulenta,  denla,  viridia,  ac  giabra.   FUi  piirpuraicens  fons 
CJ-B.  purpuieus)  quam  Citria:  paulo  minor,  alias  nonaiffimilis.   Forma  PoiiKtoblonga,  turbinata, 
rugoti,  &  tubcrcufis  inrqu.ilis,  Icd  minus  quimCitria;  color  pallidior,  magnituJo  minor  :  in  co 
ctiamdiffcrt  ^  Citrio,  quod  corticc  pulpofo  teniiiore,  minrdquc  carnofo,  (ucco  ubeiiorc  donctur, 
c6quc  acidiore,  ut  interdum  nihil  ferc  nifi  liiccuni  contineat.  Stmen  non  multum  difliinile  anuricat 
Hujus  ctiam  arbons  plQrim.T  fpecics(cii  vanetates  habentur:  Quamor  lecenrct  Cordus. 
«.  Pnmumanierini  ovi  tbrmam  ac  magnitudincm  haber^  odore  mter  Otriam  atque  Arangiam 
Malum  mcdia  ^ 

1.  Scaindum  globodim  minufque  prxdifto,  utroqne  capitc  veluti  eminente  umbilico  anfigne  • 
cjetcra  fui  partc  h  uncofiim.  "  .       ,  . 

3.  Tci  aum  oblongum  eft  Gallinarum  ovi  figura  &  magnitudine.' 

4.  Quai  tum  terao  iqualc  cft,  fed  globofiim,  &  fupcrfiae  raagis  a:quaE 
C  Bauluhus  in  pinace  novcm  conftttuit  Ipodcs. 

I.  Malus  Linionia  acida,  de  qua  didum.    .  '  ■ 

l\.  Malus  1  jmonia  ma)or  dulcis :  frudu  minorc  &  oblongis  Limts  fimili  Cluf. 

III.  M.fl.  Lim.  folio  (crrato,  fruftu  oblongo  cortice  tcnuiffimo,  quac  Limas  primum  genus  Cuf. 

IV.  M.  Lini.  frudu  rotundo  oi;biculato.    I  .inias  altcrum  genus  C/«/; 

V.  Limoncs  prargnantcs,  alium  Irudluni  minorem  in(c  continentes  Cluf, 

VI.  Limoncs  varjarum  figurarum,  toti  fcrc  c.irnei  Clmf  ■ 

yiL  Malus  Limoma  minor  diilcis,  Limonisgenus  in  Hifpania,  tninimo  fiiidu,  vix  nuds  magni- 
tudine,  odotecaKcrispra-ftantiorc,  cxcclfiorearbore. 

Vill.  Limonum  Sylve(triuni  in  Syria  provenientium  inquc  /Eg^o  &  Africa  meminit  Scaliger, 
ponus  admoduni  csiguis  acidilfimii. 

Lmtnum  i  Ftrrgria  &  CoitMelim  defcriptorum  CMttUgum  fequaatm  D.  Tancredo  Rc^inibn 
deherKtu. 

LiiMH  Lifuftkm,  infignitcr  variat,  ut  Linion  S  Remi,  Ccriefcus  leu  Citriformis,  Gcnuenl^ 
qiii  a  frudu  parvo  rotundo  ?ufilU  Pila  nominatur. 

Lfmfia  NeaftiJitatii  nwltum  vanant,  ut  Ltmon  Cnjttdfim  figurd  ulfra  vulgarem  modum  ovanS,  at 
cacutninc  faftigjjta :  Ltmon  jirmlfhitanm  forma  oblonga;  apice  admodum  cminente  ;  Limm  pcrpu* 
filliisCaij^f«»/;<  rVuau  fubrotundo.         •  .  ,  ■ 

Umcn  R^matmt  iRio  vci  Rivo,  infigniter  cufpidatus,  nonnunquam  digitatus. 

L:m<m  prargraivlis  Uoniinx  Laurai. 

LiMonmcamfjraailu,  ijgura  intcr  oblongam  &  rotundam  ovati. 
Limcn  Impmaiu,  ca^tcns  produdior  fatiiiiue  craftiis. 

LmtcHmedtilla  dulsi  fluplcx,vel  vulgaris  Italicus,  vcl  Olyffipponcnfis,  qui  foliis  &  ftudu  facil<J  di- 
/linguuntur. 


Digitized  by  Goegle 


Db.XXlX.         Dp  ^bmlmi  "Pm^era.  T^ri 

Limon  Pjrt  effigtf,  vu\g6  Pnetta  iivc  spjtjfara,  ilquc  nia|or  &  miQor,  Lcvis  vcl  fhUcus. 
Ttnttie  confimtlii  Ltmcn,  (cd  oblongioi  angulHor. 

Lmmipitafora  Rbtffiu^t  cc^o  niucronc  faltigiatus,  Aromacictitt,  ooitice  puadim  laainofci. 
riiwii  Rbeginni  fruAo  iacemo(b  oblongo,  paulatim^teo|iato  in  apkem  cnfpidttam. 
LimM  ftriMui  (Ive  cKulUtdmm,  (ununa  parte  muliebrem  in  papiliaiii  extuberante. 
Limon  ^rmtut  Amalpiitimit,  Mali  Citrii  nuKnitudine,  corticc  p<jrquam  vcrrucolb  &  fcahrix 
L;r.i.n  9' jri/on;«sf  lubromndus,  inaficfitc  flofii  apiculo  vclut  rofliMms.  ' 
Xtmm  K0/«//»Mi  umboneretortuminmucroaememiflbbenefaftis^ 
Lmm FkrniiMii BtrMmit,  klm  fimKi^  Tiiidi  «roie  piAi^  ft  uypend  modi»  saoftiai  pei^* 
tttfii&tianfluddit. 
Lhiim  SeJhkfm  Lepix  ficiei. 

Litnrr.,:  V  I  11  citTtti,  lcves  &  fcabrifcatoligidineifiipe  iiiciwiciir»  • 

Limsn  Tftu.lff-cttratm  Barberinmm. 
Zimom  atratKi  fjflve/lrij. 

'  Limm  glebofui  PimxMiu,  ilque  quiotuplsx,  Iiguilicus«  Rubensj  &oiiunus«  Cbalccdonicus^  Tri> 
politanus.  -  • 

I^mtm  ffmgimit  Calabri«  tJHgf^as. 

Zinm /m^Miw  r  fponra^  '  .  . 

Ijrni  cllmulaplex,  dulcis,  acrb,  agri  PrivernatisRomana,  citrata.  ^ 

Lima  CLitratjoblonK'},  (cabiola  &  monftrofa,  quandoque  &  fubrotuntla. 

Ijma  lubroriuiLia  Ipitiis  cr.tflitie  &  longimdine  vAdilHmis  Pionim  in  hoitis  Romz. 

Gaudenc  Limones  codem  ooelo  calido,  cura  ac  culni  quo  Citrix  Ad  nos  deferuntur  ex  Hilpania  Loaa. 
8c  Icalia,  in  auas  leeiones  ezMedia  Bc  Pciiia  primum  mvc^aa,  ncc  cnim  fponte  ibi  proveniunt. 

Liffloqia  cum  giimu  rdiqint  ommbus  [  Aurantio  &  Gitnoj  fipt  actdiora.  id«6  lucco  frigidiore  Virti  d 
efle  proM>ile  eft.  VaIeiR«deo(3emti(!»ad«i«Giiria;  ^veneoacaneniKinin&efficactt,  t^^jf^ 
ad  rftiMntcs  morbos  potcntior.T  habentur.    Et  nacc  quidam  comeilunc,  nonintegra,  (utJaBauhi- 
nus  a!t,y  lcd  cortice  denuJata  Sc  m  laminas  concifa,   .liperlo  niuko  Saccharo,  qoofflodo  mag- 
nam  cuni  p.ilaro  gratlani  incunt,  imm  potentcr  rcfhnguunt  6c  fcbrilcm  ardorcm  conipefamr.  * 

Succi  Limonum  func  admodum  effioces  m  dilblvendis  calculis  &  detergendis  parcibus.  Utrmmk 

p.  117.  '       ^  .  . 

Syrupus  de  (bcoo  Limonum  magni  fit  ad  calcolmn  &  oUfauAkMieiff  renum ;  kem  ad  fitim  flc 

iftum  in  febribus  ardcntibus:  tordi  &  vcntncub  robur  addit,  &:  bilis  cfTervefcentiam  compefcit: 
ideoque  haui  inieliciccrunbeciibcatc-,  lipocliyniiai,  riuctuationcs, vomitus &  fingultusfcbribus  ardcn- 
tibus  fupervcnirc  fblitos  curat. 

Coniccs  Limonum  non  minus  quam  Auranciorum  Saccharo  condruntur  pro  bellaiiiSf     ad  eo^ 
^in  u[u>  valent.  Condiuncur  &  pirva  iategra  ad  varios  u(us.  ^ 
•  Ai"^  ^  [jmnniMWj  lia  »t  r^fyatt^  f»rre\  Ai^wAUt^  tM^"**^'^^  .*"(«>»  hahenir. '  *  ' 

Sacoo  limonara  lcribamor  liteneaccultx,  qtuc  igni  admotiK  raan^efEauiiu'.  iBofiun  aado  fiioco 
tam  clc^antcm  purpurcum  colorem  conicrvx  Rodi  um,  aut  criam  Violarum  aliorumque  multorum 
couciliabib,  ut  nihii  liipra.  Hmc  5c  cindonbu^  utilis  ei^  ad  colores  multos  tranfinucandos  auc  fi- 
gendos,  r.iii  m.ignani  e|LS  qu.uKit.uem  inlumunt. 

Ad  nsphnticoi  alicctus  Kc  Ligni  qucrc  dsrafi  5  j.  aq.  font.  tt  vj.  (ucci  Limonkim  |iuj.  In- 
fund.omnia  pcr  i^liu/as  fupra  cinoi  escalidoCfpofteacoq.  ad  tertixpatds  confumpcionem:  coletur. 
Doijt  5^n.  V4ldi&  proddl  calids  jjfiooiit  ionmpeiiei,  ukeribiB  lamf^ 
piiutim  &Uanii  <e  irHodam  Banftes&oe 
oecoteTiniim«fiU.  MiBonmiiMniMtnm^  jatrorelig^oila  •d^jSwmi  Bmei;fit  IX  &  aijlSk 


%.  MalNartgam  *  H.  ti  Mdm  Lmm»  ftm^  fjh^hm  Zt^mk»  fn9»  immf)nm  D.  *    4.  7. 1»; 
HcrmannL  /«»7. 

ILM. 

Medix  eft  magnicudinis,  cortice  ^Lhm,  cioeiepii  colods  fii^odiifim  j#omadd  &  aais  obdu^ 
ligno  aIbicinte,dcnfo,  prxduro,  arAiitito&  liiuttit  iWBii  fiiliaceis  h  caudice  erampentibus,  (pinis  ri>  ■ 
gidis,  c  fiilco  flavCivCir.iLi;!;  obluis.    R^ii»  attlicaili»  Inbnibro  corti;c  tcfta,  odons  aromarici,  fapotk 
amari.    Folia  juxca  Ipuias  circa  r.imiiios  provoniant,  obtongo  rotunda,  acuminata,  dcnla,  glabia* 
Cum  forma,  tum  coloic,  odorc,  fc  l.iporc  Limonum  p.ilillorum  foliis  haud  abllmilia.    Florti  ptarm  ' 
fimul  jun&i  excremts  lurcubs  mhxrent,  exigui,  candidi,  odorati,  quatuor  obloogp-tocuiidis,  acumi- 
naiis«  craffii  ac  mollibus  foliolis  conflanccs ,  fiammuiu  multis,^  calfdi  in  modum  lundtff 
fnedium occupaaiibM;  inter  qux  fhlui  piodit  craflus, allucank  £iMiiu»planus  ac  mbelcens.  Flol>  .  • 
cub  (tiooedwit fimOm  ovalcs,  tum  (iguri,  cum  magmtuifine       Aand  aUimiles,  ac  in  veitice  en- 
gu.i  Ipinuli  doc.ui,  co'o:  c  prunum  viriiii,  in  macuricate  vero  aureo  feu  dtrino,  uti  Limonia  :  corticc 
ambiuntui  tcnui,  guifu  anuro,  atque  innic^liis  frudibus  cavicas  quxdam  e(l,  fucco  aoetolo  ac  luba- 
maro,  fuis  mcmbranulis  conccnco  plcna  \  cui  inclufus  e(l  nuclcus  "^''""^"•nHlindllf^ il- 
bicans,  ruia  obdudus  pelUcuIa,  odore  fapordque  Limonum  fblia  referens. 

Naiciii.r  locis  arenofis  ac  montanii  nigne  in  Malabar.  Cloiec  pfenmqiie  Jtiido»  .^iliO}  Anginfto  Lim 
&.  Septerobri  meofibus»  atque  dein  maturos  profert  frudus.  Timfiih 

Decoftafin  oleohuiiis  arboris  fblia,  ac  capici  applicata  ceph.ilxam  toUunt;  eoruod^nque  fiiccus  ^'^^ 
prxftaos  hab::rar  crrhinum  capiti  purgancio.    Exprcflus  ^  fructibtll  ^''■^^Tmc  ilU  mfljhpltf*  (fiMf ) 
medemr.  £  ioiadeaiq,ra£oepiilabe  formantur  antiipafinodicz. 

^HicfiiiftnquamTiiiar^9t^«iim  ]ji^^  ia  *eo  craKa  difiett  nofiopyreDn 

•  •   •  • 


I 


HlSTORIA  PlAnTARUM. 


Afolw  Umonui  ImJko  fr»clm  fffilU.  Ts}tmi.KmmhK^4m  H-  M.  P.4.  T.  14. 

H.M. 

Albulciih  cft  humilis,  ad  fex,  fcptcmvc:  cwcitcr  pedum  alcitudmem  aflurgcss,  caudke  tcnui^  ra* 
(pinoHs,  cinerco  cortice  obdudis  donato.  Lignum  Havcfcens,'  pratdurum,  iftodomni,  inftpj- 
duni.  SiMJix  fibraa,  flavefcenSj  I  laporis  amari,  odoru  aronuda.  fiibf  objotigOTOtanda,  ia  atnbicu 
leviter  crenata,  odorata.  aromatica,  petiolis  alatii  feu  foliolii  drca  molJos  (enrinata  promiiiinCj 
duob-.n  vv/..  tribuf»epanoos,  atm  fimplici  plerunque  fblio  in  extremitate,  adco  utpetiolos  ficilequis 
foli.i  )udia)rcc,8c  triaextremafolia  hmul  jun&a  vulgare  pratenfe  trifolium  non  malc  repraifcntcnt. 
Florei  orevibus  petiolis  ad  fpinarum  cxortum  in  ramulis  prorcniunt,  &  calyci  viridij  in  qiunquc  laei- 
nias  acuminatas  k&o  miidcnt,  candidi,  fuare-c^entes,  araan,  quinque  oblongo-teretibus,  &  in  orbem 
eXMa&  fbboGs  pRedid,  feptem,  oftove  in  medio  albicantibui  ac  lanuginotK  /«WMdW,  flavclcentibat 
rtwilw  doaai  pnedidj  inter  quc  jf^Av  emeigic,  itidem  albicans,  canctilo  BavefcaniM.  /rw^nvpu. 
rafiIJmofiRfim,i«)cniidi,magiiin]i)^  virides  pnmum  aHhs  itmrlHiiAi  pundulis, 

dein  .lurei  feu  clcrini:  oordoe atiibiuncur  LimoRum  ooftid  haod  ablTmili,  arque  jji  modib  frudibus 
cavitas  qazdain  eft  lucoo  aoetofb.  ftharoare  ac  aroaiatioo^  iiiis  membranulis  wuitento  pkiu,  cut 
immixta  (unt  tria  oblQngo-raciniHb#amiill«l,'ft  C|ielboflgVoiMDtt  fimmtt  aHOllnilMW  fcUi- 
culis  a  le  invicemdiitinAa. 

PnjveiiickiGiiiiianBMiiabiqpieiiiMiUitr,  prafiitm 
dusfeiti 

Ittwb  Hdbi feli> pcriMHineiMnhibeBrir cnramla: Epilepluereawtlkiifc.  Rdisilviini nwvet, fiidotes 

OCpeiB^  necnoo  cmciatibus  colids  ac  cardialgiz  medbtur.  Fruftus  (icetts  ftomachum  roboranr, 
ac  aSnMKonim  in  eo  Izlara  femiencanonem  reftituunt;  adhcc  aeri  ex  variobs.&bribuiqiie  malignit 
&  peftilcBribBiooBtt^hito  poceacerrefiftnnt,  acqae  v»cii»?»aeni»ptacihatiiBmnai  oideqcBt  «ui» 
doaun. 

•  .  4.  Milai  Dnuma  Indut,  fi«nkm  mnMttUt  frnam  unm,  .Utd-Il»  l«»  AlmirElmm.U.l/L. 

P.5.  T.  ?+ p.67. 

H.M. 

Arbor  cft  niaiij;  maRnitudinis,  quindeciin  ciiciterpcdcsalUj  AiuJiee  craflo,ramuliIq,  gcniculatis,in 
orbcm  lonRc  l.itiq,dift"ulii  ornato,  qui  cortice  viridi-hilco  (aporis  iiibacns  &aronutici  cindi,  &craf 
(is,duns,ngidi3  acutifq,  fDinis  infupcr  niunin  (iuu.  il«i<j(rufelcens,aromaCiGa«  (iibailrii^^is. 
In  ramis  viridibus,  rotundis,  bma  oppolkav  oblongo-rotunda,  acununaai  nMljttf  fiipemiatRKviridiaa 
tnleni^  iubvitidt^^ieiidBnrie;  'Mnvisalii|uacemed'u  coiU  albicante,  ac  in  avetjGtpnte  exmbe- 
nnte,  in.laten  eniuieudbus;  fapcrfohacns.  Fhfcuh  m  umbellas  expanli  extrenus  ramulis  nume- 
rofi  provcninnt,  guatuor oblongo-rotundis,  (iibvindibiii  nc  Liniformibus  foliolis  conft.intes,  totideni 
fiMfnitmlu  viridi  alDicantibus,  ftavelbentibus  «|»(J^  ornatis,  medium  occupannbus;  inter  qua: /7^/*» 
prodit  exiguus,  vindis.  Floiculis  iiiooodnnc  Frtdhm  rotundi,  comce  cindt  vvidi-fuloo,  crjllo,  nut- 
qudi,  odorecoiticumCicn,  (apore  quoqne^  at  acriore  &  ardente,  pnlptoie  intus  refern  iiicnilcntl 
VbnfS  loaL  Qpamobcadam  alwinooquuncarLinionnm  ficPiperislooa.  lUicteSMClilB  vdlnMOe 
X^u,         oofldiniitnr,  8c  comedunmr  ad  ventnculum  roborandum,  coSionem  promovendam  6c  veraies  n» 

candos.  Imuper  muni  Scaoeto  condiuntur  ia^tsr  addms  viz.  AUiis,  Smapi,  6c Zinzabere;. 
gjgg  ¥nmkAridmmgkri,MialiaamBulktieal^^ 


cap.  m. 

PAradtibrum  noftn  ^uli,  ubi  id  (blum  Scccelum  concedft ;  deliciz  (unt  Medicorum  nulorum 
ipeciesprtemx  froflds  virore,  Sc  fruAuumuberequoviscemnoireproventu  &:  luxurie,  aliisori- 
fnum  i  flotibas  ebftMicibis,  aUis  adolclcenabub  ali»  nMnn^  ibl  fais  quidem  fimul  oouiiMi» 
plcrunq,  placefiCR.  Nociffimiverdreliquilq,  vulgationi  fanc  iiQnmitt  diAt,  qnlmi  anrtailletERi- 

vbs  cortiLis  flilRor  nomen  dcdiflc  potmc.  Hxc  aJib  magts  orbicubta,nonnuiircompreda,  pariim  m- 
Ijolb  8c  fi  M  anunulento  luteo  cortice,  interius  umcn  albicance  non  miiltiim  fpiflb  (  roeniinas  vocant ) 
Tcl  craflo  (mjrcs  di^tanc )  .im.iriflimo  &  cvidenter  calido  teguntui ,  qus:  unien  ance  maturitjtcm 
▼iridis  tegit  cortex.  Sapor  lijcoo  pro  matuntans  progrcflti  aut  gencris  varietate  acitlus,  dulcis  aut  me- 
dius,  leminibus  zqualdius,  muka  medulld  fardis,  amaris.  Foli»  peculiarts  forma,  iemper  virenci,  tc 
HfpcricilnftarinnnitispMpemcxlum  fimminuGspervio^  qtmpe^nod  «meUum  videripofiit,nu)ori 
Laureo,acuminato,necfcnenato,  aliooenoofcnblubjenk  Iwr,  M6cmi^s,fragranCttodaris  [qui 
Cordo  cimicum  virus  nonnihil  redolcrc  videtur  ]  coloris  candidi,  ftaminulis  miiins  mcdium  obii- 
denobus,  pulchrior  quam  m  Citfo,&  odoratior,  innis  iiibcatrinus,  pcr  oram  vero  limbi  purpuralcen- 
tes.  Arbori,  qui  mulco  m.ijor  qu.im  Citn,  coi  tcx  viiidis,  fpmx  rigiii.r  led  r,^rjr. 
'''Aurantiam  ab  auri  podusGolore  didumputo  quaoi  ab  ^2atI0(  Galiiz  oppuio>  vel  ab  Aranda 
Achaue  uihe.  Aurandx  «oini  iXMM»pitin  incQgahuia,  non  ame  ia  ufnn  venit  qukm  Anrandum 
oppidum  deletum eft.  v<      "  •  •  ^ 

J.  Bauhinus  MahutrAfirnidum  potius  quam  Citrium  diftura,  Theophfafti  &  Plinii  Malum  Me> 
dicum  eife  (utfiiperiusinnuimus)  (ufpicatur;  f^  ind  Auftores  hi  Malum  Mcdicum  non  comcdi  di- 
cant,  qiiod  de  Malo  Auranoo  vcrum  eft ;  dc  Malo  Citrio  minim^,  qi«»d  totum  manditur.  Vcrum 
ji.icc  tanti  viri  Malum  Aurantmm  coftice cxccpto  ciculentcm  cl^,  6>l  vuIj^o  comcdicur  procibo,  & 
nea  in  oQadimcncis  tantumi  Pulpa  eoim  utcnor  Aurantii  muito  micior  eil  minulquB  acida  quam 

v«| 


Digitized  by  Google 


Lib.  XKIX*  Jrboribm  TomferU,  i^^^ 


vel  Cicrii  vcl  I.imonti:  8c  rios in  Itali* U SiqlM ohfcmwiwn niftic(H  8c  nautas  Aurancia  m^h  curn 
panc  pro  rcftxhonc  comedenr«,  nonquam  vero  vel  Lunonia,  vcl  Citiia.  Dantur  etiam  mala  Au- 
'  rantia  <iuL:,i  q'.ix  m.indi  pollc  ii>[c  non  negat.  Eft  infijper  in  EiiroT^ani  nu[>cr  jnvctrtuni  Au- 
rantii  (p«xkkm  aenus,  eiculentxim,  Chinenle  diftum,  iaponsdcliciciUimi,  cujutctiam  cortcx  luU, 
aim  catm  cORieattur.  QiU)circa  quod  Domicianus  Matiaiwn  nulum  (uper  ooenam  liimpfit»  miia 
bhJht  quo  loiintt  Malunt  Auraniiiun  hodiacnuin  vel  Ceftianum,  vel  MatiaiiDin  Fiiaii  fterit 

Roqdrit  lAim,  «  Scafigiar  toI  ahus  aliqaii  Cilitilttacis  pro^e^r  rcfpondeat  .fineoiitAaniQtie  dter» 
argumcnto  quoicicm  prourc  nidcur.  Auranba  ('inquit)  cxliccua  vcl  in  liv.ilros  annos  odorcnt 
liium  rctincnt,  ide^que  vcftiiHa  iatarp^ai  atlodoFein  conunuiucanduni  arcenda  noxJa  apti(- 
lima  eflle.  Cicna  vcm  eifi  qficcanmrqiioqiiio»  iunt  caomi  evanida»  «de6qneiiec  odote  nee oib 
«^ommoQdabtlia. 

.  AtwirioriiiapbiciQMcieiieiipaaijkTa 
conftiCi 

C  Banliinn  ifta  genera  praponit : 

I.  .Milus  Arantta  mapr.  f  ^ijus  plura  genera  eiJs  ait  ab  infitione  prodetintia:  pleraque  coitice 
amaio,  c\,i'Jo,  auico:  alu  luovircntc:  aiia  co.^ics  renuilGmo,  (ubrubence,  medaUa  daici :  aliqua 
iSc  coroce  dulci ;  aliqua  in  uno  j^>omu  duu  ^onera  bocrorum  habent :  aJia  abfque  isniiniiwil  Swft 
pulpa:  (apore  diifemnti  nam  aiu  aada^  alia  dulcia^  alia  viilo&^  live  mcduiiuiCi  * 

II.  Malus  Arantia  hiarilis.  *      .  * 
ilL  14aiiaAcanoacatticedulcieduli:  anrhinenfe?  ■ 

IV.  fhifaLAtant  unico  grana 

His  addit  Parkinfonus  Malum  Araoiiain  iylTeflicui»  9» tanien  iilBiio^  iion  intiadam 

Ferrarius  lias  habct  variccucs.  '  '    '  '  ' 

Aurantium  licciorc  mcdulla  hybcrnum. 

Aurantium  lcminc  carcns,  qui)d  vci  (tibvqtuadiun,  vcl  obiioqgum  ^wonitrfflgjg. 

AuFantium  Kcminum  8c  cri^  fbOo  tC  flcce  dbpliGt 

Aurantium  ftellamn)  6C  romm* 

Aorancium  virgacum  8c  ftriamnL 

Aurancium  foenuna  (ive  rGeciferum. 

Aurantium  hermaphrodictcum  (ive  comicalatant 

Aurantmin  caliolum  multiforme. 

Aurancium  Olyllipponenie,  Sineafe  noftratibus  &Bclgis,  qu^i  ref^SinanimOiyOtppoiieni  ' 
tnnfipeftam  fneric.  Orciiutc  eft  rotnnditatis,  niediocrem  fapra  modum  curaens.  Caro  cum  ip> 
it,  cote  confiniditur,  &  e&ur  iacundi(ltm£  Novem  fpicarom  meduUa  Uand^  mordacts  dulcidinis 
tim  vehementer  flarefcir,  nc  aurum  in  eam  diftabuide  creifas.  OonidB  inii^cr  (eu  poiius  cunculx 
glabritie  &  rcmtnum  paiicicuc  j  rcliqius  generibus  diftinguicur.  Addo  qpMM  io  boc  gonoi  fioAB 
pulpam  viciolamj  canolani,  auc  coiTuptam  noodum  vidqjrimus. 

AttfiUicium  Indicum  ex  inlulis  Philippinih 

Aarantinm  dulci  coctioe  8t  Sinenfe.  • 
Aucatitiam  oiiuMom  maxnnmii. 

Malum  Aurantium  I.auri  angulHs  ibliis. 

Malum  Auranaum  umbilicum  Rolic  inftar  gerens;  fruclusquidam  monftrofui  .lut  p.MtornatLUilis 
cdc  vidctur. 

Malus  Arantia  liermaphroditicaj  fruihi  medio  Citrio,  medi6que  Arantio,  odoratiffimo  Ilcrman. 
Ctt.  inlitionis  ingetiio  prodikia  videtur,  applicatis  ad  ie  matn&  MaLOrrja:  &  Auranti.t  furculis  per 
medium  {ecundum  loneitudinem  fiiis,  aliove  aiiquoaitidficio  permiftii  iiaiiiiithuij  ad  eaadem  %c 
modum  qao  Mulus  Aiuio  eqoam  ineunce  generacur. 

Huiiis  arboris  de^cripcionem  vide  apud  D.  Hcrmannum  in  dtzlogp  Horti  Lngd.  Bat.  qui  habet 
Malum  Auranciara  Indicam  (rudu  oranium  maximo  Ptfthiuim  didam  mcdullj  pallclccntj  &  \  ulf- 
fcfcenta 

Gaudcnt  Aurantia  iifdcm  locis  ac  regionibus  quibus  Mala  Medica,  ubi  pailim  abundant  in  hor- 1^»; 
tis  &  viridariis,  manbmis  prstercim  tcaMkns  ut  in  liguria  drca  Genuam,  &  in  infiilis  Scoechadi- 
bus  Uuru  diftB  Dtop^  Oluam  GaUiKptainncin:,  ufai  adio6  fanibarem  efle  Aurantiam  lcribit  Lc^ 
liui,  aciempervventiain  laoorani  anioHHCite&  Pomorom  ■fatara  perenni  neutiquam  inquihnavi- 
deatnr.  Nos  in  infula  Mclita  in  M.igni  Magiflri  viriilario  arborcs  (atis  grandes  &  proccr.is  viJi- 
mus  malis  ma|onbus  aqualcs.  Abundat  etiam  in  Sicilia  &  Italia,  ncc  miniis  m  Hili^.inia.  Hilpa; 
lcnlu  apad  nos  in  maximo  prctio  (unt.  Peregrinr  tarticn  It.iic  liar.arborcs  in  Europa  &  aliiir.iie 
liucio  advcdt£,qucmadn>odum  Citrix  &  Limoniz,  nimirum  cx  A(ia.  Aur^  Hciperidum  nula  non- 
nullis  creduncur,  quae  verilimilius  Cydoiua  fbere,  ut  alibi*dixiiiius.  '      •       ir  m- 

Flores  tnali  Aunuxic odoris  gratia  in  pnccipuo  honore  ioaci  deoerpd  eiiam  petmaiia  in  lon- ^ ' 
•  i^quas  rttiones  perieruiuur,  &  aqua  quoque  (ragrantiiGmi  odoiB  oz  ns  paraturarte  def^illatoria 
quam  ttt^*m  vocant :  non  tantum  ad  dclicias,  lcd  contra  peftem  fc  morbos  co:i:jc;i'''1bs  L:t;I:n!, 
&  cordiamicam,  qu.t  &  (iidores  movet.   Hifpatu  parturiciitibus  in  diflitiii  partu  piu;jiii.iiiL  cuni 
pauxiUo  aqnn  Pulegii. 

Cortexatnarior  eft  ac  proinde  calidior  Ctcri  corcice,  (accharo  condinis  verminannbus  pucris 
odBi  ftmuus  ni  amarorcm  refpoerent  iPer  ali^MX  dies  aqua  in&fus  amarorem  deporat  &  edidii 
'  evaditt  deinde  conditus  (accharo  non  untum  menits  (eamdis  imer  delicacidima  beJiaria  inferttu', 
fed  8c  medicum  ufum  habcr,  in  cordc  &  vencriculo  roborandOj  inque  iis  affedibus  quibus  Cicria, 
conducunt.    Modum  conviicniii  cortic^s  At.mciorum  3c  I.imonura  vide  apud  J.  Bauhiiv 

Pulpa  intenor  lcu  luccus  mitior  e(t  minuiquc  acidus  quam  Citnorum  &  LimonuiB  iiiccns,  fri- 
fidiK  tamen  &  guftui  gratus,  &  ad  appadtnm  excitandum  ittiiis,  uc  &  ad  (itim  entmoendbm  in 
iebnbai    Noi  cert&in&fanitardoceiiiagniuniadeibiait^ 


o  kju.^Lo  Google 


l66o  HistoRiaPlantarum- 


MaU  AOnmtia  foorbuto  laiuuido  efficaciflima  vSc  perhibcntur,  ut  quiiiam  ctiaio  (do  efu  cra- 
domm  diwumo  percurennir.  .  .        .    :  „ 

Malum  Auuntium  lliip.^Icn^b  integnitti  cum  comcc  «  cMBecomwtaiii  ante  acceffum  feAiw 
inteTmittcmis,  pralertini  tcrtnnx,  pcrlxpe  paroxyrmtim  rjerOt,  &  Rbrem  ipUm  proffiRat. 

Oicum  e  corticibus  exprcflum  ignc*  prnc  qualitatis  cfle  compcni  lumtw  ( inquit  J.  B,uihini:s ) 
ouod  facile  patcbit  ei  qui  corticcm  recentem  )uxta  cancielam  pi  clkrit,  ut  cxiliant  guttutj:  mftar  ro- 
ns  vidcl«t  ftrcpitum  6c  fcintillulas  flammeas  excitan  ac  ii  pnKerem  iubhurcum  in  flamniam  Ut- 
iecinet.  Sunr  qui  exiftimeiit  eodism  niade  exprdfi»  comccs  m  oculot  daniicare  vtfam^ 

EtenellsdedddUqueAnnodiifiiim  glbbiibadii^^  8calpitGDl«iiimier«idii»  odoitilbo 

'°&mina  vcrminantibus  pucris  utiliter  dantur.  Ex  femitlfi  tftjU  oonniflb  arbufculc  ^mo  aniw» 
prodeunt,  quz  m  acetarii  nKxium  conieftK,  admodum  imIiID  fiBI  veikriculttm  inliiper  CQP' 
iobor.tnt  6t  appetimm  excnanr,  autorc  Dodonxo. 

Ad  lumbricos,  K  M.ilum  aureum.  pciforetur.  &  digitis  comprimatur,  ut  (Iiccus  djHoMttr. 
Detnde  oleo  Lioi  Sc  taoab  Abfinthii  Kut;cqae  paribos  portiontbus  tmplcatur  pauco  Theriaoe 
Tiax  Lupinorum  addito,  paiwnque  buUunt.  Hoc  limmento  piflfus,  tempora,  nares, 'ftamachu* 
&  umbilicus  linanmr,  &  videfaii  mkafadanopeMDkncBi.  Abdt.  HoctemBdiumiemperiiHhipla» 
cuit  mquit  Chclhcau.   Habui  aD.E.ifii/yi; 

S  jirstjn^ppd  Anrantui  f «rv«r  fimdu  fntdm  J.  B.  Alil»  AnrtMtio  farvm  fm^Ks  Jimt* 

tm  CB. 

fniAiittis,  quos  binos  vUldnt ).  Baulnnas.  G  non  fuiffet  app«nfilchedu]a>  cui  ent  inlcriiMiiffl 

tnxnu  D.  ..<!.-•  ni  iionrjn  Aracytufpil,  nihil  aliud  ludicafFet  quam  pam  Mllh  Alinniia;  oranC' 
enun 


S  tniaiMlS,  quos  oinos  TraeDOC  j.  Dauraniu,  ii  non  minci  appvniaiHiBuuia,  cu 

i  D.  P.^l.:<!.-ini  nonrjn  Aracytuffil,  nihil  aliud  judicaffet  quam  pam  Mllh 
codcm  modo  grbi-d.uc>,  rugoh  &  nigricantes  faporc  codcm. 

}.  Arbor  fertgm»  AnroHtio  fmiU  fruBit  CiuC  J.  i&  C.  B. 


Palmariserat  hujus  ramulus.  onam  viJit  Clufius  apud  Paludanum«  iNigritarwn  regiooe  deLmtf, 
quadransutus  rugolus,  nodis  difhn^s  fragilibus.  BimiemperexadTerlb  huic  ramuloinnalbebannar 
(iirculi,  luftinentoi  bi  cvi  cralTTx},  petiolo  f raaus,  i  calyce  velot  quatuor  %iamis  oonftante  prodeun- 
tes,  unculis  utplunmum  magnitudinis,  orbiculatx  fbrmx,  nigofbs,  nigros inftar  Arantii  panrirc- 
ficcati :  intis  plenos  hingofa  quadam  cidp.i  (cui  commixta  psi  v.t  qu,rilim  grana,  p.rnc  ut  in  Ficu' 
bus)  ^ftnngeotu  imtio  iapons.  Nuila  poiro  m  co  ramulo  toliorum  vcftigi.i  .-ipparcbant,  ut  dubita- 
ripoftt,  An  hsn:  arborcx  illarum  (it  nuoiero,  qux  pedicub  (ive  rtmulo  ^^-'joi^  fuos  florcs  &  fiu- 
dot  enmmmt,  ut  Aronucici  CuyophyllL  Grana  Eicaiim  finiilia  hujas  fhtdus  pulpc  admtxuy  ar- 
iKinmad  Rcds  potius  poifaBie  arguum  ^u^ad  AHmnn^ 

'  '  '  • 

C  A  P.  IV. 

UAmAim»  a&  IVmi  Aimm.  JJL  idslmA&ntvtl P«aM  jUmn  Park 

PRoxlm.-i  Aurantiis  fimt  Poma  Adami  nuncupata,  fi  fruftum  fpeclcs,  orbiculatum  illum  qui- 
dera  8c  aureum,  arquabili  Aurantiorum  fuperficie,  fed  multis  numeris  majorem,  &  nonnun- 
quam  adumbilicum  veluti  ambefiim,  colore  magis  fiilvo  quam  Au:anri.i,&  otlore  ign-wo 
lit  Guoe  Citris  fimili,  ied  gufb  infiavij  muhointerim  iucco  przgnante,  lapoie  Aurantus  affinL 
Atvet6fbliam  in  Limomim  aot  Qtrioium'  fiimiliam  cocKxare  jubet,  ut  cui  aalla  firitjefta  P<n^^ 

nam  pftri  «jpj^yft  ^fiffnXitmr  itfm^a^  ^ffmiHiMiei  fimt,  tiMiiti  flc  Ipinat  Yir6rque  peitiiucis  vitz  mlili' , 

Pnmum  Atlami  diSrum  volunt,  quod  in  fupcrfidcoCulllfiMnimdeilUlWITCftipah>beiC*ide>BB'^ 
quafi  ab  Adaroo  pnnio  honune  ooromorfum  iuiiict. . 
Ejuldcm  origiEuieftciim  idiqiiiicoiiienetibi»  8EmdMemtogicoiiHir, »  cama 

necidpaffiminca.  ,  _  . .  r    '  c 

'inniusoamnialoCitrio  convenit:  peculianterautcmad  fcabiero  valere  creditiir«  fipert.. 
^Teaum,  &  tenuiffimoSai|^ii^ikmaiMunideiadeGioerefi»venticalefa^^ 

affricctur.  DaUcbamp.  '■  ,  .  %  •' 

Notat  Cluiius  fuccum  hujus  fi-uaus  ur  ?c  Mali  Aurantii  brcvibus  h-ilJiculis  comprchen^  CUm  H 
icliquis  gpncnbus  foUioiit  feu  veiicuJa:  luccum  coniuientesoblongiulaiklint 
CxteiumnmiJUbmi  liBuearadili,  LDaiiadiA4,«inBnoealfiqcur&ddeMCurl^^ 


muum' 

FiomumPandififhiAaoblongq.  .  ,.         „  ir 

.PtamutnAdami  fubronindiu^  idgoe  vdRhttfwMWt  NcapoKtamiin,  Romaoum»  vel  fcmun  livo 

aKa  poma  includens. 

LuinialivcPomumAdami  Spataforuin  nothum.'       «     .  ' 

Lumia  five  Malum  AilyTium  Ollulx  afpcdu. 

Lumiaexpcn  medulk.  ^  ,i     •      n  ■ 

Defitu,terra,fimo,  lanonc,  inlitione,  propagatione,  traaflatione,  coUocitionc  l(cr,.outK)nc,  n- 
pptiwpi.  injuriisoaelefttbus,mocbis,rcmedus  8C  ufibus  Malorum  Citrianim,  Li  i   nLm  Cn:  AunBba- 
.nvi  ptolixiT agicPettanui  iaUB$«ii    nnpcnimd  Commdinu^  quoc  coniuiacLcctpr. 

Oke 


Digitized  by  Gopglej 


iritxXXIX.     *        T)e  Aboribiu  Tomifcru. 


Olca  cxprcflaSideftillataex  h.irum  (■.■minibus,  floiibus_5cci  Mric:!>u5,  prarapui  ufiis  Cint  in  Mccha- 
tig»  &  Pharmacia.  S^cci  e  meduUa  expreOi  luvatit  in  tcbnlibus,  icorbutwis  8c  calculolu  afie^busi 
Coftioes  ficcad  8c  puhreriiati  in  affeftibai  OomaeldGis  flcfladdndsCpridntiai  in  ^npia.  iatHnperie) 
oommendantur.  •  •    ■  >  •  •' 

Turcx  popuiique  Ortaitaloi  Tirias  eaaditnMtt  bilcc  pneparant«  Ae  finm  SMit  a  faontm  fiic- 
di  &  Saocaaio  coniponinnr. 


0.;  p.  V. 

I.  CjrHfMft'Parlc  J.E  CBi  fiuSMmthmmimA.  CMm-fJbllM,  P.i.  ^.14  /».41. 

R  W.  _     •  . 

ARbor  eft  proccr.i,  dcnfis  3c  opac^  fro:! :'.tba-,  IntJ  f;)atfi4.  crafla  brachii  fci;  r.inif.» 

(ubtus  ac  lupra,t;rrnm  l.ue  diHuiuic;;s,  loici^c  albicanto  flavo,  crulU  nigricaiuc  obuuiSto,  - 
ligno  albicintc  &  (ubHavo :  incili  ,i;rviLfilurn  humoremj  qui  l.iporis  clt  nuUius,  ex.ludat. 
CMufex  quantum  duohoniincs  amplecti  |x>lluuc  :  oorticeeoiictnqup  radix,  Lgno  albicaijKek ; 'A^. 
OHqiigatimbinalwciilisadnafcunturj  peciolis  brevilMV,oblof)fC^IStailda«mm<^olaiiwa,a|dii^^ 
mtrenucatem  (en/im  -ooatraAiocaf  ottpiile  verfus  unam  pwtem  luuuuhil  infloa^  cextura  <lrmL 
fpida  ac  folida,  fupernft  dbXbaxo  virore  nitentia,  infemi  dilutiora,  venulis  ^medti  oofta  bfaliqiie: 
jurlum  tcndcntibus  ir.f;rn  ■  .ipparcntibus,  &  nullis  prartere.t  confpicnts;  iaporeaCKla  Fleres  in  fdm- 
misfiirculis  breviflimii.  inlivient  pcdiculis,  incarnati  8c  HivclccnteSj  quatuor  pctalis rotundis,  paruia 
oblongib  &  coiic.ivis,  cr.iifis  &  lienli!)  Iine  vc'nis. 

In  mcdio  Homm  emicat  globulus  viridis^  nidimcncum  f  rudus,  in  o<::to  lateta  obionga  per  Aiias  di- 
KinAus,  in  verace  capimlo  (cu  umbilico,  quod  ex  gemnus  albicanobus  otinfta^  donatus,.  quem 
cirounftant  jlamiim  SamCU  alhirtntia,  apioes  fla?o>tiifan)s  fiiftinentik  Floresautero  odons /unc 
imllius  &  &pons  InbaeidL  CtSx  qoatoor  pallidis  conoivis  fbliis  oonftat.  AMffw  unciaiibus  petiolis 
appenfi,  erandes  funt,  rotundi,  oAo,  novcm,  dccemvc  coftis  extuberaflle^  capitulo  rn  vcrtice  par- 
vo,  quixreti.in)  collulis  Ibiatum  e(l>  primum  vindes.deinde  flavefijfiDiii»  Cum  maturi  albefcencei» 
lapotc  icido^dulci.  In  flHdbpidpB/<MM*  ablongi«  magnlmdinfl  nniiit  iutiGuli,  compfflS^  qp>. 
lorc  CGeruico«iiera  .  _~  .. 

Frudus  AcoiczMali  aurci  cuicortex  cxemDtuseft,  magnttudinft  Scrqrma,  exgrniBll  paiitcr 
flonftani,  iMnonotinitofepMraj«Uhii%tBniii)tariaM^lB^^ 
Siocwex  Mabhar  in  aKasprovincha 

Eo  iirunrur  in  cibis,  magniquc  aputl  incolas  illius  efl  I.ius  in  cur.inonilvis,  fcd  inrer  omnes  qux  cx-  yif^ 
psrientia  comprob.Ka:  (unceminer  prolluvii  albi  cu^ifcync^,  geuei  ih  conflndtio,in  iii  prarfcrtiin  qui  ni- 
mio  Vcnem  ulu  lioc  ni,ilum  contraxcrunt.  Luitur  vcro  aut  ip(c  tiuctiis  nutuius,  aut  cjus  fuccus 
cum  oxyg.tla  lumituraut  iliius  exliccati  pulvis:  cum  oxygala  autcm  mixtus  6c  cotti  oryza  miritioc* 
appetitum  dcje^um  revocat.  Utilts  etiam  e(l  cjus  fuccus  Sc  exficcati  pulvis  in  oculorum  caliginibas 
flc  iuffiiiioaibus.  FamiUaris  ell  fniMi  pulTis  obftctridfaoidpuerperis.eoito  ezhibere  (olcncad  pellen- 
dasfecaiidas,  & ad purgationes atquflMflii abertaiBP  pnMbiidaiB,  nun ctiaai  ad  fiwilirindHm paip' 


CmwMfak  Tinfchorani,^—»  C*Rmikm  mm  jriMiin^m^met.  CmtsfHbJiBry, 


Hujus  frudus  ahquot  inms  continet  iapillos:  gipftn  cft  admodnm  anfterQ,  mvaimduie  Cenfib 
ipta  eciam  afborGetab  iioftDO  fimilisdl.  £ii^(cii^ 
peliocfniau8Cttt»oi«  in  Annotitionifaini  D.  S7M  ad  IK  M  hsc  liabenair,^  D.  Hmmanu  foarfs 

ad  ipfum  datis.  C.B.iuhinus  in  pinace  utramque  arhorcm  Carcaptdi  Mijld:  5c  Carcxipuli  Linfcho- 
tani  fub  eadcm  fpccie  pcrpcram  comj>rehendit.  DitFcrunt  enimintcr  (c  tiore  aciicctu,  hcct  m  reli- 
quis  conveniant.  Pnor  trudtu  eft  acido,  (iilcato, aurco,  mali  ni.v,^nicudinc;  altera  frucla  dultij  ro- 
lundo,  Ceraii  magtucudme.  PriorG^d£«  Cingalenlibus  limplicitcr  diatur,  aicera  Kjnn»  Oberaka, 
Utraq,  rMMM»  GtfM  fiindit.    Pncftat  autem  illud  quod  cx  K/mna  Gbtrakd,   .  , 

CQnnindi  autero non  debet  (inouit  D.  Syen)  gummi  GattsbiA  delqipHWll  cnro  vukari,  quod  il| 
EfilfllodicgaffiMplanta  ooUigiteftaturBootius  cap.57.  6c  db hiikwmlmmCiHJMja, quodin 
CirfnffaitTidnai^OO  Indigpew^ndi  CflqiicaiBrpwweniati 


A  P. 


Cmtmr  *RM.  Aislm  MsUhiriat  fnStttmittf^mmitimftt  fmum  flsm  imtfrtffi  &  Syen.      •  ra.r.iil 

H.M.  ■        :  '    .  , 

ARbor  cf^  proccr.i,  ramis  dcnfo,  lati  (parfis,  nafccns  in  areno(is.  C«wfc*  ambitu  amplextun 
duorum  Iwimmuin  implct,  cftque  ut  Sc  rami  ma)oreSj  cortice  cinereo  nigncante  auc 
njbc(ccnte.  Surcuh  tencnorcs  ex  viiidi  fulci  iunt,  noiloli,  cortice  amaro.  Folta  ex  nodii 
oriuntiir  bina  limul,  oblongo-iocunda,  in  mcdio  latiliinu>  antcniis  roiundo-cu(pidata,  plana,  vi- 
lore  cotmnttni.  iupern^  nonnihil  nitente,  infcilm  fildOb  limds  Mldi  iBMri.  Prcner  cnftam  folti 
inediamdne  aGcluncinde^peciobegreibnmrinioM  in  fiipiiufliicin  Mrtc  noiuuhil  emmen» 
tes,  duftu  aitiiato  antrorfiim  ezconeflcefc  J&win^fiiiculiseiflodnainbelhd^ 
MfV^  quinbr,  qniiiq^  twl  ctim  im  peidonmi  diludfc  Tiicutitnii,  c^^^ 

Bbbbbbb  «bi 


I 


1 66^  HistoriaPlantaru 


M. 


ci  ni  rct^unculo  craflb,  parvo,  viridi,  calya  arao  qumque  folionaaaifpidaeonim  infidcntcs  fonTii  ex- 
terH.ili.iuddiffimilcs  Oryophvllts,  odor»  debjlis,  haud  mjucandt.   Stmmna  quatuor  vc!  qiiinque, 
cuin  aficAm  lonels  vimli  tlilutis  c  nictiio  emicantj  inter  qi.a:  fiylttt  viridi  dilutus'fupra  apiccs  cnimem, ' 
qui  ^  globulo  viridi  prodit.   Fiores  cum  m  geminis  proinicant,  onmibus  fbliis  retuftis  arbor  eft  fiio-  ' 
hata,  ac  com  gemmjs  riortim  (imul  tenclla  fouola  velut  nova  gcrmina  prorumperBConfbiciuijtor.  JHw. ' 

'qui  folitarii,  vel  etiam  duo,  tre$,quatuor,  plur^Ive  fimul  furculii  pccipbictittis  adnednJiair,  rt> 
tunda  niala  funt,  |^bra,  abfquenigis,  colorc  aurco.flavo,  came  pcrmamritainn  candida &  mucil^i- 
iiofa,  coKicccraffiufblo&fragili,  funtquelaporisvaldeaiiun.  5«wm4,  qu  c  mtr.i  carnem  frurtiis 
confitalunt,  forma  rotundiolaplanaac  corapi«IIt.  com  olanis  fuis  (uperficiebus  jaccmu  in  longitu- 
dlne  frudiis,  corticc  cxtcrion  pcr  matiintatein  iiiibc  vmH  vnl^  iuiiqm  pnlpi  raU^  atmn. 
Tota  arbor  obamantudmem  cclcbris  eft. 
ItMMft         Flores  fert  tempore  xdivo,  pbvio(o  fhi&ns. 

n^t.      •     lUAx  velindeioodoTelin  infuib  propbata  catharticaeft,  jirod^ftq,  (ebribus  ptmitofit,  doloi^ 
oolids,  inteftjnmnm  torminibus,  ventris  flui&us.  Condodt  in  podagra  fl  cum  eios  deoo^  pars 
dRfta  fovcamr;  in  verrigine  inque  atrabile,  fi  eftisdeco<5fam  cnm  lactc  \'.iccr  niixtum  .ni  dcli- 
bationcm  capins  .idhibeatur.    C^rf »  Contritus  &mixtus  cuni  aquamquatuk  Oryzaiiavc  bilis 
xum  rei-nimit.    Succus  cx  Foliis  cxprcllus  ac  in  deco^datoscapitis  dolores  loaa^  h^gjnnppi^  ff nftr 
iii  vires  lubct,  mortem  mducens,  in  llercore  hominis  oomcfto  laluseft.  i 
■  irius  (eminum  m  fhtAilHU  per  duos  annos  continuatus,  f uropto  fingulis  dieixts  uno  aut  daobasaiK 
mero,effidciitiikdttiTtnenamCaMiri,vn^<^«C4|^       nuUasMnat  adfanu:  /  ottfa*'  i 
f«  fi'  >   ■     ••■  .  i 

.  .  -iJlJ..  ■  .  ■  '«  


A  P. 


vn. 


'lMit^  j09mafit  C  B.  Mtfi^o^mx  Gardz  J.  B.  Bont.  /.  6.  c.  a?. 

PUfilla  cfJ  ai-bor  ('inqiiif Garcias)  Malo  vulgari  fimilis,  /a/w  I-aurinis,  fionhm  iurci;  [Clufius 
fclia  Laurinis  mijora  Jklatiora  efle  fcribit,  amplifCmorum  fbliorum  Mali  iormaiii  nngisrc- 
fcrchtu,  f«  .iiit  lcptem  craffioribus  venis  ex  utroouc  nervi  medii  latcre  procedcntibus 

}>ra«iua,  intercuriantibus  crebcmmis  fubtilifEmifqiie  venulis^  ut  qua  parte  a£trjta»ennt  folia 
abrfliflbms  fi&  oontexto  rete  conftare  viderentur,  fapore  aetm&ula  Quedam  porro  folia  qua* 
cnor,  ^uinque,  aut  (ex  undamm  lonsitadinem  jMMfaani*  ttium  ]acituiaiiiem*  ,auc  inoplinmn 
pro  fbjjomm  m.ignitudine,  edque  in  amutu  non  deiimta  anc  crenata.3  Bontios  (blia  ticqin  ailxNis, 
iit  tmncriii  ?c  r.imXj  mfiqubd  fpinofi  nnn  fin:,  Mali  Citrci  arborem  xmulari  ait,  &  nifi  odore 
dilfmgncrentur,  qtii  in  A/«»j(>/?r»ii  follis  nulluf,  eftj  proculdubio  alpctium  tallcrcnt.  Fruc}mt  vatex 
omneslndLi  fiTKftus I<higL-  f,ipi<li(Iimu5  cft.  (xiLtice  refert  plane  MaJum  GranatLjn  icu  Medicum, 
kodcmque  rnodo  aflringit  cum  paulo  majore  amarore.  In  bafi  ieu  iniisnorc  parte  veflitur  circ« 
caodam  ailMS  vd  quatuor,  qain  ftparatts  coiticibaik  minudofibus,  ut  in  Roia  videre  eft.  In  ver. 
OCB vBw>  oufunaui  if&m,  qo»  qoec  radtos  ludiec  tot  nudeoi  m  apeito  Mani|aiftino«^  GandidiiSnin 
<!M»;niviilnftarvelliio»reperies;  iti  abquando  fex,  aliquando  oAo»  pc«  ladionwn  naJtitadinB 
indubitato  intus  ocduduntiir. 
In  Java  iofiila  circa  BmMn  emponum  lufdtur. 


Cap.  WUL 


A 


-f^4  Br.::ir:f^:if>r»  Mar(»nv.  nftd.  Timifir»  tnfili»  Br^fSt^  fiatt  «mtk^  awb»  ^gUim 

ftricarfto  mthfu  /fww. 
Mtrcfrav. 

Rborhxcin  Fagi  auC Querciis  altitudinem  auirmt^,  corrice  bvj,  cinereo,  ac  multos  lubec 
ran:Qs : /r'//o  auiem  in  quolibec  pedicab  Cltt«  wi  oppofiu.  Levia,  fplendemia,  fuperni 

 faturatius,  infernL-  dilutiiis  virentia,  qnacnor  aut  fai  digitos  loo|{a>  In  extremitattbus 

ramorum  lo,  ;o,  ai:t  pluics  pcdiculi  funt  Cerafini,  m  quibus  fingulis  fitt  oortRans  quatuor  fo- 
liolisalbis,  digitum  lonRii ;  qcoiilibct  habet  fimm  paiolum,  digitum  Terc  longum,  figui  i  ferc  vena- 
buli,  6cnervumfecundum  longitudmem,  ac  vemilas  obliquas  virclcciites,  ut  tolia  alicujus  arboris, 
fiCcimrfiis  aTtcrnatim  pofita  quatuor  foiiola  brevia,  vu-elccntia:  imer  omnia  hac  cnalcunniry?*- 
uHmdtt  multa,  fubniffa,  dreiter  fcijuidigitum  longa :  in  mcdio  demque  horum  eiumpit  pediaiius 
dhns  aut  fcfquidigimm  iongus.  F^mSmn*  fat  rotundum,  nugnioidine  nvBdiDcns  pomi,  qui  quando 
oiatiiruit  flavet  inftar  Auranrii,  ac  oorticem  illi  axjualcm  habem;  interius  antem  plemneft  capill» 
duris,  magnitudme  feminuni  Cerafbrum,  oblongis,  flavis  8c  nucleom  oonitnra|»US  abnn:  dict 
lapides  autcm  cfl  pulpa  alba,  mollis.  diilcis  faporis  ac  naufeafaandiodoril.  Edab  «ft  fiudoi. . 
LignurohujD5a:borisfagile,  mctkllaalba,  Sambucma.  t      f.       r  i- 

fjffti  Fbuiliojus  arboib  (.ontufa  exccllentiflimum  funt  remcdium  contra  malum  hic  pcifainiliare, 

•        onod  vocant  Ac/t«/  dt  cu  fi  exteriusappliccnturj:  tzdarumque  infiar  ano  iodantur:  pmnes  deqi- 
qiie  {ervores  tefi^i^erio  fuo  reftinsnint^  dalocaiue  miriBBnt;  naeter  ime  «uiibas  indka  teftl.* 

tuunt  dolore&capitisexcalorc  nato$._  .  ,  ._.   ' 

Du~  hujus  arboris  reperiuntiu-  fpeaes:  Pnons  lignum  jndtcatnr  aurmimum,  ommumqoe  ui  Iiit 
locis  mlccntium  pi.ivillimtini ;  p  itrt:.'inis  quafi  expers 00»  MiTnptiani  lefiltic,  ac  pRMnde  luvi* 
bui  ftxucodis  dicatuiu.  Arboi  hubctur  uifrugifaa. 


Digitized  by  (^OOgl^ 


I 

l 


LitxXXlX.  T>e  Jrhoribm  'Pmiferis.  iC6i 


Aftera  [  Pifoni  cognita  ]  fiilio  eft  gl^bro,  magno,  WM»  aeno  redo  &  rarioribus  venis  obli- 
quk  pradUow   Fniaiim  fcrt  AonAitio  nftlo  niBjorsnnr  oottloe  Craflb,  doro,  fiilvo,  dnereil^ue 

maoilis  variceato,  quo  mcllais  qiikiim  Iiquor  continemr,  (1u!ccd»<e  fun  ccrt.ins  cumSaccharoi  'di 
nudei  inuhi  funt  pcrmixQ,  qui  exiccaco  liquofc  Poou  llrcpicum  tduac  uc  capua  Papavenim. 
nopeAorit  moriMs  In  nla  babetnr.  - 


C  A  IX. 

Karm-kara  H.M-  P.4.  7*.  IV  ?•  49-  Luitca,  pomo  coTtitofo  Juglandt pari,  mimofpeno. 

H.M.  ,  .  , 

ARbor  eft  mediocrit  nugnJttidinis,  caudiee  mediocmer  crado,  candido ;  cortiosftirva^  Jqi> 
bro,  inodoro,  ac  amtro  abdoAo,  necnon  ramis  viridibos  in  bibem  dilRAdameiK  Jlfe» 
Jtx  mh,  albicante  coidoe  taSau  fine  ordine  btevibus,  rotiindis  ic  fulcni';  i^eooUt 
circa  r.tmuJcK  proveniunt,  oblongo-rocunda,  acuminata,  denfa,  glabra,  fuperne  arro  virore  fplen* 
dentia,  fui>ru5  viridi  flavefcenti.i  :  colTta  modia  albicat :  fapor  amanis  ac  aufterus.  Flcrtt  albi- 
l^priic^  magoitudine  Faettot  Honbiis,  formi  vero  Geniftac  aut  Laburni  nmiles,  aut  m  ramuloniia 
«BBilttnMk  «t  ^  kteribos  in  tenui  ligula  dcpendenr,  acquc  calyci  viridi,  in  qutnqoe  acamouta^ 
ll>illl|llililiVlnn  kifrT"*"  foliola  ledo,^  inhxroit,  quinquc  oblamBMeret^Mis,  cralis,  candtdis  fi)Uo> 
|s  conftantes,  lupremo  reliqnis  mulco  nujore,  iato.  furfiim  leflaBO^  at  inferiiis  aperto  Uani  ddfi> 
icente ;  i  quonumerola  prodeunt  fimmmds,  candida,  apicibus  ornata :  odor  fuavis,  &por  amarus. 
FruSut  nucibus  Ju(;landibus  magnitudine  {imiles,  rorandi  funt,  globofi,  ac  duabus  pttitubcrantiis 
ad  vcrticem  ftriaci,  viriJi-Havcfccntc  cortice  cin<ai,  carnique  intus  albicantc,  pnmuni  deft(a,  dein 
iDoUi,  pukaoea  ac  (ubduki  referti,  uura  quani  nucleus  loca^ur  rotundus,  bifaham  auc  tnfariam 
Avibk  fidbvindis,  rufi  pellicula  tedus,  fabarum  iapore  zmulus. 


Odcit  in  loci»  ^^foftribm  AtafaW,  pergetap  yiret;  iioai»6biimaiiQOiaMliifQ|feitfinAi^  LmmJ 
~  e^  V».  ApciK  fl^  OAotet  ec  000  an  fiverflei  luiNC,  .. 

 ,  '.  ■      *  ■   >»J  

Cap.  X  ..... 

I.  YtimiftrA  Br»fiUiiifii  fhi&m  tni  wtm  tmmmt.  ... 

_  tice  eft  grifco  leu  fulco,  hlnc  mii  ramos  f  los  dirtvlJ  projiricns  Felia  habct  in  ranlbltf 
oppolids  oppofita,  ad  taifhim  dura  Sc  membranacea,  lung.r,  (olida,  fohis  Araticu  fmhe 
_  quodaramotio  litnilia.  Frucim  maturus  flavus,  rotundus,  Ponu  niagnitui.iine,  corticc  pariS 
fei  cum  Aurandio  mak>  aaffitiei,  oui  indius  taold  feparanir :  Contmet  duas  aut  tres  CaftaneaSj 
«edb^  magoas,  uno  laH&flaiias  nbi  kmcsa  appofitz  fuix:  has  pauca  anbie  0»«!,  alaeuiB; 
Biii  aen  &  ubemaikaniBi,  qoc  ooaifldkar.  GaAaaae  noa  eft  ednlisL 
Jiibor  incfla  bc  croceum  &  6  foadk. 

SM^.fiDnm  Aqnepedk  mTBoie  Mencmim,  finlbi  iMttnrinenfe  Meitia  t«ru<  (3 


Folio  eft  glabrOf  iiiapio^  nno  nervo  refto  8e  raiioribus  venb  obliqnb  pnedicOi  -RnAnoll  lot 
Awaaiio  roalo  maiofeni,  conkecnffi},  dwo,  fiilvD,  dnerefiqiie  nuculis  varieemk  qDomelleitt 
qoidam  fiqoor  continetur,  duloedine  (ua  «erteni  «um  Seoefaero»  coi  nodei  moki  ninc  permixd, 

qui  exiccato  liquorePomi  ftrepinm  e;^unt,  uc  capita  PajDaverum.  Ab  omnibus  paffim  Barbans 
peregmanabus  fruAus  ob  duLediiifni  gracam  expetitus  e» :  Europans  cantum  pro  gc£bom  morba 


Caf.  XI. 

Pornifira  tirafihtnfs  fruflu  certtcofo  evaU,  rnonepjrtno.    Titima  Bra/ilienfhM  Marcgrar. 
Mfrc^a'^''- 

ARbor  graoi^efl  &  ramola,  corrice  gryleo,  coryb  noftracis  cortici*haad  abfimili.  FJi* 
inzqaafis  m^p^udtnis,  a  tribus,  ad  od»  digitos  lotma,  pediculiK  brcvibos  infident,  8e  bktt 
libi  apponuntar«  qnBflHdoiodum  &  rami^  bic  iluc  tamen  fblnim  fbUtariom  invenintrr 
liinc  aanm  obionga,  antonB  eenmnuu,  auris  Afinirae  figur^,  fupernc  Izt^  viridtar  ec  Csju  fbtia, 

infcrius  paululom  pallida.  Ad  fbliorum  exortum  duo  ranTa!i  cni^-anrur  f)ppofiti  f  interdufn 
nnicus^  tres,  quatuor  vcl  quinque  digitos  longi,  fpicz  modo  in  cocum  nutnci  oiis  vcltiri  flofcuUf, 
rjuorutn  quilibct  fuo  inhdet  pediculo  brcvi,  parvulus,  in  quatuor  crenas  lccftus,  fiamina  novcmr, 
ienndigitum  lon^,  ereda,  crocei  ooioiis,  tipicihs  tenuibus  rubicundis,  contioec  Pcdiculus  flons 
coloris  eft  melim,  flos  ipfe  ejuflem.cnm  pamBb  nibro  mixti  RmSmm  iert  aannmiemque  fuo 
podicab  inainnBein«  dbpticz  figqnei  nmbilioo  autem  in/lar  punfti  eminente:  exterius  couiris  eft 
«Uaoifevafiuuii*  coreoe  cameo,  Iblido  tiuidem,  fed  fragili  ferd,  majoris  craf&tiei  qulmooitac 
eft  OdblMI^  lidbquo  latec  pulpa,  pauca,  albicans,  gelatinx  coniillcntia,  {aporis  acidi  grari  &  ad- 
qpR  ^once  i  corace  ba£to  &  ieparat  &  comedicur.  Contutcc  deniq;ue  la  medio  fiii  > 

Bbbbbbb  i  mdeimj 


H  I  S  T  O  K  I  vA-    P  t  A  N  T  A  R   U  M. 


nudeum  maenicudine  Caftanex,  dlipcicx  hjsura:,  cuaculi  teaum  flavi^te:  iple  autem  incar- 
adftriafiBQte*  miium^ueediiUb 


Cikr.  XIL 

tul0  ZgUmoffiiim  Hermui?  Afftnd.  H.  L. 


,  J[_        bras  loneas  emittjt.    Caudtx  ambitu  unius  nomiius  ampicxum  excedit,  corticc  (.r.UhoIn, 
jnoUi,  albicance  o^uiaus,  intus  albicans,  odorcm  calcis  «mulum  tundcns.   Ram%  noduii,  ilittincii, 
dnerei,  fuiculi  tenenores  virides.   FqIi»  longis  &  cr.ifliolis  p-ciiiculb  nixa,  conjugatim  bin.i,  alcer* 
QO  ordUne  c  noduUi  cgMdiuomr.  (pithamam  &  duos  trdvc  uiliiper  pollices  lonea,  palmot  duoc  ]»■ 
ta,  ad  petiolom  moime  lamudme,  wAiqas  lenfim  oonnada  m  cu(iad^  obloiwam  ae&wot: 
(  cum  mioora  foriiis  rocundioris  funt  &  minus  oblooga)  mmeoinu  laniig^  obliu,  maxim^  ia 
averfa  parte,  rupcrnc  virore  faturo  &  nonmhil  nitcnte,  fubtus  dilindora,  ftpore  amarp,  odore  nul- 
lo.   CeSa  &  ntrvt  foiionjin  in  avcrla  Iblum  p.trtc  cminent,  &  i  margpfW  reflexi  aruiatis  mulci- 
plicibus  dudibm  inle  inviccm  incurnint;  reliquam  ncrvorum  difcunm  per  folia  defcriptioncn» 
Vide.  Ti«nf  in  ^yiji^  furculis  plures  fimul  broviaimis  pedicuhs  proveniunt,  flavi,  cucullorum  fiac- 
m.i,  laciniis  quinque  rotuncUotai,  aalGolifc  quarum  una  majufcula  eft  6c  latior  ac  cajteiis  longii« 
propcndens,  quatuor  reliqujs  extitwfiim  itfleacr,  inctfi,  fupcrnc  quAm  parte  infcnori  latiores,  co> 
loris  iiuciius  ri.ivo  cl.in,  extcriCis,  ubi  tenuiter  pilofi  (unt,  flavo-hJci,  odore  nonnihil  debili  6£  nof» 
iniucuiulo.   Stsmma  quatuor  flavo-albicantu  ac  nonnihil  inflcita  yersus  majorcm  lacimaoi,  «ptd- 
bm  grandiufctilis  fcbflavis  dotata,  ac  inferion  cuculii  parte  intenus  inlerta.    5f,t>V  fl.ivc).a]bic.iri% 
juperius  l^urcatos  tiridi  capituio,  quod  rudimentum  trudus  eft,  inlidct.   Caljx  brevibus  in  oris 
eftcufpidlms,  arAe  flores  tndudens.   FmSm,  calydbus  primum  in  totum  &  aim«xc^>^  oblo» 
Eo-rntundi  (iint,  parte  iiiperiori  craOiam,  hi»c  indi  trtJaaib  extur^ente^  carne  i«m  (ucculen- 
ta,  flava,  fubdulci  &  amar.1,  cujiB  himior  eKfwflwf  niiShiofus  flayo  mtenlo  ac  robefcente 
manus  nngir,  corticc  craflb,  primiin»  viridcs  dcin  flavo-diluti,  odoris  quoquc  ddjilis  non  injucundi. 
In  medio  continctur  unum  ofliculum,  albicaos,  oblongMm,  durumt  gbprum,  pynfbrme,  acacu- 
ts  tuberculis  hinc  indi  enriiieiM^  piniiii  imdet  lA  lo  i 


Bii  tn  aimo  fert  flofeb 

•       Kadit  fai  deooao  data  adifito  panxitlo  Oryu  prpdeft  in  febre  ^mptomatica  conutante  anhr% 
tin.  Eadem  data  in  laftc  acido  ve!  in  olco  Ssrcbtlm  proficua cft  m flati^ficdokwe thora«3^  Jjti^  , 
dcm  cortex  contntus  &c  in  aqua  dccoctus  )uvat  in  fcbre  frigjda  j   per  Vwimmi  itt  |y WW  W 
daiflui  lervit  m  podagra,  fartj  perundionc  partis  afleaat.    In  laAoacijb  ditUi  latoliMnm  • 
dat  tormina,  ad  quod  etiam  coniert  iuccus  ioliorum  epocus.  .  •  ,    '.     1  - 

Hanc  i^tam  obrervavit  D.  TancTtim  Retmfm  fimul  cum  aliis  novb  &  ran^lll>|Mlt»  Gliltam 
ab  ingcmofiffimo  Homilaoo  IXGm  LmJm  io  Horto  JRwetemUffiroi  EmW 
IXK  Ctaip^Fkdii&iniiiqDmla^  ad  1»  lciip&  haiK  Aifioicm  MdabiiiGui 

efe  Adhatoda  Zeylanenfium  liirmim. 


A 


tmdam  ^mkb  fmilm  tmmmt, 

»Lr  cft  procera,  *J*fc«crafib,  denfo,  albicante,  corticc  obdu<ao  nigricantc,  fcabro  ac 
afDcro  riunuliibue  plniimis  mtus  fungofis  donato.  RaJ.x  albicans,  cincrco  coitice  te^la, 
Tj^,  'JZ^mrA^^  VhB««minata.  ordine  parallelo  ciici  famulos  provcniunt,  oblongo- 

fiibviridia  ncr^^  alinuot  c  media  cofla  m  latera  cxcurrentibus ;  (ipoi  .1  hingiqij  odoriuilla& 
^«J^ Skui  "  ultS  c  v,t,s  vin.fcr.v  flofculis  haud  abfmute  ad  iolionim  cxormm  ar« 

SmScTJ^ovc,^  ^pioh.  ho^  eft,  terni,  quatern.  aut  plures  fimul  ferc  «^"6«^'.,  q'""'!"»^ 
X^l.«i;r««,Aiiitt«  nurocrdjs  &ammul,>  medium  occupannbus,  inodon,  lapoub  aiftc»: 

fccceduat  romnd,  purpure..  ^^,_f^^Oj-±:^ 
qnTaoceo  corticVcinai,  Glandi  fimdem  nndenm  iatm  aniiiMm  qm  niK  V<lt«m  wm^ 

odoris  ingrati,  i.iponfque  almngeiiM«ft'  r-.™~««;-..  i^MnKt •MMmamiw  &cfitt^ 

t^u,  (s        i^^fcitlir  lcii.  moru.inis  ac  pctrofe  drca  T^fcaro-  fcmper  mt;  fioffibi anmniWBW  «« 

W^,^  Dcccnibn,  v,/.  &  Januario  menfibus,  diuqwfrupter*  , 


dr:.,  Dcccnibn,  vi.  &  J.^nuario  «"^""^J^' ^"^^^X  ^ja&iHMI  diatllMM  <C  dylami 
V*ns.  cuocus  i  fbhis  huius  arboris  cxpreirus  &  cum  Jero  U<aa  caUe  «IHim»  mwi»»  «  uyvmmm 


C  A  P. 


Lib.  XXIX.  T>e  ArboribHS  Tomiferis.  1 66^ 

C  A  p.  XIV. 

'Arhor  TnJiea  Mamei  Ji3a  C  B.  Mimajf  arhor  J.  R  Park.  <ClJC  a^aitliurc,  a»Oinin,  0?  ZoH* 

Iiy  ttet. 

VAriant  in  hujus  arboris  dcfcriptionc  hiftorid  Indici.  Gom.iri  arbor  cft  fnmioCi,  fimili  mo- 
do  vir«ns  ua  JugUns,  alti  latdquc  coma,  fcd  quar  m  pvramidcm  aliquanciiliim  dclinar, 
Cuprefli  modo.  Felium  longius  qu.im  Ucum  :  m.icciics  ligni  fungo(a  :  fruffut  rotundus 
&  innznus  [m  inliilis,  in  condnenti  longus  &  crafTior  ?<:  guftu  jucundiore.  Hotzt,']  cariic  M.iluia 
Cotoncum  rdercns,  lcd  faporc  Perfici  duraani:  huic  inlunt  terna  qu,itci  Juquo  oll.»,  inccrdum  plu- 
ra  fimul  iuncfta,  valdi}  amara. 

'  Oviedus  Arborcm  IpeciofifTimam  efle  fcribit,  magn.vNucis  JugLindis  procci  it.irej  fJii:  piribus 
auc  majoribus,  aaffionbtis,  altera  parte  viridionbus,  palmum  longts  &  ad  proportioiicni  latis. 

Huius  fruHut  efl  pmnium  qui  in  infula  Hifpaniola  provcniunt  guflui  fuaviffimus,  ciuandoqiia 
p«fc<5b;  quandoque  impcrfe<ac  rotundus,  pugnos  duos  magnimdme  .rmuns,  ahquando  nunor; 
cwcicc  contegitur  fulvo,  modici  alpcro,  Pyrorum  fylveltrium  nni  nifi  durior  crafliorquc  cflec. 
Sunt  qui  unum,  alii  duos  trcfve  concludunt  nucleos,  in  Pomi  mcdio,  interflitiis  diftin(9os,  acino- 
rku  membranula  tcnui  opcrtos,  delibracx  caftancac  colore,  quonim  pulp.im  fi  fecueris  judi- 
m  caftancx,  pnctcrquam  (apore  fimncm,  (cd  interior  aanus  fcllis  eft  amaritudinc,  dclicati  tu- 
iiadt  conteikus;  quani  inter  iSt  priorcm  illam  nienibr.inulam  cuo  fivc  pulpa  intcicedit  ferc  fiij-  f 
T  Pcrfici  Duracini  guftu.  aut  mdiorc,  non  tanien  tam  fucculcnta  cft,  naquc  tani  odora.  Pul- 
pa:  ilh  digitalis  eft  craffitudo  in  majoribus,  minor  in  iflinoribus  pomis.  Scaliger  ncgat  mtra  nu- 
deum  fcu  mcdullam  altcram  medullam  latitare  amanflinum ;  le  cnim  in  nucleo  difledo  nihil  talc 
obfci  vare  potutfC:  :  Vcriini  Oviedo  potius  credcndum.  Hughefius  nofter  nequc  trunaim,  nequc 
ramos,  fcdprJEcipuc  ramos,  hujus  arboris  adniodum  fblidos  cflCj  led  ceneros,  Ipongiofos  &  dilciiidi 

^**E^amb  autem  incifis  deftillat  liquor  pcllucidus  copiofus,  qucm  confccnfa  arborc,  &  ramo  ali- 
quo  vulnerato,  aicurbita  appensa  mdigcn^E  excipiunt.  Nflrunc  illi  ramum  ita  incidcre,  ut  vulnus 
iterum  cLiuderc  &  obturarc  poflint,  .ideoque  impedirc  nc  Iiquor  cfRuat :  internoftu  crgo  vulnus 
apcrtum  rclincjuuntj  intcrdiu  illud  obturant,  aliis  cnim  fi  interdiu  ocrmiccerent  cxtilLire,  Iblariuni 
rMiorum  vis  .adfto  copiosc  fuccum  cvocaret,  utarbornimis  exhaufta  moii  p«riclitarctur ;  quine- 
tiam  liquor  intcrdiu  craaruns  mmus  (alubris  habctur,  utpotc  cnida  &  inconcoAa. 

Liquorjem  hunc  Vinum  Mainmeyanum  [a^Omin  02  Cobbp  lEhnc]  vocant :  parc^  autem  il-  Vira,  \ 
lud  bibendum  cft,  nec  plus  uno  cyatho  una  vice.   Elt  eniin  diurcticum  infignc,  facilc  penccrat 
&  incidit,  calculo  prxcavendo  8c  dillolvendo  cfficax>    Mirum  alios  nullam  hu)us  vini  mcntbncm 

Ecarnc  feupulpa  liajus  arboris  optim.im  cfficiunt  confervam.  .  ,  <  .^,  /• 

Duum  cft  gencrum,  alterum  fruftu  ma|orc  cu)us  ofliculum  fallo  Avcllan-i:  Inaicr  tmilo  a  Crano  •  Atmt.  !n 
dcpingicur  &  ddcribicur.   Occurric  etiam  clcgans  e)us  8c  accurata  icon  in  muleo  Cilccolariano :  C-j/nV  Utf.  i, 
Hujus  dcRiripcionem  inferiiis  inter  frutSus  dabimuii.   Alcerum  (m(X\\  minore,  ai)us  ofliculum  defot  "/  ^^- 
bic  CJulius  AvelUnx  Indicx  mmons  nominc  cironco. 


nim 
cabis 
nici 
va 


SECTIO  aUARTA. 

Jrhores  Cucurbittferte. 

ARborcs  Cucurbitifcras  voco  qux  fi-udhispiofenmc  Cuairbitis  aut  Melonibus  fimiles,  corticc 
per  manirit.item  duro  cindos,  quorum  plcriquc  pulpam  intus  niollem,  humidam,  fernt- 
na  ambienteni  continciu:  quibus  ob  (imilitudincm  in  rcliquis  unum  vcl  altcrum  fruduiic- 
co  fubjungimus. 


C  A  P.  I. 

Cucurluiftra  trifdiM  Ir.Jica  fraclAi  fulfS  CyJonii  tmu!a.   CjJenia  exetka  C  B.  Ceva!am  *  H.  M.  *  ?.  3.  T  37. 
jin  Malum  CjJonmm  InJicum  Boiicu?  Bcli  f*u  StriftU  Btngaltnjttmi,  CyJoma  torunJcm  Oar-  {•  37. 
cta  ].  B. 

A Rbor  eft  proccra,  caudice  ex  alho  flavcfcente,  variegato,  craflb,  pnduro,  mulfilque  ra- 
luis  donato,  qui  cortice  craflb,  lignofo  obdui3i,  ac  lpini5  oblongis  aaileatis  muniti  lunr. 
R,imi  autcm  vetuftiorcs  fpadicco  fuliii,  tencriores  ab  una  parte  vindcs,  ab  altCra,  qai  ra- 
diis  Solaribus  exponuntur,  rubicundi,  uti  &  iplbrum  fpinx.  RaJis  hbrata,  .nlbicans,  ac 
jufo  corticc  tcda,  odons  gravis,  fapons  dulcis,  dcindc  anuriufculi.  Vblia  tcrna  fimul  C3C  codcrn 
pcdiculo  nafccntia,  oblongo  rotund.i,  in  ambira  crenata,  nitcnti.t,  faavcolcnna,  .luftcra,  mani- 
bus  confnaa  unftuola,  FUrci  fuavcfilcntcs  fcx,  fepccmvc  uni  pcdiculo  inhxrcnt,  atc]pe  t  calyce 
Vinii  ii4  laciiuas  ^tSoo  prodcuut,  Sc  qumque  oblongo-rotundis,  craflis,  rcHcxis,  cxtenu»  vumibU5, 

bbbbbbb  ?  ">te- 


Dlgitized  by  Google 


1 666         HisTORiA  Plantarum. 


tnceriu!»  alHo  viniibus  tonlUnt  tbiiolii,  multii  in  \ucMo  lubvintlibiis  jfamtnuUs,  \\\i<X\Wi  apicibui  do- 
nabs  piiiiici,  Mitcr  qux  fijlm  prodit  oblongus,  crailib,  li;irL-ctu5,  qui  iplius  faidui  mdiniennim  cft. 
Frmdm  nwU  rotunda  extcrni  fbrnu  refcrunt,  quos  tcgit  lubvn  iais,  tcnuii  cortcx,  cui  fiibjeAusabcr 
Dtwiurus  UkhoIus,  &  pxne  ofleus,  carncm  contincns  vjlcofjin.  lubliavam,  humidam,  Gtpacttaciik»» 
dulcis,  intra  qiiem  /(mmm  plana,  obkuiBa,  alba,  guinii»ro  pdliteido  liicoo  jates  ciusma^  feooa- 

^"NafStur  in  Malabar  inque  infula  ZttLn.  Seminibus  fata  fexto  vcl  fcptimo  dcmum  anno  f\.\Stm 
fcrt-  quos  tamen  Hngulis  annis  Decembri  &  Januano  nicnlibus  maturcjs  exhibct  j  ac  imegrum  6- 
«aihun Irupfoa niaiiet.  .  .         s.        .  , 

Virti  fS  VmEtm  teneri  iaccharo  vel  aceto  ooodiuiuurt  maturiores  vero  ui  delicus  coaKduntur :  unmatuti 
VfH'         aiarrhaamacdyfenteriamfiftunt.  ..  x  ^         i  ..... 

Ex  arboris  cortice  8c  radiculis  aim  aqua  ootnmum  decoaum  fkntar,  oielandioham  hy^ 
chondriacam,  cordis  pSlpitationcm  &  fipothymiam  fanat.  Ex  cordoc  pnhrerifato  &  cum  Mclle 
mixto  Eleduarium  conhc;tur,  qr.fxl  manc  uimpturn  .ilimciiK iruni  m  vcntriculo  Fcrnicnt.uinncm 
proniover,  capitis  dolorem  ac  vcrtiginem  tollit.  Folioraai  dcvod.uu  allhmati  mcdctur.  Ex  Hoii- 
bus  aqua  deiliUatur  Cardiaca  8c  Alixipharmaca.  • 
'  Soleiit  Guianuenfe  medid  (  ut  (cribit  Garcias )  uti  hoc  frudu  tcniiro  adhuc  ic  immacurOj  aceto 
^  Ciociiiioeoil&o  ia  imcteratis  alviproiluviis  hftcndis.  Quocunu,  autem  modo  pneparati  IQ  dy- 
fentyk  rroff magnt*  enm  fiigceflu  ariMhBii  Meni!:  Plnnvidd»apudGaKiaitf. 


C^A  f,  JL 


'  F*^'  Bra;:'!ir,:wu!  Pifoa  &  Marcgr.  Genipat  Park.  Pwwo /imilu  Braftlim*  C  Bk  Jimif^ 

'         fttptf*  Brajtiumirum,  nucum  foltu,  fivt  Gtnifat  J.  B.  Jimif»  Rochcforr. 


Ltirwf 


H.M. 


Ams  oonaca:  ueRum  prxuiuuiu*  »i|^im«hv  auii««ti^u&  i.ipuiii  ujiiii.<<  vuuumuik, 

RMdix  itidem  alUcans,  nigricante  cordce  teda,  &  fibnk'  fius  Jac^  pcr  t^rram  difHifa.  F«fi« 
oUlongo-rotunda,  glabra,  denfa,  nitentu,  craffis,  bretribfis,  viridi.flms  pctiolis,  rpbicunda  provfti 
iijunt,  qu«  tamcn  poftea  fupcrn:  itro-virit^i.i,  infernc  fubviridia  cv.ulunt  ;  odoris  &  bpons  IvItc- 
ftris  ac  mgrati  [Marcgravuis  folia  J^iuipah-c  lingui- bubuLr  Hgur.i  ciic  (cribit,  fcd  in  uti  a^,  partc 
'      iaftigiau,  pedcin  .lut  lefqaipedem  loiii;<i,  lupeiius  Iplcnilcntu  ac  dilutii  virchtia,  iiifcii  js  fituracius 
ficiioix&lendentia  ]  A  pcdiculo  ad  apiccm  tolii  ncrvus  decumt  confpicuuKrOtuiidus,  viridi-albic.im, 
ibfem^enitnens,  c  quo  plunmi  exoriunnir  nervuli,  cOntoitupBcati,  exijg^  thrli  rcl  cindidi.  vei 
albo  fl.ivelcentcs,  brcvi  peniculo  cxtrcmis (urcuUs muln  (inml  junAi  inndent,  acque  i  cdjtt  vindi-ftB- 
vclccutc  prodfiuat :  conftant  ii  iimcofolio,  led  in  quinq,  profiindas  lacinias  divifo,  iicut  ^uia  vi- 
deantitr,  numcrolis  flbiis  palliJis  crcftis  niedum  flons  cavitatcm  &  umbilicum  bccupantibos.  Odqr 
iiiavilfimus  Sc  aroroaticus,  ncoion  c  iomjiliquonaresfcricns.   Fru^Iusj  qui  ctiam  plures  limiil  flori- 
bus  fucoiannt,  ac  ealyCB  viiyi, jeraildiolSnb exdpinntur,  cxafti  rbtundi  /unt,  8c  pilamm  obtinenr 
magninidineni,  in  Teoiee  nmnumpneditl»  &  obitiee  primum  viridr,  ddnde  mbro,  vribio  (cu  lanii- 
ginolb,  tandem  tferA  gWbro  8e  dnereo  dnfti,  came  inms  albicamc,  liibviridi,  &  aquoLi  leu  txxiiii 
•  g*iucino[a,  faporifquc  valde  actdi  primum,  deindc  acido  dulcis  rcfem;  intra  quam  o^autdaiMl 
J.mim  lubicunda,  plana,  oblongo  rocunda,  fruifhium  Cacao  xmula,  ac  utncuUs  incluia  m  oraem  io- 
cantur,  caquc  glutinosS  fruthis  pulpl  Brrifidosc  obduda  ccrnuntur,   At  vero  immanin  cuin  hi  frii- 
aus  lint  humorc  gludnofo,gunnw>itf  &  aqueo-pelluadoici  abundant,  ut  corrioc  pluribus  forannnulis 
pcrtufo  guttatimexiiidet,  quindiitlblatibusln  liiWUnriam  fpifliorcm  ctmcrefcens^  ipfum  truaao 
•     gumnii  mftar  oblinit :  fruans autem.diRpi  indics  tOapJf^^a^  nloofiiu  haec,  ut  &  humor  iple  iW- 
m/itur.aonectandcmmodioo  acgratofucto  repIeo',eluiapticvadant  , 
KaLiut  ubiquc  in  .Vlalabar:  quovis  anni  renn  oi  c  h  uclus  t-cit.  quanquam  Aptili fic pa»bn  men- 
Ttmfm.       fiki  pliirimuiu  floret,  atquc  a  leptiroo  circitcr  latioms  anno  .u\  ceiKclimum  &  ultra  trugitcra  dt 
rirtt  d         iUijons  hiiius  fijUatfiQdla  aim  aqua  triu  (  quim  mcJicamims  foimam  plcnq,  Aliatici  pro  mora 
Vfm,         habcnt;  ac  potui  datlp  wT  eliabi  tiiccus  e  iru^bus  tcnerionbus  cxprcflus    egrcgmm  cft  att 
aplithas  8c  liSguar  fifniras  remedinm.  li  ore  coatmewir.  Uaa  ficcus  oculis  inftdlatus  ophthahn» 
conducit.  Arboriscortex  in  puhcrcm  rcdadhts,  ac  coinpryMtnf^^     ei«ffi»,ematura  nuce 
Indica  laaco  ([lcco  mixtus,  atquc  fcbridi»ntibus  exhihttus,  dhim  poienter  exiingiiit :  infuper  d^ 
coaiim  ex  hoc  cottico  paramr.  cui  mel  a.finifccmr  idquc  al^imptum  .vcntns  tormina  fcdac  E  fe- 
minibusoleum  cxprimitur,  quod  atm  /.inzjDcc  &  icminc  Cumm.  fumptum  hydropicis  luccum t,  in. 
K  ^  ..l^;  ^,n.^,iUmit  <anddnu.  ceacuat.    Frudus  vcro  m.itunores  cum  incluiis  Icminibus  leu 


Rbor  eft  procera,  altitudine  80«  cralfitie  quindedm  ■  pedcs  non  rarb  fuperam.  ninhilqiie  ra- 
misdonaca:  iJpum  prxdunimjdbkani,  nigricaii^aufterique  &pons  corriccobdudum. 


iiucios  3D  '^^'^^^^r^^^mi^S^^SMaSi  ac  rxifeliSiii.  lenex  fnfo-nigncam,  &  vclut  v.. 

hau.U,uturB  expr.nh^,  ra^^^  .^^,,,  ^ 

•     iii!^loTi5b«cftJcdp<illoaoautnovCmd  lagnum  leu  ranius  deoW' 

1^?«^oao  anwt.    Rivban  in  lynipoliii  lius,  Scad  bcllum  Kun  folcnt  fe  hoc  hquorc  inficcre 
*^  hlNnrei  hoffibns  vide/mti'»     M'"^""  ^l'^''"  Malahorid auaores  nuliam  hu)us  qi.alitatis &  ufiis 
ut  t*:'  fi  jnBdikeailcm  lic  ,ubor  PmMtjktnurMt^  JtmMkm,  oiua  omnes  qui  de  Jm- 


Google 


Iib.XXDC  De  Arhrilm  Trnmferit,  1667 


Sitfyl^.   Ego  COgnaUm  potius  quAm  canJciii  |uJico ;  quocirci  J,iriipab«  hilloi  um  e  G.  Piibnis 
tHft.tUC.  &  mcdic.  liKi.  imiciuMm  (ubjici.am. 

Untex  proccnoribus  Bralilij:  arboribiu  eft  jMifais:  qius  figuri  convenic  cnm  Fjro.  Corti- 
ccm  habct  grilcum  lea  canum ;  lignum  fragilc  &  nieduUofum.  Ram:  fbliis  vcftjti  oblongis,  Iihkiix 
heMm  figwL  led  ui  utraquc  wnc  faftttiati^,  Anero,  oflo,  vdnovem  luxu  tiilpoiicis  imum  .uic 
feHjidiidEm  longis,  lupenus  iplendentftus  ac  dilMi  ^rentanis,  infcriiis  i:  uuraccviridtbus,  qux  lin- 
gulis  .mnis,  menie  impnmis  Dccembri  decidunt,  non  onmia  (\u\Aem  fimuJ,  icd  pars  illorum  diverfi» 
tcmporc :  Mox  no7.i  prioribus  rnulto  I j:tior.i  8c  majora  acquii  ir,  idque  lingulis  menlibus» 

Morcm  gignit  cxiguum  mcnlc  M.irti.)  i.:  Aprili,  cxtciiim  NarciiTo  kiud  BHlUbn diffimilen^  qoi 
oiiorcm  Cir^xiphylli  Carthufianorum  xmuiau^i  colons  albi  cum  ^nginibw  mwriwt^fF^l  OTJF^ 
dio  flaris  flamen  crafGurculum  flavumhabens  ac  infiper  inier  duo  (cJ&i  floris  comiodum  p^dnsi) 
C  medio  floriijpnkiiens,  dmrium  inainratum. 

Fraftnf  flliui jnagnitudinem  tubet  Mali  Auraici,  vcl  majorcm,  rotundus,  *  air.ic;  temn,  lcnto,  •  jiw^j^jtei;. 
fcincrco,  hiT)  adoprimumconciner  carncni  l"(.!i,liai,  lont  vn.  Iucculciu.am,flavefccntjm,  tapoiis  .icidi 
&  refrigcranttt, jjiaoris  gratl   In  incdio  .u.tcin  tuu  tiV,  di  c.ivir.ii  rcplaa  (eminibus  iiioliion  pulpa  Tjj^Tf 
clictjndatii,  cjuldcm  cum  rellqua  camc  CipoiK    Scir.mi^  gr.uu  lunt  cumprdla  &  fiiborbkailata,  ^'2^^!!!* 
fcrc  i.t  AUr-^tiia,  qux  uni  comcduntur.    immacura  ponia  vindia  lunt,  mox  mamm,  Mdjnlonim  in-  crJtT^ 
ftar,  pLtrcfcunt,  atquc  cliii  apta  fiunc   Cruda  non  coOa  appccuntur,  Sacclurata  tc  oondita  lantiora 
iimc.  Contra  fluxum  vcncris  (didwr  cxhibentur.  Ardo<ajgJab&  ftomachi  compcfcunt,  Ihulqv.c 
tC  srgm  lolario  lunt,  nifi  qupd  fotttont  fint  odoris,  caput  affidentit.  Immatura  poma  ti  it.i,  &  in  c.i- 
tapl.iiinatis  fornunt  tedaAa,- ulceribus  m.ilignis  &  cl.u  is  luis  Vencrcat  imponuntur.    Vmum  quod 
cx  illis  cxprimitw  innCia^  nCii  reiervatur,  iol  vctus  rcdditum  cakUus  exiftic^  minu^ue  adftriii' 
pomo  nioadm  nae^ 


gcm.       pomo  naadm  npflm 

hvala  utuncur.  '        .  • 

Rodielbrtius  narrat  FruOoslioiiceiiMerdecidendum  ftrcpitum  cdcre  bombardz  non  aUimilemj 
da&diiid^  aocidere  ait';  qudd  (pirins  quidam  leu  flatus  intra  pelkulas  fodina  involventet incli^ 
ara  tllo  commoti  venoihs  dirupds  cum  impetu  egrediantur. 

Fru<flus  hujus  tindura  Gipone  elui  ncquic,  vcrum  intra  dics  novcm  .lut  deccm  fixinte  cvanefcit. 
Ciim  poma  decidunt  non  avcs  tancuin  jcd  ctiam  puici  qiii  illa  coinedunt,  <;araes  aique  w\in  "iir^ 
tolore violaceo  tiniftas obtinent.  ..  ^rj-^  •     ,  .^iS-nfc.^I^ 

Clufius  Exot.  Iibu2.  cap.  7.  duos  defcribit  fruOus  janipabc  Smks.  ^  - 

PnoroiWctdMi»  tm  tmBjgine,  i  BrafHia  allaais';  Anndnoa  Tald^  djffimilis  Jm,ipatp,cjw* 
Pralilianonim,  tenenora  eainen  cortioe  ptaeditiis,  &  /upenu  pvte  planus,  atque  quodammodo  in 
tenerum  umbuicum  dettnens»  oondndbat  autem  iaceriu  parte  mowi  ieraiiia  rugofa,  StmlrifagrHB 
leminibus  ndn  diffimilia,  nucleum  oontineam.ii^  bmas  partes  <tivi£un.  ■  I^diciuns  oii  »ih»iTbM 
tnuncialis  longitudinb  erat.  *.'  ^  i»ta  •  ,  a  •  o^i;* 

Altcr,  cti.i  n  cx  Bralilia  allatus,  pxne  ovali  erat  figura^  iiiftar i4fJl\R|igi^fri»i)^^ 
tamcn  p.irteiiiagis  mucronatus,  trcsuncias  longos,  ejusambitus  ^imdeninicn^daiolcnmtanlen 
corctce  praxlitus:  inciis  vero  pulpanigra  contincbatur,  qux  propter  vetuftatem  in  pollinem  piticfut 
itlbluta  erat.    Cxtcmm  hunc  iructurii  Ie<^m  fuiflc  aibicrabatur  Clulius  jntC(iL..im  ni.ituiit! 
adcpcjs  cllct,  quandoquidem  rugofo  crac  cortice  8c  plarifquc  I(.>.is  vclut  m  I,;.  ..nai  ujiuiacto. 


c  A  p.  in. 

i.  Aihr  autirUtjftrs  ^JmtritMU  ftli»MrHm»d».  Cmitte  \faf^av<  &  Pi(bn.  vu!)ti  ccn-apti 

ARbor  cortice  grifeo^^utt^intiiyii^  -  ^om^rtroafcttur,  longos  habcns  raroos,  &  in  iir/Vi« 
frondanm  &  akmtaura^&*;^^^^^  rami  h^heat  altcrnatitn  tubercula  diein  inter- 
vallo,  &  ad  qoodIjbctfcx,  Cptdfnauto&^/*/»-»,  ara^  fibi  oppolita,  fcmipcdcm  plusmimis 
V  .  }^^'  P"^  "'P^TS?'"  cxomim,  versus  cxti  ci.  it.uem  verb  fenfini  ampluntur,  fefqui- 
digimm  lata  ubi  latiflimj,  m  acumcn  quoddam  obnifum  dclmcntia,  fuperne  faturati  viodu  &  fplcn- 
dcntia,  infcrnc  dilutiora,  ncrvo  confpicuo  &  venis  tranfverfis  praxiita.   Non  fblijm  in  ramis  fed  6c 


hmi^  achti<ill^'^idb£lutcpiirpurei$  variegat^  in  me»iio  autcm  quinquc  fimmnM  ejttfdeni 
extant  coloris,  irociTum  qu^dijue  corpus  m  n:mmitacc  habct  Havclcens,  &  lineolis  nigns  variegatum, 
guintum  &  mcJium  ftamcn  L%I"0  ^•^'•'"'liibct  aurilcalpii ;  huic  auccm  fiwinfidet  6c  decrahi  .  .j 

lioccfl,  ut  alliim  c.unis  fruftum  dc  veru:  cxlons  floseftiuufeabundi.  ■  '"1 

Poft  floreni  lcquitur  frudut,  varix  magnitudinis  &  Sffux^  velovi  Scruthiooil»  vei  nxondw  Sc  1 
nugnitudine  capicu  huiiiam,  vel  oUongus,  initio  Tifyk,jg$HBaf^^  miuaat.  'mm cOn* 

Ciicnrbita;  modo,  fufca  twoUcure  bfuntia,  magnmidtne  leminum  Cucumeris,  ac  nu- 
deo  flavefcente;  exteriiis  autcm  quafi  nfilsi  (imp4ici  lemen  convdtmun  videcur.  Immaturus  fru- 
Aus  pulp.im  alKim  (ucculL-nc.im  ...  ntiuer,  ovloii^  fcr^:  ur  N.illi;rtium,  fcd  cui  dulcedo  quxdam  eft 

admixca;  pcrtut.tni  .^lciiiiiiij  in.l.  .1111  iiun  in  iiicuiountuni  ut  iiiCuciirbica,  leminailladilpcrfafunC,  "  * 

qpx  per  matuntarcm  h;li.,i  li  nt.  •  ' 

'  ^^^^  immaturus  iiuittu:»  conditur,  &  in  fcbribos nfurpacur :  maturb "htntpr  iiirTr'*  MOnt* 
ramf  poOllpnim&IageiMrnmmoda  Prcparacurhocmoda  ' 


Digitized  by  Google 


5(58  H  I  S  T  O  R  I  A    P  l  A  II  T  A  R  U  II. 


Matuniiinictusaqui  wlstjctx  immcrgi-ur,  &  plcn^  coquitur;  hinc  indfo  fbramlnc  li^noduro 
excxraiMiuieft;  Sinfecarein  pabnas  aut  ilias  hguris  illas  vlIis,  fnniculo  craffiore  fciliorn-m  qu.  ni 
proMGiifti  dreuraliga  codofrudui,  &  niiUco  lignco  puKa  funiculum,  fic  (ponte  fccabttur;  cultro 
Hremtefttesopcram  ludes,         .  .       c  in.  n 

Ai  bnr  hrc  ccrtis  anrit  cemporibt»  omntt  Niiaamittic,  biduo  autcm  poft  itenun  foh»  ooufta  eer- 
nuiir.  Pcr  r.imt«  inafbs,  &  lerr*  impIanilCW  fedl^  ,       ^      -  ^  .  _^ 

1  ainiliArinini.i  c{\  aihor  onuiifatB  ialiilM  Amerioet  Ce  peoe  coci  cootinenti,  6c  i«b  ootnine  A- 

fiiert  Ovicdo  tlelcribitiir.  ^,,,       ,         •      ii  r-  r- 

Pulpa  fruclus  matura  non  clt  edulii,  fcd  ad  placmdos  capitis  dolorcs^  prjclcrtim  c\  ten-orc  So- 
lis  nattt*  iniigne  ranedium  :  Si  convententer  tcmponbus  &  fronti  tormi  cataplafinatis  appU. 


**^^J,Qj^rn  hanc  Ctlehffiir  dtobfic  defcrtbit  Rochofortius  in  Hiflona  infularum  Antillarum. 
Altkucline,  magnitudinc  8C  forail  Kfeli  vulgaris  maions  cre(cit,  i^is  crcbris ;  quibus  folta  oblonga, 
eijmiftaj  glabra,  oblcurc  viridia,  pcr  cxtrcnium  fubrotunda  agminatim  aanexa. 

f/er<i  colore  luntcancliacntc  (grileunj  vocat)  cuni  viridi  mixto,  maoilis  nigris,  aut  intcrdum  vio- 
laccis  guttati,  quibus  fiicccclunt  P<*»*,  brcvibus  pcdiculis  nixa,  magmtudinc  &  fignri  adeo  varia,  ut 
difficulcer  invenias  in  cadon  arbore  bma  pana  &  limilia.  Hoc  habent  conunune  omnu,  quod  cor- 
tice  intcgantur  auro,  lignolb,  c4  craffinidine  &  (bliditatc,  ut  pro  mUs  thgBnnlis,  calycibui, 
phis,  codileanbus  ]  inlerviant  Materia  intus  rcpleiitiir.6uico&,  per  mfnncatem  iioUceicdon^ 
cLii  uitermilccntur  graniJa  aliquocdura,  alba,  qaerardfctttttmtKtmt:  tfsm  8c  liqnorem  qnendani 
contineiit,  odorc  vini  .rmuh:m,  at  (iporc  non  pcnnds  gr.ito,  qucm  tan-cn  Inili  h[l-An:.  Vruci-.n  hi 
ieu  poma  initio  viridia  iunt  fic  moliia;  adulci^  corciK  lcu  ci  uff.i  cxtcrior  CuL  Jibitr  niouo  mdure- 
fcit.  Cutiaila  vitidi  derasacortex  intenor  .ilHu'.;  utidc  (i  Ih  lo  h:rrco  per  cuticulam  adado  aliquid 
frudui  infchbas  iniculpaive,  cxiiccato  eo  pulchram  fic  elcuocemipociem  fculpcuia  exhibct.  Fruflu 
nututo  p^icnk enerwr i  viridi  leuoophca etidk,  megmndinBiniia imx  (»  diximus )  hxc  po- 
nia,  a  parrx  pBc  ad  Melonis  maximi  molem;  ut  eoraro  aonmiBi { ineBmh  mnni  &  pulpa  interi- 
orc  pcr  foramen  in  extrcmitate  parvum  extrafta,  quatuor  aqn*  fenarios  [dnas  qnartas  Anglicas } 
cai  unt :  qu6dquead  figuram  attinct,  alia  oblonga  limt,  alia  rof.i.nda,  alia  ovalia. 

in  fvlvis  copioic  mveniunmr  hx  «rborcs,  fiintque  pcr  totum  annuni  h aiHFjrr,  }>omis  alus  reccns 
natis,  alijs  adolefccntibus,  alus  mamris,  aliit  t?»i£w»«  fimul  onuftx. 

Indi  fruaiK  hofce  enipliunt,  vanis  cobr^nt  pmsiDnt,  aut  caam  hguns  DcrbcUc  infculpunt,  cx 
i.fnuc  omnis  gcnerii  1«la  efidam,  pjrxida,  lagenulas,  adyoes,  paidla5,cyrobia,  codjlcaria,&c 

cfox'</"Theveci  foliopjm  refpcau  ad  hanc  arborcm  acoedit:  at  traftnsvidemr  dic  Fafxste.  Eft 
cnini  ( inquic )  is  magno  Mcloni ;  ar,  luaviffimus  &  oim  mandimr  Mannc  modo  in  «e  fique^ 
fccns,  (emina  inms  contiiicre  quaJi.i  m  Cucunwre  nOlVro  reperiuntur,  cornce  ciim  maturuic  aooBO^ 
fblki  arboris  cximic  vindi,  exquifite  (Otundo,  aureo  nummo  Gallico  pari.   In  infula  Zipofiga  pBGh 

venit:  vitiefiipra  in  capite  7.  iibti«4.^1)7^   -  ..... 
Hiijus  feminibus  Cambalffi  filam  tf»|RiiUic.  cnnAos  aUigant*  &  mt>  tinhnnahnjK  umttUr. 
Hig^eroOvieai^cujmdefcriptionMadttlitoooi^  ctt%  mMnti 

imfttanamdiwditawaftMnb^/  . 


%.'  A^mnriuifersfclu)  lonro  Muercmslt  fm  Lam  ms.    Artor  foUo  Lauri.  fri^clti  Cuatrhita 
<MMf  J.  b.  LmmfoU»  Gumt^  C  B.   Atk<>r  per*£rM  tx  Gmnta  CM  «  /.  I .  <.  ^ 
mifrMOiiiniwtrfa,  &  l^umfiluJlfi^ 

Jiiglandus  .iibons  iiiaruiuiaincm  j:quar«,  ncc  diffimili  oortice  tefton  dfe  femnt :  folia  lamims 
hafacic  limilu,  adquorum  exortum  fn  rtcs  in  ramis  nafcsrcmr  1  Erat  qucm  Uulio  mitit  GaiW», 
maani  oiali  inftar,  86  oibicularis  p«nc  fonnx.  Nam  ducti  a  pcdiculo  per  longituctoem  tmaus 
menfuri  ad  alteram  paitcm  pediaib  pioximam,  decem  uncianim  fuilTe  repcrtumelt;  quam  ca 
qn>  fraauni  per  medium  cnnMmi  «mfaiebNt  vix  fiipcrabat.  Lcv«  crac  pro  iiia  inagpicudanc.  fie 
qafe fitifqttffimm  awfeejwaiC  famnrf^-iplwidencc  ex  flavo  fpadica  colons,  mtcdftim 
ctum  nigt^^calis  ««^  ?i«cr^ 

qucndam  pulvercm.  '  '^^  .        ,      .      .  - «  t   ••  r  a_ 

Proxmic  ad  hanc  acoedit,  m  egoeandem  fufpicer,  CJ«rw  Amencana  Thevcti  8:  Lcni,  tro^m 
famHmmninidinemediocrisCitrulh  rcapitisinfintisl^rio]  forma  o\-i  Stnithio  cameli,  non  eda- 
km,otlrMirduro:  qnem  perfbrant,  &  hciunt  ex  its  inftmnicim:m  iis  Mar^ka  diftuin  Jk  oateras  ad 
pocaadnm,  Aibor  ipla  ftdie  L«n  eft.  Idem  fuada  nomm  vulgare  cormpcv^^ 
dd  quodoirairitapodftfonem^mmihBBCtett^  Huiusdetei. 
prionem  fcpcrlus  dalimus  pag.  i;7i.  hb.  i4.*cap.  7.  ttiimedamaftw^  «t  pracccdentis  potiu» 
Jpeciei,  fhiaiim  cllo  iulf^icor  LageniJas  Amcncanas  ClMf.exM,  Bhti  cMf,  «.  dcfcnptas,  forma  pjcne 
oibiaiUri,  duro,  Ixvi,  fMdioci  co[oris  corricc  prarditas  cxtinia  parte  funiculo  t:.iicdos  &  quodam- 
niodo  conncxob,  Hx  forti  lum  quarum  memmit  Amcricm  Vdpunus  in  Navigac.  1.  quas  vin  de 
collo  fulpendum,  quaram  ni^  Iwrbi  plena  dl  qeam  maiWbmr,  ikem  fennijnamj  baalb  madda. 


Cap; 


ilaiuiu  AtbdnmK 

i<i 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXIX.         T>e  Arbortlms  Tomiferis.  i 


Macocpver  VtrgininfiHm  forti  *  Cluf.  J.  B.  fr«f?i»|  oriicularis,  £ranu  eerJu  ej^gie  C.  B.         •  £xarl.i, 

c.  i. 

ORbiculari  prorfui  formi  crat,  quatuor  unciarum  (3umet:o,  cortice  duro  prxdims,  foris  Ixvi 
&:  fubfiilto,  mternc  nigrd  membrana  induclo,  ^jer  quam  fporCc  qua-Jam  fibrar  k  pcdicuJo 
jd  funimum ;  contmebat  vero  pulpam  nigram,  (qui.i  non  rccciis  fed  ficcus  &  vetuftus) 
acidique  &  quodanimodo  falli  lapoiis,  in  qua  plunnu  grana  involuta,  fabfufci  coloris,  plana,  &  cor- 
dis  (  ut  vulgo  pineitur  )  fbrmam  rcfcrcntu,  mcdulla  albicante  prardita. 

Ciufius.  Mcili:  fibi  pcrfuaden  fivent,  huncfrudlum  illum  cfle  quem  Vitginienfes  Macocqucr  ap. 
pcllanc,  8c  (magno  aliquo  periculo  libcrati,  vel  bello  defundi,  m  Ixtitix  lignum  ftrudto  \^nt  .ifli- 
dentes )  pulpa  reminibiilq,  cxcmptis,  implenc  lapillis  aut  crafRoiibus  quibufoam  granis,  ut  maprcm 
ftrcpitum  agitatus  6c  cotnraotus  cdat,  bacilloque  aptantes  manu  tencnt,  pcrindc  ac  Brafiliam  (uum 
Tamtractf. 

Ego  potius  M4coe<pvcr  Peponis  fpeciem  cflc  cxiftimo  nam  Macock  Virgimcnfibus  Pcponcm  dc- 
nocir,  &  •  CBauhinus  cxdefcriptione  Virgmi.T:  habcc,  Macocqwcr  peiwnibus,  mclombus  &  cu-  •  Pin  p  ?ii 
curbios  valdi  fimilcm  cflc,  cujus  unum  gcnus  mcnfti  uo,  altcrum  biraeftri  fpatio  maturcfcic.  Fruaus 
autcm  delcriptus  a  Peponibus  valde  diverfus  eft. 

Idcm  Cluiius  frudum  huncnon  valde  difGmilcm  videri  lcribic  Hipuro  cetrafyllaboFcrd.  Ovicdi, 
quodegonon  invitusconccflcrim:  oam  a  Jutupappccuwya,  quacum  J.  Bauhinus  co:iferendam  pro^ 
ponit,  di%'crlam  puto. 


Cap.  V. 

/trhores  dn£  ckcurhitifer^t  iirtperfeile  defcriptx. 

I.  Arbsr  fruSium  Melnit  facit  frcftrm  J.  B. 

CElfa  eft  hxc  arbor  in  in/ula  S.  Marix  Indica  provcniens,  ex  qiia  crefcunt  frudus  Mclonis 
facie,  cortice  duro  atq,  hgnofb,  plurima  mtus  continentes  grana,  vHdda,  lata,  alvum  dcntia. 
Unfchct.  ex  brevi  hac  delcripcionc  an  hxc  arbor  eadem  lit  ahcui  h  Cucuibitiferis  defcriptiSj 
an  diverfa  colhgi  nequit. 

2.  Arifor  CucHriitifera  Tnbaeenflum  '  I>J  Lact.  •  InJ.  OeciJ. 

Lij.c.iS. 

Folia  ejus  longiffima  funt,  fcd  .inguftiora  &  obtula.  Frudus  trunco  &:  majoribus  ramis  innafcun- 
tur,  grandes  cucurbicanim  mftar,  &  qui  fipc  duas  Itopas  &  dimidumi,  ut  Hollandi  lotiuuntur,  ca- 
piunt.  CoTticc  tcguncur  non  quidem  ciaflb  fcd  durtflimo  &  penc  ligncOj  qui  pulpam  fpougiofam  op- 
limi  (aporis  tegit.   Singulis  propc  anni  menlibus  fimdimr. 

Locis  modice  humidis  nafatur.  LietK 

Succus  dicitur  alvuni  &  (anguinis  profluvium  /iftere.  jr,^,, 

An  8c  quantum  hzc  a  fupra  deicriptis  dif^at  confidcrAndum. 


Cap.  VL 

yuracatia  Brafilitnftiut  Marcgrav,  Klb.  Arher  ftfmifera  Braftlitnfit  ffinofa,  frttltu  Mamao 

fimilt,  ramofa. 
Marcgr. 

AKboT  cft  alta,  rcfta,  caudice  inferius  craflb,  qui  vcrsus  faftigium  magis  magJfquc  attchuatur, 
corrice  grileo,  ligno  mqlli  &  ladefcxnte.  Caudex  aurcm  &  rami  armantiir  fpmis  brc- 
vibus,  craffiulculis,  duris.  Et  r.imos  quidcm  in  orbem  projicit,  fed  monlin.itc,  fuperiordlq,  in- 
ferioribui  breviores,  neQj  ramuli  magisordiiuci,  tn  quibus/i/w  in  frondcs  congcfta,  A/rfii</i»i/e  modo, 
figura  8c  magnicudine,  luperius  fplendidc  viridia,  infcrius  incanefcentia,  quinquc,  ieptem,  vol  no- 
vcm  in  ftcllx  modum  fibi  appofir.i.  Florem  fcrt  &  fiTj^ni  iit  Mammao  mas  x^el  Pinoguacu,  petiolo 
longo  depcndentcm,  trcs  digitos  longum,  craflitie  duplici  polticis  humani,  ftriis  h.iud  profundis  (c- 
cundum  iongitudincm,  vcl  quaii  lineisfblum  not.itum.coloris  cxtcrius  &  interius  crocei,ut  Mammacg 
faporis  e|u(modi  (ubftanti.T,  &  limili  modo  granis  refertum,  magnimdmc  6c  figuri  grani  Hordci,  fic 
caj  nc  haud  mani(i:fti :'  immaturus  adhuc  l.a^c(cit  ac  vellicat  linguam,  maturus  autcm  fponte  decidic 
&  comedirur  crudus  atq,  coftus. 

Folia  amittit  (inguhs  annis,  &  mcnfc  Martio  nova  protrudit,  hinc  floret  Sc  fnidum  fcrt  qui  finc  femfui. 
Aprilis  &  Maio  mwuratur. 
Fccmid^  dida  per  omnia  minor  cft  nurCj  aliiU  fimilu. 


i6jo 


HlSTORlA  rLANTARUII. 


fc  i  ^  Vtt' 

*  H>M-  Lanrifi^  Mdaharica,  fridlu  ejfeo,  nucUoi  continentt  D.  Syen. 


A' 


^{v,'  cf>  proccra,  ramis  dcnfis  &  opacis,  bt>i  tianfverfim  difFufH,  nafccns  in  arcnofit.  JE«fi« 
el  crnffa  cft,  ramos  lat^  fpargcns,  cortice  «1«"^  nignGinre,  mnis  rubdoente,^  (aporis  ad^ 

tcrius 
iicei,  ( 
,  lepollii 
'.^^  '"plana,  umnaue  nitentia. 


ftrii)j;<-'n"^         a'^'''^'^"^'^-   t;''-"^""  quantum  tmtBhoiDoailwfeftatur«  ligno  albicante,  cor- 
tice  cxtcrius  ex  virKli  nigncintc,  fub  cxteriorc  crufta  rubeicaite.   BM^ dnerei,  tenenorcs  viliofi, 
«fiMabt  A.ac  foadicci  feu  mufco/i  colons.   t  F"/"»  pctiolii  brevibus  inhdent,  fpithamam  longa,  qaamor  vd 
liwtWii^Quinquepoiliccslaa,  obloneo-romnda,  culpidata,  arca  margincs  denticukta,  tcxnira  IbUda,  aaffii, 
Ammn,& "t  piana  utnnque  nitentia,  luperni  obfcuriu»  vircntia,  intemfi  danora,  odore  nonnihd  gravj.  Ncr- 

viJetur  rtfii-  ^^^^^ 

foliis  duaus  &  dtvifuntt  nde apud  auSores.  Flirts m  fuperionpaite  raroonim,  CDin  i 
LrSTr»- foliorum  fmub  is,  tumexipfocorpoteewont,  feptcm,  oa6ve  plus  mmmadTeftiidem  ^Ciomi^  pe- 
A»  Mfr-    oolis  curris,  tnbus  pctalorum  ordinibus  compofiti,  petalis  m  fmgulis  gmnque,  tmermtt  lenci  pctak 
amt.         iniflora  funt,  cralla,  cuipldata,  villofa,  fpoicco-fufca  &  nitenna  inftarveiuti:  fwii^r  majora,  iw 
tnhda' towiuscochleato  cava,  lubrafa,  ac  pihs  candiiiLS  mAximi  in  oris,  obdufla  ;  *a(fm*m  ai/pi. 
-^li*'firidU»  enerius  vindi-mufcofa:  Hac  fr»  atljcit  ftltu  bahto.   Sttmiiu  quinquc,  infenus  craP 
fiob!  TMiaSc  plMa,  l^pern^  tenuia  &  albicantia,  apkibus  rotimdiolis  albianta>m  fubflani  pne> 
dita,'  globulum  viHdem,  gui  fhi&us  rudimentuin  A,  etmiplctoita.    GtmmM  Bonm  rotondi^ 
funt    fy«Sjw  pctiolis  curtis,  craffis,  ipfis  ramis  fennft  dnpJo  craffioriwa  appenn,  pandi  funt,  ch- 
loneo  ronindi,  in  fummitate  fa:pc  curto  (cu  oblonRO  nodo  cmincntes,  corticc  cxtcnus  rufo  ac  nuifca- 
IbScicabio,  intusvii  idi,  qui  inie  includit  04  prxgrande,  durum,  cralfum  &  fubflavum,  quodinnis 
albi,  aanioli  Sc  dunola  carneobduaum  eft,  capaaute  in  medio  laci*  Rr.iiKli,  nnclcis  dMcm,'  un- 
deam,  plus  minus,  fuie  interfcpimentb  intermcdiis  repletum ;  funtque  nuclci  primum  coiticc  craP 
fiolo,  nioUi,  alblcante»  8e  flaviufculis  pilis  oWiti,  forma  irreguUres  &  angu  oli,  mtu»  repleo  me* 
dullialba,  qu  v  pnmam  liqmda  cft  &  mudlaginof»,  dciataim  pljuii  niatun obfft;^  fcint nncamen» 
oHco  fcabro,  lunt.juc  tumformi  objongo  anguilo-rotundi  8c cufpidan  imu» otoofi. 
FruAus  ac  prxlcrtim  nuclei  gravis     lylvcltnsodoris  funt,qui  m  foIiiseftdaHliar. 
f/or«hicarbortotoannoubenpfovcnmfert,  ut&fructus  copioios. 

Oleum  quod  cx  iemiaibus  fniauum cdaciair dolores  fedar,  lcabicm  &  pruntum  tollir  il.iti: ;  oailn 
ialfisbiHiioribus  infeftaniponfert:  cnmdiwie  mixium  vaccarum  «ctcrorumftue  jumcntonmi  apo. 

''^onlTuaum^unibi I^arum  rcprxfentat.  An  yer6 flot Ciinino boQm innafcawr iKMt couAaci  «fii^ 
foaui  contranura  ex  delcnpdone  coUigitur.  .. 
Aiiifciigptt|twdammndniBcfioftMb  «Be  feiywiBliMer  CacBwidWwwNiiawafc 


Km, 


c  A  p.  Viii. 


}  ,-/  f.-ptim 
mt  citiur. 


Cau»  Oer.  Cseu  five  Cttvtt  Park.  Civa»  Ammtm  fivt  AvtSm»  Mmtm*  J.  R  At»;^sU 
fimSk  Giutmeltnfii  C  E        €at0  Ct». 

QUanior  hu|us  abons  fpccics  liabentur,  (iionnulli  quintam  addunt)  magnitudine  inttr  f» 
difFerentcs.  Omncs  lodsriguls,  pingui  &  uligmolo  (olo  gaudcnt:  bi  nova  Hi^tm*, 
Gmsimsls,  Ntwtpui,  flMiS,(,,C**-.jf«yjw,8tctumlpont^^  tum  magno 

ftadiooolaniur.  OmdllS^fnia»  ejuiStemfcreJimifacultatis  in.nonim  tamcn  potiombiB 
magis  infcrviunt,  roajorom  nummis  atque  commerc&.  Onjne»  Soianura  radionim  ardon^ 
imfturni  frigons  &  vcntoram  tempdlanim  adei  impaticnte^  «  fFontancat  nonnifi  ui  ^aU>b«Js  u». 
fcfOfe  appareant,  cult.x- patulam  quandam  &  umbiofam  arborem  )U«a  |jlailtMI,reqpuaiy  ^^y»» 
mianthh,  five  matrem  Cacaviferx  appellanr,)  ut  i  ca?!i  in|unis  cjus  vduti  fab  umbone  •ftnt 
Omnes  fadle  ooiran  le  peihimur;  Hilpam  ccrti  mtcgr..  cx  .pi.s 
nonfccusatqucinEuropaTOWUttqueoUvc^^  Attecundo  '^^^^^^^^^.^^f^^^Sl^ 

il^  amm  «iifiBH»  ikvicelaiac  <c  Aerileft^ 

^  Omninmmaxima,  Arbor  cft  mcdioois,  tmnco  1'riini  noft.atis  crafTttie,  non  tamen  ufqiic  adeo 
prMwV SrtiS  ekbU^^  «naa,  Cff^  fiondofa,  ramis  quaquavcrfum  cxtenl.s  Ccraluni 
E^rXmi^^&Sl^: 

&  tantillo  danor  eft.   I»  foliis  etiam  non  mjpna^difaeBaiKia^  Ildns,  ^3SS 
funt,  verumcirca  marR.ncs  .rquaUora.  obfcnnustimfia.  T« 
&  loneiora  nullo  lerc  pcd.culo  ciuli  adnata,  nervo  umoo  &  rcao  prsrditl,  «  «0  inult«  oi». 
qux  vemiljc  furfum  emcrgun^   FUt  ei  magnus,  &co|ore  ex  flavo  albclcens  mtfar  Croa  : 


tuieiti  m^df 


^u^.o  Google 


Lib.  XXIX.  ArMw  Tmiferis. 

pelliculi  fulva  vcftiti,  qa.i  fublata  videntur  non  abfimilfis  rcni  vaccino  fecuodum  maians  auibus 
iuncdivifi.  SubfUntia  cooim  intus  cft  tennis,  &  fpadicei  ferc  coloris,  indifpares  divifa  parricu- 
^  ^^."^f^^  fc^hatreMi;,  «dffdoae  &  pujguis  utfponte  humor,  quantumvis  fit  lcntus, 
aliqoando  exfbllet;  imd  deum  ex  ea  •tandanaus  quam  ox  Araygdalis  cxpi  imi  pofGc.  I>ulpa  hec 
luljaman,  non  ingran  tanv^n  (apons,  nuild  nutnmcnti,  tcniperamenti  lubfngidi  atque  luidltL 
Hughcliusnoftrashurtum  jjcuraciusdclcnbit,  cft  is  initio  vu-idis,  qui  prout  nugnitudine  «intnr 
itahgur.i  &  colore  vana:  x\  perteitam  ufqua  ir.atuntatem.  Nonnulii  fubrotundt hint PbmmwnM» 
tor.aluoblongi  Cucumcrum^^^^^    vemm  plcrKjucovan,  Melonibus  nonabllmiJes;  maKmtuJina 


.  — .       -   _  ....  ^u  ,  li-^uh  ijuam  in  Mcione,  ve- 

lutornaniscausa  a  nacura  tadis,  protubcrantus  iis  qux  iii  Pomis  vulgn  iljus  non  raro  tcrniintur  finrfi 
Lbus,  obtuiis,  extrcnii  digiti  nugmtudmc^  Color  tVuduuin  p:o  mjtunuusi-atiooeTariat  adouam 
quo  propius  accediinr,  eo  colorc  ru->cntc  (cu  iiicirnato,  ut  vcKant,  nMgBfnattbAi&ftriati  nrz 
cipuc  ex  partc  Ibli  obverla  ad  modum  Pomorum  vul|tuium}  unde  6c  Aaturitas  coenoicitur  * 

Nodd  C-w»  diai  nwmbraaiilis  finguli  fmgalB>flcli|d^.  «to  indu- 
^**^  W»'^  ^^^  NuckorumnumOTSprp  tenim  m.ign,tuamc  vanat,  aduo- 

denano  «d  tnonurimn  fcdd-a.  M.i^a,tuJm?  ffint  Amjsgdalarum  vujgarium,  non  tamenadco 
qMliprefll,  mcmk.ani  tcnuiffima  leu  cuticuk  cmai,  ante  raatuntacem  ;Ubentes,  cum  piene  mttU. 
merc  oblcunui  rubcnt ;  cxiiccati  &  CitcoJata  connaend*  idoaa  nigricint  maok.  &•  ^d  cpln^-^^ 
illi  aoc&iunt,  qucm  Sc  incifuriiriiBimiradmr:  ikvABk^Smm^^iMT 


mere  oblcunui  ruucnt ;  cxiiccati  ec  uMr«M<«  coimaciicue  lUoaa  nigricint  maffk.  8t  aA  cr.bw-.,7"T 
nis  bovilli  acc&iunt^  qucm  8c  incifuriiruBimiMamr:  iiiV^^St^^y^m 

Aapn  fic  oleofus  humor  mvenicur.  '  •    " " .  ' '  "  ^ 

Ciim  fruaus  collegerinc  corticem  cxtcnoic  u  f  qui  nullius  (erft  osds  eft)  inddont  &  nucleis 
cxemptis  abjidflllfc  .HMpiIUculisexutDs&^niuctlagiiie  adhircnte  actcrroi,  fuper  ftonhnitliii. 
tcamuiibus  expaiuoi  Soh  exponimt,  donec  humorc omni  evtxaco  pcrlect^i  cxlicccntur. 

Nuclci  probc  (ut  loqm  amant)  curati  guftu  (  "c  diximus)  fubamari  funcSc  pingues  feuoleofi 
calortf  cemperati,  uc  nonnuLJis  viJetur  licci  &  adftringences,  quod  non  probat  Hiididius  ■  titi  nee' 
Pifo,  quifubrtancum  CacM  ex  craffioribus  fimui  8c  tenoioribus  partibus  componttnia^Qit  '  Nam  in 
palravip  (inquiOredigitur  primum,&follnM)x,etfifrMueari  wlk^  coRltur  • 

^  com  fi«  fine  uUius  rei  adnuftioilOiit»  arguit  ahqmd  ei  iacOe  tenads  &  bitummoll  lunnons' 
Mulumfapereidcm,  quibuicumluaptenatura  immifcecur,  inftmr  ignei,  qux  necclLno  mudcic  & 
referarc  debcnt  corpons  meacus,  non  vero  prxcludere,  uc  quidam  volunt,  nifi  hoc  mtcUigatur  da 
crudo,  vel  tollo,  vcl  Sacch.uo  condito,  quo  muheres  in  Indus  nimium  vela  amant  uade  uwri  al- 
«  &  hypochondriorum  obftriKaiones  incurrunt  diffioiUimas.  Verum  totum  hoc  odttr.  Iiu6d  inte- 
nor  eimiiibftmtia  dentium  mofioneiion  cx»ai  eonnqniuitur,  necpcrfiac  oommifoeair :  rcquiri- 
tor  ann  afaficio(a  niobtver(aa&  comntio,  aBqnetnnc  demum  (^uid  noxix  fuperflt  fngidicacis 
ahoiumcabdoninicommdfaomttmpa^  HughefitBnegatuUam,  mulicnbus  Lidias  ex  horum 
clu,  nox.imaccedcrc;  (dque  Ixpius  elit.:lle  crudos  m.iKno  numcro  tum  in  Jainayc-i,  tum  incer  na- 
vigandum,  ncccamcn  ulhjm  iud.  nocumentum  fcndlli  .iffinnac.  Ele<ihouc  camon  utendum  nec 
efitandas  mucidas,  carioias  a;.t  ullo  iiio  lo  corru;jtas  Icuvitiolis:  venim  integras,  pingucs  benc'afler- 
Tatas  &  fapidas.  AHerit  umen  nuces  halce  quantumvis  diljeenter  cuiaia^  «firrar^f  &  leoondicas  i 
BiaiioitameBnidt,intarTd^  mntatioiw& luimm  fitnm  contrahere& 


vnuanoir.  MKat  enun  eaim  iii  opame  auervaM unanolitas  quxdam,  qux  ca^  ccelo  liumidiore  ad 
mucoreni|KOOnupoonem  diiponit.  Hinc  maira  Chocolata:  qua:  in  Amcrici  conhc  tur  longi  prx- 
ftare  creditur  d  quac  cx  niideis  huc  cranlvc<itis  in  A.ng!u  paratur.  Aflent  autem  tum  Hifpaiwi  tum 
ctiam  Anglosarborum  harum  magn.i  Pomana  in(}iruerc,in  quibus  eo  ordine  eiQuedi/Ltnrii.n^ni%« 
dilponunt  qup  noftraie*  Cantiani  CcraU»  ibleikt  m  CerafcQS^  SolamaalQa  imtio  larvwam  firiK 
ioatiUbi»  heibis  61^»»^  fliatetian  ddnfeRauiosi  enl|am.  ot»SStMSS!lJ^6c- 

ttlflBfifllKIUB  GKDI&Du 

Cbocolata  Hifpanis  reliqmfquc  Europiis,  Cbocotatl  Mexioenfibus,  acdoinir  vd  pro  M«ff^  'ipfi  i 
nucleis  Cw-»*  vcl  Solis,  vcl  cum  aliis  fpf^bu»  aut  aronjads  miittii.  ooafeaa,  vel  pro  potione  inde 
^^pf r^j^^^^^^y^    atOQMnceqaB  Ciwqoboecompofioonem  ingrediumur  hic  rccc». 

I,  Atttt,  i.e.  Maydi  fire  Fnimeati  Indid  farina,in  aqu.-i  ad  modum  pulciculx  foluta. 

i.  ^cbiote  Ccu  Achi-nl,  i.  c.  g;ana  ruHra  fi  uftuum  t/rurt«  6  quibus  pa/Wlos  faciunc  ad  tiqgendltll 
utiles,  quos  &  Chocolata:  admilccnc  ad  gratum  limul  faporcm  &  colorcm  communicandaiii 

ChtUt  lcu  ChtBt,  uc  Capiicum  feu  Piper  Indicum:  qwmifm  valdd  calidum  cftpanca  qnaflli- 
fue  »i  Qtpaqnexckandam  aioodaoe  admitoenduro  efl^  nopeanQiiBiMigBiaemmflammet. 

4.  iAtMmUtt  Mexicanis  qnam  fic  ddcnbit  Fr.  Hem.  vohbilti  eft  lierba,  binos  dodrames  longa, 
-per  Ceinm  repens,  loua  fercns  magna,  pinguia,  obromnda,  odora  &  acris  lapons,  teretcs, 
.contortos,  &  prxrerquam  undc  pcdiculi  onuntur  kvcs,  per  tcrram  repcntcs,  .u  arca  linralot  fo- 
Jiocum  cxortus  raaiccs 01  luntur  fibratat,  capilUlire  parci.    Fi  uctii.s  l\}c:i  longo  pcifimiUs  eft. 
.   Nalcicur  humctbs  loas  regionum  ferventium,  quahseft  ^gauiiultHdeai^  Sc  HacisntitiaUit.  . 

Cahda  eft  &  ficca,  ad  Piperis  longi  Ipecics  actincm.  Bfiiiiar  ComCbocolata,  cui  eramm  fipo-  WWi' 
lemcoadlie^  OOiToborat,  vemriculum  calebKi^  ons  halioun  «niendac ;  craflbs  lenc6lquc  humores 
•ttenu«.  adverranir  venenis,  ilucB  &  diolidi  coo^  nrawm  «ocat,  mcnftma  ac  pam»  cmor- 
tuostrahiccumTIdxochitl,  viv6(gpeao6dent»  «faOiiiAintfenti  fiifOcaacexiBOiceBMiMiiettitri 
ngoribus  iebriumoouulamr. 

;.  l^JKkMMrar/^iMFloieiBidilB/O»^^  .  Itajne' 


Dlgitized  by  Google 


l^yZ  HlSTORlA  PlANTARUM. 


Hujus  Borem  (blum  ChocobiB  immifoent,  toUm  inuiiii^e  HbldMuit  3  ad  odorem  &  fiportm 
loavem  ci  addcndum. 

*lM.pJtno.     6.  VajniU-i!      BamHin,  i.c.  llilxcMtl  Hernanvlez,  (^e  quo  *  .iliSi  Jiximus. 

■  7.  pipcr  Tavald  livc  Xocooochiil  HtrnMJ.  Plper  oiioratuiii  J.imaycenlc  noftraubus,  Carp»> 
balGuntim         H^cMtw  1««  fimplkk  ChocoUcMn  ingreilicntia  lecmlct,  de  qiio  «Ol 

diiimus^  ' 

ft.  HiJ  aJait  Pifo  liqaorem  quendam  refinorum,  WxfW»»  quehi  Indi  «dfc,  Hirpani  176  nomJ- 
fi  mitu,  .leflilliruem  cx  x^ton  HdfiabKjtl  difta,  WU  CM1>,  qux  ftipceeft  lcvi,&c.  Ilic  rariijs 
admilceci;:  ClnKolarjt,  tuncpotifGmum  aim  Diarrhccat  ant  Dyfentenx  mederi  volunt,  miclcifque 
quatuor  Cncto  unci.i  unica  H»Bi  mifcctur.  Venim  Caao  nuclei  ob  pinguedincm,  gLimmi  Afi' 
ob  tenaciffimum  glutcn  p.nmum  debent  torrcn,  nc  vifceraobftruant  &  cachems  proiucant. 

Ha:o  altaqne  vegetabilia  ( inquit  Pifb  j  Novx  Hifpaniz  pacria,  ncMt  idcirco  pucavi  tecealeoda* 
qu6d  oiiinis  podo  Chocolau  (iriuI  ca  reapcre  debet,  led  ut  cx  iisqi&iQoefibimaxiiniiOOimtiMiB' 
eligat.  Indi  ante  HifpanoruA  adventiun  fimplici  Cacao  farini  ooaiean  i  compofitiaiilfabt  aUlioe.' 
bant,  lanitatis  potius  tuendae  loliciti,  quiin  palato  gratificandi. 

In  Jamayca  Cacao  nnclei  crafii  contriti  in  pancs  fcu  nuflas  libralcsaut  baibres  trilibrcfvc  elTor- 
mantur  ablquc  ulLi  mixnjr.i.    Il.tnc  paftam  antcquam  pro  potu  utuntur  radcl.i  in  lcobem  lcu' 
pNitverero  tcmffimum  comminuunt.    Atque  hanc  mailam  a  mercatonbus  &c  nautts  in  .\ngli.ini' 
fiipvaliacamj  ex  opcimis  efle  pallis  qux  Chocolatz  haberi  poffuntaffirmat  Hogh^is.  Ncc  cuim 
coovenitj  inqmt,  uc  nuclei  in  tenuiflimas  particulas  conuninuantur,  hinc  enim  aeris  impreaiaiubus 
nuRisobaotia  evadit  maffij-  flt  Ipirinilfeluti  facilius  evolant,  reliAl  pafta  fam|  &  infipidl 

Varios  ChocoJatam  parandi  &  componendi  modos  defoibunc  Pifo  &  Hughcfius. 

I.  Caca»  nucicos  prowcuratos,  &  in  Solc,  vel  fupra  lentuni  igncni  m  valc  convcnicnti  ficcatos, 
■  dctr.aAis  cuticulis  in  mortario  marmoreo  tundunt  &  comminuunt  in  p.iiticuLis  tenuiffimas,  paflam' 
>  indc  cScicntcs  quz  vel  leorlim,  vei  additoovo&fannarMayziicanrillo  in  roculo$,  piljs,  trochilco^ 
aUiivegMfras  ftinnari  poieft,  veltn  pyxides  immitti;  quz  (uper  alTcrcs  fcu  tabulas  .Tquales  (iippo- 
£n»{blto  aliquo  aut  cnard  mundi  m  umbr»  ficcanda,  (in  Sole  Itqueicuoc)  ade^qoe  fatcvtindii'' 
lelcit  pafta,  6c  ad  hebdomadara,  menfem,  atini  dimidhim,  ant  etiam  ntegrum  annnm  pro  nfu  qwv 
'        tidiano  lervari  poted. 

Si  nucleos  in  farcaginc  iupra  igncm  cxficcis  civciulum  tibi  eft  nc  .idurancur.  Nuclci  nori  nimis 
tundendi  lunc,  wc  pl.i:.  arquo  oleoli  evadant.  P.uics  1  orulx  C.hocolatar  curiosc  compingi  &  Ixvigari- 
debentnc  nmis  aut  iilTari!>hieiu,  adcoquc  aerc  ic  iniinuante  mucidi  brevifiant,  nec  diibdurent. 

1.  NonnuUi  (iipra  Upidem  amplumanqualem,  Ixvem6c  perpoltcum  cominolnnc  nucleos  in  tefli^-' 
,  mam  £uiium.  Supra  aiium  dcindc  quem  in  pramptuhabeac  lapidem  anc  lamiium  {eneHn  farinam 

exeendunr,  &  fuppofito  lenro  igne  quamus  (uffidat  ad  ImpeAendam  nft  lamnur  idhxrefeat,manibus 
(ulMgunt  & cflbrmant  in  quakciKiuc  placuerit  fiRur.i^,  vcl  (cnriim,  vc!  cum  tantillo  Nottj,  qoac  car- 
,  diacacft.    Atque  h.rc  (  inquic  )  optim.i  eft  Chocolati  palKi,  ur;^utc  limpliciflima,  quaque  Indi 

ohm  antc  Hilpanoi  L.iTi  ^avcnn.m  uli  limt  T.intum  enim  .ib-jll  (cx  Autons  nolln  fcnccntia)  ut 
niixturi  illx  6c  varia  ingrcdientia  Chocolacam  raeliorcm  rcOAliderinc,  uc  cain  potius  dcpravavcnnc 
Acplanc  co:rupennc 

■  •  Hjlpanific  noftrates  cos  imiuti  nuclco  ura  Caest  paAx  adiidunc  vdCAftf*',  vcl  Aehu>te,  vcl 

aliud  qucMvts  a  fupradidlis  ingredientibas,  vcl  plura  eorum  limul,  qn«  haberi  polTtint,  pro  guftu 
confioentis,  vci  pro  utentiumconftirLitinne,  velmedcntis  fcopo  addiu  tandcm*f.icch.iri  q.  I.  Singul.t 
autemqua:  niaflac  .idinifoenda  iunt  lcorhin  dcbcnt  coninunui  8c  in  pulvercin  lubciicm  rcdigi.  ,Vlc- 
chodum  conhcicndi  mallam  Civocolatx  compolitam  hanc  tradit  Jul.  Pifo. 
Cacacius  czceraque  ad  raixcuramhanc  penincncia  pmluncur  lapidc  quodam  Meutis  nomine  didp,- 
.  idhEqnfinodiQtbmexcavato:  AnimadTernadumaucem  eft  I.  Uc  omnia  quo  melius  fiangi  poflSne 

■HB  nneamur  ingredientia,  prcter  Adumm.  2.  Ut  dtltgentia  adhibeatnr  ok  adurantor  ragriimque 
concrahantoobrera,*  aut  ntmto  admota  calori  iniitam  fiiam  exfaalenr  tirtutem,  amardmque  acqui» 
rant  (aporcm.  Pia:cctlLint  m  coniininutionc  Cinnamomimific  Ci/»'/o  qnx  fimul  cum  Anifomoluiv» 
tur;  poitremb  autcm  loco  CnciKiMf  ip(c,  qui  paulacim  confringcndus  rcllac ;  iinguiis  quippe  vicibus 
quocius  quid  de  eo  moix  fiibjicitur  circumagatur  l.ipis  ur  hiLihus  diQibat,  mehiKquc  concciaiur: 
deinde  in  ahcnum  poft  Cacadi  oomQunuti  ingiedicntium  pulveres  in|iciuntur,  qui  iiaiea  quadam 
foainAi  ddem  peiinilcentur.  OMAain  onum  maffiilapim  rurfus  lulxlica,  aii  lubjeen  eiadMltea 
tlierint  pninx,  pcrquam  optim^  diluitur.  Cavendum  tamen  eft,  n^  vehementiorJiVpoiMCur  ignis^ 
iit  buti'roli:s  niniio  calorc  ciTcrvclccns  humor  cffundatur,  Achkxem  velim  Cacado'admiicea$,  ut 
cum  co  niolacur,color<Jmque  mcliris  acquirac ;  cxceri  pulvcrcs  cribro  ancequain  confi.nd.rntur  (cccrni 
debent.  Quud  fi  luffiaens  ia^  fuerit  contntio  (quod  videbimr  ciim  nulla  ampiius  putaminaap- 
podiennt .IjMllNda  inuiEB  parseximitur,  quxftanm  iuiidccur  in  orbem,  atquc  in  arculas  tunc  rc- 
pooituc:.;CiHiiqne  ooonlaicit  dura  conlifttt.  De  modo  exfiocandi  arixirum  frondibus  aut  chan;! 
nwifHlj  uppofitaeaddfi^bet^  (upra  ex  Hughciio  retuJimas.' 

£  nuclcis  CA!iAn  oleum  exprimi  poceft  quanadmodum  «k  Abqig^aii^  8c  ad  eadem  oole  ad  q,tue 
Amyjgdabnvm,  atque  edam  efficacius."  .  .  , 

JLiltiem  etiam  nuclcis  Mcxicani  oltm  alixquc  lutiones  Americanx  pro  nummis  u(x  r^nr,  atquc 
etianinuni  utuntur  jcoiquc  imiuti  Hiipani  eospro  mcrcibus  permutant.  Movlns  quoex  maiTa  ChcJLO- 
Jatx  pocus  paramr  Gul.  Piibm  duplex  traditiu-.  Primb  quidem  mododiluitur  ChDcuLiti  cL:m  .vjua 
-  fiigida^  teMieuliiue  ejus  humorcuidam  miiindimr  pollubro,  id  vcrb  quod  remanct  igm  admovctur 
iu^  eummochara  HocpcAqoamincaluiccLim  ipumca  illa  4  qiu  (ejun^  fuic  itcrum  contunditur 
atquc  ica  ebibitur.  AJcerautem  modus  vult  calehcn  aqoamj  8c  in  valc  rcp<.)licam  Chooola- 
tani  quanium  laneftfaaberi,  iiipcrque  illam  parumaqux  (nndi,  ac  vertoli  difpcrgi  mola;  tuncila. 
tim  atque  bcnc  uiiutacft  rcliquum  calidxcum  Sacch.no  in  eadcm  CboccUta  milccn  &c  hai.riri.  Si 
'placucntfngidaai  pocarc  Ciiocolatam*  dducs  ChocoLataai  ui  aqua,  mula:que  verlatilis  iublidio  (pu* 


Digitized  by  Googl 


Lib.XXiX.  Ve  Moribus  'Tomifcns.  .  i^j^ 

niain  elicies,  qiu-  nugis  augebitur  quo  diutius  Cacicius  ip(c  coniniinuicur :  efiufam  in  iquah  fpu- 
numpxilum  lcpones:  id  quodrenunft  im(cd>iscum  Saccharo.  fupraque  fpumam,  immitte&,  fngi*  ■ 
dimqiiepqubis.  Vcmmnon  oonvehit  onifiibus  temp^a^naKK.  ouiaUnjdi  pcxio;  ob«iiiiiam  frig3i. 

untatifTiniu;  luiif;  por-nni:^  prxparandi  modus  pro  Ti]|gOj  agitioofis  tc  fervii  ui  JbnMyca aGuqad 

Infulis  noftr.v  duioiKb  ir.-  cit,  rcrerencc  Hiighcfio. 

^  RotiJos  vel  mallas  Clioi.ol.ux  {x:nitus  cxliccatas  &  .iriJ.ts  (  nam  duas  fcre  repcimarias  \  prinia 
COmpolitionc  rcquirit,  ut  probc  ^mentctur  8c  cfui  apta  evaidat)  radula  ftanaea  in  lcobcni  fubti- 
lamdctcrunt  quaiititatefufficienti  Deindeaquafr^dadaraquaiiti  qpus«^  (quam  in  huncufum  - 
ip^ttmhabcncj  panisCiilavxdi^^lxaiqualern  aut  padd  mnioremqtuntiutem  qujm  Ht  pulvcris 
Chooolatae  i&filMant ;  qui  in  fngida  facil*  liquefcit  &  diflohritur.  Soluta  Cailava  aquam  illam  vafi 
idoneoinfilfamfiipr.nigncm  fufjwndunt,  &  cum  bollire  incipit  Choailat.im  dcrafam  inhin.luntj  8c 
ad  faorx  paene  qaadranteni  decoquunt,  ficiie  interim  iiquorcni  verlamio.  Dccoctum  m  pclvim  auc  - 
cadnum  cffundunt,  Z<.  pauxillo  Saccharo  caiilcoratum,  cyathis  hauriuiu  &  cilidum  cbibunt.  Atqob 
hoc  quotidunum  efl^  jcntaculuni  ierrorum  £c  (^er^ipniftij  line  quo  laborcs  I  uos  improbos  &  atrutnno^ 
Im  tnenre  neqairent. 

Sunc  qoi  p>t>  aqua  Chocobtam  cura  lade  tempetaiM^  ant  Ja^  flc  aqii«  iBqdis  partibu&  Venlffl 
melifis  ndno  palato  fapit,  minufquc  obftnnt  qui  pananr  ex  aqtu  ftnpHd  edtiloorj^  Chootjata 
oomminuta,  .Scovo  uno  aut  altero.  Ova  enim  cfficiunt  i;t  aqua  fc  ChocoLua  imiantur  &  in  tmiuti^ 
OOrpus  quali  coalcftunt    hMxAtolle  feufannam  Mayzii,     Callavam  contritam  admifcent . 

Alios  potionis  parand.r  niodos  vide  apud  Hughcfmni. 

Cxtemm  pt>nis  hic  nioderatc  admodum  fumendus  cfb,  quotuam  d^Hrueptis  nacurse  cflc  videtur. 
Quinque  vd  As  uiici«  man^  tutifiime  (orbentur  oinni  feri  atuli  tempore. 

Polt  lumpram  potioaem  iomthoaauthoiae  iaMigcs  i^pado  quicfcere  oportet  8e  i  labore  ceilaie, 
ni:  concoaio  impcdiatur  aut  tarbetm- :  i  dbo  etiam  aliqtundia  abftinere  cbnvenir.  Cxtertim  Cho^ 
colata  ftoinachum  corroborac,  ciborum  concodionem  promovet,  tuflj  ^  afthmati  conduat,  fitim 
nurum  in  modum  reftinguir,  contmuato  ufu  corpus  pinguefacit,  diaphorctica  etiam  eit  Sc  fu- 
dorilfeTa,  vaponbus  blandis  ad  caput  clcvatis  (omnum  indudt  placidum  &  tranquiUum,  ade6  copios^ 
nntcic  ytm  tdaax  ut  comnKM^  iatis  abfque  ullo  aUo  alimcnto  eo  bis  in  die  Iuiiko  vtri  poflk. 
Labore  immodcralD  defeflba  geediallftos  mirific^  recreat,  &vircs  inftaurar.  Cdcuriqifa  ooaftiai- 
tioni  &  corporis  temperamento  convenit,  &  fine  periculo  fumi  potcft,  a  quovis  fcxu,  ztate,  con- 
dirionc,  ctiam  non  obfervata  exaAa  dofi,  modo  ad  (atietatem  fumpta  non  nimium  gravet  vencri- 
culiim.  Ut  verbo  abfolvani  carduca  efl,  &  analeptica  eeregia,  potio  ha:c  vcrc  ncdaica,  inulti  8C 
optimi  nutrimenti  pabukm,  inquit  Hughef.  &  fupra  aUua  quodvis  alimcntum,  prarfernm  mtra  li> 
mites  Zonx  torrids,  oorpos  rchciens  &  pinguefadens .  C^in  &  fumm^  commendanir  (ioquic 
Scfarodenis  J  ad  roborandiim  vicc  hai(amum.  &  Venflrem  pcorkandam.  Rever^  oronium  qoi  ia 
Amaica  aUqiundiu  viacere  nnanimi  oonlenm  <g  idKmonio  laliibeRimns  eft  iis  rcgionibuis  Cwno- 
lu.T  potus-adcoque  Moeffiuin  iooolis&«diaii^  nc  mff^  fiaeeo  vicamtokraia,  iieditm  labora^ 

fuos  obu  c  polTcnt. 

Medici  .ul  vanos  morbo^  Cliocolat.im  accommcKianr,  mcdicamentis  fcopo  fuo  convenientibus  ad- 
mtxtis,  V.  g.  ad  ventriculumioboraiidumCroco,  ad  fluxusaivififtendosCuuamomo,  nuce  mofcha* 
ta,  auc  hnucurx  cha^pbiscaniillos  adoiffini  raiioedhiBm  AmndaliscatiiJinredkOjSwchatoaiB 
Saochaio  caodo»  &c  . 

IXi^tremain  M.l>.HmnoirtN^das  feafioosani  in  f^plb  curartCj  paitesaftedas  botyioiinGis 
Cacao  inungcndo.  D.  5:*^*;;  dc  Ncftare  Indico,  p.  i8o.  . 

Phthificus  fere  deplorarus  robon  luo&  ianitati  rcftitutus  crat  pi  a.'tcr  omncm  Ipein  .i  qiuuidSilhoula 
nucuni  Cacao,  fcu  potionis  Chocolatac.  b.  Mundj  tn  hb.  dt  puiltniis. 

Chymicam  miiipcr  analyfin  nucis  Cscse^  d  Li  ft^mrt  aliorumque  Chymicomm  ioiptis  excerptam 
ad  me  tranfmifit  idcm  cniditiifimM  Virj  D.T«R. 
.,  NucleoinimCaowiiondeoorticaiOKimuiidgoaoinyiilfe^ 
Ibii^  ade6  (nEc  6c  dfficolter  refi^btlis  ft  efle  proi^yeran 

tcr  albiim  auendam  liquorem  aqur  inflar  claram  &  pclluCidum,  idquO  paoca  qiuntitate,  qucm  pro 
phlcgmace  habucrunt :  Audo  ignc  ad  cura  ultjuc  gradum  qui  (piritui  vitrioli  elidcndo  lilfBcit  (epten- 
decim  horarum  (patio  elevacu,<  eft  Ipintus  v.^porum  (pccic  lartci  candoris,  qui  przter  aliomm  fpi-  • 
limummorem  in  pblegnute  (iibddicad  funduni  va(is  retapientis;  undcm  adhibitoignc  vehemen- 
tiffimo  reiei'berii  in  n^etAihum  dcftillatitmibus  minus  umno>  aiftendit  oleura  intens^  nibiciinchin' 
&  vehic  fanguineum,  venim  peiluddum  valde,quod  rcfrigeratum  crailefdcinftar  oid  f<»i  butyri  oerfc 
I>eflillatione  perada  Caput  mortuum  f  ij  &  ^vij.  pcnclere  dcprehendebaturt  Spiritus  ^ij :  oleaih 
5ii)(f  rcliqua  macena  in  operatiunc  afTumpta.  Spirirus  nonaamodum  fcrvidus  erac  (ed  pcnctran- 
olEnius,  nec  guitui,  nec  oUactui  mgratus,  quemadmoduni  efle  iblent  e  (angume  aut  carnibus  cli- 
do.  Oleum  pariter  mirifici  pungit  {xinctraf,  falc  volatili  cujus  magnani  quantitatom  contmct 
.jBondiim  feparam,  <^ftque  vakK  atonuticum  &  cardiacam.  Spirkus  bccirf  acefot,  quo.ie  acocum  co> 
ooiidnere  piodic« 


Cmm  Jimilif  frHcini  J,  B. 

J.B. 

Cacao  frudum  magnitudinc  pxoe  atquabac,  membrana  fuica  teduSj  per  medium  (ccuDdimi  km- 
-Vtodinem  divifibilis,  ut  Amygdak,  AveDaoKj  Qlandestc  fimile^  non  obliqni  nc  CMav,-  qufleni 
camilbiaporiiii  &  lomcan  ^geni». 

C  e  c  e  e  e  o  HBrrOIUB 


• 


H  I  S  T  O  R  I.E 

P  L  A  N  T  A  R  U  M 


IIBER  TRIG£SIMUS 

<LUI  EST 

De  Aibofiius  Frudu  per  mai 


Gqox 


T  autcm  ividi  poffunt in  i.  Nuciferm,  qui-  fnulus  maiore;  piotiucunti  

nuclcum  contmentes.  i.  Bacajerai,  Baccas  voco  frudus  minores  MmMQODdoc, 
V  Frudu  alato  (eu  mcnibranulis  auao  dMMM!,  cuiuInKKii  &nt  Aur  Bc  Rnmt 
4.  LaniEcras.  5.  Mulcililiquas.  6.  DicoocMk  7*  Trtcoocas,  &c 

Nos  duobus  prionbus  ouia  iiitiiMn£B  Ituit  dnMSBOiQiMB  affigoabifflus*  idiquas 
iMU  ScftiQne  comMjdieiwriniB.  * 


SJEGTIO  1 

De  Arhorihu  Fkre     amm  VrtiBm  Nn^eris. 


Caf.  l 

m  • 

De  Arkrihu  FrnSMfoee  fpum^. 


i.  Fab*«-piM«r  Jht  tmifera  J.  R  Valm*  ceniftrsm 
Tittlt  tdmm  nmtmfit  BrtiSm  S.&.J4i^ 


<rf  fi£tidmm  tmnmfk  ClL 


•  MmV  in 


HUjus  frua-.im  flc  djfcribic  J.  Bauhinus ,  Figura  ex  magnitudine  ovatus,  cortice  conflat  ful- 
vo  in  Ipaiiiccum  poiito  &  fplendicuuc,  lUiro  latis,  tetragonis  fquamulis  pyxidadm 
coaggcftisartificionffiniacompage,  perqait  iim  media  fin^alis  ordinibusa:quabilis  ctttJi. 
cuius  pcr  umverti  fru£lus  longitudinem  deicendit,  uno  infigAi  cxterilque  ampbare  ctOLali  eodera  or- 
dinc  ac  dcfccnfii  inter  ceteros  confpicuo.  Parte  iiiperfli  apex  «raiiMC,  cirea  quen)  loogi  miQWioivs 
iquarouk  rcliquarum  fcriem  claudnnt,  &  indlSmn  apioem  &fligiaiicur,  pulduo  piwfii  gc  nlen- 
do  .irtificio.   Iplc  fi  uflus  concufiu  Ibnorus  intus  contentum  nticleum  prooie.  * 

IVudLm  hunccumipia  arboie  Lobel.  6c  Pcn,iin  Adv.  (ic  dcfcribunc,  hu)us  aiborcm  quafi  quan. 
dani  Jiybii^am  cx  Palma  &  Pinu  natura  ludibunda  conflaile  videtur.   Uii  quippe  liimun  ipliim 
.  Bmgm  Palnue  prorfiun  texmri,  in  vilk»  delu(cem  &  lqu«nio&  ca»  laricatuot,  fiiftiK»«enid& 
flumen^  fic  ia  orbom  'CMXtii  fincubfis  UguUs  40  aut  50.  oompadili  verticularum  &  fquamarum 
im  mciibtim  articulatikpedemk^^  roomdis,  parum  oomprelSs :  quarum  fingubs  oommifluris 
ftnguUiuimcroh  cnr.i  alcius infcruntur,  triccni  aut  quadragcni,  qui  mediocremconuiii  c;ciii  1  cnien- 
tiujitur,  pulviliib  jn  quincunccm  tligeftis,  reciculatijquc  &:  imbncatim  extuberantc  vciuriolo  nucis 
corticc,  fulcfj,  nicido,  polito,  traflicic  &  concietione  Nucii  Indici;  intus  nucleucn  gland^mve 
•  oblongam  [  ielquiundam  aut  duas  unci.is  longamj  continence,  pracduro,  mque  farinam  xgr6  fi^^ 
lili  guJlu  Glandis  &Caftanea:,  (^us  (imc  ei  genti  patus  fiipplementum. 
'  frudwhtoumramo  cui  undecun  iofaarelMitt  i  Glofio  m  car.  /^,  defcribnttur,  iiib  dinlo  eno* 
ad  arboris  antAudcis  raroi  cum  lniAiba»fimaino&:  ioonmfide.  . 

I.r>l>i:!    obf  Avellancliu&atgenus  ofalaqflBn  &f  idoiioailettiflBtitelmGleohduItefaue. 
pii.i,  quui)  £i  D.  ><«wW*5jw»affirniat.  * 


Miror  D.  Grew  m  Dtfcrifi.  MuJ.  Scc.  Rejr.  fci  ibeie  nullLui 
fnx^tusuun  apidbuski.  adpi^liculumconveriismepiiuid^i;^  jiqui 
meminafiot»«|^y        -/  ^.\..^_f.M  -.k        >;  . 


urn  autorem 

iiquidentum 


iitus  (quuiiaitai  hiiiiB 
tomBMhiiiuiqag 


Diyiiizea  by  GoOgl^ 


Litn  XXX.        Arboribus  frylctu  per  nuUurUatm  Ikco.  \  6j  5 


1.  ValmM  caufcrs  fymmi  fitrfitm  cemnrfa  C  R  Fru&tit  ftrtirimit  j&ugnx  nuti  ftrjimila  }.  B. 
Gloi.  .  .  * 

Clmf.  ,  •  . 

Cylindroide  erac  forrna,  tres  uncias  lon^us,  iHmrain  uackuiim  cjos-ainiunis,  mulcis  vcluri  Sjau 
Tnis,  itnbricum  modo  (li^ofids  oiaftaiiSi  minedb  nohnihilooil^Kfllis^  ons  cenuioribus  Sc  quo^ 
dammoiio  villofis,  inftar  p«nc  abi^i  ftrobili,  fed  brevior  colore  fpadiceo,  pravis  &  nuccni  vcl 

m;cleum  contincns,  n.ini  asicarjs  crcpit.ibac  8c  fonitum  cdcbat ;  brcvi  fr.if.iliquj  piiicu!.  )  I-  Siuxus  • 
efle  videciir.    Nucleus  oblonRx  formx  clt,  durus,  fblidus,  quique  confrat^us crcbras  vcnas  oilcndir, 
qualesnuxFaufel&nux  mulchrt.t  lubent;  Deterlas&Icvligatuspioinfignialiqiio&niDlAfKtdeab 
JmpoAorifaas  iaterduin  obcrudi  loicc 

},  tlnfB^  ftfMmtfm  irbicttUra  majar,  JnglanJjt  .mtgMtnlMi  C^B.  BmSlwidiBi  fa^hmi  tU-  *  Exm.L^ 
gtms  •  CluL  Fr.  ftregrtnut  tUgani  j^uMmfut  J.  B.  c.  3. 

JForma  non  difGmilb  erat  proximc  fequenti,  foi  longe  major ,  uc  qui  Ju^ajidem  cxtcrnuiTi  il- 
Inw^  viridem  cortlccm  adhuc  rctmencem  craflStudine  fiiperarec,  orbiculant  pxne  i^ra-,  niagi>  x.i' 
mte  depcefiae,  &  quafi  in  umbilicuro  fidencls  fiiprenu  6c  inia  parte^  ( inter  quas  trium  ferd-  unci- 
anim  eiM  interftitium  X  &  pame  fex  undarum  ambitu.  Connabac  vero  veluu  fquamu  clcganit 
(erie  in  obliquum  difpoucis  ao  excimo  veni^  peciolum  tendeotibus,  iliitque  qoodammodo  (cetis 
lacunam  habcncibus  per  longicudinem ;  Squamula:  aucem  petiolo  proxtim  luriam  vergerc  nonnijiil 
videntur  :  Nucis  color  fplcndens  &°  fpAdicctis ,  cique  nucleuin  contincbat:  Nam  SOaUilOCa  j|c  «gt' 
tat^  ftrepitum  edebat :  valdd  unica  icvis  erat  pro  ejus  cralfitudinc 


4.  SmSm  fmSnC"'  *'^"i^*'i^'*'Wi»r  AtnBimM  mapitmkin  C  B.  Fr.  otilif^  Cmm  J*  Ba^gls 

miAn»  vSaT  J&Mr. JL 1.   ).  J.  B.  ilw  A«A«r  Ci^^ 

Parvac  Avcllana:  nucls  magnirudine  erat,  v,aldci  elegans,  orbicularis,  nili  cxtima  p,nrs  in  mucronem 
«biiiret:  Pctiolul  cui  mbzrebat  brcvis,  tnbus  appeniiicibus  vcluc  cilyce  tniduni  ima  parte  appre- 
.liendens,  qui  canquam  (quamulis  ietie  quadam  in  obliquum  dirpoiitis,conUab.ic ,  ab  cxcimo  vcrsus 
pcciolum  vergentibus.  Fkvefolfac  aatem  &  inanb  erat.  Abdalu  Guzaratenfis  Canna:  dc  Beng^a 
huftum  eflc,  fed  exilem  tetivnannn^icebat^  qQod&nofatt  vid6tur«  &  fiiqe  Caonae  fcu  Anin» 
^soi  Rnfitg  du^a*,  de  qua  inter  Arandines 

5.  FruBtts  fnnamofus  eriicnlarit  fmUn  rtHUf  eUijiuit     Irnnfvtrju  CB.  Giijm^t  fruQm  tl^aait^  *  Exm.  Lii 

Amplitudo  ei  quem  defo9iicj.ft  (efcundalis,  exa^  nopeinodam  rotandaj  nifi  ucnnquc  lcritcr 
feSilb  ellec  Infem^  finum  &  pedkuli  vefti^iun  haboit/  In  ooitice  decus  Drzcipiilmj  qiui  cul- 
mum  cralliu  &  firmus  Gids,  exteriijs  brvb,  Tplendidus,  (jMdiceus,  cocus  cdrelUtus,  (iilcis  ac  ftrits 
imprdlis  pcr  finRuI.is  rcfrcllas  fccuntlilm  longitudinem  cxcurrentibus,  l  urlus  ahis  oblique  &  inter- 
cuUacim,  pulcherrimo  melKrcle  naturj:  cmblematc.  Corticis  inccrna  pars  tuiigol a,  &  cadcm  p.rne 
quc  incenoris  corcicis  Cadancx,  tam  colore  qu^m  (ubftantia,  (ed  dcniior  ac  minus  villota  Nuclcum 
oontinet,  magnicudinc  fcrc  Juglandis^  fed  rotundum  auc  cercd  romndo  proximum,  (iipcrn^  umbili- 
00  pnedicum  (atis  infigni  i  quo  per  ekis  loogicudinem  (ulcus  infignis  dclccndic,  fubftancii  ofii^i,  qiii 
ferdl  diflcAus  ebur  poliaim  ooloic^  lcvoce  &  dwitie  nSm,  lapoce  quidem  anllo  maoifoftoh  aut 
qui  vetuftate  exoleverat  • 

In  nno  hiijus  gcncris  fruftu,  rjuem  vidit  ClulTus,  f(]uama:  magis  diflincla:  apparcbanc,  &i  fum- 
mo  ad  iiuum  progredi  maniteilii  confpicicbancur,  noii  i  pedicuio  ad  (iimmam  partcm;  quod  in 
duobus  aliis  ob(er\'are  non  licuit  adeo  ari^c'  &  miiinr  coiwtfcbantj  Ut  iplMll'COntUII  tivo  nUgff, 
meatum  (ulcis  duntaxat  <)iftiDftum  vider^.  .  .  .     -  • 

haimQapSl 


B.At. 


C  A  P.  II. 

MJm  bJicitfmtmiiMuftmimmffrm.  A3^H.M.?.4.7^|i./.6j. 


A 


Rbor  cft  proccm,  60  circitcr  petks  a]ta>  eauJiet  crado,  dcnfo,  djWieotn  C0rtioeobdu<9o  ni- 
gricante,  mrus  rubicundo,  necnon  nunulis  cinereis  &  (iibviridibus  plurimis  donaco.  RaJtx 
rubicunda,  Havciccnce  corcice  ceda,  necnon  fibris  (uis  laci  pcr  tcrram  il;in  l  i,  f.ioor  acris, 
odor  nuUus.  iolia  geminaa  ordinc  parailelo  ramulis  inhxrent,  oblongo-rotuiiiia ,  glabra,  dcn(aj 
iupem^  oolore  atro.viiidi  nitentia,  in(crnc  viridi  dilutiore ;  nervulis  exiguis  plurimis  i  media  cofta 
in  prona  pajtc  extuberante,  &  (olium  per  longicudinem  madium  imemaliter  ficante,  obliqa^iii 
latera  cxcttrrentibus :  Odor  nullus,  (apor  (ubaihringens.  F/irf/  inter  mlia  dna  ramulos  rpariim 
proveniunt,  cxigui,  candidi,  inodori,  c  qu.atuor  aainiinatls  follolii  oonftailfies,  qux  imcrcc^lunt 
ocio  ftammuU  alba,  afieibus  rubicundis  donata,  medium  occup.mte  pyU  candido,  qui  ipli  is  fru- 
«ftuj  nidinuiuum  elK  Fruiim  oblongo-rotundi,  comprelFi,  ma-qualcs,  ac  (iilco  (iriati,  cucurbiiis 
£]rnu  haud  ablimiles,  cortice  (^adb,  axiaceo,  necnoa  carnolb,  molli,  ac  pulvmaio  te&i,  Amyg-. 
dabe  tn  modum ;  qui  frudlibus  in  miatniitatem  rendentibus,  in  ucroque  latere  dehifck,  (ereq,  ape^ 
lic,  ac  NucUum  relinquic  albicantem^  16001  pcliiculi  c.n.lum,  dcniiMif  ooropad6imt  inbaoRun» 
fipori(quc  adftrmgencis.  Ccccccc  x  CrelciC 


t6y6  H  I  S  T  O  R  I   A     P  .L  A  N  T  A  R    U  M, 

Crcfcic  circa  Rfpo')",  aliilque  in  locis  Mal^xtf;  fanpec  virtt,  qaouilius  floret     frudum  perfi* 
:it  Augufto,  'viz..  6c  Novembri  meniibia  ^    .  '       ^  ... 

Arboris  hvijus^^i^ices  alvttm  moirene.  E  khiis  m  lotio  vaccino  decodhs  addito  melte  fjotio  para- 
tur  qu2  fcabiam,  l^pr.-ini,  n!i6fc]uc  cutancos  affcrtus  (.in.ire  dicitiir.  Ex  nfdem  cv.m  /.f.irfariullis 
in  Uflc  dulci  cociis  apozeina  conficitur,  quod  lacio.  althmau,  kfie  m  ventriailo  alinicntorum 
fermentacioni .  K  iwio  luco  apit»  dakii  nedenr.  £  biiAibas  okom  6t  coun  fi»iiienaJi6%t 


Loeutd 

Vira. 


c  A  p.  nL 

jamineMH  CHuC  Park.  'MtvaifiuSm  «MMir       JlrhrJmmcafclui  Pmi,  fimaatr». 
^uU  C.  B.  f««  dnfkitgmm  J^Htviit  Ahoty  fnnfu/MMQMM^  Ahur 

•    miri  yft'*  minortm. 


JL.  (.h:  )  1 ! )  fcnora  comua  limam  agit  ad  ifldma  pflOCCnuUiami  A  lummo  apioe,  in  quo  ibraminu- 
Juni  pji  viiuii,  quatuor ducuntur  fuld,  in mdaemquaanatm fhidtim<Uridentes, qui  concunu  nucle- 
Hin  indlc  teflat.ir. 

•  Avboi»  (mquit  Thevctus)  alticutlo  Piri,  folium  vero  duos  fr^fifc  poUices  loagum,  duot  Uffimx 
nuli  noftrjtis  noa  al^mile,  stemi  viroris :  Coctex  albicat ;  rami  Ti^iMtaui  ibocnm  laAenm  m»- 
nant:  odorem  autem  fpiranc  ampotab  iniigniter  fotidum  J<hiimanMm  fltto»  itfireneemT  oc 
jndigena;  co  nullo  liiodo  utanoir,  li*  ad  tgnfim  qmdem  fovoUim.  ' 

l-iu(ftui,  vcnen.itus  cfl  &  pcmecabilis,  vcr£quc  licletcrius,  potKEmum  nuclci-.s*  quoexempto  fyl- 
veitrcs  ilii^pucamjnibus  tintmnabulorum  more  utuntur,  qua:  cruribus  circundata  niluJo  rciniiluis 
fonant  qoim  Campanulx  noftrales. 

Ahoay  dnplex  c(l,  majcr  &  mmh^,  Huius  Mus  vix  nncem  AvelUaam,  cui  mukum  £milis  eflw 
adaiquat :  iUa  plos  quam  Caftanex  mapuniffino  nuces  praftrt.  . 

Nucul*  ^xdtm  faii*  Htgutro&  Ahnmfutata  ],B. 

Fru^us  (inr^-.iit '/.  7?. )  qucm  A{pN>v  nomine  aocepimus  Phafeoli  vukaris  ei^  magnkucllne,  ni- 
Iiilque  aliud  quani  putamcn  quocldam  lovilBmiun,  n]tidiffimum,'ooloriSqMidiodoiblairioris,  intrin- 
fecus  ftriatum,  rufl-um;  gibbus  forjmine  cxiguo  pertufus:  Sima  pai^  tota  patct,  ut  lcniburn  mcnu- 
atur.  Collili:  niutuo  tinftulum  fonuni  reddunc.  Foraminula  arguunt  ex  funiculo  trajcdo  pepen- 
dilTc.  ■  • 

&eaiJ.AuhinusfiiiAiishQlbeif(udibusiy{(MivOvie{Udi^  . 

Non  video  cur  iTgmm  iQud  ftetidum ,  hnmannm  fteitiis  ofcm,  quod  D.  TBiMrrti»  Hrmati  ex 
inrulis  5.j.'in  Sc  7;wcr,  ubi  fponrc  oritur  petituni  .id  Rcj-^iam  «•ocict.itcm  I,on,!ii:cn fcm  pro  Mu/co 
liio  mftruendo  railit,  non  poffit  effc  ex  hac  arborc.  l'onc!croIi:m  cf^  lununi,  coJore  %m  Querci- 
ni,  Sc  per  multos  jam  annosfBiTahim  dc  odorc  fun  nihil  rcmnnt^  icJ  x<ii:c  validnm&  TehctucMceni 
ipirat^  Ol  Gmvio  «fwff^tnwy  qnamvts  inoenium  nuilum  odorem  exhajct. 

Nndei  Abovai  ia  polv«an  mbtf  fi»!P>ilns  anu  ora  aflumptus  gnvian  hOt  ^ptomaa; 


C  A  p..  IV.  • 

jirhtr  mictf,r*  Braftlttnftt  fruiiu  tptreulate,  mMffrtno.'  Jhirais  Ma  Brtftliti^  Marcgr.  PiGmi 


Rclcit  figura  Pj  ri*  cortice  fiifoo,  nui»  inordinatd  po&is,  /Mr»  iolicBs,  ^turac^  vircntibos; 

ahcin.itun  pnlitis,  Pyri  imiilibus,  qus  pcdiculis  innitunmr.    Fert  fiorem  amplimdine  Rofs, 


Afarttr. 

mcdio  riore  eil  ccpus  fl.ivuni  icnulunarc,  morc  cc«-lilca;  in  lc  convolutum,  caftanci  magnitudine, 
quod  citp  decidir,  6c  nus^n.i  cowa  lub  arborc  colligitur.  Frutium  feit  iiiftar  poculi  aim  opcrculo 
ftoplano,  in-medio  paulum  turbinato:  In  ciraumrerentia  poculi  cxtcrtiis  eminentia:  fex.ingulares 
funt  •  m.!i»nitu.cio  poculi  eft  quafi  caftaiiez :  Ciim  manmiit  fulcum  fit  &  opeVcuIum  fponte  difftiit, 
&cahane.i  qu  im  continet  unicam,  exddit,  magnitudinonoftra;  AveUaoxi  poculum  adhuc  in  ar- 
•  borepcndulum  ailtenipusm.anct. 
.       .AWfncntum  ex  hjcfruiftu  mratur^ 
TiHMfc  iJifdtur  paflims  Boiet  mcnlibusOaobafitNOTenHWt 

jyiiraUmnigramnoodelaibit  Audtor. 


CAP. 


Dlgitlzed  by  Google 


Li  b.  XXX.  Ve  JrbmbmfrvBu per  mtuntatem  ficco^  1 677. 


AP.  V. 


'AiUr  BrtfiUg^  wiaftMt  fmB»  gmkmm  mdtnm  tmtmm.  A»JdViBumSchLuetfati 

NO  N  procul  a  litortnfibiri,  nunc  meiliocri,  ntnic  iumma  altitudtne  pro  teme  temperie  et* 
furgit  arbor  Anda,  qax  ligno  cft  lann,  raro  &*fpongk)fb,  multiquc  ufus.  Flertnf  fcrt 
magnum  &  concavum,  aurci  coloris.  Felia  nunc  copulata,  nunc  inordmate  &  (oliurid 
polita,  in  cxcremitate  acuminata,  nci  vo  raAo  &  vcnis  ohlK-uis  conlpicua.  Fru&wm  fiu  nuoem 
£srt  flortioe  dupbci,  exteriore  aneriooo  [^vindi  m(br  Juglandis  A&r^.]  interiore  ligneo  prjdu- 
10  8c  pcifcraio,  [  una  cxtremitate  aoominatum,  &  uno  latcrc  Hfluram  habentem ;  ]  quo  duar  glan* 
des  oofitinentur ,  icanori  lepodno  non  vaidi  diflimitei»  nuoes  Caftanois  fapore  quoJinimodo 
lefeentes,  Hcct  virtuce  8c  qualitatc  difterunr.  Una  f^indetn  atque  altcra  cruda  manducita  nU  um 
dudt,  quibuidam  5c  vomicum  cxcitit.  Validx  cft  operationis,  quamobrcm  argns  raorbo  fratki,  luud 
cuto  exnibeair,  nili  corrigani»  &  m  Elcauarii  auc  piluiarum  formam  redigamr.  Rr  duas  vcl  trcs 
Caflaneas,  ooncufas  &  cum  iaccharo  defpumato  excodas^  addito  Aniii  &  Cinnamomi  momeoto. 
grarifSmum  non  iblumi  erk  medicamentum ,  ied  &  tud^mm  infamibitt  tffque  onuifaas  qpi  ipuw 
gantibus  (olent  abhorrere.  .       ,  * 

Lufitani  8c  indigena:  ex  raJem  n-jcc  oleum  expriment,'  quod  lychnis  afliindunr,  atque  eo  cor- 
pus  inungunt.  E  cornce  auccni  ultulato  moola:  optimum  &  familiarc  remedium  contsa  vencrisila* 
xum,  iifquc  quibus  poft  aiTumptam  nucera  alvus  immoderatius  ruit,  fubmimltranc 

Barban  oornoeiliiutnnioiPuradqpiciidotgitoj  ayU  enim  in  (jua  roaoeratttsfiieatoinuMa  ' 
lia  (bporanrar. 


C  A  P.  VI. 

ErjfiHenfthus  Marcgr.  f.  11%  M^mi^tf  Bri^akHfit  fiwS»  Ptim  mtm^h^inA 

multoi  nucUot  contmmle. 

AR^  foli*  habens  in  frondes  congella,  pedem  bnga^  duos  &  femis  dieitos  lata  ul»  lawflgm^ 
Imguz  figurl,  ad  pediculos  acutiora  qu^m  in  excrcmitate,  figurl  foliis  7«*^yrfi«  limiliKi 
nervo  fubrufo  (ecundum  longicadioem»  &  aliquoc  venis  cranlyer/is  confpicuis. 
Fru(^s  iliius  niagnitudine  refpondec  Aurantio  malo,  fed  Hguri  (imilis  eft  parvo  Peponi 
aut  Cocurbita: ;  nam  rotunaui  efl,  &  paulum  compreflus,  ac  qiiafi  ftriatns,  tot  ftrias  fcu  cavit.ites 
iecundiim  iongicudinem  habens,  quoc  mcus  Caflaneas  concinec,  nimirum  quatuor,  quinque,  fexj 
iepcem ,  magnicudine  noilranim  Cefianearum :  Corcex  excerior  vindis ;  incci  ius  in  toc  loculap 
menta  dividitur.  Qpzlibec  caftanea  cuKm  fiig^km  iiabet«  oolore  UalieUioo  diAo»  iea  Q;f:^t&aBm 
&  fplendentc :  Nudeus  albifltmus  edolb  cft. 


Cap.  VIL 


Simfirm  Bn^Jitnfis  emietfiaSm  Sgfm  fmtm  —w»  tmriiwiftit  ^(MyMcQW      Mucga  7«- 

^jijfiiiMw  I.  Pifbn. 

ALtiffio» cft  eifaory  CMtice |t|fa^  dnro^  & iiwvali,  in^venns Qu^^ 
menniin  (cnptniltni  oonfiotiir.  Afitfntdmnnliuitf  TttiilUoravjrUia«MMimiisfinu- 
lia,  in  ambitu  (errata,  quodammodo  contorta&  incurvata,  altemadm  in  ramulis  fibi  oppo- 
iica.  i-^ofl  ilorem  (quem  nondum  videre  licuit)  fruaus  (cquimr,  quilibct  fuo  pedicuio  crallo,  ligneo 
dependens.  magnicudinecapicis.inEuiw,  f^urz  cUipdcx,  inferiits  vclud  in  oooum  obcufiimfiimi^ 
ca,  (bperius  five  ad  pedknlum  depvefliis»  refiffempoculum  com  fuo  opeiaib;  co(tioe.U|iieo  fic 
daro«  ochrx  ooloiii:  opetddo  aonmrdnoto  (oara  ipfemecfruAus  mamrus  (e  apcrk)  deci&«pcr> 
tuluni,  ic  (tu(^  intenus  in  quatuor  interflitia  diviftis  videtur :  &  in  yuolibct  Inculamcnto  caftaaeft 
invemmrj  pnmi  mafnKudine,'Oorttce  ex  iiavo  fubcinerep^  rugofb,  qui  contuius  nucleum  e^hibec 
album^  opainlfipoM.  WBBwyeiiariiietiiiittCcmfflBiifcrw^ 
deddunc 

ocmei  m  anno  mainrBiGmir,*nie(aa  TnenoBC  flyemez  ...  jniipnk 

Octerum  arbor  in  faltibus  &  moditerraneis  locis  adeb  luxuriat,  ut  jullo  exerc:itui  (uflScienri  fii-  x.jo». 
Acntaculo  fruihis  c|as  aliquando  fuerint.   Sapore  8c  cxccllcntia  Piftaccis  adaquautur,  5c  Venorom 
fbpitam  dicuntur  exacare. 

Podones  &  pultcs  tam  ad  Medicinam  oaam  ad  epolas  cx  illis  comparantur.  Oieum  qiujque  pin-  jriftt^ 
fme  cx  illis  ciqicimitur»  Amvgdalino  caJraiaf :  FlRflitt.affiiis  quim  cmdis  vefci  tpiod  captit  infe- 
ftem.  Tantx  dniidei  pyiim  iiinc  nt;  Ti^iQerii  ^ 
iuffidant. 

Dux  reperiuntur  fpecies  (ibi  (imilcs  cxtcma  (igura,  fed  qualitatibus  internis  difcrepantes :  nam  AlHufiititii 
altera  fpeaes  calioes  mags  deformes  produc»,  eonunque  nuoes  dimiicate  inferiorcs  habemurj  quip* 
leex  inniodenM»  fflnm  tt6  qpftiuaam  :ciq^ 

Ccccccc*  \  VmaS^ 


Digitized  by  Google 


l^-jZ  HxSTORIA  PtAMTARUM. 

f  Utnurque  lienum  putredini  miri  rcliftic,  unde  ob  fununam  liniul  duriticm  niolcndmomm  fac- 

charcorum  axes  cx  ilfo  fabricantur,  «tera&uc  arbores  multimi  antoxllit.  E  cortice  cxteriorc  fic 
caco  &  contufo  fit  ftuppa  rufefcem,  quo  ad  obcuramenta  utuntur  &  naves. 


C  A  p.  VIU. 


A' 


•Lit.  17.  e.^  Arhor  Tetmfer*  OrtlUmenfmm,  mdigenh  Adcmomc  Totockc   Dc  Latt. 

itbor  eft  vald^  proocra  &  ramofaj  foliis  grandibus,  &  qua:  forma  non  nuiltum  abludunt 
abUlmi  frondibus,  obfcurc  virentibus,  nili  qu6d  poftica  partc  nonmiul  vidcntiir  candica- 
re.   Nullos  fert  fia-u  fed  cerus  gcmmas  qax  colorc  nihil  differunt  a  foliis,  qua»  fealin» 
craflefcunt  &  proirudunt  fruHum  grandem,  mole  mtcrdum  capit»  hununi,  psne  rotim. 
dum,  antica  parte  nonnihil  comprcffum,  cortice  ligneo,  duro  &  admodum  craflb,  cxtcrius  ftnato 
&  tiAcrofo,  coloris  fufci  &  pame  nigri.   Dividitur  mtenus  ccrtjs  fpatus  in  fex  veluti  r^ones,  in 
qnarum  fingulis  contincntur  0^0,  dcccm,  &  interdum  duodeam  nuccs,  ara^  mt«r  (e  conjuiidE, 
oax  finguJa:  iteruni  iigneo,  duro,  &  latis  crailb  cortice  teds  funt,  &  varix  forrax,  plcracquc  tt- 
men  triangulares,  una  partc  convcxibrc,  cum  cribus  veluti  lutiins,  valdd  nigofe  &  afpcra?,  minuj 
tamcn  qn;im  e\tcrior  cortcx,  trcs  undas  longar,  &  Icfquiunciam  latae,  oolons  roffi  &  irttcrdum  ci- 
nerci  aut  fbfci.   His  conrinctur  oblongus  nuclcus  totas  implens  inftar  Amygdali,  rubicundd  mcmbra- 
nitedus,  camc  candidiflima  &  lohda,  &  nonniiul  olcofa.   Sapoie  vidctur  magis  accodcrcad  AvcU 
Unas  quam  ad  Amygdala.   Horuhi  tamen  ufiim  in  omnibus  egregic  potcft  (iipplere,  etiam  ad  trage* 
niata  tacienda,  uti  a  nollris  fiut  oblcrvatum.    Barbari  attnbuunt  ipu  facuItatemVencrcm  exdtaiuu. 

Quoniam  arbores  quac  hunc  fruftum  (erunt  adco  funt  altat,  &  frndus  adeo  gravis  8c  durus,  il- 
lis  mauins  non  audent  Barbari  fylvas  ingredi,  nifi  validi  parmi,  aut  alio  tegminc  caput  tcdi ;  nam 
frudlus  deadentcs  inllar  iilicis  caput  illis  conumnuerent. 


C  A  P.  IX. 

De  Camfhora, 

CAmphora  (eu  Caphura  in  panes  fuliles  ingentesooaAa  impOftatur,pellucidos  &  candidastotoc, 
fatiini  Nirri  inftar,  qui  piillu  etiam  tinrdtum  edunt  argumm,  Jubftantia  pinguiufcul.-J,  & 
qux  htciJe  flammam  conapiat,  quam  in  medib  etiam  aquis  inextinguibilem  potinaatcr  re- 
tinct,  (iib  dennbuslcntclccns,  &  exigua  portionc  totum  os  vehiti  inflammas,  odorc  vehcmcnci.  7- fii 
Cxccrum  nili  diligencer  .ifTcrvctur,  cx  operculacis  etiam  capfulis  nonnunquam  cvanclbt.  Allcr- 
vatur  tamen  (ecur^  vafe  marmoreo  aut  alabaftrino,  Lini  &  PlyUii  (cmine  lepulrx 

Non  una  cx  arborc  coUigitur  :  nam  cx  cortice  radtcts  Canellx  Zeilanicx  deftUIando  elicitur« 
ut  in  Hiftoria  e|us  aibons  oftendimus :  &  ex  radicibus  arboris  cu|u(dani  Japonicr  minucini  con- 
•  cifis  &  in  lebcccm  incum  conyt&vi,  quibus  aquam  ea  qu,inntate  (upcralfiindunt  ut  radices  modi- 
cd  obtegat.   Lcbcci  auftm  imponunt  pileum  vcl  operttJum  ftramincum,  in  acutum  faftieutum, 
m6\qus  igncm  .idmovcnt  momcum,  cujtu  ope  partcs  rsdicis  volatiles  leparantur,  .-idlcenaunt  6c 
dicto  pilco  cn'ftallorum  inilar  adhirefcimt,  qui  viciflim  aufcrtur,  mundatur,  rursufque  (iipcrim- 
pommr.   In  infiila  Sumatra,  ex  alia  arboris  Ipccic  obtmctur;  non  tamen  deftillatioais  opc ;  led 
*  F.fhtmfr.    fjwntc  concrctam  ex  arborismcdulla  c.vimunt  indigena: ;  qui,  rcferenc<i  *  D.Gr/w»»».  poftquam  cxcer- 
G.-rrtun.       nis  fignis,  illis  notis,  pcrcipiunc  arborem  divitem  cfTe  Campliora,  fpoliant  eani  omnibus  foliis,  oorticc, 
&  extcmo  ligno  ufq,  ad  medullam.  qua:  ab  cis  finduur.   in  hac  raeduUa  Camphora  clcganter  ia  for- 
nia  coagulata,  inftar  tenuit  cryftalluii  foHari  falis  rdidet,  qux  a  modulJa  ab  eis  lcparatur.   Nobis  au- 
tcm  videtur  ut  &  prxdiifto  D.Grtmm.  arborem  Camphorifcram  Bornceniimi  Ipecie  diftincfbm uon  at 
fc.i  Sumairana.  Sriuidem  modus  colligcndi  Camphoram  apud  Bornccntbs  non  admotlum  diveriiis 
cftaprxdidoSumatranorum,  ut  legerccftapud  Bicyiuum,  Cent.  i.  c6,  ex  reiationCit/«i/;;6.  iiUJf,  \a 
.  Tra<aatu  cujustitulus,  Recbtrchei  &  OifervatibMi  maxurelUi  jur  M.HocenUy  hisvciliis,  Caphurj  de  Bor* 
neo,qu.T  mcliorbnot«&ranoreft  quam  Japonica  [Libra  e|iis,  tcfteGarda,  tanacraicur,  quauticen- 
tenx  libNTX  c|us  qux  ex  CAifw  j^citur]  m  ea  mliila  ab  arborc  ibi  Liim»        profcrtur.    Umc  arbo- 
ri  tunc  temporis  cum  Caphurt  abundare,  8c  quafi  turgcrc,  iry^r  Grad  clegamcr  dicuu,  norunt, 
iiib  ortum  Soiis  nurem  .ippUcant,  8c  notani  dignum  ftrcpiaim  pcrapmnt;  dcmde  iplam  amputa- 
tam  in  partes  difliicant,  quas  findunt,  Solic^uc  ut  ficcentur  cxponunt,  ficcitas  in  particuks  commi» 
nutmt,  &  Caphurx  fruftula  eximunt,  aibroque  a  Ibrdibus  piuganc;  ii  majuCnila  fruftula  offiaufc- 
rint,  lis  oculos  Icnitcr  &.  leviter  conf  ricare  fbieut.   Hxcautem  Caphura  plurimum  a  Japonica  diftjt, 
magKque  clara  &  perfpicua  eft,  ncc  ullo  niodo,  uc  Japonica,  fpontc  evancfcir  &  oonfamicu:. 

Citeriim  (ut  re^lc  annocat  D.Gnmm.)  fi  Sumatram  8c  Borneenfes  artem  callerent  dcftill.uoriamj 
long^  nu)oreni  quanritatcni  Camphorx  impetrare  poflent.   Perccpit  enim  illc,  quod  Iij^njm  lilud, 
ctfi  odore  CanipJiorx  videraur  carerc,  multum  tarnen  Camphors  in  (cfc  adhiic  comincrc.  Si 
enim  tranfvcriim  (inquit)  ferni  difcindimr,  (pirat  odorcm,  &  multum  oftcndit  ipmguodinis. 
»    Mii-um  autcm  vidctm-  quod  fcnbit  puriticationcm  Camphorx  Japoncnfes  adhuc  fatcrc.  Matthio- 
*    .       lus  camon  cuam  (cribit,  Camphoram  omnem  rudem  Vcnctias  imporuri,  ibiquc  ignc  fic  arte  vurcis 
organis  'ic  uc  candcfcat  cUborarL 
Virti.  Camphora  Vctcnbus  Grxcis  mcognita,  Arabibus  primo  oelcbrari  coepu  cft.    Calidanc  tit  an 

frigula  non  converat  intcr  medicos.    Vetufliorcs  frigidam  clTc  ftatuunt^  eo  argumcnto  quod  Ve- 

ncrcm 


Digitized  by  Google 


Lib.XlpC  %>e  drkrihu  frvStu  per  matmtatem  ficco.  i  e^j^ 


Ifesasfi  extingudt  &.  libidinem  compefcac,  qucKlque  ophciulmiis  &  ocuiomiij  iiiHamnunoiubiis. 
tnm  edain  ambuftis  unpolir,i,  nivis  frigidiuccm  referat.  Rcccntiores  c  contra calkl|]D  ^H»^»-^^ 
Kmmm  aigunienta,  IntUmmabiiicas  cxjmia;  odor  aromacicus  penctranaifiiiHnt,  ac  /apor  acer  * 
evanefontia  ob  partium  tenuicatems  qmrfrntentia  nobis  pfobaiiifior  videtur;  Adoontrarix 
aurcm  argumcnta  facilc  refponcktur.  Dato  enim  quod  Vencrcm  arccat,  non  tamen  proptcrea  nc- 
ceflario  Wgidam  concludi  argunieiJto  (untRuta,  Vitcx&c  (im.  At  ncc  V  cnerem  arccre  conccl- 
feric  jac.Brq-nujs;  Hquidem  obfervatum  plumnos  Camphoram  quondic  punHcances  tamen  foecun- 
im  8c  oiulca  atque  coi»osi  fobdc  feljca  eatilkrc :  Nw  ioo  (uwiut)  an  muiu  la  medtum  exempla 
addiid  queanc,  OM"P"or«  punhcand«'opetaun  narMtes  oonqneltos,  propter  craftaciooem  Cam- 
phora:  in  opere  conjugali  irapcdimentum  aut  rraioram  aUquam  lenfifle.  Ec  quancjium  forte  non 
ncgandum,  quofdam  dari  quorum  vis  nattine^Campnora  penitus  excinda,  tamcn  no:ini  :T.incm 
novi,  qui  contrj  Vcncris  irrK.i!ncnta  h,ac  rcima  uius,  qucri  lolitus  eft,  lc  niuka  mapis  .id  taiia  opj- 
ra  indtatum.  Deiode,  quamvis  m  multis  attw&bus,  ut  in  oculonim  inflanunationibus,  £iYfipela> 
96,  »ftu  fcbrili.  8cG  f«M»l«m  poiaftatem  <*tincat,  attaraen  Ym  ^utaaat)  non  per  ie<  led 

gr  acdiicns  lolum  eienit^  «c  «o  «9«  modp  (ut  rak  BrefiMMs)  flfo  ff«r  «nis  6dorem  candebcque 
mmam  adufti  menifcfi  inAtmmado  extnhrar,  ut  «MHoderaio  Vifani  uru  calor  nativus  fo- 
ras pcUicLii-,  mtulque  debihtacur,  caquc  rarionc  corporis  tetnperies  infngidam  muc.itur.  A!ii  alios 
modos  quo  hzc  prdUrc  poflic  commmUcuocur,  ^uos  partun  quontam  non  iatisfaciunt^  p^mm 

auomaninonomninoextndnldnudlw  wtof^^  «E  anaoapodilb 

bift  quim  prolu^  pniitfift  .... 

Camphora  reliRic  pocreffini  ac  vcnenis;  onde  frequens  ejiuufiis  eft  in  pcfte,  malignilque  mor- 
bb,  5c  febribus  putridis.  Sufibcationi  uccrin.r  fubvcnic  Aqua  MelifTjE  in  qua  Camphora  cxcinda 
fueric  propmata.  Ulus  exterous  crebrior  eft  iii  i:pithematis  L  Froatalibus  refngBrannbus  8c  pai«* 
«)ridt»  quibus  ut  oonmuroeaeur  folvi  folet  in  fpincu  Vmi,  v^ONiiGri  cvm  ancttii  fen  launo  «&- 
^bo olea^nodb*  e.g.  pincis,  leni.Om)U.6ciim.  Sebrcd. 

N.Sj^iituviiiiCamphotani  inmiflam  Iten  diflblvet,  quK  in  fami  olei  fptrit&  niperficiei  in- 
«Wttbit. 

Camphoram  faponariis  piJis  aamilcere  fblent  ad  cuti  nitorem  &  laevorem  conoliandum. 

Soaninjn  induat  CampKora  foris  auc  intus  exigu^  quaoticate  ufurpata:  Si^uis  verd  &pius  odore- 
•tur  8c  ittfibos  adhiboK  cerebrum  exiccat  8c  viipMs  crcac.  AfipiiGiiiir  ia  in<lamfptri«yitmc  ^ 
«IdjfficMftai  oculoiuin. 

Camphora  inter  fortiffimi  Alexiceria  non  immcrito  \  viris  dodis  numcratur  }  putrcJini  mina 
in  modum  rcfiftit,  vaporcs  pucTeiadi  &  corrupti  merabri  rcpcllit  autcorrigjt,  in  magnis  tjmen  »• 
yiti8*8c  ventriaili  dolonbus  hic  cautc  utcndum  eft.  Ftir.  HUJm$k  De  ^hacelo  cap.  ii-  Caoi* 
gon  mifai  nibil  aliu^  efle  videtur  quam  Sal  vobiiie  nknCiWi^iicatyn  «ulyfi  Ttni^^r  6lt- 


Alhor  hcc  exuberantc  co^  in  Satfuma  JaponiaE  pKmncia,  Tilijmm  noftrarum  inftar  Ipedo^ 
ia  proccricue  adoldcic.  materie  firma,  ponderofa,  ex  rufb  fiy^fca,  multis  Htfds  legmentis»  ligdi 
jnlbn-^g^bndiiftrqi!*  fianficaca,  iaponsamariufculi&aromatid,  odorisvehementiods,  nefdoqtdd 
ladjuniperi  lignum  vcrgcntis,  qux  iM>n  (blum  ciftis  aliifque  machinis,  fed  cxtrucndis  ctiam  palatiis 
in  lUo  Kcgno  infcrvit  Hujus  ramus  cx  Japonia  cranfmilTus  (pichanicx  circitcr  longltud|njs  tcnuis 
Crat,  rotimdui,  Ixvis,  excriniecus  njgricans,  intus  albidus,  la]X)rc  aromatico  ad  Camphocc  acce- 
.^CDciB.  Huic  alternaam,  inirqpaK  HfM  iqiceoa  adnaca  iiint  iblia,  icmunciaU  &  teoui  pediciilo^ 
m  SifBO  fpadficeo  pnedita,  iMiii  LooniMiifis  Batavonun,  qui  fonaam  &  magnttndinem  aoa.d£ 
fimilb,  nui  qubd  niagis  plemsqMe  aoiminara,  inferiori  parte  albidiora,  fubft.uitia  tcnuiorc,  cum 
Juglandis  foliis  niebus  conveniente  .*  per  cujuTvis  feiii  medum  liibrufus  vel  flavefcens  ncrvuspor- 
rigitur ;  cx  qao  altcrno  or Jmc,  nonnuUae  ejufdem  quidcm  colons,  iod  magis  ad  viridcm  tcndcntcs 
venx  conlptcux  (iiHimi  ia  laticudmcm  fparguntur ;  inter  quas  vcnulx  rudus  quxd^m  cefWiv^  lati* 
todineni  folii  tranleunccs,  ed  qoodammodo,  (i  accurat^  oblerves,  fbnttl«  €fi£  hao»t  tKail|VCn>R  Ul  - 
folio  arboris  CaiftUifo^  f  MMrent  Hsc  vcro  folia  coQtrita  odocem  ipiraitf  arOnMdca«V>Qiemaap  .  , 
modum  ctiam  laporem  cale&cientem,  attenuantcm  &  ad  Camphorx  vergentem.     "  '  ' 

De  flonbub  cxtrcmitaci  ramulorura  innaicentibui  nihil  adhuc  mcmoratu  dij^num  perdpere  po- 
tui.   Fri:dl'.is  autem  hts  iiiccedcntes  odorcquim  tolia  fragantiorcs,  6  Gilycuio  oblongo,  versus  pe- 
/diculum  faRigiato,  |ieilcilM.ni  tenenun  atmie  psiTinn  lufaenie  emicaiucs:  iub  quo  nucula  orlMCtua-  ., 
li^  exnicro  Biica,  naiiT<ddi^  dura  occulumr,  incii^cclomnigri  &  ipkndem,  Nudeum  feopi»- 
«ns^fibobidnni,  faifidnm  &  pinguem,  faporis  anHnatidj  &  achmooia  haud  iograta  ]ia^im.rii' 

i.  ArlHsr  Camfbtr^tr*  StamraitM  *  Grimnm.  .  ^j^HH^' 

CMim  ob  duuUemScfiraiitenffl  ad  gdlficm^pemtiie.  C^wirnte  liafcecienK  afcendemccinj  xan^  - 

faos  ordinati  explicac,  elegantis  formx.  Fo/w  magna  &  carnofn,  anterius.  acuta :  qux  contriUi 
odorem  (pirant  Caiii{hQrx,  qui  tamcn  ccflat,  li  aliquantifper  concineantur  ob  voUtiituccm  Cam- 
pllMar.  FormoioiptDdudt /tm^w,  parvznncts  AveDamemagnKudine,  obloagoiotundaci:  tenui 
amici  indoBoi^  qm  mSm,  inflarNucum  Avellanarum  alcea  eicgMKftfttms  ninics.inokiiai»^ 
09C,  qTOdtfwm  nidieecoi^^  nt  nibnun,  purpureoa),  flavom  8c  liridem ;  intt^0itt'filiwn& 
contegir,  &  inft.u  Tulip.v  iupcrius  fefe  aperit. 

An  ab  hac  diverla  iit  Camphoriicra  Borneeniis  inquirendum,  Licmin&laim  dida. 

Hzc  defcribente  MatdiM^  Slado  apud  Broyntum,  arbor  eft  nunair;||bcili6cq|oejapoiuca  (qoc  ^ 
iotecdum  vafinmQiieicamaqaac)  ciulique  tnind  diMnctcc  Kgism  prateipropter  digMWMW  WP'  ' 


Digitized  by  Google 


l68o  HlSTORIA     PtA  MT  A  R  UMl 


Uau> 

nm. 


Bknibemobtinet;  ipG  fungola  c\\,  mcdulk  Sunbucinon  valdc  ablimiLsj  cruncus  ficuu  Anindo 


Gap.  » 

J.L.j-  tijmfmm,  five  Qsfmu»  r*f*d  Udiu  R  M.  P.  ;.  7".  5  v  ^  6 ; .  Caftane»  LtJita  flariJa. 

•W  T-Aftx  m.tenitudini5  c(l,  cauJice  furvo.  Wneg^»,  craflb^  I?»^  «W»™.  nuiltifque  ra- 
A/  rnis  Tiliarum  inftaf.  in  orbem  diffiiiil  A)n«0,  qm  cwti»  oWoointur  craflo.  glabro. 

V  fulvo-  odoris  aronutici,  Ciiwis  aman  &  accrbi.  RaJix  hbrata,  rur.,  glabro  &  flavc- 
fcente  coctice  tefta ;  fapor  amanis,  odor  aromaticus.  Fcha  brevibus  pcnol.s  ordine  paraUcIo  ramu- 
iSiSircnt,  oblongo-fXKunda,  gUbra,  dcnfa,  .(Jpern<^  viridia  .nfcme  roi«  fubcondco,  (uti  lli 
mis  cernitui)  obauaa,  nitentia,  ncnris  abquoc  iubciliflimis  &  Ttlum  pxne  fiweoobl»  i  media  00- 
Ua  in  latcra  cxcurrcntibus;  odor  itidcm  arenuwicns,  lapor  amarm  BaoenM»  Fknt  fbrma  &  mag: 
idtadiM  Roits  (ylveftnbus  fca  Eglcntinis  pcrfimilcs  c  ci  fniadnpartito,  cxifjco,  denfb,  viridi  in- 
hnent  qoatuor  candidis,  rotunis,  ac  tencris  tolns  conlbntcs,  tenuium  ac  albicantiura  fiamatt' 
rm»  ^■v^fbea^litm  0fieih0  congcne  mediam  flons  cavitatcm  &  umbilicumoccupante: 

ocior  f'uvis,  rofaceus  ac  violaoeus,  &por  amarus.  Bruffus  glcAyyfi,  auatuor  angulis  aninenliln» 
fuicati,  in  vcmoe  acuminati,  per  initia  cum  manircfcere  inapiunt  elabri  &  fub\'trides,  mamrita- 
tcm  adepti  rufi  ac  ruRoli,  cortice  primum  craflb  ac  molli,  dcin  rufo  ncciuro,  c.ifl.inc,irum  cornci 
periimiiii  obdudi;  intus  aurcm  tres  quatuorvc  contmcntur  nuclei,  tum  fbrmi  raagmtudinc,  tum 
ftbjfiim^  8c  fitpore  Cadanearum  smuli.  Fruaus  vcr6  WMHor»  dfCft  bafin  cenu  tc  ^utiiipluy 
exudantfMwm,  cujus  oJor  acns  clt  &  aromaticus.  ' 

Arbor  h2c  ubique  in  Malabar,  praxupa^  in  Prorincia  MMgmi,  ob  flonim  laeandilttem  ftudio- , 
sc  colitur,  quo^  Ji.lio  &  Auguflo  mcnlibus  fcrt.  A  feBo  liiionis  auio  qaocttuiii  matam  fiuAus 
cxhibct,  atquc  non  rarb  tema  fecula  frugifera  manet. 

RaAx  cum  zinzibcrc  rccenti  conmfa,  li  afTumatur,  futlores  pofcntcr  cxpellit:  Slmilitcr  aibo.  is 
OKteX'  cdm  aflumptus,  tum  fub  pulvcns  forma  vuberi  adhibitus,  ierpentum  modibus  oiedetur. 
Bk  (blfo  in  laAe  dulci  codis,  &  addito  olco  Palmx  conaiiis  caraplainMOOnfieitnr*  quodvcRjd  ian* 
polimn  vtfcii\os  Sc  pituitofos  in  ccrcbro  ooUedos  humores  inddi^  «Benaat,  &  per  turesexpargat: 
ip(um  vcrb  foliomm  decodum  poram  phlegmata  incidendo,  aiieiiuando  ac  expellendo  tuffim  cu- 
rat.  Frudus  reoentcs  cum  mellc  co<ai  alvuni  emolliunt  &  laxanr,  ficcan  autcm  al^lringnaf;  es 
iil^  oJcum  expnnutur,  quod  artubus  illitum  quoicun<^ue  lilorum  doiores  jucundc  colUt. 


Cap.  XL 

Caf.J.B. 

CAudicceft  Malocotonco  fimili,  candldiori cortice Crf/i/jp.  /Wwctiam  cft  Mili  Cyclonlr,  ml- 
nore,  fubronindo,  vd  in  obmlum  mucroncm  deiinence,  fiibnis  cana  lanugmc  pubclicnte, 
fiperius  gkbrt)  &  viridi.  fJ«rw  fert  in  novcUii  (urculii  Arantii,  candidos,  plurcs  &  limui 
iunaos,  pkiri'  15  frliolis  conftantes,  odofato»:  FhOmtnaviaii^k^^^maAaai»  incaiuuo, 
caUofiifoo,  amaricmtc,  qui  in  duas,  tres,  quatoorwcaliMsAlllteWcfWb^ 
buxeiooloris,  nucleum  cl.iudeiis  aliquando  unicum,  quatuor  linets  fulomm,  aliquando  gemuittlB 
•Onito&m.  interdum  &  tcrtium  :  Hoc  accidaaarmm  tjft  futo.  Nar»  natur<i  untcmm  offScHlum  umcm» 
'-tmt^^biakm  mdiijit,  Medulla  intenia  infuavis. 

In  Agro  Romano  acciiG»  Tufiailomin  i^ibus  &  fylvis  copiosd  oritur ;  ubi  &  eam  ante  nos  Cae- 

•^cS3m*fraSm  ut  rcperitur  cum  fhracc  exaftiijs  defcribit his  vcrbis,  Nux  Styracina  globod  fi- 
Cuic  ffu^eft.  medwcns  Avcllanx  magmtudine,  dupbci  corticc  nuclcoquc  conftans:  Extcrior 
StoJi  CamOSi  fcbftantil,  &  in  vind.  ca:iio  colorc,  (upremum  Amygdala:  putamcn  rc^rt,  isin 
maturitatc  tribus  rimis  in  W.  peito  ddufat,.  altaum  lignolum,  durum,  flavum  aut  (ubrniffum  cor- 
ticemoftendcns,  qt.o  contineatur  nudeus  pmgn»,  olcofus  giUkacris^odora^, 
Sou  Hta  ibi  s  refpondens,  fed  multo  aanor  &  fauces  fcaiificam»  QB«  ddiwptio  adamuflim 
CMgiScStyracis  fruau.  i  nobis  circa  Tufoilum  coUcaa  -• 
WaT  tefina  duplics  gcnens  .n  officmis  proftat,  hccus  &  hquidus. 

*N^*foe  Sila  m  caiamorum  mtcrnodiis  ocdulm adrehebatar  Seyrax,  fiqdaem J^Uofinm 
«Sffdifervarionc  &  expcrientii  propru  St^-racis  gumrai  fyncerum,  arte  &  pra  lo  fillo  i.ft-de. 
!^Icutit  8tAiidum.efieftnm.  nonfolum  commiflurM  &  articulatwncs  dol.orum  vwum  Iignum 
S2np£SKtempoicpenecrareb.8ecffla€M.tflB^^  adeo  ut  v^treo  vafe  proW  obcurato  ,1- 
Kfcrvarc  necdte  hlboit  Cannamm  aMOm  inmnwdtt  nolU  habwt  nmas,  nuUas  cominiflit. 
yeoqucadgumnuumodoratum&fibob  won^^  1 

'fiicooabnqdaat;  7<  '   -  .   


Digitized  by  Google 


Lib.  XXX.    T>e  Jrbonbus  frdiu  fer  maturitatem  ficco.  \6%i  ■ 

Onertim cum  SnTacis  finipllciter  mcntiofir,  ea\  ox  de  Cahimu  accipicmUcli.    Vim  lubit,  tdJe 
Dioicoii^,  calehiaendi,  cxiccandi,  cmollicndi,  concoqucndi.   Facit  ad  miTts,  dcltilUtiones,  gra- 
.  voiines  8c  raucedines.  Convenitedam  ad  uteri  przclulionet  8c  durinas :  Ec  nisnies  potos  &  appofi^ 
tuf  dacib  Alvmn  ^uogus  lonker  moUit,  fi  modiaim  ex  iplb  cum  re<ina  Tertbinthina  dcTorctiir. 
Milbetor  edam  atibter  malagmadi  ^tqitieiitibas  &  ^copii  Uritar  autem  8c  aintur  &  torrc^ir« 

•  &  fuligo  ex  ipfb  fit  vclut  cx  Thuie.  ,C!iK>d  vero  cx  iplo  priparanir  in  Syria  Styr,v_in  iu  i- 
tum  calefacit  &  eniollit  forciter,  capitis  tamen  dolorein  inducit,  &  graviutcni  ac  loporcra  tlficic. 

Lwenio,  inquit  Plinius,  potu  modico  [  Styiacb  3  iriftitiim  antmi  refolvij  laq;iore  contrahtr 
Magili  nsus  eft  in  odoramentis  Sc  nifRinngiis.  - 

Pinefirtur  Scyrax  pinguis,  lentus,  fragmentis  alhiqnribM  lulelGenSj  vcl  flavo  colore  pcrfove- 
r.inti,  qm  dum  mQliair  raeUeum  liquiarem  reddit:  itt^robatiir  fiirfiirorus«  niger»  ac  inodonis. 

ScbroJ. 

Storax  rubra  Offidiiaram,  C.  Bauhino  cortex  cfl  arboris,  qucm  Thus  JiiJ.roruni  8c  Tl.';niL'inia  * 
vocant,  quo  Judaei  in  {iiiBimi|^  fiequenter  utuntur :  an  titLn»tif  feu  udtm^iu  Oiol(»ridi  L  i  .c2z« 
qood  ex  India  defemir  oortiODium,  Mori  libro  (iraile,  quoti  jucundi  oilorts  gratfi  fiiffitor. 

St^Tax  Irq  ic1u5  cfl:  liquor  pinRuis,  inftar  Balfami  crafTus,  gravcolens.  StbroJ  yWMhlnf)  mcllcr 
&  tcnacis  (ublUrKi.c  ert,  coloris  fulci,  aut  cx  fulco  rubciitis,  aut  ex  tincrco  fmci,  oilorc  vjlido, 
atquc  ob  vchcmciui.iin  fcrc  ingrato,  in  quo  tamen  viilctnr  .ip-urore  rcmiflus  iilc.Sri'racis  cahraits 
odor.  rouho  tamen  nugis  li  Imgua;  adnioveatur  confpicuus,  dum  in  narcs  indc  pauca  quantitaie 
aiuaqmiafis  afcendit,  lapore  aotem  aaiufcula 

De  Styracc  liquida  magna  inter  Auiores  diflenfio  eft ;  Ahb,  vi/.  nihil  aliud  efl  quam  Sca<£te,  i.  e. 
Myrrha:  colamcn.  Quod  falfum  efle  indi  conf^at,  quod  Myrrha:  lachiyniJe  ob  lubflnntia:  limili- 
tUdinem  in  quovis  .iquolo  liquorc  difltjlvatur,  Sryr.iK  .ii;ccni  li<|mdui  niiiumc,  lcJ  iii  olcr^lb  5c 
ptngui,  uc  aliz  rclinx.  Aliisj  ut  Cordo,  faditium  quid  ex  Scyracc  Calamita  in  vmo  ac  oico  iblu- 
ta,  admiOaqiic  refini  Larioel  eTCoda«  qme  deooAio  ubi  refnxent^  Stynx  liqmdus  ad  fundum  fo, 
cedere  didtur,  ad  fuperficiem  nattens  deofain  (iibftantiam^  liouidiioran  ( tlitexpfdTu  idem  moliun- 
tur.  Serapioni  Styrax  Uquidus  eft  oleum  ex  nucku  atliotis  StoirecifhMt  exprefuun ;  at  oortex  ini' 
aus  c\-  quo  olcum  exprclTum  cll:,  Sryrax  Go»  ctkm  ^eku»  AvicannK Styntt  auiiiid»  fitfCSC 
deco<itionem  corticis,  cftque  coloro  nigro. 

Farx  remanens  eidcra  Stvrax  ficca  dicrtur,  1. 6.  c. ;  t. 

Faculcates  Scyradt  liquidi  iidem  iunt  qufu  piqfcqiidcs  oleoSiyiaaflo  attrifaoii;^  de  cpw  lupta. 
CB.  ' 

Ek  wtJBei  locniida,  tugricante^  rugofo,  flriato,  &  quafi  articiilalm  cortice  cc/to,  foHa  ccrna 
etiam  quitMi  obbmgis»  tenuibasj  wigrifliitT^^^»  ^icuiis  donata  ex  uno  vcluti  tubcrculo  prodeun^ 
quae  Vitiginea  fant,  folioram  Acetk  wl  Hatant  inflar,  in  lacinias  tocnas,  jetiam  qoinas  divila^ 
nervolA,  (KT  ciraimferenciam  crcaata,  tt  miieroiiato  Cttfpidie. 

Ab  flonorio  Belli  habuit  C.  li. 

In  horto  inflruAiffimo  Reverendiflimi  Epifcopi  I/indincnfTj  D.  //.  Ctmftm,  culta  cft  Krc  plan- 
ta  ab  honeftii£rao  viro  &  ingeniofiffimo  tlortulano  lX.Gttrf;i»  La»Ja»\  traniroifla  fuic c  Virginii 

•  i  D.  J.  Banifter.  Q.  an  ftt  Acer  odqratum  Virginianum  gii  hmii  ?  FniAam  hajns  Styrads  Virginia- 
nx,  conglobaCT  &  ecKmatx  fip.rx  clTe,jJ^>.iIem  in  pilulis  PlaCanificSMrginii  vidcmus,  mihi  affirnTavit 
J}.  Tmcrtdm  R»bin[m,  qui  eum  oblcrvavit  ui  cclebernmo  Mo&o  Qatillimi  D.  ly.  C.  Medu  'icm- 

idooqneqiKntanttllaimocddettaKaiinb!,  TdlaouencmfcuFappamfeae? 


C  ap.  xn. 

Sti^fbflcJtndn»  J.  &       vifiunris  Gcr.  Paik.  P^sti4  Jjlvifiru  C  Q.  S&IaMCC 

DEnsc  fruticat  Staphylodcndron,  nonnunqu.\m  in  artx):ci:i  adolofccns,  corticc  vircntc  auC 
rufib,  m.itcrie  vircnti,  incJuli.i  ampl.i,  alba,  moUi.  Folia  Sambucinis  pro.\uiu,  vcl  Fra- 
xini,  .acuminata,  arguce  crcnaca,  quina  auc  lcptena  ad  coftam  annexa,  itnpari  alam  clau- 
*  ^tente.  ffawf  longo  8c  pcndulo'pcdiculo  intervallis  vertidltatim  orinntur,  ita  ntenunus  intifeoti 
racemnlum  mcntiantur,  odore  Sambudj  qainis  fbliis  radiatim  expanfi^  albiSj  mucrtme  inierdum 
foris  nonmliil  nibcntc,  totidemque  candidts,  item  furre6bs,  cocuntibus  leviter  mucronibus,  utcon- 
c.iv.rin  uiccall  figuram  cxprimcre  pollc  viilcantur,  qux  intercedunt  totidcm  flamuualba,  apidaus 
lutcis  donaci,  nicdium  occupancc  j[l)lt  albido,  bifido.  Supcrvcniunc  vcfica:  niagiix,  virenccs,  iii 
duos  loculos  ccu  fciocum  difpcrticx,  in  q^^btK  dua;  nuculs  cohxrcntcs,  putaininc  fi-agili  8c  tcnm  [rc- 
Atus  P.irkinlbnus  lehto,  duro  8c  frangi  oontumad]  colorc  flavo  auc  lUibiu^^  in  guibus  nucld  co-  . 
rio  virefccnri  obtcfti,  faporc  nonnihll  naufeofb.  £x  nucleis  cahrarx*  oammodd  cxpnmi  polfunC 
lail',>tur.i  lcvi.  .     •  ]•         .  , 

Jii  Anglia  fponte  nafa  hanc  aiborem  pro  certo  affirnurc  non  aadcmus,  quamvis  vidnius  ar-  Z-taa. 
ca  Pontem^fraoum  Efaoracen&  provindz  oppidum  in  f^ibus;  8c  in  Cantio  circa  Alhfou.iir>i  op- 
pidum  f^oQtaneum  inveniri  apud  Parkinfonuro  legimus.  At  in  Helvecia  variis  locis  naid  ido* 
neos  autorcs  habcmus.   Piovenit  ctiam  in  Italia  8c  Gamania.   Videtur  (inquit  J.  Bauhinus)  udis  « 
&  hlltujdis  gaudcrc  locii. 

■  fldret  2^1^^  nuclco^  maturat  Auiumnoj  menle  Septcinbri^  J.  B,  Temfaii 

♦  * 

Scabgcr 


Digitized  by  Google 


i6Z%  HiSTORiA  Plantarum. 


Krtt. 


■7.«^',  '     * 

*ljuC*quoJ  C^i-""  mcaiciiuufiimlubeiib  Paiflpwk)ribU»tamaitnulcuiolaciig|^^ 
«jbnsiMuueraJiilisexuicoufiaunr.  ^     ^  ^ 


XIII. 


«  nmy.  C  B.  €&c  l^ifiactjio    f  lauU  nut  trce. 

TVftAchia:  arbor,  tradente  Rauwolfio,  trunco  eft  craflb,  rarais  expanfis,-  cortice  oWuais  a- 
1  jl  neico:  In  longa  cofta  i  ramis  propagau /"oi*  c<m|ugatim  difpofi^  ufcf, 
Jl  adso  cxact^e  leiiipcr  rcfponJe.iru  imgulorum  foliorum  ortus.  Sunt  ea  vcrq  nunc  fubrotunda, 
«oncinmucroncm.icuniiii.ua,  ncnola,  Tcrebinihi  foliis,  nifi  iis  majora  cflcnt  iimilia.  IrutlutQA- 
fidnis nodfltmi,  Avcll.m.v  iii.ignuudine,  oblongi,  acuminari,  una  parfe  in  gibbuni  criftatum  cmi- 
qyintiii-em  arocuberantcs,  alccra  depreiliorij  in  acunim  fafltguti,  oppofica  parte,  qui  pediculi  quo 
«dlwfitunt  veftigiiuii»  «btuii  ;  lignotb.  leaco«  fraau  oonnunad,  ao  propemodum  imcr  ofleam  8d 
croftaccum  mcdio  corticc,  fed  tonui,  latvi,  candido  tetfti,  cui  rugofiis  aliiis,  ac  fcrd  aridus,  coriace- 
U.  tenuis  8c  fragilis  fupcrftemitur,  colorc  fuprcmo  Amygdak  putamlni  fimilis,  in  exoletis  nigcr. 
IjMlotus  cortcx  nuaim  moiio  in  dua»  partcs  fcpar.-m  fo!«,  intcrdum  fu.i  Ipontc  hians.  Nucleura  con^ 
rulB  pellicuU  convcllitum  in  Havo  virefcencem,  dulocdinis  liuviQimx,  pmguem ,  halirun» 
e&m  mafticam  cofflmendanccm,pra:(ertim  recentioresK  Artr  faoanofipurpurantes  Tcrcbinthi.  Al. 

RauwolHus  folia  romnda  hmc  arborijtcnliu^  Apijaii  ik<iuaeesnacum£uuiK}bbQtttfi^ 
fuere.  Sunc  nobis  (inquic  J.  Bauhinus)  mni  PindKiii  quiboK  fbiia  acutB ;  ik  i  LobelH)'aIiflque  {0- 
lia  acuta  pingunoir.  Qjaprogicrdiljgencioribintcaiifa^^  an  fkaliqaatoi^rPiftjiF- 

Qasdnrernca^ 

Plerique  Botanjd  hanc  arborcm  pro  Terebbtho  Indica  Thcophrafti  hatwiL  &  lane  Terebia. 
thi  Indica:  dcfcriptio  apud  Thcophraftum  fiuis  coiwenit  Piftaa»  \(eriun  dto  in  ^oqueln^. 
dia  rcperi.itur  arbor  correfpondens,  8c  qu«  nomtne  quoquc  conreniat,  maliumus  pooai  flfe  le- 
ferre  qux  dc  Tcrebincho  Indica  1  licophraftus  lcribit,  qu.im  ad  Piftadam.  Arix)rcm  autcra  illam 
demonftrac  Rauwolfius,  capitc  dc  Tercbintho  a  nobis  proponendam.  Piftacia  Syruc  multis  in  W 
ds  reperitur.  Rauiqolhus  narrat ,  oum  ceiulc:  et  cx  TripoU  in  urbem  Damaiuk  6c  Haleivjm ,  ia 
vidiilc  circa  uibem  Stmm  lylvas  acbanun  Piftachiaruni«  &*,  drca  Halofum  qiioque  admotiuai  ^ 
vulgatAin  efle  arborem.  '  •.• 

PiO.iLi.i  fton).uho  graca  funt.    Eadcm  five  edantur,  fivc  trita  in  vino  hlbanrur  contra  reptiliuni 
bdiiarum  morlus  opcm  fcrunt  Du>[e.  Plm,  alioqui  cofdcm  cffoclus  habere  quos Pinci  luiclei  .liunc. 

GalcnusPiftadasccnuioriscflcndatellelcribSt,  fabamariquid & odorati habcnris :  OMfrudiones 
itaquc  libcrarc,  maxim^  Jecorisj  wnUM««ftedam4«spulmonifque,  paruin  nucnre.  Ve- 
rum  Rccenriorcs  plcrique  apprime  notrirt  «C  Venefem  IHtmlnre  TOlunt.  Quibus  de  caulis  BsllanM. 
inftau:  .intibji,  ^  rcficicnnbus  admifcentur  tum  ab  Hifpani5 ,  tum  ab  Italis  {k  Gallls  medicis ;  imi 
taoium  illis  tribuit\ir,  ut  vix  uUum  fit  medicamoncum  aiuicptiaim  ime  PilVicio.  C.  Hohii.innus 
icontrtfidenteraffirmat  falfamcflc  opinioncm  de  «»*vt£«>U,  quinimo  xftuoLi  clle  air  in  c.hdiori- 
bus  non  minis  quam  Amygdalas.  At  Venetem  augenc ;  &  nuximus  earum  ulus  cft  in  Icalia,  tcilc 
lirailavolo.  Quicquid  feduntflamando  fiduntob  ef cremenBiiam  humiditatciju  HaAenus  Oif. 
minnu!:  c.u  ut&:  Galcno  rc(;ii.icibu5  oppono  quotidianam  expenentuin  &  MedlOOmni  prami 
ouibuspluscribuendumquim  Hofmanmauaorit.ui,  autipliusetiamGalem.        _     _.  . 

Olcum  Piftaciomm  potum  intcrnos  dolorcs  (cdarc  porhibec  M.ltthiolus,  quibusongo  fit  a  pittut.a  vt- 
fdda  6C  flaiilius;  Idem  (codefle  contra  ^alaium  &  paralyiin,  6c  inccmo  uiu  facerc  ad  gcnsrano-, 

Ad  Piftadum  fuo  claufum  olEcuIo  acceaie  nwflpitudine  &  fornia  oWonga,  nonniliil  nnr,  .lofa,  So  ' 
convexa,  inarqu.ili  pr.camine  fragiU.  fiifit»,  fUBdbnuckum  comptehfindencc  foy um,^  coions  ol>. 
loiai,  pingui,  rancido,  [innoJSiifilian  WBlWfimis]  fipowpntdimni,  q|iem«bvolvic«iedflr 
^i^^m  pelliqila  color'*  oimtifipJ.  •  # 

man.  H^ltf^ 

Foliorum  tern.i  difpofitione,  fcminumque  in  Vefids  parvitate  a  vul»ii jfac^e  diltingpWttr. 
Veficas  cllo  tricaplularcs  lou  tripartico  divifas,  &  in  unoquoquc  loctilo  leulcroto  unamnuaium 
fea  lemcn  contmcrc  ob(er\'avit  vir  in  rc  Botanica  maximc  mduftrius-D.  5<im.  DooJjr. 
HscPiftad^iiuS^phykidendnmrefercadumeftadarborescfhiA^  • 


Digitized  by  Gopgle 


Lib,  XXX.  Ve  Mmbnsfrdtu  fer  maturitatem  Jicco. 

C  A  p.  XIV. 

^Si  ^  '^''^'^'  ^-^^'^  "^^"^'^  C.B-  «6«  Wk^CWtatt, 

fapore  anui  ionte.  Porro  coeunt  luc  on.nii  m  unirm  comm  ,«^^^0^  '  ^^"'^  hJanons, 
Oipante  prodcunte  iongtufco  is  pcdoUs  fubnixi.  quatuor  fc£  wJldSu  c3/n/'*™  ^ 

dio  imprefla»  halieiit,  ^  floram  aawnTiimbrifco  plura  flara  ftJm?S  S«L  •  ^ 
<]clTncnti,r  Fr«c?.,  .pfc  non  itA  in  conum  defin.t^t  vulglJr  nXx  Ca^T  J?nl^^  *^ 
pirtc  Ip  idi.e  I,.  (jua  vcro  cch.no  adharrec  imprelBoncm  cineraccam  oftcntstt^i^  '  n  "^* 
terccacntc  Unugm;  pul?.i  noftratibus  Cal>aneis  fimilis  lubjacec.  BSTiDfe  m.Tr^  '  n""' 
firm.orquam  dictx  cxtcr,usruft.s,  intemi^dbu,.  duru,,  fS  ranon^S? bSviS^uro.Sf^^lr  ^ 
firmis  tamcn  &  infcft^,  colo.  cgue  flaw«wb«s.  qui  per  nratuntatcm  ^crS  pSdSJfc^  • 
cem.oftcnd.t,  ipiius  laten  infiuu  pirte  .nh.rrenccn,,  non  a  tK:aiculo,  ut  reliq£ 

Hanc  fcnb.t  Clu hus  Autumno  cu.r,  tolia  amilit,  prminus  amenuceum  quuldam  extrcmis  ram„ 
I,s  g,gncrc  &  turR.aum  qual,  partunrcc,  pingui  ac  lcnto  humorc  confperftSL.  ,n  qu^SS  S 
lufinodMnkaa  harrcanc.  tocaque  hyeme  ita  peniurare.  donec  uieuntrv^r'  &  pSmW  SiS: 

Conftantinopoli  &  in  Crcta  nafd  femir :  CJeite  CooftantinopoB  ad  n»  tnmfmifli  eft      I,  , 

Cap.  XV. 

1 

QUamvis  quem  fruaum  proferat  h*c  arbor  mihi  non  OOaftet.        MmM.  CJU.  J;-:.  •  ^ 
ftancam  cquinam  imuluur  ci  lubjungcndan.  duxi  ^  ™ 


Fnimcnto  complarcs  IndLirun.  rct;Ioiiei  ai  lucc  ufquc  temoora  cammin».  «  ►  t 
liommum  &  aniinalmm  iuftenutur  viu,  fitimeotfaue  iicBm^5^^  ea  tan.en  quilw» 

nacura  „oIuir.  Radix  enim  fiiiw  fea  i^iaT^^^ i^i^J^t!:'^  "^"r*  ™«* 
dafta,  &  ,.,  p.inemco«aa  cum  opiimo  panc  {im,Urinar~f  •  appcll.icur,  ,n  finoam  i«- 
paniolx,  a.  :c  aliarun,  inrdaruSlTgruSTriSl  hScii"",  ':^'^"'^?»* 
<ar.ctU,  pra-paracara  &  m  fa.iaan.  redaaTm  vfleSuSl^  ^"""^- 

iumm^uc  ftudio  .bi.  cuitam  confta.  ^  Aii^Sl^iT^  tT\  V"!^  1^1""»: 


turalcni,  lunnuuuuc  icuaio  ,01  cujtam  conlfcar.     "  -  -  ■      — ~'v 

«en  ab  expenentibus  n,nco!is  5S;„c«l  S  &  citSi  d  ft  "^^i^.ir^^^^^  ^?" 
accnlb  Bral.l.anis  vooim:  AW,;i4  W*.  qua  albicant.bi,       rSk.   .  ^™"».  »pccies  a  maris 

Bcet  impan  .ntcr  f=  gradT^oIlent  medicamcntoi,..  vcnosilquc  quakatibu».  . 

rcKjn  nihU  aUud  funt  quS  fo^ni  di^gica^^ST^^^/orgi^^^^^^ 

HcIIebon  mgn  modum  OC  piiiribos  foholB  digitacim  difpoiTtis  aut  cx  fummt  ,r  ?  ,^  Lupm.  aut 
iBtttiJe.   Radiccm  l>.-ft  n.icr  h  iiJ  c';fT?'iiil  ■m  TVYv1n«,         ,  ^^" •'"'^*^"}  ivicini  lemm,  imile.  led 


Digitized  by  Gopgle 


1684.  H  I  S  T  O  R  i  A    ^  ^  ^  ^JJL""  "   . 

Tcrm  nimim.  glebol a  n.t  rn^u  humiditatis  omnis  injmica  eft,  ut  «ftiy» 

S^;S?Tui  uffi^.  dccimo  m  dl»d«mo  menre  bfludccrc  inap.unt  pro  lcmme  lunt 
HSeum^noft  a  ium  dil^iminc,  ^fJIV^^  n.ha  ^^^^^^^  propaganoncnu 
SSnsTcSrt.  nuibus  ipfl  Fmam  lementem  faciunt.  P«r  ndicttli  nulh  poteft  fien  tranlpUnpno; 
iMineaextraaactcrra^&taaaftatimmQruur.,     ^  ,  •  ' 

TrtshuiuspLintstrunci,  frondibus  fpaluti,  t.gi.rapropcmodum  pyrimidal.,  haud  profun<fc firaul 
fPn  r  eniinis,trium  drcwrpcAim  interfcddtantu  m(eriintur,prominentt  que  ad  Dalmzakicudinem 

ru.imr:iaixir.J.acrrimentipatitur,  mod^  clutoBitc^  •  ^ 

'  Dignitatc  &:  n.olc  evcclht  il/W.A.c-  fi-^^^*;^^"^  ^&S.^^ 
libetrttofelquipcdcm.velduos,,  mterdum«i»t«ipedesJoiigi«»«lH,aaffiBemlii^ 
▼detiamcftiMliuroaniquando&tisadokvenfc 

Rariohateida.  utager  izizaniti^  qwvjlde  luppuUuIant,  tcrooattrve  repurganir,  dopec  plantae 
adolc  .  cn nr,  nd  oJto  nimiruTO  vel  deocm  menfium  lpMiink  afeciiae  ndicek  ^iod 

annuo  ciiciter.i  plantationc  ficfilblet  fpatio,  ad  tatiummnib  tenadnniit:  aliero tamen pleiiinq, 
anno  pars  illarum  putrcfcit  &  cominipitur :  idco  .id  fummum  linquuntur  annuo  (pmo,  &  de  novo 
perouas  plantanmr.  Ingrucnte  nmux huoudicatis  necelfiute  cxfdndi  ftarim  poliidat  fcxnie  nfi- 
nahre  juftanumtitatistcmpus.  <    r-  ^        i-  • 

AtanJtha  qu2  vocatur  MsmlidfKmMMt  «imiani  aaffimecrelat  &  nutnreldt,  atmieoDtiini  udi 
nticitur  firuu.  Hxc  planmnnuta9.ganaiBi  loh»  mniofoj  &  magis  anAaOo  quim  idkpic.  Pn- 


toahre  juftx  nuiuriiatis  tempus. 

Mandtba  qu2  vocatur  AfMiwil^ 
conficitur  firina.   H«c  plantiniann9.nnaK  kho  «hhhij  «x  iii4{;u  aiusunu  ^uuu  nwiaK. 
maria  omial  in,  Inqi»  quotidiMiou&flclncropfodaoitiirpraniloui  inqoftvii  tenai,-voeatiii%J 

^"^mn  evulCr  n^ioes  vix  per  tridimm  dnnnt»  etiam  H  fideliter  horreis  recondantiir.  Mundatx 
U  a  cortice,  qiKtm  tcnuiCnmum  habeot,  liberaiai^  mok  tndatiii^  4  duobm  homuubus  draimaftc 
admoventur,  ferrique  cufpide  oontcramur,  fccooinlaram radkom  brinam  exdpit  alveus.  RafDra 

dcincj;»  torculari  vcl  prclo  fubjicitur,  quo  naana  vi  humor  ille  lupcrfluus  &  noxius  expnmitur;  uc 
iicca  atquc  ablque  ulla  huiniditate  nuneat.  MOX  cribro  Vntftia  &\Sto  percolatur.  1- .xiiuie  pianc- 
faSo  fiftili  aut  a:neo  in|icltur,  in  quo  fubftrudlo  igne  drcumagicatur  tantilpcr  doncc  coquatur.  Se- 
micofta  vero  ^adhuc  molliscfculenaeft,  &vocaturJviri»6*r€/*ii,  quoddt,  Farinacodta  non 
cxliccata.  Rdiquum  quod  fupercft,  8e  refervarevolnm,  ftpra  mancem  vel  minorem  igncm  or» 
arbitrio  mifcent,  atque  cxaaii  ficcant.  Farina  cnim  liic  quo  plus  cxficcata  &  excoaa  co  durabdior 
eft.  Optim^  tamcn  ficcata  &  fidelitcr  ab  aere  dcfcnla,  ultra  .innum  vix  fcrvari  poteft ;  nam  ii  vel 
leviiTimauligpeuromfeceritcomimpinir,  undcnon  parvam  miUtum  ftragem  in  caftris  cxcitatan» 
vidL  Qpaprapter  ne^Barbarosimitati  eam  m  boios,  quosvocant  Btjm,  padillos  &  liba  cogunt,  . 
fup^rque  craticd»  modico  !gne  induratam  in  penu  aliquandiu  recondUnt. 

Ex  \vyz  frucicc  expreffo  manat  liquor  Manifutra  barbaris  diaus,  qui  vah  inhiUis  poft  «lat  ilpni 
fimdo  adhirclcit:  ex  quo  aUa  fit  farina,  mebor  priori,  ac  majori  afllucnria  floris,  quamuemoieni 
'  de  Ttriotm  vocant  Ex  aoufiriiu:  in  fundo  Itiblidentc  bolos  quoque  conficiunc  Jipwceto  ciirto^,  op- 
dmi  laporis.  Turo  Gummi  quoddam  fcu  porius  Amylum  cx  ea  fit,  atque  ddcro  ului  inlervK.  Hic 
fiqoorW-mti^r,,,  qu6d  duWs  &  lapocis  ab  Animalibus  avidiffimd  haoft»  n  qiwlam  vencnata  ea 
ft,uimextinguit:  (yc  radicenmennooexpreiTus  ( quodnurum)  catenaniroantiae«i^^ 
rihtrit.  Praitcrca radicc a  fole  cxficcata  aUa fit fanna  & pollcn albicans,  imo 8cpuus hligpne»  K 
UfiioAm»  qnilisi  ctitico  f  cui  &fimillimuseft;  pinfKur.  l  loc  ahmenmm  miqmm«noaoomr. 
roinutumproiumcntb&pecoribus,  quibusm  pabulum  ccdii,re(«vat^^^^ 

k  vcrmibus  &  intcgris  formicanim  cohornbushic  plania  mifciefoltt  inieftan,magno«[ncola- 
rum.ncomn,o<lo:  non  folum  foPa  atque caulem,  (ed ipftm yoqae  radicem  dgypulantaf  fcrarura 
grcges&am„uhado.«dl.ca.  Ipl,  Brafihani,iEthiop«ae  noftnoom  W»  poua  iui|^  foba 
aiSmSeo,  ut  conmfa.coaa  &  proba  coJimpradbiiScLiaacii  appmianc;  qmiiamaliam  ef- 
jormata  Ato»<«**  nuncupant  Bralilum.  r    ■  •  e       w         j  .  l  j; 

ViXTO  radix  hxc  quanior  aut  quinquc  dierum  fpat.o  m  aqua  maccrata  &  cmoUita  d», 

cituT^i^  affua  ma^ximc  ab  ag.3l.or.  Inaoaim  &  '-^'«SK^Si^^Si^ftS^^ 
E  fedinicnto  hu)iB  confiftcntix  l  anna  .nollis  notxque  mdiOClS  oonficmir,  quam  BnimaMS  Pif»!^ 
Lulitani  Fdr/j,i« /i-^/c*  cognominant.     ....       r     l  i-    \  ^.n   ,  A     .^,  1,  .r., 
Ex  Ma>tJ,bcJ concaQi,  butyro  &  faccharo  iniiencs  fiunt  boh  vcl  paftx     edcndLm  oi^,mx. 
Pultis  denicK  genus  paratur  cx  AUmlufth«t  <i^od  nomcn  accepit  Mp>ga>»  pf.'-".?"-  • 
^wSh  n,olfs,  illis  Puta,  igm  impohu  exliccatur.  '''^S^''.^^^ 
A(vi  oancra  opdmx  not,v  conficiunt,  qucm  Mufam,  vcl  jingu,  mtordam  EMi  appcUant  Om- 
•  Hiamauttm  ««ftantiflimum puUis  genus cond.unt,  quod  vocant  Mivgau  it  CUtrm^,  cui  aroroamm 
WimmMimm  PiPcm  &  i]otv,Nbambi  admifcent,  quod  optirai  cum  lit  l.-ipons,  fa- 

^^M&m^iua^^  luavitcr  lc  vivcrc  exift.nunt,  nili  hoc  .il.men- 

S^SSrSanis^qul  atquc  «gris  ejufmodi  pultes,  cmuUioncs,  atque  adeo  ptilanas  l^crruiiai 
indeco^&bs  cxhibcnt.  Ttmca  liqwdem  &  Csrim*  pota,  vel  Syrupi  fpecie  cum  aqua  Horum  JU|. 
S^JSf&^SloSacchafi  cxhit.ta  andJoti  Icko  plerunquc  TJ^pc*.  firouWlonone  dcGj. 
^aZe«i£«taprobc  ab  onmi  humiditate  rcfcrvetur,  tabidis  &  dyfcntcnos  cx  artc  prop.natar 
SSf  ^SSmes,  animo  defideaces,  vencno  .nfccios  reftitujuu  Pretcr  hxc  Molcm»  cxcrcmo 
SSSTIirc^lS^fudor^lque  .im^  «mpd^  ^f^^t^t^-^''^^  ^ 
morrhagias ,  jmprimis  e»  vulnerc  iaflift»  lum  um  a^mpca,  »m  empUftn  roodo  applMiai»  co. 


Digjtized  by  Coogle 


Lib.XXXp   "De  Jrhonktu  friMu  per  niaturitatem  Jicco.  \6t$ 

£x  MMxtr»  opcimum  fit  vinum,  (enim  laAis  (Apore  ncFerens.  MiodthMi  nla  valnenbip  <c 
ulceribw  anriqiM»  impofia  ea  mandificatlicque  attempcrat. 

Mmifidr» cofti craflefcit  pukis in modiun,  aliment6que  convenienti exifttt  nOiy?iin  & 
laoclMnun  aim  aqua  dieftillaa.sac  flarifaut  Aaniidonim  fuperinfiiiidas  oQnfeme  granffinisfoniiajn 
induer,  mucaioque  namine-il&nw/Mla  it  KAuiclioGa  appeUiitar. 

Poftremo  ilU  fpodcfr  Af<if««V»,  practerqiiini  qiifx^  viccm  (arinc  pririiA*  fiippil^  igneetiarti 
aflka  abiquc  ulU  alia  prjcparatione  come<iitur,  ac  M*c»ftra  appellatiir. 

A  aetens  radidbus  abitlnendum  cfV,  qucxl  przlcns  jint  vencnum.  Dantur  enim  quinUm,  quas 
dtiik  oombufleris  qu4m  ut  virus  (iium  deponant,  &  ad  edendum  idonex  reddantur.  <^in  ipii  in- 
digenx  olim  minus  exerdtati  in  reparanonie  aUmencofi  &;  venenoii,  aliquoties  mortemoppetierunt, 
nunc  eruditiores  faftij  non  folum  illis  prxcipuo  exiftit  virx  fuileiKAailoj  \z\  (uiinibis  Europaris  in 
America  degentibus:  idqLie  pani  tnriceo  prarferre  nonveientur  litct  niinuni  habeatiir  nutnmenti, 

^hiopes  &  Brafiliani  mccr  ecli.-ndiim  pugnos  fannac  plcnos  in  os  injiciunt,  ut  m.un»  quocjuc  aS 
ore  longius  remoca  vix  tamen  mica  pcrcac.  Raro  aut  parum  mter  prandendum  potu  utunnir,  qudd 
farina  aquam  nimb  imbibat  8e  ftomachum  inflet.  Cum  aratrum  ejiifque  alos  hic  ij^jorenir,  fic  im- 
probi  acmahijugi  labons  tzdia  declinent,  facilem  hanc  &  minus  .rr-ininofam  agnculturam,  t.Tii 
vitac  ac  rei  &milur!  tiienda:,  qu^m  arri  corradendo  cgregic  adhiic  amplectuntiir.  Qiiippe  uiiiua  dun- 
taxat  mancipii  induftiM  &.  labore  centum  tubcrculos  [  monncnlos  j  aliquando  unius  dr..'i  (lja;rl'.i  .-.b- 
iblvunc  Hutus  aucem  farinac  una,  qua:  viginci  cantharos  nollrates  contitict,  aut  iciqtii  Alktita,  h. & 
modius  unus  ant  (eiqoihoiiuni  robufto  &  laboriolb  in  meaftmlnftegimm  pleninque  lii^cit.  Qpe^ 
moiiium  fex,  aut  fepcem,  aataii.fummnm  oAo'fi>lidis  oomparavens.  Recbtft^nat  umiHi  taivtjtgh 
rttm  hac  rsdict  flmtMtmm  flirAm  tnfmk  dmim  («^km  fcrtbit  ^tkim  tria  cptirtto  frumMn  f»/t, 

Hxc  (unt  qua:  ufu  &c  fedula  ianaiic  ndioem  mqmfitniie  i  rnfticis  6l  «pi^iehtia'(|n^iria  fdcf- 
lcerc  potuit  Guhelmus  Pifb.  .  .   '  •  •  • 

Cim  0Mtm  ufui  hujui  farir^  tam  Uul^ett^mt  »mt  ftmierti  tJ  mortaltt  veftmttw  fuim fi'aiHeitt« iffl, 
vtfi^Smi  MDOfs  «to  Amtnemu^iffi  Hieilt^iatifrmm  ^m^mimm  bne  trMferikte  <w> /jjfaft';  ^^i^ 
rtw  5>i>  tikmm  mmitnem-mm  b^hlnm    d^iriffnmt  eMfirm^  &eiemHhutHJil^hte&t4fimMttvtr, 

Alterius  adhuc  AfanJihtv^  fvlvcflris  meminit,  C|u(quc  iconern  exlii!-ct  Pi(o,  quam  fruticem  .irbo- 
refccntem  vocat^  oeterum  lauvz  iimillinum,  (i  caulein  &l  tuUa  coniideres,  verun>  digmtate  iongd 
infenorem. 

MocaiKliin  annm  qpoi  omttiom  qui  de  Maadiiioca  (cripferanc  confenia  fbtois  ^  radSod  etpreP 
ttiimnkriitmkr^^  ^«-''-«en  tA  pr«(«anaMun{  poftiyiam famenr^  hoias  ^atediqHinciliem 
fnam  nwBmam  Be  pctnkiofim  amiirit. 

.•.      M    ;_••••»  . 

  ■  ■.  '  ■  1  .  i  ...  ■»...  .1.  i, 


C  A  F.  XVL 


—•i  ! 


t.  GusiMum  Ger.  GMiatum  fiv  liraan*  fmtHim  Puk.  Q»mmmn  marnt  matrtte  C  h-  Fnt- 


HAnc  afborem  ^end  b  aocurati  dclcripfit  Jo.TemnriD»LtlWe»,  MiW  k  Rit  IkeMe.  S. 
Hiffmt.  Fr.IkrmmHim,i  acque  iddrcoejtis  defcriptroriemmQttiabirriuf.  , 
Guayaean  efl  arbor  JugUndis  vol  Ibcis  magrttcu<bne,  CQ)us  cortex  cotorc^  extririiebus  ci* 
ncncco,  Betul.r  limilis  pemiixtk  umen  multis  maculis  viridibus,  intVinfec  is  fCro  fttbi^uber,  rion 
admodtmi  den(cu,  fed  imin».lico  durus,  craiBmdmis  nempe  iemidigitalis  i  rs  Itgno  recenter  ca:fb 
ndit^iiniriawlHMiacnx  forro  feparariqDear,  progreflii  viM^iemporisl^tld  ftriunatar. 

Lignuro  tn  eztremis  colore  qui  in  Buso  intemi  nigrelbente  ooi)ipicinir«  6i  liimtUl&Mfli^dl 
imxiraum,  totiSinqtie  ade6ligmH»imen£dC  |tuadaM  4^ 

Pmguttiido  ejiis  reimace  im  qai^  ^NM^  umun^  odoftt;  Mft  idiiav^  U  A  iotioa/h  fj^MOa  pr&- 
iiuit,  quod  pridurum  cl)  ubi  remxent 

BMdm  qmquale  nulh  prjterea  figno ;  nulUejus  quantmMPis  miai09a  ota  1U  aqua  Aftat»  lod 
meimcw  oonrimid  &  iiibhdit«  ond»  l^imm  fonnfliimia^  qood  dnrin  onms  ttbir  bffehi^ 
61  ii&iivo-qaim  minaii^Mfli,neq,fWtfidMq|li^ 

Sapor  non  ingt^atus,  amorfts  fhtim,  cum  acrimonia  mitt  palanunao  fimOBl  tonpailltda^'^ 
mel  cognitHsnimquamcri  are  inutenTpcorenvmcognofcenao. 

Decoilum  e)us  arftateDtcia  tcrti.im  diom  aon  pcrdurat.  F»/»«w»  craiTum,  pamim,  durum,  vnidc, 
multis  veois  diitindhim»  quidam  Arbuto  comgarant,  ^i>Buxo ;  in  ramo  licum  iubec  ez  oppoiito  al- 
cerim,  uciR^liquft  «el  Letitiico  videreeik:  quaterna  vei-ibiaad  mOdiam  nervuffl adnend-  - 

Fltrti  multi,  qnafi  umbcllaifi  vcl  corfmoum  conftitucntes,  pediculis  viridibus  irtfiftimt  pallidi 
hieei  hcxapctali,  multis  h  medio  ftaminibus  prtxieuntibus;  inquorum  mcdio  rtidimcnrum  frudtls 
Surfiim  paftofv  cffif^ij  rcfcrc. 

FtuAm  iquibaldam  Catlaneis,  ab  alus  PrunishmiBs  refortur,  duobus  Lnpmis  i^t  oonioni^,  aK- 
qaaado-fliiai  tribus^  ut  ClufiiMrfiftir;  vel  Aoeris  SnMat,  (etiftie  altsconftac,  corcbs  Bgdram  ele- 
eanter  refticiitibi»;  leviifima  pono  diftra^tone  omuv  ab  aliero»  iicuc  £c  Acetis  fniditii  dirir 
aittir.  • 

I/)ngitudo  eft  tranfvorfi  diglci,  Utitodo  pttl&>lliinor;  color  totsus  coni  c.\f\,ineus  aliquantulunoi 
corritgaras  Pruni  iniUr.  In  catqundione  cum-altno  fnAa  membrana  eft,  dcniicate,  omre^  dundo. 
pcrfiumis  ei  qu«  Juglantt  lenMsn  bi&riim  ditridic.  Gbrinm  cxternatn  cortiMSJtuin  melBBs  eft,  iii> 
temam  vero-nuds  imemo  putaminam  duririe'  8c  oobre  retpohdet. 

■  Noclpus  itMAs  oondofes  colore  &  vanis  verurum  du^btis'  Nud  myriftica:  rd  Buxi  radict  ad^ino- 
dum  iiaiilifc  Hunc  fi  din  m  «e  vdraspnlpam  quandanv  afafadit  qocaieriinQaiaiii  tnanifelVam 

JDdddddti  lingtwB 


Digitized  by  Gopgle 


,58*5  HlSTOHlA  Plantarum. 

— :  '        jfaonaiit,  8cmiclei»in  feceoti  fruftu  mancccolons  caflanei,  in  aliis  vcr6  omnino  nigcr. 

tum  in?cSi«rciSercum  m  oblblcto.  All«  mtm  Bnw  tranlverfim  paraUd^  pettnnfe. 

SJ^SlSa^d^S^rLpcuriumfiyeBclc^^^^^^ 

In  mBSSrime^OTtas  3{  longa  a  fummoad  imum  pcmngcns,  fcd  fine  ulU  ferc  latitudme, 
««tncinF/Joimioetiaraconfpicitur,  ubi  fcminis  duo  ovalia  fed  plana,  viritii.t  quafi  fohola  lciunaa 
JiHlJmmomTiuntur.  o^iiiewtiwfum  versuscomponuiit,  ad  modum  planc  Euonymi,  n.h  qiiod  cor 

UC  niancro  lupercnt  Pinus  Hifpania:. 

«   l^iMiJMH  mottmJnm  fim  mttrite  C.  B.  Liffium  SanUum  Terrcnuo  &  tltii.  Cuaiad 
TmSalm!^  1^^^»  &*awfwU  5.  JtmmitdtfmmdMu 


Ariior  eftadmoduin  nmili^  Gii.iiaco,  fed  minoo  nMgnkudjne  Pdpuli,  ftipitibus  magis  fpinofis: 
comrtnagis  quam  Guaiaa  pullulofiis,  cj:tcia  iimilis,  dnereus  maculilq,  confpcrlus,  iiitjinfecus  vcro 
<*fcui*nJbct,&inrccmtifignoetiamfacilcfc^^^  u        i  r    i-  • 

Uenum  i  Guaiaoo  dificft  meditullio,  quod  m  hoc  elt  parvum  &  m  rimis  nuUuiA.  Ipiius  Ijgni 
oolor  magis  albicat,  &  ad  liMun  quendam  colafCin  wrpt  $  intrfitnllinin  poir6  lUBmni  ad  vinde 
"iBcIinat  cvidcntcr,  imo  cyancum  cit  in  viridi.  .    .    ,  .    ,  •  i   '  •  , 

Tra&and  nulbs  odor  occjumc,  a:mulatur  tamcn  Guaiaci  odorem,  ut  in  decofto  8c  oleo  e|us  de- 
HjlJlfQ  flMec,  qui  tamen  in  intcero  non  perapitur,  .:ds6  tcrrcis  partibus  permiXta  eft,  ut  ne  ab  in- 
flitnmy  qnidem  nili  parum  amnodum  d^fluat,  cum  tamen  pcr  ddUlatioiKm  plus  dct  quam  i 
Gnaiaoo  extraliaQir.  ^  • 

Pondus  Guaiaco  idem  cfl,  xque  cnim  cito  m  aqua  lublidit.  _  •  *  ■ 

Sapor  amarus,  ied  acn7iioni.i  longe  major  &  evidentior,  adc6  tst  amarkudf  abhac  oppiefli  liOII 
ftaum  perdpiatur,  idcoquc  Pipais  inftar  fauces  pungit,  niordicat,  &  pulvis  ejus  naribus  uiditus  ller- 
n^)i~»mi!nM  qffj  undc longc ab incolis  ob  vircs Guauco pracfertur  tum  in curanda Lue  Venercajtuin 
m  mukB  a&morbis,  quamvis  inimoderato  ofii  ninAim  calefadac.  DeooAnm  cfDi  tc  anyuiM  eft  9c 
magisodorumquamGuaiad,&i«enfiibflawet,  »  /■  .  -^^^    >  ^ 

j  Feiu  cxigua,  Ruuceis  paul6  majora,  Lenolci  modo  hna  ot  adverio  pofiu  &  ita  ovdmata  initt,  dc 
«illumfitimparincxtremo.  -r  n  i 

FUt  Vincje-pervinacadniCKium  iimiUscft  colorc5chgur3,ledhnealiqua  lop.gituamc,  ejulq,  tolioU 
anafidaplicaca  nbifiiperpoiit.t  .ipparent.  ,  <.    /       , /r 

Naicitur  copini  in  infula  S.  Joanni*  de  ricw^  J.  Terrentius  arborcs  hafix  Ipcac  difiene 
oondudir,  lioet  genere  proximo  conveidant  v     > .  i  i. 

Notat  C-  BauKiuus  hoc  gerius  in  plura  alia  gcncra  dividi,  co  quod  non  unum  colorem  ha- 
beat;  quoddam  cnim  mgncat,  quoddam  ctiam  ipadiceo  coloic  tl,ivelcic,  quoddam  praMrea  omnes 
|Am  OQldfes  dififoos haba:  Quare  Manardus  8c  cx  eo  Matthiolu^  tnn  geticr.i  jioc.inmt,  qua:  Iicct 
OoloceunMCpkwfine&ppndere  inter  le  dilcrepent,  unius  tamen  elfc  arbons,  contra  quam  Fallo- 
ptus  ciedidSt.  Matttuolus  ftatuit;  &  caufim  refeit  in  ligni  matuntacema  quo  cnim  matumis  eo  ni- 
grius,  &  quanto  minus  adoleverit  Miiro  mag?$  albicare  aifcriL  Robanir  UMVm^  «uod  ruftum,  ipa« 
Qiceum,flavum,|jvuiuniquc  oolorcs  limul  inixtos  habet.  ■     xi  ' 

In  liieVeiweacmSlanullum  eft  mcdicamenium  decodioGuaiaci  prxltantiusautcertuis.  Nam 
fi  uc  deoeCBraoedmmio,  ruoque  tempore  decodum  illud  propinetur,  certiilimum  eft  huic  morlxi 
gSnwmPwfabmadferit  tvecmmmvn  qoifinililnebbocelMC*  mod6m  idemcnnimle 

noilljfovolvat  dcnuo.  •  .'  _  %  t  -x^    ■  ^ 

cSivcnit  item  hydropias,  afihmatids.  epilepdc»,  moite.vdi»  8c  «nnm,  «^fcjj^J^^jJ»^ 
emnibus  roorbis  ab  huraoribus  f ngidis  &  fi.uibus  procedmobus  &  diuturms,  qiubw  mimltt  iaeranc 
oidinaciamedicamenu.  pra:fcrtim  fi  morbum  Gallicum  fubfequantur.  MtMrd.  ^ 
^Sndecoftiin  ciirmida  L.V.  Hifpam  ab  Indisedoai  funr.  Magms  dolonbus  morbi  Gallia 
fquem  ab  Inda  mulicre  contraxerat)  Hifpanus  quidam  toiquebatur:  c)us  farnulus  Indus,  in  lUa 
brovinda  medicum  agcns,  aquam  Guaiaci  propinavit,  qul  non  loluin  magrm  .Ilis  cn.aac.kuh: 
JSXfedpriftii«  lanKatieLim  reiHtmt.  Huius  excmplo  pkmmi  alii Hifpam Imnh  morbo mftai 
madfiim:  Vndc brevi pcr totam  Hifpaniam &  umvcrlamorbemieiuimo^^ 
kfoSo»  ifte  lijdig  OoSdeomli  fam&ftnmSCiqwdemm  m  ta»;  rtodnmm  Eniopampwfe^ 

■  ■  *'A^»noT49j.  co  bcllo  quod  Neapoli  gcftura  eft  i  ReBeMfpwin  edwwiis  Regem  Gallix  cq^ 
mmto  maOTO  capite  Chr.Jlcpb.  Cclumbus,  cx  prima  ilU  profcaione,  quam  Novi  Qitat  mqnrmdi 
SS  flSa  "<Si.t,  &  dcic^tis  S.  Do^mia  aUifque  iAfulis,  indi  Neapolin  (  ubi  min  R«C^ 
SSrerat^  <im  oillo  &aa;  ViiOS  8c  mulieres  dcduxu.    Conunc.;ntibus  ultro  citroque  exec- 

Jk^,  Hif^fprimim  cmn jb^^nel^  &  todicum  »^P*^^£i»£^^ii^^ 
aeinde  inltiios&Gertnanosfcrp&liBcmalumi  poflrem6  eoam  »d  Calto  &  fc  per  nmwrinm 

*^  wJio  varu  fortitus     nomina.  Ililpni  putantes  fe  a  Gallii  cohttgium  hanfflfe  Gaffiaim  mow^ 
toranunaipan^,  Gd6  exiftmiantcs  ic  NeapoU  eum  co«fecu.K«  Ne..p^^^^^^^ 
maniab  &naram  tooonibemio  hanc  fcabiem  ad  fe  manafle  vidcntcs  icabiem  Hilparocam  aopeW 
'SSt   AlSeSSnb  «wiineSerpigincm  IndKam eumyodirunc,  indc  '^"''^'^""^^i"^^^ 
go.   Fruftra  ctum  dc  caufi  &  origmc  huius «»0*?^«^?« »^ A 
Dccoctum  parandi  niodum  8c  roethodura  eo  onodi  ad  morU  ini|itt  ««in«iem  wm  V/fm  e 

Memuditliiitoiubactran^  Ugpj 


Digitizoa  Ly  dtjo^lt; 


^  

Uh.  XXX.    fDe  Arkrikii fnSStu ftr  matmtatm  ficco.  i  dSj 


Ugni  tninudm  coacili  aut  cjus  fcobis  |  xij.  coracis  ejuWem  Ligm  conculi  i  ij.  m  lcx  aqux  lcsta- 
riis  macerantur  BAiliiUMra^  aliauantulum  capaciore,  '14  honrani  Ipub :  fidui  bsn:  obcaiaro  lento 
&  luculento  if;ne  coquanitiir  aa  quanior  aqo?  icxtariorum  conrumptionetn..  Coda  aqua  refrige- 
ratur,  cotatur,  &  (i^Ii  vmo  aflBrraliir.  Sittim  (upra  idem  lignum  quod  dcboftani  fuerat  injidan- 
tur  cienuo  odo  alii  aquoe  fextarii,  ooqaaiudrque  M  doonun  oonfiin^Cionein:  ookniriuecaqua,  tc 
leoriim  aiicrvaur.   Siimitur  aucem  hcic  modck 

Infinmis  ^atpta  corporc  cx  medid  conlilb  cubiculum  deliglt  apricum,  quo  neque  aer,  neque 
fiigMS  pBneoare  potcsft.  Leftum  ingreflitt  diluculo  aqux  prioris  caiide  |  z.  lumat,  &  ^gi^  ope» 
riminicfiHla>epofl&  dttanmi  lioramm  fpatio:  deinde  fndore  abfterib  linteannna  morBt,8e  induftpih 
calefaAum  induat:  quatuor  deinJs  pofl  hoiisuvxp.ifTr  illidabuntur  &  Amygdal.T,  panilquc  bifco- 
dus,  neque  affluenteTj  neque  parcc,  &  aqua  leoinJa  bibet  quancum  latiseric,  etiam  incerdiu. 
OAo  hojis  poftquam  comederit  ex  priorc  aqua  calcnte  denuo  uncias  deccm  hauriat,  (iidabit  item 
duabus  horic  &  a  fiidore  uti  fiipcrius  mundabitur.  Uni  poft  fudorem  hori  de  iildcm  padts,  Amyg- 
dalis6c ptne  liMcoflo coenabit.fic  ex  aqua  lecunda  Inbet;  Servabirur  hic  ordo  quindecim  diebus  prio- 
oribus  nifi  vires  nimi  im  colhbantur,  quia  co  cafu etiam  przter  iupradida  pullus  gallmaccus  .ifTus  con- 
cedetur.  In  minus  robuftii,qui  extremam  lilam  viftus  rationem  ferre  nequ«mt  novcin  dics  liifficieht, 
quibiu  elapfis  pallus  cxiguus  aihis  limiliterconcedetur.  Si  vero.rgeradeo  tcnui  eftvaletudme,utprx- 
diAaffliftam  vicius  ranonem  nullo  modofeire  poiGt,ab  imtioimlius^Uinaceusexiguus  illi  dabicur, 
dbi  quatKiutem  (eniim  augendo.  Elapfii  t$  dietxts,  1 6'*  pargabitur  ^x.  pol^  Caifix  fiftuix  per  cri- 
bnmi  tranfmiflx,  aut  aUo  iimili  medicamento,  &  eo  die  tenniaiem  aquam  hre  (ecundx  decodibnis 
bibet :  1 7.  die  ad  priorem  ordinem  redibit,  ftiffltoiue  maxAtc  Fefpen  aquam  pnofis  deco^^onis, 
dabit,  eadcmquc  wAm  ratione  utctur,  nin  qu6d  pulli  loco  dimidiam  gaiiinam  ederc  poterit,  &  iub 
finem  diztx  abauanto  dIus;  eamque  vidus  rationem  ad  vigdimura  ufque  diem  pro^cct,  quonan- 
pore  per  cubiculum  vefticus  &  bene  amiftus  ambuIaiepoRric;  QjlSills  ek^>&  dauio  pui^^biluiTtt 
per  auos  40  dies  aquam  bibet,  (cie^tiffimam  viftds  ranonem  obl&mndo  in  rebus  non  naturahbus, 
molieribus  abfl^endo  8c  vino,  cu  jus  looo  nmplicem  ejuflem  ligni  aouam,  aut  fi  eam  faftidiac 
aqu.im  in  qiia  Anifam  Si  Foeniculum  decoAa  funt  bibet,  eritque  ocena  lobna  5c  fine  carnibus.  Hxc, 
inquiT,  methodus  Luem  cujuicunque  (it  gcncris  radicicus  extirpafc   Alii  aliter  (cntiunt,  nequc  banc 


Veiierat  Mjn» 


fdKm  eUgw^ppe  Hydra^ri  extirpan  pofie  affirmant,  fi  neniinis  radices  cgenr. 

ChMraii  de  pnBMMaoa^ 

l&nmrffeniebQsaufqoeinedid.   

C.  Biuhinus  Guaiacum  cujus  ramulum  cum  floribus  &  fru(iHbus  pingit  Clufius  notis  ad  Monacdeni 
iduobui pnedito  diftin(!^m  faot,  &  amlo  Guaiad  fohis  LenraU  p>oponic:  quam  redeiple.vt. 

Ftkui  fimffm  fi0i^  mhr  yKGmii4e»miJt»fiaiifit^i0r-  .PMtk, 

Hujus  (urcultquos  habuit  Lobelius  rami  erant  arboiis  grandioiiSj  refti,  cortice  arboris  Juvlv.folio 
Otri,  canK>(b,  nudo,  Lauro  lattore,  breviore,  nervoio,  horum  ui  iummis  iucrent  (oihculi  paliuli,  c6- 
riaoeij  drcinatx  rotundiutis,  admodum  compreiS,  nummo  Coron«GallieB'p*rei$  qiniom  niMio 
infiuic  (emiiu  Lnnis  efligieSc  ootoc^  oompt^ffiora»  goftu  afnartcanie. 

HancC  BaBliinwGiaiadlMifegiiiJii&Goakdpio  (ynonymam  Etas» 


# 

^edes  eft  hxc  k  Guaiaco  divcrfa,  quamvis  fimilis,  nempe  non  vafta  ut  FraxinuSj  led  minor 
ei  ooncolor  cortice:  folia  cujuihiodi  Plaottgo,  led  onSBas*^  minoi^  pjo||aiaca,.hnnriora:'  fiiiAii^ 
Juglandis  magnitudine ,  alTo  (ubdaoendx  i^neas. 


Cap.  XVIL 


jinJira  vu^  jt^gj^  KEook  MaBqgnHr.  ^lrlir  wmifint  Mi^fXa^f  fimSm  tmfipira  < 

tnduu,  ,      .  .      •  < 

DU«  fieoesfiib  nomine  Aagtljpt  in  noiiioribai  conlpidnniiir.  IZnque  externa  facte  inter 
fe  uniles,  fid  imema  quahtate  Mnlt&m^Bfferantes,  oux  (acnle  utioue  digno(cuncur,  qadd 
alterius  cortex,  Ii^nui:i,  &  fru(3us  amaridimi  fint,  inliar  Aloes;  altera  nia)or  nulliui  ma- 
lufelH  fit  (aporis,  ex  cujus  hu^ibus  ferx  pmeudcunt.  Utraque  hgno  eft  duFO,  &  ad  xdes  fabncandas 
«pto,  utraque  cortice  dnareok  Iiani  fr^'*^  ftd  miiionbus,  ocuUs  (eofammii  nigncantibusj 
^  quibus  plurinii  flerts  fr^rrantes,  copulati,  purpureo  Sccoeroleo  colore  iniignes,  prorampunt.  Fru- 
dum  profert  ovi  figuri  &  magnitudine  [  figuri  Jugland»,  ovi  gallmaoei  magnitudine  Marcgr.  ] 
primo  larurat^  viridcm,  ieJ  mox  nigrefcentem,  qiu  uno  latere  quali  faturam  inoiillr.u 

Frado  duro  puumine  nucleus  apparet  ex  albo  iiavcicois,  ainancanris  8c  mgrau  lapons  cum  a<i.  Virtt, 
ftriAione  quadam,  cujus  ptdvi»  ventris  lumbcicos  expugnat,  ei  MiiMa  cauiianG^  ut  vaS»  fani|iab 


Digitized  by  Google 


i688 


HlSTORIA     FlA.NT  ARUM. 

 '   - 


SECTIO  SJGGUNDA 

De  Arborihts  Rruitu  JkcQ  'Bacdferis, 


C  A  p.  L 
De  Zjmta 

LAurus,  undc  Lanrea  (inquit  Voflius  )  GrKCnm  ▼ideri  pofTer    Nam  apud  Hcfychjum  le- 
gas  *ifftw.   Sed  fi  a  Gricis,  potius  putcm  eflc  a  Pereata  voce  A<^»r»,  qux  tdeoi 

ngnabat,  Helych.  Aiifn»  Mfn    rnfyditi.  ^  Lannis  originera  ddMt,  foitalie  craciXMih 
id  eil,  pnrgo»  tam  fminmiM  mrfoidi  isiet  fetefiatm,   Vd«  (i  Veteres  potiiW  ondieBdi,  pridf  ftric 
AnyW,eftine  idAlaude;  SHrvins  ad£dQfr8.  GiriMMB  in«My^u         coronamur  h^e  rane 
'  fmititm  0fmJ  Vittm  i  tmJe  Mmt  mmm^  mm  IjmAm^tAmit.  Noc  untum  Wmm  pro  laHTe^ 
tC^toUmrt* o\im  Uudtdm  vtMudcam  dixcniiK. 

Etymologd  quafi        dicitur,  iioc  eil  w     MtdupnHM,  quia  nempe  «^wi|^'a.  auod 


r  Ger.  J.  BL  «wj^mv  C  &  majirfivi  Ut^clis  Park.  MMiMr  ^Bea?  <Qe  COnunoa 

Laurus  pleromque  multis  Aoloiulns  Imturiat.  vel  mediocns  arbons  aldtudinem  aflecaC8«  ql«wwii 
ia ji^  mmmliiut tAonmacn&fu  pnkrani mnpiibus  calidionbui^  caudUce oiodi,  corece 
tMnit,  niaemt  taii,  noe  miihuiiiTalidi.  ]C«fiecr  tiabec  crailas,  inarquales  8c  obKqoat.  Cattemm 
perpetui  viroris  eft,  nitidi  in  junioribus,  in  adultioribus  iaturatioris.  Fc  it4  ei  oblonga,  dura,  aciimi- 
nat9^  fed  mucrane  ali^  acutiorOa  aliis  obcuiiorej  (e(cunciam  aut  duas  uncias  lata^  palmo  loogiaia, 
vcrsus  pedicuium  &  rauctonem  paolatim  aoguftiora  reddiu,  qaz  fecanddm  loagKudinem  percuRi^ 
coftarefti,  obtqnoiinnijygjneimijlo^iiwj^  (roacfe  ■WMMOcnsfcfii^^ 

tm.  Adhxretitaatem  nwa  ramavindantibasbrevi  pedicnhh  FUres  lecnodlmi  ramos  exetim  con- 
farti,  hedcraceisquadantenus  fimilcs,  majores,  albi  [I.oWio  flarclcentes]  multis  in  msdio  apid- 
biis:  qiubusfuooeduiitbaccz,  Ceiafii&nunoribus  pares,  oUoogae,  coiore  pnmum  viridi,  ubi  mato- 
nKriae  njgn^  qua  lubcoctice  tonui ttNkani  hiSdu&i  cillofiMi  acdonmi,  CBinaliqiMaGrinioiui 
amarum  ac  pinguem  daudunt.  -  ^ 

Lnitus  (inouic  C Baohinus )  qunlam  fiorectannbi,  nore  copiolb,  racemolo,  (ovimHieo. 
phraftus  vocat  ;  &  fruftam  non  fcrt :  alia  fruftum  fcrr,  in  quo  etiam  dil?ercnri.i :  alrcrius  iri  rotun- 
tio  mociici  obiongus  d\ :  alterius  oblonguSj  gr.icilis,  &  utrmquc  ovato  mucronc  tuj  bmarus.  I-iurum 
fiiimine  nonid  veccribusper^ailuiifuic.  Hmc  Tibcnus  Imp.  qui  tonitruj  pfxtcr  n-.odum  expavit 
&ezhiiMTuiL  ^>n^nw  C<K)ifti_fgpC«t  fulminum  mecus,  nunquam  non  Laurcam  coroiiam  capitese- 
.Itavjc.  Vwom  quto  hoBWftili  lupermtiofacredulitace  fundacum  experienna  quam  adhatLa- 
cuna,  dcgannnimxLauri  Roms  in  pautio  Duos  de  Callro  fulmitie  idx  luculentcr  oftendic. 

Eadem  lupcrilicionerutitur  obfcrvano  illa  de  crepicu  quem  R)iu  &  viigs  Laun  inter  urendtun 
edunt.   Nam  ficrcpuiirentabandcac  ionantiushiuddtthii&pamndi  feliceinOTOnnmiidMnw 
fi tackaddWaflent,  tnftem & maufpicatum,       i-^jt  j  .       ^..y  /■j^'.' 

Launim  Apollini  facram  inde  fabulantur  ^Mien|^»d  virgp  DafMlO  oeperibae  in  kanc  ar- 
borcm  convcrfa  cd.    Vidc  Ovid.  Mctamorpn.  I.-  ■ 

.  Triumphantes  apud  Romanos  coronam  Lauream  geftabanc,  vel  Lauri  rami^m  dextratencbant. 
Sed  &  ahter  prxcerqiiam  in  tnutiiplus  ctiam  victorix  nuncia  fmc  Ijuius :  nam  &  tabernacula,  &: 
falces,  6clttene,  8c  naves  militumque  jacula,  lancea:,  pila  Lauro  in  eam  lignihcarioncm  adornau 
£inc,  nc&  Pltiiius  affirmat,  &  Ebrodunenfu  Mftocinauaoresadduais  exemplis  oftcndunt. 

Laurus  coeli  frigidioris  imp.inem  eft,  miniis  tdmenquiUa  Kforti» -jjn  Gcrmaiii.i,  Anglia,  GaUia 
&:  Belgio  nonnifi  fau  &;  (iiiigentci- ailu  provcnit.  Qii6d  n  fn  Gemiania  hycmc  ;cgindi  &  iiy- 
p(K,iulli>  relcivancla  eft,  reS*  icnbit  Turncrus  in  Anglia  felicius  adolcfcere,  vuercquc  quam  in 
Gcnnania ;  apud  noi  enim  eam  ijiitain  &  cucdam  nonrequiric,  ied  uiteda  &  fub  dio  relida  bye- 
mem,  nili  pneter  iblitom  ^arpeta  fiC  ftdle.aBtliai; .  QiudliqiaMOtagoce  pecoftojBc  .cormpca  jfic 
a  radicc  dcnuo  repullol» -  :  ■"'  catJi  y.  <  vi^^-jm)  .:.  ^  '  -  .  ■  nJ^rjMtfNh^wr'^  • 
Lmu.  in  Itdia  Ijwntaneam  oWcrTavimaiJnon  infi«4neneelB  m  lyMs  &  fe         inilinKellllio  uv 

gcntcsfic  prxalcxLaurifponcanebnafcentes  ardorein  Solis  omni  ceiuporereprimunt,  telle  Belloilla^ 
qut duiaque fpecics  mGrarcu nauviCi  qucm conlule  pro  u(u  olei  baccaruni  apud  Monachos. 

J^0nM4aMoi8(  Apnh.  Bacsn  raaturantur  fiib  finem  Auuunni  fpini  Glivn^  8c  nth  dcceipantur 
per  COtttjkfaMDemad verulqoein  arbore  harrent.  •WPff'*'''-  '  A- 

tM^aSmaKSa&onAm  [emt^lSentcmque  Dw/c  deficcancan  wi7"^i<onni  habet,  &  foltis,  & 
cortice,  8£bacci5  Itaque  dccodum  cx  his,  maxiuid  c  ioVus,  infeflu  vulv.r  atf  vciicac  virib  convenir. 
Vircntia  foiia  ct  ica  £c  iflita  vcfparum,  crabroniimque  ac  apum,  itcm  [erpsntum  venenis  rcfilhnr, 
jtaiikilhe  Sepis,  Dipfadis  &  Vipcr.T.  [PrOfunt  Sc  mehiijbus  feniinnn  in  cum  oleo  cofta  rlm.  ]  cum 
poknta  autem  quae  tenera  fuot  triu  ad  in&mnutionet  oculorum^  cum  Ruia  teflium,  cum  Roia- 

ceo 


pigitlzed  by  Google 


Lib.XXX^  l)e  Arln»rilms  fri^u per  matmtatem  ficco.  i<58p 

cco  caoitb  dolorcs,  auc  cmn  Irina  JVSw  ttmert  utmdum  foliM  Lamiexifimst  I.B.  m  m/ltnmasioni. 
kutccHl^um&  tejimm  SKt  thtm  m  e»fitH  Jelmi^,  fro  mflammarionibus  ergo  inflationcs  leri  maUet. 
£ad«n'prorumibi^  cnttom  meilc,  Cortex  radicis  cavendus  gravX  Ipfa  radi?L,IaS 
nmpit,  lecinonprodeft  tribt»  obolis  in  vin<«xk)rato  ^u.  Folia  ver6  pota  Ilomaclnm,  e^  van? 
■«EVOOHtjones  movenr.    In  GrxcoD.orcor.Iegitur  r.V  ,d  eJl,  mitiK.u,  p  o  q'uo  lee«  ' 

Cbrnar.  ^*p»-h.  grav«c.  S.vie  m  altcrutro  membro  clauluk  errorem  fubeilc  oftcndi  coru.n 
inter  fe  rcpugnanna.  Verum  is  J.B.  )ud,cio  non  .n  piimOk  fid  potiiis  in  poftrcma  Cer™.n 
«um,  mqmt,  cft  turnfficpricntia,  mmcx  Galeno,  Laurum  aromaticam  e/Te  titam.  &  anurican" 
tem  cumnonnu!Uadftri*Oi»,  hepati  amicam.  qua  ta  ventnculum  tantiim  abeft  ur  fubvertant  ut 
n.iu(cabundum  corroborent  potius:  hmcLam  foli.i  a  Rcccntionbus  non  ra.6  aim  non.uillis  dba- 
r.,s,  p,ar  c.t.,n  pilabus  coquuntur:  nec  iilLi  .ndc  naulca-accaiit,  led cibus  iftis  conditusTapidioTVc^ 
ventnculo  gracioi-  r^/.d.n.r,  uruk  «k«  voccni  la  textum  irrcplilTc  &  expuneendim  elfc  Pl  nLn™ 

^«^fV^^^f^^l^J^^^^^fP^^^Ji  promdc  Plmmm  «c  Diorooridcn  ex  ..lio  ancim  o  ^^ 
a«weq«eademl^cntcxfcnp(ifle,i^^^^^  f:,ci:It»rc  illa  vomitiu  .novendi  Plinh;  &  ' 

Diofooiidesconfcnnant,  pjftenus  claufula- mcmbmm  proculdab.o  (.,num  eft.  pnus  corruDtum  & 
pcr.nuacmcndandnm  ur  rc.le  fcc.t  Corn.^.us:  i.vc  vcum  iit  tolia  vomitum  movcre^  five  id  re« 
i^r^rciutct.  Ca(p.Hohna.,nusDropol!caqudhone,  contcrintncanJxdaat  ventriculum  refixmd  r 
Tot  aueQTitatcs  faciunt,  uc  credam  hoc  poftcnus  potius.  Ide^  cam  yLucTv^TVX  ' 
Iiro*tf«^Hap,KlDiofcondcml^il*«i«^^te™  ^  <^«™'"> 

Baccs  magis  quam  foln  caldlaciunr,  mento  enhont  appolitx  tritx,  vd  potar   In  cdipmat»  tAt» 
tx-.m  mcllc  aut  p.ilT.i  profunt  tabi,  orthopnax  &  peAor.s  iheumatifm.s ;  tiifli  v«cri  dctridooirtiS 
in  vniopotx:  nam  cS: TOncoquunc  P.tuitam  &  e.xtrahuM  flm,,  Noftra  «as  non  ad  ^lmonS& 
p^ons  morbos  baccsuntur,  lcd  ad  ventr.culi  jeanori.,  lietu,  &  vefidtl^"um  tcisTuS 
^^Aezhibec:  rcfrigeracum  vcntrKulum  co^dimt;  conco<a.onem  crudorum  hrmo:um  pro-  - 
Amt,  languencem  appentum  excmmt,dbi  fiftid^um  pellunt  ;  jecinonsac  lienis  obI  ruSi«£L 
«penant«  Urinas  aent.  nicnfcs  movenr,  8:  ad  fccunda.iim  c^puilio.iem  faciimL        Ad  il^ 
dumparmmdeglutiantur  icptcm  baccr  l^uriimtelbmnum.C^/j«#«.ContraibofIioim^^^ 
b.bu.,tur,  £c  v:nl.g  ncs  anaculant .  [  AdditMiniui,  Epii»aias ex  oTeo  iUh^&Sn^^^^^^^^ 
cera  n,anant.a  &.ulccra  ons,  &  hirforts. Cblis prur,>,incra  fiicct»  bac^^ru.n  cmendat  &  phthSalm  1  • 
Exprcirus  cx  «^ucois  aunum  doloribas  «dicukiuc  Kr.ivitari  auHliatur  cum  vino  vetcrc  &  ro(a«o 
inft.llatuiL  tPenimaos  eo  fiigiunc  vcnenata  omnia.  Prodeft  contra  .dus  &  potus  baoL  cum  vSS 
fcrpent,bus  8c  fcorp.onibus  &  arancB  reliftunt.   Ex  oleo  &  acetp  .li,„untir  &  iS?^  jSnJri 
|angrxn.s  ccm,  mcllc.    Lt  m  hu.gat.onc  ctiamautpcrfri^faeco  eo  pcrun^nino  aS  p^^ 

•fic^reccntcn,  quam  andam ]  Diolooridi  oprtwradids calculos  rumpit,  p,"S  n2  VheM- 
Qq> pt^mbusobohs  .n  v,noodo,-ato  pocus.  [  h,  remd.o  uvx  |a:cncis%u.-ia  J^^^^^^ 
C«nm  fbborumyc  dccoqui  m  aquar  iextaru.  Ci  .b.u  ad  ccnias,  eamque  cahda.n  ga,garW  0!^ 

peftdcntUE  contagla  proh.b.^nt.  tant6  magls  H  &  unnturi' 

fc^wSf*?f°*^^"^°^".5°?""^^^  i"'^'  '  con(t,Ient,busm..ic., 

Sa  SBJS^w^^^f I  "'''^^  Pe^potuo  yucnces,  autonSus  SM,}:^^ 
alHlqoe  HelmontMms,  funt  pcftis  alcx.ter.a,  cornii;t.on,  rclillunt,  lcque  dclendunc  contra  zlhni 

&  ^.gus  und=  nob.s  planc  l.gnav.c  Dcus,  ,lia.  pbncas  P«rcnncsVcm%r  elTe  ad  maiS^m  q^ 

SSSJiL%^Ki'!«  ^!!'^'"'  "*""T'        1"    ^^^y^»  ^  «>?n,pt.onis  propugnatK 
Ad»ei5us  boum  cpr.ag,nem,  tradente  Colum.  pradetic  Lauroro  decoquerc.  &  ^  «yi  Viea 
foreic^  mulcdque  oleo  &  vino  cooftftim  fiiUaae.  atine  ue»  oimn  nanH  »iJZi^Al^L  ^ 
hem  peUemTldquc  opomc  fl.bdioSoleftrfS5r  appwhcnde»  8c  aitra. 

Medicamcnta  varia  ad  Uchrymas  Oculonim,  Ambuaioncm,  Aurium  grav.tatem  &  fonos,CofiJ 
pm  Uvukrelaxanonem,  ur.narretenc.oncm,  narcum  facl.tandnm,  capim  do  S,  heS^' 
c  bacc.s  autfolus  Lauri  parata  v.dj  apud  J.Baulunum  Hift.plant.hb.4.  c  ,  0  J""'' "«"«"««n^» 

Ole.  Launn.  multiplias  mcnno  ht  a  Vetenbus  &  Recentionbus.   Aliud  c  bacct  reccnnb.u  rnn 
tuTts  expnm.tur,almd.'e  baccis  contulis  vel  criam  integris,  ,n  aqua  fen-entSulhtk  o  eiS^^^^^^^^^^^^ 
Hatans  m  va&collig.tur.   AHudper  denillac.oncm  elictur  lic  K  Bacc  Ibi  a>nnS.«K*^  ) 
«,U«  tcpidar  tt,,,,.  vcl  iv.    Poftquam  al.quand.a  ftcccnnt  de/hiia  per  A  eXS^^  vSSf^&^ 
prod.bunt  olciim  &  aqua  p:r  critoi  iun,  lcparand ,  AiwniWHm  vei  vedCaffl.  ^MQ 

J&SSe^  n     V^-^^^'  vciurunx  apericndi,  &  hlTitudincs 

•  *foidendi.   Quin  &  mal.s  nervortim  omnibus,  doloribus  aurium  ac  deftillatiaiibus  coSert  •  renum 
JCTo  v,t.o  ex  fngorc  co,,traao  bborantibus  ,lhtum  eft  prxft^^ 

0  -o,nc,uscxcallactor.an,  Paralyfi,  Spafmo,  '(cliiad.cu  (ug.Ilatis,  cap.tisdoIonlMtsTeS,  dS 
6^l  Tt  L?rn^^^^^  Colodolent.  clyltcre  infiTfurSiJo: 

tl^LL^^^^a^'^^?  m  calKlB  &  b.bpfis  temper.in,as  ab  co  ..bftinend  .m.  VerSes 
^pedKUlOi  ttm agrdte,  quam  domclhcos  &  lcndes  enccit  [  Imi  boc  fscti  oUum  ^ucdemmt^  In 
^sl^W* '1  .'"r^^  fr  gidisn..xi,ne  extcius  iliitum;  .'ntus  fumVum  naulim^t?  ^      '  ' 

SJiiudci..  dc  olco  ft.llac.  hxc  habcc.  U.lcut.t  nil.gmccr  Hatus  &  ventoiitatcs  Drasnou^  in 
fpa  misgravKiarum,  ut  &  «,col.ca.  Sid.rata  mcmbra  ilhm  remtuit,  aunbus  .XmdKrcom" 
E&it"'  .mpfc:g.ncs.  lent.gines  &  qualcunquc  racei  macuU  SSi 

ichorp&^pitis.doloribusmcdctur:  phthinalui&tin  -iscurit  ^  "'icmos.  u^mquc 

cofi^u^i^ft^"^"""     "^'^"^''^'     ''"'•'''^  *  l%usaurcau&  frig.da  o«o^.  doteimque 

•  Bloftuanum  etiam  debaccisLattriflwisdifEpjt 

Dddaddd)  51 


Digitized  by  Google 


i6Q0  HlSTORIA  PlANTARUm. 

•  •      -    :  *  


Si  Laun  exliccatx  ramus  ranio  hcqucnccr  confricetur,  (iiperalperio  luipburis  pulvere  igpii»  flitiin 
cxfiBet ;  qood  idrani,  cum  Laun  lignum2lcvc  8c  Ipongiofum  &  Sed  Heden  pnelfaindix  mm 
teratur,  qux  ter.tc  Lmo.  Plm.  am  aaddo  utciuj^  £1;,«^  qiw  tBWar,  qme  lentt  periode  eft/uc 
nobisquiaemvidetur.'  • 

InCaulo^  HocdActdemiei  LqBdoaoBiiaTi  i  IXIbniMiiiioedko  IwLuiii  fsedeskojt^ 
rietates  invenio.  « 

I.  Laurus  Ini.ic.i  .HMnL  Ijaum  R^a  Hoh.  Rtgu  Ptfn^.  Hanc  noniiuIB  FoieB  arlaii  CfirC 
cendini  ^  Tolunc  Launis  cuius  coitexCaffizlif^Bae  *f''"''^'i'T  PmrL 
ft.  LinnBfatifblia,  «*«»n0iDioibor.C.ll. 

3.  Liurus  \'ulg.iris  C.  B.  &  aliarum. 

4.  Laur.  vulgar.  folio  undulato  Hert.  Rig.  T0T.  _  ] 

5.  Liur.  tcnuifol.  nws  Tab. 

In  Tho.  Bartliolini  Ad.  Mcdic.  Ann.  1673.  inter  Plantas4  M.  StoUe  Uafiuam  aUatu  4  Vni 
iDont  Bonie  Spd  invemoi. 

I.anrr.m  Afncui.im  fcrratis  folii?:  .cjt.is  folium  I^dinoad  mcmilTt  D.  Tancr.  Reimpm.  Eratid 
pro  ni.iKiiicuiiiiic  anguliius  C>:  longius  Lauri  vulgans  iolio.  K.amulum  etiam  ejul^ero  iiabeo  ex 
niuncrc/J. /V-.ji  Lr.  An  Euon\  mo  affinis  jEchiopica  femper  virens  frudlu  elobolb  fcaljro,  foliie 
Salicis  ngidi:!  lcrraris  Herman.  1 1.  Le>  d.  Lauro  ierrace  odMatxScapdianJB  £11^  iaodora  Cap.Bfnm 

€.  Boa.a  Stapcl  habctLauiiitTi  fcrratam  odoratam. 
•  Alia  fjiccics  Lauri  inveninir  m  Horto  initr\:ctiffinio  Revercndifllmi  Lpiicopl  I^ndincolis  H. 
Ce»>/'''W,  liil>  nomine  Lauri  Tulipifcrx  bacas  calyculatis,  quam  ingcnjoliilinius  Vir  Dl  ~ 
iranliuilu  t  Virginiaj.  folu  ci  int^a,  non  tam  vuidia  fic  crwa  guam  Lauro-ceraia  ■ 


Cap.il 

I.  Lmm  Sylvel!rU  C.orni  famma  folm  fMirfutu  C.  B.  L.  Tam  It^fimiM  ttmM  imtg.t^ 
Ltmn  Jau  Jjlvt^ru  framm  gnm  J.B.  Tmm  i.  CM. 

MAgnimdinc  Caranfflfinwnain  atquat,  virp.iff]ueliabetoblonf;,is,  quadrangulas,  r.imoris  { 
hylta  ordinc  diflinda,  perpetno  g^mina  iimulinter  (e  advcrla,  magiu,  lataj  Cornus  tce- 
_  riiiiuc  fbliis  pxne  iimiliaj  ad  Lauitee  CMINO  acccdcntia^  perpetua,  nigricantia  &  fplen* 
dcntia,  nuUo  odore  &  amaro  tapore  pcadin  cnai  noiuiuUa  adftnftioiie.  Soiitmis  ramis  Flermtt 
pentapetaloram  nmbeli»  profert,  canmdorom  6c  odantontm.  Deinde  fmSm  ficoedit  Mjtti  bao 
dt  paulb  longior,  planior,  nngulofits,  asrulci  coloris  clegantillimi. 

Nali;itur  priiiiptis  &  lapidolis  locis  inter  alios  fruticcs,  8c  in  iepibus  circa  oppida  Luiitantae 
Mimttmor  bo  novo  >k.  Temar,  iibi  aim  fuo  Hore  &  frudu  coUegic  CluuusnenieNoraiibi:^  lamedi 
aliasJulio& Augufto  Boreat,  (m&oi  Oaobri  maturus  ilt: 


2.  LMnruf  ^r!vcf!ris  fcUii  «M^  CB.  Tmat  ILClu£  Lmm  Tmm  tibtr  vd  ».CA^P^ 

Tmus  jiicra  J.  B. 

Cfil/. 

Eadem  qu*  fupcrior  aititudine  aniirgtt,  frequentioribus  Sc  firmionbus  ramis,  corticc  cx  rubro  \^ 
relcente  tedis:  circa  qaos/Uf«  (upenore  aliquantulum  aaguftiora  &  obbngioi  a ;  pluribcis  venii 
dillin<fti  fibi  inviccm  oppolica  utinpriore.  Fiorti  extrcmis  rami»  «oam  umbeliatini  nafcuntur, 
colore  nonnihil  forjs  purpuralccntc,  miniisodorati  qu^  fupcnQris:  finAw  cdam  tninor  cft,  plc- 
nior,  niKiior. 

,Unodantaxacloco  in  Lulitania  quodam  monalVcrio  Vtra-lovga  dido  locis  iiKulcii  lupra  Ulyifip.' 
pboem  rcccns  cxcrudo  oblervavit  ClulTus  (ecundum  pi(anas  &  deinde  Bxticar*  maritimis.  Hnyni 
leonem  habet  Gerardus  (iib  Titulo  LauH  Tini  Lulitanicx.  LaurirTuu  finAnm  cAiiiecom,  Mono- 
Goocom  &  umbilicatum  obfervavit  D.Smt,  Dott^i  ideoque  ad  baodfens  uiAbilieat»  fioAu  (icco  re» 
fereoda. « 


|.  Laur^s  fjlwfirk  fiUt  w^mt  CBb  L.Tmm  S^n^  dm  jht  tirtkm  Fidd  2inp  lEL 
Clui:j.& 

Cbtf 

Arbulculx  magnitudinc,  minorc  cft  folio  quam  fuperiores,  I^urino  t.imcn  latiorCj  Ixvi,  nigri- 
cuus,  pjrpcctio,  r.unos  ordine  quod,im  pcr  intervalla  ambientc,  ut  in  (upcrionbus  >;encnbus.  Um- 
bcllx  floruni  noniuiiil  foras  purpuraicentium  runinios  r.iinos  coron.^nt;  dcindc  fru(5hi$  6X  '^ff^nlffff 
nigricans,  Ixvis,  minor  quam  in  aliis.  Bis  plcrumquc  tlorct,  Vcrc  &  (iib  hyeniem. 
.  |n  Italia  circa  Roinani»  Tybur  &  alibi  frequens  onrur.  Obfervavimus  ettam  in  Syiva  Vakna 
propeMonfpebuni.  Ego  cum  J.  B.  fentio  hanc  fpeciem  clT.:  (in  im  Lobclius  in  Adv.  Laurnra  Ti- 
num  coerulcabaccjvocat,  &  in  Valen*  ncmore  Norbonxpliuiinam,  8c  pleriiquc  lods  Ceti  moh- 
tls  in: ji  c:ojcifcr.i>  ijioes  frequcntem  nala  ibibic:  qoannris  CBanhaina  tc  P.Micnol  ad  ptinniai 

goiius  ul.uii  !Cic:.int. 

ITiw.  Haccx  dzgulhtA!  nnii  fecus  ac  Mesereonis  aut  Laureolx  os  8c  fauces  inftuiiraaat,  co  ardorete 

rehcnicntij,  ut  nonnifi  diuoimo  teropoie  auc  laAe  in  oie  detcato  leiiiri  6c  mitigati  polEr.  incro 

**  adumpcae 


Digltized  by  Google 


Lib.XXX.  2>P  drbmbm  fruBu  per  matmmm  ficco.  ic<^i 

jiflumpu:  purgant  deorlum  non  lawi  rocius  corpons  percurbacionc,  audorc  Pdrkiniono.  Utids 
imnrLobeliomiaibeiefliiiim  ImnterTefettarinadaiqueadiliboQOT^^ 


Sylvtprk  CnUe»  Al^  Esot.  VxAu 

Na(cicor  in  monMnk  Crctae  iiiluLr,  pumila,  fiuticoQ,  fcrcns  virgas  oblongns,  gracilcs,  nig-o 
oorticc  obdudas,  denfis  vcluti  nodulis  in.vq-.ulitct  i  :  mqiis  &  in  mcdio  podds  infedas,  lieno aiKo, 
duro,  fer^ue  guftu  infipido  prxditas,  utrinqiie  r.Ani.ilos  prodiicenccs,  breves,  vii^gis  plat^g  limiles, 
at  graciliores,  in  quorum  cacuminibus  fpc^kantur  /*/>a  Lauri  Sylveftns  figuri,  colore,  cnfllirie  attjoe 
duntie  fimilia,  fcd  paulominora,  in  acucumque  definentia,  pedic-.ilis  brcvibiis  inHxrcj^ria,  niimero 
ouinque  .lut  lox,  aut  plura  ctiam  fimut  in  ramulorum  cymis  inortiiii.itim  pofita,  fere  cmnino  ino- 
dora,  iinc;i  ani  excalefacicntia  cum  Icvi  .idftnrtionc.  Singuli  vcro  r.inr.ili  habint  unuin  aiit  chios  aut 
tres  brcvillimos  cauliculos,  iubciics,  duros,  l)gno(b»,  rnbus  vel  qumqus  pedicuiu  mmimisprsditos, 
'  fingBfo  frmBttm  rorundum  feieiilibli^  Piperis  nMgnitBdiiN^  intres  piites  Latfafridisinodo  diacftiim, 
cottice  tenui,  mfb  reftitim*  eBlQt  qojciibec  pais  ooncinet  iemen  unicum  albican;,  o!)'onp',.im, 
imgnitudine  &  figiiri  THtiooViNe  finile,  fiibftilKia  fragili,  iion  cxpcrs  odoris  gravis,  '^■■Av.  xiia- 
rcf^s  arqiic  linguam  excaifacicns.  Ex  fblianiin,  virgamin  &  qu.idantcnus  ctiam  fraCtjum  cum 
Lauro  Tino  fimilitudin^  Laurum  Tmum  feii  ijrlrellrem  mcncu  vocandum  cenliiit  Pfolp.Alpinus. 
Ufoinnieficimtiio]lnsIiaAeiiasoomperti&  Ooiqediiias  AlpinideTiribasoinitta 


Cap^   IU.  , 

I  w/  Ba»  mrhr  J.  B.  item  Bmu,  Bunnu  &  Butubot  Ar«hum  ejuidcm.  Btn  trbar  etim  fmS» 
fm  Sm  Park.  Euaymofimtlu  *4SffftuK*frii9m  ktuu  Idmifimlt  CB.  msie  u£gjfti»- 
esm,  wfM  tnim  J^mt»,  ntfmtm»  i»  •'^gfff»  itmeutm,  jU  m  Ar^  fibu  tmim. 


IlMierelf  Bmm  nt  fM  m-AlamJirifi  fi  GbC 

ARbor  haec  f  tnquic  Alpiinis  )  cujus  femina  ex  Anlita  f^ce  aiportantur,  Euonymo  fimilis 
cft,  foliis  cramoribus,  durionbus,  viridioribus,  p5rpctu6qu«  vircntibus.    Ncc  rtorcs,  tict 
fru<aus  dcfcnbic.    Vidifie  lcait  in  viridario  ilalyhci  Turcx.   Vcilingiuscum  ia  .iigypto 
peregruiaretur  in  viridariis  qux  ibi  acoodere  licuit  arborem  Innc  non  amplius  conipexit. 

h/LDn  Fcur  Mercator  Liu^iioaifiiq|iucniftataiii  de  pocu<o{fe  ediditj  omniumqui  deeofcriptt 
«Enmt  opcimum,  aiborem  nc  brefiter  8e  unpeifefli  delcribtt.  Ceraib$  noftrates  mmorcs  proxini^ 
lemtt,  tum  r.imis  &  foliis,  tum  magnitudine,  fiquidem  Arbr.rcnlr  moLlrni  non  crrccii:.  Rami 
efus  tenues  admodum  funt,  folia  parva,  folida  leu  oompacta,  Ipiiia,  vindia,  qux  (iioito  deciduntj 
unde  fruaus  in  arborc  nudi  &  (blibos  expcwti  ad  parfeftam  wacnnitaiem  rsftant.  QLtalem  iertt  A»> 
rem  k  nemine  tradtcum  invenia 

Fraaum  fic  delcrilnt  J.Bauhinus,  magnicudine  aequat  aut  certc  pardm  fuperat  Ridni  noftratn 
femcn,  nlivari  figur.l,  una  partc  fiilcatus,  vcl  utraque,  cortice  exteriorc  crartiorc,  nigricantc,  in- 
tcnorc  tcnuiorc,  &  nuclcum  fpcdat  nitilo,  altera  fade  cincricca.  Utroqr.e  cortice  dctrafio 
nuclcuni  conipcnmus  durum,  Dactyii  officuli  e£Egie,  laaina  fecundiim  Iongitiii!incni  (ulcarum, 
pallcntis  cinerei  coions,  (aporis  ainancancis  tic  ingraciL  Ab  umbilico  ad  oppoiitum  inucroncm 
oftendit  gemina  granx 

RauwoUius  fhidam  hunc  in  duobus  kceUis  totidem  pMie  flavefceotia  cominere  ak.  Vecxim  fal- 
fus  efl,  non  enim  binis  locellis  diftinftos  eft  bic  fiodns,  nec  bina  grana  aut  femina  concinet,  fcd 
unum  &C  fimplex  granum  fai  nucleum  in  binas  valvas  (eu  lobos,  cxtcriorc  partcgibba,  intonore 
quk  coniniittuntur  planaj  6c  m  medio  pcr  longitudincm  liilcatos,  (ula  feu  foiluLE  iabns  margini- 
bulve  liuroriunl  convolutis,  ut  finguli  lobi  feorfim  concham  Veneream  pefbdK  icfcrant. 

£x Jas nudeis taft%  ini  "  •      -      .  .  _ 

tnjTOf  omnwpCT' 

grum,  non  tamen,  ,  ^  ,   ,  ,   

ex  teftis  &  porcellanis  ouam  poilunt  calidiflimum,  (ivc  inquic '  Vcflingius,  ocii  fui  pblc^amcn- 

tttm,  five  bofue  valetudmis  finnanientam  quaerant  Venditur^  hSe  poos  inpaUidi  tabemii!,  ^^^^'  f 

qnaram  aBqaoc  mille*  eodem  tefle,  inananrbeCayiohabcmar.   ...  tj.  ^^' * 

Utuntnr  auteni  hoc  deoodo,  Alpino  anttne,  ad  rotwrandum  tentricnlum  (ngidibrem,  adjuvan-  f;^-^^ 
dlmque  conco<!itionem,  &  non  minus  ad  aufcrcndas  .\  vjrcenbiis  obdniftiones,  inquc  r::mc)ribus 
hepatis  Sc  Iienis  (ngidis,  &  antiquis  obitructionibus.  U  tcrum  cuam  cxcalfacit  &  ab  oblLuciionc 
libcrat ;  undc  in  familiari  ufii  eft  apud  omncs  j^gypt^s  Arabi(qae  mulieres;  ut  limper  dvim  flu« 
ant  mcnies^  iDfbnim  vacaadoiMm,  hujus  ieoo&i  ioventis  mulcum  paullacim  Ibjbillantes  adjuvenc: 
ad  promovenoas  eiiam  in qoibns  nippreffimm  «it»  hajns  deooAi,  purgato oorporc,  piltis  diebos 

Potus  Ccf  te  celebratur  inaxiimi  vi  antiliyi^notica,  ut  ncmo  ferc  iit  cx  c)us  potatoribus  qui  virtu- 
tem  cjus  in  (bmno  abigendo  (atis  clScaccm  m  (cipfb  non  fit  expertUi.    Huius  phanoincni  .vtio- 
lo^iam  quam  reddu  ClaniC  Willilius,  quoniam  non  ulque  quaque  niihi  facisfaac,  *  apud  ipiiun  re-  TtmrminMl 
quutndum  orottto.  Qgx  de  epis  ufu  obfervavit  8e  praeoBpit  adteribam.  Hic  potus  coromumlBmo  TMitH.fgrt.u 
lioet  in  ufu,  ac  in  quibu{dam  cafibus  apprimi^  utilis  &  valdc  medicus  fit,  in  aliis  tamen  forfan  no-  StQ.f,t.^ 
xius  aut  mmus  faiutaris  exiftit.  Nam  ex  vulgan  oblcrvacione  Qf^et  potatorcsniaui  maalenti  fxpe< 
^ .  nuintto^ 


Digitized  by  Google 


l69^  H  I  S  T  O  R  I  A     P  L  A  H  T  A  R  U  M« 


Quod^l  '^—   —   "  ,.  • 

tam  aae6  fVequcnter  prilcribcrc,  iK  non  alius  qu.lDi^^^^  u  n  •    ir    •  •  , 

i    Piofeao  in  ^  '"^''^'^  P'c"'q"«  ccphalias,  visfc  Q:phalalgja,_Verti«ne,  Ixdargia, 

Catarrho  {kc.  ubi  cam  plcno  cori^nns  Iwbitu  &  teraperamento  fnRito  aut  iwous  cili^ 
anineaQUofo  adfimccrcbruin  hunii.lius,  (plricur.m  Anlm.ilium  fcgmties  ac  torpor,  potus  Coge* 
StO^  cum  fni&u  iiimicur:  n.ini  allidi.c  Iiauftus  utr.iinquc  anima:  partem  mire  clarificat  &  illiiftrat, 
«^mL  fim^onum  oinnium  ncbulas  diliJcllit:  ven.ni  c  conrr,i  qui  gracilcs,  &  tempcramenti  bilkj- 
fi  aut  melandiokci  i^guincm  aaem  &  rctorndum,  cercbrum  calidius,  &  QHritm  animalcs  nimis 
indraros  &  irrcquietos  nabent,  k  jwtu  ifto  prorfus  abftinere  dcbent ;  uipote  qm  tum  fpiritus  aim 
Jiuniores  ni  iftis  pcrvertit,  &  fiinfiionibus  quibuique  obeiuuiis  inhabilcs  prorlus  finmlque  impares 
rcJdir.  Oblcrvavi  cnini  nmlros  fpirituum  copil  haud  (atis  ubcri  prarditos,  ac  infuper  cephalal^, 
vercigini,  palpitationi  coi  dlM  bnoxio^,  artuiiniqnc  trcmori  aut  ftupori,  a  potu  Ce/i-«  illiw)  deteiiijl  • 
habiule  quoad  iftos  alilctus,     ftatim  in  toto  corporc  languorem  iniolitum  perlenfille. 

D.  Di/oMr  jam  diSus  in  traiftita  Cio  fbftiL  hiuUiD de  vitibfB  tc  vSi  pott»  Ogit  nugno  com  ja* 
dido  diit-rir,  obfervariones  8c  dieoms  experimends  inaedificans  aut  conHnnanfc  Hnlem  pncci- 
pu^  eftc  odcndit  in  digeftione  c%onim  prava,  appetitii  languido,  aliifque  vifonim  amAibus,  quo 
in  c.;!u  n:cnio:abilcm  inprimis  liiftoriam  narrat  de  cjus  cfK:<:.hi  in  Marchionc  de  Crillon,  a  quch- 
dam  1'roicliorc  Monfpchcnli  fibi  communicatam  :  pra:tcrea  in  Arthntide  vaga  (corbutica,  in  cal- 
cvio  &  arenulis  (cui  populi  Orienules  idcirco  minus  obnoxii  fum)  in  duxifaus  quibutcunqa^  tnp 
fi,  phthifi,  febribitt  inierauttencibui,  cqpbaUlgiis,  Scc.  &  in  iuigMlitiftis  afie^bus  curationum  cxeni< 
pla  proiiucit  a  multis  h  celdberrimis  EuroMt  mciXasiAle  tranfinilla,  adcKt  infuper  teftimonta  6e 
lutfiacia  concori'iia  DSpon.D.Thczac! ^  D.jFc.CW^/wjD.  .B?r«{Vr,qui  in  Oru!ue!o::Kc-latc-a,pcregri. 
natilunc.  Tandem  recenfct  conihtutioncs  corporis  quibus  niinus  utiluaut  euamiioxius  fit  nic  potus. 

Oeterum  bonitas  Caovar  pracipu^  dependel  ^  curbfa  8c  cxquifica  toftionc.  D.  Bermer  affir- 
mat  duos  cantum  homines  in  uroe  Cayro  buSk  .qui  Caovx  ric^  praeparandx  artem  &  i9^Ao> 
rium  callore  reputabancur.  Juftnm  (onefaAioiw  ipatfum  modlimTe  taud  ndrurit ;  fi  vd  hfihiAm 
vel  parum  torrcatur  cornimpltHr.  D.Duftur  totiim  prbcclTum  dcfcribir.  Adiiltcratur  cruftis  pirrs 
aduuiSt  fabis  toftis  &  fimilibus.  Ad  Coftcam  dccoquendam  valis  cuprcis  ant  ftanncis  pa.'Tim  utua- 
tur.  Opinamur  commodiora  huic  u(ui  fore  figulina  j  quod  mctalla  non  raro  luii.oi  cm  /iiis  qiiaJi- 
^tilm  imbucae  Terifimile  fit.  Obfervac  idcm  Dufua-  mundx  &  probx  Caovx  librani  unam  Lug- 
duni,  cai«i  in  vafts  diligenter  oixlaiB  deftillacione  f  iv  f(  phfegnuds  cum  paucn  volatilt  fpaim  wi 
potius  fale  admixto  reddidifte:  5  ij  &  3  v  crafH  &  nigricanns  olci,  quod  recHficando  ftivnm  cva- 
lic :  Capuc  morgium  quatuor  circicer  imaas  pcndcbat  ^  adeo  ut  quarta  ferc  pars  iiitcr  deftillandvLin 
abKimpta  evanucrit,  quantuir.vis  va(a  cxadc  coinniilli  &:  cxmcnto,  ut  vocant,  ii!gu(2:o  claula  ci- 
ienr,  arguroento  non  inefficaci  Caovam  multas  paniculas  egrcgic  volatiles  &  penetrativas  in  fe 
*  oonttneie,  quibus  ut  veiifmde  eft  fomnum  arcec  Caput  mortuum  fifil  fixi  drachnum  kpgc^ 
tabat,   Excerpta  hic  t-  D.  Dufowr  traflatu  ad  mc  tranfmdit  TXT.R.  ... 

Muis  iii  Poilalirio  rcdi'.  ivo  p.  57,  58.  hxc  .tdfcrt.  Qjiid  fenciendum  de  potu  C^et  Sc  Tttf  JEff> 
ciim  Liigduni  Bat.ivorum  ftudiib  opcram  darem,  per  totum  annum  CephaJxJ  imlerc  laborari,  & 
pofiquam  pocui  copiofiori  Te^,  6t  prxapuc  quidcm  Cofee  quocidie  liimendo  nlTuevi,  femper  im-. 
nKmn  ab  ea  vixi,  non  tant&n  lid  &  ab  omni  allo  inoommooo,  quamvis  incca  ita  vixerim»  uc 
moifis  h  iberet  vices  lenta  qui  craheballir  mthi  vitJi  gsm^i^  qui  p«r  lOtum  quioquennlum  CUm 
lonj;a  n-.orboruni  fcrie  .iciitcr  conffiftavi.  . 

Idem  ponim  CciKL-  niu!tum  valcrc  aic  in  Amvitide  hxx 

Idem  nomiulJos  inquit  novi  meorum  famifiarium  aotea  baud  parum  4  nephriude  cruciacos,  qui 
«ullum  incommodum  indAainili»  perienieniiir,  poftqnam  pohim  Coffie  litb  magplcopii  quo- 

Complures  bodicrnarum  puellanim  ad  nicorem  dcntibos  coftciKandura  fikant  eoflem  pulveie 

CoFscofti.   Idcmp.  45^    .   .        ^   .  ,^    .,       ,,    I  ,   ^  r  • 

Qujdam  correpms  cft  cholcra  atroafl«na,  convulfiombus  valde  doloiihcis  utiiulquc  cruns  Ih- 
'  pati  '  ac  ab  interna  caufa  exon^  qBem  breviOimc  ac  febdffim^  fanavi  folo  pom  ckhdo  Coftx  co- 
piosiaffumpto,  qui  retinebatnr  in  woiiiailoi  tinaurilopii,  aqui  menth*,  lero  ladts,  Cerevaia, 
vino  pcr  vomitum  mrfus  ejeais  ac  froft»  ofurpatis.  Idem  p.  1 30.  Communicavit  D.  Edv.  Hulfe: 
.  Qii.rlit.ituui  finquic  VeningiusJ  quas*manifcftas  vocant  in  noc  fiiidu  harmonia  dilparcft.  Cor- 
tcx^nim  fiigidi  particeps  cum  exfuperante  tamen  ficcicate,  nucleus  vero  nioderatc  calidus.  liic 
levi  quadam  acidicace,  lidcevidenci  amaritudine  Jingux  lenlum  haud  inclcmcntci  .liKcit.  Corncis 
decoiaum  incer  «ftivos  ardores  reaius  febridtannbijs  exhibetur.  Noftratci  coiuccs  cxcmpcos  an- 
tequaiii  nuclei  torrefiant  rejicaunt,  ncc  ullius  ds  uftis  fum. 

Arbuftula  h.rc  in  ca  duntaxat  Arabix  fclicis  piitc  (y.i.v  iritra  Tropicos  fica  eft  provcnire  dicicur : 
Arabcs  auccm  in  vcgctativa  (cminis  vi  dcftiuciui.i  kii  coctionc  feu  uftionc  id  fiac,  ne  alibi  fci.  ia- 
tura  gierininet,  admodum  diligcntes  (unc.  ^Ncc  .ib  ic  lanc;  liquuiem  immcnlxopcs  cx  unica  h.^c 
nerceRmonis  Caovifbne  incoJis  accrcicunt ;  ciira  in  eam  e\  hujus  proventu£c  venditione  auc  per- 
mittatione  tottn»  iei*  orbis  divitiae  oonfluanr.  Unde  hxc  faltcm  Arabix  feUds  pai?  veri  »«iw/i0; 
cft,  imo  Fcffciniim.T:  nomcmmcrctur.  Ncmo  facilc  dixenr,  &  certi  iidfm  omnnn  luperaret  li  did 
pollct,  quot  Ir.ijns  fiiiclui  millcna  modioriiin  nii'i!ia  quotannis  divendantur  &  in  extcras  rcgiones 
jxiwtcntur.    Pcr  univcrfas  Impcni  Turcui  provincias  frcqucntiftinnis   cj;is  nfus  cft,  .■idco  ut. 


non 

m  ex  ^us  ve^igali  &  thbutD  ledins  ad  Pruiupem  acceduni:  necpanaoret  hMte  m  urbe  Londuio 

tabeniS 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXX.     T>e  Arboribus  fruBu  per  maturitatem-  ficco.  j 

taberiue  Co&aiic  ^ikn  in  Cayio  ipia  inveniBntur.  Nec  ta  Londino  cattKUOi,  fed  &  m  omnibus 
per  cotam  AngBam  aitiitius  fle  oppiaB  oddnioribos  quimodi  cabenue  acoDrranc  \firum  inteiim 
tantum  thcfaurum  unius  gsnus  pecaliom  ef?e,  timque  lucroCt  ftirpis  plinuria  mtr.i  uni  h  piovin- 
ax  anguftias  coci ccri.  Mirum  vianos  nanones  extimdance  mvidia  aut  avaricia  e«  jampnidem  non 
velvi  depopulacos  elTc,  vcl  femina  aut  viriradiccs  dolo  furripuifle.  Mirum  qucm  Tjgjtan  Praoo- 
jwm  Caovetis  iius  tuendis  przHciAnc  indigenz^  qui  omnes  infidiamimn  cechoas  ic  conatus  (rdVre* 
lor  ant  ehidat.  Nec  enim  dubito  quin  in  eodem  cBmaiO  eadem  ibli  ooiytofnne  8c  temperie  cd^ 
li  gaudcntc  fataj  &  fcllciter  adolefccrc  &  ad  frugcm  pervenirc  pofler.  Mirum  dcnicut:  unius  lef 
eioais  meiies  totius  Orbis  expedis  luficere.  Oportec  utiquc  uc  Sc  teira  i[crtiii£ma  iit,  &  laafun» 
ow  «faalaiB»  00061»  Ipiiiauflnu.  « 

 ,  4  •   12  . 

CAf.  IV. 

De  Bmxo. 

BUxnsftGnEOftii^i  foUii  peipainis  panri^  jodore  gnr%  niateris  fbtida  pondcrofa  Ravi 
caan^  fioAB  ciiGnwide  &  crioaplulMi  om  ux  iotn  finihibitf  lucidis  Qxuiiccis^  ah  aiia 
q^UGnnqae  ailioie  fidk  diftingBinir. 

A.    li  XWHtf  J.KG«r.  jrikr^/SiwCEdrl^  • 

Perpemx  frondis  arixir  eft;  deii&  ramis  braduatay  oditioe  feabro,  albo,  macene  dorilBma,  fla- 

va,  nuUi  intus  medullij  valdc  ajquali,  pondcrofa,  adco  ut  aqiir  in|c»fla  rcAi  fidat.  im6  ncc  ca- 
riera  lentirc  m  aquis  notat  Mattiuoiuj,  FdM  crebcrrima,  xrcrni  vuorii,  livia,  Myrcinis  c^tuiio> 
ra,  firmiont,  interdum  ooncava,  &  quod  notatu  dignurj  duplici.i,  quarquc  diligenti  vel  Cuicdlo 
«i  i  fe  invioem  feparari  po(Gint,  uc  tenuiilima  &  peiludda  alcerius  pUncae  eile  excidtatiiBniO 
cuqnB  vifaoitur :  iuntque  Buxi  folia  odoie  pamm  grato,  Cipere  tamen  ingrariorc,  qiionim  oitas, 
ficut  &  ramorum  ferc  cft  advcrliis  :  ex  quonim  alis  fecundum  ramulos  globuli  raccmatim  cohx- 
rcnt,  qui  mox  in  flofculos  ftamincos  flavefcentes  explicjntuiv,  quo  v.i(cula  cxcipiunt,  urccoiis  li- 
milia,  viii(iia,  Myrri  baccis  paulo  minors,  lupcnore  parre  umbilic<i:.i,  &;  trjbus  vel  quatuor  velud 
anfitiis  donata,  m  quibus  /VwM^contmetur  Iuadum«  Fraxuwlix  icmini  iimiie,  ilc^culi  p^pwaH 
lieffaoei  aut  luteoli  bafin  frudiis  excipiunt,  qni  in  iununo  tiicafpis  eft  ieu  tnbus  aniulis  donatns 
8c  in  tres  cellulas  (iu  loculamenta  dhriiusj.  quorum  nnomquodque  bina  iemina  oblonga  iucida  con- 
tmet.  iladix  magna  ex  parte  nodoiA,  tuberosique,  pane  prxfertun  iiipenu  flc  ex  parce  cminen« 
ti,  qua  materies  c|us  cnfpa&elegansadvwiaopenexpedia.  RdiqoindixiiOoiii^lBab  mepio- 
fiinda,  macene  cum  ligno  eadem. 

In  colie  quodam  prapft  Illrkintharo  Surreia:  opipidum,  SBOT^l^tll  ind^  diAo  ccpiois^  proveiyt  Um, 
Amac  frii^j  aprica,  montes.  Nulla  magb  quim  hac  gliicunt  monccs  8c  colles  in  Delphinatu  8c 
Galloprovincta.  Quiboidam  eciam  aliioiis  ad  Septencriones,  clivoi»,  incultis  frutefcic  &  arborer- 
cit.  In  Helvetiar,  Sabaudii  Burgundizquc  montiDus  non  inn^qucjis.  J.  R.  Nobts  itincrc  i  Gcn©- 
va  ad  Lugdunum  copiofum  oblervavimus.  Florec  communtter  Februano  &  Marcio.  Fiu&um 
fert  Aunimno,  qoo  demum  fcmcn  perficic,  cum  fiuAu^u  arbori  adhxiitrum  niii  avdbtBr*  Apii> 
.li  nova  germinaprtwiit:  jedprius  l^pnin  fecOTqiofiJftimiiniagii  flavom  cnpk     .  ., 

Dorities  ligni  cnm  amarorB  tsredinesin  eo  nalci  protiibet.  Ejos  materiei  pertinadib  ietris  rB& 
ftit,  carumque  dentcs  replet  .Tqualitate  inerri,  qua  dc  caufa  anifices  alterna  inclinarionc  egerunt 
lcobcm.  Imprimis  vcr6  (inquit  Plinius)  materies  honorata  Buxo  clt,  rar6  cnfpicanti,  nec  niii  iai> 
dice :  oetero  JCnis  quies  maceriz,  tilcntio  quodam  &  duride  ac  pallore  commendabilis,  ipla  vei^ 
aik»  topiario  opeiet  ^f»oi  titftrimi*  ttftt  m»  di*  MtmmoiMi»,  mt  fM  oi  Jtmi  fuiiufeaitti  farm- 
lu  i^fmUi  m  mmiSmm.tAkitimvt  tgiptt  tttmptni  ^  iitmiiri  fm  mHs  ^ustmf^e  apta  tjf. 

Quidam  (ut  Amatus)  erronei  Buxum  cum  Guaiaco  e.inclcm  dflc  arborem  putdrunt:  in  lue  Ve- 
ncrea  kkm  prxftare  deco^m  ligm  cjus  cum  dccoclo  Guaiaci  aflerunc  Amacus,  Prxvotius  &  alii. 
Lobelius  quoque  virgult.i,  liRnum  &  folia  decoda  Guaiaa  modo  fudores  eltcerc  (cribic,  huiuiiqna 
deoo^  faramam  pauperculam  Anglam  k  lue  Venerea  vindicacam.  At  Dictoribus  propter  ingm» 
(omfttemimodorem  rcjidtur.  Nuncdiemm  tamipaapcnfausqutojiditioiibas  repndiatnr^nee 
in  ufum  raetom  vcnic  Fbnieiiusfiilia  Buxiiocerpaigfuiiiareoailis^  veri^m  hed^ 
fcribit. 

Alii  ligni  fcobcm  .iflringerc  atq  i:;  ex'ccue  aiunt,  unde  decoAam  in  aqua  alvipmflana  laiim 
tradunr,  &  cum  vino  rubro  prodelfe  m  dolonbus  denaum  ifel^dis  fiuxiombus. 

Decoaum  Boxl  In  Itidvio.pikM  mirilici  geaflnue  ab  expedentia  oonfiRnator,  ^hmkOtimm. 
Atu  II.  ObC  15?. 

Infufio  fbliomm  tenerioium  Buxi  in  vino  albo,  calid^  colata  prdpinata  dto  fanat  colicam 
flatulcntam.  Bltgny  Zodiac.  An.  i.  p. 

Sunt  quioleum^  lignoBuKideilillanc  lummc  narcocicum  idque  magnopcrc  commendant  m£pi- 
lepiia,  Odontalgia,  demiMI^  corrofis.  V.  Qiitrettam  Piarmacop.  rejhtmt. 

liodie  peifbnum  dote  commendatur  buxi  materies  ex  qua  laudaciliimi  iiunc:  im6  8c  olim  fie* 
banc.  J.B.  Fiunt  &  pyxides,  nomineetiamcommuiucato,  cochlearia;  cultrorum  tnanubtiii  latruil:» 
culi,  doliorum  Hftuut,  nucifrangibutn,  radii  tcxtorii,  cochlex,  trochi,  radii  Macfaeinadd»  amulB^ 
regulx,  Qj^adrantes  abaque  inftrumenta  Macliemanca  &  utenlilu  innumcra. 

£t  ot  unoverbo  dicamus,  inqbitJ.-Bauhinns,  ad  ea  quaccunqueunm  eUiaaripodHll^  oihil  hoc 
ligno  laotiusj  prKftanduf»  leqnaanii  la  Iwc  eaini  lignofaulpiaf«i«MranK  ertcmt  oam  pelioffi* 

mai 


Digitized  by  Google 


i6p^  HiSTORiA  Plantarum. 


nus  qaanimcunque  rerum  icones,  pkntariuiiqiie  'uxoffaa  ob  io^eni  Itgpi  Jxvoranb  oe  vd  n- 
vas  non  rarb  repmenteiitex  eopanmb  »  ■       '  %tr- 

Vciijm  radicum  coptu  obfanH  flMGubi  8c  inttmM  Baeatnm  imuSatAharioai  aptnpn^ 

cipu^  expetuntur.  -  . 

SKmmmti»  Park. 

Naturx  luftueft,  nonafia  in  rel  Buio«ilioi««ni%aridiflinuqub»  mai^J^^  pcr 

aeft^emflavis  &  velut  clcauratis. 

;  BOZUS  longioribus  Folui  m  acumen  luccum  dcnnentibus.  Hermm. 

a.  UnmuAiamt  mmr  Park.  Buxus  foliu  rotmdimhui  C.  BL  .  ^ 

Ad  duos  aut  tr«  pedes  tann:mmrk4o  attollitur,  ftd  in  ladcudinem  difEtndirur:  ramuli  huic  nums» 
rofi  tenues  admodam  i  folia  valdc  parva  Myrti  Taremauc,  romndiora  &  diiutius  virenaa  quani 
Buxi  ariMN^  cKlMMoaBdfla^farattod  ndiwe^^ 
pagamr. 

Magni  luperiore  ieculo  usiSs  erat  in  hortis  ad  araJas  &  pul^Uos  limkandosi  ,  Quoniam  tamea 
igDantum  atemo  virore  &  tonfili  in  elegancm  Schemadunoc  Bcifitate  ▼i6ii  adblanditur,  r.inmm 


odote  quem  exhaJat  tetro  eJfaaum  oModitj  debaiii  ^amm  leaiB  naribui  &ftkbu  £c  facci^ 
iol^  A  viridatbiioftriienihTi& 


Caf.  V. 

De  Tilia. 

Tliia,  fi  Papix  credimus,  quafi  TeU*^  quod  lignuffl  tm  ad  telonim  ufum  iit  utile  ob  levita» 
tem  ejus.  At  Martmius  a  -itM  pam,  fiempeob  talkih  alfaicaiida  pennas  lofeiaida  unde 
umbeUatim  flofcuii  cffiorcfcunr. 
Czterum  Arbor  hzc  Iigulis  foliaccis  oblongis  communi  flofiukinmi  pediculo  adnalcentibusj  fio- 
ribiis  pcntipcMlis,  fruAu  rotuntio  p.A:  vo  monococOi^  OOldoe  kniO  6c  id  fiKMI  Ceiendoi  falNlij,  k 
rcliquis  iiujus  gencris  non  djificulter  dilhnguitur. 

tonimonlume,  *inc  o?  linDfn  Crit. 

7.B. 

Crata  iat^  pateotiumf  inque  attegias  fomicatorum  brachiorum  umbriplacec  Tilia,  caudioeiat. 
ram  in  modam^gniidBtoeDle  ;  coius  corcia  nigncanci  &  in  vetulis  craflo  ac  rimofb,  in  muMfi. 
bus  neccraflb  multijm  nec  (cabro,  fed  kvi  ac  lubdnereo,  Itibeft  naUH!»  lcntus  ac  dulcis  liber  ro- 
rius  arboris  nomen  tndeptus,  fi  non  potiijs  illa  hujus:  Philyram  Acunt.  ACateru  alba,  mollis,  f». 
cili  cjclo  ccdit.  Excremi  ramuli  fragiles  funt.  FoHa  l.u.i,  ex  rotundo  >n  acumen  dcfincntia,  in 
ambim  (errau,  infema  parte  minus  hirfuta  quam  lupcrn.i,  qua:  fcrc  glafara.  Ex  horum  ahs  on- 
longar,  albicailtei,  feliacex,  ex  quarum  cofta  media  pediculus  emicac,  qui  in  trcs,  qua. 


qniqqiidve  pcdoip  «bit,  quorum  fingiiU  ftoran  fuftinent  Itiaveolentemj  qumque  &liis  ex 
fateo  dUcantftm  conffiiittem,  spuitvs  complttiibos  hiteisj  ftyk>  albicante :  tocnm  florem  obvallant 

calycis  dehifcentis  quinquc  lc}i;menta,  albida,  pinguia.  Frudlus  Pifo  majori  iqualis,  rotundus,  a.lf 
ouantum  m  oblongum  vergens,  anguJofus,  hirliitus,  non  dunis,  intus  daudens  fcmcn  vcl  nucleutn 
iubfiil&im,  dulce. 

Folia  iemiiialiaia  hac  aibofe  (obieivante  J.  Bauhino)  in ouinqne cQmmnmter dniliicas  vdnti 
.iHgmiittbBbt,  cRnonwlemrifecaniBS  kmginidanefiipennd^  quod  ranim  fiefi^nbua 
Thalius  «idoiMaairo  &a  vMnm  .ntii  .QBCtcinii  fimite  obferamc  la  lllianim  aiidqiacnm 

dbus. 

Botanici  mulci  Philyram  Theophr.  cum  PhilI>Tca  Diofcoridis,  (juz  longii  alia  pbttadnt 
dentes  gravicer  lapfi  ium^  de  quibm  coiirule  fi  placet  Joaa  Bauhim  hi(h>tian^ 
Tiiia,  Piimo  autore,  monces  6e  vallei  dihgit :  item  aquc^  gaudet  montibus.   Pihgue  het^m- 

que  folnm  deliderar,  in  ftcrcorato  optime  proficit:  in  .iridis  .ic  (axofis  .rgr^  adolefcit.  In  toto 
Germ.inix  tradhi,  iji  urbiuni  fic  iiioenium  arcis  in  ciehciis  hiibcnr,  ob  opacitatem,  guam  vel  pcr&, 
vcl  in  .ittegiis  di(ix)lK.i,  dcambulancibus  recubaiuibulque  tcmpore  a:ftivo  prxbet.  f  R  Jn  HoUan- 
due  urbibus  prxcipuis  Placeas  ad  canalium  eas  medus  dividcntium  npas  TiUarum  ordinibus  utrinquo 
ODofins  obfcrvavimus.  In  Anglia  etiam  ad  ambulacra  expemntur :  Sunt  enim  ad  alpedbm  pul> 
cfaiatj  caudicibus  redis,  cortice  Lzvi  &  xquah  [antequam  veniflz]  folio  amplo,  ramis  &  (rondi- 
bus  fiu  comi  tociin  conutn  fa/ligiaci ;  nec  olfadiu  minus  graca:  (uavifllmo  florum  afflatu,  eod6n- 
quc  falubcrrimo. 

Turncrum  &  Gerardum  crride  exiftimo  cum  in  Eflcxia  Anglii-  Ijoc  genus  copiosc  provenire 
aiunt,  nam  quamvis  ipfe  Eflexiz  incola  (um,  neque  inibi  neque  alibi  in  Aiigiia  Tiliam  foeminara 
vulgarem  placyphyUon  (poote  tuloentem  vidk  Qsx  fiequens  u  fi^pibus  &  ^ivii  apod  nos  inveni' 
w^J^»»»     pmore  feho  2.  A  &  alkmun. 

Fk>ret  Maio  «{Janios  Bnfium  niinirac  Aufnflo,  qoi  max  Septembri «di^eitu  fatil^  ac  (na 
iponte  deadit,        •  *  ■» 

Hoc  anno  [1687]  non  .intc  finem  Junii  aut  Julii  inidinn  florem  cxplicuit,  quinque  petalis  albis 
ant  pailidis,  ^ackMibus  pauid  qu4m  calyc»  liBgmenM  (qmc  fiarker  qumque  eraiVf  U  m  Boat  cxpanib 

poula 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXX*    'I>6  ArhrHm  frtMu  fer  maturitatem  Jicco.  \6^i 

petila  alternacim  interiA:cKinO  conflmiflum,  cum  plnriinis  innii ftamiiiilim).  Imaii  'a^iiaiHm  iWafff , 
&  ft)'lo  longiorc  frudiis  rudirpento  iniicicntc. 


A.   2.  Ttlisjilio  mimrt  LjB.  fitmaut  fci»  mmrt  C  B.  farmma  mmir  RvL  4i|e  flliaU«iealieII 
iBiliXilllCt;  nmtr».    Aihr  Pfauhfiferifera  Cst  Ak  miTtim  fotiiVtmi  C  B. 

J.B. 

Nort  minus  patuU  eft  arbor  quam  prxdida :  FJia  nmcn  multo  funt  minora,  aci  Betulx accedcntia, 
colorc  fcrc  PopuU  Ubycac,  nignora  qu4m  pratcedentis,  nonpennde  hirfuta,  {cd  hrniiora,  rieijio- 
laqiue,  Scglabra:  tamenfimilesiiifinunotes  efleat,Goioris  qul^leoi^  pjJUdt,  odoiati,  brmi' 
aooedentes  ad  Setberini*  ttkibdiiin  fereeffieienMk,  fe^  Mpieni,  oAo,  novemj  ant  eciam  plures  ex 

luteo  foliolo  foi  amento  prodeuntes,  fapore  aciao  cum  lentorc:  q-.ub  ;s  fucccdunt  f  udus  parn, 
hirfutij  anguloii  ut  in  alia.    Matenes  fitnilitcr  aiba,lcnis,  icd  corticc  m.igii  (cabro  obJuda. 

Hanc  t-adl^credidcrimus  pridicl.t  fii  iiiiorem  &  duriorem  :  tot.i  cnim  arbor  torofior. 

Hacc  eftiUalpecies  qium  in  EiTexix  AnglLc  fylvis  &c  (epibus  ffcqucntem  dmmus,  nec  inln&  in 
fiWiflHiHfa  nbi  i  nifticis  (ut  nos  moniuc  D.  Martmus  Ufier)  B*fl  dicitur,  quoniam  ex  dus  WBtiahil 
liuwsttziint;  cniuliu&olimaclii&ebantur.  Invenimr&alibiiaAngiianHikisinioas. 

Serius  florec &&DAum  perfidc quim fiiperius  genui 

Bacci  fcu  fru<5i^us  duplta  t(^|imenM!»e»etioieaKaiio(»6e  ibolliqiti,  jnteriove  Ugpieijftdiiriora^flc 
nucko  mcus  comento  conftat. 


9.  TdM  mmmmftli»      ilimtmkt  mttkmf^,  mt  mm  rbufbrmiH  Chl 

C.B. 

Tilia  mas,  nova  arbor,  craflb  caudice,  ramofa,  matcria  ut  Tilianim  robufta  [ca:tcrarurti  alioqui 
materies  nioiiis,  cciani  prifds  &  neotericis  Hcrbariis  tciiibus  J.  13  ]  corticc  lanuginolb  litbrufo:  fgliit 
magntsquz  viixrocundantur,  ut  inftsminafit,  fcdinacutum  angulum  definun^  Ibfori  latirc  roliis 
qqooid  f ormam  fimiilima,  eo  essepa»  qudd  profimd^  iuic  (errata,  ex  virore  nigricanitia«  pona  fei6  * 
paite  (plendenci^,  Tiliz  feminx  vulgaris  iblns  tnplo  &  quadmplo  majora :  in  qua  haAenos  nec  fto- 
ran^  ncc  fruAum  vidcrc  licuit :  qu.ini  t.imen  abannis  17  nuncobfcrvavi  m  monte  .Mutcto,  vix  hor*  ' 
^tio  aburbe  Bafilia  diftante.  J. Bauluiio folium  hirfutius  apparaiii  dorfb,quodncrvoruiii  cminen- 
dsdecorat. 

Ctrtix  Sc  f«li*  TiG«  ficcant,  repclluntj  urinam  ac  menfes  dent.  Pmicu  muciiagp  in  ambuibs  ac  fi^; 
Tolneribus  magni  eft  felaminis.  [CortexoommanlbsSc  illitusDo/] 

Folia  trica  &aqua  confpcrfa  pedum  tumores  difcuciunc,  ad  aphchas  etiam  &  fpafhium  fUtulentum 
in  gravidis  fingulare  remedium  habcntui.  LorunJcm  fiiccusexprelluSj  cum  vino  raixtus,  &caljdus 
ajtubus  infritlus  ip.iftiio  eidembene  facit. 

.  FUres  partiunitenuium  &  ccphalici  fiint,  corundem  odor  perquam  fuavis  eft.  Aqua  deflillata  in 
fiequenti  ufu  eft  ad  EpiIcDliam,  Apoplexiamj  Vettqpnaii.  CVnmendaii»  eciam  ad  cordis  xremo» 
rem,  uteri  dolores,  calcuium  renum  fanguinnn  contnfione  aliqua  concretum.  Aliqui  tncos  Tilue 
carboncs  adniifccnt.  Dofis  f  j.  aut  f  iJJ.  Qtudam  adverfus  ventris  tormitu  exhibent.  Mulierculr 
etiam  ci  utunnir  .id  ficici  fucuiii.  ^ 

BMCje  in  pulvereni  redadx  indyfenteru  abiique  alvi  proiii»ijs  fummopere  iaiidantui^  curo  aoeto ' 
(ritar&innaresinditatadlixniorrfii^Sjain.  'BaacBaUqttOcdeiglaritznliae^foiiglwusina^^ 
^vium  compeibere  dicunmr. 

IncorriceTtliximeriore,  Philyra  diaa,  retiendadliQeefimf&lpdranim.  ' 
.  Sutorcs  cabulis  e.x  hu|us  ligno  fartis  ad  fecanda  coria  utiintur,  quonlam  ob  molliticm  ceditferronec 
C}us  aciem  retundit,  coatra  ac  veteribus  viiiim.  &  fcuipcores  fimuiachrorum  ex  hujus  idaiBria 

omnia  pame  finnilaiBliia  ezloilpBnc.  LevisenimW,  cena]^  iacite  ie6Htiir«  i^  donH^  nae  candbn 
ciwinma  cft. 

.  GaAones  hujus  onmiam  opdnu  font  pro  pdrere  pyrio  eonfidendo,  item  prodidmeadonifaas  pt- 

^ribus  cxpetiti. 

Eoomce  fimcs  (utdiximus)  &corbcs,  Iagenx,&cunx,  ut  Thcophraftus,  vel  potlus  afii  aliic^ 
Tafa  teximtur. 

Baiiles  &  alibi^uperiofes  advcntantc  fayeme  Tilis  foliarecondprc  Iblenc  pro  Taccanim&  capi» 
iwii  pebuloji  unracR  J»T'"^ 


TT  '▼lc  fnitex*Ay»^  i.c.  Caftus  Gratds  didtur,  cjuod  iis  \  quibos  eftur,  atit  bibitur,  aut  fubftcrnit! :r 
■  I  Caftitatem  conlcTvet,  Galenofexcofimpl.autore:  quare  triatroiia:  Athcnicniium  iri  Thci- 
JL  JL  mophonis,Cereris  facro«>W«M(  Le.  caflitatem  aiftodiences  fobis  e|us  cubitus  fibi  fler- 
nere  Iblebanc,  Diouoridc  &  Plinio  referentibus.  O&aax  inepc^  Agnum  Caftum  appellanc,  non 
advcFtentes  Mjfaaf  nftil  alhid  elle  quam  cxpofitionem  Agni  iWsHd-  didnir,quafi vimen,ob  inviaam 
virg.it-im  flcxibilit.ircm.  Vircx  L.-icinis  ,\  vincieiido  aut  viendo ob eatllkin  larioiiein.  SeflUlk  q^dfailfr 
dani  a,  i'ipcrib  limihcudinc  i-^iper  i:.unudiorumappeliatur. 

Foliodigiuto,  Cannabis;anDub«.leaaiaibiiscoiindis,  ca^csMapd^iidfa^  TOuinSiaslBnds  ab 
abisatbonousdiftinffutur.  , 


Digitized  by  Google 


HlSTORlA  PlAMTARU 


A^aluh  cft  frcqucntibus  ramis  brachiau,  quos  cort«_  Olierei  coloris  tcgit.    Folta  adverlo  orm 
„n^alft««  &  (cxtanuhbus  pediculis  h«rent,  digicata,  Lupuiu  modo,  jn  quinquo  fere  lacinias  feu  6> 
Ea     ticulana  labdivifa.  coteris  fubtus  oncrei,  fuperius  fofci  i>rppcmocIuin,  pcr.«n*j|'ncs  undiqoe 
SiTinS^/^-^f-^rrLavendular,  non(mgulai«  qMl<tem  WlUa.  WytflOg^ 

'^SSSSSregnoNeapoIitanofieqiieiiWBobfc^^      PdnrWbw  bcb  gpiidw  Dkjfcoi^ 

"v?ti«m  adTmpetu^s"vcIlSeos  rcpnmoiaiMMmmtBtt^  titilflmeflei«n  diaum:  undb 
ill  SSXtia  (^«nis,  &  contra  nociiimas  Vowii  per  finiiimi  imaviMwiifl^  &famliii  moQim. 

nemiflm  fanita»  homims  non  parum  confcrt.  ,  ,    .,     .  ,        »  ii-    l    j     •  ^ 

TSAiBepoWsdcmoriis  i  (crpentc,  (ed  &  licnofis  ac  hyaropicis  opitulamr ;  bais  abundantiaai  ■ 
facit  unnanr&  mcnfo  dct   €^111  CWiat  vmi  mod^  Lfaportmq^ie  intw 

fimT  Quod  caput  t«»Somnes afliniiaiit.  etderanonequi  iddmiibGflkdui  foliatus 
S;  Foha  tuni  ib&u,  tuni  enam  fuMh  .ir  i  venenata  fugaiit.  &  conrra  vcnenatorum  morfiis  adhilM. 
tt  anxiliantur.  Teftium  durkus  Aro  bucyro  vituimque  foUis  cnioliiunt.  Runa»  ledis  lcmea  €am 
IJ£S«imitigfK;al^ 


Foliobrcviore&molliore,  ut  &.  l.uiorc  ac  lcrrato  apntcedentediffert.         rr   ^  t 
Verum  (mquit  I.Bauhinus)  cxpemiant  herbarum  diligcntes  cultoies,  annon  iit  tortc  naturr  Ui- 
•fis,  tempon,  s«ati,  loco  aut  cultur*  adfcribendus.  Gclnau»  Viticem  alwm  arbofelcencem  diat, 

alium  nunorem.  . 
Variat  quDetiam  Vittsfloro  oolore,afi)ido  &  coenilea 

Ca».  VIL 

OKC^gria  five  0»mmf>^M»  J.E  Cu^fiu  Cm^  C  B.  ^'i^J^^.tt 
■        iiwCTtirrwf Ffer^P^-  C^^mrutfiv*  Cttimucmtns.  Park.  fi>enuc^ura«9, 

•  j.  JiMl  lA  nr  nrUnc  rnincem  •  Theophrafi;  K««»«^Ur  erfe,  fcu  potius,  ut  Rucffius  legit,K-«w«»«t^  feg; 

1  ^  1   ut  Phmus,  %tK>u>y^*r,  conlcntiunt  Botanici ;  Cotinum  Phnii  cUc  conlenlus  nonelYadBO 

AjWculaTft"f!Stico&.  contortls  csUobus.  non  craflis.  ramk  crcbris,  mediocris  cranitudinis, 
qu^tensruftufvc  co:tc;  tcgit.  mcdnHlmulti  farftos.  quiWyW!-  Pf^^J"^;;;^^'!^^^:. 
?iaUbus&unc.,,liba.  .iltcrnarim  .idnafcoofur.  ex  obbngo  romniau,  Piftachionm  fob»  ]gm,g^ 
STrvoli,  odore  quodammodo  Lcntifcuio,  guftiiauc  adftnngcnte  rjon  m|uamdo  tam«l.  Snb 
Stirfinen  Skfciint  clcganti(Rm6quc  nitorc  oculos  oblcftant,  id  adnotontc  Clufio.  ^^muh- 
'  1ZlmJ^]S&^  rcn«iffimorumlcdrig.donimgamcmo^^^  d:fHi- 

Ior(umSt,^lisp^^^  &inhisobtierfonina  comDrefli.fubcnaa,  Lent^xq|^- 

ha  C.x'Sno  flavelccfitia,  nuall  triangula,  duro  putamine,  fod  o^b  wnaatatem.  impartibil.  (ut  ije. 
oimi.)  \lat«ics  flava  lohda.  pea.n.bus  redbs.  cx«rms  «Wfeji^?»^ 
ad  matriccmfiwgQfa.  Fl«es  fcribU c/«/.  cfle  «xherbweo  FflUeOm:  «diceindonm,iipio4aiHi 
raris  fibris donatam,  ut  in Terebintho.  .       ,.    ,  -  j         t-r^-  " 

Prop^  pontcmquemtranfivimuscundo  a  Gratianopoh  ad  ««««  quemvoam  «d^ 

.  Fbret  a.ca  Vieimam  Auftn*  Maio,  calidioribiB loas  maturiusfiiia«: 
tjlbk  -lUdH^ibusutuntor  inAAom>  iUiique  pannum  rulio  [roITo]  colore  mficiunt.  ^f^^^^^f^ 

Rhois  vul^.irc  nomen  Sumach  indidifle.  ...  —  /  *»  j 

Cortiabft  accorticatis  uifedoi-es  utimtur,  flavo  eain  ODlDKnngtmt.    C^.  CmKfMr.  de  ^tram. 
rntt  Vis  ilh  adlfridlona  inlignis  c  viiix,dns  cohibenlque :  hmc  foliorum  dccoao  lanantur  in  coUnnom- 

bufp«i&lwBU«49Wa,i^ciumQcpol^^^  Siccatorum  guUis  vcnm  pnui  flce> 


1 


......  ^  iii" '  ^  '  *.-'•- 


•    •  C  A  r. 


Digltized  by  Google 


Lib.  XXX»        Arborihu  fnStu  fer  maurkatm.  fkcQ, 


I* 


c  A  p.  vni 

r.emacPark.  raettmffon,  ^uedvmm 
mm»,  CmlMMw  vttlgsrifitk,  fivt  Jmliim  rsetmm  J.  B. 


HU)UspUnti  toca  ;\  neminc,  quod  (ciam,  tkfcribitur,  {eA  ejus  frut^his  Ccu  v.vi  Juntax.it  a 
Nic.  Maronca  M.  D.  in  luo  de  Amoaio  commcncario  his  vcrbis,  £(t  ilie  parvus  racetnus» 
abfque  pediculis  ex  uno  larniento  ctvttDS>».fibt  ipfi  ard^  cohcrens  8c  oonvdnnB  in-  ovs 
rnodcni,  conflans  decem  aut  duodeciiaad  iiunimMi  adm^  feu  foUici^is  fibrofii  Ieiiiatu6  compri- 
nicntibLb,  tanquamde  communt  loco  inter  dooRltiiKibas,  adeout  libt  invicem  parvas  cavicatss 
inipnimnt.  R.iccm.im  iullinet  lignum  teres  pollicvi  Joi^tL;clinc,  fibrofijm  oJor.uum,  acre,  foluscon- 
fernm  exornatum,  tuni  puiillis  Iquamarumiene  diftnbixis  quaparte  foUiculorum  efl  expers  tum  loo- 
gbribus  foliis  lems  iingulos  foiliculos  ambientib(ayqoc  Hioem qoandam  prxftaoc  calyci^  iiims^qdem in 
NAoe  AveUaoa  oonibiamus;  ex  loi^oribittfijliis  iria  oudem  oonftanc  longiradine  leniundaU,  cria 
ver6  pau]6  breriontlant ;  eadem  fbha  cenoia  £00»,  fflirou,  acria,  odorata :  lei  quz  privadm  fbtucotos 
complcchintur,  xmula  funt  foliorum  Mali  Punici,  fuis  cacuminibus  iarpe  contratita,  raro  intcgraj 
Htvix  cxtra  Amomi  acinos  cmineant;  quoii  cvenire  creJendum  cfl,  quia  muruo  attritu  foliomm 
liiramicates  coofiinguncur  in  longiilimo  itincrc.  Acuiorum  craiTitudo  &  tigura  orbicularis  ffitiflic 
quaJi^mediocris  Uvei  acini.  Omantur  folkculi  Anxuni  externis  tenuifSmis  Hlamcncis,  (eu  nervis 
quafi  lineis  per  kinginMiinem  du^is,  temis  edaffl  pnedkt  Ant  parris  lukis,  totidemque  interceden» 
dbai  exiguiseminjntns.  quz  triplicem  intcrnorum  (eminiim  iericm  circumfcribunt :  finguicw  toili- 
colos  repTent  trcs  icmiiium  phalanges,  tcnui  mcmbrana  ab mviccm  fejunfta,  unaquxc],  autcmpliilanx 

EIuribusconAat  rcminibusangi:lulib  c.iJ.op.i  tcuui  mcmbrana  involutis,  ade6^ftliAiinfibiOQavnB|lll* 
us>  uttrium  duntaxatlemuiumion^ulculorumipeaeiu  przbcant. 

Racemi  totius  &.  iigni  ^olior  idein  fpeclacur,  in  aliquo  pallidus,  in  alio  cani£dns«  in  alio  ver6  ex 
paliido  ad  fubnifum  vergens,  fed  in  candido  iblliculo  femina  inlunt  plerunque  evanida,  In  fubru» 
fb  femina  fblidrora  &  pcrfediora  frequcntifnmc  obicrvantur:  (eminlDUS  angulofB  color  externus 
ex  rufo nigricans  adcit,  mtcrnus  albus.  Scmin.i  iiucrn.i  caJcm  (blida  (unt  quidcm,  fcd  frangibiLa, 
non  fra^tu  conmpacia  ut  Cardamomi  iemina.  Racemo  odor  ineft  validus  led  «wiU^f*  mgenitns 
vero  non  alcititius,  qui  Vulgarem  Lavendulam  quodammodo  redolee«  ioavioir  tamen;  exemptis  k 
fbllicuio  feminibus  major  odoris  acrimonia  tneft,  minor  aucem  odorisgratia :  eldem  ratione  &  ra> 
cemus,  &  nuda  femina  acn  lapore  func  pr.Tdica,  led  in  racemo  hebctatur  aaimonia,  in  nudis  ic- 
nnnibus  vehcinentior  peicipitiu^,  qu.rvulgarem  capiiurani  quodanmiodo  (apit. 

Demde  oiiemiit  Marouea  omnes  notas,  quas  tum  Dioicondes^  tum  Pimius  Amomo  afHgnant,  In> 
dioobuictaoenioooaveiiif««  unde  imiK<fierum  a  petiriioci^ 


^   »progcnuino  Anciquorum  A- 

moiM  lubeiwv  qDamtis  nao.de&it  inoooiruiam  «iiione^,  quabm  reoeiifendis  Tei  oonfintiandtSt 
vel  refbtanifo  immorari  nonneceflariamdudmas.  HicoerwCardaniomi  fpedes  videtur.  Ovda* 

niomum  autem6c  Amomum  vcrum  cognata  efle  vel  nominum  affinius  cvincit  Aliorum  opinio- 
ncs,  Amomum  vel  Roiatn  Uicrichomicamj  vci  CubcbaSj  vci  Piper  racemofum,  vcl  Piper  j^khiopi- 
ciun«  vel  Pedem  columbinum  vei  aBad^oidezillimniiaii^  mfinNdoae  non  mdigent. 

Oeteruro,  .(inqfiic  Maraaea)  Amoou  nva,  aijas  noriria  uuuie  teaworamdeperdita  per  aliqaoc  ie> 
eotalatuic,  deiiuo  m  locem  pro^  opera  Cerauni  Marrinelb  Veraoeiiu  Pliannacopoei,  qui  ex  remo* 
oflimis  Lidi.r  rcgionibus  verum     fegitimum  Amomum  ad  noatmiliniCl. 

Amomuni  (autorcDioiconde)  vim  habetcalctaciendij  adffaingendij  &candij  fonmum  inducen- f7/v/« 
di,  dolorem  eximendi  (i  fronti  imponatur,  inflammationes  etiam  ac  melicerides  concoquit  ac 
diicutit.  A  Scocpio  i&is  cum  Oamo  impofitam  prodeft.  Fodaericis  auxiliatur,  ipf&fque  lenit: 
Ocolomm item  inflammationes  &  eas  qux  m  vifceriVus  fiintCumUva  pada.  Ad  men&&inpej[^ 
(ts  &  in  InfefTtbus  commodum  eft.  Decodum  vero  ipfius  potum  oonvenit  hepocidi^  nc^luiticaL  po* 
dagricis.   Admilcetur  eriam  Ancidotis  &  pretiofiifimis  unguencis. 

Amomum  Galcnu  Acoro  fimilem&coliatemchrinec,  mfi  qo6d  Acorum  llBdos  najoieennm 
concoquendi  iacuicace  Amomuin.  4 

Prxdpuus  autem  ufus  Amomi  apud  Veteies  erat  ad  ungnenca.  Qju:  conflant  Amoroo,  inquic 
Plinius,  omnia  acutiora  fiunt,  maxim&iue  nares  feriunt :  acerrima  per  (e  Amomo.  Hinc  R^ale 
unguennun  a{^>eUacum,  quoniam  Partborum  regd)us  ita  tempe^tur,  Amomo  cciam  conftar. 

1.  jimmum  &iiruim  Ger.Park.  Amamm  Anrmm  feUefmm  CB.  jimmMmverum  ^ermiitM 
J.]|L  Sbmmmt  jlftUui V9t  IVfci&MMMR. 

J.B. 

Amoroi  nomine  k  Valerando  Doure^  in^ni  Pharniacopoeo  accepi  aroma  quoddam  raagldiadii 
nc  fpicirum  ficechacijs  Arabicx,  cujus  tamen  portiones  iepftratr  his  angufliorcs  erant ;  duas  (imul 
junc^s  vidi  i^cdcm  Columbinum  hiriutum  exprimentes.  Conftanc  aucem  iblioiis  mulcis  Iquama- 
rum  imbncato  poHtu  compadis,  ex  luteo  albicantibus,  fimlle  aBqfrid  flcoqloie  &  fiicma  com  Origai* 
no  h^MntibiHb  odoiati«,  upore  viicolb  «maricaue  acri. 

«  AnlweftGfandaeAnMMMni  qn&  iliBzanMni^DecttdoaiMmiaibiCj  qauddiBriprio- 
nclmqmiioni  "  ' 


3- 


Ail^eodemTalenndo  proPfeodamomo  8e  Amomlde  tnihi  exUbia  fiiot  fii^iiueito- feu  partes 

quxdam  nonnihil  Aniomo  praccedenti  (imilcs,  intcr  quas  ligncr  aliqux  portiones,  nigrx,  in  quomtn 
extremiutibusapparent  paiKs  lquaino&,  breviorcs  quam  in  AmoraOj  minus  albicantes,  iapons  viia- 
dii  otnohitqaidemvim  E«ceccie  4>   


,    Digitized  by  Google 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


4.  yimcttiim  ractmefum  ligno  A\pin.  DtMd.Egypt  /.4.  '.lo.  ty£Qfptiu  Hamam*. 

Eft,  inquir,  ramnliis  brcvis,  gr.icilis,  multts  obliquiutibus,  atque  pan  ls,  denfis,  concorris  ramis 
prxditvis,  veieqiisracemouvarum  figur«  fimilis.  Eftramcn  lignolus,  durus,  frangibilis,  colore  cor- 
ticis  quidem  nigro,  fubrubcnte:  liRni  vero  velalbo,  vcHlavo  pracditus,  vald^  juomdum  &  aromati- 
cum  odorcm  Ipir.ins,  fed  nullius  laporis.  Vidc  CinquitD.Jonftonusm  D<!«//rtffc;J  annon  potiiislKJC 
pro  Amomo  Diofcoridis  fcu  Armcniaco,  fcu  Pontico  (iimcrc  malis,  fine  vcrborum  violcntia.  Non 
aiium  fui(lc  credoGarcii  ramum  qiicm  collatumdcicriptioni  Diofcoridis  venuftiftim^  quadi-a/Tc  rcfert. 


Cap.  IX. 

RLus  mjrtifoUa  Menfptliaca  CB.  myrtifolta  Ger.  ?hnii  m)rtifeliaVuk.  Tlinsi  futata  J.  B.  , 
7.  B. 

RAniulis  quadrangulis  bicubiulibusdonau  cft,  [candKt  pollicem  cradb,  fragiJi,cavo  Sambud 
nioilo,  cortice  cinereo  maculofo,  membrana  rufcfccntc  liibjeda,  tthoLugd^  perquosor- 
duic  &  fcnc  quadam  foha  oriuntur  biru  ut  in  Nunimularia  8c  Jujubis;  ju)ubarum  qi^oque 
fbliis  /imiLj,  lcvl  .nciitiora  &  majora  multo.   flarti  parvi,  virides  five  chlori,  racematim  quafi  conge- 
fti,  cum  apicibus  nniltis,  parrim  nigricantibus.    FruSuf  Kfbrum  magnitudine^  pentagoni,  cujus  le- 
tninula  (ut  noMtI,obclius)intra.ingulofamtunicammcIufa  fiint  cochleata. 
Ltcuu  Circi  Monlpclium  copiosi;  provenit,  prarfcrtim  ad  ripas  Ladi  amnis. 

Cum  fiutcx  iir,  Rhus  Plinii  Myrtifolia  cUc  nequit  qua:  herba.    Vcrum  quia  qnalitacibus  fius 
Rhoem  a;mu!anir,  &  hoc  nomen  fibi  ulurpavic,  per  me  licet  ctiamnum  illud  retineac 
tjw.  ■  Ufus  ejus  nuUus  h.i(acnus  innocuit  prarcerquam  ad  coria  firmanda,  quo  nomine  noaffimam  &  ufi- 

ratifttm.im  cimitx  Naiboni  dicit  Lobclius.  J.B.  Vcriim  D.Magriel  ad  colorem  nigrum,  vulgo 
Reudou,  ttncloi  cs  cd  uti  fciibit.  Betan.  Menfp. 


C  A  P.  X. 

•  P  i.F.ii.  Manjapumeram  *  H  M.  -/4»  Arhmrtrifiii  Mjrtofimilu  CB?  Arhor  triflu  Garcix     Acoftx  ?  J.R 

f.3S-  /.  I.  /.  4  f.  54.  Park.Gcr. 

H.M. 

ARbor  cft  grandis,  trium  quatu6rve  liominum  altitudine,  dcnfis  &  opacis  fiondibus,  larcipat' 
fis,  nalcensinarenolis:  RaJix  fubtus  fiipraque  rerram  ramos  f{>argic.  Stiptt  ambitu  ample- 
xum  uiiiiib,  brachii  .rqu.it,  corticeancrco.  Garcias  Arhori  tnflt  magnituJinem  O/e/e,  folia  Pru- 
ni  tTihmt ;  Ai  'fia  rKepittuJinem  6," formam  Truni^  Fahric.  Mordente  afuJ  Clufum  ahiiuJinem 
trium  Lcminnm,  in  <jua  fukbre  citm  Autonbus  ne^it  ccnvenit :  foh»  Mjrti.  Surculi  quadrangularcs,  ac 
nodul.iti,  fpadicco  coriice  obdufti.  Acofiteramt  tenuei  funt,  ti^certaf<r  ffiatianoJulu  JiffinHi.  Folia 
in  nodnlis  pL-diciilh  brevibus  craffiolts  per  intcrvalla  bina  fimul  oriunrur  oppofita,  ad  pcdiculum  lata 
oirvicare,  .intcnub  in  anj;uftam  cQfpidemconcrada,cexturd  crafu,  fupcrncicafjxjra,  fiipcrne  obfcu- 
rn  vipdre  niccnti.i,  lubrus  diluuorc,  fapore  aftringcntc  &  fiibamaro.  Acc^a  foha  moUia  &  lanugmo- 
fa  funt  p.irte  avtrfa,  auemadmcJum  fere  SahiiC  foha,  &'vn'iJia  nonntbiltjue  a/pera  farte  fupina,  non  add 
ferrata  tn  csrcmtu  iit  Vruiti  foha,  ne^ue  tammuhisvenu  p^adita :  aux  dcfcripcio  cum  deicriptionc  & 
icone  H.Af.  convcnit.  F/orr/ in  furailis  ngidis  bino  ordinc  cx  alis  foliomm  egrcdis,  oblique  cxten- 
fis,  &111  tresr.imulos  curtos  brcvdqucdivilis  provcniunc,  quimfimul  tn  finguus  lurculorum  Mmulis. 
Accftafainoaliter,  e  fnpultrum  fohorum  fede  nafci  ait  pediculum,  efuimjue  cafitmla  fumma  fui  farte  fufti- 
ntnitm,  t^iiit  ifuatuor  fttidu  fuhretundu  conftant,  i  ijuorum  medto  ^umaue  flirti  exihunt,  candidi,  eh^antti^ 
Mnh  Aurea:  fiartt/ns  tnafrniludiM  faret,  tenuiarei  tamen,  tleg^anttoret  Cf  odoratiores  ;  ftdiculo  magu  ad ru- 
hnm  ijuam  ad  jiavum  cclartm  tendente,  tjito  hdt  eduha  trngunt,  tjutmadmodtim  noi  Croco.  Fiores  odore 
fuavi  (iint  optinuim  mel  armulanre,  albicante  &  aquco  colorc,  (cx,  feptem,  o<ft6ve, pctalis  compofici, 
ad  ungucs  jtn^tioribus,  vcrsus  apice%  dilat.icis,  iiimmit.ite  cxcavata  in  mcdio  vclut  Dicornibiis,  tcxtu- 
ra  tcnui  &  i  igida,  in  Solc  valdc  corulcantibus,  venulis  vix  conlpicuis,  nili  ubi  colorc  albicante  attrito 
mcnibianacca:  iiint  pcihicidttacis. 

Sunr  .nmcm  pediaili  florum,  quibus  h  Calyce  oblongo  profondo,  viridi,  ord  fitpema  rotundo,  emi- 
canr,  v.iginul.v  brcvcs,  liimunciales,  crocex,  in  quibiisduo//tfww/»  flava,  apicilxis  craiTts,  furre^^iis, 
flavo-,ilbicantibus  dotata.  Pediculi  ficcati  cnxeum  colorcm  acquirunt,  iifquc  Indigenx  cum  ligno 
Sancali  mixtis  acquc  tntis  corpus  inungunf.  Frulltts  (unt  rocundo-plani  ac  comprefli,  cobrc  vtridi,  in 
niedio  un.i  (i;tura  cxrubcrjnte  ad  vcrticem  utrinquc  perduda  :  inqutbus  duo  rotunda  comprcfla femi- 
na,  qua:  utrinquc  fub  corricc  exruberant,  incerfepimenco  medio  .iicmun:Q  diftin<aa. 

yicefttt  Frucitts  ma^niiudtne  Luptni  «jf,  virefcaii,  earJu  effigie,  ftr  mtJium  fecunJum  longUiiJtnem  fe- 
£im,cBJittnent  in  utra^ut  parte  tjucJJam  receftaculitm,  in  ejuo  jemen  eccIuJitur,  magnituJme  feminu  Ctra- 
tti,  corJu  effigtem  rttmtvi,  album,  tentrum,  memhranJ JuhvirtJi  teclum,nomtthtl  amarum, 

Ego  cum  D.5;rnIL'ntio  Arborem  Jiipc  eandcm  cfic  cum  Arbore  tnfti  Acoftx  &  altorum,  obno- 
r.is  mulcas  cominuneij  ucdercriptioncs  confcrcnti  parebir. 

Ob|ta:  uincti  dcHaxus  Horum  Arboris  tnftis  de  die,  quamprimum  Solaribus  radiis  illuftrantur,  cu- 
rus  nulU  hic  ht  mentio.    Vcriim  aim,  Fabnao  &  Paludano  reftibus,  illud  cos  dunraxat  conccrnat 
«orcs  ad  quos  Solares^-adii  perringcrs  poftiuit,  mmons  faacnda  vidctur  hxc  difiScuIcas. 
,  Flos 


Dlgitized  by  Gc 


Lib.XXIX.  Ve  JrlwrilM  fruc^u  per  matuyitatem  ficco,  l69p 


§las  (lipore  eft  fiiWanuricante,  qucm  cor  refocilJare  mcola:  centcnt,   Nam  &Gcmilesihiine-j 
&d  femen  ejus  inter  cardiaca  referunc.  Volunc  etiam  nonnalli  ^quam  ftiktidam  flonun  ocu- 
lisutilem  eiL-,  ndmotolineo  paifdo  hlctaiiaab:  taatieal dud^  Stedamprapier  odorif  fimanci-' 

amftudiosccoiligunturabincolij.  ,  .. 


Cap.  XI. 

nenfibus.  >  ■ 

Cerm. 

F>lia  habet  Phaleoli  modo  tripartiu,  palmaiibai  Beii  pedicDlis  nixa,  aui  rocoo  turgent  laaeo  dum 
rumpuntur,  vcrum  paulld  poft  ita  iiigceloRite  ut  atramentum  videamr.  Cuius  rei  gratia  i 
pleril(|uc  h.jbctur  pricipuus  tingendo  capillitio,  confsdifquc  ad  idtmduris  infertus,  nuper  ad 
nuracuiuni  ulque  id  pi  .vftint.  £x  tcnui  &  pallido  fiore  luteo- pallidos  corymbos  j>rofert  fpar^iore  raoe> 
lllo>  in  quo  pulpa  nulla  cft,  aiit  f.iltem  adeo  iiccam  uc  comparcat;;  ted  in  ejuiacints.  prarea-.^Mat 
IQtandumi  duriffimum,  ciiieracci  ooloris, membrani  tedum  arid.i  &ciornigatk  nihil coadaefi  nfiun 
cflv  .Lignamobtinet  cJei.iceum(long^tamcninoUiusacmeduUo(iu$)quod.mn 
nunc  enim  vigetac  iine  adminiculo  flat,  nunc  ortisabradice  ftolonibus  per  fiimmam  tcllurcm  errat' 
ac  fi  ptoximo  panece  confcratur  tenaces  in  nmas  cjus  deduat  fibras,  ramulofque  mittit  qui  hclia» 
inodo  Fadicantur.  '       ,  . 

Hoittjulio  menfc,  (cmina  maturclcunt  SeptembrL  Folia  quotannis  amittit.  ijnmt 
Daplicem  fpcciem  didmguunt,  alccram  virguli»  prociimbentibus,  altcram  vir^tis  ereffifc  -• 
)o.  Bod.  a  Stapcl  notis  in  Theophr.  hilt  hb.4.  c  5.  (1)64.  inter  aliaspLuuascxoikas  fchaiic  de- 

fcribit  titulo  j4piiiynt  trifdiati  Indtci  vulgjt  EfimeJtt.  * 

Quxrit  D.  Hei  nunnus  m  Ciir.  Hflrf.  Ltj/H.  An  crcifiior  hujus  fmciLib  fpocics  (Tt  IledcrartrifblijfCb» 
nadcnii  affinis  Indica,  Arbor  venenata qiiorundam  Hvrt.  Rtjr.  Paru ;  qox  culu     la  Hotto  opolei»- 
ciilimo  RevereodifibniEpiloopiLoadinenfii     « Cwfcpwir  Rei  Bnemieg  krtknntpm  ufff^nny 
luftriffimi. 

HaEC  arbbri  quibufdamnbminanir  Aibor  Vtrgiiliana  dnAofia. 


C  A  p.    Xil.  ■ 


NOn  enodi  hiiticat  traiioo,^fed  lipuim  habet  farmentofum,  gcniculis  articulatum,yiti$  morc 
inedoltofiim.  <  Cute  veritts  quam  oortice  obducimr,  Ixvi^  limilique  novellx  vitis  palmiti^ 
cum  tcntur  inter  (e,  tardd  friafiir.  Amplitudo  faiticis  tant.i,  qti.mtus  parics  .iut  .irbor  qui- 
bto  vciut  adnuniculis  (iiffinecur.  Pcdicub  longiorcs  cx  .iltcrnis  gcniculis  mxqnnli  iitu  pro^leunt, 
rubri :  quibi:s/i./j.j  (i'iiiii|uc  pcr  lingulw  petioltis  inlciurjtLir.    AiiiiAlciJUur  hinc  mdii  ex  al- 

tera  foliorum  parte  clavuult,  qui  in  pluics  tibras  cnlpas  Iparguntur,  quarum  extremiutes  limoiiore 
callo  teganatf.^ ;  Bb  veluc  manibus  proxima  qazq,  comprenendit,  &  parietum  afperiutibus  illaqueat 
iefe,  qoos  tam  jabindorpeftacuio  obveftit,  uc  dMtppiarium  bpusnihifconMnodiiB  iftmraproduxine 
Tideamr.  Nec  dnlm  luinofa  eft  sdificiis  ot  Edera  noftras,  quam  ob  dtafim  eamldomibus  procol 
arcent  qm  cjruradiUtumitaticonfulunt. 

Sapor  huic  aclduis  ac  parum  acerbus  Nec  tiorem,  nec  baccas  vidit  Comutus.  Folia  ut  prxce- 
dencis-hyemem  non  (uOmcnt. 

FloresoUervante  D.liermanno,ut  habemusexAnnotacis  APa&Mir,  ootymbo^fliulbofi;  bad> 
bi mundsHadenB  in  modum.-  FruAum ofalisrTavic enidiiiffinias  Vir  ficinl^Bnii  Bowniiciw  D.Im* 
iwrdb  fbidHm, 9t  capfiilasefle  affinoac,  mniia  minnni  icBuna  < 


Sfirasthetptrafii  Clmf.  Ger.  Sf.  Tbtofbra^i  farte  CIm^  J,  b.  Park.  ^&pUtCll  it^iiioU)  of  Xiico- 
phraftus.  fhttw  fikmmfilm  fd^fanitM  C.B. 

..  cluf.  -  .  _        •    •  ■  ^ 

DUorum  cubitorum  altimdine  aftursic,  cenoibus  ramis  leu  virgis,  puniceo  cortioe  obdu^lis,  peir 
quosfinc  ullo  ordine  fparla  funt  rrequcntia,  longiufcula  &  angufta  folia,  labgnis  proximat 
per  ambitum  icrrata,  fupernc  dilunore  vinditate  pracdita,  infcrni  vclutixragiiw  afperfa, 
cxiucantii  cuiu  (ji.a  i.itn  .ini.iritudine  con)undi guftik  Extremi  ramuli  digicilis  icrc  longitudinu fa- 
pi  crafiam  /j>icam  terunc  exiguortmi  flolculorum,  uvz  in  morem  congcftoi  um,  jpenupetalorum,  d 
<|DOniroambiIicomuIta  ftaminula  prodcunt,  cdlorts  cum  (uo  florc  ex  albo  nibelcentis  five  came^ 
nullo  peculiari  odore  przditorumj  nifrqualis  fui  iaiiorentc  Olea  eft.  Ilbsevanetcentibus  fuccedunc 
pufilla,  penragona  capitula,  qux  ad  pksnammatDriutem  pervenientia  tenuillimum  &quodammodo 
palvercum  ferocn  flavelcens  efFundunt. 
ABrigaSilciuEadCluiiumnuffiitcft.  MenfeJuiioBoret,rub  AuguiUfinemlemeainaoireicit.  Timm< 

E«ee««0i  SECr-. 


Digitized  by  Google 


1700 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


SECTIQ   TERTI A, 

Jftons  isr  Fntticts  FntBu  pcco  iver/mim  ffnertm  cmfleBens,   lU  o. 

].  ^^Ruau  membnnDlis  extantiimi  vdae  abtto  3ofutas ;  cujufiiioffi  Innc  Aoer  &  Fiaxinus. 

fea  Floribus     taO&m  ^icaib  ot  TtmNK^m^  iea  in  pMfliM*»-iiH**' 

JL     conglobatis,  ut  FlatantH. 
J.  X^cmferas,  ut  Mjrtm  Brahantica. 

4.  AiKbifiltipimt  «  SjsHtsKAd.  &  AnoDpmfoiiis Bilidu. 
f.  J^tfffM  FfttfMf^umtif,  MPa/iarw. 

•  6.  Fr,  Rfvalvi  dicoeco  prxdit.is,  CaTim  Cgrm:. 

7.  Fr.  TncDcc«,  utLcdfAvaaacH,  lira  Calhqux  iunc  Lathyndis  ieu  Tichynuli  ^Kiccfcentit  In- 
«licilpcaes,  Cliamdara  tricoccoiv,  C«i»/fAifliAt 

9.  TUifpi^  iimlm  flmM',  oc  Rob  iCaridn^iGa  dUbj  qoc  Toa  8c  gemint  TlihfpeM  ipe^ 

cicseft 

10.  Sstninibus  muUts  parvis  in  vafculis  iicds,  ut  Cdnfirs  BraHlieniinilli  Amvetti  H.  M. 

1 1.  Valoib  iiibcoaintu  femina  pura  eanBDean  in  iiw 


A 


Cap.  L 
De  Jeen. 

C3rhjKaiWrVofliodiAavileinr*qDiaacris,hoc^^  potius  guam, 

ucPeroctOTiiddMnir,  quiaacfia  in  ea  aitiiiaim  ingenia  exerceancur  jazca  •Uud  Piinu  iibL 
16.  C.  I  $.  Attr  ^ifim  (ac Ttlia)  Mmfli$udimit  eferim  el^amul  ae  frkikMtCitnfimtiiim, • 
Acji  i>  nor r  liinc  folia  nGUiiaca  ant  ai|gnlof>,  feffluu  bina  jnnAa,  va&nb  «hids  memliianii  es> 

taiujbus  ai.ub  indula. 

A.  I.  Atermmm  Ger.  emac.  nmm  fivevmlgmt  Park.  Cmf4ht& mmm CK  Vi^mt  mi* 
iHn/o/w  ].R  €lie  Cofttman  !^ple. 

JB. 

Caudtce  ramilque  eft  plujinium  lulcatis  rugoMiquc  :  materie  alba,  fatis  ^ragiJi,  &  fillili  medulJa 
£ir^  Ramuli  minores  advcrfo  pierunqiic  litu  to;i);:gacim  onuntur.  Ramomin  tcnuiorurn  cor- 
tex  cenuis,  fuicus,  qui  unguibus*udle  abrailitur,  iubcil  alter  eciam  tenuis  Haveicens  £  Ramorum 
cortcx  nobis  ob(cn'antibus  cinereos  cft  aini  aliqua  ndwris  ttnfinri]  Folis  Hederc  foliis  quodam- 
inodo  nmilia,  qumtuplici  divifura  primana  iiKila,  m  pruidpio  tenera,  inolliique,qubtempoi-elaAei 
quiddani  funiiiiiu;  tcinporis  progrcflii  ngitJiiufcula,  pcdtcults  longis  virentibus  aut  rubentibus  hx- 
j-cncia  (binalibi  contr.rii.r ,)  i-Yc/cc  '.  Iiniul  muln  ex  paliculislanugmofis,  interdum  ramolis,  mufcolT, 
in  iiovem,  dcccm  auc  undecim  lcgiiieiua  hiriuu,*coloris  hcibacei,  diviii,  flamina  virclcentia  auc 
rubentia  apidfacB  hdds  una  cum  ftylo  bicorni  obvallantu  Smtn  conceptaculb  gemino  alis  ]&el> 
larum  aquacicarum  expanfis  fieura  iimili,  hirfuco  ocdudicur,  in  extremts  raembraneo,  qul  coituc 
cil  alarura  turgidulo  &  nonnihil  elevato,  mois  doro  8c  cSko,  cavo,  in  qua  uvicate  fmm 
n^cilitjofum  &;  vircns  vcl  pallclccns  I.itic.ir,  (aporis  fubadAnogcotil|,  non  ingratt  tamecL  Aftlitt- 
gcntior  cil  laporcortid»& iblMMum^  necline amarore.  • 

Not.icu  dignum  dlqaod  qiiaairib Aoer  majus  &  minus  arbores  {int  coiigieiieMii,  fltittnh  tamcn 
r-nunaiic       aiw»ip'nft|p£feymim.iMiiM  epAsn  in  akiGnus  1601100,  nc  ciaajiiianci  lc  «KpliGaati 

paccbit 

Tr;>.gu5  Aceris  foliuni  Samcula:  non  mal'- fiinilc  cffv' fcribit ;  corticcm  incanum;  .irborcm  modi 
huniilcin,  modo  nugnitudine  milgni:  wi  tamcn  afud  not  tn  tnfigntm  vtl  altitudmtm aitoiiitur,  vtl 
crajjiiitmtxttnduur.  • 

ArboreilpaifimolMria&neniniiionnota.'  Gaudet pr«upcis  &i|ylrofis  (inquit  J.Baiibinu5) 
^  apud  txB  in-(epibw  uUqoe  oeciinic,  amni  fM  fokx 

Flfircc  Apiili     M.iio,  Scpccmbri  fruflum  mtf.r.ir. 

In  vivai  iofcrarum  D.  Fr.n^iliugbfy  m  agn  Warwiccnfis  vico  ALddUtM^  non  procul  TamwOJtiia 


J'. 


oppido  vilcum  ferens  oblen'.\vinuis. 
Vctenbus  lcn  iblebat  ad  mancandas  Vites  noa  (ecus  quikm  Ulma 
AcseriicadiZf  Plinio  prodente,  conni&  £  vino  iednniis  dnJntihit  iid3Eai&jiiipaiiinir. 
vntt.  Sere«»: 

Si  l^tai  immtritum  mcrho  tentatur  acnto,  '  .  * .' 

jicetnfMmtmgtt  lafidcm  jirultmtbus  undu, 
lfoKktku\  autAceru  radum  tw$diff  &ims 
toftff  bec  ' 


Accc 


Digitized  by  Google 


libt  XXX.        Arboribas  fruclu  per  matwrUatem  ficco.  1 7  o  r 


Accr  opsrum  elcgantia  5c  (ubcilit.itc  Cirro,  non  Ccdro  i;t  vulgo  corruptc  fcnbitur,  fecunclum: 
cuin  maximc  annofum  fuent  unilacim  cnlpatur :  plcrunque  apud  nos  lautioribus  dicatur  fuppclle^Uli- 
htt^  OtUms,  mcnsifqae,       J.  B.  Eioefccntl*  tubcrolx  prxcipg^  commendanturadlcrinia,!». 
fjmtOh  nmpiqfas  Cttooia,  ob  iamtnn»  tafjfvmt  &  T4tK  aodulaatm  taacuUnun  diioirfiuifc 

9^  Atirtr^Ukim  CE  Mmff^idmm  JL& 

 ireftmediocriter  praoenu  nunis  fatis  cxplicans,  cortice  quodammodo  purpurafcente ;  foHo 

Aceri  Tu]gariiinidli«  intntttniu^  fivo  mgmJoscliviio,  craiEk  veaou),  ex  loagp  pediculo 

pendeme,  parvis  interraOis  utr&ique  fii» :  fiiiAn  gennno,  membnuinfii  cIiuIkb  cohacrennbus,  ab 

mufcarum  limilibLis. 

In  Delphmatu  non  procul  Gratianopoli  cundo  ad  maximuni  Carthuilanorum  coenobium  obfer-  t.ttm 
nvimns.  Reperinir  edam  in  fylva  rMwnonlongjl  k  Moriipetoi  8e  b  iupibiB  ad  ksvam 
jaxta  LMum  «mnein. 


Aibor 


A>    ?.  ^'^t^  maj:ti,  multif  fr.!:B  T'.;ij:n:is  J  B.  rriAjiK  Gcr.  rnajuf  latlfvhitm,  Sycomortts  fa]fo_ 

A^or  eft  fpeciola  &  procera,  nibenti  cortice  intedis  ramis  affatim  btiacbiata,  mateiie  albanee  ' 

mulnim  rcnirentc :  folidruni  vcrc*»  .impla  btitudo,  qux  vitieinca,  auc  Accris  vulgatilfimi  for.ni,  liccc 
acucioribus  laanus  qumquc  pia\lita,  lupra  atrovircntiaj  inria  p.Trne  inc.in,ij  utrinquc  glabni,  ia{X)rc 
adftringence  cum  amanti.iiine.  Ob  folioruin  nmpiitudinein  &  form.in)  Pl.itani  xmulam  cuni 
Septencrionalibus  populis  pcr  xllivos  calores  prxcipuam  mic  graciam.  Flertt  tauSoa&f  ex  herbido  aK 
*  bioit  calyculo  oontinentur  lanuginofo.  At  alati  frudus  ex  vulgari  cognitu  timc  &ale)i,  per  cnnnia: 
majores,  ex  longo  pcdiculo  pendentes  plures,  (cd  finguli  bini  fbiiacei  bipenncm  expaniam  ^  in- 
Ter(am,  aut  Libcllx  alas  imitati,  nuclcos  in  mcdio  qui  alx  coeunt  itidem  gcmino  utnculo  tii.3  o 
firis  coniinent,  magnitudinis  femmum  Arantiorum  .ilbiLantes,  guftui  non  gratos. 

Humedis  Sc  oitifQmis  tnontibus  gaudet.  Nos  in  Saicva  roonte  non  orocul Geneva  oblervavimus.  laoH^ 
Ib  AnglBa  non  provcnit  fponte,  (laod  (ciam,  aded  ounen  freaaem.lnbccur  in  areit  tc  oceinitwils, 
hortorum  ambuiacrb  fic  drca  nobiiuim  wi»,  yx  merito  pro  iadigena  acdpiatur.  Nuper  tamen  mi- 
nore  in  bonore  efle  doepit  quim  olim,  bb  fbGa  dcddua  qu«  cum  inido  hyemis  primis  ftaom  pruinis 
dccuti.tntur,  in  tcrra  jacentia  humorc  in  putrilagincm  illico  fblvuntor,  hormqiaeScafnbalMninr 
qumanc  &  corrumpunc  Fioret  men(e  Mab :  fru^m  inaturat  Septembri.  ,  ~ 

Materies  candUnrab  arcnlaiiiift  iiNofinbad-varioaalb  oipcdcnA  Qgadcn  Ac  oifaeB  cx.eatjfia^ 
laudadiEini  finnt. 

Veiii  inilStcijm  germina  nov^  tDrgelcunt,  antequam  explioentor  in  {blh,  aibor  luec  tn  tnm: 
COj  lamis,  aoc  ladidbus  vulncr.ic.i  dulccm  &  potulenmm  (iiccum  copiosc  cffundir,  non  fccus  ac 
Betula.  Quin  &  Aucumno  quoque  poli:  cielapfa  ftacim  folia,  &  per  tocam  eciam  hyeniem:  quod 
primiim  oblervavit  8c  noljb  indicavit  CbrilT.  Vir,  8c  charidtmus  amicus  nofter,  D.  Mmrfhuts  Lijttr. 
Mocandum  umenhocciiionaccidetequacunque  oo^  oonftituaooe  aut  aeris  ten^erie}  fedgiclida 
ttiiti^6c  ieviterpruinola. 

Succus  hic  Siccnanim  non  obfcur^  rcfipit,  undc  Canadcnlcs  Americmi  exeo  Arundinum  liquo- 
ris  in  modum  dccodo  Sacchait  quoddam  geiius  conficiunt,  ab  arundineo  dilcretu  haud  faule,  cu- 
)us  porduncDlam  nonen  iofeniofiSaiiflceniditiffindViii  D.Ihmtif€i  jtHhaK»  S.  olini  Seoretaa^ 
lubcmus.  ■  • 

E(l  Aceris  ocddentalis  (pcdes  foKo  minore  Jnfatniincaiia^  fipci  atnywiaatSt  qoBAoer  A> 
floircfocn»Viipaiinaaodit{  hseinodoiaefti 


4.  Miris  majiru  vsrittat  J.E  An  Acer  mmtan$im  Park  ?  Aett  «WfrWWi  jhvm 'fivt  ' 
C.  fi?  A  dt.  mmt.  tenuifmtt  &  acntir  faUm  qufdera  ? 

Prxdido  (bliorura  amplitudine  minimi  oedit«  nec  tam  altis  (inuum  diviHiris,  nullis  item  fcrratu- 
ris>(cdextrcroorum  aame  exqui(itiffima,nt  cum  quamsedam  adaila  certec,  pari  ncrvorum  divi(ti* 
rj,  fcd  roinusfrequenci  infcrna  p.ircc:  non  inc,ina  ("unc  ut  prcTJidi  iolia,  ftd  dilucii  vindia,  fplendi* 
cantia:  fuperni  .iamratius  vicidia,  non  umen  adeo  utjpriora.  Toca  cxterum  foUi  facies  molliorj 
delicatiorqae»  loa|^oii»  eiiam  bnent  pedioilis.  An  m  flore  6c  finAu  oBqaa  fic  diverfitBB  non- 
dum  obdervaTtmui  ■  V 

Hlbemus  fofii  tn  montibus  prop^  Genevam  odiDeaa,  qoie  ddcripdbni  BaulHniaiue  exainaftiini 
quadrant. 

Acer  momarmro  (uemuu  C.  B.  colore  eft  magis  flavo  quam  roas,  hgno  duriore  &  venoliore  nia« 
gjO^critpo,  ddifiiniefloiet;  -  Gecman^  inqnitj  ob  flexno^  Teoarum  diicurfus  ad  opcm  landera 
muntur,  Bgnmn  noBiile  Tocamesj  eathy^  laaicibM  oocfalearia  pakhfa  oonfiannmr.  • 

5.  Acer  majm  folio  rtttatdunrt  minus  lacimato,  an  Opalitt  Italtrum  ? 

HujuB  folia  habemus  in  ItaliaSc  Sicilia  ooUeAa  quae  magaiudine  ad  Aceris  muocii  vulgatis  fblia 
aooednnt,  lonnspaiiterpedicaBsnixa,  Terum RNuniBoni,  minib pcofiindft  ledmaia,  la&isedam 

Jeu  fegmentis  obtufioribus. 
Non  pedtoili  tancum  icd  &:  venx  feu  neni  fbliorum  in^iuores  rubent, 

S-ttoeeees.  Aiboieai 


Digitized  by  Google 


I 


iyo%  HistoriaPlantarum. 


Arborcm  ipfam,  quod  pigct,  non  defcripfimusj  qai»  k  Bocanicis  ante  nos  pndcm  dcfcripfatn 

-  ^ubitaH  

tr  Vh 

ftlic  i 


ftiijrc  non  dubitavimus. 

6.  Actr  VWj^mutmim  fivt  Cm^idtnft.   VtTgmuthm  aJtrttum  Hcrtnan.  Cat.  »pp.       Styrax  Actrk 


C  -A  p.  IL 

De  Fraxino. 

FRaxinus  Grxds  MV*  &  lAf».  TelJiQ-  etiam  cognominatur,  i.  c  trinodis,  quod  ramos  ordi- 
nato»  &  numero  pares  habeat.   Latira  nomints  Etymon  probabile  apud  Grammaricos  noit 
invenio:  nam  k  Fr^o  dici,  quod  m  fragoHs  lods  nafcatur;  auc  i  fcf^'<  ftfimtniitm,  quod 
ad  fepcs  conficicndas  utiiis  lit,  minus  placer. 

Fraxim  nota:  (imt  folia  pinnata,  folliculi  mcmbranacei  oblongi,  (cmine  cxtremum  inferius  /cu 
quod  ad  pedtculum  cll  occupante,  non  ante  Autumnum  maturo ;  flores  ftarainei  congefti^  atuo 
folia  erumpcntes,  &  brcvi  cvaneKcntes. 

A.     I.  Fraximt  fmlgtticT  J.  B.  txttlfter  C.  B.  vuJgarii  Paric   ComitUm  %t^ttnt, 

Spcdof*  proccriutis  arbor  crafib,  fimplid,  crefto,  cels6que  caudice  adolefcit,  cortice  dnereOj 
onde  fortafle  nomcn  Anglicum  %fp,  nuteric  alba,  criipo  pedinum  dilcurlii  undulati,  validis  ra- 
mis,  binis  ex  adverlb  poutis,  brachiata.  FtJia  itidera  bmo  ordine  intcr  (e  contraria,  Sorbi  modo 
pinnata,  quadniplid,  quintupljcive,  aut  etiam  fextuplia  pinnaruni  con)ugarione  ad  coflam  anne- 
xa,  quani  mipar  folium  tcrminat,  Urvia  &  mtcrdura  crenata,  licco  fapore  lubamaro,  aaique  ac 
mordaci  prxdita ;  qucm  etum  faporem  linguae  impnnruint  quoqae  fmdus  qui  pecuJiari  iurcuio 
numeroir  dependent,  quod  inveriara  avis  linguam  reierant,  inde  in  Seplafiisnomen  adepa  £x  hu 
finguii  (clcunaam  cirdter  longi,  pariim  culmo  lanores,  iiiHma  parte  [k  pebolo  remonore}  mem- 
brand,  a  mcdio  ad  pediculum  mcdulla  far<fii  (unt,  alba,  guftu  acri  Sc  amaro.  Radiccs  fumina  eeJ- 
hire  gaudent,  8c  m  iupcrfiac  terre  lati  cxtenduntur ;  undc  8c  arbor  hmtt^MifetC*  ic&c  a  Thoo- 
phralto  didtur. 

*JiiH'fi,jjig.  Scribit  •  Dalcchampius  fe  globofos  mulcos,  miaks  tradit  Theo{rf\raftus,  in  Fraxino  obfervifle^ 
&  collegidc  hyemc  jam  deimcnte :  cflb  tuberolbs,  velut  ex  reljccato  impcniiiis  glutino(b  mu(co 
concrctos,  giulu  nonnihil  adlti  ingcntc,  lignolb  intus  nodo  mufcolum  corpus  (uftmentc.  Ncc 
J.  Bauhinus  neque  nos  quioquam  talc  in  Fraxino  hadenus  obfervavimus.  Si  quod  tamcn  ejulmo' 
di  iit,  nihil  alnid  eft  quam  excrdcentu  quaedam  i  pundionc  auc  aiflatu  venenato  miedi  cujuldani 
exdtata. 

Ciim  dicat  Columdla  Omum  e(fc  Fraxinum  fylvaticam  (cu  montanam,  ac  Thcophraftus  refe- 
rat  rupium  Fraxinum  colorc  edc  lureo,  &  Germanorum  IVald  tfchtr  niontana  (ir,  colore  lutco,  ut 
expcrienti,'!  fibi  compcrtum  ede  (cribit  Turnerus,  redc  nobis  videntur  facerc,  qui  Fraximim  nion- 
tanani  &  (y|v.  Germanorum  dle  Ornum  Latinorum  Sc  Fraxinum  fylvdbem  Thcophrafti  Ibtuunt. 

l^ocui'.  Na(dcur  Fraxinus  2Kmi  in  montoiis  ( (cd  buraidis )  ac  planis ;  nec  minus  in  calidis  quim  in 

frieidis  rc^ionibus :  in  Anglia  ubique  frcquentiftima  eft  in  {ylvis  ac  (epibus.  Au<^  fadlis  eft^  Bc 
feftinantius  gcmiinat. 

Fiaxinum  dupliccni  faciunt  noiinuHi,  marem  fcu  flailem  qux  flofculorum  racemos  nigros  dun- 
taxat  icitj  Si.  fammam  ieu  (crtilem,  qux  (cmcn  (cu  Iinguam  avb  dtdum  producit.  Nos  m  Fraxinis 
?cmo  tcmporc  cju^inodi  (lonim  ft.araineorum  congcftorum  raCcmos  ob/ervavimus,  ante  folia 
crumpi:ntcs,Sc  brcvi  cvane(ccntcs :  nec  tamen  infiiigiiene,  (quantum  mcminimu>)  (licnint  hx  ar- 
bf>ic>,  verum  poft  florcs  etum  fruchis  protulerunr,  qiKxl  &  Parkinfbnus  artirm.it. 

Ltgna  Fraxini  poft  vlndcmum  fic  Arfturum  cactlenda  przcipit  TheophiaJVus :  nam  li  vd  citius^ 
vcl  (erius  quam  par  eft  catlantur,  tercdini  obnoxia  erunt. 

Concx  intenor  Fraxini  (ut  rciisrt  Ca;lalp.)  aquam  in  qua  maduerit  ctrruleam  reddit. 

Fraxinus  Homat  prieconio  &  Achillis  hafta  multiira  nobilitau  eft-  Plm.  Porro  rantus  eft  ma- 
icria  C|us  u(u5,  iit  Fraxinum  pra:  abis  oopioiiHimx  materix  causi  naturam  genciafli;  lcribcrc  non 
«!iibit.irit  Plinms:  tiuippcqu.r  obcdicr.tiffinia  lit  in  quocunqiie  opere,  randcmquc  pro  iu/iis  Obry- 
Jo  melior,  Corno  lcvmr,  Soibo  1-aitior.  EJt  (ano  Fraxini  Itgnum  tenacifiinuim  ac  dunf^ltun. 
Miiltiim  t.iincn  mtcrcft  intcr  virgam  (cu  ftoloncm  c  tcrra  crulccntem,  &  r.imum  c  trunct)  arboris 
fjfut'.  addtxdecerptum  lcntoris  refpcAu;  hic  cnim  vaidc  fragtlts  eft,  cum  illc  tcnacifSmus /ic  Ad 
cphippia  6c  lanllas  ctmiicicndas  expedtur ;  ad  aratra  &  crates,  rotarum  canchos  &:  roodiolos,  ad 
I  ncda^,  vchicuLi  &  (caias,  ad  menias,  cochlcaria,  pocula ;  ad  drculns  prn  doliis,  nunubri.i  sic  ca- 
puios  or^anocum  quorumcunquc,  pugionum,  5cc  ad  Iigoncs  &  }ul4f,  aliaque  tcrc  onini.i  inftm- 
mcnta  iabrilia  commodidimuin  dt.  Dcmque  (  uc jpcrgit  J.  Bauhinus )  Quicfjuid  ex  ligno  Hlti 
dcbcr,  it.\  i:t  liibhlc,  fabrefathim,  eti.imquc  fortcdlc  debeat  utmagrum  vimiaaincrequcat,  non 
nioliits  cx  alio  qiuim  ex  ifto  parabicur. 

f  raxini  fcmina  contrica  Sc  cum  vino  pota  urinam  ducunt.  Hipp- 
yim.  Conices  Praxmi  m  vino  codas  pcr  triduum  da  porcdlo,  &  in  quarto  die  oodde  ipfLm,  Sc  (R 

credcre  Kis  (it)  non  invcnics  fplencm.  Gal. 

I-oliortim  tyaxiiu  olim  diis  fuit  prb  pabulo  iaoum  6c  capramia:  ficcant  valid^,  curintquc  iSus 
ierpentum,   ^  Veteribus  fidcs.    Dc  anupachia- incer  lcrpcntcs  U  hujus  aiboris  rdiiiui  loliiCjUe  iniia 

retci  l 


Digitized  by  Google 


permaturitatem  Jicco.  i^q, 

rdcrt •  Plinius,  quae  qnoniam  (c  expsttum  affirinat  adfcribcre  non  maebit.  7i«-«.*4  iT — 

mnum  fu^n-e  ferfmm.  Idem  «ttm  fe  exnerttnn  prodit  Ambrofius  Pariut  At  Can^iarios  aZ 
trarius  le  expcrtum  lcnbit  m  lcrp?nnbus  Gcrmaiucis :  &  D.  Charas  m  oWerv.  &«XDerilll  devw! 
ns  non  ita  prukm  Gallicc  edm.  afTent  Ic  h&o  arculo c  foUis  Fraxini,  qui  habuei«circa  tres^ 
jKS.  diametri  viperain  vivam  m  eum  immiliiTe,  qiU!  iblh  <«  »idctur)  niha  verita,  iUico  fub^ 
<de«yaikacumiw.  Vdeqpdccx!ptu*«r«Plmk»iinagw,q,w^ 
icm  mtelQgiti 

Cortex  &  lignutn  Fr.xinl  fTccant  &  ««nuant;  licnis  du.itiem  fpccifici  emollire  creduntur,  un- 
de  &  in  pocuhsex  ligno  bdis  li  quis  affiduc  bibat  hcnem  cxtcnuari  aiunt,  c6quc  nomine  &  J»rtl 
os  accoaum  qiua.itii  exhibent,  quo  etiam  ahqui  vice  hgni  Guaiaci  felid  faccelSi  nmnCQr  CortT 
ccm  inedianum  Fraxim  in  exteris  regionibus  in  Febnbus  imermittentibiis  frcaucnter  nrrh  riu:  li 
fcrvavit  p.  r.  il.  Eundem  &  in  AnSl  cum  fucceflb  odub^  e3^wl.nTnt  m^^S^ 
Ubus  nobis  communicatis.  Fohorum  &  fnminitan.m  fcai  furculorum  tenerioruiM  (uccus  aaori^ 
man^  pauci  quantiute  potrn  hydropicis  conduccrc  dicitur.  Sal  Fraxmi  ludorcs' movct.  diunt^ 
medicamcntts  mixtus :  idem  cflicit  &  decodum  coiticum. 

^^*^,  ^^.i  ^?'^!"*^  iiccat  validd;  condudt  epaticis,  pleurilicis,  calculofls 

Oqniid  inodeml,  fcpwallisGlauberus,  adcalculum  ranum  &  wKeoMreraidDm  m.is 
pncnoiis  eUdblK   CWttldeii  Wbceis,  Pincis  &  faccharo  comeftus  cn.turniuv  u  F 
poft  plenam  mattaittttm  poIrB  non  ad  calculum  tantum,  fci  «um  ad  iaerum  6c  hvdioDetn  re 
jnedium  eft  prjcftannfumum,  atteftante  D.  BawU,  medico  inhgni.  ' 

Semina  Fraxini  ad  Si.  cum  vmo  exhibjnim  ex  Plinio  l^idrofKOs  ourat,  &  CQnaK  obcfoi  a.l 
maciern  loAwt:  Anbi»  floam  nCBini  fioniMndacBr.  IJepliMii»  FBriinandm  hiftom  Sz. 

sSSSmv^lm^  ^  frnawcoUeai  ao»  mtturitatem  m  Angha  muria  cxaceto& 


▼arictas  porius  Fraxini  eft  mkm  fpecies  difHn^a,  cujus  fona  pinnata  fegmentis  dividuntur  te- 
Miioribus,  Itndtionbus,  acunonbus,  perindc  tamen  ierraos  ut  vulBarit  f  raxuUi  Rami  olni^  nr 
crcbrioribus  tubercuhs,  foliorum  p^iculo  fedem  datUiL  taadnale?^  ofc 

£xLug4uno  vianis  mnntAiK  lialiiitr  J  g^iflamn 

fhwiwr  ntimlitnfify  JHlfiB, 

Huic  quoque  folia  conjugatim  difpofita,  fcd  quat Piftadorum  fiilia  lefeimt,  fubtotunda,  minfln 
qu4m  Fraxim  vuJgans,  m  ambim  ferata,  m  ooihli  modieiaa  imerior  ad  nervi:  imum  brcvior  qulffl 
extcrior  tepe  confptamr,  id  qoMlmTeielMatllo  ecFHbdbofu  yenire  fubindciobfervamus. 
Ex  Itaha  attulit  C.  Bauhmus.  , 
Ex  hu)us  ramis&  foUisin  Calabria  xftivb  mcnfJbus  cxfudat  Manna,  &  in  gronula  Solis  calOK 
ooncrcfcit.  Nam  Mannam  vulgarem  Officinanim  non  eOe  DOnm  afllcftem  aut  mel  aetenm  evi- 
dcntiffimis  argumentis  8c  expcnmcntis  probat  tnm  Atamiarus,  tum  Pena  &  Lobduis,  necnon 
MonacluqmmMefccm  commenuo  f^^^  ncquicquam  redamantibos  Matthido,  Ca(a1pino  5c 

effc,  gummiinodORludantem,  qoam  qudd  <i  trunoo  aut  ramis  vubcrafisextillat?  auodve  evncri. 
mentumccrnus  ficcfficacius  ad  idcvinccndum  coquod  Pbiia  &  Lobehus  tradunt.  Raroosma^nos 
Urias  &  Fraxmiprarafos,  atquc  m  vmanam  ccllam,  quo  arftansiaaBore  Manoa  coliia  fiiEttL  e£ 
«Iportatos,  M.ann.im  poflcro  dic,  quanquam  noapermdiB niddam  oAent^fe 

peregrinarer  conftrmarunt  tum  alu  Calabri 


..^'"«ie^l"*»}™™»™"*^?"^'»^^  connrmarunttumalii  Calabri,  tum  -r.rcipu:-  dTi- 
Aiiffimmytr&fedulmnatur*  opwummdagaior  NeapoUtanus,  Confen- 

tia  Cil,_ibn.u  onrndus  teftis  <tv7?^«  &  omni  cxccptione  major,  qui  in  ramulfc  &  fohk  4  feiDlb 
cxpcnundi  ciusa  hntco  arcunivolutis  &  cunosc  contedis  Mannam  kpius  coUeoit:  auodaiom. 
mcntum  ante  eum  ab  Alcomaro  aliifque  &aum  Icgmius.  Fruftra  eigovd  hutc  ventari  ra^ 
mand»  argumcna  aaaunuUiemus,  vdraMito    ahorum  in  contrarium  allatis  rcfut.mdls  tcm- 


w  ^.a..»....^  .«yMw,uuj  *uuiuin  in  cancrarium  .aJlatis  rcfut.mdis  tcm- 

Sus  miumerenms.  %]gx  utnnqos  addaOs  font  probationes  refpon/ionilquc  apud  J.  Bauiunum  vi- 
:n  poflunt. 

^  Mannam  autem  In  CiLibna  fingulis  annis  circa  vd  paub  awc  caoicularcs  dics  Sesiles  ob» 
tiascolliguiu ;  ciim  autem  pluit  cclf.it  flucre.  •  •* 

£ft  autem  Manna  duplcx  :  qux  c  Fraxino  oolligitur. 
I.  ^iarMr*,  elque  duplcx,  vel  corjKru,  ut  vocant,  velfolii. 

».  Ce*Bt,  quam  Sforzaullam  vocmt  Calabri.  » 

Obfervant  colleaores  m  Fraxinis  Mannam  cmanareex  ramis  ca  potiffimum  parte  qui  folioitim 
pedicuh  eildem  anncftunrar.  *umh«iui 

Notandum  auin  non  mani  priu(buam  Sol  vaUi  penint^  nt  quidam  falso  retulcrunt.  colliei 
Mannam,  fcd  mendie  Sol6qiie  &TldiSimo ;  noa  emm  k  Solis  calore  rarefat,  folvitur  aut  cvanc- 
Ifflt,  lcd  ptmus  ooncrcfcit,  &  dunor  ac  candiJlor  rcddltur.  Atque  hoc  rcfpcelu,  Altomati  experi- 
mento,  diffcrt  Manna  C-Z-fc-ii.*  k  Bomlycw^  didta,  &,  ut  verilimikeft,  AUiubmm,  rdkwMoe 
Oncntalibus,  qua:  fortaile  funt  rores  coeldles concxcti  fea nnllt «ans.   Haac fe faS>StiBtllB- 

nito  cum  QaUkm»  granis  qubuUam  io|eQaenfen«  tam  cjm  quflKlaii^,  qo^qocexniiSt 

fc 


Digitized  by  Google 


,^f^^  HlSTORlA  FLANTAHnM. 


fiCcaiidiCCOoUigitQr;  illamautcm  pronnub  iolutani  fic  liqucbctara:  hanc  ver6  andiorcm  4wtai<m- 
qae «i&nmTSoli quoque expofium  H<.ml;)anam,  non Qddem ia r^eni^  fcd Manm uque&ftam; 
Calabrinam  vcro  duriorcm  rcddttam  &  albidiorem.  ^    .     „  ^  , 

Notandum  infupcr  colligi  Mannam  omnem  quidem  cx  Fraxino  8c  Onio;  led  non  ex  omra- 
bu  tnUndiMli  aooB    Calabfia  veadiumr  cale$  aiboitt  qiue  Mannamdant^  ut  fcnbic  iUmnar 

'*\lann«  reftwnte  Cdilpino,  ufus  cft  in  tota  ItaliJ  ad  aU-um  lcniendam  dilT.lurr  ju-c  .uitn;ro. 


nondere  duarum  undanmi  aut  trium,  mitiflimum  cnim  cft  mcdicamcntum,  lolum  tcnucs  Inimo- 
^cduccns  bUiofi»  «c  fcrofos.  Tuto  cxhibetur  (enibuf»  paeris,  fsminis  etiam  nratgnantibus  & 
^v^uxi  Non  ipfc  folus  Cnquit  Altomarus)  fcd  omnes  aiuemcfic  |iatt  me  infaae  i^pme  Mc- 
dici  hac  Minni  bono  ac  fclid  fucceffu  dn^  uUam  ftrtcim  di  Itmt,  pncfertm  ad  alvum  moUicn- 
Aaxa.   Lenit  cdam  thoracem  &  afpemm  artemm. 

rf5i.nM.lj-  m  ejus  uiii  (  inmiit  C  Hohnannus  )  diue  lunt.  i.  Nc  detur  crudi  icd  coda.  Habet 
enimnonminiisqu^CaffiaAmiofiuiivdd.  s.  Uc  deoir  com  acribw»  Tbymo,  Hyflop.  8cc  u 

^'^"igcniLi  rcccns  (  anno  non  vetuftior  )  granis  minorifaas  &  rocuiidioribu^  quals  eft  Manna 

fol.i  candida,  luada,  guftu  dulcis,  &  cum  his  omnibus  (olida. 
•         lam  fi  qujcratur,  cur  Fraxinus  in  Cabbria  Mannam  tundatj  m  aliis  rcgionibusnon  ircm,  qiur- 
ram  &  Cgp  cur  Lent^at  in  Cbb  itifiila  Maftichcn  manct,  in  Iralia  ahifquc  r  jj^ioniDus  n)inin)i:. 
Rcfponaco  autcm  id  evaui«<iel  raiione  tcmpeiiei  «slj,  vd  condiaoms  loli,  vel  utnu(que,  vd 
fortc  eoam  pecuharis  natune  &  conftitutionis  ipraniAi  artmnim.      .    _  . 

C  Hofmannus  Mannam  Orient.nlcm  Sc  Europiam  quldcm  generB  elfc  opinatur,  led  neutrtuii. 
meUeum  quid,  verum  (uccum  (cu  hquorcm  arborcum  ;  cui  fuffragattir  Garctas,  in  Hift.  Arom. 
de'MannaOricntaU  fcnbeos,  compcrtum  iibi,  efie  cam  gummi  vcl  rchnam  arbons  Pcrlicx  di- 
Quad  Dcinde,  cum  cettum  iit  Europacam  effe  arboreum  quid,  Oricnulis  autcm Jit  iUi  per 
omliia  hmilis ;  quidni  ejuiHem  natnnt  ?  At  ver6  fiejufdcra  iianiicfint,  cur  taAta dberftasli^ 
«juefaaionis  &  inaurationis  refpcau  ?  Expcncntiam  appcUamus.  .    ,   ^       „  , 

Obfervavit  D.  Tatttrtdus  Ri)bmfo»  in  Regno  Neapohtano  ttincrans  multas  acadas  fugcrc  K  dcpa- 
icere  Fra.\iaum  humiliorcm,  undc  fufpic-m:r  M.innani  r.Killus  exrillarc  pcr  aperta  vuhera  fcu  to- 
ramina  ab  hifce  aniinal''^  petfbcaca,  licut  in  Indii  Onentah  Utt»  cx  arboribus  ab  inlcdis  exu- 

^''Aite^durtSl^funi  vctcrcs  fcripfcrmt  res  fuas  in  mtcriori  corticc  Fratini.  Til»,  Fagi,  ;dia. 
iiiiDqueatbQrum.  manmdimbus,  papyto  Nilodca,  palmaruniquefohis;  poftci  mctaUiCis  Cprxl».; 
dnTBtonbeid  him^ 


4.  ji^«xMn  llmfn»  BttrytUu  MoriCfWwiMu  Aimricmi»  ptnU 

H.tcl'^ulgari  Fraxmo  parum  diiFert  primo  mtuiru  anoad  folionim  difpofioonem  fic  OOcticem: 
fcd  florom  profcit  racemos,  dodrantales,  all>D5.  pendcnres,  filiquas  fcminalw      *— -"^— « 
Huju$planttmficcam«dnostianimifitD.H«#*5i^  «Horto M«wiipelwniu 
jOtfM.         In  HoftB  reperittr  FaiiiiniHalqieD&;  sn  «b  OmodilbQpiendiisf- 


Cap.  III.         .  . 
De  ifyrka /ve  TMMriu, 

MTebm  font^-fif^*  quod  ftUlo  &  fluo  dcnotat,  nomen  fumpftt,  quodjuxu  fluvios  na^ 
'  t^tJn^^^mimtCi  ^HtfKt.   Eratautcm  Cmyras  rex  Cypii :  vcl  quod  improbonim 

finnlcoafttiu  laoematim  in  lummis  ramis. 

•  .  -r  r  .  Jl».M  KjrhMmfu  J.  B.  dlttr»  fdu  tamurt  ftve  Ga&tcs  C.  B.  Ttmmf- 

au  jVii,  i^ma.rc  Park.  Narhmenfii  Ger.  ASjrtM  l.UUI.  «WPWipa. 

.  -Mamu  ex  parte  tantummodo  fmticat.  mterdum  In  v.-,ftam  arborem  adolcfdt  [in  Cotond  iw 
lilidSiSuSque  abit]  lcabro  caudias  corticc,  ^^^"^^^^^^TFk^iJ:^^^^^ 
nreffl  :>„r  rn,  v  hiin,ilis  vulearis.  oolotis  cx  vindi  ad  oncreum  tendentis:  Floret  cxtren  is  rami>  i  i 
ES  ;S^;iS^S  &^Sn,Com  foris  purpurakcntc,  cum  c^p.,:J. 

oblongis  vxuiailis  ,1  mJc  in  cxiemimfemen  tomcntoinvo  umm  cfformantur,  exigus 

tSfvalSiSS  q^^^^  ^''^7'' 
p^^^^&^,  iEfta.0.  Amamnos  ««ncibusaotib«fana.|amewnefc^ 

""^rlTSnSSJffic&p&m»^^  S-/- 
U»i  licms  paffioncm  eximic  ,avare  cxpertus.  pnmus  m  Angham 

jNjLirqu.3m  cam  nequcin  H.lp.nu.,  neque  inGalha  perpctuA  comAwWWn  VMlit  Clulmi,  kdflO. 
vo  V6»«  iingulis  mw  nova  tblionun  gernuna  protrudcntem.  j,  Tjmnr 


Dlgitlzed  by  Google 


Lib.  XXX.  2Xp  Arhorihm  fruBu per  matuntatm  ficc^  1705 


t.  Tamarifcni  foho  latiart  P.irk.  Germattica  Gcr.  TmuH*  GtnmmieM  fiot  mmr  finHe^tJ.II, 

frHticef*  ftilh  crajfiore  ,  j'-.  t-  Germamca  C  B.  .  " 

Aqnasamat  (inquit  I.  Bauhinus)  Tiinarircus  noftras,  raiice  cradt,  &  qu.rcnis  iqtict  cradltu- 
fine,  cortice  crafltulculo,  in(?Kniter  amaro  teda,  qux  ir.ultam  nolonuni  veluti  legctom  cmittit, 
virgultorum  fiagiliiini,  purpur.ilccnie  coriice  obductorum,  &  m  ficquciucs  ramos  diviforum  ;  pcr 
quos  folia  ionga  coiuerent  ferie,  Erica:  vulg.iri5,  ni.iiora  quam  Tamancis  Moolpebeiilill»  dupiid 
verlu  alcendcntia,  Qolore  Kth  glauco,  faporc  adftringcnte,  longinjdmis  palmiris  act  femipedalk 
F/<irMy>JC«r«wtaextl3Banininubd^Bfti,  foliokcoiiiUnc  cxtemu  vircicemibus,  .iliis  purpur.ifcen- 
tibus,  ofieitm  m  me^luteolk  Sequofitur  calycnli  fi»c  pericarpia  mucron.u.i.  qi:ibas  clciiiJconti- 
bus  pappus  evolat  dcIrcuifTimus,  c.iniiii.iilTimus,  appcnfo  lcmmc  niinuutiinin,  c<jlo;  is  r.in. 

Ciulius  Myricam  Pannonicam  magnum  fruticcni  cllcait^  nunquam  aj  borelcentem.  bninum 
Canieil  (ercntcm :  Ftarti  ex  albo  purtmralcwntcs  quinque  folii^  con^ue  GailKK  Myricae  maioribtis 

Soois  profluentes  amtitt  ac  qoaii^ue  cxorbnantes  fluwoi,  tMH  rirfr  ctiam  circa  paludcs  narci-  Utta, 
iw,  fofo  fiequcnter  famlo:  Inimkliocet  fiquidem  &  lapidofes  amat  craaus,  ut  rcdc  Dodonxus. 
Noslods  conlimilibus  ci-c.x  A.ic^uft.tm  VinJeHcorum,  Lind.ivi.im  &;  Gcncv.mi  obfcrvavimui 

Floret  Maio  &  Junio,  ac  demcciis.  toia  krc  ilt.uc  tiores  &  lemcn  pfoferrc  non  delinit.  IW^* 

?.  r4BiMrj^«>gp|tM  Gsll^tr*  J.  B.  tam»t*  t/£sipi*  mhm  CJi  tmmm^tm  •/£gfttu  g/A^ 

Tainaricisdoinefttcum  genus,  autore  Atpino,  in  .^g^  pto  fpeclatur,  proceritate  figurique  admo- 
dum  A  l>'Iveftri  Euiop.wi di\ er(um,  ([uod  ad  magna:  Oliv.r  nugiiitudincin  crelcat;  Audi^qtieetiam  in-' 
quit,  fugra  /igyptum,  in  loco  Saha  ab  lis  populis  vocato  crelccrc  ad  roagnx  Qucrais  m.ignitxidi- 
iiBm.  cnju» esQgnis  cirbonttfacm  qpnbo» «o» «gyptus  &  Arabia  utitur,  ex  coquc  ligno  nml- 
ta  vaia  connoant,  adniultoram  xgrotorum  ufum.  fcrt  fylvcftris  Tam.irifci  folns  p.oximi 
tamoi  longiora  8e  gradliora,  appar^ntque  multa  capUlamenta  viridia,  quali.i  in  ajiqaibus  Equili^ 
tis  vifunt  r,  r.imo  .ipxnfa,  fempcr  vircniia.  /'rwfTwj  fcrt  paucos,  raios^  vi;idcs,  nucum  magriitu- 
dine,  duros,  lignoliis,  line  nucioo,  &  videntur  ejuldcm  fubftantia:  eflc  cum  galhs:  omncsvei^ 
fieini  inter  fe  diflerunt,  qoanquam  in  omnibus  fupcrficies  afpera  &  inxqualis  obfciTetur,  q  ancto 
m  iongt,  alii  breves,  alii  lotundi,  alii  lati,  alii  cralB,  aliique  gracilcs  exiftant  a'.  cr^  h^c 
mm  vtm  fnOm  mhrit  tffi  txfimo,  fti  tmrfttmim  frattmammits  &  gtnumM  gaUas;  quomodt 
ea  -vocat  BeUon.yr,  -^ui  mhrts  hrfet  «M  anfr^  fnMt  i  rmm  GMm  fmt  fer^,  «t  mn  tmmit 
gravatit  fere  fatijcant. 

Hac  ct.am  (pecies  in  iEgypto^  aMoie  BeUcMM!,  lodi  ImmUit  ficos  liiimuuorittir,  non  raro  r  ^ 
etianj  aridis  &  labulofis.  * 

Hnjus  Gallat,  ut  &  cortex,  non  pancam  fertitK  iane  aftridtonem.  adcft  ut  galla:  omrhacindi  r„t, 
Imt  (inqiiit  G.il^ni:,)  mli  qui.r  accrbir.is  cvulens  efl:  m  g.illa,  at  Myricc  frudui  tempcratura  m-  ■* 
eft  inaiqiiaiis:  immii&  cnim  cll  lutur*  cius  multa  partium  tcnuitas,  atquc  vis  abftergendi  quod 
iine  gaOx  non  accidit.  Attamea  nbi  galla  ad  muinm  aon  cft  el  ud  lieet  ad  omnu  ad  qu«  i|; 


M  utimur,  ad  eadem  &  cortice. 

Docotftum  fbliorum  in  vino  potum  lienem  abfimk.  Di^e,  (nocns  exprellus  aim  vino  bibims 
"Plin.  Adeoque  mtrabilem  hujus  arboris  antipathian  contra  folum  hoc  vifccram  faciunt,  ut  affir- 
ment  fi  ex  alveo  fado  bibant  fiies  fine  hcne  mveniri.  Ilmc  ex  ejus  ligno,  i:t  olini  it.i'&  rmnc 
dierum  detornantur  pocula,  in  quibus  potus  lienolis  prxbctur.  Clulius  Doliola  c  Myiica:  aF 
iiihs  Francofiirti  ad  Mccnum  venalia  memoia?,  quibu*  coiitentuf  iiaKN'  lienaiB  piotfcft  E 
krfinodj  ctom  d^^  oonftmaa  Viennam  ufquc  vcni- 

Ka  dcfem  finfait  J.  Bauhmua.  Confayfaim^^fjfcrtai  ufos  eft  crum  .ipud  .tgvp  ios  ad  ,n',. 
mnm  lienem,  anme  Alpina  Eodem  tradente  TamarHci  hgm  ufos  cft  tum  m  ALexoto  tum 
raigis  fi.pra  j&yptnm,  ubi  haruni  arborum  copir.fn.  cft  provcntus,  ad  igncm  miwr;  qiiando 
tut  nulla  aba  hgna  ad  comDurcndum  habeant.  Muliercs  decodto  cx  cortice  paraw  oer  os  liiml 
pto  umntur  ad  iiftcndas  menftnus  purgat»n«.  cx  quo  parant  etiam  infcfliones,  «cV^ftcribus 
in  utcram  mjicumt  doooAuro  :  idem  qapqoe  fru<au5  facere  atunt.  Iis  fiquidcm  urimtur  in  fnu- 
10  &ngumis,  m  lienteras,  6c  in  menftnns  plus  ,ufto  fluentibus,  atque  h.vmorfhoidum  immo- 
dico  fluxu  :  Dentis  cnam  commotos  atquc  col]ab.mtes  ipforum  dccodo  firmant  atoae  in  lis 
conatatuni  dolorcm  dcmulccnt.  Utuntur  etiam  »d  oculorum  Jippitudmci  indrient»  hl  collviiif. 
atque  ad  oris  ulcera.  Cinis  quoque  corticum  &  fiuauom  tdoen  cunt.  AMm  bm  vim&^' 
ftHni  fim  f  «w  yitttns  ttimH  Tmmmid  trihmm. 

Dc  ligno  mnki  deooaum,  non  lecDS  quam  noftri  exGoaiaoo  ad  curandam  LMcm  Vcncrcim 
taccre  lolent,  quod  exhibcnt  leprofis,  fcabiofis,  atquc  aliis  multis  p^ifhilis  &  ulcsribus  artcctii  fe- 
lidori  cum  fucccfTu:  idcmquc  faciunt  in  melancholicis,  jdericis  mgris  &  hydropids  cx  rcfrigc- 
rato  obftrufto  atque  indurato  licne  concitatis.  -' 

Incm  impura  Veofire  cpntrajaara  vcrc  Icnpfit  Alptnus  non  fecmTamarifd  quam  Guaiad  de- 
ooao  profligan.  Non  cmm  aded  gram  funt  qn«  m  itgypco  infeOi  •  patituitur.  Excludit  mali 
impetum  purior  corporum  conftituno,  tum  iUa  fudorum  pcr  conrinuimi  aci  is.xfhim  &  balneo- 
rum  frcquentifCmum  ufum  confucta  profufia  Vidi  lipius  pcffimc  aftcd»s,  &  in  ofla  ipla  fie- 
delxviente  morbo,  cum  cxtrcma  oninu  frulVa  alibi  t«D|aU  li|i0fint,.  in  llac  iraniie  dtia' nttS»  ' 
nam  pncfidionun  vim  noxiam  luem  cvafifle.  Viflit%,  ' 

CAPi 


Digitized  by  Google 


iyo6 


HisToaiA  V  L,  k  n  r  a  K  u  . 

'   ■   :  

bAF.  IV; 

Utaiius  h  «Wr  difta      tnm  qnidfblk  iMbett  htilSnia,  lum  quM  nmis  fic  pitnlk 
Utcciitiulis-  '  ' 

Wbae  Phmni  chOTflcfifBae  fimt  feifailttMBjm,  Ijbniau  in  pilutii  la^geri^  cnog^tt. 


I.  TtntMni  OrimiJifPirm  Fark.  Wi»  mtaiikm  fiKfbdurTlmtm  tkknr.  fhtm,  Onm.  pAh 
Immgwiht  Herauii.  (Qe  fPUuei^bttt. 

I^atanus,  <3c(cribente  Cordo,  ailior  cfl  magti.Vj  .yiiplx  S<  in  latituilincm  diffuG;  Nuci  fimilis  & 
jbuftc 


  oonfpiaunnir  curnuca.   jvwiu  «jus  nuiio  uruinc  m  aiios  crcDro  (inmuntuc 

lanioi,  jurculi  Nuas  fimilcs.  Virg*  &  furculi  cx  interralb  nodis  &  Rcnicubs  praxiuguucur,  cx 
quibui lingulorum  annorum  gcrmuiationes  &acceiTtis  rurculoruni  numcE.iut.ir.  Fdta  h,ibct  niagna, 
lata,  dura  &  robuila,  dodranuU  plcrunque  quoquoverius  aroplituduie,  lcitjuiunciali,  pediculo, 
aut  longiorc  furculis  adiuta,  in  quinas  autlenas  panoi  ioflar  palma:  humana;  divifa,  hycme  decidua, 
Aceri  hnulLi,  nili  (inguk  eooim  fibrse  in  plur»  fWtei  ttiinDue  difledz  eflcnt  Vena:  a  pcdiculo 
ad  omncs  fbiiorum  partcs  tc  eminenties  angatos  cvidences  derivantur.  Vere  ciim  germinavcrit,  fe- 
cus  folia  ctiam  globulos  quofdam  producit,  longis  &  gradbbus  dependcnccs  pcdiculis,  undiquc  alpc- 
lis,  &  vcluu  lanugineis  Holculis  plcnos,  pauladm  in  majulcuias  piiulas  cxcrclccntcs,  panoCalta- 
ncx  cchino  squales.  Sunt  auten  Urfiitx  tat  ptlolx  8c  lanugpnofir,  aigiie  totx  ccu  aculeu  conflantes, 
ied  poUibuSt  Spargat>u  iiaiilibai.  Cijm  Autumno  ad  manuiacem  penrenium  pilulae  tota:  fatircunc 
&  didolninrar  in  totUeni  remina  quot  aculcis  afpcrataf  fiieRmt-:  Singula  erfm  temina  in  rupcrficie 
pilu!x  in  aauiicn  tlchnunt.  Porro  ca  iciinna  parva  lunc  oblonga,  imdeqi^aque  H.n  .i,  alpera  6c 
pappofa  lanugineim  oUira  ;  quoiir  ut  conliadi  pilula:  nihil  aliuil  quam  pappoia  ianugo  ellc  appa- 
reat,  Amianto  con  rito  finiilis :  ea  fi  calu  in  afperain  arteriam  recepta  fiieric  ftrangular,  ide^inter 
venetu  i  quibuiidaro  Veten  m  rccenktur.  Mateiia  arbori  famrobu/la,  mixrz  cum  Fago  &  Qiercu 
Innilitudliui.  Auftn  facihs  efl  arbor^  li  apnun  nada  fueric  Iblum,  quale  eft  piiigue.rarum,  rigu- 
um ;  nam  in  aiperii  &  iaxda  qmninMntcr  adolcfcit^  9c  eoftnofo  audo(aque  eva^  aiSmum 

CerJm. 

Quod  ad  loaim  in  gcnerc  attinct  convenk  intcr  omncs  qu^  gaudeat  nguis  &  paluflribus,  aquap 
himque  ripis.  In  Italu  fponte  non  nafci  teftatur  Anguillara ;  quod  etiam  e  Plinii  vorbis  coUig^tqr^ 
St)t  ^«r,.infic  ille,  mn  jnre  mntmr  twhrtm  mtha  fraiid  tanttm  fttittm  tk  tlwm  erh.  TUtmmt 

iV.j  i  /?.  Ur  7f:fr(  Icniiim  tn  Dicmidis  ttifulam,  (itifdtm  timiuli  gratiJ,  frtrninn  invtda,  indi  in  Siali^m 
rrji-  . .  I (i.-aMi  ttiter  frmat  Jotiata  Jiaiid!,&i.c.  In  Creta  infula  Iponcc  provenit;  itemin  Lciimo;. 
111  M  >nt;:  Adio  ubi  magnitudine  coniparari  pofGnc  CxJris  montis  Libani,  autore Bclionio ;  ricctioa 
.  in  Cilbgna  Macedonic  monte,  inque  Tauro  Aiu-  &  alifai.  Q^ineoaro  tn  Sic^a  ad  radices  moo^ 
tis  iEtnz  nala  aiunt.  De  quo  tamendnbin;  dbi  ttulki  ineabraalpoocaaeasoUervaveriia«<C 
Plinius  Sialix  pcrcgrinam  faciat, 

In  urbc  Rom.i  iiuilcas  vidi  adulras  &  (.itib  proceras  lioc  genus  arborcs.  In  Anglia  eti.im  propc 
Vcrul.iniiiiiii  luult.u  viiuntui',  a  Nobiliilimd  Viro,  £c  toco  o;bc  cclclv:i i  iiiio,  D  lV.iiKii'a)  Baconey 
Barone  Vemlamii,  Vicctcomite  S.  Albani  iata:}  ut  a  D.  tranalco  Willugiiby  catiorhthisfui. 

In  Creta  prope  Cortinam  urbem  Platanus  una  eft  inlignis  utriufque  lingux  monumentis,  nun- 
quam  foha  dimictcos,  alia  in  Cypro.   An  fuerint  unquam  ifliuiinodi  arboreSj  dubium  nobis  vido' 
av:  quod  fi  fiiere^  ecnon  pecuuarealiquod  genus  Plauni  conlticuebant,  led  calu  quodam  Sc  cx- 
Mordinem  aanirKtalei  eiradebam;  neeenimFiink»  cradi^ 
ule  vocar. 

'  Errant  qui  Aoerii  Ipeciem  majorem  pro  Platano  habent :  quamvis  enim  feliorom  ahqualis  fic 
fimitondo» aliis camea  notisi  Vctecibus  Piatano  adlicrifcis;,  nc  v.  g.  BxAas fiwma,  mantnite 4i(^ 
femnt. 

Scd  minus  aabuc  fercndus  Ongnit  J.  BanliiiiuO  cncum  enor  qni  Ti&am  Ffaiaonm  efl^putamni^. 
nam  in  hac  nec  foha  convenimit  . 

Tenerrima  Vium >UmXIc cortex  P/m.]  is  vlno  deco^la  mox illiiaoculonunflmdooeiiiftun^ 
accumjodcmatai  tnm  plil»mnoas  [vindia  ifiia  8c  iliiu 

Cortex  in  aceto  coftus  ad  dentiam  dolores  colhunr,  i  vino  Scoipionimi  iAos  reftingnie  Pfiii. 
Snntqui  cum  cortice  combufto  mcdic.imentum  deficcatorium  &:  abflerfbnum  cfficiunc*' nt  OUft 
'  aqua  iepras  lanet,  per  fele  autcm  illitum  ob  humorem  niniium  uicera  vctera  £c  fordida.  _ 

Piluue  vtndestnvino  pot«  ferpenturA  morfibus  auxUuntur,  exccpta:  autcm  adipc  igm  .ur,!  .ifla 
lanaiu:»  vel  frigoreadd^  Plinius;  cufie  aucem  cum  aceco  acrL  nugflbue  Scylhtej  iangMinem  ohuicm 
fiftimL  Ec  knci^nem  8c  cardiiomat^  mdamii  qnogne  Cjneianiariilqne  ]  vetem  iiddin>  mcile 
eniendaht.  Tlm. 

Fohorum  pilularumquc  lanugo  ('in  .lurcs  &:  oculos^  ilJ.ipia  auditum  vifumquelabefiAat;  aipC- 
ram  cciain  .iitcn.im  iiilpir.ica  ortemiit.  . 

Ihcc  c  V  ctcf ibus  Diofoondc,  Galcno,  Plinio ;  Hodie  nullus  ejus,  quod  iciam,in  rocdicina  uius  c(L 
.   InnwKmAchokUCobfovavicBeUDoiuf»  i^mkii^^ 
flu^gno  laboieaHtfiunpca. 

CMCiAm 


Digitized  by  Google 


Iib>XXX>  ^  Arborilmt  frf&u  ^  mauritam  ficco.    ^       1 707 

Cksram  Arbor  lucc  qudd  vaft.t  edet,  qaod  potula,  quod  fbOk  ampfiffiniis.  ainbne  fadenilc  per- 

eommoda,  a  Veceribus  Grvcis  5<:  Latinis  prxcipuo  in  tiono  e  li.ibita  &  licerarum  montimcntis  cc- 
lebrata  cft.    Nnnc  efi  (  mquit  *  i*linius  )  dara  tn  Ljcia  s^ehiii  fonta  focia  amxmttttt,  ttmm  adf«fitSf  *  Lib.  «l. 
itmaiu  mtJocava,  80  aiijue  uniuf  ftdum  fpicu,  Bemcrofa  vtrttce,  &  fe  vtfht  fntegau  ramt  m^^t-** 
mm  mBtr,  *pt         AttMtnt  umhtit :  ac  ne^juid  deftt  fftltmcjt  itiuijgmit  faxea  imtu  ertfiiimt  CMM 
mt^ealn  nuifuxti  fmmeei :  tim  i^pm  tmraeule,  ut  Ltcmmt  AAnimim  ttr  Cof  &  fiifer  etutm  frvmneue 
efm  legaim,  prodendum  etiamfe^eru  futavit,  epulatum,  imrs  tam  fe  ciim  duodewfflma  ctmite,  lar^i 
iffa  tores  fr^hetite  frmde,  ab  etimi  afflatti  fecurum,  cptantem  imhiitm  ftr  falia  crtpitut,  Unorem  ijudm  mar- 
morum  mtort,  ptFittra  ■varieiate,  la<}uearium  auro  ctibuijje  in  eadem.    Altud  exemplum  Caii  Prhuifit  im  t 
Veliterm  rme  mirati  unmi  tatsiata,  laxtfym  ramerim  trahibui  Jtmima  fmnla,  &  m  ea  etmUti,  ^  if& 
fmt  ^tt  nmkrie,  fmkletim  etttvivarmm^  &  mmferii  cafaee  tritlime :  qmmtemHam  affelLvk^niiimi.  . 

TJatammOeeidtmatit  mttf^intnfii  PaA.  Pimaii.  OeciJeitt.  filulii  mimribus  Herman.  ^ 

Hzc  ctiara  Aibor  magna  cd     pacuU ;  fbiia  prxcodends  atqualia,  non  tamen  adeo  prt^unde  ui- 
dlkaiKladiuaca.  pynb  Im  ecfum  Iplianoexparittt 
'jaot  s  OEterafinulei. 

E  Viisiiaia  in  An^iam  tnafliiBtJiDaa  Tr. 


A.  l^im  Mjrttfelta  Se^a  C  B.  Afjtrtm  Braitmtks  fioe  EJieapmt  CtrM  Ger.  JUw  JSthk^ 

firtj,  [ive  M)rtui  Brabantica  vel  Anglica  Park.  Gale  frutex  cdoratmStfttKlritm^mn  Btd»  ' 

as^nus  Dod.  J.  B.  ^\OCtt  IBiUoXD,  4^u\c,  jEDutct)  S^jntlc. 

Llgnofiis  eft  frutex,  (armencorus  DeJ.  cubiti  altitudinem  raro  attingens,  [  imo  apud  nos  non 
raro  fuperans]  in  ramos  mulcipliciter  divaricatus,  cortice  nifo  ad  fpadioeum  vergente  Ixvi. 
que.  /  .  quodammodo  accedunt,id  Vicim  Iilxam  fi-ucicofim,  vcl  ad  parvam  Siliccm,  gla-  * 
bra,  lcd  quodaiiuiKKioincana :  atquc  m  quibuid.im  illorum  ferracurar  .ipparenc  Ramonira  eureinis 
iniidtnt  ■-^/'.''"'j  vc-luti  Juii, -m^to  minorcs  quim  in  Betula,  Iq-iarnacij  pcrclcgantcs,  qmppe  qiadU 
luto  (padicco  fplcudioent.  Cortcx  amaricac  non  Ime  adiln^nc ;  matcrics  candida. 

Lobelio  Jlsfeuli  funcexluceo  pallidi,  quibus  (uocedunt  lemmum  crebn  raccmuh,  coafertiSCOOR' 
flaci  quaii  fpicis,  ia  qnibuiyinai  ptDgao^  odoce  SBwhadis  dninatj  ied  vefaeaiearioe^  tc  T^dBi 
quodammodo.  .  . 

Radix,  tefte  Dodonxo,  ftibcR  lcnta  ac  dwt.  Totus  fmteY;  ciim  f^r.ivirate  quadaifi  odoraciis. 
Gaudet  loas  mcuJt»  &  ericailns,  aauo&.8c  palufthbus  ut  lecic  Dodonxus.   Invenitur  plurimui  Leemfi 
jn  iniula  EBenfi»  locis  adis  &  paluftribiB,  ibb  ^xmgiofo:  alifai  etiara  ooafimiUfaus  in  loos  rejperi-  timfm. 
nm,  uc  V.  fE>  in  S^teonioaalibus  Augltar,  &  prope  Wareham  oppidum  in  Comitatu  Doicemifc  . 
Maio  &  Junio  flores  apparent,  JiBo  &  Augufto  femen  pcrficitur. 

Sapor  e>;regti  am.in  s  infigncm  habcrc  vim  (iccandi  &  tiiicuticndi  monftrac;  (ed  ^ra:(eitim 
lere  tam  iumptum,  quAin  admocum  ad  iumbncos  necandos  £c  pcllendos  Dal.  prodidtc.  • 

Hujus  (bliis  &.  ramuiisasdiumcondavia  per  zftatem  omant  noftrates,  odons  gratii,  quem  flores 
&  (umrpicaces  ituvtffimum  exhalant :  Eadem  in  aicis  inaer veftinienta  tecondunt,  non  tamumodo* 
lis  gratia  quem  commutdcanc  fid  8t  adtineis'abigeoda& 

Hujus  ufu  Polojio  danrn  effe  enecarc  pcdiculos  porcoriim  fibi  rclatum  fcribit  Simon  Rnl> 
lus.    Si  enim  (uibus  m  Kan,  (ubfternas  Chamrlxagnum,  fpacio  aiiquot  horarum  pcdicuii  inter> 
nioniaitur  omncs,  ncc  lendcs  poft  dein  aniai.iruur    (^im  &  in  laltibus  in  quibus  Chama;la:agnus  ' 
creicu  nunquam  llabulancur  aut  cubilia  (ua  habenc  ierfcate^  imo  nc  quidem  acoederc  adoos,  muicd 
minds  eos  perrepcare  unquam  vifi  func. 

Flores  nonaulii  Lupuii  vice  CerevifiKi 
tiam  inducentem  eam  reddunt 

Intradii  Ikr^unh  &  ahis  Nonvcgi.r  locis  vulgus  pararc  novit  iingjcntum  CX  pulvcnttt* 
Ia:agno  &  bur^TO  Mai.ili  admodum  cfficax  adversus  contumaciliimam  fcabiem :  S,  FttM^  ^sAifk 
Metan.  Claf  i.p.^f. 

Nou  (imt  iKxlie  Thez  arboris  folia  k  Sinis  u^ue  ad  nos  detata,  ex  quibos  in  aqaa  commoni  de- 
co^  addko  Sacdurocando  oonfidiur  podo  non  m|ucunda,  &  falubris  credica,  cui  iTmilem  ex  fbliis 

IiU)U5  fnitias  c^iccatis  parari  aiunt.  Quin  Simon  P.iullus  a£rmat  iplTus  Myrti  Brabantica:  folia  c(Te 
Thex  duftaj,  um  iong^  peticaj  tantoque  ui  iK>norc  habua.  Verum  toto  ca:lo  errat,  &  Tliea  arbor. 
camloag^aGIianMB^podifieitt    *  '^"  ^ 


Cap.  VL 

'A/iir  LiJiesfiere  msximtf  tm  imiltie  innafcuntur  fili<juie.  Sjahta  H.  M.  P.j';.  T.      ;9.  p. 

K  ....  _ 

ARbor  eft  procer.i,  .^0  .lut  50  pedesalta,  f «#///«  admodiim  craflo,  cortice  icidem  aiulo ma- 
nito,  qui  cuciaila  cinerci  (quamosa  obdudhis,  intus  albicans,  ac  copioiam  aquam  adftrin- 
geotem  ubi  maditur  cxfudans.   Suiiilitcr  nidix  craila  clt,  Sttcnui,  lubro-nigricante,  (qua- 
molo,  intus  vero  ad  albicaiuem  moduiiam  purpurco  corace  teda.  necnon  hbns  lius  lati 
perwrramdini&f  %focaorii,odkirindl^  fWi«oUMig»raiund^(mg|id&GrrfBHintuaM^ 

laoagpno&.g 


Digitized  by  Google 


i7o8 


H  I  STORIA  PlANTARUM. 


lanufnndis  pedoKs  inJuerem,  kmgicudine  fpithamam.lacitudine  paltnum  foperanna,(i|pemi  (plenden* 
tia,  infemcnequaquam,atTo-vircntia:  Co(lanieduci^8c  maverbpane  dtdextubetani,  iiqua 
nervi  plurcs  ordjnatim  fere  bini  &  bini  parallelodnfta  ad  prominctnes  denrata^que  orfts  eaceunt :  (apor 
acidus.  Inter  ipla  aiitcm  foliA  c  valitio,  crafTb,quaJ!7ingulo  cuilc  (cu  pc'.'.icii!o  ca!)x  prodiCjqui  n^ili 
AlM-^qti*  mflfl"'""*''"''"^  aiirhis  felc  .nxnt. conltans  e  uumaue  cochleaco-cavis,viridibus,  aaflis,  validis, 
mtenribw  roui»  i/eo  potuis  tavis  nnolucris,  contmcntibus  formofiffimum  &  adrairandum  fiartmt 
itidem  c  ciumquealbicannbus,  glabris,  cavfa,  iocuiid«i,  coriaccis  folikconflatum,  pluniim  innedio 
capiiUmcntis  albicannbus,  aureis  afteOtfMtam,  pneditum,  qaac  mfuper  albicante  umbihcoftdla- 
to  elegantcr  i  vigmti  angulis  formato  fuperiijs  ornata  (unt.  Pofttjuam  vcro  flos  n\  .-iperrus,  fu^- 
vi^mo.  ac  Liliacco  odore,  (cptcm,  oftovc  dies  elcganciani  (uam  orbi  cxhibuit,  quinque  Cjus  albi- 
cantia  fili*  ftellatum  umbilicum,  ut  &  albicantia  capiilamenta  inftar  f.un.v  Bi  allicjc  ardiflimicon- 
ikingunc;  dein  cra(&,  cochlearis  inftar  cava,  viridia^  nitcntia  calyds  iolia  ornnes  illas  floropartes 
flbludunt  comprchenduntquc,  qur  unita  (ingularum  qux  in  Flore  CvoK  partium  comp|icatio  Fiu- 
ilum  cfFornut  pnrgrandi  malo  (imilem.  Huiu;  f.  urt.ls  partium  orunium  .iccir  uam  delincationcm 
&ddciipdoinemhic  vide.  Stellatus  Horis  umbilicus  cx  pluribus  albicantibus  (emuiuni  (oUicuijs,  mter 

ptfAfe  ffywpi^  ftlbicanciar  rotunda  ycmimt  continenobus  conilantr*  SlHHm  tttMtOlUUif^udaC 
unquampiIbumovacob«rent.Tabaa(dninilHish^^  ,  .  , 

Oterum  fiwftitt  fai  noftranfa»  Pooi»  vinofe  fcr^  aflinulantur  odore,  lapore  &  puJpa;  medi- 
mllium  tamcn  panl^  aliier  liic  ooabmanr :  eoam  palpa  in  faiiaibu»  liifiie  maBirionbm  laAii  mol- 

LfGnucvadjt.  .    »  .     ^  ,  ■  >     i  • 

Crclat  m  multitlod»  A<I«/*W,  prwapuc  ataiJCecAfl»  &  provincias  Moutan  :  (cmel  mamiQ,Do- 
cembri  viz.  &  januario  meniibus  firuaui  tot,  8c  \  £uioni$  aimo  oicitcr  quarto  ad  quuiquagcfimura 

^  Fi  udus  hi  ob  nimiam  aciditatcm  in  deliciis  vix  comednntur,  (ed  in  eduliis,  pnelertim  indigeiu> 
rum  lulculis,  ulurpantur.  Ex  arborts  foliis  hxivium  (it,  capiliorum  unduoiitati,  ac  capitis  Idrdi- 
bos  abfiMnendis,  necnon  argcnto  dccoquendo  adc6;,ue  depurando  .iccommoduin.  Succus  i  radi- 
'ofam  CTPfgli^f  cum  lintci»  applicacus  tumorcs  phlegmonoibs  ac  (£deinaco(bs  re(olyit.  £  (ruftibitt 
lenennwis  expredi»  ^ccus  oom  (accharo  mifcemr,  ac  mdc  fyrupus  c»n(iciauv  qm  pUegmata  iod* 
dit  8c  expcllif,  n r-cnon  f uicium  inflammationein  ac  aphilus  toUit.  Frudhisawem  matuikirBla«in 
i«idunt  aivum,  V>l  dutrhiEam  non  raro  oxdtant.  Denique  atborts  goribz  oom  Oryzat  infnlbfCqaod 
indlgpmB  j^iTf(fr*-^>  «MnfnpMy  >  ninM^pmtiqueaAAK  illirai  Aitbniiai  medttor.  * 


£aMk 


F 


C4F.  VIL 

AtKmymt  Rtiefii  ftli»  Leen,  Robert. 

,R.utcx  eft  fui  sencris,  fbliis  Ribb,(feribus  pentapataBi  dihti  albidis  in  umbdlx  fcr^  aut  Co- 
rymbi  formam  in  fummis  ramidis  coaggete,  pcdkMKs  tennibus  oblongi$in(idcntibu« ;  calyce 
pcncaphvilo.    Singulis  Bonbus  (uccedunt  linna:  inrcrdum  tcrnx  capliJ.T  feu  SUiCulaf,  ut  «t 
Conlolida  rcgaii,  in  hortisnoftns  icmmc  caflx,  quantum  luctcniis  no^^inmj^obcali,  utcrediMo 
eft,  iodementiam;  dclcriptioeft  D.rmcrtd,  Rokinjm.  qui  hunc  famoamPvMtOE  mlloniSdKUF 
finiisReverendifltmi  EpiicoM  Loodinenfi  JXkL  Cumfimablavtvk.  • 
A  Canada  5c  Vugima  delau  Ibic  hac  flaan. 

C  A  p.  VUL 

Psliurm  lx>h  Doil  Ger.  Pj.'/«r«  /!ve  Rhanm>it  %.  DhfctriJit  Viik.Rhamnut  ftvt  Yiimm 
folw  Jujubmo  J.  B.  Rhtm.foho  fubrotuvdo^  fruHu  cotnfrtjjo  C  B.  Cljjttt^  ttjOJH. 

■6n  (emper  humilfae(t,  vetum  interdamadcoexcrelcit,  ut  arboris  tucn  iiomcn  poflir,raa-  > 
tene  pcrquam  dura:  virgas  emittk  reftas,  fic  abhis  raraos  patubs  dcorluni  inHcxos,  lub: 
rub:ntcs.  quos  tenucs,  nRulx  &  mordaces  armant  fpm«.   fi/w  Jujubuus  tam  ^dia  OC 
mbllupra,  quibus  ramcn  nonnihil  vKicntur  minora.  nec  iti  proliindf  pcr  oras  crcnata,  Mdnwu- 
mim  acinindom  fer^nihfls  «leroqui  Ju|ubini  iolu  nervos  cres  pcr  longitudmem  ticcutrent»  ob- 
finant  f  Juxta  qua:  fimti  emicaM  parvi,  ftcllaci,  orbiculati.  Succrelcunt  /r*i/»  lati,  pcr  margmeni 
;inembranacei,  comprclli,  prorainente  utrinque  umbone  lignoio,  cujus  mcdio  pediculus  mlenmr,  qm 
■  diffisai  in  geminis  Ycl  ternis  loculis  totidcm  oftendunt  femuut,  luhnco  IxvotC,  fic  colore  leaiuium 
-Ijni,  (cdiotundiora,toro(ioTa,pulpadula,  colonsfcreporracd.  r 

Fruaus  (ut  dclcribit  CjEfalp)  dcprcllu!,,  cx  tcnui  pcJiculopendcr.pulpa  quadam  fungo(a  CtrcmiU 
duda,  oificulo  umisduro,  intra  qucm  cria  femims  conceptacula,  finguhs  (cmmibus  donaca,  qu«  m 
iiiisalveoliiitintinnabafiniodofbnfflt  .  .     .    «.  ^  ,.         /r  l 

Fadli  autcm  nobis  cum  J.  Bauhino  pcrfoademus  Theophrafti  Padiunim  efle  hanc  piiuitam. 
eandcmque  a  Dlolcoride  unocapice  dicn  Rhamnum     alio  Paliiirum.  C5on!llteJo.Bauhmum. 
tKt»  'd         Orca  Vcronam,  licrgamum  Rom-  &  alibi  in  Italia,  nccnon  arca  Monfpehnm  >n  GaUia  iNarban. 

Paliurum  in  lepibus  frcquentem  obfervavirous.  Gaudet  autem  campcftribus  &  incultts.  Florct  Maio 
&Junio;  tniausAutumnomaturefdt,&totahyemearbonadha:ret.  Hyemcmctiam,  ni''J;^^'^"\° 
dum  acns,  tetre  potdb,  aboqui  diligcntcr  ent  i  &ispcefooniendoSi  J.B,  Nonnnllis  ^ftn»  Lbrm  <u- 
dtur^qaoniamaMonamrpineamquaServatorisnArimmpom  vioUbanair  ex  ee.nexam  tuue  «i- 


N 


TtPifai, 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXX*         Jrboribus  frSu  per  matwritatem  ficco,  ^jap 

audanc;  nccenim  ullum  Rcnus  Rh.imni  aliufve  fruticis  fpinis  acutioribus  rigidionbufj.fiorriiarn  ncc 
imponc  tradabile  temere  rcpcnas :  Hinc  &  fcpes  vivjchominum  pecudumque  mcunibus  .ncendis 
commodiffimz  ex  co  parari  ibiebanr. 

AMxiogfxatt  vemreoi  fluentera  cohibcnt,  djgemnt  &  pbjjtmata  curant  Paliuri,  Folia  &  radix.  Fm-  yj^^^ 
Ad>  TO^&tancunobdnent  incidcndi  vim,  ut  &  calculot'«dlbe  comminuant^     DBdoris  pulmdhi^      '  - 
excretionibus  nuxilicntur.    Seni i na  comufa >d  tnffim flOMinittwiMIIBr»  iit.4tMm,Aaanoulas& cals»- 
lum  utuntur  Moaipebcaic!)  media. 


..    C  A  P.     IX.      •  ; 

dteecct.  -  ■ 

H,  M  ' 

RAiix  et  fibn>(a,  albicans,  fapori»  in  oombe  fubanuri.  CmU*  fiircuBque  viridi-fula,  f|enicu> 
lati  &  fupra  nn^ulos  geniailos  exnibenntes.  F«fi«  pedolis  mefiocnbus,  Tiridi-rulbis,  langd- 
dis  bint  advcm,  altematim  fiu  hxrcnt,  oblon^o-rotunda,  &  pctiolum  contrafta,  antenus 
in.ailpi(iemddinentia,  texcuri  minus  crada,  mollia,  luperficie  ieni,  Uiperne  obfcurius  viridia,pa> 
tAm  AMnfa^ fchiK  pallidiofa,  fapore  nuUo.   Colla  media  &  ncr\'i  inde  egrefl)  in  fupina  etiani 

EaniNaB:  Wlmn  h,  fimibi»  parvwum  ficracuiido-cuipidatOFum  f(>iiorum,  qu«  furouMa  faitu  Ai 
alienuiim  fo,  dnwiSelnrreaimdraudbnt,  emni;,  Tiiid-fiamki,  galBad,  oooftamei  cri* 
liis,  ^ridi-ccerulcis,  quac  ex  galca  ad  unam  partem  pFOtendutitur,  ac  pedunculo  candido,  non- 
nihil  inflexo,  ac  fiipenus  nodulato  ac  rongiuiculo,  quo  calyci  quinque  anguuiiCmorum,  viridiuxn 
&  cufpidatorum  fouoinjm,  tenuitcr  pilofbmm  6c  ftnatorum  infidcnt,  hab^itdue  innodulo  pcdun- 
culi  cui  galea  cum  ftriis  ex  tranfverio  ailriaa  efl,  btcomes  eminentias  ex  viridi  rubcaenileas,  &  ad  po- 
(ticam  gakae  partem  utum  ladniam  tenuem  vindem,  iubcoeruleam  dependentem,  luiitgne  floies 
odoris  nullius.  Folia  in  medio  interiiis  ibiaca,  duo  obbng^yangpfta,  flcperibi  cnlpidam,  nediiini 
quoquc  oblongum  &  iacum,  ora  anterius  rotunda  cerminatnm. 

Pcr  pcdunculum  albicantem  traniimttitur  iVylus  albicans,  qul  h.  verticc  gcrmlnis  capfular  fcmiin» 
lisoritur.  Floribusdeciduisdcalyceprodeunt  capiulaelmiiiues,  qux  pla^  accutpidatc 
funt,  ac  haihfbrmes,  pedicab  oblongo  digtaJi  coaltoltei  CBrtice  ruidi,  intus  lignoib,  ac  inmedio  ■- 
in  longum  ftriao,  ot  &  tn  oris  uni  ifaii  nuc  ntrinqae  per  mediam  luperficiem  pedis  excurriL  In 
iingulis  capiulisfenunadao,  ad  utmmque  lami  anum»  oonnta  (nnc,  per  interie|Mmentttm  medium, 
quod  ex  oris  capiulz  ubi  Ibiata  ell  inftar  latx  fimbri»  excurrit,  a  fe  muruo  diflini'^.!,  vjld^  com- 
preiTa,  rocundiola,  ac  inftar  cordis  cuibidaa,  cura  (iio  cuTpide  capiiik  cuipidem  rei^iaentia^  par 
maturiratem  fubflava  fiofitriiffi>feUidbii»%eii&i6«b  panauUemineniii^  nunmfccnm  ficGiiMM^ 
icabfa.  fiLPorii  nuUiiii»  >  . 

Jt<£tdecoftalBcfiiniptafe^  cttmoieoSelmtyroviiesadaaget;  ^ 

cadem  aita  &  cum  olco  Sirgelim  data  mitigandis  podagne  doloribus  fenrit.  Dcco<^m  cx  raJict  Sc 
yUMrcnptam  frangit  calculos,  cadcm  quoque  virtwc  lunt  felis  contula  &  alligat.i  (uper  ventre.  Suo- 
Cltt  OC  mttsextraftus  (crvit  pro  calcuio.  PoUa  in  dcco<io  data  in  dyiuria  proliim ;  cadcm  epota 
inaqiiacaBda  intuffi&doloiibus calculi  onndncunt,  c|oametiam  viitotemnabeatji  ucumaqjuect* 
lidaed  perundionenventrii  adttiilbeanoir. 

1.  BtmCurim  H.  M.  P.l.  F.il.     }J.  fWtfWf  hJicmt  fi>icstm  fionm ptJicnUt  krtviorihttt. 

A  prxcedenti  non  diffiift  nifi  in  foliis  &  capitilis  ieminalibiu.  Flartt  in  runuois  fiirculis  h  «vwinln^ 
adquoB  fblia  quatema,  parva,  albicantta«  cofpikhcafia  funt,  exeunt  CSuitt  aotem  Iblia  Incteaoia 
8e  nonnihil  tran^eieniiii  coftii  vki<Blio%  qpue^eK  cofta  media  binz  ac  binae  excumint,  ac  propi 
roarginem  in  fe  motud  arooadm  defemMart  ftnaie,cri8  nui^  iunda  adflorit  exortum^  &  quidem 
fiogulid  fingulis  notlulisj  albicantes,  odore  nullo,  collo  minus  longiulculo,  calyci,  qui  guinque  viri- 
dium,  cui^idatonuu  fohorum  eft  iniidentes,  quatuor  petabb  tenuibus  conftantcs,  uno  excoUo  leu 
pede  fiuredo j  qood  laciiEmum,  interius  concavum  &  m  cuipidem  conftriifhim ,  tenuitSmuar&  mnC 
piareMi,  ooftd  media & duabw  lacoialibai  venuscuipideme  coUo  inflexis  exteriui  ftri«nms 
onipidatis  excolfetranfirerfim  ad  nnam  partem  expanfis,  quorum  quod  me^om  hdn»  eft,  8c  fid»- 
rubris  r.idiis  ac  unt^ulis  in  colorc  albo  tenuiter  vanegatum ;  ^flque  collum  flomm  ncrvis  tribus,  quar 
ad  tria  tranlvcrfa  folia  cxcununt  /inatum.  Stamma  duo  aibicantia,  tblio  turredo  ex  advcrfb  traiiiib 
coftamm  lateralium  ftridc  adjacentu,  ac  cum  apiabus  iubviridibus,  qu.T  bre\-ia  filamcnta  tanguam 
appendicesdemicnin^  aroiatim  ad  te  inviccm  nonnihil  mflexa;  ac  cum  us  conipickur  fijilm  ieu  fi- 
lamentum  aliicailsmediaE  ooltae  folu  furredi  ftri^^  accumbens,  quod  ex  gbbulo  oblongo  viridi^ 
aui  in  calyce  d|»  eiconic  FJoribitt  delapfis  ca^xie  daodit  flemnu»  obloages  feroinales  oon- 
itituens.  '  ' 

Rj$Ji\  in  decoao  data  infervit  pro  Fcbribus,  ac capttbcoiforifqpeiinlil •ftftfoubia.  KHtBmntti 
in  oleoj  dein  comnta  ulsenbus  ianandis  appbcanou'.  «  ^  * 


Fffffff  CAP, 


Digitized  by  Gopgle 


IJIO 


Cap.  •X.     ■  •  ■  ' 


SUffrutex  eft,  lufcens  in  arcnofis,  althudine  <linbn  triamve  pedum,  ramts  m  latum  diffirfB. . 
R:7tlix  tenuis,  fitKal^  tenuiflSnias  iUteie  ac  fitbtus  einutei^,  ac  (nbruia.  Felia,  qux  hinc 
Uuis  in  furculis  brerifliinis  pctioHs  proveninnt,  vaUi  pam  lunt,  angufto-oblonga,  plana,  ad 
taduni  lenia,  mollia,  iii  margine  niinuti{Timi^  condenfis,  ac  viridi-dilucis  tlenticulis  lcu  cienulis  inci- 
{a,  haWntque  cortulam  m  averfa  parte  emineiitem,  qua:  &  in  rcda  conlpicua  cft.  flcrei  in  brcvi- 
bus  pctiolis  i  foliornm  alis  onuntur,  luntq,  gemmulx  ex  viridi-flavo  dilutat,  paiolis  drcompoficaB. 
fhiiiia iis  iucceduat lingMlaic^  buBcimAvmttm  fiaulet,  uroote,  t^bis  laavi))MS,'obIoin(^rocuni(Us 
circumfcnpri,  in  nieJb  htenim  aciitHnqnejtftriis  oao  («npBcif  qrdme'  aculeenmi  fai  mmudfllmo- 
Ium(piculoi  ummi:niti,  Verum  parvt  funr.  .9ewj>ia  qiioqne  in  fruAibustria  continentur,  intrafinguU 
lateiaunquaminixopriiscapluiis  lingula  forniaq-liniirica,  &  magiscinerca.minulq^dc  fpadiceo  par- 
ticiMntia,  oolons  fiiroL  Fiores  &  fruaus  toto  anno  fcrr,  lcd  tL-mporc  pluviofo  ubcriori  multitxl(dinft 
Wkwb  TKttis  photae  fiiccus  cum  vino  epotus  fluxui  liftendoproficuus  cft :  idetn  cum  oleo  coftus  upKflr 

tjRkit^wii^^mntcXimiAuiL  . ..  .|  '  •     ■■"^^' '' 

'A^VblttriRidimm eb  tantiim  diffiat qu6d  aldus  afllirgat«qa6d^'9i(»tibu3  & ranils  4i  valdd  n\' 
farisfoiininiatis  &nitcntibus:  Foliis,  floribus  &  fruAibus  paulo  majotibus.  Semina  eadem,  led 
maioia^  pauU)  planiora,  &  inter  fpaditeo-fuicum  &  nitenccm  cblorem  diieris  ondulisrariorifaus 


•  C  A>.-  '  •• 

•P.i,f.  44.  Ttru-CaSt  '  H.M.  TitLpnalm  Indkm  fnaictfccfis.  '  '  >    •■<  • 

jtJix  tcnuior  fibras i  latCFeemittit ; 5tipif« afljrfflt  finqfea»  teitt^ ciaflhie  fo"^ 5""j^'?^ 
chii,  minus  lignofo,  corticc  viridi,  fubfpiffb,  rartnk»  enuttence  tenoes  vfrioes,  e  noduj!^ 

_  ^  qul  longuifculc  ab  in\  ice:n  c^.iffiti  funt,  iuigulisfcx  k^t^mrc,  .ilios  tranfvcrfim,  alios  fur- 
fam  alios  dcorkiHj  qui  inlummitate  quoquc  ramulosmtnorcscxcodem-nbdulo  in  tranfvcrlum  dif- 
fiilidunt,  ac  hi  in  alios  tenenores  (urculos  divuiuntur.  Stipes  ut  8c  rami  tcncriores viridi-fiilci,  vetufti- 
Ortsviridi-clari.  folia  hinc  indi  rariffim^  conliu  in  cauUcuIis  prarcipuc  tcnuioribiis,  vcl  fmgula,  vd 
m  fummitate  pleninquc  tna  quatdowiftnul,  n^fciAi,  oblongo  angufta,  longitudme  unii^  fcrrae 


Cf.  i 

R 


lonimiiroveninntut  •  ^  »  .         .   ^     ,   -  - 

MMnor  «dqtiinquepenbtiocundiaiis,magts  ardd  tanquara  inunum  nodum  unimjupcnus  pUms, 
S  UAds  ac  viridibus  coroi«liri,  RuBts  faccedunt  oblongo-rotuiTi^,  fitial^tra«l»s  Am-rmm 
forma&colore,indudentcstrialcmina,fimilia  icnimibusNaltartnnoft        ^  '  " . 
ntt*.  Rjyii^  i„  deooao  dau  fervii  pio  tomunibus  ventris.  Uc  c|nscum  butyio  don^UD  purganvuiB 

eft  vir^quoq«emn*^-*l«*^.^tt^^^  ,*^Sr.:^>  uU  ,  .^^s; 

TiihyhuHpropneditolpecwapt;^^,,^  ; 


<  -  .  C  A   P.  XII. 

CimmU§irieimi lBi  C^Vaik,Ar4hmtrieteeuGa.  m^lO^ 

FRutcxeftcubitalisacbic-ubiMlis.minor  quimThymekaMqnrpclijci,  masis  farmcntofus,  nigo- 
fi».lifmoIus  intortus,  inramulos  pbres  dtvilus :       rctulionbus,  lanoribus,  {ic  vindioribus,  te- 
ndftSamPhaiyreamieferentibus:  iniCTqu«/lTOparvi,lutcoli.  tnpccah;  quibiBfucc^ 
.r\-nrri  Drimum  Tiridu,niatitritateTerorubornm  uidaentia,peUicuUanuri  ac  terndi  gnltus 
S£  i^  fr'So  tSr^Uut  fcntTithymali  fmsHeliocitvaV™Mfi/W«^ 
tumacia!  raedulUraalbamcontinent'u,  ubientficcatafiierintfufci  va;  (^t 

Ineer  MonfDclium  &  Fi  ontignanam  m  colhbiis  faxofis  plunmam  obfcrv.v.imus.  Soualidi,  t«vidi« 
tJrf&mSS  MNmafia  cft.  Non  m  Gallia  Narbonenfi  tantum ,  lcJ  5c  m  H?p«lll4  Chfio 
Svcnta:  atmult6>^etior«e»viridiorinMonfpeIUnoagroquira%iHilpanik 

Qualitatibus  magna  ex  patt»  cnm  Lauieola  convenit,  eod^nque  modo  comgitur.  Cimi  dubwm 
fit  .an  Vecerum  Cluniclxa  fit  n&nc,  vircs Chamclia:  k  Diofc  &  Phn.  attributas  omm  adjcnbcmt» 
iLiagnus  tamcn  (inquicJ.Bauhinus)  fucci  todus  plantx  ulus  ctum  hodic,  pr*Kitim  Monlpebi,  ubi 
^uirmaoopoei  pnifliunliocatumqne  habent,  moncnte  prinium  Rondclctio;  cups  imitationc  ?c  nos 
QipV»  deaiati  Uicd  reocmis  Si-  aut  ij.  dedunus  per  ie  &  liepius  aitis  Cacbai  tids  hydragogu^ixu^ 


Digitized  by  Google 


tib.  XXXL  Ve  Jrborilm  SiUqw^.  ' 


perbonoGtndevenru,  fcd  non  admodum  miilciim  excemit,  ne:  aliqao  cfFfjeni  motu,  ut  lolentLau- 
rcola,  Mezcrcon  Germanicum,  GratloLi  &  alia.  Qn\n  pcrpannn  auc  nihil  interdum  movet  nifi 
rcraixtis  qniburd,im  leniencibus auc  liirLibi;^  c,u:i.irticis,  Puerisetiam  datus  ncc  torraina  nec  ny 
niitiones  factt,  fed  aquas  eduat  ficlcnun ;  Admotumpubi  &abdonuni  Hydropk»,  noa  uJliim  vm. 


C  A  P.  XIII. 


ARbor  eft  proccra,  nafccns  in  arenofis.  RaJix  crAffk,  r.inio,  fibrofb^,  quaquavcrfum  eiicicns 
conice  cxtcnus  cincreo  hirco,  mtui  rubefccntc,  liguoalbo.  CW«  ambitu  unius  hoouiiii 
aniplexum  implet,  cotticednereo,  innis  viridi  cumramis  niajonbus  teaus;  iurculi  norelli 
Tiride^  &  noduhs  diftindi,  medulla  tanwram&furcalonun  fiifca.  FUia  6  noJis  excunt  petiolis 
longis,  fpithamam  &:ampliuslonga,dDOtfcmiip«amosIata,  oblongo-rorunda,  ad  pctiolum latiffi- 
nia,  anreriora  versus  m  culpidem  oblongun  contrada,  tenuu  &  mollia  (Ijpcrnc  obfcuruis,  fubtusdi- 
ludus viridia,  utrinque  pamm  fplendentia,  (apore  adftringcntc  S:  amaro.  £  jpetiolo  quingue  coflx 
fcuner\'i  cxeiint  in  fupina  p.iiti;  toln  nnnnihil  einincntes,quarum  dilairfiisdaftiwidDesper  fohum 
ficconcurliis  vide.^  Efoborum  Imubus  exeunt  lurcuhflorifcn,  in  quibusjipm  nwemadm  brevibusft 
tenuibos  pediculis  infidentanafcuntur,  pctalis  cufpidatis  tribus,  rarius  qnatuor  cotiRantes,  numecolis 
intus /tfnnm^,  vtri^.dilutisj  ftylo  viridi  drcumpofitls,  icapicihm  viridi  diluris,  feu  cciam  flu dccnti. 
bus  ac  rufefcentibus  dotatis,  haud  diffimiles  flonbus  Cit-A-vavacu,  odons  nullius.  Sub  tcmpus  expli- 
cationis  gcmmarum  iii  floresomnibus  foliis  fpohacur,  aux  vurfus  tcmpore  fru^um  re(uniit; 

Fruiiin,  qui  c  longiulculis,  vindtbus  oetiohs  dcpcndcnt,  liuu  plano-rotundi,  trium  lateniai,oiiK 
fln»  dilbnaa  fauit,  atque  in  vcrooe  ubi  ftriae  ooaounaiK  geaioraU  cminemia,  catne  denla  etSn 
perniatDikuieinailofenridL  > 

Imui  in  medJo  oontiaenRtr  tria  /mmmj  per  tenue  ittierfenmencum  a  fe  mutuo  diftinaa,  que 
finoa  tntacen  vmc,  ano  leeereenenori  raondo^ac  daobaiqiafaoiinied^imeaa  oontiagMOcplviic 


Ca?.  XtV. 

Fnittx  Malahar.fitrt  ftntafttalo  fitiUtOt  fAtHm  ftnta^ono  <^  ftntacocco.   Fecatsjetti  H.M.  Part. «. 
tak^t.  ' 

H  M. 

ARbufcuIa  humilis  eft,  decetn  drciter  pedesalta,  e«njSiethaaditiaa(Ib,  albicantc,  cortice  ob- 
<'urfto  nibicundo,  r.innilllque  viridibus,  fongofd  intus  medulla  refertis,  pluribi,,  don.uo. 
Rtiilix  hbrAtj,  .ilbiciris  ruto  cortice  tcda,  amara*:  Fo/m  Hnc  ordine  drca  ramulos provem- 
unt,  oblongo-rotunda,  1:1  11111:1  lcviter  crenau,  glabra,  denfa,  tng&L,  Ipleodentia,  uiodoia. 
amara  :  nervis  aliquoc  cxiguis  fic  pxne  mviiibilibus  i  media  cofta  in  larera  eicacieoribus.  Ftcrtt  ■ 
pedolis  oblof^s  drca  plumofas  virgulas  proyeniont,  inodori,  quinque  lureis,  aeondnatis,  &  ftella: 
in  rooduro  expaniis  foliolis  confbintcs;  qutbus  totidcm  alternatim  poiTta  calyculi  foliola  vmdia 
fubjiciuntur,  novera  aPieitmt  luteh  nmbilicum  inctlrvum  viridantem  cum  fyU  candido  quinquangulo 
occupantibus.  SinRulis  flofculis  finguh  fucccdunc feu  finguIxyFA^a^quinquanguljr,  lubcn- 
tcs,  totidein  diftmctis  loculis parva  (ohda  cononcnt,  cuticula  rufamtcda,  meduUAalba,  &ai- 
ri  cx  totundo  oblonga,  (apore  naufeabundo.  . 

Pravenitlocismoataajs&pctio&GircaJCaiaMr*.  Quocennn  bis  fioiec  fniaiiniqae  fat. 'Mar- r  a» 
tloviz.  8cSepterobrinienfibas,acdblaperftesiioneft'.  jg*"  ' 

Folia  connifa,  in  pulvereni  redafta,  &:  dceribus  infpcrfi  luxuriantcm  ac  fungofam  cememml. -Tl* 
lunt.   Eadcm  a(rumpca  (udorcs  movendo  Uebris  mtermiaentis  patYnyiinum  mmuunt. 

Ex  cortice  &  radioB  poiveri&b  ac  cttmoleoiBinii  anpmnam  oonfidair  «1  lcabiem  fiauKlqae 
cutaneosafteaus. 


Cap.    XV.  ■ 

Raf*  -fi^' CB.Park.  RafaOmcho  J.B. Thlajpi  ft^  A  ja,«rf,"jSab»^MbliC 

mmt  01  ipunCQO*   An  Affarrtm  AraUtmno  ?  Zanon. 

T  Ignods  &  confcrtis  (tatim  k  radicc  natis  fhilicac  /olomiim,  pakaaribus  aut  p^o  majoribafc 
I  craflis,  cmerei  coloris,  in  namerafim  noMlofam  IbbiDkm  canoeUatim  divai  icatis,  fuperiora 
tMmm^  pattc  ommbusm  giobamvelutcoeanrifauspertiaos  fiUa  rara,  unciam  feduncumve  lon- 
ga,  lemunaam  lata,  laciniata,<5nerea,  hirluta.  FUfcmli  intrin(eciis  (ecundum  ramos  ubique  race- 
matim  quodammodo  nalcuntur  cindidi:  quoruni  unumquemquc  (equitur  i;<i/c«/«»»  duobus  locuhs 
mcmbranula  dil.luii;  tocidem  (emina  orbiuilana,  comprefla,  niffa, acria  Oannnens,  buiis  fupialo- 
o.  os  cxti  inlecib  vclut  auriculis  proraincntibu»,  cx  adverfo  pofiDi ;  ex  faiteinetino  calvds  parieie 
furgente /?;/()  longiulculo.   /iMtx  fatiscraiHL  hgoole,  fimplex.  i 

MorilonusfoBihs  Kmcuhs  fmg^^  ofionga,  angufta,  olcx  foUorum  «mula,i 

^uonim  fiaafaoc  fia|ult<  Saffii  aeuoc  flolculi,  tetrapetali  ex  heriiMeo  oobra  aUdl.  Undt  appa- 

Fffffff»  icc 


Digltized  by  Google 


HlSTO&IA  PLANTAaUM. 


fct  cim  vcnm  flc  CBniidnn  Hihfpeos  fpeckn  008«  8e  iiwr  Thh^  fpodes  repooaidtm 

fcille. 

Abfurd^  a^dmodttm  8t  pneter  rationein  RoU  dicitur  has  phatt,  cumnihil  cum  Ro(a  cotnmaiie 
lu^eac  BeUonias  monadium  quendam  impoAnrem  hinusiiomiiiii  amQtanftiifle  refert^  cum  tamen 
drca  Hieridio  tui^uam  reperiatar,  fedln  Arabia  ddem  ad  litora  man  in  fiboloo  Sylveftrem 

tamcn  cjus  fpccicm  in  S^tix  te^lis  &c  rudcnbus  invenic  Rauwolfius.  HaiK  a plnribiis  aniui  in ilOctO 
jneo  colo,  cum  ^acile  &  crefcat  &  florcat  ( inquic  CBauhuius.) 

Pbntam  hanc  Amomum  Vetenim  non  efle,  prout  mulriopmafifiinr,  conftat,  qnjkd  nec  folia 
alba  yitk  proferat.  necuUofiureoeasfeaveoisfpincodore. 

Radice  aquz  calidciininoidphnta  qoamvis  ncci  8c  contrada  cxpanditur,  quocunque  cempore, 
non  n.italitits  dumaxat  Chrifti,  ut  impoflorcs  vulgo  pcrfiiadeielaka^  nec  paiiciidinari  f"^in 
partustemporeimmiila  lc  expandit,  ucilli  fabulantur. 

RefM  Hierubome»  Sylwfirm  CEPark. 

Fiiiditteliii<elocDnabdi4pneedcnte  difleib 


IB  in6ila  &  Vinoenlii  pIcnCBm  Hollandi  copios^  invenerunt,  &  vodhnut  Blstterht,  quia  nulbl 
folia  exad^  habebat.  .  TcBCciafei  nnuilos  SGoibati  cumcioni  abbibaccttnc  noa  fine  efimu.  hd.  Or, 

Fart.i.Fig-11' 

C  A  P.  XVI. 

^  AHtar  Rrafdterifts  flmbm  B>tci^  ^kt^k,  fokMTfh  fat».    CAifir»  Bn^tioifkm  lAMKff,  Q<*> 
firaguacH,  &  Cebipirs-mn  FilOll. 
Marcgr, 

Rbor  eft  grandis  5c  ramofa,  qux  lignum  habet  durum,  afpedu  fcrc  Cimile  Faginoj  ex  quo 
roaemacninarum  &  curnium  fabricamur.  cortioe  eriieo  cum  fitico  mixta  In  raniis  h^>et 
ramalos  alttmatim  Hbi  oppdltos  intervallo  femipeois  fer^,  in  quibus  akeinacim  vel  edan»  d»- 
reftd      oppoountur  foUa  parva,  duos  diatos  drdter  1onga>  &  t  digici  latt  d»  lariflSma,  figura 
*Smiii0  ff  '  fimili.i  fohii  Buxr,  fiipcrnj  Cirurnrc  vindu  &  (plendcntia,  infernc  quafi  canefcentia.   Flores  fert 
fiu^ktVifan.  Qopxofiffunoi,  in  quohbct  ramulo  quindeam,  vigina,  aut  plures,  fuo  quonibet  pediculo  brevi  infi- 
dentes.  m.ignitudine  flonim  FOmorum,  aut  pauio  majorK,  qumque  pctalis  conflantes^  qoae  pio> 
deumeoigrocalyoe,  illique  infuleu.  I>jotoliafk)risnuiora|imt,  &  prop^hxc  oAoauc  novem 
paTvula pemmm  alba,  afmbm  nigricantihaii.  Floris  foliis  deddentftos  nalctmri  medio  SOi^miU, 
ex  viridi  fiibflavefccns,  in  qua  femen  condoOtlllV    Foliola  floris  oninia  lunt  corrugata  ut  pannus 
GofTypinus  LuliMnus:  Colo;  illorum  dihuioaeraleus  cum  albo;  fiipenus  fioris  folium  propc  caii- 
cem  maculam  habet  rufetcentcm,     cfl:  uiodoruk 
T«MMr         FkKCt  menlibus  O^faii  Sc  Novemhri. 

Eeordce,  qui  amanis  eft  fic  aftringens,  Balnea  &  deco^  fiunt  praftandflima  adverfus  morbaa 
i  frigore  natos,  pedum  &  v:ntns  tumores,  dolor^fque  membrorum  CmamMtti  LuHtanis  didos:  ip- 
lam  aeniquc  Luem  Venercain  non  inveteratara  fixmlecus  8c  intrinfecus  adhtbtta  refHtuunt,  fiido- 
r^uc  provocant. 

0>nT  verd  adftringpodi  £aculute  nmul  &  acnmonii  ^iadam  a^t»  Icabidj  cineaBque^  8c  aliis 


c  A  p.  xvn. 

'JbiKtut  feu  Vettt-uU  H.U,  tmt»f.  td.  14.  .  Jrhr  iiMe»  /Mm  Hkmih  fmmAm  fmvk  le 


K 


ifcults  fccu. 

Ari-veiti  8c  Pe-vetti  Tab^54.8e  «.  ijaft.4.dcfi3ipt.  fpedes  eft,  atque  arbor  humilior,  ij. 
cirdterpedesalta,  caodSeemediocnter  craiTo,  cortice  cinaodnereo,  inus  rufefcente,  ra- 
«.m.  muhTque  viridibus  pluribus  donata  RjUix  hbrata,  rufclcens,  odoris  &  (aporis  fylveftcii 
acaraari.  FoL  oblongo-rotunda,  aaiinuuu,  crafla,  denia,  glabra,  atro-viridu  fupmii  &  fplen- 
^cia,  inferni  fiibvindia;  faporc  amaro.  FlofcuU  inodori,  vinJi  flavcfccntcs,  ad  foliorum  alas 
drca  fcrcuJcK  foicatim  prOTeoium:  copftam  ii  uoioo  foliolo,  fed  m  quatuor  profimdas  ladnias 
aivilb.  fic  urlluravideantar;  fimtiimilit  aUiicanKhii  flaTCfiiaiibus  apicibus  omatis  raedium  ocai- 
pantibus.  Flufculis  envircefcencibus  fimm  perquam  aSgm»  nifi^  iaodaa,  io^ida,  vafeuhsucs» 
per  nuturiutem  indula  tuu:cdunc. 


CAP. 


Dlgitized  by  Google 


1 

f 

J 


De  Erica. 

ERicam  Mattinius  ab  ifAi»  fran^  dedacit,  quia  calculo»  fhngendi  vi  pollet. 
Ericz  notx  (^c  llatnra  hnmilis,  folium  perpetuum,  flos  fudus,  &  plerunquc  araeolarii: 
V.ilculiiiii  rcmlnalc  in  imo  florc  cen  calyce  claufuni ;  ia  fleriUbui^  (goalidB  6c  paluftn  iea 
ipongioib  IbJb  vigerc,  quod  paucillimis  plancis  conccditur. 

A*    I.  Erica  vul^aru  Park.  vu^nrifivt  f»md*  Gcr.cmac.  folw  Myrica  7,  ftitvuljrark  pjatnt 
C  B.  vulgarn  ImmiJu^femper  vktm  fiav  fnrfnru  &  alh  j.  B.  Coinmon  ip>catl),  OJ  Xtng» 

Frntexhuaiilis  eO,  mro  fupra  cubiti  altitudinem  aflurgens:  [  vidimustatnen  in  moncodi  Scptcn< 
triddalibas  Anglix  pucndo  fic  (pon^ibfidoqoac  etiam  duos  cuUtos  (uperarct}  radK^ta  longil^mis^ 
fi«dnooaiumacibus,(padioeis:  «Njpiirar  nntnerolisj  lignofis,  duris,  ramofis,  colofoitidem  Ipadiceo  • 
■atxSSm,  vcl  in  nigro  rubefcentibiis.  frequentia,  (emper  virentia,  quatoorverfkulis  fquamatim 
incumbentium  foliolorumniiriimoi-um  conftant,ut  fupernc-deorfiim  infpicicnti  cruccs  amrinux  viJe- 
antur :  ad  Cuprefluni  6c  Tara.iricem  acccdunt,  qua:  (  ut  ait  Cludus )  tcmporis  (uccdiu  in  ramulos  ef- 
iigrmantur.  Flofatlt  velut  ipicain  expriisentes  fecundum  ramulos  a  mcoio  ad  fummum  u^ue  pro* 
pendent,  bullan  quodammodo^  tctnpeolit  elogandffimo  purpurzdilutioris  ookfn^  imepdiiai  ajlbg 
perbrevibus  petiolis  appenfi,  quoram  mediam  oocupant  apicei  ruffi, 

Septenuionalibus  regionibus,  (  ut  rcdth  Clufius )  maxime  fiimiliare  eft,  lods  inculcis :  prxfertim  -  .. 
auiem  in  montoiisfTigtdis,  lolo  pucrido  ccenofo  &  fpong|o(b,  quod  aquas  combibit  &  humore  per-  ^**^ 
TCtnoange^  ofaiiinUK  fiM  aliBElttiaBBiovad^  KMiw  ia  cdidiiaAai 

iiifBOiQir< 

•  ■  * 

A.    Erici  vuli^aris  hirfula  Gcr.  Myrica  folio  birfuta  CB.  Mjrica  folio  tommtofti  ^tetM^  . 
foliuCiufu  J.B.  'vulsrarti  birjutior 

MoAri  fencentta  k  prx^cnte  non  di^  fpede:  cum>  tefte Cloiio,  pneter  birfidSem  «i  per 
omiua  ftmilis  fit  i  n6c  minus  (requens  occurrat  qium  vulgaris  glabra,  non  locisjtantdm  uioDltHfupra 

Windelbram  (  uoi  cam  obfervavit  Cluflus  J  fa.f  ubique  in  Anglia. 

Tum  fticcus  Ericx  tum  aqua  fiorum  (icflillat.i  ruborcm  oculoruni  tollit  &  dolorcm  mitigat:  quin  VirttfS 
$C  colica  laborantibus  uciliter  exhiberi  cxpcm:s  eft  Tragus.  Vfitt 

Fomcnu&balnea  (udatoria^  floTibus  oonfiBda  podagncis  &  paralydcls  merobns  coriducere  crc- 
duntur.  Aqua,  in  qua  vulgaris  Ericz  folia  deco^  font  j  fiimpu  teptd^  tam  mand  quim  vefpcri  per 
triginta  dies  %y.  ponderCj  tribus  horis  ante  cibum  valec  ad  vcficat  calculos  comminuendos &  cxpel- 
lcndos,  cxpcruiiento  Matthioli.  Vcrum  id  felicius  lucccdcrc  idcm  notat,  fi  poft  id  tempus  mald 
afFedti  m  balneuin  decoctionis  Ericr  ingredi,  atque  ibidem  mor.intcs  ("up<:r  Kricim  dccolflam  (c- 
4ere  lubeancuTj  idque  plunes  repecatur.  Addu  Mattbiolus  (e  noviile  aliquos.  qui  ,ferrata  vi^tus 
laiionej  hujas  tenmm  potn  vefids  cakuln  in  nniiitn«  paitei  oomminnn»  qhrmimf.  jQhj»  hoa 

CNeoat  Ericc  floribasconfr^  ad  ftJlendos  hetpetes  fix^ 
tesRondclctium  magno  fucceflu  ufum  fcribit  Clufius. 

Nccmel  quod  de  Ericz  flonbus  legunt  Apes  in  Anglia  adeb  improbum-eftj  uc  (cnbunt  Diofco- 
lides  Sc  PlimoSf  fed  paulb  duntaxat  coloracius. 

Ofium  gcegjibitt  Etic»  Iqrbetiio  tempoce  pabolum  pntbe^  &  m/Suaa,  £iveadit  ioopii  iigtwraol 
lalervfc. 

In  Scocia  materiarii  i  terra  pulla  inculcato  ftramine  ex  aqua  fiibada  leviter,  &  altcmis  Erica: 
ftnds,  extrorfiim  ucrinquc  fpedtantibus  comiSj  concurrentibus  in  medio  lignoiis  radicibus,  paneces 
cdmcafamm  rufticarum,  tum  hortorum  artifiaos^  excruunc:  qui  vinculo  ftraminis  8c  Ericz  nec 
pluvias  metuentett  iMcatterentium  iuincatonim  afftiftibot  coiiciiffiianialtas.aniwaduaiii.  j^w^ 

Sjoti  montani  pro  lcdo  fxpc  fiibRcmunt  Ericam,  radicibus  dcorfumj  frondibus  furfuni  vcrfisr 
adaxjue  lcitc  hac  ratione  ledos  concinnant,  uc  mollitic  cum  plunus  ccrtcnt,  lalubriutc  long^  fii- 
perent.  Enca  cnim  naturali  ficcandi  vi  ptwiita  (iipervacuos  humorcs  exhaurit,  ncrvifque  eorain 
moleftii  liberatis  fuum  vigorcm  cOltitaitA  ot  ^  vel^ere  langpidi  Sc  feffi  deGuboetint,  mani  vegeei 

alacres  refiirgant. 

<)pidameKt«dicibasEacBGa]ioei«ffiM  0011900^  I>.5SilMUl  ImtfU^Zm. 

A-   1.  Erics  iemtiftlis  Ger.  vtrgats  ftvt  ftxt»  CUtfuVixV-  hurmlts,  coruce  ctnert»,  Arhtifift 
C.  B.  ramulijtirmj,  fiarHks  ftmtmMt  fmfnrm  J.  E  fvat>\tiiax.\k 

Altitudinc  cft  pedali  aiit  cubitali,  plures  ex  eadem  radics  atuUi  cmittens,  renucs,  fragilcJ,  cor- 
ticecincrco  tedos  :  gcrnun  i  t.iinen  novella  rubefcunt.  rolia  tcrno  oidine  per  inter^la  ramulos 
dngunt,  minus  crcbra  quam  in  quadri(blia  palufhi  niox  dcicribcnda,  pcrcxigua,  angufta,  acuta, 
iaturd  vindu,  glabra.  E  folionim  finubut exeontr«M>M/i  mno  pariter  ordine:  versus  caubuffl  &  (ur- 
culorum  fiimmitates  Florti^  longi  tnterdom  fbrie*  ctebri,  tres  tamen  plerunque  ftimd*  brevibus  8c 
tenuibus  pediculis  rubenbbus  appenfi,  monopctali,  concavi,  Urccolos  imicui,  faturatius  purpurei,  i 
«alyce  quioque  fegoicntis  anguiiis  compolua  Flos  qumquc  mcus  SctmfmU  occulcat  apiabus  ni- 

^Ffffftfj  .iricant*u» 


Digitlzed  by  Google 


1714.  Ul  S  T  O  RI  A  P  L  A  N  T  A  R  U  M. 

ericanribas  infigma.  Sc^  lus  ftaminulis  Iflngpor  i  floris  ofiob  apfoict;  In  imo  floce  valcnliini  eft 
kminale  parvum,  globoiiinv  fimm  pam  candncafc  ^ 
£iyflf  In  incultis  &  fterililitis  freqoens  occumt 

A.    3.  ^^'''f  P.rahantica  fJmCcrUis  birfuto  aualerfw  J.B.  fiomla  Belgarum  LoMii^fctf^ria  mtfir^ 
Park.  ex  ruhn  Tn^rncani  fccfana  C.  B.  major  flon  pnrfitreo  Gcr.  etaUB,  nttd  Jefer 

JDutct»  il^att),  0;  SScConu  i^eatfi*  Er.  Ctm  fil»  i}.  Clu£  ' 

Ilumilior  plerunquc  cft  qu.ini  pr.rcdcns,  [  Evic.i  n:xt.i  C/»/ ]  8:  in  teiTlm  rcfiipina,  pciaXbvd 
tamcn  intcriluni  cauiihui,  r.imoiis.  Surculi  minorcs  rubefcunt,  minus  tamen  qaim  ivxcedends. 
(iintquc  incand  lanuginc  liirfuti.  Folia  crebra,  quam  illiys  latiora  craflioraque,  hirfuta,  quaterm 
ocdi&e  per  uiten  alla  iaos  crcbn  caulcs  dn^ntia.  Fltret  in  fiinuniscaulibus  2c  nuiuilis  vcluc  in  iim- 
bdtis  cxmrati.  &  non  (ecundum  longitudinem  eorundem  alii  fupra  alioi  lonsa  (erie  dil])olici,  ut  m 
pr.rcci.^cntc,  brcvibus  pcdiculis  ha:rcnr:s  m..iorcs  quim  fl:pn.lic1.f,  vcnim  colore  cirneo  .iuc'rubro 
iiilutiorc,  totulem  fttmttmla  occulcances  cuni  vafcuio  leminali  linuU:  fyUuqtioqi»  i  flofk  afaihf 
cnuncr.  CjpiiHLt  .intequam  flores  eYplicannir  admortnm  hat&t»  Hduuae, 
Lku,    .  Ini^Dilribuspuuidisfi^Quenseft. 

Hoc  etiam  puto  referendam  Ericam  Anglicam  parram  capituliK  loffiids  J.  B.  qnam    i  D.  Pctro 
Turnerocx  Ang!;!  lijcim  ^cccpiiTc  fciait. 

Joimiunui  i^ud  Gaaiuuiu  iunc  pru  uuarta  dclaibic  Sc  fig^ram  £pc£  fecunda:  Clufii  pro  ea  ex- 
bibEt^  lUparpcraHi.  QeklfdkCBailunuiparfincap  fiiam  Inii^^ 


4.  ErusCmbfUk  ^^Cm»kidtt4jlnam3^ 

Brejfi. 

Raiiium  peAiIem  i  Promontorio  Bonx  Spci  acceptum  fic  dclaibit  Jac.  Brcynius. 
•  Lifttiolub  crat,  durus,  cortice  cx  (iibnifo  giilco  &  reticulato  tc<aus:  qucm  ex  omm  pflWe  ftenwg  9f 
finc  certo  ordine  niulta  ambiunt  fclia,  viridantiaj  crafla,  nervo  per  longitudinem  ttcurrentCj  Eri- 
CSB  baccifcra:  A/4«i.  magnitudine  &  form.i  congruentia,  nifi  in  ambiru  pilis  quilwOam  riKiJis,  veluti 
/pinulis>  cxalperaca  cf^t.  Fhres  Cennth.t  florum  imuli,  in  r.ami  apicc  brcvibus  pedicuHs,  denl 
&diiodcniin  oibcm  confcrti,  cx  ruhco  colorc  lcpiJ^  purpurafcentcs,  hirfiici,  hlfuloft,  vcncnosfquc, 
in  quatuor  laciiius  p.in'iiOia  oiviialiabcntcs,  &:  ex  totidem  foliolb  hirfucis  acumipatfftiuc,  quali  ex 
calyculq  provenieates  adraodum  magiufice  ie  oftcptanccs  in  quorum  aivo  fiamimf  qusdam  nict- 
hispatvtt  piai&a  com  flfklon^ore  OQcaltamar. 

Erk*  Afitcam  umMUta  Pore  ^urfm-eo  lUi&iolin.  Aii.MeJ.Aft.i6ji.  Itcm 

Erua  Africa»a  arkvefetm  fimearmc^uiikxa  ihid. 

Has  non  defcribit,  feil  eanimdunt.ix.u  icones  c>:l,ili  ■    iLUS  apud  ipliua  vide. 
rrior  harum  pra-ccJenti  a  Jacobo  Brcynio.^.i^c-ii)::.  widcm  videtur. 

« 

5.  Enca  Cerisftlu  tMxima  aita  Park.        Cmoe»  fier*        J^B»         fa^*  "^i'»  ^"Jii  Cer. 

^  Hnc  omniuro  ^uas  unquam  confpexit  Clufius  Ericarum  maxima,  humanam  altitndinem  intcr- 
dum  lliperat,  nruticofa  admodum,  Itpio  duro,  cx  rubro  nigricante,  fcUis  cxilibus  &.  brcvibus,  qua- 
tBnaor^ine  ramos  obOdentibus,  guftu  amodum  adftringpnte  j  fiere  copiolb  racematim  paene  tocos 
ramulos  ocoupante,  ut  interdum  maiores  rami  pcdali  longicudme  onufti  confpkiaiitun  Eflr" 


flos  Ooncavus  velut  ex%mmi  cymbalum,  bblongus,  odoratus,  puldier«  albyat 
Lae»  (3        Nalcitur  in  Lulitanix  folitudinibus  inter  Ulyflipponem  &  ConimMicaffl  cddrem  dna  R^ni  A- 
Xniyar.      cadamiani :  invcniebam  cciam,  inqni^  OMa  'nBPin  dcciiixr^ab  'Ulyfflppane  MBInaii  aom 

Kovembri,  Dcccmbri  £c  Januaria 

.    6..*  Erit*  Corii  folto  maxima  fwpurafcens  Park.  foliif  Ccrioi  quattrmttfitre  pMr^a/eemt  J.tt 
muaama  furourafceiu  lefmortbHt  foiiu  C  B.  majar  fiore  furftirto  Ger.   ^t^tOt  fW^fit* 


^a(9em  ferc  altitudinis  eft  aun  praccedonto,  edam  fiutiooia.  tenuioribas  tamen  tanii^ 
iffleQcoloris  cxilibusfimilitcrfoliis  quateinis  ramulos  fimul  ampkdeniibuSi  qnorum 
obTongiafcnli  ficTes  inlidcnt,  iupcrioribus  firoiles,  colore  purpurafcente,  # 

Tota  ctiam  atiftri(aionis  particeps. 

Provcniceifdcmquibusliipehorlocts;  iUaeoamfFequcncior,  Sccodemtemporcfiorct;  iorcciliiitf 
datsox4tvacinai6£  . 

A.   7.  Eries  fotio  Cmet  muhijiora  J.R  £1**  Ctru  filio  fecmkU  durm  ffecici  O^^^mifei- 
fo!ij  Jeme  frutuar.s  l^arbtnti/k  Lob.  XtSm  EritB  jOi^^fmrit  Jbttr^^  SWPnC 

,    f  irrclcatoca  ©catft. 

7.  n. 

llujus  liiie  foUa  Afaiedna  dicas,  roukb  tamen  nameris  niinora  Cinquic  J.  Bauhinus)  [iii  Nar- 
bo  i./iu  a  nobisQbfarvatl  ininont  quidemerant,  fednon  tocaplicker  J  nccbmm  multu  longiorafie 
Jatiora  iunt  qoiin  in  iconc  I  1.1  rccundx  MMtb.  In  ficcis  fiiperion  parte  una  veluc  cofta  apparetj 
in  infenore  dujc;  Crebra  aiimudum  iunt  tolia,  qusmramulis  velbgiareImquuntquaiiamAbie(e« 


f 


Digitized  by 


Yd  pontis  Pmo  rchaacernuntur:  ramul.  cmm  non  mancnt  politi  .IK.  dcc.kntibus  ut  in  miia» 
Monfpebana.    Exrremitatcs  ramu bnim  abundant  copiohffiniis  &r^«^  ultra  folia  cmincnnk« 
Hi  flores  plures  vcUit  cx  parvis  nodis  erumpunt,  c-  pcc  icolis  teQuiSas,  longiufculis  pend™  oTr  ^ 
Durei  calyculati,  ex  quibus        mulf  prom.ncnr  oblongi,  ni^ricantes.    Hanc  rpecicm  a  |  I!  n" 
^"'rfT/T  f}"^/^^P,'''''"l  y''^^"V        Monfpcliumttur  cop.ofam  obfervavunus-  tem 
eimdoi  Monfpclio  ad  oppidum  S.  Luf,an  lccus  vi.is.    Eandem  fl-d  humiiiorcm  in  AnX  s™? 
mns enndo  ab  oppido  Htlfton  ad  Promontor.um  rfjc  31  ijjard  ^int  diaum  m  CornuS 
Hic  planta  diftmaa  elt  ab  Enci  Coi  is  blio  11.  a  Clulio  dcpiaa.  Btt:  m  amm»  -ilrfrnilt».... 
r4d  dcnmque  intra  cub.tum  aut  fclq^^cubitum  £^^^^^0^^^^^^^^ 
dauprr«qi&;i  in^Anglia.   Clufius  hanc dcicribcre  vidctur  pro'alS!Z?.e  Sr^(^  r ' 

fioft.eftfclio;  flore  ourpurco,  mmbre,  &  extremis  rann,  confc, tir^  naltent^  Nufiim 
nos  m  ficca  animadverterc  poirunius,  cji  turn  ord.nem  in  foHorum  drca  ramulos  &u  obfawtt! 
5ane  autcm  crebra  admodum  &  cpnferia  Abicunorum  m  modura  uc  ramuios  occultent. 
lio^lmaJ"  BolMnntt  &TridcntummcnIeFehn»a. 

8.  Erk0mtjor  fl.^r;hm  f.v  h,rl^:cfO  purr^rns  C.B.  Parlc  Cori,  folio  i.CM.  fdti,  Cmkt  •- 

c/«/: 

'Praccdentibusperflmilis  cft,  fedpan»  anquantulum  majora  &  lat.uCuIa  nigriorique  *p«»a--- 

h.hct        ^..^tcrn.  <,raimbus  arcum  ramulos  nafcenna  :  plurimos/^»  per  mtcrvalla  SdL  tfi?^ 
ramuloiuni  ion^it.klir,cn.  nalccntes,  fiipcnonbus  fornu  fimilcs,  herbacei primum  ooloris.  deimle 
albo  purp.iraiccntC5.    Tota  coam  adftruaoria  fiailutc  pradita. 

Supra  Ulyflipponem  trcquens  incer  rupttioRa^  Edudbui  camoi  lods  ocGink.  nri  ttiam  isSr-s  > 
Ta£uro.  Floret  Decembri  &  Januaria  ^  wwn^  qneoamcuca^jMjeP 

Gerardus  pro  Eriya  maiofe  flate  aBio  CHaf.  Smnam  TMhai-       (^ffjpj  ^^*^ 

9.  £r/c-  arbmfce»,  jUrihu,  luteolU  vel  herhacti,  minimi,  J.R  fetmit  Plttk  MMfV  /«•«•i.r  A£<f 

Cluf. 

^Hacccdam  frudoora  eft,  duorum  cubicorum  altitudinc,  nonnunmi.im  amplior,  fn^Stm  te. 
mdbus  ficminute  /J/i,/,  uc  m  Cormda  prima  kr^,  viridibus,  gux  irttleliccads  nonnihaiamiSili 
deHuunt,  &  veft.g.a  fu.  rel.nquunc:  iltius  yfc/ rehquis  nilnoreft,  eavus  etiam  &  herbacei colorfe 

.Extremis  ramui.s  ^pituU  b  mulds  foliis  compaaa  ttamunqnam  gignit,  hisnon  multum  abfT- 
milu,  qpEmvulgan&duricwThra^ 

fK^m  felu  dtgaermtia  tx  hfeaornm  funiiuru.  ^  *  ^ 

Jiu^.f  autore Cluflo,  ton  Hifparux &  Aquitanix :  namque fpadofe ^ fohtudinibus &  in: 

10.  ErU»  arhrefctn,Mon^cl^ps,  flart  furfKrt^wgt,  rmiJh  term,  J.  R  Er.  timis  ttr  mtV^: 

Hups  ramuli  cuticoli  temii  dnetfcea  J&nt  inrcftiti,  tcrni  f*pe  maioribus  dxcumpofiti.  foiu,  non 
ubiquc  prxditi,  iis  tamen  Comidx  fei^  fimU.bus,  longiufculk  «BiiiCis.  deS-  m  MnuhSS 
cxtremicate  fiore,  cx  coeruleo  purpurafcentes,  fatis  magni.  * 

In  montibus  Ligurix  prope  Genuam  oblervavimus  hanc  phntam  in%u  ftatur4,  homanam  alti-  Ltcu£, 
tudmem  longd  fupcranraii,  Maxiraa  eftcx  onmibos  quas  nobishaa^us  videre  contigirErS  ^ 
oortice  cinereo  hirfuto,  foliis  parvis,  brevibus ;  floribus  diluti  purpora  obiter  dnais.  Looo  iS 
diao  Apnhs  mcnfis  init.o  florcre  «rp.t.   In  fylva  Grammonaa  propc  Monfpelium  ad  omSoiSJ 
SfeSiem kflSnfai  Na^bonenli* orimr,  laqueiSlSS» ul 

11.  SrUa  Procumltm  JHmi  Purfurta  CA  Er,C$ru  fdk  7.  Clufu  Gcr.  foliu  C>ru,s,  fiar,  purp». 

Cluf. 

tJj^^J^iTT^  procum|beoi»fw»M/  habet,  pedalcs,  ;nterc!nm  ctJ.im  aibicalcs,  exatro 
t2JSSS!r"^"^  P**^  «r*<=**  M^i*.  Terti»  C/»/:  folns  p  r n c  lunUia,  paulo  tamcn 

nagiora,  guatemis  plaimque,  incerdumquinis  vcrfibusordine  dili^olit.i,  .ullhingence  guftu,  F/«/"«(- 
«inlummis  ramuJis  oblongi,  concavi,  purpurei  dilndoris  eoloris,  'ex  quatuor  fbliolis  eiuidemfei^ 
coions  prodeunccs;  tiui  nuturi  &:  i  cliccati  niiricans  tc  minucum cootinenc.  jSdura 
hgnofa,  m  divcrfa  tcnacns:  ipli  camen prociin£niM  nmi  humiqne  diffiifi  ««MMi.^c>pqiaitfmw  t 
bras  noonunquam  agunt.  *  v«i#in«re«pw  «• 

Cop.os^a4io<^crcfcitfupra  5«4</f,  in  afccnfu  ff.rr«»        magno  miU.  Gcimanico  fupr»  r-tiifl 
Gamingam  :  mvenit  eriam  aufms  in  btJnacarum  &  Auftrucanii  ATpiui^^wLikS^  jS 
nio  &  ct,a,n  fer.us  florct :  intcr  Pragam  &  Noribeil«n  edamS^fflL^SSc;^^ 
mAlpibusStiiiaciscoiieiUmhabeo«^,loctimnooSi^^  ».«3^ 


Digitlzed  by  Google 


iyi6 


HlSTORlA  FlANTARUM. 


11.  Frica  temuftlta  ttljcmUt*  Ger.  fctfm»  alttra  Park.  ^fm*  AiigUcm  CE  rmmdii  &  f^ 
Corm  temb,  fhrihu  rx  nir»  faifimifciMihm  wujmkmt  J.  E  Cwm  JU»  ii.  C/W^ 

Cubicali  pjnc  cft  ultimdine,  fruticofa,  tenuibus  virgulis  prawUta,  qux  tcmae  femper  circa  majores 
c\  mtci  vAlli',  n.ilcnntur:  folta  iTmilicer  terna  r.imulis  innalcuntur,  exigua  quidcm  fcd  latioraqulmtn 
lupciiorious,  iniciiorc  £Sc  tcrram  (peAanie  partc  nonnihil  candicanti^  hirliita,  guftus  adftringentil 
SDmmi  r.imuli  ad  foliorum  cxortus  vecoeillacim  exomantnr  per  intervalla  temis  perpetuo  floribus, 
gequali  inter  fe  fptttio  na&entibas  &  in  unaai  Qitteni  oonvem,  nujoribus  qnam  in  reliquis  genc- 
ribus,  concavis,  ventre  magts  turgido,  coloru  ex  albo  pofpocalbentis,  numero  fex,  novcm, 
duodecini,  quindecim  autpluribus.  _  ,  *  * 

^         lifdcm  cum  Erica  baccifera  Lulitanica  Lulit,i!iix'  arenolis  locis  crefcic  utplurimum»   FJoret  De- 
cembri  roenfe,  &  fubindc  fanm  exiguum  nigncms  pi  ofert. 

Miror  cor  C  Bauhinus  hanc  Aog^cam  deoonunareriti  cijm  nuUibi  (^iod  «gp  ungDam  vido; 
nm  aut  andtmim  )  in  Anglia  infetnaiur. 

I}.  Erica  fTonmbt-ns  htrhacta  C.B. JufiM  btrbatea  Park.  farv4  foltu  Corm  quatemii,fitTt  btr» 
haccc,  fd^ace:s  c.:flJuUt  fi^  MniM  A>.  «Mcto^   Gcr.'  frTflf 

Cltf, 

Pcdalem  altitudincm  rar6  fuperat,  nugna  ex  parte  humi  procumbif,  fchh  quatemls  ramuIoS 
concrario  cxortu  fempcr  amb»entibu&  FUru  (ecundum  ramuiorum  lummam  longicudinem  intcr 
(olia  depcndent,  cavi,  pu(illi,  in  quaOMT  ang|Dlo(  de&Kntai,  faailMeeo  ooJore  pnSk^  d^gdefi- 
men.   Raiut  etiamdura  &  lignofa. 

In  (ylvis  montofis  non  long^  lindavia  Germanix  orbe  collegimus  {ub  finem  menfis  Augufti, 
jam  mm  Borere  mdpientem.  Ericz  fcoparia;  ci  rca  Monfpelium  nafeenii  iigulii  eft  Ad  minor  nuiU 
to,  fbliis  tamen  longioribus  &  crcbrioribus  in  caulc  6c  ramubs. 

MA\-im.i  copi.i  naicicur  ( inquit  cluiTus  j  m  .ifcenfunmniuiUhii  qol.  fiponuidiiifeftiis  qu 
miog^  ad  Sttbtf  vioaaqueloca  proficikt  cupuuit. 

14.  Erica  jtrocumhetti  tnnii  fohoUs  carnta  C  B  ^arva  Tamcmca  foliis  Coriat  ttrnis,  flere  eartm^ 
cafitulu  Ihjmt  i.  ti.  iufma  cPmea  Paiit.  Ctrit  feiio  tm»  Clitfu  Ger.  emac.  S&IUf|« 

flotDtKCtk  inuiiii|^l^atji» . 

c/wJ  •  ■ 

JEquaii  com  praeoedend  eKafdcitakiliHyne,  tenoibdlqoe  virgulis  prsdita  ell,  hnml  diflnfii,  ex 

purpura  nigricantibus,  qux  fumma  parte  in  multos  p!en:nquc  namulos  dividi  folcnr.  Foha  in  ordi- 
nes  &  verlusdigeft.i  ut  m  rcliquis,  tenuia  admodum,  Erlc.rlcxrxinHiip.inu  is:  Gallia  nafcentis 
foliis  li:nili.i,  terna  fempcr,  r  icni.ulmodum  in  illa,  .xqualuncer  fe  fitu  virgula^  ambiunt:  Summira- 
muU  onufti  lunt  concaTis  &  oblongis  fiojtulHf  extfona  pvte  in  quatuor  aog^los  /edis,  coloris  cum 
miatuor  illis  foliolis  nnde  enalcuntur  canm*  oAonis  ttatnitKdis  nigricanabus,  ftil6qae  purpura- 
fcente  h  mcdio  florc  cmcrga^bus:  Stmen  nuturit,ite  nigricans  exiguumhabet:  alns  limi- 

lem,  lignofam.  Aiinalcuiicur  mterdum  hujus  ctiam  ramulis  viridia  capitula,  d  ladoribus  foliolis 
compadaj  capicilorum  Tliyiiii  modo. 

Invcnit  Clutius  apud arcem  Stubptm in fylva  illa  imminenti,  qua  ad  S^ukerttxuot  iter  eft» alia 
iiem  ad  finiftram  c^pidi  NuSmh  fylva,  &  nonnuUis  montanis  nmnoni»  fylvifc  Fknvt  oQlwi: 
mnm  Aprili  &  Maio,  qno  tempore  alpedu  venuftiftima  eft. 

Hxc  eftiHa  Ibecies  oam  no$  ad  latera  mpnnum  eundo  a  Tiidento  ad  Bokanum  &  iarapi* 
hv  Mttcioineiiie  lAunw  flonnidn  oUcn 

A.  t{.  firiM  fufkitmi^mtjh^  $!ark  'Ab  Toljgmm»fi0U  mmAaim  ArxrflSl  ySA»  Lob? 

Cauliculot  fiindic  plurcs,  dodrantales,  tcrcccs,  tenues,  ramolbs,  per  vetuftatcm  lignefcentes,in  ter- 
ram  provolutos,  |uniorcs  rubentes  8c  interdum  vclut  farini  albicantc  refp<.r[c,,  cicbris  geniailisdi- 
|Ua£tos.  Felis  ad  iin|ruja  genicala  multa  conferta  velut  in  .igminulis,  vix  tertiam  unciz  parton 
longa,  angnfta^  marginibas  reflexis,  glabra,  ob(cur^  viridia,  kporc  nullo  eminenti.  FUm  fns 
magni,  &quanmm  memini  pentapcwli,  pulchri  rubeotes  [p.Goodverus  apudGetardum  emac.- 
Polygono  pufillo&c  Pn»rframulos^  finubus  fcu  agminuUsmediisemcrgcntcs  plnreiattribuitj  in  quo- 
mm  uniuJcujufque  faftigio  nos  unicus  tetrapctalos,  pallidi  purpureus :  radiccm  extrinfecus  nigrican- 
tem,  in  terram  alti  deicendentem  iapore  valdc  araaro  8t  nonnihil  excalfaaente  ]  Frudum  aut  le- 
mcnnondura  ob&rvavimus. 

In  paiuftribus  maiidmis.  praefirtiill  arenofis,  fa:pius  occnnit:  vtdi  in  Lovmgiandia  SufiolcR 
prop^pontcm  Yarmouth  (euifienfc  oAii  oppidi,  itcm  in  OAluftiibai  Thnrringmn  «id  crana  Cot 
ceftnam  in  Eflexia,  necnonadmaniaai  feffinanitt  aaBMMin»  Mcno&iBiaYiamqiBe  CamairMnno 
Goldhaogerdudt^  &alibi. 


HISFORIiE 


Dlgitized  by  Google 


f 


 .    '7'7 

H  I  S  T  O  R 

PL ANT ARUM 

LIBER  TRIGESIMUS  PRIMUS. 

BST 

De  Aibohbus  Sc  Fruticibu$  Siliquofis. 


"^L^^lfPP^"^"""  ^'fa**  fiu  fimiiiiim  CBHceptacuk  m  longicudi- 
n^produaa,  fiw « inaiibiaMoe»  16«  « oo^ 

Notandum  autem  non  onines  in  imiverrum  fmAus  qm  fiBaiio6  acttn.' 
fcmus  in  longimdinem  produaos  eOb,  fed  noonullo»  tre^jo;;^  nimE 
res  quos  tamen  quia  rcliquis  nodt  cnm  filiquolBOQimniant  ab  iis  nullo  mo- 
do  leiarandos  diucunns.  Sic  quatcunque  plantae  iWliailos  habcnt  bivalvcs 
eam  ^mmbus  ad  rachin  anncMs  uno  or Ane  %i,  cujulcungue  tandem  fi. 

OUCl^ 

mems  vtJgaris  fii^  ^"foodi Iwn  «ftjSM  «u5i1^^ 

quo  in  brcviore.  •  ^ 

Siliqua:  autem  nomcn  pr.Tcipuo  jure  &ner  antonomafian  quandam  nobis  conveniie  videtarfitL 
licalis  bivalvibus,  quorum  lemma  rachi  adnexa  runt,  tt  Qno  Tofil  in  eadem  ftipi  dilbofiBL' 
lilnam  autem  hunc  in  quinque  Sediones  dividaim& 

Prima  erit  De  Arbonbus  iiliquofis  florc  pnpilionaceo. 

Secunda  De  Arboribus  toho  decompofito  feu  ramofo,  cujufcunque  fornue  flos  (iC 
Tcrtia  De  Arboribui  iilKjuoiis  florc  pentapetalo. 


SECTIO  PRIMA. 
U  JrlHiriku  <f>  Btukihitt  fiifiofii  fivt  ft^SBokim, 


Cap.  I.  * 

De  Arhtre  JnJa  dtHa. 

CRefcit  mta-dum  in  arborem  juftx  magnitudinis  lods  cuitis,  fed  nedeAa  &  fponte  oafeeas  .  „ . 
mtcr frut,ccs oonus quim acboiei pleninqqe cenlendt dt  ReiSafet nST abSn^ ! f ^-"^ 

fiOm  &  JSfcf'^"'*''  nigricante  tc^^o..  qni  ^vctc  .nre&L. 

|BIW«  teilJW,  Gcniftx  aut  P.ronjm  formi,  colorc  purpurco  elegantc,  [•quinquc  folus  con- '^'/-'"")  tc 
testt,  equibus  duo  mtcrrora  m.iRmtudinc  fuperant,  reliqua  ma  fupenora  iimul  lunaa.  aniabus  6 
medio  nuiltis  cmic.uir>DL5  -j  S.]  FoU»  dcinde  ex  imervalhs  prodcunt,  Af.tn  ferf,  mifiittnwn r.^'rV'- 

rotundrtatfa  nendk  «dmodun  uti  AnftoIochi.,rum.  &  dnSrS.  »^  cSi 
'^'^ "*'""'r''  ««*=«^  Wpribus  fucceJunt  mcmlUw«rpa,-2 
ITlfSl/  !!^^  &quodammodo  tranfparcntcs,  cnmprcfTx,  digitalis  longuudllSrrSEbM'»«(?W*. 
«e  longionbus  pediculis  pcndular  palmari  aut  felquipalmari  ioneitu^ic.  meinhSufleiu  rortxira-  ^'^'"^f»- 


Digitized  by  Google 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


Altudtcnm  Aliiid  genus  invenicur  per  omnia  ferc  fimilc,  prarter  florcm,  c^ui  in  hoc  candicat,  cum  in  l'u- 
periore  purpureus  fic,  &  corticem  virgulcorum,  qui  candicat  notius  quam  purpurafcit. 

iMiti  Sponte  nafatur  primum  penus  Granatenfi  regno,  &  quibufdam  ahis  Hilpaniar  &  Galli*  Narbo- 

nenfis  locis  inter  lcgctes.  Nos  in  colbbus  Romat  vicinis  Tiberi  imminentibus,  poAea  in  Apcn. 
ninis  moutibus,  vtdimus. 

a,  Sdi^M  ffJvefiris  rctunJifoli*  InJicM  C.  B. 

Scmcn  nummi  inftar  rotundum,  planum,  denarii  magnitudme,  craifidfculiim,  itrflRim,  aTeren- 
tio  ex  India  accepit  CBauhlnus  cum  hac  infcnptione,  Ssnien  Nummularix  cft  arbons  Judi  Indi- 
c£,  cujus  rios  magnus,  clegans  &  odorus  cft. 

Arbor  JuJfe  Americana. 

Hujusramulum  floribus  onuftum  vidimus  in  Mufeo  inftniaiflimo  Ornatiflimi  Viri  D.Gul.Ceuriint 
Armigcri ;  Folia  ejus  non  pcrinde  rotunda  crant  ac  Arboris  Judx  vulgaris,  fed  acununata,  flort;s 
iongc  minores  brcvionbus  ctiam  raulto  pediculis  infidebant. 

4.  SiIi<}U4e  fjlvefhi  ftmilts  C  B.  AcmIis  qmrmJamftve  Ktfmeftn  foUit  Certti*  J,  B.  An  Dio- 

fctridu  Acacafu?  CB. 

Exodenni  femine  enata  tenclla  planta  inftar  Ceratiar  primiira  erumpentis,  rotundis  foliisqua- 
ternis,  utnnque  cofta:  annexis  binis :  Cauliculus  fubhirfutus :  qua:  fiib  Autumni  initium  rurfus  cxa- 
ruit  'Semcn  altera  parte  rotundum  latiufculum,  altera  in  mucroncm  colleAum. 
Semen  hujus  Caynna:  &  Kifmcfen  nominc  a  Paludano  cx  Syria  rcducc  acccpk  C.  Bauhinus. 
Vtret.  Tam  vuigarc  Conft.intinopoli  ad  oculorum  morbos  cft  remediura,  ut  tntum  fit  proverbium  j 

Si  Jvltant  ecnli  haiei  Cbefmtftn.  • 


P.  II. 


StlMiM  ttrhdr  fivt  Ceratia  J.  B.  Sili^ua  tJulis  C.  B.  Jukit  fivt  vulgattor  Park.  Ctratia  flitjua  fi- 
ve  Ctrmmia  Ger.  Cmb*  Offic.  ?amt  S.  JoannM  Gcrmanis  Sc  Bclgk   -^Sc  CoroIHTfft 

J.  R. 

ARbor  (inquit  J.  Bauhinus)  cui  fru(fbis  comu  modo  intortiis  filiqua:  &  nomcn  fedt 
[liliqua  niodicc  adniodiim  intorta  &:  piopemoiiumre<5taplerunqueeft]  calidions  loli  aman- 
tior,  craflb,  ut  tradunt,  caudice  in  magnam  cxcrelcit  alticudinem,  late  ranios  Ipargcns, 
longos,  firmos.  Foha  in  alam  dilpoliu  [CluC  alata  ut  Tcrcbinthi  aut  Piftacw:,  majora]  ouorum 
tereflintmo,  lingul.uia  brevi  petlicuio  ad  coftain  annexa,  lubrotunda,  tres  unaas  plus  minus  lata,  ^aulo  lon- 
fcriiii,  taiUo  giora,  cxaffa,  rigida,  ncrvoCi,  crcbris  oWiquis  venulis  m  margines  cxcurrentibus,  lupcnus  atro^vi- 
cgndcre  ftrfb- ,  ore  iblendcnt,  infenus  pallidion.  Novemb.  &  Deccmb.  Jiilum  inftar  JugLindis  fer^  m  Hores  cx 
fit  nucTwn  purpuralicntcs  lclb  aperientcm  cmittunt:  deindc  liliqux,  non  tantum  d.gito  indici  iqualcs, 

<^  &  altero  t.uuo  mtcrdum  longiorcs,  latiores,  modic^  intortx,  comprcflx,  callo  dulci,  cduh,  (cin.na 
V/f"  AP^r/.'claudunt  mcnibraius  diftindia,  lcmirabus  Caflix  Iblutivx  ferc  xqualia,  minora  tamoi,  colore  Ipa- 
>«  TtnLJm.  dicco  oblciinorc,  comprcfla  modicc,  altcro  rine  in  acumen  lcviter  delincntia,  altcro  latiulculo, 
(3  iffitandtin  p^ip^  buxea,  dura,  &  lcguminoli  quid  refipicnte.  _      ■,  .  v  ■  n 

dicdtti.  fitSdiqua  Plimi,  Cc  wf^*  Grxconim,  minim^dubium  clt. 

In  Sicilia  circa  oppidum  Via^llu  frcqucntcm,  &  Ijwntajieam  leu  lylvcftrcm  oblervavimus, 
In  Apuha  &  regno  Neapohcano  veifpontc  oritur.  vd  liltem  frequcns  colitur.   Itmere  4  Nea- 
poli  .id  Rom.im  obfemvit  D.  7i»fr,</jw /^*^»»/»'»-  .^.1«.       i.  . 

Vcflingius  paucas  hamm  arbonim  m  /Egypto  vidit,  frequcntiorcs  in  Palxftma,  plunmos  m  Ju- 
dxx  montibus,  &  circi  lacram  ibidcnp  urbem.  ii-r  ir-ir 

rtret  Siliquarum  (ut  rccli  Piinius)  cortcx  iplc  manditur,  ^ftquc  meUco  ac  dulci  lapore,    Vindes  lum- 

pcx,  autor  eft  Dio(i»rides  &  poft  cum  Plmius,  ftomacho  incommodx  funt  &  alvum  lolvunt 
Exdemficcati  alvum  liftunt  &  Itomacho  commodiorcs  funt,  unnamquc  cienc  Qyamvis  omncs 
qui  dc  his  fniftibus  lcriplerunt,  ficcatosaJvum  liftere  affirment,  nobis  t.imen  contrarium  e\-emt, 
liquidcm  quocquot  Vcnctiis  (ubi  niagnl  copia  venalcs  lunt)  de  m  comedimus,  npn  lolum  nau- 
f^m  moverunt,  fcd  &  alvum  lukluxcmnt  non  kais  ac  pulpa  Caflix,  ita  iit  vcntnculus  poftea  ab  us 
abhorrcrct.   Non  tanwn  negavenm  poflc  impunc  iis  vefci  qm  afluevemnt.  .  • 

-tgyptii,  tradente  Alpino,  mcl  ex  liliquis  extrahunt  duloflimum,  quo  Arabes  Sacchari  Jooo 
Caflias  foluti^asrecentcsacparvas,  Z.ngibcr,  MyrobaJanos,  Tamanndos  atque  alios  multos  fru- 
aus  condiunt.  Hujus  quoquc  mellis  ulus  cft  frequentiflimus  ad  clyftcrcs,  &  aliqui  etiam  per  0$ 
fumcnduni  concedunt  ad  fubducendam  alvuro  :  ipla  etian)  alvus  non  mmus  quam  pulpa  Caffix 
ibi  ad  excrctioncm  movenir.    Uruntur  etiara  renum  infbfnmaciombus  mtus  cxtraque  appolita 

Ad  tufficntes  afthmaocos  iplum  non  fecui  quam  Caffiam  cxhibent,  valdcque  iplos  juvat:  nec  • 
niinus  decoaum  ex  liliqius  eadem  hic  prxftat.         „     ^         .  ^  .  r  ^ 

In  ardorc  &  dolorc  ftomachi  filiqua  Ceratia  comefta  cft  cgrcgu:  Jtem  fyrupus  cx  lummitatc 
Qucrcus.  EtmuUtr.  frax. 


Sihl»iii 


Digitized  by  Google 


Lib.XXKI.        J)e  Jrha^ilw  Sili^iiofo.  \  i^ip 


SiJifjtia  ftirgmrix  C  B.  C*rfl*4  ftvt  S,!,^ua  ex  Gmpks  f  ^gatrix  Pjrk.  Poitt  iuL 

humibor  a   Crdomdi  mo<io  &  folus  i  pra^cedente  non  mulnlm  diiTcn.   FUj  qi  li"  inJ 
li(iiie  haattius  (quod  novimus)  traditum  aut  obfervatuni.   Siliqua  brevw  cr^lh  m«>r,.. 
J?Pbna.  Anacar^  Capus  Mo  nonnihil  fimUis,  tres  cirater  urSrionTa  eSrii  fSi^fh^? 
ncam  vpcar^t]  qucmaamodum  vulgans  Carobx :  do  fo  pc,  toS^g&nar^'^ 

^^SZ^^SSi^'^  ^MimCiu*^  vulgariv  9Potinen,;  laporc, 
B  GomM  all^  dl  hicfiedS  ' 

Ilnnc  .iiboKm  florem  papilionaccum  proferrc  aHcrerc  non  Aunm'  -t::^'i^'ft.'-   ■ 

copia  tada  eft,  fic  li  Joai  alicoo  a  n,c  ilpo%  cft  in  £um%55ilSi4  ^ 

^HujUS  filiquasdupb  tripkVc  tnirxMC  C.iioHi-  vulgaris  riUq^s  n^'^*''!!;;^^  liaL. 
'D.GMlitbmimCaurtim  Medii  Tcmpii,  c  54«./^  Cr««  urbe  dciacu.   "         •  • 

 ■  '  •  ■  ■    .(}*.::.':>...■;,,•  / 


A 


De 

I.  deaa^  Amitkmu  fdiU  C^ea  Mmococcos,  JSifMis         «  Hfort  Ijjad.  Bii:  yiS^ 
C»r»«f  ^w-ww&toConwc.  JPfiMd^mui0{jfmi^lcmi  k^'m%^Tr^ 

K^r  cfl  c.iudi^  amplo  &  duro  cortice  nitido  &  fubnigro,  nec  fpinis  arn.ato  ut  /Ejtyw 
pui  r  .iut  Cippadoaca:  [Acaaz]  fedla^^^  FirmifCam  radjcibiis  liret.  Cacumina& 
f-Jfr-cl  '"i^^^ofr"''""'"'  multiDlidBwJiildbramB.  tcnens,  n.caullofis,  acuS  "rcS 

mteiplam  ladmdmem  compfd&  acotd  gr»pai(es  utRii  ai,c  Scncis  ca,  ir^  ?iJ  n  ^icm 
wrw^  uttmque  dcna  aut  c>aona  uno  fempcr  cxtremun,  nervi  dauX  c?  P^t^iZ 
e»  fenlus.  ftacm  emm  fub  vclpcrunt  in  fe  .addua»  per  media  pliantS.  dSSTSmwS 
d.c  Sol  pofthmm<o  rcvcfu.  apcr.ar.  Floret  Augufto;  fl«  JE„  cft,  P&Q^l  in^SS 
fims,  ut  Cynfi,  aon  adcp  twicn  fra^,  nqc  dcocfom  tiucam,  fed  fc  in  fubUmc  enger 
d^U^-^oj^b  fu^^Gnaa^  &^  nudds,'  dur«  acimoduV  &  ef 'o^mi  pS^ 

TotttR  aitoris  foliorum  fuccus  aut  decoaum  vi  (umtpa  ad  refriEerandiifn  &:  adflrinoeiwl.,«.  ^ 
Harc  arbor  non  fut  vulc  Jo.  Parkinfotms)  ad  fparmr^JSBlrfireft  ^ 
rhizam  echmatara  pcrtinct,  quacum  &  fbUl»  &  fiiiquis  auSaom  S2k-  LSn.MT 
eodcm  furculo  leu  commu^i  pcdiaib  afamenALfa  SSSSS^lJS^  -!^!"'^'^-  ■^^''"^'^ 
iliiza  edunaa  ttbima  «Ud  »  wmnmoto»aiit,  uc  non  unmcmo  Gljcyr. 

*•  '    -t        .1.' ..  '• 

E  VirgmU  m  Angliam  dudum  tranflata  cft  arborhulc  non  mnltum  ^;f7Tn„l,.  j  » 

fclBra.ex.mu  cujustnmcuscomcc  bvi  intcginir,  ramuir,uS  S^^  * 

S««^wn(pimsaa.aufcuhsobi7ti.  unde\  follA^rc  W  p^iSSi^t^Sa^ 
«a  nchn  annexa,  unpan  uno  alam  plerunque  teri  unante,  qiiai  SMnWdim 
vioranomuWl&rotunio^si.  Nondum  ^aiipJre  ParkffiVSSK  n^,iff 
protultt.  Qjx  tamcn  ad  nos  i  Virmnia  ilatarYunt  fiIiau?Si7,;?I««^  t,"^  ^'"^™ 

OMipcl&r^modum  fibquardm  Sum,  mC  S^L  t^n  ''^^'^F  *  al^quantulum 


C  A  P.  IV. 


QObbMTO  vnJttimTheophrafti  «^=m'«  non  dTe  cootaidit Jo.  Bodxus  i  Stapd.  Colutea  autem 


Digitized  by  Gopgle 


HlSTORIA     FlANTAR  UM 


I.  Ctlutu  v^ems  CEJ.fi.  Vtjiemri*  vulgsrii  Park.  Celutea  Ger.    S^aSarl»  jbetttL 

AAot  eft  non  nugna,  in  mulcos  ramos  imfij  materie  fere  Sambuci,  dunore,  incus  non  mcHuI- 
lata  (ed  cava;  cortice  gemino^  exterkire  cmereo,  inceriore  viridi  veftita.  F«/f«  mulu;  novcn)  vcl 
imdedm  ad  unam*co(lam  aliieaca,  ut  plunmum  oppofKa,  GlyqrTi  hizjc,  Hedylarij  aut  Sena-  modo, 
(ed  Senae  fbliis  molliora,  rottmoiora.  necinacutum  mucronem  deiincnuaj  iuuernigUbra  nugiique 
viridanda,  infemi  albidiora  &  hirnita,  goihi  amaro.  FUei  ex  longo  pedewoilBaKi.,  uc  in  Pi^is  & 
CKeKa]ibCra6n>Annl  Hmilesspdm^  Qiubusdc' 
cidMJw»  feecrdaim  feUicdL  nwnibnuiaoa,  peHaadi,  intenhm  rabemei,  (pirim  vebn  quodam 
-  ^AendBBCe  tiu-^dij  ita  ut  preHu  d^corum  cum  ciepitu,  elilb  aere,  difniimt :  in  quibus  continentur 
^MIM  «dfoOiculi  Giuram  tanquamooftam,  quae  mamro  (emine  dehifcic,  pediculis  bicvibus  appcnla, 
ftnndvmi^ami  maturitatemliim,  (aporeFabamm  (eu  Pi(brum,  oer  maturit.->cem  thinora,  Lences 
aeniulantia  quodaniiiioda{^iirinonttiDai«raQiiKlMiK  ita  nigra  fere,dura,  compreflL  iacuiii  in  medb 
pnediu,  (aporem  ptifliniim  re^ientii;  WMrikiMfaem  in  iis  non  (endmus,  ut  perfim  li&nliKdnb 

b  Icalia  multis  in  locis  inveninir,  i«io  prat  cxteris  not.ibili,  in  latcribus  &  prope  (qnnimPB 
mootis  Vedivii,  malcenfuad  cratercm,  ubi  nullat  fere  ilix  plantx.  Oblcrvavimus  ctiara  tirca  Mon- 
ipelium. 

Mwi  Hufus  felia,  fid  Drxdpa^  ianina,-  non  (bium  putcant  per  io%iora,  (ed  U  Tonucionei  inoveiiCa 

fdutifemiiHiGcn»;  fitt  a«an«eiiiricab'8e  raceribn  inin^ 


1.  OlmmZrilmkMmgMtgtM  O^BiamamikBnVifiLB^ 

Fruticat  altitndilie  humana:  mAw  pallefbente,  brachiata,  ligno(a:  CmmU  (implici,  afiqtando 
multiplici :  RMmh  non  inoomptis,  incano  molli  romento  oUicis:  Fdiu  pcrpecuis,  rubron.;ndis,  crafTis, 
albentibus,  bnugino(is,  uc  plurimum  (eptendecim  coftam  medum  binacim  ciugemibus,  unico  in 
fimuno  tmpari :  F/#r»i«/ paptlionacas,  lutcis,  Geniftx  Ilifpamcr  amplicudine,  m  fpica  palmari  af- 
fadm  aMcerracis,  pendentibus  (ingolis  ex  pediculis  parvts,  incanis,  marginibus  crenaos :  Sitnjuu  oo- 
naceis,  bivalvibus,  teretibas,  dipmm  longis,  ventnolis,  aliguot  quafi  nUun^intClceptis,  deor(iim 
fpeaantibus,  intus  &  exms  incani,  albentis  coloris,  8e  io  moUiculaffl  niacnri|i)rpiodQdiucl% 
aeiitibas  paite  quz  protuberat  /mm  globodim,  dumm,  (u(cum,  magnittidine  Ciceiis.  '  ^ 

Abunoat  in  vepietis  maritimis  infiux  ZtjUm,  di^  ab  indigenis  Mundu  Murmiga,  \.  e.  Morungu 

•  L.  Jtrmtt.  maritima.  Videtur  enim  habere  quandam  afinicatem  cum  Monnga  *  ChnltoplL  Aco(l«,  quam 

*  !>•        Z^anenia  Wattm  Mnvms  Le.  Munuifn  faoitenlle  rocanc. 

Otteribiflifiinri  dqpuoidiniracris,  anm 
ob  ignaviam  ae  naligBiuitaB  I  feiO  medioo  ptoferipcu 

^  Propagamr  fadli  per  novellos  (h>Iones  i  radice  adurgentes,  per  fubmcrfioncm  aut  circunrpafi- 
lionem,  ut  &  per  femina  vece  terrx  ocmunifia.  Frigori  (ubdudn  toca  hyemc  vigct  &c  viret. 

D.  Hermttmm  Coltittmm  dividit.  in  Vtfiemimm,  &  SiUfKfam :  Siliquolam  dande  in  duo  geoeni 
fiibdividit :  quoium  prinuun  ligR  ieniina'CTliiidia6ea«  oolooga  in  fibquis  bivalvibusarn^M^jy^ 
leram,  cuiu»  qmniBr  in  Oriente oftndit  ^odm  foii!ggfePg?iL.ff^gg  gP^Pg M^^f^-fW'^ 
fii^qpiifiUUimoinniecpas,  '"nii^  Mg^|H^P|H 

§.  Ctlutta  ty£ibii>p,ca  fiore  pirfmm  ^Btggim%  Cm^^,  CtbmiJtiMi^  fm  ilMim  Mtf 
Jtmi  ftk»  ate^a,  ?nir$KK 

Planca  Aucori  noHro  dcfcripa  ci  n^mine  Africano,  circa  Promontorium  Bori.T  fpet  colledo^ 
enau,  cAdtt  plures  lefquipedalcs,  lignolas,  ftriatos,  incanos,  medulla  candidiflfcia  ^ir dos  proiwo- 
bat.  lapdte  duld :  in  qauws  liinc  indd  ^etla  erant  /«/m,  ^  complunbus  incanis  foliolis,  Cioens  (yl- 
veftris  anguftjofibus,  uni  coftx  qoMDOr  tmdanun  utnnque  inbaerentibus,  un6quc  excremam  alain 
oompante^ compofka.  E  (ingumferaii  alarnm  cavis  lurculus prodibat,  duotum aot  criuro digitair ■ 
rum  tranfverlorum  longitudinc,  floribus  Colutex  vulgans  longioribus,  &  florido  colore  ex  fuave- 
lutwue  purpuralccncibus  ^  mcdio  ad  lummuni  cacumcn  dccoracus.  Quifibet  verb  illotum  florum 
ex  incano,  ftriaco,  in  quinque  (cgmenca  expanfo  emerpebat  calycc :  cx  quo  floro  delaplb  FoOtatlm 
Ooluttae  vtdeui^  teaer,  membranaoeos_pdlucidu(i]ue  (ucadccfaac :  in  tpotimim  (kwi  in  vulgati 
OMidnebantur  ooroprd&,  lenifbrmia.  jptatt  CblliaiK.fii^^  ^OkMam^^lsmS^i  fm^ 


men  ad  juftam  perfeak)nem iwiirj^!iiiiiinr  ''''A'.  "        ."V.^  ,  .,  "  « 

InHorasfrequcns  cft-  •  '"'""•''^.r^-' 

44  Ctkttt  bumiu  vcficarta  Sjrutct  fltrt  ctruUt  Bteyn.  Ceit.  1. 

Rarum  hoc  Coluteae  genusSyris  inlociteditisprop^Hilapmoccmrit:  J{«Am  fiifte»  empb  ad 
Rhaphani  craffincm  longicudin6mqae  aoeedente;  quae  CiSmtt  fimdit  palroares,  cerramvenuir^ 

flexos,  quorum  fuprcma:  parti  novem  aut  dccem  Lentis  adharrent  fblU  pennaca  :  incer  qux  ficrtt 
emergunt  Colucea:  j^thiopicx  oil  violacei  coloris,  Inque  orbem  diipoiiu :  quos  folliculi  excjpiunt  Co- 
lucex,  (ed  pauld  minores.  r  j- 

Hanc  in  Hetfaario&aniralfiano  obiimvit  IX  Bccniinb  ou  cam  pio  Aitragalo  Diolooruh^ 

'  CAP 


Dlgltized  by  Google 


Lib.XXXI.  T>e  Arboribm  Stliqtwfis.  ijxi 

,  c>P.  y. 

>     Jl4r^4  Jovi  CE  j9vkM0  /hnx  Fark.  Jvtm  hrh  fAiri  hum  12.  €|e  jUKmc 

7.B. 

ARbufcuk  eft  frutiooft,  aIcitu(Jiiic  humana  [nos  tam  altam  non  obfcrv  .ivimus  ]  cujus  mate- 
riem  dur.tm  atque  lignolim  fcrc  incmus  &c  lanuginofiis  tegit  coi  tcx  Rami  huic  frcquentc» 
faris.  Folia  quinquo  aut  fex,  ai;:  lcptcni  «lam  conjugationibus  contexta,  quanun  fingu- 
kria  Leacis  ioliis  paria,  viUota  aigenteo  cobrc  fiilnnc  Esjedicali  fbliorum  ala  appen- 
dkesfinsuliresesooriuiitar;  Lmugino&,  quaruni  cxtrenw  inli«iK  sii»nr^  lutci, 
quorum Tinguli  non  magnitiidine  (cd  forma  Gcniltx  flores  armit^antur  Sr.cccilunt  jlliiu.r  an^;  lljc, 
brevcs,  mollcs,  cin;;rcj:,  femina  duo  vel  tria  in  rotunditatc  oblong.ij  ex  cincico  nigricantia  conci- 
nentcs.  Rjniix  dur^,  Iigno(a.  Admodum  tenera  eft  &  trigoris  impatiens, 

In  clivis  manamis  Hetrurix  &  Reera  Ncapoliuai  copMwn  obMfvavimus.  laPiQmoiittirioGea 
propeMoafpelium,  ubteamofiri craidum,  neciKiiiiKD.MtginaIi  ~ 
J^vinbiis  aitt  aflbusioinadidiuiiihiltisMl^ 


C  A  VL 


Afhr  fiUfmfs  Iriftlis  Uiic*^  fitrt  fafiUmmt»  /Sifut  grtnii  fUof»  mmmm  immt  f»ham  cmiHtnte. 

H.M.  ..  .  • 

TlUiimlKNninum  longitu^nis  eft,  uniuscraffitiei,OOldOBaBteriori  dncricco,  ficco,  fragili, 
qui  i  nigro  rubci  inveftinir  nuucl.  interiore  veioisdU»  qnaniTis  crafio,  quo  incili^  gum- 
mofus,  Ijnguincus  aiHidm  exiuclat  tiquor,  (apore  (olNltllcii  RsJix  fufb  ctxlem  cum  cju- 
«^ce  liquorc  eft  fuccida.  fa!ia  cra/Iaj  pra'gr.ini.ii.i,  BrjfTic.T  S,\b.u;(.Ii"  h5'bern.f  nnicanria,  l  l.ito  u> 
tmit,  ^lqui  fer^  ipithamam  lonaa^  albo  nerveo  obduda  limbo,  udu  (iibalpera,  colore  lupcrnc  i 
viridi.j[l]rco  nitencia,  infinii&  dilnBanb  Mn»  pedunculis  rocundis  aaiEs,  cidiialilNS  fiirculis  inhx- 


renc  Veouk  qux  i  niediaflM^  «umpeMKi  in  leda  dnauiac  parte  vifuntur,  in  (c  inviccni  re- 
volutx  fu{»namfupeifieiemmiin^  allwnMtero  diflo  moJotaBfitntcs;  faporis  expcrtia.  Longiore 

dcnlciquc  ^  ramo,  fupra  fbliaceorum  cxfurgente,  petiolis  fpiffis,  fcfqui  ferc  uncialibub,  paruniper 
tomencolis  plures  alterni  provemunt  ^ret,  papihoiiacei,  grandiulcuh,  tetrapctali,  coloris  coccioei, 
Maicu  adeo  fimiles  ut  cztcra  exindepeti  queaiu:  odor  iplis  acns.  Calycis  vci  o  quinqtie  qi^M^h 
petioliis  parum  tomentoniseft.  S^ifui  pcrmaenz,  (pithamam  longx,  trcs  polbces  laca:,  nems  emi- 
nemibiis,  multis  pilis  dum  adhuc  virenc  decuniDcntibus  oblitx,  lataibus  pxne  contiguis,  pcrplanar, 
corticc  interiore  caitilagineo,  candido  (iint,  odore  (iibacri.  Harurn  in  verticc  una  valdc  comptcfTa 
ac  coinplana  repericur /4^«,  cortice  tenui,  rubro,  pulp^  in  duas  ic  divideiue  partcs,  albJi:  matuns 
{eminibus  iiliqux  rubent,  qux  priu(quam  faba  conlpiamr  in  juftam  esadounc  IIMgoitiidiiiein. 
faba.  (olicaria:  magrue  inclu(a  (iliqux  perdulds  eft  fapons,  gravcolcns. 

Cre(dc  in  Cranframon,  Belltaga,  mulci(que  aliis  Malabarid  regni  tam  montanis,  qnam  aprids  locis 
copio(a,  (empcr  frondens.  fimua  flons  Septembri  &  OAobri :  fiudus  Januario  fequentibu(quo 
fcrt  raemibus.  Quadragenaria 'flmqrinif.  Aft  rami  cerrz  impcMiri  ooolaBm  radicaniur.  Lignum 
Sc  folia  gcntilium  czrcmoniis  inieiviunt.  In  putverem  redadti  fruAusaffiinipit  kunfacioM  1 
Qortexoo  inodo  cum  xumbero  exiiocatOj  exhibBtur  in  moriu  vipcrma 


ca  ».  va 

^  De  Anagjride  ^  LahurMO. 

AHJyie/r  diilum  putant  a  twtali  fblo,  ut  Anagyrum  pro  fiuticc  non  (ecus  ftinamus,  quam 
Anticyram^pro  HeUeborc.  Stephanus  *^  wtAu»  Anag^-rum  locum  eirc  aic  m  Atuca,  qiii 
adtribumpettineatErechtheidem.  Du^lex  eft,  non  fcetida,  qux  Labumum  iMmii  puratur, 
&  ftECensuuvenDioiGOfidis.  Foliis  in  eodem^pediodo  kous  *  floribus  &  iiliquisiaoi>-  •  £4. 
iQngoracemo  pendultt  abhniDsgBnetiialiis^fflliiigDitar.'  kmmt 

mei" 

I.  .<^n<j^>r;i  ncn  fatida  nu;«r,  vtlAlfiua  CB.  Aaarjrit  Ger.  Lahtfrnum  arbor  trifoliaf  AuO'  ^ 
gjrkh  fmlis  J.&  ^ugfrit  mmfitidttJkm  taSimmmmtiim  Fvk  i8(MMfCGnl4nt« 
not  (hnbing. 

Arbofis  mediocris  magnitudinem  .ifTequitur,  ramis  brachiatum,  corticc  vircntc^  matcrie  dura,  v.t 
ruJHd  palis  ex  ca  confeftis  agros  (uos  fcpiaiic.  l-oUa  cx  uno  tubcrculo  phira  Tntolii  Alplultii,  in- 
ferne  (ubhir(iju  &  cx  virorc  pallida,  fupcrnd  glabra,  latilquc  fatu:o  virorctmcta,  pcdiciilo  hiriiito, 
cenui.  tareti  j  lonfkudiiie  varia,  uuaaii  &  palmari;  Flmt  ex  eodem  cubcrc^iq  cum  foliis»  ^ut  tti 
animmivmmSh  «itehtaiftii8,inlonea,  teiac^  teaii«liirfiiiiqne8c  lodtia Bffila  dependenc« 

OgggglS  dodranr 


Digitized  by  Google 


,712  H  I  S  T  O  R  i  A  PtAitTAlltiW. 


dodrantali,  latcrviuni  brcviorc,  fbvi,  Gcnilkllx  floribus  fimUcs,  c  folus  quatcmis,  fupron»  refiqoM 
multo  nujorc,  l.ica,  lurluin  icH-xo,  nisrorc  intusnonnihil  maculoro;  binaa  latcnbLN,  (;v:,ut-im  ro- 
ftracamj  Ui  quo  afKti  crocei,  complcxu  liio  cocrccnt :  Oimtbm  btc  ^o»///  JIirp,l>u,  cjuus  fiere  pafduf 
fltm  Juimm^btijufmtJii  ftr*  fiorts  funt-  « •  «1.  •    /3         1      •  i- 

Labomum  Plinii  vidctur  eflciMcarbor:  nec  obfttt  qudd  Plimusfloicm  lonmnulmecubittfan 
«fle  (cribat,  qiii  in  hac  arbore.pa]tra  kuigiaidaiemiion nMedam*  ot  objicK  Matthjolus ;  Nan  fide 
digni  rciqi  c  herbarixperidCleiniiiaateJaiaaifaiwloiiglacttfl^  uc 

Cnwiit  Camerarms.       *  ■     r  1     1  •    1  /• 

]h  iDontibus  propdGenevara,  Saleva  «cjura,  Inquc  Alpikis  Sabiudicis  obrcnravimus.  MaioSC 

faaio  aut  ctiatn  Julio  nedibi»  ntto  in  montibu»  ipe^culo  rtof«.  ^Exlemine  hcile  provenic.  - 
Sititfttm  Labonii,  defcribeweSohrb  apud  J.  A  Vvoma  lionettlinin  liliquis  limiles  funr,  com- 

prsfltores,  fraau  contumaccs.  In  exrremis,  ac  nonnunquam  intermcdiis  Ipatiis  continctur  (tjrm 
Lentis  magnitudinc,  cx  latitudme  fubionmdum,  ima  pane,  qua  y//»jj«* -pcr  pctioluin  hatrec,  caniii- 
lum  excavatum,  rcnis  prorfiis  cfRgie,  quod  .mtcquam  manirucnc  rirc^  poft  nMmiiMfsm  miuni, 
daiiim  &  ob  Izvorem  ^teodidum  eft.  Variat  foliis  variegatis. 

.     %.  LAmikmftkHfmhUmitmHm  id.G^^ 


Pneccdenti,  magnitodine  cxccpta,  peromnia  fimilcm  cflc  aiunt.  Scatura  huichumilior.  Afe^ 
flores,  femina  diinidio  mmoi a.   Non  modoiion.iiigrati, fedinllia» eft bxc planta odoris. 

j.  Bauhinus  duo  1-iburna  cfle  vix  putat,  nd  Aiat  figoras  onntt  LabQmi  apnd  Matthiolnm,  qui 
confiidit  Anagyridis  hilbriam  aini  Laburno:  cumquo&cgo  lubcns  fcnfifTem,  fi  non  oblcrvalTeni 
inCataloni  plaourum  Hoi  u  Lcjrdeniis  i  pcrmiitiDO  Botamco  D.  Hamume  nupcrrime  odito 
hinc  pro  ffiftinaa  fpede  yiviydkim, 

4.    /v»pris  ftetiJa  CR  Gcf.  f^rtida  J.R  €^  UllUH|9M»mML 

LaWno  liimlis  frutcx  eft  afborclcens.  |_  Fratioofa  ftirps  magts  quam  arbor  cfl,  inquit  Marcsllus, 
Nos  tamen  vidimot  tonfiira  putatkmdque  coadam  ad  l^timam  arboris  altituiiinem  crclcere.  ]  ra> 
luis  h  cc.  r.eiitibus  (atis  dofutus,  oortioe  ( inquit Clufins)  ct  vindi  nigricante,  materie  pallida.  A/m 
CL:rn  !,  oblong.i,  acttniinata,  (iipcrius  virervtia,  infeinb  il^cantia,  odbre  adeo  gravi  ficiettopnediu, 
potiilimuni  (i  ccr.intur,  ut  tranliimtib.b  luo  faTOre  caput  offendant,  in  unius  pcdicali unciatis  capuc 
inlci  ta.  Ex  tbliorum  ledibus  &  alis  Horcs  cx  caiycc  m  quatuor  breMuas^fcfto,  glaucn  8c  tcUu  ar- 
genteo  emicant  bmi,  terni  .lut  quaterni,  obkmgi,  quatuor  foUis  conftantcs,  GcmA.t  fetc  aut  Cytili 
modo,  fedqoorum  iupremum,  qu6dqne  rdiqua  tntegit,  brevius  eft  8c  mioimc  rdiexum  ut  m  illis, 
oolore  intens^aureo,  reltquis  pallefoendbai,  e  quofum  finu  apicuH  pbfcdi  emicam  fbri  concolo- 
res.  Floribus  fiicccdunt  yi/<f»<c  digitali  iongi^jidinc,  poIUcari  vcru  i.icitudine,  cartil.igincr,  in  quibr.s 
terna  aut  quatcma  ftmut»,  ntmnunquam  plura,  (acis  magna,  exiguis  phaleolii  liiiuka,  renib  tuini.i, 
qiue  initiO  albcAr,  deindc  colorem  purpuralcentem  contrahunt,  tandem  per  maturitatetn  cx  ccci-u- 
leo  BT  ept^fiffli  Ittolbondes  nttMu»  dixoi^  ciim  tO  eodem  irudu  non  bcue  macm-o  crcs 

diflbienusctMoits  oon(ptctantur,BtdtBgenternQca^OaAs.  ... 
0       Floret  Maio  &:  Junio  mcnl^us,  grato  inter  alios  fiittiocs  per  fylras  (pcAacuIa  Nosm  moncibus 
Um         fiipraMeflanam,&alibipluricsnimmSicilia,tumctiammIuluobIcrvavunu$.  Chiiias  in  nxolb 
«Uepopd  Aickan  oriiem  inGalBe,  tnm  fieq^^ 

5.  A>>4jjrUjkta0§kmimmJ»  film  CB!        Cmk»  iCbifidioof*  RooDr.  M  i^t. 

De  hac  J.  Bauhinus,  Licct,  inquit,  Honorius  BeUi  fe  in  Crcta  pafllm,  feciis  yias  difierentem  A- 
naeyrin  ab  e,\  qu.im  hic  dclcnbo  obferv.ilTe  dicat^  gust  rotundiora  proferat  jouai  nontamen  ob 
idk  folia  qua:  parum  variant,  divcrlam  exiftioio  &aiodam,  cum  przfellim  emUB  odor  &  tacolta. 
tei  k  Veteribus  huic  adfttipaBcawlemeflecbud  4emoiiftient.  Faalnreaam  wcn»  lufis  m  fehB 

qdm  in  viribus.  -     .     ^  r  r 

Kni,  iWia  Anagyndis  foetidx  triu  8c  impofita  cumorcs  rcpnmunt :  licca  m  pairo  pota  menles  ac  lecun- 

das  movent.  ketum  moituum  eiicumc.  Snnai  oommanducatum  vonutiones  mov«,  nec  lemen  un- 
ttbtled&Rjia^uiianimibocinieorumoonfe^  _  l  n  j 

Acadit  interLUim  (inquit  Hon.  Belli )  utcaprar  &  ovcs in  Qete Bme Wawta hujm  tolia  4apa> 
icant,  iicct  odoris  lit  ingratiUimi,  6c  poftea  cx  iiaruni  laiftc  cafit8U«tBclator:  qoo  fi  ftwte  #iar« 
abqnk  vefcanjr  aut  lac  bibac,  ftadm  excif.-ncur  tum  vchcmentifliml  vomitu^  nim  fiux-m  ^«-""f™! 
Et  ciim  hoc  lipiIGmc  acodai^  muki  m  dilcrimtn  vitx  vcniunt,  quam  ob  caulam  frutcx  ommbus 
fit  exofiis 

Qiiod  Labumi  flores  apei  WNI  attingant,  Plinius  eiimq,  fecuti  teccntiores  Botaniei  affirmam.^Sa. 
penumero  autem  Labommiob  ligpiduritian&nigroremprojEbcnovxnit,  » 
pBftinwrethecse»  y,B,  ' 

6.  rUfmlm  «fcr  MicB  incma  fiHmi       Kmm  M».  Thtr»  P«r<w  H.  H  ^-/f  ^;^»'  ^ 

Arbof  cft  fruticofa,  rs<Uct  rufE.,  obfufco  corticc,  inodora,  caudicc  fefquipcdem  cralTo.  Jg/*« 
&uiciiin  iSpsan  hafaeacia«  ex  oUongo  aogofta»  qtulig,u6  poUic©  Jfquafltw,  acnlcata,  nccvis  Iliia- 


t 


Dlgitized  by  Google 


Li  b.  XXXI.        De  Arkribut  Silt^uofir,  1 7  2  ^ 


ca,  nuniero  tei  n.i,  bipollicmbus  ftriacis  ctiani  i  furailis  breviflim»  pedicuiis  depcndent,  ftipcniile* 
nia,  e  viridi  tulca,  intcrnc  !n  ilina,  odorc  iimul  &  guftu  haod  iogntl.   FUres  hic  ilUc  m  aareoii- 
uubos  furculorum,  prope  ioljomm  exaraim  eipulialaiiniiii  emmpant  papibonacei,  tetrapetali,  . 
qoonun  unani  aduncura,  fenaftmum.  hnrifaoi  albiauipfaas  8e  nwifluddis.  intus  flavoini,  arcl 
medium  orx  leviter  finuatiim  cxiftit.   Duo  ereda,  oWonRa,  flava  foliola  propc  lati  s  iacurvacum 
circumplcauntur.  Sulttt  hamato  incumbcns  folio,  candidus  in  novcm  lilamcnta,citx:eiiapicjbu5  do- 
nata,  divitus,  fhimmc  quod  iilamcntiim  Havo  capite  ornatum  tranfinittit  crocei  gemma  nodulato  • 
obtegitur.   Eoruni  cilix  venolus  lurfutulque,  odor  auiem  nullus  eft.   Succreibentes  floribus  /7.'  -^v  r 
^iptuniauricukreniti.mIongitudtne^  tumcraffineaemubntcs,  pilo&',  maculisintcrftindar,  c  viudi 
dilube  fcnt.  comce  fubrubro,  cartilapneo,  abi  «pandirur  tranlparentc.  niulcis  venulis  inrcrtevrs 
«H  tnchiduntur  quatuor  Pift,  cartilaginofts  imerlepimcnn,  \  le  n^ucu6  dirtincl.i,  inunacur.i  virentia" 
ftlabra.  nitenti,!,  manira  rubenti.i,  qu.Tdam  cx  albido  flaventia,  llcuni  traniverlum  obtmcntia  in  edu^ 
fia  obgratum  laporem  relata,  quinimo  piopterea  in  ngris  pinguioribus  fedulo  exooiunnir  &ubtirk 
venafiacxponuntur.  ' 
I/ignnnirineQ(e^anuana  Fnitexipfelemperfrondens  brevi  emoritur. 

Apoaema  exfblm  aflampcum  hKmorrhoidnm  fhixnm  ninii',  copiofiim  ret.irdit.  Cum  Pipcrc  con-  ^'»2?'*' 

trir.i  rolj.1  girigivaium  inimundiricm  ,  dL-nriiin\  tolh.nt  doloi  cni.    Dj.d.-t.i  in  O.  vzr  lotura  fcmina Sc 
cum  txicyio  in  linimentLin)  red.uta  Ipont.me.im  ac  doloroUm  artuma  propuiiant  lallttudinem.  Fanir 
tiir  inluper  ex  iis  quoque  Ulabri^  concr.i  vanolas  pocio. 
Uxc  Pianta  cceric  noc  anao  1 687.  in  Uonto  X>JJsM^. 


C  A  p.  VUL 


Cp^n  ffnufM  AcuM  Mm.    Aeada  trifJi»  C  &  AtM  tt^lkl  Got.  fecKndti  fm  nhtr*  DitfeO' 


HUunc  fruticcm  ITon,  Belli  fic  diifcribir,  pro  AfiuLulio  fecundo  DSdlcor.  ver.i  ficl 
quique  m  tou  Gracaa  nomcnadhuc  retinct.  Ligm  materic»  aflxi .  dunffinia 
dl ;  mediam  «MOB  ten  la^didtt  (xku«  carem:  flores  lubet  luteos, 
parum  odoratos:  venio  autem  IpirantB  eonun  odor  (atis  fiiavis  manc  longius  pcrcipitur,  fucccdunc 
^iTvx /tlii}u^  in  quibo»  tria  quatu6irve  (emina  coocineanir.  Folut  Rutx  hniili.V  funt ,  tcrna  limui 
jun(fta,  licct  arlUte  ip(a  amittat  ut  Autumno  mduatur.  Spinis  totus  fjutex  /catet*  validis  dur 
arum  triiimvc  unaarum,  quarum  noanallae  bihdac  aut  tnridat,  ftriatac,  i«liqu6quc  ranio  concojoivs. 
quarumq,  non  commiiruris  modo,  fed  ipfimet  etiara  mcdietati  ex  longiufculis  pediculis  fdb»  hxtenb 
cnralia«  ,ex«uquadamacTOqaMkmoonii^  nitiiur  ItTOe.  liiao. 

U,  odam  experte.  ^ 

InCretaexlioilepc^conficiunt,  totxque  (ylvx  ex  co  conft.ue  fpcaantur.  Vet«  Lobelius  univep. 
fum  Tyrrheoum,  LiguiUcum  acque  Medicerraneum  hctus,  uu  pieraque  ItaUx  loca  hoc  frutioe  kaxm 

IVmul&c  lueegliata  Cyiifr  aanmieoui,  aun  qpiin  ia  omoibos  pra:tcrqnam  fpinis  convemc 


C  A  p.  UL 

Cjtifm  Mttrmm  fivt  Afyjfim  frtaicmu  Ger.  Cjrti/i  fsiit  ifuilmPUm  Alyjfm  frutitan,  Park.  Ctt^ 
facu  Alylfom  fruttcam  tfmimiam  Lob.  J.  a  Pftudo-cjt,fm  (iore  Leucm  luteo  C  B. 

EXoticus  hic  frutcx  floribus  lutcis  Lcucoii  minoris  arftate  hicet,  i  Ipaiiis.  numerolTs,  anfra- 
duolis  Polemonii  ftriaps  cohculis.  fti-Cytil,,  iiabilioc^  «Ibida,  hiipida,  letaceb pilis r*. 
gida:  iMM<Ugnola,  duiiot^  &infollicnli»(eminc. 


C  A  F.  X 


G 


Dp  Gewijla  vulgari  frifoiia. 

Enifta  k  genu  diAi  putatur,  vel  quod  gcnu  inftar  flexilis  Gt,  vel  quod  gcnubus  medcatur 
dolentibus.  ' 

Foliis  in  eodem  pedjcu  b  ternis,  viminibas  tenoibiis  Mxalof»  oMircitis  ab  aliis  liliqaolis 
ficmiepspibonaoeodonatis]^ant»diftingiiitai; 

A.     f .  Genijta  angukfa  tr^tlta  J.  B.  onMa  &  fcvftuia  C  E  Vulraru  &  fcoparia  Parlt.  Gf 

J.B. 

J.,2k?^^'''i'?*  ficqocnterinmagnamaltitudmemebfa,  hominis aaniram attmgens.  inter- 
dumJiiinuIiorniullo,  caudiceshabcnstttnues,  iignolos,  aquiDusplurima:  tcnucs  Iparguntur  nrgul*. 

GggKEfcgi      «  angdo&. 


Digitized  by  Google 


17H  HisTORiA  Plant.aru_m. 


  1  fV  v-.rentes   lentx  Sc  flea»  ncaique  faciles,  non  ra.^^dixt  i  c  m;ali.isdivife,  in  qiiifci,sy.V« 

'"T  ;  "^;;,  (  r  DrionTnToK  acuminata.   M»o  «pcar  f.,  aurc,  aiU:  fl.n I^k,n,. 

cicNi.i,  iHiluta,  pnor.i  ^^"'"'Vf        '  J^-     *    amcibus croccs.    SiL^jux  coniurcJli,  Jat»,  nj«,a, 

Voli.^  rann.1.  5.  ^;^'''^^;^:^  ':^  S^fJ«;  Y^mm  cmm  purgant  on„KS  fcrolos  &  aqUs 

ac  luperriuf^  hu.T.or«  ^^««^  J'^'  \;'  icmcn  non  nv.n,"«  poccnt.r  fore  quam  Spartiuni  ani 

,lcro  d.achnKC  "'"^  J**  gJSro  n  cl.ce  vcntnculo  ]c\unn  Uuv.  um,.  Qiare  C|us  inagnus  ctt 
llel!cboj  U5         ,1  .  licmwnhrnut  Lob-viius,  kiiimcGcn.llilccparii  vomKura 

udis  lioa.c  contn  i  9^'  R  ■  . '     .       jggoao  propinato  citra  magnam  contentionem  (e  monde 

fcnbcns.  "  «,  Aouitania:  max.ma  copii  innocw»  non  modo  led  etiam  admodum 

(,nqu.t)  plcbccula  Arv^ M  K  Aqi^Ka^^^  naule^ve,  aut  coni.notionb  movcrc  lo!cn:,  Q.:in  ..pud 
gunui  luavcs ;  J'^.^^'^^^Lanuntcs  dura  adhuc  v.r.aes  fi.nc  conaiuntur  lalc  &  accto  rio- 
Brabantos      A-^B^» pari  commcndaaonc   Deduntur  enim  noa 

,      ^  "iS^^i^^r&^^^  'iui  hoicc  flo.cs  Officim,  vonuttem  dend*  ficcantlos  prad- 

P""?,''  . -livrrGs  tMites  duldem  plancr  divcilis  inw  planc  contrarm  facuJutiUis  pollcrc  Ea- 
.  ^^'f/in  •,fSfcrvS^£tonL  rad.ccs,  qulauelWia«e  floctt^  ut in ejns hiftocia imi. 

.  dcm  d.ffcrcntu  c^b^^-^^^^ 

•       Pl^^um  rioium  Geniftx-  p,.lvcnUt  8c  racUc  n>(ato  except,  ad  fcrophulas  cxpcm.m,  fi  eo 
lilecti»num  1  .  ^       nondun^  cdito.   Ero  non  multum  ai.xiln  mdc  cxpcdcm. 

'    ■  ^"puhS  fiOTSmni  cum  hydroinehtc  cxhibitus  in  hcne  tumido,  hydrope,  idero  utioquc  auia 

^'*if/r^r  ex  GcniAx  r.imulnnim  .ic  viivdtocam  «idorum  &  corobuftora^  anere  cum  vino  » 
^^Kx^iuri    «xA  ad  cachcx...n,  &  KicopHegniatfam  i  iwifluto  wUi Maar,  8e  pote* 
•  raKaP^SV^'^  hu..orc.  cu,u  urina       veficam  (apdfal;  Cm,  ^inill»l»pfa» 
/«•r^m  jb  hoclixiv»  quam  ab  altcnus  cu)u(cunquc  frutiCB.  .     ■    t..  ^ 

*vJ^,m  us  q  "de&nifta  traduntur  rcpugnat  Ca(p.  Hofinannoi.  fi  Gcrmanjc.t  ,n^II.g.7tur. 
o. -rrTnnu  tTdc  l^mmc  c)ufdem  Idmus  habcrc  quidem  ii4Mri.,  fed  non  quaic  Hcl lcbor,,*,  ve^ 
^  i  RCLnusA  lcum  Picus  &  alia  talu,  &  quidem  in  tripla  aut  qualupla^f qu.saoii 
S^a£S.t  a.n2  .Ha  encom.a  tiux  Geniftar  noftrati  ab  ignarp  dantur.  Idem  duat  de  v-irgartjm 
^i^  Se  Ubenter  abftmere  ait  i  GenilU,  quia  onm.a  qu*  fcnbuntur  incerta  &  dubra 
[T*  vSi«  d^peninB  aflimamiir,  dtanqu^  de  fumm.tanbus  &  lenun.bus  f  adunm.  tot 

iSes  ^  ™T      "  roabeant.:  nec  {s^i>^ S"^^^'^^  c^l^SS""^ 
5L  nn^mum  lilc  vult ;  imo  vix  omnino  pnrftare  tatharriCK  fecultac.s  rcipcau  cwMeim  , 
*^r5S  A^abia  qux  i  noftra  d.vcrla.  plamt.cs  ad  montem  Sina.  obht.v  funt,  quar  eaam  m 
ArtjS.aS*£nata.^.i-y:   S.Sq«Ki?  (inquitCBauhmus)  quihancquuua«|«« 
GemlU  non  rpinofc  fpedem  Bdt  •         .  . 

1.  trifiimm  fruttx  Gtmfta  filk%K 

*  p^rfL aHatus  cft  qucti  dcfcripfit  J.  Bauhinus  hu)L,s  Plantae  cubitalls ramns,  Geniftar  fide,  ftria- 

^   fc^r^  aJas  alterno  pol itu  Jiviias,  quanim  co.„.n.lTiu  i.  ro!,.j  lurcnt,  ,m.YPArtc  tnfoha. 


Cap. 


Dlgltized  by  Gopgle 


LibiXXXL  "De  ArboribHt  mfmfis.  1715 

CAt.  XL 

t)e<k»^almmUL 

I.  ^^^^^^^*^^^^^  tm^tr*'  C  ^dmugtHifia  ?mmmu  Fnrk.  f^magtnifif  Ger. 

Uflnjtcx  eft  cubitalis  &  bicubitalis,  radice  longa,  obliciuti  ferpcntc,  fibris  aliquoc  ionua»  Vt^ 
mm»  haSaet  lenu.  tenuia,  tereda,  in  muitos  ramulos  an^ulolbs,  ftriatos  dirila,  per  'mma 
Vj^  uc  ptnrimjigDi    fpargqiria.  f«/«  '  admodura  exiKtta,  inferiits  lanagine  cana  pabefcencia  *Bina,tfrnj, 
lupenus  gl.iSia.   FUresiA  ramulomm  larcra  mulri,  croceij  ex  hirfuro  ca!yciilo.  AfpaUthi  Mon-  aitt,juMer»a 
Ipelienfis,  vel  genifbe  vulgaris  fbnni  8c  oclorc,  fed  multo  minorcs,  e.vccrius  pilol],  intus  glabn. «»'^ 
Succeduntj%M«  pam^  idMialeib  Iau^^  inq|iibasplnnyMriMi.tG^8eiieii^ 

•  Jn  Anaaa  Wiitaiibeitico  6c  alibi  in  Germania:  necnon  in  mukis  Pannonic  locis  ad  viarem  Um  9 

&  {^•Ivrarum  mai^es,  cditisj  ficcis  al^iue  defatk  J.  3.  C&tfT  Fluiibus  etiani  in  lods  Garrigutt  di.  Hatf*. 
Qss  propc  Monlpelium  copios^  mQaxat.  Bttm.  Mtm^.   Fbret  Maio,  qu.indoque  eciani  jVpnlL 
Vel  C.  Bauhiniis  ex  un.i  Ipccic  ciuns  racir,  cnm  Gcniftim  mininwin  LugJ.  iuh  titulo Gcniftc  ra- 
inoix  fbiiis  Uypend  proponic,  &  leparat  a  Geuiitelia  Pannonica  Ttib.  cui  ticulam  facic  Chams> 
gmlb  filb  GefliA»  vnqEaik:  fdXBeufainnidinsjpecinoMifindic,  6c  ad  idem  cipat  ledadt; 


A.'   ».  G&Mk  tfOmti  Ger.  Gtmlts  Mn*  Gimmmm  CKtmam»  <mb«j»nffe.- 
TmBmim  fm  J.&  «gfCIVlKfi  «|  JDiR#  Mi,  «MMQMI: 

B.  ^  , 

E  rtJfu  lignoia,  per  terram  ^urinulm  diiFuIa,  denfa  viminum  feges  fruticaC*  t^nffmi, 
talium  &  longiorum,  tereQMm»  quibns  alwniatim  adnafcuncur  felut  ^tBbfL  m^or^  intenbim 
paria,  (iipra  infraque  atro  virenfia,  fitnOi  kiNare  mandentis  os  implendL  JmMi  m  wcf^  \xasx, 
Gemftx  anguloG;  iimilcs,  Tcrvim  minorcs  &  iionnihil  pallidiorcs :  qoonim  fiqgplil  appofinc  /9^ 
fM  unciam  longx,  latiufculx,  glabrac,  m  quibus  muUa  ftnuHa  panra. 

'In  pafcuisnimis  frcquens  eft;  fiquidem  vaccamm  cim  dcpafecnfium  lac  amaiore  infid^  nndeiM»';^ 
8c  bntymm  &  caleus  cx  oo  fada  amareroint. 

HeHtt  vfiSn  (kelnienm  vel  flavura  colororo  pnebet/  GlaAo  antem  (uperindnAa  viridan  effidc 
SoknCeoim  j^dores  cx  ccerulco  &  lucco  Hinul  contritis  viridem  cfficere  colorem. 

.  Vaiiac  folus  latioribus  fic  angu(tiord)us,  ramulis  modo  ere^iis,  raodo  procurabentibm. 

Ut  fiwnl  ac  leiupeiauieMo  Genilhe  finilii     fe  &cnliacto  haud  dubit  odan  idpondet. 


J.B. 

Hoc  nomine  cxhibita  ab  Agerio,  in  montibus  Lucendbus  coUet^a,  furculo  eft  fignofb,  deal0. 
flrlato,  nodulis  ima  pra:feram  parte  contorto.  Qjicm  ad  intcrmcJi.i  mo\  alii  ftip.itu  mmorcs, 
latis  nuraeroii  F«lta  quim  in  vuig^  tiiM^ria  dida  mulc6,  iatiara,  molliora,  brcviorague,  atter- 
natim  pofi^»  viridia,  &  averfa.  parte  fidwinetioea.  per  ambmm  knter  hu^futa,  nervo  in^mper 
medinm  eoKnneota  fZifluten^  bianfnnfe  rouqttaniBi.  InfiGcanuUus  guftusnacabiUs, 

^Cenfa  tmltorta  Hifianica  Park.  tnOMtfim^m  filSihmKm  C.KGiitt/tM$tm8wh  m- 

ftanica  J.  B.  tnfeflorta  GCT. 

Cluf 

Ad  duorum  cubicoium  altitudinem  crcrdc  interdum  hic  frutex,  nudo  f);ipite,  enodi.  reAo,  di. 
etcali  craffiindine,  candicante  ontioe  ceAo,  qut  in  mukiplices  brev^fque  ramulos  tendux  8c  fra^-  • 
les  fumma  parte  dividitur.   Hos  ornant  folia  Lini  aut  Thymelx.r,  frcq r.entia,  fupern^  virenna, 
inf^rnc  veroincana  &  argcntci  plane  fplendons ;  guOus  imcio  exicuncss  6c  nonmhil  adib-mgenti% 
deindefub.im.ui.  lummis  ramulis  nalcuntur,  fpicatim  OOngBilli  Geniftn  tinAOMC  Geimaik 

nicz  iimiles,  luceu   Tou  planta  elegans  cd  afpcehi. 

Qpo  tempore  floret  fub  ea  crefcit  Hzmodori  quoddam  genus  elegans,  pedalii  akimdittii,  bra- 
diidis  interdtim  craffitudinis,  multis  flonbus  i  medio  lcapo  ad  fummum  ufque  exomatum,  mag- 
nis,  obiongis,  lciteis,  extrcma  parte  hiantibus,  &  in  quinque  partcs  divifis.  Totum  humidum  ci7, 
pingui  oleaginosaquc  marcri.i  rurget. 

Nufquam  hujus  muicem  confpexit  Cluiitis.  ^am  Mupaao  r^tio  foc?indiim  vias  aafcentcm,  fic  ^ 
Maitio  menfe  floreotem.  Nbsinmontibmqrhrofiili^4Nmpolin  iBdinversi^ 
CBenobinm  obfervavimus. 

^  fihnic  fioiioem  miamviseiatisr  fit  qnam  oe  hmiiliidici  debeat,  qiun  canmGwildb ' 
nm  fimifii  ei^  Uc  ucom  habem 


•  $»  Qti^tlU imitatuGtrmtmiea Park. bfpfMSu  BhyMKier. Mmm,  /httCimt^ftrtkmi.B, 
Ckmtt^m^s  ftmjttslm  C.K 

J.B.  . 
Herba  eft  potids  ]|gno(a  quim  fnitex,  raro  cubirum  excci^cns.  Rimitli  molles  hirfuti,  duabus 
(imbriit  latis  moUibos  omati,  mcernodiis  veluct  dinin^li ;  ac  aJ  fingula  internodia  iolium  unum 
oblongum,  obtufum,  pilofum,  (inc.pediculo,  ma|us  qu.im  m  angulofa,  ncc  triplex  ut  in  ca.  In 
rireamm  fummitate  fierei  parvi^  lutei,  hiantes,  ipicara  fere  effiaenteSf  quibus  luocedunt  iiliqux 
TaUi  pilofe.  JMixligQO&i  cubtuliSj  ia  aiiquot  poniMNsnMginmdinla.  . 


Digitized  by  Gopgle 


Hl  B  r  ti%f  A  PLANTARUic. 


Clul:o  plino  eft  eoque  aHsero  cx  altcro  nafbente  folio,  quod  deinde Jn   „ 

In  gakm  Gemuaif  flttilkirifaai  abmMk  pravwit  gam  m  Jods :  kem  drai  Geoevin? 


6.  GtnifielU  fimuta  alte*a  iriffafM»  Blfc XJmi((hlb tbmtM  Gttvfcrfcww /fajff^ylfayJLE  Q0' 

magenifiM  cmU  felmto  C.  B. 
Clmf.  ' 

Ch^touegemfta  perepiiu  Cluf.  vix  palmari  magnitudine  afLrgit,  Hfwnlnm  ttmai  fnidci>&, 
yUfa  Clninaela»  prozmMb  brevioribus«  <iuris  &  cacuofis,  iLquamobim  &i  amlmn  fiiuolk  8c  cri> 
ipis,  rigidiufculifque,  uno  ex  aJtero  i  medio  (blu  ncrvo  prodeunte  qucmadmodum  in  fiiperiore 
interdum  ctiam  binis  tcrnj(ve  fimul  exoriendbus :  hic  vero  ncrvus  paulatim  intumefat^  &  m  ra^ 
mulum  convertitur ;  fic  cum  tou  planta  foliola  fit,  &  nonnili  foliis  conftans  vidcatur,  fit  tandeni 
admodum  fruticola.  In  excremis  lihs  fbliis  quiai  kaim  aoc  plures  fitrtf,  iiaiul Jundi  «k  nUoi& 
calyculis  nAfcuntur,  minocesqnim  iaGoniA^  aud  phn6  ttkA,  nifi  bina  inferiftBy  fifa 
na  lanugine  pubelberenr. 
Defcnptio  j.  Bauhini  nonnilul  Tariac  i  Ciafiaaa,  quam  vide  apud  ipium.  • 
Cham.vgcniflam  pcregrinam in  iolii  Vakoniii  M|ailDGii  insnhii  flca^cnflmnMin  oUcm» 
Yit  Clutius  menie  Maraa 

•  7.  CiMMMitfiiCrtfiaiC&Padc. 

ۥ* 

Hnc  virguhi  cfl  palmo  minoribus,  hurai  diflufis,  tenuibus,  rotundis,  fubcanis,  initankaafi- 
qoot  duanim  cnunivc  unciaium  diviHs:  fclioUs  oblongis  anguAiffinus,  binis  auc  teniilAeodem 
«■oca»  fed  afaero  lempcr  longiorc  prodeuncibus,  incaoi*.  tx  (blionim  afo  jUftiA  Mmi  ane  qua- 
ttmi,  parvl»  it«ei,  Geniftc  floaboa  aonuli.  Silimas  non  vidit  defcripiionb  autor  C.  B. 

EConiaieid  Iwito  habint*  garimifenttliincfahet  pco  Spanio  OenQo  Ali^  £Mr. 

IfiiaiUicCBBuUini 

S.  ChKugtK^m  fiik  mtkdm,  k  c.  CfaM^jiMjMi  IMmrftTA, 
f.  Ckm^mjtm  mmmm  i^fUm^  u i em^m mimrit  flmiemTA, 


 J 

F 


Cap.  XIL 

t.  GtHiJfa  Hiffmica  Ger.  i<mcea  J.  B.  Sfarlnm  Hiffonittiim  frutex  «i^M  Bvk.  fikntltte  ar- 
kerefceni  ftmmtiHt  Lenti  fmiliim  CB.  jfcpflilil^SBplJm, 

y.B. 

IRutex  eft  ad  quattor  vd  otiinque  ccdMtonan  altitudinem  excrcicens,  interdum  mi/K7r.  Vi- 
mina  timcea,  tereiia,  obiequiofa,  Ttridailtia ;  per  que  dum  florct  fic  novclla  adliuL  planta 
eft.  fparfa  li:rtt  r.ira  qu.Tdam  folia,  dccidua,  oblonca,  ramii  concoJona  fcrc.  F/arei  m\h- 
gularum  lummitatibus  multi,  lutei,  magni,  afpcdii  Ixco,  Honbus  limilcs  Pilorum  &  Ocerculanun, 
guftu  dulces.  Floribus  (uccedunt  fili^^ua  iiirred.x-,  uncias  quatuor  vel  quinque  longc,  oompieffie 
^Dantnhun  incurvac,  ooiare  ferc  Cailaneau  In  iiiiadio  circiter  fmm,  velpauoora,  comprefl 
u»  ralxntia,  luad^,  Lente  minora,  ntm  ita  drdnaia.  Lentem  podus  referont  quani  Ecvum  aut 
Vidam,  quicquid  ^cntiit  M.mhiolus.  Sapor  leguminoliis  qualis  pilorum. 
Hanc  plantam  Diolcondis  Spattium  cUe  Botanici  pentiores  conlentiunt.  Nec  obftat  quod  Dio- 
,  fcoridcs  Spartii  virg.is  ^tv^M  eile  fcnbat:  nam  qnamvisinhac  primo  cxorai  ransquibuldamfi»- 
liis  veititae  liai^  ea  umeo^  brcvi  deaduu^  ue  rf^^—itn  portem  fidiis. vidua  oecnttni'. 

Cnteiam  ad  Spartiimi'  DioloocidB  Pliiiii  Geniftam  oouuno  reiiiieiidam  cfle  odfliiiiat  J.  Ban* 
hinus. 

Lneuh  In  Itaiia,  Sicilia  &  Gallia  Narboncnfi  vulg.irilTinia  eft.   In  horris  nbftris  ex  fcminc  facilc  prore- 

nit,  nec  mulcim  c.ir.ini  a.ir  cuhuram  exigitj  vcruni  ccleri  audu  ad  frugem  brevi  pervcnit. 

f%tM.  Vinbus  cum.  Geniiia  vulgari  convemt,  qui  umen  e£icador  e&  Fituiiaro  &,lerofos  huoiom 

vonum  8c  dAjedione  valenter  expureK,  unde  fcydropicis^  «filiiit^T.  aidiriticii  opinilBtar,  aii> 
nant  'move^  8c  calailum  in  reninisfianipc. 

'    Hojus  etUm  flores,  aurore  Diofaoride,  cura  aqua  mulia  obolorum  quinquc  pondere  poti  vo- 
mitiones  ficiunt:   Cijm  t.imen  Gcnif^a:  vulgaris  flores  plcnis  difcis  multJ  in  atetariis  cx  nnilto 
oleo  vorent,  nec  quicqaam  nauieenc   Okum  i  flonbus  extrioiecus  illiaun  limis  tumorcs  «ii^- 
vic  EloMiqaoqnocnnMlfeiolknattovoibnamiidblrnnL 
«. 

a.  Sfmtmm  WfMwkm  Af»  ntmidirftMUt^ pnbitto}.'&.  dlirm  mauffermtn  femine  reni  ftmi- 
^UC^^^mmmmim,  mmfftm^  fi,  hmMu  P/m  '    "  - 

tfuitsm  Gcr. 

Cluf 


E  vixgamm  latcribus  prodcuiit  ioagi  pe- 
.  pacnd 


Digilized  by  Copgle 


Lix  XXXL  Morilm  SHiqiufa.  i  yiy 

pasni  flniilcs,  lutci,  inodori.   Succodunt  cartilaginet,  nKtuulinlcafi  io^,  vulgari  Fahx,  quxinju- 
nientorura  pabulutn  cedit  perfiifliles,  cx  flavo  rufefcences;  in  (juibus  unicam  maxinu  cx  parttf 
fmm  (raro  bina)  conanetar,  dunun,  nigrum,  exiguo  reni  fimile,  quod  in  lobis  agitatis  aut  con- 
cfcpitat  8c  fonitum  edk.  JUlb  dun  &  bKtip&. 
VatibCaAdk  utriuiqMlaciiCBeld^aiew      £clt^ftic«t:  Semmnutunimdljniiia^^^ 


Sfartmm  Hifp^uum  fiore  canJiJo  J.  R  ISffmom  «^WjHb  «If«  PltfL  l«r«MI  jbtt  «0« 

C.  B.  Pfiudo-fpartutm  album  ifvtf^at  Gw. 

c/*/: 

Prxcci^cnte  hng^  inajus  e(l,  &  honunis  altkaduifiin  fupmiH^  vkpJi  qaim  illiui  (eiMriarilwi^ 
lcndonbuj  &  in.igii  obtequentibus, /fcr«  ejdHein  cum  lupcnorefomiz,  fed  paul6  majore  8C  omni- 
no  albo :  lobi  ccum  convcniunt,  fed  nunorcs  func  ?<:  mlniis  Tfwf»  connncnt. 

Gadibus  dttntaxat  8^  iods  vkanis  auri  nuiina  pcrtktii  Clulio  con(pc«^ni  eft,  arenofo  Sc  ftcti- 
B        Gm  flocAttS  onuftum  Februana 

D.I]etnaiiiws  hanc  ^ccKin  pro  praicedeotis  taocum  varietate  haoct.  Uart.  LtigJ.  Bm» 


4.  a«^/r4«  tf/f«K«4#bf*cariM^*:/»^  m. 


Jfor<^««  Gcniftelk  tindorix  forma,  fcd  minonbus,  pallide  kitos  oompofitttin.   Nam  quiiibet  flos 
ex  calyculo  villolb,  hirlutic  albo  prodir. 
In  mantilNtf  plan^  faKofis  ad  «quas  blancas  D.  AJbuius  coll^.  Lkmi. 


{.  Sfmmm  tr,piyUon  CB^  Chtmrffmim  mmmm  MjfMv  Fuk.  Gmf»  rOuu  fivt 
•  rw  J.  B.  Wi»  Spsrtmm  mwunwh  wmMmM  Ir^ljwnw  Colr 

5F.S. 


Ptaldira  cft  planta,  raraola;  Cauiit  unus  in  tres  divKiitur  ramos,  liirurlura  in  aliosbis,  auttcr, 
atit  ^oater,  (emper  teroos:  intemodia  duas  undas  longa:  /«/m  ad  unumquodquc  geniculum  finc 
vcrtidlbtim,  cauli  circumpofic*,  itt  in  Gallio  Tcl  Apaiine,  latiora  quim  Gallio  Ac  moiliora*  in»' 
na,  hirrut.1,  uti  tota  plania.  fii  Twninnm  valde  eenerorom  angulofonimque  eitrendi  fitrtt  denfi 

Gcniftaruni,  eo  orJinc  quo  in  Anthyllide  legumintiri,  lutci  li  rcftc  mcmini. 

Spartuun  luum  mimmum  triphyilon  lic  aelcribic  Coluraiu,  Fruccx  cft  amplus,  ..^quicolorum 
aoaihmCt^tno  faxofis  nudis  dcvexis,  in  imo  lienolus,  mnumcrisalis  divifus,  conum  cofifidens 
jxxundam.  Caules  primum  junod  velut  J^inQ  foMi  Qui  deinde  Ugnofi,  ftriati,  flavcfcentes  exvt- 
Ti£  fiont  E  (nmmb  voch  tribus  genictiw  virefcentes,  atque  lanugine  alba  obiiti  atque  ftrfari: 
finguli^  vcr6  gcniculis  al.T:  ant  nunalr  hirent  cr.iflx,  durz.  in  imo  nudx,  lienoQe;  cx  quib — ' 
tencrior  cllet  anno  pnore  plaiua  lohola  tcs  iia,  utnnquc  aoraodum  tcnuia,  aibicaniia,  ac  vc 


'us  cum 
cluti  ca- 


jillaria,  Abrotani  tnaris  minoja  producebantur,  iicuti  m  plantx  cacumine  conrpiciuiuur.  Alanun 
vcro  fiimmum  aut  acutura  eft,  aut  in  minima  fuhola  dcfinic ;  aut  capicula  quatuor  vd  qutnque 
ftnul  oongefta,  in  quibus  pru  Ifiiei  Sparto  Sc  Geniftz  fimilcs  cx  ucriculis  param  Iwfutis^  miniju 
que  lucds  albicantibus,  adinviccln  oppofitis:  quibus  fubofuinair  brave^  unds  loqgitu^- 

nc,  hirfutz,  ex  viridi  albcntes,  in  acutum  ddinentes  gladn  npdo,  parum  coareio  dorio  cirea 
adcm,  in  quibus  quatuor  inclucluntur  femina  dcpcndcntia,  coidil  Bv^m  iminiliril  T«rplailr 
U  binibi''^^"'  ad  I(uiunuiu«  caudice  cnailelcentc  Fruticis  mftar, 

6.  Gatifi*  fivt  Sptrtium  pnrgam  J.  B.         '  . 

Duos  ramos  defcribit  J-  Bauhinus.  Prior  fcfauicubitalis  cr.it,  firmus,  rigidus  ac  pcnitus  ligno-  * . 
Ibs,  cortice  aaflb  amaricance,  iigno  mtcrnc  .ilbicante,  m  numeroiam  virgarum  prolem  temisre 
ac  nuUo  oidiiw  divaricatus.  In  virgarum  cKtromis  aculci  quidam  a[^a:  ent.  Totus  poiii&  limoi 
virgultomm  denlb  ftipam  Uvat  maruuc  •dlioulis  quodammodo  eft«  nili  oibd  nulpiam  nno  es 
articulo  gendhi  aut  phues  prod^ht  firculL  Ramoruro  cxtremorum  prwilliiniiiHm  "^" J*^* 
harrcnt  parva,  angufta,  dneritii  qu.idam  lanttnw  VcAiiai  JjfHm  qioqpcjbm  «c  InnglhBnlii 
pedicellts  hxrcnc  iuccj,  Gcmftje  vul^is.  ^ 

Mlerior  colorc  8c  ramorum  divilbra  vcrum  quam  illa  fentlcofior  &  ftrigofior,  qnippe 

HumerofioriiNis  ramulis.veluri  in  ^inas  doimennbus^  quzfkcilc  nunpuntur,  innumens  nodaiilttr 
loius,  VK  pedafis,  incnivo         ^  . 

J.  Bauhinus  hanc  Lobcilio  m  AJ"-'.  c^cfcriptam  putat  nominc  Spartii  .iphylli  frucicofi  juoceis  acu* 
leis^  laxiatn  capitulis  ;  quam  Lobehus  pei  pciam  pro  Eruucca  Clulii  habec  Cot^e  J.  fiauhinum. 

7.  Spartium  Crtticum  Alpin.  cxot. 

jllpki,  .      »• .« 

Plama  eft  proccra,  dcniiflime  fruticans,  fcrculofa;  quippe  ramuiis  k  craflis  veiari  CaaaidDusro- 
tundis,  vindibus,  deiisc  maculis  parvis  albis  pun<^orum  alborum  modo  infe&s,  naibenabus,  longis, 
fobtilibus,  liirfum  rcd^  adis,  flcxiiibus,  rotundis,  corcice  vuidi  prxdita.  Hi  deorlum  ramulos  mul- 
tos  habcn^,  ucrinque  inaequaiibus  mtavallis  inordinatim  policos,  &  m  medip  ramis,  foliilque  nudt 
finr,  6c  poAea  furfum  in  Ij^  densc  fniQcaai;  FoIi.i,  dores  ftflivui  Aqnlathi  liinL 

Tcnera  gcrmina,  flocei  tc  ibinti»  vakow  per  alvum  TonMim  tfiimm  ^SttaSai  iaao- 
tci  purure  dicuntur.  .  . 

8. 


Digitized  by  Coogle 


Lnm. 


HlSTORlA  FLANTAaUM. 

 ■      ■  ••         —  * 

8.  <3M^0mkmCnH§»fitkiirfMm  ttamL 


Inhom  KimA  kMoAMfamA  aitriam  cubitoniin  akit&dinem,  trium  qiutuorre  andamni 
craffitiera  excrcvit,  cauJite  ab  inMfaifiiiinuD  ulqucramofc,  ramis  vaM^  lentis  &  flexilibus,  coftice 
icabro  fwrugineo,  venis  luteis  obicom  ftrijto,  quiguc  fedli  4  ligno  abfccdit.    Ugnum  cortios  de- 
nodatum  foris  vinilc  appara,  ifttus  coloris  palcaca.    Rami  in  multos  rAmuios  minores  paritcr  fentoc 
9l  ritn**'^  varic  dividuntiv*  &  hi  demum  in  (iirculos  ^cliu  plurimis  veRitos,  pars-is,  anguftis^  oU(MI- 
gis,  cfaflbfcciiniofiij  nuUo  ocdine  poHtis,  cum  manpnibus  reflads,  ut  fblia  concha:  forro^ninua. 
ri  videantur  extremistamen  lubfotundis  &retiodiim  iccbll^  maculenmlibtiduro  &  dunim,  noti 
tamen  pungentetn  terroinatis;  lanugine  infuper  iDiionte  tegiaXap  hac  fbfii  8ead  bafin  dtus  Intcr- 
dum  appcndices  ceu  auriculas  olxinent.   E  foliorum  alis  in  lupremis  ramulis  cxcunt  fiirculi  nudi, 
l^migjpnfi  fiorei  inpediculisbinoordine  i  furculis  excuntibus  duo,tre$,  quamorve  fimul  jundij  fiavi^ 
vidSexigui, odore  admodam  grato  Genifbe aanofe^  papilionacei.   Floribus delapfii  rdftat  in  caK- 
ce  una  lola//7/^M  pci€xigu*&  wef^itflw^^        apioeaeuto,  «mcum  tant^  femencontj- 
ncns,  rotundum,  planum,  Inddom  «loieoofoinx  Sap(>rMlMXtim  uoingem,  addiisficexficcatts; 
tbrum  Ub.i^  i  ccentes  i  crci t.   Pknta  eft  perennis,  foliis  perpetuis. 
Difiert  autem  niultimodis  k  SpaitiolpiiK>ro  Alpiai,  ut  dcicriptiones  confcrenti  patebic 


c#p.  xm. 


J.B.  ~  * 

SUrcu!o  I-.  .cadokfcit  lignofo,  multiplici,  in  miiltas  aks  tfwfvtrfis  divifo,  tcrcti,  arflcntca  Ad 
ranv.:Iorum  exortuni/tfA«  hirent  fingulari.i,  oblong.i,  .inf;r.fl.i,  .irjrcntci  hirfutie  obnta.  Frn- 
tfw  lurculorum  interpodiis  atque  extremis  h.Tiet  Imiilis  Carpoballami  Officinarum  vulgans, 
calyGuIofeliarocontj^ntuSt  lpaduxtcoloris,corticoiLb, iu  fummoapiciiliacutadonatus:  tnquo/fnci* 
contiiietiirnigriun,  rotundum,rugorumj«cferievaiuduro  [inlioca  qnamdefaipfitJ.Bauliuu0l  ac 
proinde  nulto  (apore  effara  digno  praedimm.  SorcufiSc  fiilia  tooiaci  aiuariflant. 

Vd  h.uK,  vcl  ci  limilcm  pl.int.ini  prop^MonfpeBonkplaiiideqiuncniifiviiiiiii  cuido  afcoppi- 
dulo  S.Lupiani  ad  montem  Lupi  obicrvavimus.  *  ,  , 


Cap.  XIV. 


H 


J.B. 

'Orridus  frutex  eftGcniftelU  aaileata,  Genift.i  trifbKi  angulofi  minor,  den&tainMi  rih 
nmfiudcans,  in  quibus  foli»  hirfiita  alterno  pofitu  nafcunrur,  Genifta:  vulgans  fornu, 
— >  _.    aeniaiaaia:  ied  u^ctef  fblu  longis  creberrlmifque  fomis  muiacibus  armatur,  majordlque 
ipiiw.nijwrMwtw  Cfa^m  liJfefln  macronc  pungentium  d  lateribus  pariunt.  Jfaw  llliel«  ^iail,  Ge*' 
idAxdflAon.r  vulgaris.  5e«K» in exiguis  filiquis.  iUi* lenia & fiiUuiea.       .       ^  ,  , 

Boonici  noftrates  (Gcraidus  &  Parkmfonus)  plantam  haiK  com  GcnlU  miion  alpakdNide 
impcriti  confiindunt. 

f--  LiGcrmaaiapafBmoocunrii,  prarfertiminarcnofis,li»]svias,  &C.   

wSlr  AdftringpnciSaim annindiiie  ficultatwn  otanet,  ac  promde  valaKer  & atra  mordacitateiii 

exliccantem.  UtiOD  iapanca  ooiindian(uiquft  J.Bauhuim)idem  Geniltelk  ^iod  HipGoni 

\.Gm^lh'^'mm^Vmt4i%^>  , 


J  B.  m 

Fnirid  huic  (cujus  ramus  palma»  J.  Bauhino  datus)  prio:  e5  ramuli  plures,  duas  uncus  longi, 
fpinb  Junipcrinis  ornati,  alii  Upora  quatuof  unagum  Oi^JoliM  hiijos&»  k)qpufculis  &  iao. 
ufculis,  ferquam  in  vukari  (pu>o6aiitallioiftn.l«m  miffliiiiiiHrfia.sJigpot*^ 

iorcs  quam  m  pracdida  Geniffa.  .        •    n      .  •  '       -  • 

Si  hxc  n(Jo  cft  particularis  Gcmfta,  certi  egregu  eft  varims. 


}.  G^M^ Mmf^dimM  ffm^»  CA  pcod.  SfmtfMmmr  m^muc»  viB^j/i^ma  CB.  pui.  Anfr^. 
eedmti  mmmf 

y<ncu'lH  eft  palmaribus,  in  terram  tcflexis,  quonan  ponlhferior  in  kevlfliinos  rarauk»  ot  pattj 
fpinulisconftantes  dividiwr,  k  mcdio  vero  furfum  villofTfunt,  quandoquc  m  ramutos  brachiati,  o> 
ionas,  viridibus  fvlm,  minoribus  Izpe  additis,  veftiti,  Ipinilquc carentcs.  Summitanbus  /ioret  pam<k. 
fcnDaGeniftxfpuiofivulgarifunilcs,  infident.  .     .  „  r 

qiuidam  Mraifetffwiirinr^^  inteam  vocafaaitt«  qnc  enam  m  Vcntoto  monte  rep«itur.^ 
aooautk  inlnoukhMiilii  i«u|?i4  copiofiofaiiTfatantiknainooten  f ^ii^  drca  utMiQ 


tjKnK         '  Ranil   ,  

itfgv^yingpat  DiMbidiiIi 

Sunilcn 


/Digltizedby  Google 


lJh.XXXL         'De  Arhnhu  Silicfuojis,  i^^P 


Siniilem  led  per  omma  majorera,  caulibus  pedaJibusJoliis  rarioribus,  (pm^  lonnorilius,  minuCiuo 
pnngentibus,  Bonbas  iiu)oiil>as  8cmeH^  qnili  ln  Iplca  dilpofitii.  £x  Hifpaiiia  habeintis.  inauic 
Cfiauhiaus.  r-  ,  -«i 


Ca».  XV. 

tk  Ceaifia  /phofa  Jeu  Sc«rj>ie. 

A  I.  Gemfiapnof»  vnlgarif  Gcr.  cmac  fiin^a  majcr  limgitnbut  aeuUMCQ.  &imfa  maitrvul- 
gark,  ftu  Sctrpm  9""»  trmifhiUt,  Piirk.  Qtmiam  BMstjlmi 

Nepa  quhufdam  J.  R  fVX%,  l©l)in.d  0?  <0<»?fjj. 

Ubitali  aut anipijore  Qupra  BurdflgaUm  Bayonenfi  icinere  tant.i  altim  line  afTurgJt,  ntduo> 
rum  hcHntnum  altKadiMmaqBtrenonnunquam  viderim,  crallicuume  veru  brachiura  hu. 
manum  C/«/  parcm  «titniln  Anglia  fii>erniitt.mir  fbnirjm  &  m.igmtudineni  ailjquitur-j 
alocudine  afliirgic.  muftis  virgisexatn)  virentibus,  llriatis,  denliUimo  ipmarum  vallo  obikis  hutico 
iliadeo  conKrci  funt,  &  [pini<icul.v,  ut  totum caudicera & ranios  coatesanc,  8c  vix 


e 


liun.  rRamnli  adeo  conierci  funt,  &  fpini <icul.v,  ut  totum  caudicera  &  raroos  coatesanc, 
Itunen fpltim nedum oculiacicm tranfiiuttancj  Spioz aucem lobuftx fatis.  viridatues,^rx, glabnc 
farpitu,  alias  wlo  bfevi  ohftae,  iKMra  fpinarum  minontm  dltteribus  cgredtcntium  foboIe^frec.uKlr. 

K^y.anulIaniRprimoverc  .ipp.venr,  brevi  decidua.  Flarei  Genifli-  minorcs,  p.iliidi,  interdum  ta- 
men  adco  rufcu;ciices  utrubcrc  videantur,pra:(ertim  fub  Aucuninum:.S;//o«4rdcinde  (ucc&lunt  brevcs, 
cyhndr.iccj:, xm^nx  cx  parte  inanes,  aliquando  tamen  ferentcs  cxjguum pallidum  aut  fubfulcuni 
ut  Genifta  vulgaris  Scptcncrionalium.  RjUix  iiiiguiaris  iu  alias  tenuetle  ipaigeos,  £ciatiaNlum  Jatd 
lepropagans. 

Non  dcftituitur  foliis  hic  frutex,  nec  ([nnam  pro  fblio  habct,  iit  nonnv.IIi  e\ifli!n.irunt,  fed  vcre 
folu  eniittit  in  furculistenellis,  parva,  exrotundo  acuminata,  mterdum  longiora &ajig^iliora,  lii- 
perne  e.-cciiv:rco  viridia,  fubtus  argcntc.i  auc  mcan.i,  quxbrendeddunc;  FkiKCMiUO  ftdeillQepB 
per  locam  xftatem  ad  Autumnum  &  Hvemem  uf^uc. 

In  Anglia  locis  incultis,  arenofi,  fqualidis  8c  ftcrihbus  frequentjflima  cft,  nec  minus  in  Belgio,GaI- 
lia  &Gerrnaiiia.  Quin  &  in  Galio-provinda  regione  xfluofa  ipliffimumi»uic  fiuticemobleivafi 

Ulusliniuseft  adfcpes,  &cxficcatxadfomacescalefaciendo$. 

1.  Genifia  Jptncfa  arbortfctnt  jifricana  Bariholin.  AB.  MtJ.  An<,  ifi^j. 

.  AProoMOtOfiofiaaflESpeiHafiiiamaUaaefii  AJSmA 

S.  Gmftt^ap^  nAri  IXWbeekn  lUMMr.  ^fs. 

Htm  ▼kletnr  nobis  3i  prccedente  {pode  diflferre.  dbfenraTinuB  eqmdem  in  Anglia  Sjorpii  varieu- 
tem  priore  humiliorem,  Ipinisbrevionbus,  rcnumribus,  p.iIlK!ids  virentibus,  non  tanicn  miiuis  crebris, 
qiix  fub  Autumnum  prxcipuc  florer,  quando  prior  nuxiniam  jam  partcm  tlorcre  dcliit:  verum 
ciini  novcrim  quot  cadem  planta  prolod  diverhcate  aliifque  acddentibus  facics  induat,  h.incabittl 
f^ie  diverfam  eile  aderere  non  aufim.  Utcunque  five  ipede  diilerant,  li ve  non,  Hac  eadem  om^ 
jiiao  eft  ScoriHo  mmoriin  GaOo-jpfOvinGianafieoci,  iioc  cft  Gcniffae  (pinoijE  maiori  bMVibukacule* 
is  CB.  neceoim  uUam CfDf  qmncramqne  m  locoiiauli  florentemTidi,  dimmiiam oUeram 
poniL  '        .  ' 

Scorpium  flve  NcpamAiwiillam  hijuaSyaoaymam&dcCBN^^ 
convenic.  V.  y.B, 


C  A  p.  XVi 

'    De  jlfftktbft    vari»  l^artii  &Geu(l€  ffinofa  fpeaeiM. 

I.  A^alatim  i,  idtn^lttnfit  J.&  a/ftr  Adm^litnfiiVmk.  Gmfti-§mtiam ^imfimt  maimfari 
iSrtMCB. 

Claf 

TOtaplancaci|bitumnonexcedit,(ruttcofaadmodum  &  ramofa,  multis  horrens  fpinis  deor- 
•fum  inflexis,  firaw^aGutbj  in  Quibm  enafiamtur  pufiUa  /ifii»  Lentis  magnimdinei,  Tiiidi^ 
qualia  etiam  (fed  teneriora)  fert  in  noveilis  raiinilis,  qmbw  inbfiinc  loaens  iiact  lOnlBL 

Fiores  in  (irmioribus  8c  rigidioribus  fpinisterni,  quaterni  aut  plures  fiinul  n.ifcunCur«Geaiflx  fimile^ 
nnnoics,  coloris  nunc  lutci,  nunc  pallclccntis :  5m<»  in  parvis/v(f«.^(  cxig.ium. 

Afpalathus  lccunda  nobis  oblervata  in  aridis  &  ftcrilibus  (a\olis  collibus  circa  Monfpelium,  Ne- 
nuufum  &  alibi  11)  Galha  Narboncnli,  planta  erac  bicubiulis,  uc  rectc  J.  Bauhmus:  qui  flor^ius 
odorem  Meliloti  Ofiicmarum  a(cribic,  (agorem  nullum  manifcftum. 
Flpribus  cuni  Saccharo  fenacncacis  ad  hrmandas  ft  reHaanudas  eollapdasTlres  «unmr  Salmanti» 


Digitized  by  Gopgle 


lyjp  H  I   S  T   O   R   I   A      r  L  A   N   T  A   R  U  M. 


Loem. 


4.  JffAtb»  Mmiffeliivfi «gtmm  Scsrfim  i.aif».JA  G«^s-ffmiimlti»^miKmC.l^ViAL 

■  Pedbalntuclinem  raro  fupcrat,  totum  iJcnflfnmis  fpinU  horrcns,  qux  nnn  cnnrufij  ordinc,  i;r  m 
filMnOlt)  rGciufta  ^pwoKi  lcu  Scorpio  vnlgan j  nalLiiiuur,  (eii  leriem  iiu.iniitni  lorv.inc,  &  lemper 
OOnCraiio  WKT exortubinx  nafcunrur,  virences  quid:.™,  Icci  languuliui  qn  un  li  jic;  iui  li^  nequc  a- 
lij:  cx  aliis.  Summi«  raniulBinhxrent,  bini  auc  teriii  fleres,  rupenon  linuics.  lutci  coloris,  menfe 
M-»ftiol  qi "  tempore  cxigaas  brevifque  fili^maf,  ve!  potius  /«lUMrErn  nugninidine,  inclula  mem- 
braii.i  qujdam  mulrj  incan.ique  lanugme  hirfuta  dcprehcniieKim,  ilcnfi{Iimis  ipfius  plantatlpipis~-- 
culuu,  uccxiiipcrioteatfiateiieadef^:  aAeo  vero canelcebant,  ut  inicio  Ar.incaium  tclasefle 


ilHmabam.    R*Jht6oiffi»ti$,&AmjAauni deinde  propagines fparfa,  dura  &  jignofa  cft. 

Colhbus  Graiucat  vicinis  ilinere  Conyienli,  noc  ufquam  alibi  ddio  confpedum  eft  hqcgenus. 
lubuat  CluGusan  {kEduiiopoda(>eacaHoa.Belfii  pluf;baui^  cejt^  (ijiquit)  ad  iUaai  acjgdcte 


D  

fiiihi  ndetiir. 


AffoUtim  dttr  fmmkbmCUfa  Padc.  Gmiii»ijtmtim^imfim  mtjm  \,fknfaA  CA 

Afaiiirfift  altero  pnmo  C/j^  robufiius  &  abguanto  firmius  eft,  vOBmBKfim.  ^d^  ex^(cens  i 
i^perpetii&  pallidiareftf  eliogi^ 


4.  A^MUtbm  alttr  ttrtim  hirfuiut  Parlc.  jSf$um  fmk  immu  J3L  Om^0-Jfmtimit  ^imfitm  m^ 
mtvtittmitirfmimt  CB. 

Ada^iti  nonnunquam  magnitudincm  aooedit,  plerumquc  tamcn  minorcft,  &peda|is  tantiim 
'  aUkudtnts,  tocum  cci.tm  tenerius :  ramuli  in  mult6  plures  lpin.isdivifi,  ifta:  dcnuo  m  alus,  lic  ut  liii- 

^uIjc  fpinxtotii.leinAbrOi.uii  multiiiJa  foha  videantur,  nifi  .iculei  obiifl:i  cur,  qni  i  ncgligcntius 
mtucnulMis  vixobtervamur.   Vcrc  ex  raiiHikKum  latciilxts  exigui  aiii  prt)deuitf  ramdcidi  tqj^llQi  ^ 
'  lurfuti,  quibus  adnata  (unc  noUia  fie  incaiiaI«idi/«/M.  nuipra  ^iiin  in  jm/no  genere :  in  funrnut 
illis  r.imu(ailis/«rMpriori  fimilcs,  prioreniajore^,  lutei  nalcunctir. 
£mml  In  Caiuabris  dunuxac,  tertio  i  Viftoria  urae  iniUian,  ad  radjioqs  PyrcoanruQij  ^ua  Ililp^iuam 

fpedbne,  aUtrraTic  Gluni»  . 

{.  GtnifiM  triMct*  J.  B.  EmMu  Ktfftmicit  C/i^Park.  Ctmfla /ftHef^  hHmilu  Qo.  Gm^0-ffm* 
timitffiiiofiimtfh^imaiaUa,jUrAiit»uiridufiiipri^^ 

Planc  nova  5c  tota  elegans  cft  harc  planta,  dodrantalis,  in  orbem  per  folum  difFufa,  mulcl.s  fpinis 
virentibuSj  livo  aculeis  horrida.  Flortt  GeiiiftZj  ex  caTuJeo  piirpufalccnt^,  mmores,  cal^xulis  in- 
diifi  lulpidit,  villuiis,  onmino  feri  incairii,  Ijtai  aut  terni  fimul  (emper  conjunAL  F<^«incerd,uin 
dum  floret  producu,  ledraro»  eaque  perpauca,  Letiticulx  limili4>  j^uscum  brevi  marceicamfic'de> 
cidant,  tota  platua  maxima  ex  parte  (ine  fbliis  fpcAamr,  8c  mirfriplict  fpinarum  vallo  Ermaocutn 
in  lc  convolutum  reprifcncat.    R^dix  lignofa  &  magna  c\\  pro  plant.v  proporaonc. 

Makatur  legno  Valemino,  afBuenter  autetu  arca  Suie  Agutu  oppiduluni,  iepcimo  ab  vHx  Valeo- 
tiamiiUan,  Madddam  iiiiim;a(p«iil^  ApriB  floraMem  oUenraTic  GNiw: 

Semeii  videre  noB  potoir. 

.  'inoohr  Ifve*t  iioceft  Eriaaoenm  vocant,  ob  rationem  modo  ^K^m. 

6.  LiLmafdd*  Crtttnfiim  J.B1.  EthintfU*  fruttx  Crtticus  Park.  Ctmfia-fftriium  ffmofum  gfbjSon 
'    «mmn,  trikmmiiUrftmfm  jtm0»,/lmi§m  Imm  CA  AitSairfim fitmuht  Cm 

Btl. 

Bdnoopoda  (inquitllonQf.BetkH)  vulgatilBma  tn  Oeta  phnta  eft,  &multum  cum  Erinaoea 

Clufii  cojivenit,  nili  quoil  fohis  caret,  &  Hores  luteos  profert,  tot.iquc  viri.ii  colorc  cerninir  in  or- 
bcm  diliula,  &  Erinaceum  miruni  in  modum  multiDuline  <pmarum  icprxkataDS.  Spms  tenut  li- 
iinilmraniiiiisiu(aintar.l9b»infii^  raaHJiiprareaiimc»nontamqipliuttfiinu 
paucioies!  ^QOsapesmmqiiamattiiigiuic. 
I^anca  lixcnoninCretatantura  fM&lnCNofnlbh&pertoeam  GrxciamvuIgatiOimacll. 
Fallicur  (itiquit  H.a^IIi)  Dalecli.inipius  Athcn.ti  mterprcs,  qoftd pCT £cfainopoda  CarduiClut 
gcniis  mtelligerct ;  ciiiu  ea  revci  a  tTiiticis  genus  lit  non  Cardui. 

.7.  Gaufit-ff^tmmf^mfiim  ftliM  f^ljsmi  CR  fpaofum  Sjriacim  Vuk,  Ainl  &AlmsgiAr4' 
^      tibm^  Planta  f^mfit  Mmmmm  r^fimm  J,B. 

Frutex  eft  cubitalis  aut  altior,  denfiffinK»  fpinarum  .ictitiffimarum,  gracilium,flejtlii5mquc  ftipa- 
ti  icfcrtus.  Ex  qujbus  plurimi  ^icndcnc /?orfi  rubelii  :  qucib  dctidciuibiis  (iicccdunc  p.fjua  rnbcn* 
tcs,  quales  in  Scorpio  Monlpchenli  nie  vidilTc  memmi,  lemiiie  concolori  tarda:.  I  a  liac  Halcpi 
incoli  no\njm  quoddam  Mann«  gqws  legunt,  ciijus  grana  Coriandro  noftro  major.i  luuln,  adc6qiic 
figiira  8c  faporc  Manrae  nolbx  Laricese  pernmilia.  Surculis  prjrro  infinids  pcojienMKium  donatur, 
tcrctibut,  &  a  ciunoo  de^itici  ordine  hinc  mde  Ipariis,  ma)on  feie  parif  Qiicacl  oblicis,  veluciq 
T^nio^  FQli^adl|iiHram«xarnmbB«ntoblonp,PolygomfigMra*cmer^  iU^ylaciilqaga, 

M.inii.r  in  h.ic  aiUiluila  iiivenca  TercnffMatit  TrMg^tfai  Aiabftusdicitur. 
L*cuh  ih  ov  ci  uc  tn  i>erlia  &  circa  Ualepum :  iiem  cic«a  KMdt»  urbem  Mdbpocaauae. 

PoIU 


Digitized  by  Gopgle 


1 


Lib.  XXXI.  T>e  Jrkribta  Siliquofis.  .17^1 


Foiia  ejaj  calidx  /imc  iicca»ae  naturx.  Florum  ufus  inoolis  adpurgAndumi  ^busiefuiga^fl^f. 
cnre  manipuliaanmcx  aqiuooansialiagpUs  doliM  iufl^ 

8.  Sftrtbm  ^mcfim  Crttkm»  Alpin.  exoe.  Parlc 

Alpm. 

Stipice  lignoib  anur^t*  nigricantecortice  tedo,  tnuitos  nigros  ramos  fpargence,  in  virgos  iunceas ' 
fubciles,  nigrefcentes  iterum  divifbfip  gidb»ia  CMannae        durx,  nigrelcentes^  trianguLE.  In 
i urculonim  csortu  fblia  in  eodem  eiwa  qidii^  pi7*>»  lennia.  flvu  lotiqf  pacv^Spanii  Cndci  fi- 
ntiks,  quibus  filit{tus  parvs  facccdnnt. 

9.  Spartum  JPiitefmit  fttmUim  Alpin.  exot.  ^mofim  aluU  Crtticum.  ParJc. 

RamMMiffideeaaflMitnanidoMfper^  Fflf«tnj9iiwacuta$,criangulasfndiDs&Gaentesde& 
tnint  Amrduiriexorda  Ai  enirtam  lareBlofiim  ex  iwnis  Spartii  (iim  fiadlia»  f^ 
unoexortu  cnna,  quaterpaTdquina,  poflin  virgis  reais  i.tnnquo  crubra  Trigiranriae  modOjaiqaO 
ad  apices  fere  viigularuin«  ^bos  iubcuesj  durc  6c  acuu  1  pmi-  iupai  unc.  .  • 

l«ifdnir»iGkctaaiinpnof&  imi 


A.   lOb  OMj#«  MSMr  a^dmlmJUt  fnt  Gtmpa^imf*  Aj^Vm  C.a  GmipM  mimr  AfptkMiu 
•  J.&  GiRi^«dW«  Go^GM^MUisPerk.  jMMc flli^ Cf  9ltt|i #^1»» 

Virg*  cubitales  &  altiores,  ramoGr,  corticc  cinereo  tedx  h  radice  cxeunt.  Fcha  gl  ibra,  gliuLa  in 
furculis  noveiiis  &  v^cds  parva>  (iibretunda,  Chamxlyces  paria,  in  adulciocibus  aut  vetulhonbus 
planeis  anguftioraSc  acndora.  Exalisfolioram  egrediuntur  aculei,  foKitalumx  miimlculis  veftici, 

&  ipii  iiKcnli.ni  aKas  parvas  fpinr.l.is '  <^i:as aut tresj  iiatcribus  cmittcntes.  fMru in (iimiius ramuiis 
vclut  liiicjti,  papihonacci,  flavi,  c  lingulis  foliorum  alis  Imguli,  qwbus  fucceduDC  filiqux  brevcs, 

babiciores. 

in  encedsSc  humidionbusioioipangK>ib  froqueasoccurric. 

—  ■    ■  ■  • 

Arhm  & R»tket «iiwwJiw tmku  (ki^s^Sfirth^fiies  emfl^ntt. 
I.  BM^SMU  *HX1  Gaufia  ^mof»  JMfee  vmMUta,  fltr*  fm-fm  mndtVtfeii  Sfartimm  fftne-  •p.i,^,  ^j. 

FRutexedfDinoftts,  nafbens  in  aquoHs;  raJice  fflMofa,  cipdku.  aibkante.  Caulet  geniculati. 
iapecniuanLacnttUiqoeiiilco  ftnaci,  vindes  acetiam  iiibeioenM^  nlisione^& aUiicanii- 
hm  denseeibmi,  incn  %no(ictmiooiculo  aqueo  &viridij  (ea  edamamcante,  cgenictilisra- 

mos  paflim  binos  ac  altcrnaom  cmittcntes,  ac  in  geniculi^  lingulib  fpinis  ih\,  liinc  ind;  tribus, 
longiiumis,  lignofis,  duris,  ac  Icnitcr  vcrsus  tnferiora  inflcxis,  aculcilque  a  le  mutuo  avcrlis  mumti. 
Fo/m,  qux  in  nodis  phira  (imul  ad  fpinas  caulicuiis  cu-cumpoiica  (unt  oUonga  &  vald^  angufta,  pi- 
lilqoB  loQsU  aflMcamiixis  in  utraque  parte  obduAa,  oaium  afpera,  in  inarEiae  criipiL  Kociioraex 
vindi  nibefcenria:  Cofta  media  viridi-dilntior  eft;,  tobtus  etninens  tc oraMiifenla.  niru  fenkOb- 
tim  c  geniculis  {vodeunt  iupra  ipinas,  oSo  plus  minus  limul,  papilionacei,  collo  brevi  aHricaniift^ 
calycc  f olus  oblongis,  cofpidatrs  vald^  piloiis,  viridibusac  eriam  rubcfconabus  compolitoenunpentes, 
petakuiuo  l.ircraliacoeTuIca  iiint,  lubpurpurca;  pctalum,  qu<xl  cly[>euni  vucinms,  in  iiipenore  ora 
in  treslingulis  (eu  fbliola,  quz  vcrsus  cxtcriora  rcBexa  lunt  rc&is  mdluns  protxindc  tif^^iflMm  eftj 
CfDlore  ooeruleo-purpurafcente. maxim^  in  lingulis ;  petalum^ quartum  anguflum,  cofrukt  qaoqoe (iib- 
pprpurci  colorb  cn,  in  duas  liacuias  feu  fbuola,  qnx  versus  exieriora  rcHcxa  lunt,  rc£td  indfuri 
difciilum  ef^.  Stamiiia  quacuor  aJoicanda,  crafla.  arcuatim  tnflexa,  afidkm  ionjps,  iurre^s  &  coen^ 
lcis  dotata  funt :  cum  lis  fe  ptodic  tibMBaaiMi  lonihfetthim,  ailneaiih  iradnMnn»  fiuMtonuii. 
Sunc  auccni  Bores  odore  nulio. 

Semina  in  y%iiKr  lignofis,  nonoihil  cufpidatis,  in  duo  latera  [loculamencal  per  Arias  intermedias 
difHn^s,  ex  (iccitate  tuiefcenobus,  ac  fcjiis  calyas,  qu«  eciam  rufe£;unt,  ferc  obcecflis,  infingulis 
lateribus  [feu  loculamentb]  tria  quaiudrve,  fomu  rotundioia,  ieu  cdam  itmga,  plana,  coloris  cuni 
iicca  (unt  fulci  leu  (padiceL 

£(l  &alia  fpcdcs  BabeUStbiJA.  nafccns  in  arenofts,  quxcauiiculos  icfolia  habcc  viridKiara,/«rM 
ver6  albosatlcoerulcumnonnihifwfBnieiL  -  Sftdtu 

Radix  indoco&odau  arinam  ptovocac  ac  ruppreflam  ciet,  unde  &  lyiropem  cnraCj  pixfertim  ii  yg^i; 
aim  oleoFicusinfemalis  decoquatur.  Eademprxftanc  ibbadeooda.K  oondicaojmaceta  &t 
fbliis  H:  pulvis,  qui  cum  oleo  expiefib.ex  floribatFiAli  idfe<|iafii  epacui  cnniofi  pnikndonim  vicil»>, 
um  iblvendo  coaiducit.. 

«.  Ofl^lMUj^aM^il/i^iMeitlMi^  • 

MrefH. 

SufFrutcx  cft  lignofusScfpinis  horridus,Geaiftcl!jeminnri  Afixil.itfioiJi  ?.  B  quadintcnu»  (imilis, 
qui  in  mulcos  difpeicitur  ramos :  horum  minores  iocaai,  m  qutbusipin.ir  acuu:  &.  tcmtes,  lemundam 
longa-,  aitcrno  ordine,  zquali  quodam  iMecmllo  «iraumpotic*'  cernuntur.  Sing^larura  (pinaitnil 
enrttuF«MaTiridia  &cannia  iiifaiufeBinrjfl^^  dbomicac«ededm,'plii£a  paucioiive  ^emper 


Digitized  by  Gopgle 


ly^i  Historia  Plantarum. 


coDiiiiicU,  cK  uno  cobeFcalo,  uc  in  Larioej  sutCofTuda  ClMf.  quibus  iuniliora,  prodeuntia.  Flortt 
vcro  lcmper  liipir  ip(i  fpinjrum  (ede,  plerunque  folit.inij  fipjnnmcro  ctiain  bini  onuntur,  ncque 
quicquam  a  G«ntilellx  aculeatx  recotlunt.  Ht  in  fdtniut  leaiunaalibus  fic  incanis  Sponii  miiunil 
montani  triphylU  OoL  noo  autem  iiiiiGianB  Iwltini  icBadi^  fimm  cito  vd  qnatuor  ^vdccacia 
Genidella;  rclinauunt. 
Prope  Capui  bonae  Ipei  i 


V  Mjrtt-gmifi»  C4f.  km^e  jfti  Breynu,  Ctnt.  i. 

Br<rn. 

Fnitot  «ft  arborefcens,  ninis  multisj  qnontiii  jDoiores  fradks  &  Geniib;  inftar  angulofi :  quos 
inoonditl  ^snb  difpofita,  naOli  nterveniendfaai  pedionlis  ambiimt  ySlis  camola .  Myni  Laurcr  fo- 
liis  (imilia,  vcl  miion,  r/.iorum  medium  in  longnudinc  neryo  fulcatur,  cx  quo  venulx  complurcs 
diffiinduntur ,  qux  oiniies  cxtremitatibus  fius  non  procul  a  folii  margine  fingulari  ordine  &(erie 
oon^urrimt.  E  ramoruni  apicibus  &  ad  foliorum  fmgulorum  cxoitum  pctioli  excuiit  duo,  trcs 
aut  quatuor,  ex  qiabis  pns  aureo  oolore  fulgcntes  propcndent  (blicani,  Genidx  aut  Cytifi  flo- 
nmi  effieiem  r^piaelaiiiiim{  qFdbw  delabentibus  filvpt^  prodeunt  lon^ac  oorapreila;^  Gcnillz 

4.  Gimfitt  trhtreycm  Jfyunno  Siyracu  flu,  (!ere  ccrruko  BrCyn.  Prodr.   'jtiir  JHijM/a  yffip, 
.  «MM  Genifi^  Jtmtmt  Bmh.  AU.  Htfu.  Am,  167;.  Okf.  1  ji.  Crar«Iflii        ^fmtm  inw 

Mtman. 


iinicuia,  tonunMKin^  idiiuijuiv  (<uu«.iv«jua  ^  uH.&r  i^iuc  «iiuiiiniju  i»«rcT,  plerunque  imguiares, 
r.i'n  hitii  tcmive,  papiiionacei»  ooeruleij  exiguis  fulti  penolis.  Hos  exdpiunt  fibfut  \llinims^Benu 
tuniidiu1cuIavincan.T,  claudentes  femtna  renifonnia,  fiifca,  dcprefla. 

Gaudcc  ii  Mi;als      l'i nir.ontorium  BonxSpci.  Vires  tum  Gcnifta  cnnvcn^unt. 
F,t  Sr  nonynia  ti»:  dcici  i^tioncm  D.  HernuiuiO  debcmus,  apud  qucm  etum  iconem  vide  in  D©. 
fci  ipt.  lli^rl.  Lugd,  Bdt.  [ 


Bnvi. 

Geodlx  vulgaits  (erm^  facie  oafciur  lifcFruWKj  deofii  6e  adbris  fMMWjaniakfii,  flcadlibDi»  mn 
omntno  lanugine  quadam  deftitatM^  goftti  aromacico;  quos  FtUa  yefbum,  unguem  humanum 
fere  longa,  anguda,  tn  fhiticis  inieriore  partetema  (imul  uni  petiolo  inhxrentia,  m  (uperiorc  vero 

foiita.'i.i,  nppendiculas  )uxta  b.ifin  .mguftifllmas  Tnfoliorurn  ritu  habenaa.  Ex  ramorum  laceribusi 
nccnon  aliquando  fiimmitatibus  (urculi,  densi  lanumneadoo  pubeiceates,  ut  cane(cant,  copioiit- 
(im^  pronaloiruur,  foiiolis  incanis  ac  carinacit  infta^Saibilue  pni  famiilorum  fqivamati.  I^u  ii^ 
liimmis  ramulis  velun  (bicatos^  vei  acervacim«  ex  coeruleo  porpurafoentesj  &  figiui  qni  Erioaoa; 
Cluf.  gcric,  e  calyculis  (triatis  guttaci(que  in  qutnque  fegmenca  de&entibos,  ac  Hypcaia  fi^oriun 
in(t.ir  mfinicis  propcmodum  foraminiBus  pcrviis,  eraicantcs.  Hofoe /£bfM  excipiunt  e.xig-u-,  per- 
lireves,  Scorpii  1.  Cluf.  ied  glabr«&  ^wfiBicQbrtt;  m  quibus^  fiiloo ipadioeum  ftmtn^  renis  m- 
ftaribnnanun»  Spaioi  &.  HUpadd  dE^^rqui^^    ~ 


6.  Gtmpa  affim  sOit  jffmm»  mtmfftmm.fitnttmiM»  ftbii  ^mmb  liDiLliislBat  lXHe|2 
mannL  Gmifimffmmm  lainfi—  Jfiitmm  /USir  fimmm  Bieyn.  JPkodr.  Gmi^»  JhMr{ 

vnlgo. 
Utmup$, 

In  tefquis  &  marginibus  rivolonun  PiRMnoaiDrii  BonxSpei  luxiniac  hic  fiutex  uni  cum  prxce^ 
dente,  a  quo  &  faae,  8e  creicendi  modo  non  multikm  aiUudfc.  FcHm  profenm  ^dpio  terna, 

uni  pctioio  .idft.inti.i,  in  progrcffu  vcro  pinnata,  viridia,  angufta,  .ifperiufcula,  r.-innilo5  dcnfidimo 
ordine  veftienna :  quibusfic  ab  imo  ad  lunimuni  u(que  circumltant  flerts  coacervacim  p,ipi!ion.icci, 
{ttlUd^oa^ruJei,  pix>deuniesex  «inbii/w  oblongjs,  manbcatiaodl^  quinquifidis,  (ubhirfucis,  cl.iucicn- 
cibusiii^jubs/iMmunicaintnigninHluGidHn^  saaSoaas,  ceniii  tufca  menibrau^  quaii  peculia^ 
filicuI^taAiun. 


Cap.  XVIIL 

Ancnymui  fi.re  Calute^  C!u/i$,  Aijrtcgimfi»  quibufaam.  Cbtm<eh«xus  five  CbmUtgfm  fKtHP 

'^•i'»  J.  li.  Chimxbuxus  flirt  Celtste^  Ger.  C  E  PfeuJo-cb»malmxui  Park. 
J.B. 

MUltis  viigulcis,  tenuibus,  lends»  fpithamam  drdter  lonns  prxditus  cft,  qux  ubi  tcrram  at- 
ngenint  fibiis  demiffis  cadicainnir:  alioqui  &r*/icem  habet  farpe  non  muko  ipiis  virgulis 
brcviorem,  Ugnofams  accanscapiribas  (qux  plura  poffidet )  ipfie  cmeigmt.   Folu  pcr 
ramos  incondica,  Buxcis  quodaminodo  nmifia,  magis  acumiiuta,  camofi^  pediciifirwevlflimis  nx-^ 
rencu  Lsuft^ibus  pnmiun  ingrata,  deindcamara  ficacria  Cluf.']  amancanda,  cx  quoium  alisln 
lamulorum  extreniis  fiartt  emicaoCj  Colutex.icoipiotdis  Boribus  fimiics^  fimul  pluies  jun^,  qui. 
-.   .  tefto 


Digitized  by  Google 


I     I  - 

Lib.XXXI.  De  Akrthus  Siliqmfis.    .  jy^^ 

tefte  Clufio,  odorif;  cxpj-re;,  nonniillis  v^-n  !<>ois  oJor<ici(limi,  &  Nircifnaani  quandam  fiae.  an- 
tiam  xmubntes,  ti  ibus  toliolb  tonft  uiCj  q.ioui;n  J.io  ilba  lunt,  iSc  .ibrum  modo  (urfum  cxpanU,  ga- 
leoLi  exalbtdi  eoruiti  exortum  integcnce  :  certiuin  tolium  in  oblongum  veluti  rubuluin  convolucum 
eft,  fur(uin  pec  ianugineni  apsrtum,  per  excremuacem  braccae  modo  ei&nmcuni,  atq,  luceum,  8c  ve* 
toftate  interflum  omnino  purpurafcens  aut  rubeloeos.  Flonbus  fiiocechuit  lais  Scoomprenx  yT&fw^, 
Thlafpi  lanfolii  liliquis  p.ijId  minores,  viridcs,  qtuc  bina  plemnque  [intcrdum  uniaim  tantum  j 
ooncincnt  grana,  cxi^lu  bi  vi  magmtudine,  colore  cx  anereo  ni^icance,  hirlutaj  &l  veluti  quoddatn 
atiitnalculum  cmencict,  PoIygaU  v  jIj^;  u  i.^  ni.ijoris  rubnt  ieininibui  hiuul  aMimilM,  fed  miaoni» 
qiue  aperiencibus  leie  per  latera  loculii  Iponcc  decidunt. 
Variat  iruerdum  floris  oolore  ex  purpuro  rubente  ScfllTOvariOb 

Fruciculum  hunc  variis  Germanlz:  in  locis  ob(er\'avimus.    i.  In  (ylvis  montofis  Scaphufiam  inter  1.*«* 
&  Conflantiam:  deinde  in  plamne  quadam  propc  Auguftam  Vmdelioonun  iboere  MonachienU: 
tandcm  in  moniD&  noa  loogp  k  Tigiiio  Homiz  ivbe  plaiiiMiai  nwdo  Maio  ftnaiMin.  lo» 
vid.  apud  Cliif. 


.  Caw.  XIX. 

7.  Fnuex  Indicuiyflare  fMpilimkut  fiKfiim,  fi^fim$0u,  jnSu  «i^.  T^MitMmmH.U. 
P.6.  T.60.  p.  III. 

FRurex  eft  humilior,  ramis  gcnicubtis,  cnrticc  candido,  tencriorc,  ligno  pauxillo,  medulla 
fucculenta.  e  vindi  diluto,  in  inrernodium  ini,i  p,irtc  quodimmodo  turgefcentibus.  Folia  ex 
angufto  incufpidem  cxeumiA,plana,  gIabra,,cr.tniol.i,  coft,i(lnata  utrmciue  cmincntc,  e  vi- 
rore  cum  tenenora  (unc  nicenaa,  dein  obfulca,  oolore  van^au  flavefcente,  uoi  vetu/Uora  ia  ai* 
ham  vergentia,  ordine  geminato  coftis  crallis,  interitii  planis  8c  candidis,  aliquando  rubefeilldbllf* 
ramis  adhxrcnt ;  (aporis  funt  non  planc  ingrari.  Flaret  tetrapetili,  in  exortu  in  fanguineum  vergunc 
colorem;  unum  corum  pctalum  rctro  incurvatum,  tntcriiis  cochlearis  cavitatera  exhibens,  (upemi 
bifidum  eft,  cofta  inccrmcJia  cmin;acc,  cxteroru  n  cnumc  longo  angulVorum,  in  cr.uilvc  (um  ja- 
centium  duo  qux  ad  latus  (iia  (unt^  nugts  coarcUutur.  Incer  flamata  duo^  i^akm  oblongis  ru- 
bciitibiaiii  capicaca,  jffAn  pracerior  oblervatur. 

AretMHHn  amain,  oriundus  ex  cbmt  tt  MmHtm  ia  MaiabMiaiin  iiiw^  r^pom  cft.  FHtflk- 
iustaIioroicoiliOtr«tdies  ignorancur.  . 

a.  Tjjere-AIaram  H.  M.  P.6.  T.61.  p.  IO9. 

Hujus  ihiticis  nmas  coiticii  niii  dihiti  flave&eaBs  parumque  albentis  eft.  Radix  albicans,deala, 
iwroiaqne.  lUw  plani  ot  in  Tijndt-nmam  lefe  habent,  cxccpto  qu6d  longi^  (unt  anguftiora,  'ma- 

^ik;  ,i  H.ivcfccncia,  &  ordin;  confiifa  prodeuntu.  Flonbiis  UmLil  ac  frueSibus  d^fVicjicur ;  vohis  tum 
•vUetuT  hoc  viram ;  foimt  tfmd  fer^mut  fit  fimiiiim  m  Aiaiaisra  rsri  proftrt.  AUatum  e  China  Nfa- 

UbafeDiainlioRimlaat.  Viiium  plani  eftigpiflcarani. 


C  A  p.  XX. 

Pengsm  fe»  Miiiari  H.M.  P.6.  Arier  Stlijiiofii  fltrt  fi^Uiuuctt:  fakm  iti$pt  &  U$M  fLms 
^f^e/tmvktm  ^ 

ARbor  eft  excelfa,  craiHore  matre  quam  uc  homo  conipIe<a^i  qucat,  ligno  candido  mollio. 
rique,  corticc  gemino,  exterio  e  qualisin  ramis  vctullioribus,  e  anerco  oblc  uo,  interiore^ 
viiidi  lito,  fragranci  odorc  Glycvrrhizam  recentcn»  refcrcntc.    R""!  pineinodori,  teno- 
riores  corticem  habcnt  praiinum.    RaJix  villola,  nigricans,  acris,  graveolens.   F^/m  graci  odotiib  • 
nuliius  (aporis,  aiQiidaca«  mollia,  gjabra,  fupuia  fiika,  proni  parte  ddutiora  £int,  quina  aut  iepienei  . 
imp.iri  i  (urculi  IztiQritfamndtate  dependente,  numero,  paflini  prodeunt,  mediana  flavente  coni  in;>' 
tcrtcxca.  F/arMtctrapculi,  quorum  gcmmr  aculeatz  convoluti  folii  adiiiftar  emicant,  odorati,p4pi- 
IkMMCt^  Cemftti  vaUi  proxinti,  albicantc»,  dieitaiibus  petiolis,  (urculis  complures  adhxrent.  Horum 
t^rafincoloris  oblonga/«i!M,  tercium  pamlttm,  frequcntifliniis  venis  lineatum,  quartum  plan^  in- 
ominciimeil.  &ifadeofiorjCialbidu>miio»em/<«wi^  fubeilisa|iriiw(ii»ijSlurs^quiousunurn 
liirfisum  eminec  geiucabtnm.  ^vBA  germen  conrinens.  Fa^  naibaniffl  aeranuntes  (aporem,  1 
acrcs  aufterxque  (unc,  duos  admodum  polliccs  longi,  unum  lati:,  ea  qua  planx  (unt  partc  fibi  in- 1 
viccm  incumbentes,  in  longum  iicx,  ica  tamcn  ut  caruni  umbilicus  (iliquarum  relbiciat  dor(um  : 

{>dmum  virides,  liccx  rubentei»        tran(ver(isinxquales.   Inluper  qucxiue  florea  Ipiiciaa  fiuiduai| 
iuAus,  qoi  Cmt  noduli  cinerkei,  candidi  pulpa»  nunquam  (iliquas  edentes.  e  •  ^ 

Loasmontanii  }>ecioiilque  in  provincfis  Pm^aeart  ic  Aian^^itfi  p  ovenit;  idque  cam  facilc  \it  Utm  ft 
vcl  tcrrx  impolitiis  mdiccrur  ramus.    Ab  .inno  dcdmo  quinto  fruCtifera,  ad  quinquage(iilMim  fHP* 
iwftcs  cft.   Florcs  fructulquc  ab  Aprili  ulque  Janu.ii  ium  exbibct,  fioiulcs  lcmper  vircntes.  I 

l  ignum  foco  infcrvit.  Balneum  CX  foliis  paratu  n  tlacus  ArthntKiilque  dolo  es,  fiiflhniMrim  Virei 
dfipemc  Eomadcm  faccut  in  tempore  adiubitus  vcaemtos  curat  ierpentum  mor ius»  ^Jiu» 


HhJihhhh 


0 


Digltized  by  Google 


»734 


Cap.  XXI. 


N  iam  tt^unrafeiom  akitDdinem  aflumti  mAm  fibrofii««IUGiiifie  leu  ru£,  fapore  amnro 
(c  fibacri>  abrr  noUo ;  ftipite  quanior  t&girai  cnfi>»  nniM  inui^erfix  emiaentc,  curcice  ci- 


*  P.  I.  F.  SS-  Ccliml  *  H.  M.  FaljgtiU  Iniie»  wimtr  /ilifim  rtairvu  D.  Syen.  Nil  ftvt  In^go  fpms. 

f.  103.  H.  A/. 

iierco  amaro  &  mordaci,  lignoauro.  Feha  pinnata,  pinnts  ad  coftam  mediam  adnews  brcvi- 
biiS  pctiolis,  pan  ibj  oblongo-iotundis,  ad  apicem  lubrocundis  6c  latjonbus,  ad  petiduni  in  anguftoiQ 
rcdis  oris  contrai^tis,  (upcrn^  viridibos,  fuoau  hyalinis  ieu  cx  vindi  itiboaemlell^  fiqioris  fubacris  8c 
fubaniari,  ac  languidi  ardoris  fi  dkitius  maftioBntuf.  £  media  oofta  (eu  nerro  yttae  multar  tranf- 
verLr  obliquo  du^  paraUds  «anos  tnar^nem  excurrant,  utrinque  con(picu£  Fkrei  papilionacei 
(unt,  foho  infcnorc  carinato  ex  viridi  albicentc;  lateralia  duo  v.ild(:  (aturo&  rofacseo  rubojenntta 
iiint.  Stjilui  viiidis,  cavus  inilar  thecv,  hlamcnnim  vindc  quod  ^  gcrnunc  (Uiquoib  produ  f  iioc 
propn^  (lylus  cftj  complcdens,  ac  (upenon  pai  tc  in  parva  actenuia  Itamuncuk  afieilnm  /iavb  doup 
U  ySiSi  iim»tA  eoneavam  pMt«m  liJamefuo  libero.  Fkmbus  iuccedunt  Sliipug  vmStmt  temies 
'  plaiur  it  ad  tmam  partem  nonnihil  infiexav  duos  trcfve  pollices  longx,  giabrx.  ex  idn»hi(ceicen! 
re^  .9f»»roj  intus  (efunda.  QblongQ-fOtnmk  plaaaf  .fcinpiiiriinw  iia  iihqiiae  ^ijpiii.liit^ 
lela,  p;r  maruritatem  nigiictntia. 

f^rxter  filiquas  Fructus  uotlii,  viridcs,  tcnuiter  pilofi  acdunoli  furcuHs  (ipe  infidete  confpiciun» 
tur  qui  m  vertice  (unt  fbraniine  pertuli  &  intus  cavL   Hi  nibU  siuid  fmt  fwiip  GitlLe  f-*Jmt  fm 
txcrtfctnti^  tmmarifvt  i  fmSmrm  a^Stnm  trtm. 
Virti.  Succus  h  planta  extradus  addito  nioniento  mcllti  fervit  pro  oris  ptil^ulis,  orccum  eo 

Raduc  mta  8c  decofta  in  kifte  Coqui  Indici  conducit  in  morbo  facro,  fada  pciunctionc. 


H  A: 

H 


Cap.  XXU. 

• 

-MfifMttiC^  Pami  valli  H.H'  P>  6  T.  ZZ.  p.  ;9.   S.h^jMfa  Mut  fim 
flMMm  hevihu  diu  amt  tria  fimia4  ifiimm  difimd»  cmmemiimi. 

H  M. 

'IC  frutex  niav&xiiitbmmMtmwma»^  CKtke eil ninicaMe,  lubris  infpcr(b 

maculis,  ligno  viridi  merailla  peiterebrato»,  radioe  fuli(ai&  atquc  inodorx  Ftlia  Fraxuii 

/irnilia  fulcans  inharreQt  ftux^mis,  crafliora,  loIiJa,  Rlabr.i,  nitcntia,  fi.ipcriic  magis  fufca 
infcinc  diiutiora,  ubi  &  cofta  eminet  li^ooia,  Haveicem;  (apor  m  (ubacris.  Inodon  fiorei  c  ca- 
tyce  monophyllo  rubicundo  papiliooaoe^  Jbiieis  i  (urculis  dependent,  candidi,  tcrrapeuli,  quorum 
ttBun  laou  rotnadiBibufe  6c  iiKiiun  fll  **nmn*  Jeticir  qQQdammodo  inifeftitur,  duo  iaceralia  ob- 
loogioiaexteriDra  TeriqitncurTantu-.  -%JWat  tn  ViAa  Ttgern,  haud  ;^>iimilts exalbidus  mino- 
Itm  n  (e  connnet  alium  (Lbviridcni  c  c.^lyce  crumpentcnv  ln  gcmniis  comprcfGs  unuin  l.itius  fo- 
lium  cstera  compiediiur.  Sti»fiut  iongitudmc  &,  gracilitate  digpii^  perplaiu:,  duo  cna  jilhmis  di> 
itinaa  (emina,  labaniai  mdiiiiaita  intiH  inalnitant.  ^  fahBiolB  peraMbt  ciiierioeilnK  oolaa^ 
ingrati  (aporis. 

permafBitM  fiaABtSBeenbff  ftbnoeno  menflbiiSi  fiwiJfe  pmittinspronuu  In 

^  iafiila  .SiJr^T»  c.Treri(que  locis  (^uvionaat^pesobvem^^ 
9  *     C^meita:  unnutes  iaba:  alnim  cum  tDnaimbus  ibkunt.  Folia  in  caupiaima  redada  Flryiipelati 
oindacuDfe  pimCaiiai^iiw 


Caf.  XXIIL 


Q 


kUatuor  vel  qoinque  hominum  altitudine  e(t,  trunco  quantum  homo  amplec^i  potc/t:  ra- 
mis  i  audicis  fummitate  &  cx  medto  corpore  (urrcAis  in  altum,  in  latum  nunus  expanlk 
naKitiurque  in  arenoiis.  RMJhn  fiiica,  fibras  capillatas  longc  latcque  diffundens,  faporeact 
fti Lignum  mollc,  corculum  intus  niolliffimum  cortice  inciib exdllathunHK  tenuis &  aque- 
(is,  (jiu  wiReA  incraficiint  &  gummofus  redditur.  Ftlis  pinnata,  fe(qui(pithamam  fermc  longa, 
pinnis  .lacoOain  mcdi.im  aJiK-xis  binjs  l-  legione  .-.dvcr/is,  pciii.culis  brcviflimis,  .intcrius  vcrgentibus, 
iiintque  pinna:  parv.r,  oblongo-rotundi,  extremaora  etiani  (itbrotnnda,  (ciquipoilicem  fermc  iongar, 
digitiim  tran(vcr(um  latx,  3Da(i  ad  apicem  zquali  (ere  latitudiiie,  textura  crafliola  &  valde  moi. 
ftlg^  J^jjyfide  leninlma,  iiipem^  faturadus,  inreme  dihitiias  viridta;  odore  ii  teraotar  fiduceo.  £1 
^wlnRRa  venulx  (ubtiles  egrcflz  folium  permeant  Fidia  intemo^  pinnis  oppoftis  ad  fe  nw- 
tuo  addHiftis  clauduntur.  Ftorei  in  furculo  (eu  periolo  communi  c  foliorum  alis  cgreflb  quatuor, 
quuique,  plunllvc  uni  proveniunt,  papilionacei,  [petalaautem  hoc  pccuUaie  habent,  quod  (urre- 
(ftuin  &  duo  latcialia  angulifotmis  curvaturse  iint,  lintque  crafliola,  a»»camia,  ac  in  longum  vcnis 
^ata  :  quartum  latiflimum,  oblongo.romnduin,  TOiBui  isAnlibibticmeroiHat,B(igiiicii1oin  loq- 
gum  (triatum,colore  Drimum  albicante,  dein  fmdcentB,  poftfriAAbm  rtibefcmiaeex  aibropur< 

!'  »ura(ccnt^  odore  nnJlo.  Stamcn  angulifbrme,  in  (ummitatc  fifTum  in  fiiamenra  aoices  riavosob- 
ongos  geftantKdiviia  5  reUqua  non  latis  capio.   Calyx  proiundus  c(i,  quamor  Iwxvibus  rotundiolis 


Digitized  by  Google 


I 


lib.  XXXL  T)e  Arborihus  Siliguofil  "~  Jtj^ 

fejw onipe» pCttlorum  drcundanSjCO^       viriili.  Flofibus  fucccaunc  quatuor  fpichajnas  ^ 

l0ing»«  diKltam  DMlYeTlumla^^  cerahiKfala:,  rc£kx,  viridcs,  coriicccraiTo:  in  quibus oblon 

Sr«  finguli  in  propn:s  Iocul,iiii:ritis  pnrietibus  camolii  (c).inftis ,  cum  fta  longirudinc  in  loneiaidiiie 
iquanim  conljtx,  nonnihii  extuberjntes,  lapoiis  iabacei,  Sc  iiimlesplan^  PhafeofonoftnKjSiiniiwl 
mux>res,  per  manuitatem  albicances  leu  tx  albicanre  lubvuidei  j.  fSnemMJtt  «^«yif  ' 
Florcs  flc  fiuam  fert  tempofe  pluTidb  duabus  tribufrc  in  uaaa  vicAiMf  e^im  tBto  aiit. «  (^diaF 

_  Radix  mixra  cum  urina  vaccx  &  impofta  ttimores  difcutlc    Corticis  fuccus  cum  mdlo  pemdftas  Hnt. 
m  coliutionibus  anginje  Sc  ons  puitulis  prodcft.    Cortcx  codus  cum  aqua  6c  oomeftiis  piovariolll 
conducit.    Foliorum  kccus  nanbus  attradus  juvac  in  Fcbi  ibus  quaitams &  invetentvdie  partncT/mt 
Dccochim  foliorara jjmi^ & phlfigma.  necnon biholi» iuimoies expurgat :  in  vernK,nVc.inKis 
cholera  cpnduat  fi  fih»  eofta  m  aqu  ^dantOf.   HofW  IQ  deoodo  danoir  pro  caurriio,  qutltnodo 
etu«iadJmmnaminaiefe«nnb  Efmnn rortit wnh imniifliit ^Jktmh'^^^ fifiin rtwHitL 


C  A  P.  XXIV. 

ARbor cil  procera^  caudicc  craflb,  muitiiqaeranialii  in  orbcm  diffufisdonato.  Lignum  atro- 
rubelcGm  ac  purpura>fhiatum,  denlum,  ponderoJbm,  inbacidi  odoris  &porilquc,  corcicc 
&5PL£2*S^  ^iS?!  «^POTwrea-  FolU  oblongo-rocunda,  dcnfa ,  glabra, 
nipenieooRmt  niBanevBt,  mtecne  cuiereo-Tvidia,  nervis  aliquoce  roedia  cofta  inia^ex- 


n?"  ^*™"^*^^^  accommodiffimum  ccnlitur,  cx  eoque  va«a 


Cap.  XXV. 

KtTm-Tagtra  H.M.  P.6.  T^lJ.  f.45. 


tiwvis  mieflMs  ooncinent: 

^ontoft  hcismr<eAer<i  ■lif<iinf  irpniiBiiii  rmiiliiiis  eft,  idnper  wentium  habewr  in  im-faw>, 
Uiisplaiiftipiota^iilfi^ialisepenaimito^  1«,« 


C  A  P.  XXVf. 

FRncexeflduosbomlnesaldtudincasiuans,  trunco  crailb,  fcmipedali,  ligno  candcnte,  roedul- 
ia  vcro  vindi ;  libro  ubi  ficcus  eft  ancreo ,  mn»  vurente,  Kmu  autem  cortice  elafaro  niccnce, 
vcn» rubentibus ftnato,  cenuioras hirfiito«  obducunmr.  lUfix perquam fibroiain cnniver^ 
fura  dgndinir.  i^MM  tenuia.  kmi^/loiy  enifta^  poUicem  longa ,  ancenus  rotunda ,  fupma 
Vj^^W^yKn^^n^wmx^t  Um«  nht ca» quoquc  in cufpidera  cxicns  muliipliatcr  divila 

,  furcuhs  adhxrcnt,  dccc/Il3que  laui  Jic  collabun- 

«ir:  upor  u  rubaltnngens.  Inodori,  flavj,  papilionaoci ,  pkrcs  ex  uno  pitjrunipunt  pctiolo  hlt- 
rti  ccci  apctali ;  quorum  unum  exterius  inccnugrans,  incenus  flaveloens  (bhum  dJ,  duo  vcro  angu» 
itiora  acque  eieaa.  fiavo  oolore  lamsi^' 

l^fic dpn mednm  inflemiBtM^^  S-jfifM fpithami 

longimSi  qwmws  anguftifTima:  vald^uc  contortx,  dura  ic  fpinofa  cufpide  donatar,  vlrides  pnmo 
MngUKUcmieinnC,  feniin.ilibus  loculis  ab  inceriore  cartilagmca  contracta  pelleprodu&is  iepimenca  fe- 
minum  effidencibus,  protubcrantes^  aft  Teeeralbentibus  iis  evanelcunc  ac  lubfictait  exn^aantix,  i^ 
vero  liliquz  clongamiu^,  ngidaquc  mconrainni  infleftuucur.  Ftka  primum  h  virtdi  meeniBL  exnB> 
cacar  pcrquim  parvar  funt ;  coloris  k  cineieo  fnlaiiiianii^  fipoiiBnnl^^  vel  olane  fylveflni 


iW»itWileWhtno:  niJAusDccembrileguiitur.V'**'"^  ■'^^  -  -  ■  tmm^ 

€  ^^"^"^  conf^raamomiiet  ddSnoiofCfe  ^ilsfiaaiMi^ 

luccotKilhmccunuitur.  '   ;        -"g   i  '^.n;* 


,,.t; 


Hbhhbhh^  SECTIO 


Digitized  by  Gopgle 


"J^^^  HlSTOal»    PtANTARttM.  \ 

SECTIO  SEGUNpA.. 

C  A  F.  L 

SiSiim  Cllvc  Uis  fmofa ,  frter  Itulica  C  B-  Coral  arbor  Ji!i<juc{a  J.  B.  ylrkr  C.rall,,  Fcrr.ar.  Flo- 
^ra.   5fUiiMr«     A»»/*  frlT*^  '^*'        ^*^*      t  2«««««^«  Marijgra^. 


.•P.J,X7- 


AR&  eft  cortice  cinereo,  ligno  fragili,  in  MaBMydlrii  amplitudincni  cxcrefccns,-  cui  ra- 
mi  <iecifi8£  tcrr*  infixi  novas  progcncrioc  Arboies,  idedque  ad  vivas  fcpcs  ab  in Jigcnis 
ururoannu-.  Janiorcs  arborcs  (pinis  acuds  in  caudicc  &  ramis  amuta:  iunt,  adultxtfcs  amit- 
tunt  (binas  8cin  ramos rarie  diftribuuntur :  illae nunquam floreot,  be  conin :  iflae femperliabeair 
f„l  j  hx  intcrJ.jm  nulh,  fci!  tantum  florcs,  niminim  Dcowibn  &  Iwn^  poft  flores  demnm 
erumDum  folia  floribus  dctidentibus :  utrarumque/-ft»  iont  fiml»,  TnbrtftundA,  ^feu  pctius  oardis 
fublatioris  fiEnrl,  inferius  tomenrofa,  fupemc  gUbra  8c  djlunora,  tn.i  knvxr  (idi  appolu.i  morc 
Phafeobiiinj,  inMdicubfeniipedemcucjWxlongpi  &taBuropsdicuIo^^  qu.uaor,  qniiKjV 

llbi  appofita  (utiimfiin&roedum.       ...  ••    _     - ,.  .    rr       .a  j 

F/«  maEmtu<li»^lii.!bflorcmierracJcquat,  unw  Qonftans  foho,  crenato,  furlua>jCre<ao,  adcHr 
ius  latus  interius  cum  aiiaccntc  tunica  t  qua  prorompit dulds  liqoor  continctur,  utmtlorc  P«« ,  bwr 
mick  era^imi» ;  &  cx  ciaem  mulcx  habet  Jamma  cannx  in  modLim  ad  latus  Icnlim  OTodcuncia,  co- 
lons  iSSh»  miniati,  line  odorc  tamen:  ftamuu  vergunt  ad  brunnmn.  Arbotes  tiorcncci  lougi 
confpicipoflunr,  inftarpanniminupcxMnfi.        •  .  r  rt        u-     «  - 

FlonbMs  cito  &  cr.  >io5:-  decidcntibus  fequuntur  fru«aus,  viz.  copiofit  uhi  roatunicnint  fu- 

fcr  .ibunoaaquuu{ucaigitoslongat,  digitum  craltr,  tcretes,  8cm  iotventn»clatx,  &kxailamcn- 
ta  diviix  miot  contip.cnt  pliafcolos,  {iL:orum  quilibet  m.ignitudincm  h.ibet  nuclei  Avcll.ma;  aut  Fabr 
feu  Phalcoli  vulgans.  In  tonim  eft  miman  coloris  &  prope  hilum  qua  tuitelat  t«i  vam  halict  nia- 
^m  n\^L:  Ttaidi,  idb 

lioiitid,  co  .iviJe  vcfcuntur.  .  r  i-  i  •      i_       -j         /r  l- 

Ex  aclcriptionc  MarcRravii  &  figura  8c  defcnjf^Cillfil  W»  huj»  arbons  videnmr  clfe  bicompo- 
fita  ftu  ramola.        .u.i  lcu  particularia  folia  In  arborc  juniore,  dcfcnboite  Ferrario,  nulb  ma-  • 
firis  iniernipto,  fcdxqpbili  8c  prope  romndo  ami»uu  cirdnau  Icvi^  faftigiantur;  iplwsetiam 
HedBi»rotaiifittiem,  amplinjdmem,  aafl^mfJltui^  a. 

Mouricou  H.  M.  in  nonnuUis  diftert  k  Tuinamtiiba  \Iarcgrav.  ut  ^jJatem  aij  Idcoc  eajfcpi  JiL 
Citcium  Mcuriteu  Malabarici  ElepKantis  arbor  IklgL.  dicitur,  quu^tei#aW5*^JW?°«*** 
dclcctantur  lit;no,  utpocc  lcui  .ic  molli.  ,    .  ■.  'u^i^^-iJ^J^kL^  .^fl. 

I»»!»  Liinwm  Malabatenlb  m  enlium  ac  cultrorum  efFormant  vagmas:  aniaim  t»W»  ad  TatiQi» 
tif«.  S«Kaanim  lodoncm,  florcs  in  aMifeftio.ncm  Carjl  adhilxmt.  CTtcrum  folia  pu^vcnfata  ac 
■  mSn  cum  nuce  Indica  cofta  donec  imgucmi  cralGmdo  fit,  Vcneris  coniumuntbub<«i«,  dolo- 
res  oflium  fbdanr.  Contrita  tcmporibus  applicata  cephalaa  opinilaniur  8t  ulccnhm^M^^ 
Saccharo  Ja?ra  diclo  vcntris  dolores,  prxlcrtim  fbeminis  rcpnmunt,  quod  onettat  OOfies  aoOD  Ue. 
vigatus,  &nuclcus  pcUiculi  ruhca  dcnudatijs.  fi  <telnWtur.  Foliorum  fuccM  cum  ol»  Wi» 
Xip^  dobres  icvat  Vamt;  cum  Orjz*  infufiSnc  hauftus  fluxus  tcr  cr,  c.  m  folm  BcuUtr^m 

lilteiTedadus  vermiculo.  ia  ve»ifii>  ^^iskmf'^'*  "^tT^^^n  S^^'^ 

*^Tres  varierates  Arbons  Coral  di^  ^SSS^^rmamm  in  Cat.  Hort.  Lugd.  B^f-  Jv^P""^ 
albo  virentibus  &  fcniinibus  rubcnt.bus,  £r<*Wi«  Zcv'UnenfiHm  dl^;  U  MuiOICOl  IpMm* 


albo  virentibus  M  lcminit»us  rubcntihus,  /y«Mw*  '^"■-^t***?"*"*".'^',!;-.!.-. 
lemintbus  mgricamibus^  Jaoera|l?»Mia  T^ifgffpk.  m,,)>^mm.mmf»^\ 


fjihuiad:,." 


;  -  "  t 

,.  lt^aid,a  arUr  Parlc    i»^'^- ^-^-^B-nS^ 
XCfifit, 

J^lua^cft^Vafta  tantaintcrauni  craffituainis  ut  trcs  homincs  ampledivixpoflint  :  ccrtUe  fu- 
/\  fco,  brevilNis  jj}in»«)i»<<>*  alternatim  oppoiius,  io  quibus  8i  ramuliitidem  opt». 
XTL  fib,  oti 8c feUaad eundem modum,  inxquaba  mmirura  paria  m  codem  ramoJo,  arcitef 
,iij,itum  longa,  figdri  Buxl  fbUis  firoilU,  CTaffiulbda,  faturati  virid»  felajacopa,  ime  pctiolu  w- 
niuhs  innitentia  &  qiiidem  non  extremitatc  qux  mcdio  fohi  refpondet  W  vmus  aUerutnam  Ulut.. 
Hmc  foUorum  dtfcripto  fuhhicuTa  t(l  \  ■vuitmur  tamentKm  tx  f^ura,  tum  tx  defcrtftwne  foli,i  hcompa. 
fos  effe,  M  in  Ftlice  aut  Plama  fmfittva,  frtmnm  cx  furculu  Jca  rammlu  («lu  '^I^^^J  «'"'^'  ' 
fimmbt,  itd  mt  fcafm  ftm  t^»  mudU  knc  mdi  emittat  fureidti,  &  «Pjfj^W*  fi"*'»'»  p'"- 


I 

Digitized  by  Google 


Lib.XXXL  DeArhmbus  Siliqtiofis, 

Hinc  ind^  awm  m  ramis  prodeunt  ramuli,  fefquidimum  &  ainpUus  JoiiKi.  .nt:lr;,  Horib:»  quafi 


inanum  oongeftis  onufti,  pcdiculis  femidigimmlongisinfideiiiei.  qainque  foliniiscoiiiiantcs  auJ 
fuor  vulgaiTtcr  cavis,  8f  qumto  repando,  quod  rubnun,  Jfcin  exrremitatc  liu  Hanim  r«liaiLi  fla 
va  :  duo  rcpando  proxima  ungues  habent  mbros;  in  medio  ftaminula  tkvo-paJUda,  'aDiabus  ila^ 
vcfccntibus;  cxioris  ejufJem,  at  rnigrantiorii,,  quam  Lilium  convaUiuRi.  *    f  inr 

Sequuntur  Horcsy«<f*e  oblong?f,  duorum  circitcr  djgitorum,  plan^,  00llipfd&.  ettdtttsaailea^ 
tx,  obfcurc  f^ikae,  m  IB  eoMninieittEis  101^  cxiguas,  (pleadmtei.'  — «*«««mmb»* 


mrana  vcnmir.    riorct  ucccmon.  -  Timpm. 

.  thiaura  huius  ligni  rubr-i  toti  orSi  cft  notiffima.    Sc<\  mimma  moles  tam  Vaftx  arboris  tiii- kv«mtj/'^ 
gir,  dempta  einm  magna  partc  iigm  lupcnoris  lola  matrix  tibiam  ardtcr  aallafubri  eftoibirk 
&  ad  tingendutn  utilis.  vmw»^  , 


nca 


cil[as,&&  eft  enim  vaJdc  dcnlum  &  ponderofum,  necnon  politura:  capaxf  ^*^*™™  ^ 
1.  Brafilto  funih  ligmtm  V trmminck  Cerm/mii  diSmm  ]^Bi,  Am  HtVlnnt  m^mjtm  ? 

Hoc  lignnm  (tnquit  J.  R)  i  Brafilio  nobis  Gcnevx  pro  Santalo  nibro  cxhibito  diffett,  nnoiliimi 
Wit,  h.ibctquc  quo  cum  FagJneo  ligno  nonnihil  conveniat  [li  colorem  dcmus]  prxferdiD  n 
illis  tranfvcrlis  atquc  crifp.antil)us  pcr  fubftann.tm  cjiis  iparlis  neque  dulcorcni  illum  iwaftji 
prxfert.  At  luperitis  paub  duccrat  ligpum  Vtrmmbock  ponderofuni  admodumellc  &  in  aai  a 
leaum  ftanm  iidef^  Iblidam  Ebem  mftar»  lubens;  infeaores  eo  uri  ad  tingcndum :  add  to 
mi  &  aliimine  el^antiem  oolorem  tubntm  pro  lcriprur.i  pr.vbcre. 

yjmnmboclc  lUNiMn  aooepit  i  Femambuca  arce  Luluanomm  m  Bfafila  conftruAa  dIm  Bnfi. 
Benfaind^gBtigctimfenieiCTmnniacawBeiit>  *uw>jjhu* 


A  p.  m. 


UgM  BrafiUano  fmde,  feu  Lign.  Safeu,  lanh  tivgenii,  fmmmmdnm  C.  B.    TfiapoHgam  H  \f 
fort.  6.  tab.  i.  cHjut  lchtn  *  Clmfio  fub  nomtne  Lobi  madrmmtu  nieri  tUreri^tMr  t*i-  J.^.' 

rioabmoriim  hominum  altitudlncm  proceritas,  intra  palmam  craffities  fubfilht.  <"-)rti  -  eft 
onerft»,  iritus  iulvo,  ligno  admodum  duro,  rubcllo,  raanira  attate  rufFo:  Ramn  m  latera 
pronis,  intro  albicanabus,  fpmis  mtcrcurrcnnbus  curtis  &  deflexis:  Rjuliet  fibrofa,  ex  a!bo  ru.  ' 
bicunda,  inodora,  cortice  croceas»  nigticante  obduao  peUicula.  FoUa  polliccm  lonea  .!  ir  1 U. 
u,  romndiurcula,  Omi  more,  aalBfire  furculo,  fpinis  privato,  ex  ordine  appciKlemi.i,  nica»d  - 
fta  ab  avcrla  partc  miilr.is  vcnulas  fundente  dividuntur.  Odor  lis  p^.tus,  lapor  vc  ^  fubicris  & 
amancans.  Sole  occidcntc  inteftims  Lueribus  fc  includunt  contrahuntque.  FUret  joodori  flavi 
racem.itun  c  1  .miorum  foliis  deftitotorum  extrcmis  furculis  erumpunt  plurcs,  dccapctali  '  DeraliJ 
^<^n  '.^"s,  quorum  quina  cxteriora cuTpKUa parum  ac  fubvindia  funt  uno  meSno- 
rameuneille,  vcnuJistrajeattrofets,  nunufculo,  coi  adftat  oblongum,  viride,  totum  Horem  fi  dn- 
SEiSLAffil/S^  J"""  g<="'<^"'«^.    fl^vo  viridia/.m,;^,  mgns  femilunuiads' 

TfT  pcde  commmu  plano,  lanugme  albido  fmam  pnmotdiumeoo. 

rfncnte.   fquaWcs,  comprelTx,  fuccretx  y;/,?,,^,  P«i6lis  adhxrentes  pollicaribllf  '  qSw^^ 
vcrlos  polliccs  longx,  duos  propen.odum  latx  (unt,  dorfo  cralEoi^  OlfidaBr?aK^xS 
mcurvo ;  nuturx  &  ficcx  cortice  funt  duro  &  comeo,  i  furvo  nwme.  mi3ifi3tLnfl.I; 
du^ cit^ne,  qu«jAi taionoies llmt tranfparet.  'poftca  vcr6S^ivit^ES35SSk 
oUong^,  fubplvia,  i  dnereo  fiifia,  t  tranfverfo  linguJis  liliquarum  dorib  adhaiainx 

Arenarum  cupida  per  umverfum  Mil.ibar  ob  orti.itum  uliimquc  6«qiiens  colitur    Soontem  w^at 
Trevanc^or,   provmais  Gc.nJre  &  EiU  de  Soroan,  aJiifque  niontaiis  IttSSriociirAb  A^ruf  S  tSH 
Scptcmbrcin  ulnue  florct.   Fi  uAus  carpuntur  cxcnnBB  anna   Tkima  £11^»  »5«™:«.!  J 
bens  annos,  quibus  nunquam  dcftituitir  frondibS!^  iniateia,  ritam  m  100  tra- 

fnramniTOcant;  qux  cum  Alumine  diluta  nibncoi.i  ev.ic{it,  niaxim^que  ad  Imtea&  alia  nibeHocBL  ^ 
fore  imlxienda  m  ufu  cft.  cdce  vcro  obj^atun  C^uod  h  furculor^  bgp^^K 
fnxeiis  ili.o  rrmclcK.  quo  ex.ftcntc  moDlOlf  ikiet. .  U  Opei»  pKtiofim  nugifquc  fiSclC  - 
vanda  manu,  noc  iignum  adhibetur.  '     ^  .«.41441«,  >uuuu  «miw> 

Btfm  edubei  foBa  bibonq^  «d  modiim  AfiKW  aot  Fnticis  fcnlinvi. 


Hhhbhhh  )  c  A  ii 


Digitized  by  Google 


1758  HlSTORIA      Pl  A^.  N   T  A   R  U  M. 

C>f.  lY.  ^ 

Nl/ci-s  iins  i3nt.irinc  (^iiS^x  oblongjc  funt,  nuclci  Avcllanx  magnitiKlinc,  .nt  cciam  niiclci 
tum  luo  pucimme  (ed  minons,  hguratriquerri :  puc.iminc  ttjguntur  allMc.^nte,  mcdiocnter 
crartb,  fragili,  cui  ikicIl;  ,s  r.ibeftcraffiufcula  fiingos^i  pellicula,  niveicolnns  ubdudus,  albi» 
dus,  AveJUJi'  nucki  aut  Amygdalx  coniiAenai^  pmgui^^  quic^ue  nubis  jam  in  nucibu»  ante  )o  aonot 
icpolttis  non  rancefoerer,  (aporetanti^inanuropranllcus.  HujusgenerisnuculKaUsfeflileSj,  aBccb- 
Jongijtnajores,  minorcsj  cffigies  triquctra,  (edrotanda&gUndisarmula  huicnomen  gcncns  .ipt.n  ir. 

Nalcitur  .-lutcm  in  (iliqaa  admodum  eleganti,  palmum  long.i,  carinula  bifori  conllaca,  tcicci, 
gracili,  biniiuuc  loculb  vcatriofa,  nempe  inia  me(ii.ique  fui  p.arte  qi:':  protiibcrat,  gLinticm  hngu- 
lam  fingiilo  ckuilcns,  iurama  vcro  acuto  ftylo  roftn  inlbr,  vel  Rbododendn,  vel  Pcriploc*  i«|icn- 
tis,  aoutum  mucroncm  prataidK:  intus  itaxvSa  colore^  foris  puUo,  cinereuvc,  8c  («xufld^i^  ioii- 
eicu^oem  fihis  vag^Bqf»  «xant»:  nbmou  tou,  iiexilis  6c  cortia^,  iniipida,  iiibaftril^^  6e 


gicua 
'      •  ca. 

Vctcrcs  iii  DeTL!  iptionc  .irborii  intcr  fc  non  conveniunt :  Thcnplir,jfliis  roll.T  Myrti  ci  .irtribuit, 
Plinius  Hcliotropii,  Diolcondis  Myncx.  Aft  dicendum,  Mvrti  &;  Heliocropii  fblia,  quod  ad  figu- 
lam  attinct  non  multiim  inter  fc  diifcrunt,  &  quoniam  fwfffwt  &  fivel»at  voces  ouoad  elcmcnto- 
itun  quibus  icnbuntur  formain  affinei  fimilet  luni^  a  librariis  lucc  pio  iUa  m  Diorcondts 
tcxcu  iH>ni  potuit :  vel  dicendnm  Dioftoridem  nter  ipfiut  arbores^  non  intcr  earum  foUa  compa- 
rationcm  inftituilTc. 

Atbor  ipia,  tradcncc  BcUonio.  Betuum  rcfcrt  tum  magnitudine,  tum  ramis  fimilibus,  8c  tnm- 
00  albo,  ttl^  UC  ^  lonranquo  vidcntcs  cert6  crederenc  efle  Betnlam.  Tobiai  Aldinus,  icu  pociiis 
Itetrus  CafleUus,  arbulculam  in  hoirto  Famefiano  6  femiaenatam  aocuratiib  deicrilMt.  Foliis  au« 
.  tem  crac  bicompoftis  (en  Famofk  Nam  nervus  feu  cofta  media  totafis  foB  itmcDlos  feu  nervof 
hinc  inde  cmittit  juncis  non  nuiorcs,  qr.ibus  ad  iruervalU  longior.i  bina  coniugatini  adnafoiintur 
foliola,  nullo  impari  alam  tei  niinantc  lcd  ncrvulo  mcdio  m  tenueni  lctam  cxeuntc.  Foliolaui 
luioitis  ima  raamdioFe  cufpide  funr,  Hcliorropii  fb^iorum  inftar,  mcdia  acutiora  Sc  Myrtinis  £• 
n^liora,  fiunma  minoiaficang^ftioFa,  ad  Polygoni  raiia  aocedeocia:  Omnia  iiyeme  deddua  cum 
iiirculis  etiam  8c  cofta  mefia.         '  .  •  1  *  .  « 

Lacuna  duas  Nucis  ungucntarix  ipeaes  facit,  AUjarerri,  magnitudme  AvcUanx,  corticc  rragili, 
trtpbci  coila,  nieJull.i  alba,  tencra,  oleaginoli,  aai  cum  levi  amarore:  Mmmrem,  Ciccris  mag- 
nitudine,  cortice  ad  nigrum  accedente,  modulU  v^aca,  quara  pemiciofam  cxiftimari  ait:  majo- 
rem  folam  elfe  ia  uiu.  Foite  in  boc  MdiMm  (iKaatns  eit  In  mu^ 
cimu5,  ac  ipedes  diverias  d»i  non  oancedlnn^  nec  tamen  picfeiAe  negamns. 
%mmi  In  Ar.nbi.i  propc  Vkaraf^cu  in  itincrc  a  Ciyro  ad  montem  Smai  n.ifcitui  ,  autore  Bcllonia  Ad- 

fertur  vcro  cx  Syna  6c  /twpto  in  Euiopani,  atquc  illuc  purat  Marthiolus  cx  Arabia  advehi,  & 
fbrti  ctiain  adhuc  ex  .Stniopia,  ubi  ait  Diolcoi  ides  nafa.  J.  B.  In  India  non  nafci  opinatur 
J.  Bauhinus,  qnia  negne  Veietea  ncque  Garcias  inter  lodicasjplaacas  eam  recenicnc,  auc  in  India 

fitni       "^D:oreondes  alifque  &yetcriho8«nkant  viies  adioihnnr.  FoifK  Gtperod  &  tnftni^i,  educltqiie 
bilcm  ac  pituitam. 

Msiae  Glam  ip(a  humiditatcm  habct  excrcmcntoGim  8c  acrero«'  qufi  ventriculum  fubvertitj 
naufeam  exdnt  &  viieera  concurbat.  Pituttam  craflam  &  lencam  vomltu  ac  dcjcdione  purgpc: 
nuare  coiifert  coilioo  ailedui  pitukofo  fumptus,  balano  clyftcre  iriiedus,  cataplaimacc  ex  ipKos  me- 

Julla,  hordci  farina  &  mellc  appofitus,  &  calorc  ftio  nc:  \  orum  fngidis  affe<aibus,  fyiiw.o,  tetano, 
concraCtiom.  Tumores  quoque  duros,  llnimas,  nodos  relblvic  cum  mcJlc:  Hep,iti  auc  l.icni  ob- 
ftinAo  8e  indnratocum  farina  Jjupinorum  &  (pica  confcrc  impolit.i.  DiofcunJcs  trit.ir.i  cx 
pofea  dcacb-peodere  poum  bencm  abiiunere  icnbit.  Oleum  aun  infuliim  tinmCui,  iibtio,  furdi- 
tati  «nDfiatur.:  Gcatnoes  ftiidaB,  lentigines,  al^ios  8c  cztera  cuds  vicia  cmendat  Pwus  aucem 
fiij(5his  ad  oninia  cfl:  valcntior,  molcftc  purgat,  vircs  dejictf,  fudoremque  fngidum  movct.  Mag- 
nus  nc  vcntncub  noccat  facit  alTatio.  Ea  cnim  humiditatem  excrcmcntolam  &  acrcm,  horuni 
iymptCNnaUm  cau&ni  coquic  &:  rc(olvit,  tuncquc  folum  de)e<J^ione  piUTgat.  Adduncur  pt:i.tcrca 
ipj^  hntfelviT"  ooquoido  wmen  Aniii  &  Fcemculi.  Hinc  edam  Mefuc,  &  refh^,  Bcn  antiquam 
recenci  pnefot  in  oiu  mediock,  cjpiia  in  wxdida  humiditas  aquea  evaporando  confumpta  cfl.  Enn- 
dcm  in  modum  AfariedttVVlli'^^  taaices  violenter  Ijgbirftuit  pcr  mpcriora  fic  inicriora  ubi  virent|^ 
propter  tale  ahquoil  (emm  «t»»i  <i  exicoemtir amittuHtvnn  iUam  maJignam  8c  vehementem*  QifoP 
idem  evcnic  quoque  Iridi,  qux  vircns  urit  &:  pungic  violenter,  cxiccata  non  itcm  J.B.  J^lem  eciam 
ob(ervavit  D.Greviusderadice  Ari,  quscxiccando  acrimonum  (iiam  amirat.      ■  " 

Unguentani  oleo  utuntur  pro  conficiondis  odoratiflimis  ung^entis,  in  quxtSc  mofchum,  ambiUI 
^  zibcthum  addunt  pro  chirotfaeds  &  manicia,  aliilque  fii£5m  perlundcndis  aiit  Ulinendis.  Fotro 
prx  omnibus  aliis  olets  hoc  potiffiimim  celdifimt  unguentarii,  non  qu6d  aliqua  odoris  pniilan- 
tia  comincndctur,  (clI  (]u6d  (oIi:in  nunquani  vctuftatc  rancorcm  contrahat.  J.B.  Alii  tamen 
C|us  bcoiddunt  olcum  cxpidium  c  nuwkis  Ceralbrum^  in  quo  lolvunc  Bcnjomum.  i/cairv.  m  Mtd. 

1.  Nnc 


Digitized  by  Google 


Lib.XXXL 


Ahorihus  SHiqwfa, 


m9 


t.  Nmx  Btc»  Ztjlauk^t  fiUfti  triia%idJt,fmin^  aUUit  Moringeros  LiiJitmUf  Kacu  Murungiu 
Hujusdefaipdoaem  expeaiiinisiii  MdmZafhmoo 


CAP..y; 

Blnuium  homtnnm  implet  complejcom!  libro  eft  anereo,  li^o  candido,  fulcis  qulnqus,  J 
quibui  fptnx  erumpunt  ftriaco.  RaJke  eft_  adftringcnte,  hbrofi,  nigro  coruce,  mtus  ru- 
bente.  Rmhi  cmerei,  iigno  albiJiore,  pronis  (entibui  duobus  in  fulcis  fiequenter  obiitt. 
jW?«24UBMNMrMi4nifi  breviora  cflient,  potcr.mt  vidcn,  intcriK  iin.ui,  unoncrvulo  m  cxortu,  uc  & 
multi^  venulis  <Wa«t  infecnidilutiora,  fopcme  lummc  lunt  vircnua.  FUru  oiiorati,  caiididi,  ru- 
bris  c  Remmis  enraipemes,  Acada:  Indkacin  modum  foliiinun  acumpitaifwn,  imguli,  Uai,  non- 
nunquam  terni,  pcdicellis  pollicarib  is  in  cxtrcmicate  iurcaJonun  modeuiitt^  peniallis  tcnuium  fiU- 
mentonmi,  qux  mmutinimi.  capirata  apicibus  verfus  onuMS  lae  enondont  partes,  ornantur. 
FroAus  perplana:  Scloni^i  lujit:  /;<-e,  utrinque  cufpidata:,  cortice  craik),  duro,  lubpurpuralcento 
nervo  oW^ptaCi  iinguk  aliquancio  gemuue  ^  furculo  dependentcs.  Ipix  aucem  iabc  moJJe^  Sjif 
amarx,  oblongz  &  planx,  tranfvertarix  boQiiricanan  imitacuesin  came  albicanie  iadodniitBr. 

Nafcitur,  quamvis  fparfim,  in  multts  arenofis  petrofilque  AUUUr,  ut  &  Crmtgmeor  locis,  nim-  Locm  & 
quam  ui  caudicem  adolcfcens,   Flonbusinduinir  Julio  &  Aiigufto,  frudibus  maturis  liib  hyemcm;  Itmp». 
modibns  lcmpcr  vircruibasj  qiijc  dccedence  die  fc  compb'canc.    Ilorum  vcliit  &  coracis  luccus 
cum  p«uuUolalisexhauftusvencrisledatdolores:  ijplecortexcapicislavaaieatoutilisadditur«  quiia 
pdveran  isdaAiB  finiiiiio  aim  teramiiie  uke^^ 


Cap.  VI. 

Col 

ELeeans  hzc  Sciira  planti,  Acadx  foIiis&  raraulis  adluntlisj  necamarorem,  acrimoniam  aut 
Allii  fcecorcm  refett,  nec  manifeftam  adftrin«otiam  obtuet ;  eft  penoacis,  &  lcnis 
pcnnariim  ordimbus  utrinquc  diflcAis,  ac  lobam  fiwft  ngmti  admodum  exiguis, uc  vix  pi^a 
icBte  cxprimi  potucrint,  incilTs.  Spinas  ex  lignofis  ramulis  ulmeo  corcico  vcftitis  noa  fiinul  binas 
in  exortu  foliorum,  led  diftindas  lubct,  &  umcain  tantiim  in  illorum  cxortu.  5em.7i«  pauca 
profcrtcffigic  I'yn  folmajoraj  minora  parum  jEgyptiae  Acacix,  comprclia,  Ixvia,  nitida  Sc  co- 
b)re  fpadicco,  niiqius  five  ccafli»  kibis  contortis*  obeus,  medulla  pallcntc  fung^pla  cunudib  obliqu6 
difpohca  inclufa ;  nec  uc  in  Acacaa  i^g>ptla  vera,  oiios  filiqua  eft  deprelb  talitiu&K  cowenta. 
Floreni  i^uioi  .muis  cu)us  fit  gcneris,  nam  in  licco  ramulo  non  aacraL  Frucicem  amplum,  non  ar- 
boreni  lubluncm  clTc  Petrus  de  Valle  Romaiius  eques,  qui  collept  &  attulit  Columnae  alleruit,  hu- 
nunam  akitiidinem  non  cxcedcrc,  &  iuxta  riumen  Tigndcrn  in  Mcfbpotamia,  &  in  dcfetta  Ara- 
lu  HixtaEnpbratem  vel  parumdilfitolocoreperui,  cu|us  iiliquani  ab  iocplisad  ftiigMfw  ftuzum 
«lubei^tim  utikm  ufurpari  acccpi^  8c  Tol^^uiter  fibguam  hancj  otiaiii  ut  CeraroniiBn  C&irnwji  • 
'  did,  gBneiioo  (brfannoiniae  liliyuaium. 


c  A  p.  vn. 

Xltj  Brafilunfi/nt  Marcgr.  Aca<t^  a^s  ftlut  &  (Uribut, 

Marrgr, 

ARbor  eft  faturatc  virens  &  fpinola,  Scorbo  Aucuparix  nalosndi  moiio  fij^-.irique  ^mil»:  III 
mulcDS  difpekirur  ramos,  &  fcr^rotunda  eft,  &  in  r,imi5  etiam  raniuli  ;ilt;inatim  fiint  qp- 
politi.  FoIm  habet  mininu,  eodem  motlo  ilifpolica  quo  m  hcrba  viv^tj  in  cxrrcmicata 
iua  quata  bicoriua  quo  difterunc  k  foliis  Tamarindorum,  qux  paricer  (aturar^  vindi.t,  &  pnecerea 
acidi  fipoTOy  cum  hxc  ndlnm  (aporero  habeanc  manifeftum.  Si  (apore  effent  addo  &  ffiiqaatf 
ferrenr,  cnm  Acacia  conveniret.  Non  tamen  (emper  aeqaalia  iblia  in  hac  arbore  fibi  opponun- 
tur,  (cd  intcrduin iblicarium  ell  in extremitate  ramuli.  Fert  flo(culosprope  ramulosm  uvam  con- 
gcitos,  albos,  longis  ftaminulis,  ica  ut  pilofi  (eu  (pinofi  vidoaiimr.  figaiun  album  eft  ackunimi 
cotiicc  cx  giyieo  liibfutoo  ut  Sotbus  aucuparia. 

*  Cap. 


Digitized  by  Google 


C  A  P.  VIIL 

Afimefa  Malab^rkt  flon  peniafttah,  filijuis  Imuginejit.  Kat-TvJJavaJdi  H.  M. 

AD  trcs  quatuorve  pedos  aflurgit.    Radix  mffa  &  capillaris.    Ramii,  qui  prinium  nibe?, 
dcindc  vindes,  piljs  non  niodo,  fed  etiam  fpinis  divcrGc  m.ignitudmis  innumcris,  dcor- 
liim  dcflexisobfcpti  ftint;  adhxrcnt  furculi  fer^  digitales,  foliacci,  cx  advcifb  gcrmni,  ru- 
bc^ntcs,  (pinulis  quoque  eiuldcm  coloris  hirri.    ttlui  proxinu  Intfta,  pcr  ordinein  con- 
trariis  intcr    pediculis  anncxa  uir<;ul6,  clonga,  angufta,  antcrius  obtufa,  pertenui.i,  lcnia,  nervo 


tioiis  longiulcuiis,  ngidb  .itque  fpinofis,  fubpurpurcis  hic  illic  proveniunt,  qmnis  conftant  petaiis, 
qiiorum  nuatuor  tenuta,  lcnia,  latiora,  ad  unguiailos  ver6  ftncliora,  circa  anibitum  exiguis  rugis 
ciifpata,  flavi  coloris,  fed  ab  utraquc  fac:e  internigrantia  funt:  c\  his  duo  antenbra  explanau  ad 
peciolum  (cle  rcclinant ;  duopoftcnora  obliquc  ereaa  fefc  mutuij  relpiciunt.  Qiiinrum  inter  duo 
emicans  rigidum  cralsiimque  cft ,  eiuf3em  at  dilucioris  colons.  ILx  me^iio  prominentia  fiamm* 
jnfcmc  ar^ite  compacla  &  lanugine  obfiu  albicante  dcccm  funt,  c  vindi  albencia,  fuperne  tcnuia 
iiitcrnigrantibus  flavis  apiabus  dotata.  Olyx  quinquies  infedus,  permollis  &  purpurcui  Suc- 
crc(centes5//<5"'«  duosdigiii  articulos  iongz,  lanuginoCr,  &  atns  interfper&  maculis  binas,  ternas, 
rarius  unicam  indudunt  labam,  tranfvcrlarum,  acerbani,  iubviridcm,  maturoni  in  nigrcdmem 
vcrgentcm.    Sapore  noftrates  referunf. 

•  -  Nafci  amat  loas  petiofis  umbrosifque.  In  Canimatt,  TtctncenT,  aliilque  locis  plurima  cft.  Sem- 
perfrondcc. 


C  A  P.  IX. 

CMihhfocaca-hiba  Brafilknfihus  Pifonis  &  Mor^av.  Arbor  Sdiqim  termfa  futrtfctntt^  Fraxi- 
ntSde  foliii  Breyn.  % 


A' 


Marcgrav. 

RK)r  cft  ligno,  cortice,  mcdulli,  odore,  &  fragiUtate  Sambuci  rmula,  clegans,,  in  mufto* 
ramos  diviia,  qui  m  extremitatibus  luis  longa  gci  mina  protrudunt,  in  &  lis  mulcos  ramulos, 
.  temos  aut  quaternos  juxta  {e  politos.    Bina  folta  (cmper  (ibi  opponuntur,  brevibus  pcdiculis 
uinitcntia,  ad  tadumdura  inflar  membranacca:  chartx,  extenusSalvix  folib  recentibus  venis  &  vi- 
riditate  fimilia,  fuperius  dilut^  viridia,  daos  aut  paulo  amplius  digitos  lon^a.   Intcr  ramulos  etiani 
fbliorum  prodeunr  pediculi,  duos  aut  tres  digitos  longi,  qui  ii  aut  14  j?<>/c«/«{  umbcIJatim  conge- 
ftos  (uftincnt,  figura  florum  Primula:  vcris,  quorum  quiliba  conftat  qiiinque  fbliolis,  dilucd  flavis  : 
'    inmcdioauccm  ftaminuin  loco  propendcnt  multa  filamcnta,  fefnuidigicum  longa,  qua:  quoad  mc- 
dietatem  lutca  (iint,  exceriorc  medietate  Crocum  Orientalem  rufo  colore  &  cnfpitudinc  rcferunt, 
&  in  cxtremitate  oijufque  vificur  pundhilum  flaviim.   FIolculi  funt  (iuviflimi  odoris.   FruSmt  fert 
in  5i/ff w/  quatuor  aut  quinquc  digttos  longis,  anteriiis  faftigiacis,  cxtcra  parallclogrammis  ac  pauUum 
compreflis.   In  utraqiie  laterali  cxtrcmitatc  quafi  futura  fiiconbus  ufirata  funt  claulx  [Pifo  Arbo- 
'lemSiliqux  dulci  ditbr  compar.it,  funt  enim,  inquit,  iHius  Siliqujc  dulces,  tortuolic  &  deforme>, 
•  pnmiim  quidem  virides,  mox  matunt.itcm  confeairac  fiunt  nigrar  &  nutrclamt.  3 
Leciu,  Apricis  gaudet  cainpis,  minficequc  pcrcgnnances  dclc<!>at  florum  elegancii  &  odorc. 

^irtt,  Radicis  mcdulla  cx  albo  flavcfccns,  a  lcviori  corticc  Iiberaca  m  taleolas  diflecitur,  eiquc  aqui 

foncani  niaccrata  pcr  no(itcm  liib  dio,  &  aliquoties  pota  non  uni  malo  mcdetur.  Urinam  enim 
cundantem  cict,  rcnunt  &:  ve(ica:  obftrudionibus  ooitulacur,  cjulquc  dccodum  vel  folum  gonor- 
rhcEas  rcitituiirc  vidi.   Succus  corticis  recens  oaiUs  inditus  e.^rum  inflamnuti^nes  tollit. 

Folia  hujus  arbons  accuratius  dclcnbit  Jac  Breynius  his  verbis,  Fiondes  (eu  fbha  ramola  quibis 
obumbratur  Ii,rc  arbor  i  Sambucinis  foliis  longe  liint  divcrla.  Quilibct  enim  illorum  pediculo  ro- 
tiindo,  Ihiato,  lenitcr  hirfuto,  dilutc  viridi,  dcxlrantalis  longtcudinis,  candidiflima  medulla  fardo, 
tonrtat:  in  quo  Siitfiagtnes  tres  aut  quatuor,  l>olofericca:  utrinque  cx  oppofico,  pcr  inccrftitia  tin- 
ciaha  &:  (tjlcuncialia,  (umnto  ordinc  difpofita  cernuntur.  Ex  his  fufTraginibus,  infima:  plerunquc 
raro  longiorcs  uiiui ;  (ecundx  diiplo  majorcs :  tcma;  (Citia  .idhuc  parte;  (cd  qui  quarto  .lut  ulcimo 
iocata:  bicviorcs  iterum  (c  lulunt.  Mimmarum  aut  uifimarum  fuflraginum  unaquaxjuc  fbJiis  uno 
aut  duobus,  fub(equentium  tnbus  aut  tjuacuor ;  reliquanim  quatuor  aut  quinque,  Fraxmcllx  figuia 
8t  magnicudinc  jcqualibus,  utrinquc  iibi  mutuo  oppofit:»  alata  eft.  Rcliqua  viiicfis  apud  Brey- 
iuum. 


A  P. 


Digitized  by  Google 


?a!t^a-?aianeh  '  H.  M.  vJritr  fiuijuofa  Malaiariea,  eorUf  )M»,  /rnffi»  IWiWMW  «Wwy  *  f. j.  f.  41. 
ilano,  f^nfHfHtf^ran^cM.  p,i>fMA   «  '         \   ,  /.77- 

H.  AI.  • ^    .  .\ 

ARboreft  procera,  nafcens  in  areno&,  nunit  minus  in  tranfverfuni  difFuds.   RaJix  Hbrofa, 
ramos  quaquavcrfiim  cinittcns,  tmiin  crafib,  niolli,  cxterius  riifo,  incus  ex  viridi  flavc- 
(cento,  uporc  (iib.-imaro,  ligno  albicantc  ac  molli,  quovl  facilc  iii  filamenta  protrahitur. 
CWex  ambitu  unius  bomims  amplekum  amtilct;  ilque  &  rami  nujorcs  dnerei,  rcncriores 
virldes,  *  fcabri  &.FU]idiilBafperi ,  grandibus  noois ,  ex  quibaB  laiboliM  aanfvcrfos  binos  &  *  Verhu  li. 
binos  eiidunt,  exniberantes;  JneduH^  %iSf^'^  aU^canM.liaiUI  pMOOi»  atqne  ade6  valdc  leves:  ittniibMfcli. 
ciim  vctuftiores  fiint,  deddunt,  nocsftcttnqtieiltei,  in  quibus  enam  txm  erumpoiv.  RH»  pinnata  """"  P^^ato, 
Fraxini  modo,  cofta  medii,  cui  pinnx  lcu  rolicJsi  j^inquc  acViciluntur,quirique,  ^c^^vc^^jjp^fius  ^J*J„^^  ■ 
(^ltus  longa;  puifus  inpetio}is  cuitBadha:n^ci&inumcri)  t.ifi\ii,  qulnis  .lut  icpceai|^  Jjbi^^  44. 
aacMniam  oolamoolwpanifeic^  circumlaipnoiK  avl  pciiul^fij)  nxiip^^  mterilB  Wiv  AyZr** 

cnfi^ aopiQft^ eminOTtibgs,  textuiitenuibt^jic  moUibu^^  fiip^Rciclciu,  fupqrti^  l^nir^miiv^Effittis  ttnviJtnmi 
^SaSKB  vwBWjbin,  (apore  mbanuro,  odorc  grivt   GcuheSc  acni  pinnaruui  ia  averiaiKUtunipartc  *»«»ra' 
eminent.   Flirrf  in  fummis  ramis  phircs  tin.i  provcniunt,  in  petiob  crafliulculis,  grandes,  cAropani-  ^',^J2lfw* 
formcscum  collo  oblongo,  &  ad  unam  p.irtcm  nonnihil  inHexo,  calyd  oblongo-rotundo  &  pro- i  r.<r 
fiindo  infidcntcs,  (expctalis  crafliolis  cooipoiiti,  quonun  quatuor  qua;  ad  cQncavani  colliipartemf  uA.-.i..':.//0- 
|ant«  «xMriora  versus  maxun^  ^c^^^  relit^a  duo  (urr&fta  &  minijs  infiexa,  omnia  fungoia  naf^M  t^^i»^ 
venofij  ad  orascrifpa,  4»^>b  cr3)ufirelirisprofliii&exteriiiS  per  loogum.ftnata,  colore,  nuximi 
jplBnus  ex  albicance  fubBavo ;  exterius  in' coUi  convexa  parte,  folwTque  fiirrcdbs,  qu.:  vjrsus  eam 
faitsm  fita  fimt,  ftrus  rubcfccntibiiS  rinifH,  odorc  fcetido.    Stamma  quiiiquc  trafliola,  nonnihtl 
jnBAnai>  ex  albicante  fiibHava,  quibus  incuiubunt  apiccs  Lici,  davi,  biiidi.    Sr^l.a  ccnuis,  a]l>ic.in?, 
fiunmitate  in  plannm  exccnuatus,  6  plano  albicante  &  lubilavo  ca^tuloj  in  fuiulo  calyds  fito,  quod 
nidimancam  fruiiuseft,  emmpit.  Cd^x  cra(Solus  lax^  coUuro  floris  exdpiens,  tndra  DariWi 
«utfpiliMiiseft.   Frf^MT  flohbus  dcdduisluccedunc  prxgrandcs,  forma  veluc  machxra:,  tres  fpithamas 
longl,  palmum  lati,  digitum  Eermc  crafG,  cutn  oris  aa  iiium  partcm  nonnihil  rct{c\!s,  corticc  crar 
fiolo  viridi,  tencra  ac  humida  carnc,  qua-  d^^in  in  hgnolain  duiiiicm  cvadic,  in  cjuicc  cxtci  ius  ia  • 
niedioinloiigpminutraqacparte  uno  iulo)  ftriau.    Mcmbrana  lau  conac^t  medmni  t^i  octumj 
immiwlariuidineui  te^anuni  exocnfa,  in  duo  locubmcnta  dividit,  in  quibus  lingulis  femiaa  mou->  . 
men  contitientur,  lato-roonda  Sc  ▼ald^Dlao^  feu  comprcda,  cum  umbiiico  longiuiculo  mcmbra- 
naoeo,  alfaicante  involucroamida,  8e  lad  roenij>rani  pelbdda,  ajbicant^  cir<;um^|aAi.  jaccoLtquc 
ieriacim  in  planum  in  iuis  uivolccns,  aha  proxim^  ad  mtaf^fllli^^MA/iff^ 
vtdxicris  viridia  iunt  &  dcnfx  camis,  (apoiis  nullius.  '       ,  "^'^ 

Cortex  arboris  (ervitpro  coniblidandishaduitb  &  iciiLris  tritus  &  cum  vino impoficiu.  fxM0Pin/. 
indeooaodauin  hydropeprodeft.  fiift<  tcnclfa  aia  Sc  cum  Qoco  Malabarico  uIccrihiii.Hijpa|a 
a4  lanacionem  coofenmt. 

I.  Pajanili  *  H.M.  jirior  JUi/^iufa  Malabariea^  ftlio  majere  mKsrenatOf  fntUu  foaxuna  oh-  *?.  1.  F.4S, 

l<mgt  fbm,  fimim  awiwli#aaii»  P.  Syen.  > /■79.Be> 

JHf  A/.  -  .  ,  . 

Bftaifar  prdbai^;  iAiii<j<llPi^^  in  weBofii.  RaJ^  ia 

ttnot  ^aria,  cxqnihus  hincinde  drca  cau<fi6em  iKirae  (hrpes  expullulant,  corbcccralTo  cx  cinerco 
liiigricante,  innis  albicante,  iaporis  Cubamari,  ligno  aIbicaiU4>i  laxioie,  quod  in  tiLimcnu  iacild 
protrahitur.  Caudex  craflStic  *  prarcedontis,  ligno  quoquc  fragili>  Sc  io  fitamenta  (c  hndcntc,  cor-  ,  p^,,^»^ 
uoecinereo-ftifco.  Fdt»  t  caadicc  cgrediuntur^  uc  in  pnecedente,  piiuuca,  cofta  mcdiii  iong^a-^ 
dibe  pari,  vindi-dilau«  <e  nonnihil  icabra  ieu  punftulis  aipeF^,  rocundioli  ac  in  vm&  paite«  ^u» 
cum  imeriori  petalonnn  convehit  angulo  acuto  cmincnte,  nuUb  cxmbcrantc  nodulis^  ut  in  pnnia 
fpecie.  Pinnx  ieu  feUola  bina  &  bina  adveria,  mulco  majora  (unc  quain  m  prima  Ipcdc,  (pitha* 
niam  &  amplius  longa,  form.i  oblong.i,  lacenun  difibrinium,  quoruni  quod  cauhum  faftigiiun  rc- 
Ipidt,  duplo  ferm^  amplius  eft  fic  rotundto.-is  ora:  reliquo,  ac  ex  inferior^;  partc  pccioli  cgrediens, 
odoris  maleolencis,  texturx  craiEoris,  iupcrne  viridi-flilca,  (iibcus  clara.  Flortt  prxccdentis  iimilcs, 
in  quinque  ladnias  ieu  folia  indij,  petala  qpim  illius  multo  craifioraL  itugts  fungoia,  ac  m  oris 
piloia,  ieu  laiuin^noia  iunt.  Summ»  cantijm  quatoor  ei^eAm  alhicantiou&  ^^1*  iiaSo  ac  mucof» 
laAe,  quo  etiam  flonim  cvccrior  fupcrHcies  inunAa^  flinil  ohdklduit  luiliqaanOI|ei^aBfillBb  od» 
11»  male-olentis  feu  fixtidi.  Fruilm  planc  lidctn.  .  y 


FoUii  ejus  piftB  8c  tritis,  tc  oni  cum  Cardiaca,  id  eft,  Myrobalano  ^amo  iiiMaadi  ib  .piru-  PTrti  df 
ht  ucuneur  ad  tingBnda  linteamina  colore  nigro,  qpx  in  (uis  exfequiis  gemnr.  tjft«. 

Radtx  trita  Sedeooftain  deoprocapicisdiNbre  &  gravcdue  ittnc  fada  peninffioaa:  GoiteK 
radias  in  dccoao  datus  tunioribo»  leiblveodis  «miinodus  cft,  DBCQdHia  «0""^"  *"  '^*^'  ^ — ' 
tricis  in  undione  corpons  pro  puftulis  ac  ulceribus  iervic. 

Qpainsarbor  han:  non  iit  ioliodecompoiito  ieu  Famotb,  qda  tamen  iili^t 
^anBO  coafeoi^  &  eodemnomine  ab  Indis  iniigniatur  uni  tradendamdaxwMB. 

Rniftuna  faiBe  valde  fimilem,  ezceoi  liiQcrficie  icabrl,  vidi  m hb&o.  ^nAiioi 
Vin  AONWCtaMaw  Modii  T^Gnpli 

SBCDO 


Digitized  by  Google 


HisToaiA  Plantakum.; 


S£CTIO  TERTIA 

De  Jrboribus  <p  Btuidhiu  fitf»fis  fkrt  fma^etah. 


C  A  P.  l 

.     Sead  jUucmidram  9  afigiu,  ' 

OVimyk  Scru  rcvcra  heH>a  fit,  non  Arbor  aut  &iitex,  quia  tanicn  a  Bounids  fnidcibus 
aniwmefari  Bskx,  &  i  nobis  inlaAock  herfaaium  per  oUivioiMm  amifla  Inc  ia  lo- 
co  ejmhiftbiten  Cradetnas. 

Scn.r  nomcn  ab  Arabibus  fluxit,  fiqui<!em  Scna  Vctcribus  Gricis  8c  Latinis  incognita  &  indiAa. 
Senx  notas  charadieniticas  Facic  Paulus  Hemunnus  Sutnina  falcau  c  floie  exuru  &  iemina 
1b  Obfm  UtMhiA  nnicap&lanbas,  quB  p«r  «061110»  ionAii. 

t.  Smt  AkxmHhin»  fivt  ft^  0tMii.  CH  StM  J.  &  Ger.  Smt  Akxmuhmi  ParL' 

Scna  quam  e\  Onente  inftitorcs  importartt  primar  cft  noix :  caHiiiut  cubicairbib  aut  p.id6  altio- 
ribus,  ligncfccntibus  ex  quibus  .iltcrn.mni  cxcunt  pLiiiculi  tcnues^  palmo  longiorcb,  ad  quos  ex  tno- 
dkxribus  intervallts  a^itrcxj:  lunt  toliorum  cjuatuor  aut  (ex  con)ugaciones,  nuUo  impari  alam  clau- 
ieaxt,  qxibi  animadvertenmus  adhuc.  Singularia  autem  fclm  ex  ▼iri<li  m  flaviun  declinant,  pro* 
ximdqnc  cofti  .n.lhxrcfcr.nr,  Gtyq^irhizx  foliis  (imilia  (cd  acutiora,  guflils  nOnnihil  vi(adi  &  .ima- 
ri,  non  (inc  naufca  altq  i  u  Silmia  falcatx,  comprc(Ix,  nigrKant,  jemen  coutinentes  parvujn,  gi- 
gattis  limile,  led  comprclli.ni,  album  vel  nigncans. 

Cordus  ftores  lutcos  £c  pallcicentesj  quinque  iuliis  in  caviutem  aliquam  rcflcxis  coa/bntes  So> 
nx  attribuit;  Matthiolus  pariter  fierti  lotoos,  pentapetalos,  Braflinumiles. 

Scna  Grscis  &  Latinis  Andquis  nulqiam  dcfcnpt»  invcidnir :  nam  &  Aveniiottnovam  hed>am 
ede  atirtniir,  &  Prifcis  ignoum.  ^  _ 

Omcr.inns  .'^cn.im  Alexandrinam*  ni  quidem  in  lulia,  ultra  annun ^nnm^  kb&^  piD  inidoti 
haben  non  polle  ait.  Ncc  icio  an  in  kioo  nauli  longioris  zvi  fit. 

Amat  caoibs  repontt,  firigoris  impttiflniifl^llM  dt  In  Septentrionalibui  pravindk  fita  ptDve* 
nic  quidem,  vemm  ad  frugem  noo  povenit,  imo  taimim  abeft  ut  nec  iiliquas,  nec  flores  promat. 
Seri  «uiit  in  Syria,  PeHia,  Arabia,  indc  in  ^gyptum  deportarij  ad  Alexandriam,  onde  ad  nos 
defemir. 

Knt,  Puivat  Sena  non  untum  bilem  utramaue,  (ed  &  pituitam :  imo  ia  melancholia  &  atra  bile  cre. 

$tnr  nitoe  pKragaiivam  quandim.  Vim  ejus  camaiticaro  ad  ftupofem  nfque  extollunt  plen- 
•  ifriftVfMff'  V8r&  ttpeitas  {uiti,  8c  ame  me  alii, eile  iafigniter  flacuomiq,  inguit  *  CHoftiUtt.  Sc 

cm.         IbbdiasMattluolum reprehendois,  fblia  fi  per  (e,  pulvere,  inliilb  aot  deoofto  detatnr ttHiarani 
muhim  cierc,  &  inteftina  ftomachumtjue  torquere  aflcrit,  ut  vel  plebecula  conoueritur.   Hoc  ra* 
tto  etiam  didat:  Vi(co(um  enim  illud  quod  in  Imgiaa  relioquit  plan^  adftipuLuur  expenendc: 
dKpnlnur  edam  virofus  ille  odor,  Cynog^ttit  Plnicc fove  finiBi;  qf»k  qdd  cdim  tun  in  ' 
inmfb  quim  in  liieroflft  iemicur.  C.  Ifi/iaw.  , 

QuiacaBiaSefiocaeft  ooiiigiinr  flor.  Viol.  Bon^  Pntn.  &  quia  natnlenta^  qoft  ^nbkAs  Vcntii- 
culo  obcfle  pofFt,  Cinn.imomo,  Galanga,  Ztng3>ere. 

Qpocunque  autem  modo  datur,  in  deco^  quJdcm  minijb  Hjtdcnta  eft  (ed  debilior;  in  infulb 
liinm  ftwgwnHor  ibd  fonior.  Debet  autem  dccodio  efTe  mediocris,  ut  MdiiB  pndpit:  nam 
cdn  iWIH^fflftff^  Gt  in  fuperfiae  diutuu  codione  evanefcit.  - 

l)iiinrkfi«bSiriib  3P.  ad  Sjj}.  in  infu 

Exbibalpoidl  (inqaBtScfaradenis)  CBMii  aaad  &  vdipfis  pi«igjMnrinB>{  dcbi»  modooacra» 

&a. 

Infjgnes  ei  vlres  ad(cribi.iiu  mcdici  ci:m  vctcres,  tum  recendorcs.  Mirific^  prodcft  capitis  dolo- 
ri,  delirio,  amendz,  Epiieg^  ic^iutioiu  nervomm,  lafluris  todus  corpons,  Phthiriali,  fbbiei, 
puftulis,  pniricai,  toc  oe^  «Miwir jWBWi  mns,  &  audinun  fiimac  ouoquo  modo  fumpu.  vifce- 
nim  obftniaioncs  apeii^  auget  javeiiinca^  iraiianqus  ratiidi&  Folia  ia  oipitis  peifiifioaibas 

utihter  decoquuntur,  praflwtim  aodia  Antheaude. 

Folia  cxhibentur  a  ftipinbui  (cu  pediculis  avulla,  rejeiSis  flipinbus. 

.Ad  Scnz  pratparationcm  purgantem  (inc  igne.  iV:  Fohor.Scn.  mund.  q.  (.  Ponatur  in  lagcna 
^ea  (atis  capaa  afBmdendo  aquam  vitx,  tin^huaCinnamom.  impraegn.it.  ita  ut  quatuor  vcl  quin- 
quedieiris  excetiat,  ^anva&  bmo  danki  finamr  pcr  faidnun^  8c  poOea  ucerc  Do&  cocfa.q.cum 
lulcula  D.  Hulft  i  diefiiean. 

1.  Sena  Iialica  Park.    Lalua  folut  cLtnfis  C.  B.    FLrtntinj  J.  B. 

Oif 

CoMlt  conftat  cubicah;  feliu  fimilicer  difpofids  acinSena  Orienuli,  fed  muk6  ma|oiibu>,  ner* 
vofionbus,  non  acuminaiis,  kd  per  excremuin  latts  ac  paene  ctxt^acis,  guihl  gfaldnolb.  Flerti  feit 
luteos,  fili^cor^reauU hUcatas,  anguftiores Orieofidlii  UUinque pcr medium  inzouaiicff 
cxtuberaote»  fimUm  fligini  «ompreftis,  iiguri  oordis.  ummur 


Digitlzed  by  Gopgle 


Lib.KXXL  T>e  Moribus  iiiliqmfis,  174-3 


ITcuntnr  hac  Mcdid  loco  Scna  OnentaU»  ad  pufgandos  aaeshmiwBB,  fed  iang*  {n<>ii?;p,ciftrflft 
ad  eum  ofam.  * 

X  Stna  OritntaUf  btxafh/Ua,  Tah  ZtjlmtHftbut  Hennannu  Hort.  Lugd.  Bir. 
Ibman. 

Hadktm  fert  albjtn,  tenuctn,  fibrofamj  annuam:  taulicnloi  doi.1rjnr,»Ie5,  fierliiccos,  prinium  ere. 
€tos,  poftmodum  reclinatos :  Fo/m  in  qualibct  cofta  fex,  bina  libi  oppulita  ,  fiihiuCLinJa,  uneuem 
kta,  pinguia  ,  fapons  (i.b.icns,  mgrati,  coitx  voro  Olcracei  h<iutl  iiigrati.  / /c; r j  congcncnbus  fi- 
miies,  a(r  mmo^-es,  pcnupccalos,  Aatninibus  in  medio  concoloiibiis,  &  Aylo  faJcato^  ioaraori: 
5j%Mr  Gompredas,  anguitis,  recunras,  unicapfulares,  bivalves,  quafi  ardculacat  (eo  ilkhms  in> 
ierceptas;  in  quibm /«imM  oblpima,  MBrecia,  ludda,  fiuca. 

Senn«  fp&iebus  ram  ob  ftanSnaTaicata  quz  ex  flore  exfenintur,  Rim  etiatji  o!>  fcn  linaiu  riliquis 
bivajvibus,  unicapful.iribu5,  quafi  per  arntuJos  junctis,  annvimerat  D. 

I.  Paiomirioba:  primAni  jpeaeni  P</«»«  ;  q\am\<KMSmnam  OtctJtnUitm^  oJi,rt  Ofu  virofe^  Orebi 
tmmmiii fitiit mmmutis,  flaham :  Cujos delcriptionetn vide in lib. i8.  p. 9 ii.  Hift.  nollrx. 

a.  Faiomiriobx  (ecundam  (peciem  PiuMiii;  qiiam  Samgm  Qetjdimalam,  aJfn  (^mimu  xw*^  ^ 
Xif  jMpjfafciir/fx  appcllat;  cujusdefcriptio  HdLnpftnelooodtamhabetiir.  ' 

).  Latoaffinem  pti.>.m  C.  B.  quam Sennam Oriianalem tetiaplqfllam Mfim diaam nffttaipafc 
Ddcribiiur  Hilt  noft.  lib.  1  h.  p.  911. 

4.  Galegx  affinein  Sophciam  didam  C.  B.  quam  Sennam  Oritntaltm  fmtieufam  SipLera  Jichim  Jn- 
fcribit;  ficPonnamXagera  tf«rt.Af</.Tom.  1.  p.  toi.  facic  Defcnpcionem  vide  UijL  aoSL  iib.  i& 
pag.^tl. 

5.  Chama-criftam  Pavonis  A.mericanam  filiqua  mnltiplld  Brgn,  cot  &mm  OeathHlaiii  /3!ifHii 

multiflui  foUu  Htrb^e  mimofa  citulum  ficit. 

6  Clumxcriftam  I'.ivonis  BraHli.uiam  niiquafingullriJBlr^KCbntl.p^t^- VaniQ  ^iuunm  ^ 
fcripcioaes  habentur  Hift.  noftrx  pi.  981«  9^1). 


C  A  r.  IL 

T^geiM.  K  Kl  P. ».  F.  5».  P.  10}.  SdM  jj^aii 

H.M. 

PLancula  eft  aftimdine  triofn  quatu6rve  pedum ,  nafcens  in  arenofis.  Kaiix  fibrola,  nigricans 
aclignoG.  CW«  tcretes,  lignofi,  virides.  Ffl//d  in  caulibus,  qui  ad  cxortufn  nonnihilextu- 
berant,  8c  inccriiis  ftnaca  func,  brevibus  pcdunculis  in  duabus  lencbus  bina  &  binajprovcm- 
unc,  obiongo-rotunda  &  lata,  antcrius  rotimdi  ord,  ad  petiolum  ftriata,  textuia  craffiola,  iuperfitje 
plaoa,  ad  udom  lenia,  viroris  iiirdi.  £  cofta  media  q&x  in  ihdiu  «dam  paite  nonnihil  «miQet« . 
nervi  (erme  paralldi ,  qui  (blum  m  pronaeimnenr,  anntilariduau  exeontr 

Flares  fonni  ?c  colore  '  prxcedentis  (iiniles  (ed  minores.    Catjx  viridis  quinque  oblongo-rotun-  *  P  n^wmXt* 
domm  &c  vu-idium  folioruin.    Stlnju^e  flonbus  iiiccedences,  re^a:  quoque  &  oblongx ,  lcd  pUm-  gt^"  i"^  eji 
orei  &  anguftiores  quam  illius,  (epcem  ipollicuni.    Fabtt  quz  in  iis  cowtiwemor,  rocundioix  funt,  ^•/'•m> 
cum  (iia  longitudine  jaoemes  tn  Mog^tudine  iibquacum;  Uporit  liibacii^  phniikm  virides^  ddade 
tinerex  &  nitentcs. 

Folia  rnta  rcrvtunt  pro  icfhj  apum  in  inunftipne  part^  affe«f^a.   Seminatritaac  aim  crocoufur-  yirt$^ 
pau  conducunc  pro  puihibs  Sc  ulcenbus,  &,  aini  (ucco  pUaae  Fetla-CaiiH  (ervic  pro  nulo  naco 
m  Bimiihiis  iis  Mffgouot» 


c  A  F.  in. 

I.  Arhr  txotiea  Jpmofa  foUii  Lennfct  C.  li.  ffmofa  Indica  muricatii  /ili^it  Park.  Lolnu  ijfniAt  * 

cam  Pifo  duro  cintrei  cchris  J.  B.  Lebm  tcbtnafm  Ger.  Cmac.  Bonducb  InJermm  Ptamg  fal.  *^.X.F.  ±2i 

Csntti  *  U.M.  L«Aim  ttkaeJem  Otifit gnibicmi  Jfkm,  Mmhf  Mr^  h/btcff.  h  M* 

AD  Inmuii.nn  .i1tiru>linem  alTiirgic.inferiori  parte  ciulium  rcpcm  fupcr  terram.  RaJix  ei  fT- 
brola,  nigricantc  6c  ccnui  corcice,  ligno  mtus  albo,  odoris  nullius.  Stifitit  viridcs,  dcn/is 
acnlads  fpinis  m  totum  munia,  intuiouicdo  ftingoib  albo.  FoUa  pinnata,  bma  in  r«* 
imilis  et  adverfb  fita,  i  pluribiB  pinnarain  conjngatiQnibai*  bceviffinua  peoolis  hxrentiBin 
compoiita ,  duabos  ad  exortum  (pinis  rube(centibus  &  deorfam  tnfleik  Srnic  aoiem  piniut  (euib- 
liola  parv'a,  obiongo-rotunda,  utiaque  extrcmitatc  cx  rotundo  cufpidata,  vdrsus  intcrior.i  nonnihtl 
ciaufa  fcu  crifp.i,  tcxtura  lolida,  cTaffitie  mcdiocn,  iiipci-ficic  plana,  glabra,  lijpcrnc  Lituratius  vi- 
ndia,  lubtusiucidiora,  (apore  amaiofic  labacri,  odorcnullo,  li  bnliffimis  nervis  &  vcnulis  intcrtcxca. 
Flort$  fpicatim  proventunc  m  iurcoys  propriis  e  ftiltorum  linubus  (bbtaiiis ,  bmts,  vei  temis  limol 
exeuncibus»  duas  (ermi  (pithamas  hmgis,  mcurvis,  aculeacis,  inferius  raris  pilis  o^fitis,  ftriatis,  v}. 
ridi-dilutis,  in  vertice  fpicarum  ju.mci()lis  foliis  anguftis  ac  aifpiiiitis  vclhtis.  .Sunt  autcm  fUirei  fla- 
VI,  quinquc  pccalis  anguftts,  oblongo-rotumiis  &  a  ic  mucuo  nomuhii  chibntlkis,  q;.x  vcniilis  ob-  ■ 
licmc  antcrior.i  vcisiis  in  iongum  ftriata  liint  compolita,  unum  quod  minul.i.lnin  &  iACinlcubni 
eic  ac  uucriora  ve^us  nonninil  lailexora  (eu  ooncavom  Uik»  rubMScranlverfis  variegacum  eft. 
Scanmtt.dccem  JDtred^  alhinimiai  ^^att  triridia,  pikila«  apioec  obrcnr&  Aitos  esftamiit. 

■  • 
Calj» 


Digitized  by  Google 


1744  HlSTOKIA     PlANTARWM.  .If^ 

C«lw  auinauefoUis  oblongo-rotundis  &  iknciculis  normihil  incil»,  vcrsu.  luicnora  nonnihil 
tdtero  ranftat.   Poft  flores  frua^  h  calycc  cnimpaht  edunan,  oblongo.r#ti:nd.  valde  plani,  cx- 

rides,  poftca  ix  cinerco  nigncantcs,  duri,  ini€ri&s    ootticem  carne  er.ffioU  Tkndi,  qu«  pfamnm 

guttulis  hmc  indc  circundantibus  cft  urigata  oWufti,  ac  l.t.  m  nicdio  an  ir.uc. 

J^flA^  intus  dux  tres,  quatuorvc  ac  etum  lohtanx.  unibihcis,  tcnuibus,  .dbicintibus,  echinidor- 

oink"  dr^o  nlbo^nereo,  T^nliftoe  »i«i5"andulantibu5  ftriato,  mtus  aibi^Iima  funt.  ■ 
Piitnrncn  .idco  f.ilidum  &  Airwn  cft,  ut ftaAus  faxei  vidcanmr,  &  cum  difficultatc  conft ingi  pol-. 
&r  Hincex  Amcrica  miJfr.ni  accepinn  s  ntulo  fmclus  lapidci,  Uintque  qui  niicem  Bezoardicam 
ameUent  Nuclcus  guftu  cll  impcnsc  aroaro  uiftai  Lupini.  Hic  fhnaus  J.  Bauhino  Hj/F.  U.  \,  de- 
^Umr  fub  titiilo  Fr^ftib  peregriqi  canqaaro  «onio  dabocati  aiga»ei :  eOvie  finaus  i.«ap.  3o.Ub.i. 

^MiSn  locis  tam  in  Ameiica,'  qaim  in  India  Onentajj  nafdtur. 

Fruftus  c  filiqux  exempcus,  &  i  D.  GetrgiQ  IVilmtr  Strattordiac  propc  Londinum  latus,  cadsm  xlta- 
tcnon  germinavittantum,  loi  bicubitaleni  fcrc  alntudincm  cxCTevit,  quaquaveifiun  ramos  ipar- 
gens;  parvis,  aoitis,  aduncis  (inms  tain  pcr  ciulem,  quani  pcr  r.imos  oblitus,  feJiiialadsleapiiina» 
ds,  L«iw  Virfflttiani  asnulis  vcftitus,   Scquens  hyems  pl.int.^in  conupit.  ■  ..  ' 

-  Hnius  etiani  generis  efle  puto  fruticcm  quem  depingit  &  de(aibit  J.Baahinia]ib.s.  cap^^y.  fid^ 
titulo,  FnKlus  onuiino  rotundus  lutqwnQa jyplendens.aun  iuo  frutice.  /.     . • 

Radix  &  Cortex,  contnti,  nccnon  lalia  tiita  leti  tn  aecoAo  cpota,  leu  etteme  imponta ;  itera 
Faiw  ieu  Ciim  lactc  Co<^ui  InJtei  trit.v  &  impofiri,  (cu  in  pulverem  rcdac^a!  &.  cum  vino  cyot.v  hcr- 
^j^,  tumoribus  t^onducunt,  ac  infupcr  Hatus  diflipant,  doloicm  cohciim  lcdant,  ftomacnum  dcbi- 
lem  oonfoitaiit,  menlcs  movont,  8cc.  in  calculo  eiiam  prodelTc  dicuutur. 
Johnfonus  apad  Gerardum  libi  i  .noipnullis  relanmi  uiibit  has  6tv£tui  vencnatos  ene;  ab  aGe^ 

vomitum  valide  ciere. 

Hanc  pUnc.im  Marc^;r.iv!us  fic  defcribit: 
•  In  Cyno&ban  niagnitudincm  excielcit.  CauJex  &  raniuli  plcni  fpinulis  hcpatici  coloris,  lignum 
autem  intus  mcdulloGim  inftar  Sambuci.  Habet  in  quolibL^t  i.  ivio  multos  ramulos  libi  inviLcni 
ojvYiiiros ;  in  ramuhs  pon».^  itidemopmiu^iqiuOiDrdec^  ad  vigjnd  in  uno  rainalo,  q«»^*er 
quoalibct  par  foliorum  duobos  monitur acalc».  Sunt  autem  fiH*  bfte  viridia,  fplendaitn,  ftre  cy- 
hndracc.i,  &  unum  circiccr  digicum  long.i.  r/af;  fomn  (picim  congeftos,  iuteolos.  IIos  fcquun- 
tur  Id»,  jpmoli,  huluti,  colons  cum  maturuerunt  hepatici,  in  quibus  iinguhs  tontmcntur  <.iuo  glo- 
•  boli duriiiuni,  cincrci  coloris,  g|abri  8c  Iplendentcs,  qui  quailato  lobo  ftrcpitum  cdunt :  nucleus  uice- 
tior  ex  flaviK^  anuui  lajKicu^  inftat  Ijipnonun.  Lobus  ^tutem  per  maiuncatem  diftilic  6c  c^unr 
diti^obalos.  ,       a'  • 

J.  B.iuhinus  duas  ali.t5  hujiis  fruftias  v.irict.ites  dcfcribit  hb.  ■;.  C48.  altcnmi  liculo  Fruaus  peregfi- 
ni  canquam  corno  elaborati  flavi:  alterum  tit.  frudus  Indici  canquam  torno  elaborati  viridis. 

1.  Arhtr  ^mf*  ^icn/tKfa»  •taMifit  imm^irmu,  BM,lurttti  JUl*.  H.M.  P.6.  7. 20.^3;. 

A  pr.xccdeticc  diffcrt,  quod  hxc  fiorcs  proferat  finipliccs,  juxta  furculoram  exorttis  pofitc^  deo- 
diyllos  c  viridi  lutcos,  ftilum  rubrum  emittciitcs.  Siliji/.f  KakamuDa  effigicm  habcnt,  coracefiin^ 
denio,  fubfuico  duro,  intus  helvolo,  foras  viIlof.T,  non  autcm  cdiinati-,  Linicam  duntaxat  labam 
oontinentes,  quae  perplana  pik^iqued^  fed  pnedura  ^  apud  naedicos  in uIjl  / 
Nafdtur  propi  roontes  denliffinit  tn  l^lvis,  in  Provincd»  C«M««Mr««  Cmm»yt  8c  absloas, 
Tn  h,ic  .11!!  m.irr.rcfcunt  fraiSus,  alii  turgelcunt,  alii  florcrtt.^  _     .  .. 

fruclus  hujus  arborb  cxtat  in  Mu(co  rcfei  ciiruno  Clanflimi  viri  D.Gnlielm  CwirfweMediiTempU. 

J.  Ltbm  ubiMtiiu  MtliuaiSt  Ponae.  LBlmt  orkitMlMit  ftifcm,3tiK>fit  tubercuin  objhm  bmu  fbsftf 
Itt  Mgnt  tminmi  C  &  fh»flto4.  A ».*•  *5'  E««-anC  fw  ti£t  Smnfmrmum.^ 


Chf. 

OrbicuLiris  erai  hic  finidhis  fivc  lobus,  undalis  magnitudinis,  infima  parte  in  macronem  dciinen- 
te,  fpinofis  (ubrubcntibiilquc  nibcrculis  undequaquc  obfitus,  cultdli  dorfo  non  cr.iffior,  pediculum 
ad  orbis  latus  habcns ,  &  totius  lobi  color  fulcus.  Omncs  autem  hujus  p^encris  quos  confpicicbat 
Clufius  in  mcdio  pertufi  crant,  uc  funiculo  trajedi  ad  commodius  &  facilius  ( ut  arbitiabatu;  )  ic- 
ficcandum  (uipenderentur.  Singpti  vcro  iobi  (ive  frudus  bmos  phaleolos  contincbant,  lonmum 
Anagyridis  formam  &  magnitSline ,  prorfus  nigros,  ut  conjefturam  faceret  eos  lobos  anteqBaM 
pertujidcrentur ,  non  adco  planos  fuiflc,  fed  .iliquatcnus  tumcntes.  Indi  Snm^aranttm  aP^Ui>- 
bant:  Q^andoquidem  autcm  iiio  trajcdii  adlervabantur,  apud  illos  abquo  in  ulii  fiuflenccelieeft« 
fed  qiu&  ioteUlgm  iieqidmt  Ctnlm 


Cap. 


Digitlzed  by  Gopgle 


Lib.  XXXL 


Arhoribm  Stliquofis, 


»7+5 


C  A  p.  IV. 

Mmnra  Lemifci  folio,  fruSlu  magvo  angulofo,  m  'juo  ftmina  Ervs  J.  B.  Arhor  txotica  Ltr.iifcifi.ito 
"  C.B.  Afe^w^^Fcn-ar.Flor.Park.  Acoft.  ;Wtfi»ri»foi*H.M.  »  ^ 

QUinos  homincs  longa  eft,  unius  complexum  cmda,  corticc  oWu^la  nigricAncc,  intus  albiiio, 
odore  &  (apore  Nafturtio  aut  Rhaphano  ruftico  limillimo.  Rami  funt  ligno  albrcante,  li- 
bro  vindi.  Radix  vcftitur  oorticc  ex  albo  fl.ivc(ccnte,  trur.ci  (.iporem  rcfcrcntc.  Folia 
'  bina  fibi  invicem  oppofita,  communibus  petiolii  fpithamam  ferc  longis,  ciibit.ilibus  furcu- 
lis  ad  verticem  ulque  adnalcuntur,  diminutis  fcnfim  pctiolis :  (lintquc  e  longo  obtiif.i,  tenuia,  mollu 
taftii  &  lcnu,  media  cofta  prominentc,  nervis  aliquot  m  latera  c\currentibus  donata,  fupcrn^  4 
pralino  fufca,  infcrnc  ex  viridi  lartiora  :  odor  Fabis  (ylvcftribus  proximiu.  Floret  candidi,  dccapo- 
uli,  pctiolis  incurvatis  c  ramorum  cacumine  dependent ;  qiuna  cxtcrna  6)Iiola  oblonga,  cxtrorlum 
ftelli  in  modum  cxponfa  reflciJtuntur ;  quorum  bina  poftcriora  ma|on,  trina  antcrior.i  ininori  di- 
ftant  intcrvallo.  Intiinorum  Liriorum  quatuor  infcriora  obtegunt,  quinto  ex  infeiiorDm  medio 
prodeunte,  e  regione  arre^to.  Harc  mter,  elevatum  foliolum  proxinn.^,  mcdianus  fe  engit  colus  in 
dccem  ftammub  c  viridi  albula  extrorfiim  inflexa  divifus,  quorum  paria  iino  grandiulculo,  flave- 
fccnte  obteguntur  apice.  FolioLi  dcnfa,  ftuximd  intcma  rigida  (iinc  Calicis  latiorb,  ac  c  viridi 
fulci  umbilico  iniidet  globulus,  fruftiis  gcrmcn,  oblongtis,  quadantcnus  pilolus,  fil.imcntuin  pro- 
dcns  albugincum.  Odor  iis  gratjffimus  &  mclleiis.  Deaduis  fiiccedentes  floribus/ri<f/»T  funt,por- 
cis  altioribus  ftri.ati,  lcfquicubitalcs,  corticc  colons  herbacci,  intus  carnc  cxalbid.i,  ftmimbus  rcplcti 
candidisi  in  deliciis  ob  gratum  faporem  habiti,  graciles;  quippc  vctuftioics,  cmincntibus  lingulis 
in  btenbus  ooftulis  ligncis,  crairclcunt,  ficcique  rubcnt  Tribus  frudus  latenbus  tngona  inclui;i 
funt  (emina,  cartilagine.i  pelliculi,  nudeo  intus  albcnrc,  membranis  alata  tcnuibus,  iecundum  fili- 
quarum  longitudincm  dil^ncis. 

Acofta  tum  ipfum  fruticem,  tum  ejus  ramos  valdi  fiagiles  efle  annotat,  fruaum  pcdalcm,  Rha- 
phani  craftitie,  oAo  angulis  infignitum. 

Arcnanim  amans  non  modo  in  Malabarix,  venim  &  in  Zeylonis,  alioriunque  Indio:  locorum  Lmt, 
hortis  ac  villis  ob  fruiftus  (blummotlo  colitur,  qui  Fabarum  more  vcnalesquovis  mittuntur.  Florct 
liienlibus  iftivis.   Frudus  nunc  in  anm  exodio,  nunc  cxordto,  aliqu.indo  in  v.troquc  leguntur. 
Scptuagcnaria  vel  oduagcnaria  extinguitur.   Folia  fuccrclccntibus  novis  ei  decidunt.  • 

Ex  foliis,  radidbus,  cortice  &  fruAi  parantur  pilula:  antifpafmodicar.  Hujus  arboris  radix  Ctefte  VireiisVfm', 
Acofta  )  IJnioomu  &  LapKUs  Bezaar  vices  (upplct,  vcraque  theriaca  eft,  qud  vulgo  MalabarcnfiK 
utuntur  ciim  adveisusoiiiiub  ecnais  venenum,  tum  admorliis  Serpentiuni  maxinwi  noxiorum  vulgo 
Cobrat  dt  CaftUaf  diclorum,  aLorumquc  infcdorum  &:  virulcntorum  anim.intium,  tum  intro  (umpta, 
tum  foris  applicata.  [H.  M.  cortids  fiiccum  mcrum  oxm  aqiia  &  Allio  comnMxtuin  hos  forpcntcs 
c\  xdibiis  cxpcllerc  tradit.]  In  cholenca  quam  vocant  pafllonc  lingularii  cfficicu:  dl-  oupichcn- 
tlit  Acofta.  Foborum  (uccik  una  cum  Pipcrc  oculis  immittitur  contra  vcrtigineni ;  qui  Zinziberi 
li  add.itur  fugat  fcbres.  Radix  probo  nota  cft  clcphantiafi  laborantibus,  quorum  pliuriiuos  continuo 
ejus  ufii  fanan  perhibcnt :  Acofi.  liippofita  .ibortuni  ciuiat  H.  M. 

Alios  ufiis  cortid>  triti  exaqua  Oryzxad  axicmata,  &  adjcito  Cumino  ad  otlontalgiam,  a^i  vc-      > , 
nenatum  glinum  morfiim,  fiicci  eius  naribus  h.iufti  ad  nuniam  ;  epoti  .id  lancinationes  ai  tunm  ex     ,  r 
fi  igore;  Folionim  ad  tumores  Vcnereos  dilcuticndos,  ad  pcdum  lumbricos;  Suca  arbons  ad  dolorcs 
Vencretifc  fohorum  ad  vermcs  in  ulcenbus  enatos,&c  vide  in  H.M.         _      .  , 


r 


A  P. 


V. 


SUiejHofa  InJiea  florePapilioimceo  decapttalo  filijuif  latii  mtmffermis.  Kaba  Mulln  vel  Rak*  MtuUat 

H.  Mr.6,r.  19.  f.}}. 

H.M.  '  " 

BRachium  crafla  eft,  ligno  candido,  corticc  leucopharo  &  (cabioib.  Rami  ejus  fpinofi,  medul- 
ia  pcrfbftt,  aliquantulum  contorquentur.  Radix  (xioratius  vibrat,  fubfalfa.  Foha  fpifta,  (o- 
lida,  glabra,  uunmc  vindui,  ^  longo  atnilcata,  ex  adverlb  gcmiiu,  (iirculis,  qui  duobus  (pi- 
nis  gaudcnt  amguntur,  primum  leiiitcr  conftridiva,  ubi  manduntur  fubacria,  inodora.  E  gcnimis 
fulvis  fiorei  jxipilionacei,  luta,  (iirculis  pollicaris  longitudinis  )uxta  florcin  inflcxis  c  pcdunculis  adhi- 
refcuntpolypnylli:  Decem  namque  A/iwrri*j^0  haudabfimilcsconftant  foliolis,  quorum  cx  inferiori- 
bus  unum  infle«^Htur,  cateris  cochleari  fimilibus,  quatuor  intcriora  ^  longo  lanora  fiint.  Sr/tii*  hir* 
lutus  ut  Mouriwo,  nifi  qubd  in  novcn)  findatur  jlamina ;  odoris,  licet  languidioris,  gratiffinu.  S/ft- 
g«<e  latiorcs,  liuro  corticc,  intus  cxalbido,  finguli  unam  folummodo  grandiorcm  invoIvimt/<ii«W| 
cx  albo  nitentem,  qui  (apons  (ubacrls  aromaticiquc  cft. 

Arbor  paluftriumcupiaainMalicxcrefdtaltitudinem;  vivit  propc  Clienotti,  Pareu,  iraraftli,A\i-  Lce*  & 
ifque  in  loas  ad  fluminum  ripas.   Eftlorct  Junio  Juhoque.   Frudus  cdit  fub  anm  irutium  maturos.  Tmtfu/, 
Frondibus  nunquam  nudatur. 

Mcdicus  c)us  ufus  plan^  incognitus ,  nifi  quod  cortex  ex  lade  contritus  vaccino  diabetem  gonor-  ViTrn 
rhoeimque  perfanct. 

•  Hujus  iit  &  pra:cedeniis  arboris  flores  decapctali  cflc  dicuntur.   Vcrum  fortc  quinque  extcnora  pe- 
tala  dicla  funt  potius  calyas  quim  floris. 

I  i  t  i  i  i  t  Lobuin 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


Lobum  h  uc  V  iia.  iimilcin  vidi  in  Mulco  inftniftiflimoemdaiffimi  St  onudffimi  Viri  D.  <hUi€bm 
.C«»t«f  fubnoiiiinc /{i^i./w^-'' ixvis.  "  ^  " 


A  P, 


VL 


tt.  n 

A 


Arhor  Iniiu JUivufsfiM  fmU^,  fiifm  mffiMm  c$mmis,lmigfd^.  Kmti^Cmm  U.IJL\ 

rW  cft  pnecdla,  CMlfi&rquc  quitm  ut  duo  homincs  complofti  poiEnt ;  ramispitulis  um- 
_  ixxKilqii^  oorticc  &  hgno  fpadiceo,  rubri  meduili  doxuto :  raiut  \oa%^  aberrante,  com- 
^  cc  acligno  nibro.  Cipore  infipido,  odore  gra»i«(iieiMiliii.  Alwoblonga,  culpi^tt, 
ttuai.t,  np,id.i.  lupcrnc^  c  Fulio  nitentia,  infoB»  dlluliook.vcnplaque ,  RcmiM  ntplariimmi,  par- 
vis  incurv.uilquc  pciiolis,  liirculis  adh^rcnt.  Ffcrtf  cmmSi,  odorilquc  cxpcrtes,  i lurcolis  ramofis, 
quinque  oblonf{ii  coiifbntci  folioli-,,  culpidem  deorfuni  dcmirtentibus,  conjunclini  enafcuntur.  Ho- 
ram  i raedio,  {lannnum  vice,  falciculus  filamentorum  tcnujlliraorum  emifiet.  Caiix  auteinpar- 
vus,  quinque  liabens  cufpidcs,  florera  ara^  involvit.  figurf  ^iralei,  comoitB,  atdHori* 

bus  ncrvts  cxtuberantibus  limul  &  koiiginc  oblit*,  apertis  orB  criipai^  intemnni  i.croGeo  rube- 
lccntcni  oftendnnt  corticcm.   F**<e  in  filitiuis  proniberanttt,  lationbus  imsivallBi  fiiiincem  dif- 
iumaim  geninnila;  uni  ir.o.x  ^U:;  :i)dent ,  Rl.ibro  .itroqucVornce  nitcntc? ;  pulparoha)wnMpifiattI^ 
duabus  vilibilibas  pelliculis  diltindum.   Ocbr  us  gravis,  lapor  planc  iylvdbis. 
tMH.  In  qnovB  provenium  folo,  praedpoi  drca  Pm»  Sc  BtfHm,  FnAibas  aoc  floritMBffimpendieni 

jjgitcr  vcftitur.  ■  i      «  _  •  • 

jtoliorum  deco^m  cajiitiem  averdt,  lcpram  laiiat^  quod  prxfiatfcoaitexcamSicelHBoiapaftaiii 
fedaftus. 


Vmt. 


1 


C  A  VIL 

iVtllM  Taga*  H.  M.  P.  6.  T.  9, 10.  f.  17-  Sih^ucja  MtUbaruapre  femaf€t$lt,filiqmi  l<miu,{ls- 
wi,  ^n^inpMitit  fmm  fetMtilHh$  muneftk, 

M  Mt 

'N  craffinulmem  brachti.  altiniclinem  honntdi  adoblcsc,  viri£  invohita  oortice,  hgno  adtnodiim 

pauco,r.inn5  rotundis  .itt]ue  vinJiKu5.  Folia  c  longo  rotunda,  permoni.i  .ic  j;labra,  uluribus  vc- 
nis,  medu  c  coiU  cxortis  Itruta,  glauca,  fbliis  Tagtru:  proxima,  communibus  petiolis  praiiois, 
concrartis,  inter  (e  pediculis  adhxrcnt.  Flaribm,  qm  minores,  fbliola  cfxx  arboris  pof  am 
videri»  oninafiint,  lutea,  iio^iuU  tribus  nervulis  parumper  eminentifaos  iQtertexta,  &  calyce  penta» 
pl^lb  (»(epiDntur.  Homra  in  medio  decem  ex  albo  Tiridanria,  oUongis  majonbo^  ftivis,  pisft- 
nndMD  obmlc.mtibus  donAt.a  apicihi,  confpiciuntur  ftamina,  cmincntc  uno  viridicato,  oblongioie 
aiqne  incurvo  fabagmco  germmC'  Succcdentes  Boribus  fili^jua,  duas  palnus  propemodum  iongZ| 
perplans,  dgitum  tranfvcrium  latx,  Lrve;,  iri  tranfVerfum  pofita  incnidigicylmvM^  elongaf  tnnt 
V01&  quoque ioterlepimemis  4  ie  invioem  icdulaj  aliquvMlum  iH|tflttlDe.embeiaacia. 
Itottfi-  Gohnirobiblamelegantiaminhoiris,  inquos^fylvjidibiftNtf-^  Phe. 
TtKfm.  cipiri  flores  cxhibct  xf^ite,  fcu  menfe  Scxtili :  SenMtt  miffl'""»  Novtlllllri  &  DeCBinbri  menfibvHi, 
arcnofos  amantes  locos,  lempitcma  vircnt  comi.      '^!  ■  ^ 

St  radicem  c\ci(Has,  quicquid  ex  arbore  exhSjeaSj  addiU)  Cumino,  Saccharo  candido  8c  lade  fi- 
nic  gpnorrhosara  Tirulentam.  Folia  ladi  incodai  Tacdno  vel  in  balneum  parau  articularem  cxpd- 
hm  Morbain.  CoitaiGaroSaodiirDCeaqiuilanrifamsDiteiecommoduseft.  RadidscocteKcnm 
Qttco  Tiicnte  Jafte  exoegtiB  Podagpt  noiaCB  St^g  hUU  MaUharenfibiif  diftg  fiiocnnrit 


n.  i 

K 


Cap.  VIH. 

•  r.  I.  F.ll.         Ctffta  fijlula  Alexan.-hma  C  B.  fiflula  Gcr.  furz,''^trix  ].  B.  foluti-va  vulgant  ViA,  Ctmm  *  R 

/•  J7-  Ckjc  o?fiinarp  pui^ng  ^Taina    puD&mg  pipc^ttcc. 

H.M. 

Kbor  eft  procera,  fjugjandi  trunco,  ramis,  fbliifque  proxima  AlftnA   RaJix  cortice  oft 
falbo>  mroo»  tranfrerfos  Ipargens.  Cmi^x  ambitu  unius  hominis  amplexum  exccdit,  oorti* 

 cc  cinerco,  ut  &  ramt  m.iprcs,  obduclus,  furculinovclli  viridesfunt.    Cortex  adftringic  8c 

iiibamari^  efi'.    Folia^c  quinquw  pinnarum  p.11  ibus  impari  coikm  finicntc  compofita ,  pinnis  fcu  fbliis 
partialibus  ad  b,tlin  latis,  ad  cufpides  fltriaionbus  &  acutis,  fecus  quim  in  Caroba,  mollibus,  dends, 
mediocriter  craflis,  glabrisi  iupernci^iaciore  virorcnitentia,  fubtus  pallidiora,  faporc  fubdulci  5c 
•Diuijpiti^.  iiibamaro.   Fbrt$  *  KMigis  CemiibnSj  Tirldftus  furculis  feu  pediculis  hxrent  e  folioruin  alis  exaintibus> 
ma$  luigii.    plurcs  juncti  velut  racemarim,  eo  modo  quo  fiores  I^burni,  iinguli  paiolis  triundaiibus  hinc  mde 
appenli,  ilavi,  quinque  petalis  oblongo-rotundis  6c  nonnihil  crifpatis,  anguflisinfcritisunguibus,  cx 
•     vena  media  latiorc  venis  obhquis  ltn.ui.s,  compofitL   Medium  Horeni //dwj;»<»  occupant  dccem,  tria 
'  nujora fUva cunigrandibus apicibus iiavo-&fci5,  &c.  fepcem  minora  tuva  cum  grandtbus  paritcr api- 
<  dbtis,  fi»  lemibin&  flayo-&lcisIinnDfc  £x  racdio  longum  filiquarum  vinde  germcn  ^rodit,  verum, 
.  nonex  omnibos  floribt».  Otfy»  qumgne  co^idatB  foltis  oonitat.  Siliauar  floribus  iuocedemes  ad . 
dudm  cnbitonim-paiiJaiiro  kagjmSinem  encieiiaBnc .  ibnni  qrlindmcea,  diaraetro  unciaB.  oolore 
peroiawricatemnigricaiin^  coRtoeMBnolb^  leupoimceial^^ 

ft«  ■ 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.  XXXT.  De  Arhorilm  Siliqmjis,  i  j^y^ 

&.X  \n  loculamenta  per  (liaplir.igmara  feu  orbiculos  c.ii  tiI.iginoli»j  rranfverfcis  ac  pir.illilos,  qiii .  ^ 
corttci  interiori  affixi,  Sc  ia  medio  redA  ad-eandem  coros  partem  llriati.  OrbicuU  hi  pulM 

fubdulci,  ciiue  pnmiin  lAiCat,  dein  Havefat,  poft  ex  rubro  idgriott obduai  iunc.   In  putpa  f&. 
involutz  lunc,  obloii^roniiKic,  oriMColi*  M|>ocntiBir iiiferior» nanifc  iflc  cuin  (oa  longiciKbne  ro> 
fpondentes  longttudim  fiflnnrf  teiMne  opKios  ■tfclcwiHt  fiint,  pulpA  inns  Tiiidt  iiibacida ,  qu«  c4f> 
ne  peltncida  &  nervofk  dnoiiMU  «ft,  upore  fldb;  cckm  macans  6e  fiooe  fiinc  ooniBB  dttro,     < . 
bro  fiiico  obducuntur.  '  .  .  • 

foiqpontbus  calidis,  ut  /^gjrpto»  &  omnibus  fei^  Indix  Orientalis  provindii,  flrintr.  uc^ 

XenfOL  dihicub  por  Caflianini  ktca  deatnbtdare  ficpiiK  odomcaatt  ooAliieivnmt:,  quippe  aiya  y  ft 
i  Can«t  enmlnn  ae  graviffimtm ,  Oiiente  prarrettim  iob,  otlor«m  fpinuuibiis^  ad  iploc  del^  viia. 
oUea.innir.  .  •  ' 

Quod  ad  cleftionem  attinet,  ca  eft  vd  FiftuLv,  vel  fucci  ra.k  is.  ■  ' 

Wlula:  bonitatis  nota;  (unt,  i.  Ct  fit  recens,  h.  c.  ut  non  diu  icijohta  fuerit.  .Sgypcii  iaiem 
noriutuntur  receaaflSmts,  ied  laltem  poft  quaraun  nien(cm,  quandoquc  ]umores  recentiat^d^ 
inotilte  neqae  i  noxa  immunes  ebfenrantan 

1.  Qui  fiftuUm  qu6  majorem  e6  meliorem  pronunctaoc  iallnanir  8cfalluac.  Mf,  Eodm  n> 
gredinis  rano  eft.   Verus  color  eft  cum  rubedine  nigrefbere  .  .  ^ 

Alpinus,  Quod  alimii  cinn.is  optimas manibus concufTns  fonum  non  edere  aiant^falfum pwmgK 
tiat.  At  eruditidimus  Vellingius ci-cpitances  a  concuiTu  iiftulas  optima^e0e  vendaces  quo^lam Sjfap&* 
os  Alpinoperfuaiiile  didt;  cautiores  enim  mercatores  crepitacula  illa  4  (olidiore  fiiMfta  leccnMn 
fe  vidiflef  &  (tqua  fifhilx  p.irto  le  diftindtijs  otierant  eacenusobrumpere:  Arida  enim  tntra  lepcuai 
(emina  continent,  &  pulpameiMonieOeodeftituu,  humore  Mnui  qa»r«luiidabantdiG»J]ob 

Pulpa  ipfa  trcs  notas  habet,  prx  nigredine  fplcndcns  8c  pingublit :  dulcis  fere  ut  Pruna,  fed  cum 
aromaiica  quadam  acredme.   CXix  enim  vel  acerba  ob  immarariutem,  vel  acida  ob  vetuftatem  in 
vitio       Summi,  Qua»:unaue  Oflia  cum  dulcedme  quodam  aK]uaUter  affidt  fauces,  nullo  modo 
.tnoitlicam,  ilUjBftbonatquaiiloaaquB&filbik &IJig^^  £t  paul6pa^qaaoKyadukateft|Canr 
£u  (ecuroseft  efaiii(a& 

AtF.il!opius  maturitatcm  Caffixexaciditatc  diiudicandamcfleait:  fii 
tndicare  quod  fic  matura.  Nos  cum  QHofmanno  (encmiiis. 

Colle&as  (iliquas  iEgypcii  continuo  in  oppottuna  loca  (ic  chadlHI^  _ 
dnne:(fhtnimoaensconcadu  Ca(fiaeconainpantur.  Ai^  T .  *  .. 

•  ni^Caffis  pontat  bilem  6e  Arafin  hinioiCi,&oonvenicin  ardoribastum  oxmriij  tam  incemii» 
^lilgpinenl  cohtcmperans  &  puriorem  reddcns.  Afftdibus  pccioris  .t  deftillacionc  acucorum  humo- 
Tum  conciratis  iilire  fiibvenit.  Pulpa  h,ic  cumSaccharocando  Sc  bquiritia  pro  fccrcto  uti  foienc  M- 
g^'ptii  ad  rcnum veficxq,  vitia.  Prouuic  cjus  ircquend  uiii  ie  acalculo  prx(crA'anL  MonardoilB 
cum eo Matthiolaspro mfallibdi prxlervaavo habent  3iij  qaotidiie  tribus horis aate prandium. 

Tamen  monCt  Fallooius,  intutum  efle  u(um  ipfins  in  anlors  arin«,qadddncacad  locmn  afibAna 
&morbum  aupOac.   I(wmob(ervavitFabiic.Hiidanus  E]M/P.  ;5. 

'  Habct  Catna  hxc  diio  mala,  Humiditate  enim  fiia  diikilvic  tonum  ventriculi,  &  Eatus  gienlt  t 
Uiidcncc  hiiniulis  venniaihbj  nec  hypochondriaos  &  flamlenQS^  ni(i  carminativis  & ftomaoiict» 
(v.g.  Cinnam.  Maihch.  Icm.  Anili)  correda  conveQic  Sebrod.  Prxftat  tamen  (inquit  CHofman* 
nns)  abftiner^ab  ilia  in  hypodbondriads  ob  inteftinotamdd»iIiutem. 

CafEa  etiam  utuntur  (vetfaa  fiuu  Alpim)  ad tuifiin  antiquam,  dyfpntcam,  alUima  &  orthopooeaffl 
cnm  Agarico  :  proaiH&  artidolofBm  dofeolMS^  inaxim6que  in  podagra,  dolendbus  partibusem» 
^kftri  ninJo  ipi.im  .nlhibcnr. 

•  Saxoniam  prn  \c£t\onc  dixiilc  meminic  C.  Hofinannus,  Cautis  dolores  pdft  cibum  non  curari  ie-. 
lidtis  qu.im  Caflia  poft  cibum :  quodpoao»  jovaaii  iqad  Bcndariimi  ^a  caifle  aic  Imic  loodb 
pqftinadffimam  opnthalmiam.  .«..«- 

< '  Oninia  lenientia  6c  incer  ea  Ca(fia  (iimi  debers  innc  modboame  dbam  tempore,  qooidS 

tiOj  .ilii  tnvl  lioni,  alii  femihora  definiunt.  Vid.  C.  Ws/«<»)>. 

"■  Enarc  cosicribit  Camcrarius,  qui  ouftiment  femma  C^aflij:  purg.irc,aim  potius  aftringant:  ca- 
juscontr.vnum  leexpertum  affirmat  Fallopius.   Garci.is  cci.ini  Moiurdi  idcm  airerenti  contradiat. : 

•  Comces  hliquarum  moveremenlesSc  peUece  ioGundinas  quamvis  Anibrofius  Parza^.Scqpulvada 
ie  aliiaffirnunt,  maxima  camenparstneaicoronnegu;  , 
<  Stliquas  CaOianun,  perinde  ac  Pha(eoIi,pam9i  virides,  tn  aqua  prius  parum  bullitas,  &  mox  in 
iintbr.i  .ib  humidicate  (iocatas  (aochaio  vel  iiMlbfiQndiant,  acquead  ululn  iervant  puerorum  delicata- 
rumquc  muiierani.  Exfaibaic  ve(6  ad  iiaaaaun  eas  ad  \mu  atque  ad|j  poenii  ad  fiifiadiAPB 


%,  'O^ui0iiU  Brafiliana  C3.  /elittivs  BrafiiiM  Park.   CsSa  flifia  Brafiluma  fmrgttrai  eem^ 
frtjja  Lob.  in  Pharmac  Rond.  Ttfyrsntrpuam  Bnftinfihm  lAsaoffxi,  &  V&Xk,  OfSut 
■  j,/fuU  Brs/Oim  jkrt  iewniMfwBwya  . 

Marcfrrav.  Pifo.  \ 

Arbor  eil  alca  &  magna,  atque  in  plttfimos  ramois  late  oxpan(a,  cdliiaMlriAl  eKCinereoalb^ 
caoce,  Felia  fen  ordine  libi  oppodta,  pauladmqoe  fiureftim  itaiitta,  Sfmtt  €f|Bldienni^  dnotdfigi* 
tbs  bngri,  &  ?  dtgin  laca,  brevitfimo  pedicub  inntttntia  inftar  fbboramSeiHe,ffiDii  viri£a,  fibalimr 
hirruta,  ad  c.adimi  mollia,  rubeicente  ner\o  fecunduni  lonptudmcm,  &  vcnulis  fccundum  lacitodi- 
ncm  ordine  policis  pridita.  Florti  fert  (picatim  congeftos  linc  ramults,  pcntapctalos,  cum  tnbus  (fr 
milunaribus  oorniculis,  qux  cum  /«wwAw  jbiidim  pdfici*  fiureAa  ftant,  colore  ioQimaco  degancif- 
fiino^  obqoemibi^confpiauncur.  Suooedunc/>/>fN<r,imraaturatquideBivtridesjmatuCzmgrz  fei^ 
fblcE,  deodiMa  prapaidcnta,  duoi  dreiier  pcdcs  lon^x,  quinque  digicoc  cnflk  [\n  ambitu]  paulubm 
inoanra :  "«M^^ff»  ipHnwmw  dBfki(  m  iecundum  longimdioeaiii  in  iHmo  fimpbibqnafi  chor> 

liiiiii  »  da 


Digitized  by  Google 


Ltaiu 


HistokiaPlantarum. 

^r^utinata  ell^t  fubcortke;  non  cxaaiwrctes  fimt,  lcdpaiUum  comprtfla^  namtran^erla m- 
ftiSlflSSo  uSs  mulias  habct  ceUulas,  mffinc  penn.x:  aafenn»,  >phragmat8  «Mindas  m 

FSiinim«tflanimhuiwaibo»pkd»rem<kto  Bg[Mum  (^.» i. 

Sttiqiiar^^mlooofabaslongiufcubs  vulganbas  nMdijBh«i«  pulp* 
y^mp«ffu«fit  nigricans,  ?ifiiiiiDore  itMiiilttidiM,  ex  Amnb  nUib  qp»  eaUi&r-lrfjlK 


I.  r«Mritt£i»  G«r.  Park.  J.  &  fi%iM  ^i*-  fiutTmmmim  C  B.  Bslm^  fim  AUJirm' 
fnBi  H.jMi  P.i.  F.i;.  fk39.  <ff  CailHniWW^ 


ARborcft  grandis,  ramiideiifis,  in  btaindiAiitt,  Alpmo  Proni,  Garcue  FrMoni,  Judandjs, 
Caftancjcve  magnicudinc,  Marcgravio  Tiliac  maximi.  RmMx  CFafla  eft,  brachia  ktd  dif- 
fundens,  corticc  rubcicente.  Sfip»j  craflus,  ambitu  duorum  hominuro  amplcxura  acquans, 
«aitlce crdlb,  anerco in tnmoo (k ramis  yetuftioribi»,  m  fuiculis  mirvpnbus  viridi,  matmenrroa 
non  duMQk  pinnata,  Filids  fteminat  foiiis  fimilia  Actfia^  pediculo  communi  &  cofta  cui 
pinn«  aSiShtilHir  fpitfiamam  longo,  in  qno  ordtnati  polita  pinnac  Im  folioU  parya,  poUicm 
femi  longinullnc  [paulo  plos  fcmuiigitum  longa  JW«wjr.]  lantxidiWI^  retmfi  lCTMdi^U«agUM 
undigus  lacitudinjs,  paulo  tamen  \xi  lus  apiccm  anguftK>ra  quim  ad  peaculum  ^  bin»  MlMBl  conae 
fliUmie  opponuotur,  8c  nullu  ferc  pedicuiis  innitantur,  ac  axAi  fe  mutuo  .utmgunt,  apiobas 
fiibntlindi&.  SontaittemAW»  teniua,  leiauri  iekU»  piana»  infemc  cyuti  vin,dia,  iuc>ernc  lamra- 
(lAs;  kii^iiitiidTO MdmilBnRitudinem  ffiiiTiiiiiiiii,  Ik  f«nulis  cranfverlis  ieGundum  laumdi- 
nem,  fcd  valdi  rvilibm  prardit.i,  qiu:  {bpeme  vix  coa^MOallir.  Egrqpm  «oditatcra  laMW  »• 
fenmc,  &  ideo  in  {ebribus  litu  excinguemlx  grani  mattdDemiUr.  FUm  Vk  WOm  iea  (XdiealKe 
ftlioniin  finubuscgreflii  oao  autdeccm  limul,  Aurca  N<ali  fk>ra>is adroodum  limil*»  formi  exteno- 
m  accNfere  jko/t*.  oao  petalis  IHM.  feweaO  a>nftaote^dcal?oe  oraffiob  &  rotundo,  [odore 
fflillo  aM.1  ptoia  quatuorexterioracaiiSibpoftiwAim  wrimfubf^^^^  Mong^,  cu.p.Jata, 
tcnui.i,  nullisvcnis  fl  lat  i  [A  oflx  quatuor  intcriora  alba  iuni  &  crafliiya]  tm  uicenota  fflgemo 
rotundjoni,  in  ons  tenuiter  trilpaca,  coio^c  albo  rcnis  ruhris  vaiie§ft^dlldMI  tt^JMffaatmK 
ktiortbi»  icrtium  auiem  fiureaum  eft  ihinufcuium,  concavum,  CiftiaejiftoaSUiniWOeoillBll^ 
AcoftxbinaepetalisexterioribuselMuntinertroradiau  (unt.  „  n.  t^)l. 

'  £hMdiOftlie  CAjoofbt  quatuorl  tria  enirfcQnillir  /mmm  temda  tc  incurva  &  vindia  LAco^ 
candida&corniculorum  mcxh  inHexa]  pnmi ^in unum. jiwftj,  W^* '^^^SSjjgSil^j^^ 
cata,  enenora,  dptcibirt  pnmo  HavB,  porflea  cum  norei  liMafBlCMit  riibPO*lfc«  «lOtti  «rjrjwr 
ftammibus  craOtor,  mtcr  iiac  &  folium  runwauni  prodit,  qui  (Tliquofum  K«-mcn  elt. 
.  «VMl^l^lotis  &crafflufculis  petklli»  nunis  appetiii  lunt ;  filupue  cblongx,  a  allo;,  in  glaiiduUs trw 
imatiiAtTeextubcrantes,  comce  craffiolo,  exterius  nifo,  interius  viridi,  fragili,_pulp.i  per  nutun- 
uwm  molli,  &  flavo  fcu  mbrcvfuic^.  ad  corricera  «fKjetftKjtiMfeflaineotis  led  rans  m  ion^ 

Sstterw,  addi  fapons  gradflimi ;  fub  camc  fibqn«iii  wufc*HM4«lM  iiliinrnn  fflqaUi  loaiaMa 
ftinAefunt  -       :  ■  ..xaiL^ 

Smm»  quadrata  funl  fic  dkna^Lupinortim  aemula,  dum  adhuc  iramatura  lunt  cwtioe  viruu^iiB^ 
nitcntc,  amaro,  puipa  innis  alba,  iolida  8c  dcdSl»  fipM»  «MWOiWi  BWftiiiMttm  oonieGtti  la 
ofleam  dniltieiucpiuoe  nAwfeftoewdgifc  i  *t 

Flo«t  lenie!  in  anrto»  meofe  NiMntUai  „ .   '    ,       .     '  ■-'^.-v..  ,^  ^.j:. 

YAwx  '^h  occidente  ut  in  Adcia  aliifque  fclc  connaberc  foJent,  e6me  onenWapOW^W  w«« 
Alpmus.  At  vcro  fhiiaum  livc  liliquam  frigoris  Tic.mdi  caufi  foliis  fefc  inv<dvere  ut  Aipmtt  ec 
Acolta  ifcribuiK  &  iniracuii  loco  habenc,  nuhi  cum  D,  Sjm  t.ibul3ni  rcdoJcreyideair. 

  Cre^dt  becarbor  k>  Anfaia  idio^  inqie  India  Qncntali  &  Occtdentali  live  Amenca.  ^ 

ffjgtf,  TMtMiillrtl  iaiiiMMiiiii  liniiwiiia  iiillpw— .  Ilieai  poniant,  efufque  &  iangmnis  tcnrorem  oom- 

pefcum,  ^jMMDBs  flciftecum  fiuo^  iiiiro  acomsemrentricuU  hepatiique  ardo^^attmgMM»» 

Tt:rc.^:  6c  Arabcs  xfttmlonj^qaum  iter  fufccpmri  (ait  BettcMIMK)  TaBiaiMW«liW«H»  ttOtpk 


in  1  lucia  ulus,  non  moi^cina:,  fed  fins  rdtinguendi  gratii.  -  ,  . 

Utiintur  /figyptn,  rctorencfc  Alpjno,  fbliis  Tamartndiin  pneris  adtemies  necandos,  acquc  iph 
Vd  mfuk>,  yddeooi^o  adlalv«ai«h  alvmn.  fMedidiiuMaatwe  Gatoate  Acoita^  tolia 
i^artibo$ooipoiiifiiyfipehteiaieai$iropoaumj)^^  A 


lorum 

—  cnf4 
Anb» 


Digitize(J  by  Google 


JLih.  XXXL  .        De  ArMus  Stliqmfis.  , 


Arabes  condiunt  filiqu«  p.irv.is  ac  viridcs  faccharo  vel  inellc  Carcb,  tiimcri.im  p,r.indiorcs  fli.^aj 
acque  nuturat  oondiunc  ipunini  pulpam  Saccharo,  quam  pcr  icinei  qux  m  defertis  AtVicx  lodi 
oooficiunr,  (scumfuintsdderuiit  Qii  lcpe  calefadli  ac  ex  calore  iciiierdque  tnftimnud  valdi 
fidefites  rKrigenntur,  atqiie  «iai  reftinguniitj  per  alvum  plurimum  caliidQrum  fauuiomm  labdii^ 
oentes  atqae  evacuantes.  t 

In  febi  ibin  vcro  peflilentibm,  .ttquc  omnibus  aliis  ex  putridii  exurentibus,  aquam  in  qu.i  mult» 
copia  Tamanndorum  infufa  fiient  cum  Saccharo  ebibunt:  potus  liquidcm  cx  caiore  (idencibus  jn* 
condifltinu»  eft,  aMarim^ue  refrigerat  &  fidm  extinguir.  Prxtercaad  goiiorrlHnroniuniTama^ 
nddonmfifegMnnux.  Fallopius  etiam  in  gooorrhoea  biliofa  Uudat;  < 

In  Inb  idtaiidanda,  fanguinis  ferrore  8c  eljdlitione,  (?n  infefta,  niaite  oitatieis  8c  prxuitim 
lAOFO  fimplex  medicamencum  ex  Caflia  fiffula  cum  Tam.irindoj  uni  Oim  Sacdiaio  VldfO  iBAo 
?«nvi  iicMMablndU  datur,  quod  leniter  alvum  (blvic  IL  M.  *  • 

Atfcrtur  ad  nos  Tamarindi  fruAnij  noatMcger,  ied  connila^ntbeneoompafttis  nonadmittae 
anem  euernum* 

Annos  cres  (ervantur  tn  vafe  vitreato,  ftiiAi  <Mf^  8c  bene  ol>ftra^,  8c  in  locum  purum  &  pordi» 
tilem  fepofito,  ni(T  externus  vcl  calor  velhumor  piaredinis  initlum  ipfis  amslent. 
'  Nonnulli  Tamanndum  Arabicam  ab  Americano  diftinguunt.  Nobis  una  eadcmque  (pede  Arbor 
yidentur.  Siiiqpa  tamea  Jm^  five  TanMiMdi  ItafiBamr        tiewnr  dc  matfs  «wqen^fl*  cft 
viiietur. 

J.B. 

Tamarindi  ieminis  majoris  feri  (igura  erat,  undam  longus,  tettiiin  imcix  partem  latus,  ooa»i 
prcflus,  fufcus  &  p.iulo  mmus  quam  ntger,  fupem^  qu.\  nJh.rlliTc  videmr  levitier  umlniicatu^in; 
tuni  acutus,  utrmque  luiea  ovau  ad  &uftus  iiguram  imprella  notatus. 


Cap.  X 

*  •  *  » 

Caramlm  Gmum  CB.  Gir.  hik»  AMfmk  Jl&  Cmmuk BoiilS.  'A»Jb(UiUOMi . 

ARbtifttdi  eft  Atbnd  m agtiitudin^  fiilSs  fiiiiillbiB,  copioio  flore,  odore  Plinclymeni ;'  (ruAn 
exignis  Mitis  pCTfimilij  nigricante  pcr  maturitatem,  gradffim6que  uv.irum  faporc,  e\  quo 
a  nonnuliis  vmoliis  luccus  cxprimitur.  FruAus  autem  virens  nj.ignicudine  eftrfucis  Ponti- 
cse  cum  fuo  puamine,  interdum  major,  fuccum  nonnunqi;.i;ii  cxllill.ins  vifcidum  &  ladeum.  E^ii- 
cur  i  notuiuliis  fiudus  nuturus  cum  Sale.  Solec  tameai,  dim  vuidis  eftj  murii  iut  aceto  cooidir^ 
flBieieil&rviriadexcitandam  elanguefcentem  appetentiam. 

Naiciinrtiimin Condncnci,  mm\n  Rala^ate.  LmSi- 
•  Nifi  ipfe  eandemdixiflet,  .iliam  arborem  cxifKmaiTem  q^uam  ildcnbit  Bondus  hoc  nomlne.  Fih 
Jia,  inquK,  CarauJie  Malaus  dichc  cum  Tamarindi  arboris  i-oliis  planc  convcnmnt.  FruHiit  niaturl 
Hucibus  Unqoam  nucki  inclufi,  finguli  lingulis,  fecus  ac  in  Tamarindis.  Cobre  iiic  frudus  c(t« 
apenoimdeok  «nreojqaem  4^;anst  noflrates  vocant,  &  caro  cjus  cxterior  giadffimi  eft  fapoiis,  ne> 
«e  dentes  tam  addat  redttit  qu^  Tamariadotum  pulpai^  ied  de  duid  i^oire  partidpa^  oeq|laxa-. 
tiva  facultate  praeditaefiut  TamariiiA. 

Clulius  AuiuKim  Oviedi  L  8.  c  li.  huic  fere  fimiJem  alt.    At  illa  vafla  eft  arbor  pulchr.inue 
(cum  hxc  pumila  fit)  materie  firma&udli:  fruiftu  longe  (uavi^mo,  ut  fiinc  pyra  Ap!.inj,  mufcna- 
tellina  did[a,(ed  qui  la^eo  fucco,  aSque  Tifcido  &  glutinofo  abundet,  quaiis  e/t  qui  in  haibus  unnia-  ■ 
diris;  iddrco  moiefhis  his  qui  eo  velcuncur,  nifi  pnik  frudnm  tnaquam  8c  '"^im  iufi*. 

cnm  digids  exprimunt,  qui  in  aqua  fiific 

Frui^tum  huicfimilflm  oUemvi in Muico  HiGiMmiOmdm  AnnigeiiiEib  mnilne  Ta«anali 
Americaa.  .     .  ■  «  — ■». 


;  C  a  f,  • 

X  M  H.M.  P.i.  £45.  ^81;  'ArtmMMmieMfemffi^kS^imt^ 

D.Syen. 

H.M. 

EST  arborvaldc  procera,  r.?mis  tnnf.  crfim  latc  fparfts,  nafcens  in  arcnofis.  RaJix  iM  Ilt 
cenam  defcendic,  radiculas  1  jcc  dirtunilcns,  cortice  rufoj  ladtifiuo,  &  valdc  amaro.  CauJtA 
crallusad  duuui  tniimvc  hominum  .implcxum  corticc,  ud  3c  rafni,  cincncco  ac  lattcfcente, 
iignolevi.  Rami  vcteres  i  nodu  pieninque  trcs  quatu6r\'c  furculos  diffundunc.  Folta  tcrna,  qua- 
tema,  qoinive  fimul  furomb  iurGnB  in  nodo  idident,  tranfVerfum  in  orb^m  expanfa,  oblongo» 
rotunda,  extremo  fubrotundo  aue  edam  cufpidato,  ad  petiolum  angpfla,  texdiri  iiiJid^t  denil  ac  u* 
Ae  tnrgenda,  ftiperfide  plaiu  ac  glabn,  fupeme  obfcaro  virore  mtenda,  fabtusdillitKire  8c  albicart- 
tia,  fapo'c  .imaro.  Ece^^craflaj  viridhalbicante,  cra/Cufbila  &  Lita,  eciam  in  fiipitu  partC  non- 
ninil  eiuinence  Venz  fuboles  numcrofas  tranfvoiimre^acpara^o  tradu  proxim^  ad  marginem 
praffrediuntur,  inddqne  reflexz  in  (e  invicem  incunant  Jflbtf  niocalaHm  proveniunc  m  (urcuba 
nodoHs  8c  vindibus,  qui  ii^n  fidu  i.  nodulis  nunoniQi  quos  compleAuntur  reOil  prorurapunb 
Ql,iaaiidrfiivclquinqucrnnliflailfetiifiiBguliinadnlisexeunt,  (ioguH  quinque  velplures  ftunil 
floceiittfiHiMniBMe  ipftentti  iTiridi  elbiciiUBSj  quinquc  petalis  niniodiobj  veni^  un^iicilns  an- 

iiiiiii  3  •  guiUoribui^ 


Dlgitized  by  Google 


1750 


HlSTORIA  PlaNTARUM. 


ou!lioribus,  ad  orascrtfbisac  rigidc  cxtrorfum  jnflcxis,  non  flriatis  compolitos,  pediculo  aibicanti, 
mftfrnc  &  fupernccraffiori  infidentcs,  cilya  arflo  quaarifolio 


,...v...-  ^  .upernccrafliori  infidentcs,  calya  arao  quadrifolio  cinaos,  odons  |ucundi  &  foitis,  ftal 
eravis  qui  cuarrhos  8c  gravcdinem  cxutat,  &  caput  offcndir.  Stamms  quinque  tenuia,  pilis  albi- 
cantibusobfita,  apicibus  Havis&libciis  donata:  inierque  ca  ftylus  aJbicans,  tenuis  &:  libcr,  nodulo 
albocapicatus,  ccapitulo  parvo  vindi.  quod  rudimentum  fruauseft,  &  mcalycc  fituni,  c«rtum  du, 
cens.  Fruciiet,  quipluics  limuliii  liirculis  nafcumur,  5»/i>ffunr,  cubitum  fcrmc  lonRx,  angufta:, 
comprcirr  vindes,  laac  tui^ida:,  in  (c  rccondcntcs  numeiola  ftmm*,  parva,  plana,  oblonga,  cum 
(ua  lonRitudine  jacencia  in  lonRitudinc  Iiliquarum,  ac  ex  an^enori  &  pofteriori  oculo  pcnicillum 
.arecntcoaim  filanicntorumcjiuunt,  in  unani  lcricm  per  faknienu  Jmplicita;,  colore  vmdi-flavo  fcu 

remput.  Florcs  fcrt  remcIinanno,inJanuano.  •  •        ,  „ 

Correx  tritus  8c  in  decodo  datus  commodus  cft  vcntn  Icniendo,  ftaraacho  roborando,  (addito 
momento  lalis,  &  pipeiis)  flatibus  dilcutiendis,  ac  ardoribus  jccons  rcftingucndis :  /Vfii»tritus&  in 
aqua  calida  potus  lunibncos  enecat;  aim  aqua  tntus  &  impolitus  ulcera  purgat  &  (anat,  &dolorcin 
arthriacum  lcnit :  idtm  cum  Icminc  Cu4u-Ptirt:i  co&us  in  oleo  auribus  inltiUanB  fiu-diuti  confat. 


rt.  / 

A' 


C  A  P.  XII. 

TniH  eenrigil  H.  M  P.6.  T.i^.  p^  4}.    Silujuofa  MsldhgrK*  ftHU^isU,  filt^mt  ttmatt^i. 

H.M. 

Rbor  cft  Pruno  fimilllma:  bgni  albicantis  atque  in  circulos  diftin^ai,  libroquod  ad 

coloreni  fanguineo,  crufta  obdudo  atra,  nuliius  odons,  fapons  acns.  Ramu  Iigno  candidp 
mcdullato,  cornce  fpadiceis.  Foh»  longiora,  angufto  cufpidc  aculeata,  luperhcie  glabra> 
fpitrt,  ngida,  Pyri  paulo  breviora,  numero  quina,  vu^orcliipma  parte  laturo,  prooi  dilutiora,  utrami* 
nitcnteluni:  vcnulxucrmque  conlpicux  frcaucntcs  pcr  totum  oberrant  folium,  cui  fapornonnmil 
pungcns,  odor  lentiflimus  Exigui  periant/iio  qujqqMjcs  inciib  ftelliformcs,  candidi,  pentaphylli 
rtorcs  pcrfi:<ai,  m  liirculorum  CKuniinc  ramulis  mnati,  dena  nivca  Havis  decorata  capitibus  habcnt 
ftamitu,  quorum  qaina,  pstalorum  es  unguiculii  quar  cxcunt,  paulo  planiorapfunt;  Stjlum  infuper  al- 
bsntem,  crafliim,  Sili^jua  vcro  cortice  coloris  aurcoh,  interno  rigido,  cano,  extcmo  tomcntolc»,  ni- 
tente,  in  dorfo,  ubi  maturuere  hiantcs,  fibaceum  includunt  fettuu  c  longo  rotundum,  pellicull  tc- 
nui,  nigella,  fblendcnti  involutura  pulpa  conftans,  in  viridem  indinaca,  umbilico  fiiiqux  in  ajigulo 
CxtLberanti,  duos  in  lobos  divifum,  adhzrens. 
Ltem  Arenofis  An/te  caimal  vitinis,  aliifcnie  ut  in  infub  Ztjlm,  Tattiturt  &  Alictn  pratis  abundantiP 

Trmfm.       fimc  provcnit :  florifera  Augufto,  Dcccmbri  vcro,  nonnunquam  bis  m  anno  maturos  fert  fruftus. 

Cvterum  e  nimio  rigentibus  fngore  menibris  mocum  refticuunt  contuli  firuSus,  quorum  c  lc^ic  cy: 

Snmitur  olcum  aphthis  convcmcntiflimum.   Foba  in  balnei  fonnam  decoda  tumor»  refolvunt  oe- 
cmatQtos,  tncantatifque  fuccurrunc  hominibus ;  quod  idcm  pr^^Ijbu  ex  aqua  Oryz«  contnta  radix, 
«Iias  oleorum  inferviens  codioni. 


n  ivi 

H 


c  A  p.  xra. 

T*dri  H.M'  P.6.  T>26.  p.47.   Sili^Kofa  fUrt  ftmttfttsiv,  fiii^tt  Itugit  ait/tufiu,fMJra:is  m- 

t«rtit. 
n  M. 

'L7ic  arbori  Jeccm  hominum  altitudo  eft,  craflltics  unius.  Rsmi  tcncriorcs  vjridcs,  Jigno 
fimiliqu;  nKduUa  circa  meJium  flav^  conftint.   KaJix,  cortcx,  fijUa,  frudus  plane  inlT- 
pid.i  atcjuc  inodora.    FoIm  i  rotunda  bafi  acuniinata,  /pi/Ia,  mollia,  prona  p.irtc  ddutjoraj 
liipin.i  tufci,  (ubi  vcnarum  porcis  mcdiana  Iignosa  c  colti  aliquot  numcro  didudis  ftruntur)  ge- 
mella  ubiqiie,  pcdunculis  ^  fpadiceo  nigris,  communibus  cubitum  propemodum  longis/padiccis  quoo, 
gcniculatifquc  adhircnt  furculis.    Alt  propnis  (urculis  plurcs  ordine  geminato  tcnuibus  petiolis  ad- 
figuntur  perfecli  fiores  lutci,  Carjophyllos  imitai^l^s,  quml]uc  c  calycc  fubnilfo  prodcuncibus  foliis, 
circum  oras,  ubi  p.-illent,  crifpatis,  venulas  in  averlb  latcrc  habcntibus,  lanuginc  cana  ac  molli  obdu- 
Qiiatuor  lis  tcnuia,  candida,  longionbus  croocis  inftrata  ajtuibus  fiamwA  liinr.    Stjim  paulo 
emincncior  c  viridi  alb^ns,  circa  imam  crafGor,  fupremam  ftri<ajor  panem.    E  Hoi  ibus  prognata; 
filiqua  c  longo  anguftx,  longitudinis  trium  fijithamarum  quadratae  fbnt,  angulis  ipfis  acutis  enunen- 
nbus,  contorcj:,  cortice  c  fiifco  nitcnte,  macuhs  interfpcrio,  fiLbftaiuu  duro,  tilaincntb  intus  pflf- 
texto  ligneis.  Semna  ipla  oblonga,  tgnofiquc  funt,  iiiiipida,  odoris  exfbi  tia. 
Laem  (3         Montolis  frequens  locns  in  Ttclenccmr,  Calicolatig  aliilquc  proyinciis  cxCurgit.    Florct  Jansario  ; 
Tenfm.       fniAus  leguntur  Aprili  Maioquc.  Longarva  in  prxccUam  cxcrclcit  altitudinom. 

Foliorum  dccodum  vifccrum^  ngorcm  intoferabilem  expcUit.  Limonis  hujufque  commL\ti  fucci 
riicdcntur  manix.  Corticis  vcro  iuccus  cum  frudu  ftrdt  liibadus  immodicum  inhibct  tliixum  meo- 
ftrui.m.  Radias  cutis  cum  cilamo  aromatico  Cc  zinzibere  contnta,  fblionimquc  PaJri  lucco  admix- 
ta  cxhibcntur  morfis  a  putrcfaciente  colabro,  MaUbaxwilibus  Paletigtt  dicto. 


C  AP. 


Dlgitized  by  Google 


Lib.  XXXI.         De  ArkrihHi  Silifuo/i?.  1 75 1 


CAf.  XIV. 

De  MtnJtrti  fen  Arhre  jiliqHofa  tUtdwk»  fdik  llfidit. 

ARbor  hxc  4  Jacobo  Zanoni  Hiftor.  fux  capite  ao.  dcpingitur  fub  timb  Ailicrx  fivc  Ar- 
borb  S.Thonue.   bodein  arboris  S.  Thoroc  nomine  prima;  fpectei  Rtmalwi  D.  P«m/.  Htr- 
mmt.  ad  D.  AmeU.Sjtn  ex  infuU  Zejrlanttanfmifla  cft,  addita  ratione,  qaoA  in  Hoiibus 
apparerent  (ai^uines  ftrix,  ab  effiiii»  IX Hipaue  iaiutuine  coatc.  Docaifle  eniiu  u eUicur 
D.Thomas  m  Malabar  &  Zq  lan.   Hafcd  auieiii  aitaQrai  taldBak  mn eAcdm  Affaon  SbTiionic 
Afloftae  &fC  Macere  Zonomus  &  Syemus  cenlent. 


t.  Chvomm*  MMiUru  frima  *  H.M  Arhr  S.Tbomje  !>.  HcnnaiU.  Mtr  fiifuf^MMih*  f-i-^-fi^ 
ricM ;  ftliu  hifidu,  fl$rt  furfmrafctnit  jtritto  D.  Sycn.  flA 

H.M.  .         r  ,  - 

Arbor  eft  aldtudine  quatuor  hominum,  frondibLs  dcn/is  &  opads,  latc  fparfis:  RdJut  craffa,  in 
y^Mtn  Ina  facMkia  dlftuiukntc,  comcc  iub  cxrcnorc  ciuib  nigricante-rubro :  Caudice  unutn  fermi 
pedom  cmftx  FtU*  pedoUs  breribas  iniident,  extrano  biiida,  ut  capranmi  pedes,  ob  id  l-M<i»^nir 
y^JtCsfm  difta,  inccriora  verHknoaniliilehdt,  biarftui  ofalongis  ac  rocnndii,  anmrlunr  tenker 
eontraais,  rotunda:  ad  bafin  incurvatunr,  (operni  ptatia,  colorc  viridi-furdo,  fubcus  riridi-fubcce- 
rulea,  ac  in  margmc  nen'o  fubtili  viridi-diluto  circundata.  E  petiolo  ncrvi  cndecim,  nimirom  cofta 
media  tn  6ftiiraro  terminau,  Sc  ad  eam  hinc  inde  quinque,  fkvefccnces.  FL.rei  m  pecicJis  longiuf. 
oilis  ii^pa  ex  origMie  fbliorura  proreniunt,  odore  niagranti  ac  rofaceo,  petaiis  quitique  ratundialit 
8cpiRini  tifalanffi)  ad  unam  poitem inagiifiiSi  coiiipofiti,  quonim  onum  auod  majus  d| ae  taijnt 
&  rotundics  CTtens,  furreifhiin,  colore  intns  parparo-rubro^  ad  umbilicum  fiorit  flavo  ptirpurers  ma- 
culis  hinc  indc  notato,  &  vcnulis  purpurco  ruwi»  varicgato;  ad  oras  purpureo  dilutiore  tmgicur, 
extcriori  (upetficie  mai^is  albicaTue:  cxtera  quatuor  oblongiora,  colorc  intu»  rofacco  j.uuro,  cxte* 
liitt.diluto;  honun  duo  qux  nujon  proxtm^  adjacent,  interius  in  ima  parte  limc  coiore  jlNcanrCj 
fCfiqaadntiinieriibiRtaaimcMore  finin^rofa^  fiiniqae  renuli  medii  latiori,  ex  auifenobfc 
*obliquz  anteriora  verstis  exairrunt,  flriata.  Stdtnina  in  loiQdio  quinque  rel  fex,  opieihK  liirreifHs  ao 
vindi  ddnto  fUvefcenobus  dotata,  verfus  petalum  fiirrcsftwi»  reflexa,  quorum  duo  vcl  tru  minora 
ac  magis  incurvata  colore  candido,  tria  rclii;ii.i  lofjceo,  ac  cum  cib  /■■/(■ja.r  gcrmen  in  fuo  i>;.tioIo 
lcprodii;  Cabx  unifolius.  ftriatut  i  parte.petaii  furreAi  flprem  fucciagcos.  t^ftflores  Jilt^iut, 
OMnpieffi^reftK,  glefat»«  ftpeenaatomcirdter  pollices  longar,  prodeunt:  f«kM  continen- 
plttias  ac  oblongo-rotunda^  per  BMmmnmnniffiis*  fat.flCT^tMWMjeiite  obfcurocolore  ad  fpa» 


dicBom  vergentes,  tn  pfoptBa  iocBlwwiiriyhBlpiiMlliM  Sm  iid-fli|Bni  aenlrwfii,  comeftjcikib 
ioter&piinenio  a  ie  mrioon  iajenSas,  iinm  pBTwiil  verdoft uiAiBoQ fiBqpemm  AxnadlNt* 


rences.  .>-...:•..,..  •  ... 

Toto  eoiK»  hMcmbor  ftRfloni^  ttmcei»tlw|afe.-»eg»»'giwreuiii.  Jnarcnofii    peirofis  t^'»;"' 

AmcamSaocharodeooAipnifiai&iifbpaMar  loobGmlm  fShtr. 

.  tf.  Chevmu*  Mmdsrm  feemkU  *  H.  M.  Ari«r  ^Ufuftt  Adslak.  fohit  itfidu  msjoniut,  flore  m-  '  33- 

■  '   "  ..  '  '  ..I  ■  i .    .        v.  t-i9» 


Hxcqooque  procera  eft  arbor,  denfts  frondfa^late  nafodnlq  uc  in  arenofisi  'A  pranDO' 

dente  diflert        imjorto,  pro^mdioreiiAM  incifis,  ktitkifaas  aotrorfum  paulo  contradionbus. 


taftu  lentbus,  tn  averfa  parte,  ubivenulx  inter  oofta»  roedis  mintb  exunr,  colorc  m.?gis  hy.ilo,  at 
tn  fnpina  partc  faturatius  wiruh.  i.  Flentuf,  qui  uoifolio,  rmkli-flavcfccnte  ^  ru!>c(cente  calyce, 
craffioio,  ^cato,  &  Uxmcnt»  m  tnfenori  parcc  ienelf rato  iivoangunmr  }  DetaLs  oUoogOianguftio* 
fifaoib  unsuifaes  bnpalGalis  tc  at^oftis  conftant,  colore.  puipmeu  vaUft  nniamdot  qoo  eorum  qua- 
inw  SBta  (uperficie  ram  exteiioii  qu^  interiori  iinbuumor,  anam  ad  ongaem  intus  fc  cxttx  ftrits 
aJbis  traiulas  inter  purpureas  depit^um  ac  variegatum  eft.  Sumimlms  crafGoribus,  &  cxorttmt 
ieXi  feptemve  parvis  fuamentis  comitacis ,  coWc  purpiirco  Valdc  diluco  fcu  albicance.  (Jemmrs  i\o- 
nim  quinquangularibus.  fiAfnir  onuuum  iongd  maxifflu^  I »  auc  ctiam  i  ipithamas,  «qiuntibus,  laa- 
tudirie  poUican. .  .   .       .  • 

In  rnqois  coimBuaiit. 

Radix  mafticata  confert  in  dennnm  tt  capttti  dolor%us ;  trita  &  impofita,  in  dolore  podagrico  Pirti. 
cum  gmgibcre  ficco  tnta  &  inui4iBnB  adhibita.   FolKiram  decodorum  vapor  dolores  corpons  lc- 
dat  m  patte  a&fta  exoepcu&  Him  fimphater  cometti  puigatiri  fimt.  Cortex  fiore»  &  ^uftnB 
fiaMiwisfcBii«i€MnaqBerin-4MmaBei«iitOqM   ' 


TX  SyetL  f.6t. 


t.  ftnoedenftbui^hnniilioc  eft  te  niinor,  aiiimdiBe  animteminis,  JU£«emhRbcMfla,necpiofiindii 
in  tBrsamdflfcesideute^  CMdwr  «mmdrdterfalaclfiam  ceaSo,  P«!m  prolmdtes  iht^,  imgiofi> 

^us  &  vcrsns  (■i!iirrritatem  in  cufpidem  concraftis,  ftipcrni  (Inai  colhii.tmm  nitentibii;,  fijbrisi  ex 
ttiridi  fUvclccQtibusi  ncrvilqae  crafiioribus  excantibus  inter  ceftas  i^naus.   Flmbin,  qui  caiycc  ic- 

aeftimoTiridi  «c  ii  ibm  fiii  iiiiiiiiB.  iiliiilim,  mdliiiiieailgi  iinai%  Inodoriitr  pembqninque  romn- 

.•  ..  diolis 


Digitized  by  Gopgle 


T^JI  HlSTO  K  I  A     F  L  A  NT.  AR  U  M. 

 ~^\7ZI^tAilMm  venulis  fubtilioribus  ftrucis  compoficls.    Stammhm  Atccm  candid»  cam  Mfi- 

diolis  pariim<raRu,  vem^  ^    tencrum  fil.quarum  gcrmcn,  c  cujus  vcrticc 

filamcntu.n  craffiarculum         5«^^  ^^^^  j^^ -^^^^  ^^^^ 

Viribui      ooofenk  cnm  pwBodenia»  ^«^^ 


nopovA,  forti.  maxiW  cum  tcrunmr  noaumo  cefflpife  duobus  lobis  ad- 

!on^r«unarS^^  unguibus  mutuo  convoluds,  compofir,;  e  pctalu  quM  magis  lurrcaum 
dlT^Sius  £  OTB  ad  micriora  contraais,  ad  ungucm  mfigmmm  cft  macula  purpurco-rub,. 
cll  .V  f^i,um  oarvuminfillluniBtte  acummamm  ret>ra:lcntat.   Odor  eis  nullus. 

**%*valdet«rw!iflbculbfi|ii*'b&^  'l-ft»"^'  codemfidiqi»infiipcoarihoi. 

iZa  bi.    vc  in  anno  fert,  tcmpore pkviofoubmorc pcoventu. 


•        ■  tAp.  .XV/ 

fin.    '  .j-       .  '  • 

litur  Lulco;  l.Rno  cft  ^oli^ alUtc.  nufquam no« 

2«lienca.  eravi.  merata,  tcrrx  irnipcntc,  refinofk,  ubi  l««ur,  adlareiue»  .grayiami 
.     .  cdorc,cumtfirSUpro«^ 

prona  dilucora  funt ;  mediam  coftam  emmMjWn  ^*?'"^.^"'^^.    „t!!^ft.nt«  o£ 
Funao  ccaiyceprodcuntesy&m,  q«»9*«»l*«;««"^h^n»  «""^;^,^^^ 
•      fcne  .n  moiu.i.  corona:  furculorum  foTiaccorum  n.mm.utibus  «'gxrcfa^nt.  ^-^«juuu,  m 

feusalbalanugM»^,  iMP<»ii«'^?¥=^^*>^'^^^^ 

neris  ac  coloA  «11  «fif"*  •««  fiibpurpurci,  cad^.  •i'^ JrJJ^^^^^^ 

fi.iailis  mhanntes^  qMOlor  plBllidnMoblooBU,  furvas,  miip.das,  mgratalquc  tranivcnan»  uiua 

U     ^n^l^h  Ba.pn  alndiuc  .^..0^,  aft  raris  crcirat  m  ^oa.J^^^  ^y^^' 


Medicum  nullum  pncftat  uliim,  mli  FoUtM,  idtu, 
■     •        capitttdolttei  ratwtidqja^  fibi  aaimunt. 


Plt  a  cft  arb.,  bm«.ml^^^ 
moI<^.«i«  mbcntc  quJ»  fe^ra^"^^  mcenc  corticc.   F«/».  obr.ns  nris  olv 

hgno  admodum  pauco,  A       J^.^fS^    pronA  parte  d.lut.ora,  altcrnac.m  vma.bus  lur. 

long.  t..u:,...molha,lema.        ^  "''^Ei ^ 

culis.  (pithamam  propemodum  longi»,  q"»  '«'^_    r\A^.        F^cc^  puftus  fubamaili 

coftrut«.  ifufcifeV^odcunc,  api^ndcnt.a  conjpuaunmr.   Odo™ .  lunt  1^^^ 
Araobrcvique^  calycc  lubc^ocl:.  pcncapetali  flore,  anguftis  ^l»!»  f^^^J^erS^^ 
fi«quentini^.tenu.busfimul  ac  1kcv>\>us  pcJ.cuh.,  (urLm 

nigiicaiKC,  nonnuUisjenulii  patexte»  r^i»  C^J^^^t^liint- 

pracdu»,  tBnici  cram»  cociaBea,gbw»  iMWntia,  ftywFawtinii^pi^'"**'  Arboc 


Digitlzed  by  Gopgle 


1 


Ub.KXXL  De  Moribm  Siliqmlis.  *  .1753 


'  Ariior  hzc  inter  prooetioKs  R^ni  Xbhibttid  vAnns  cajwt  aitollens  quocunque  crcfck  iblo, 
Httiillld  Umen  in  Ahmfttti,  Cacbm,  Per^mnKdur  aliifque  locts  (requens.  Anno  demuin  a  (ndone  vt- 
gefiiiio  floRs  Seotanbn  meo&i  maturi  frudus  in  hne  atque  inido,  quAmvts  &  alus  tempelUcibus 
anni,  Goai»  mgK  €Oi^gitduam»  IHqiw  «ie6  kagpEva  ef^  uc  soo  «imw  penlnniv  pu^ 
temr. 

In  nl^qiNtUiim  fijpinm  ob  foiidicattin  variis  opetibus  infovit  VolBiin  pulverem  rcdadit  Erii-  Vfih 
md  tacxreraonus  utuntur.  Semtna  vero  haud  ingrab  Isporis,  prxterquam  quod  a  plebeiis  five  co6ki, 
(hre  oomratnDta  in  farinam,  comedantor,  magnum  prntant  mura  aurifabns  Sc  gemmarits,  quippe 
ob  aqualitatcm  granoram  vicc  in  pondcrantiis  nierdSus  adhibentur.  Singula  namq,  Moijdina  qua- 
tuor  pcndcnt  graiUj  quibiii  utuntur  Aurifabri ;  qui  quoque  cx  contufis  hilce  femiaibus  aqui  nude- 
faftis  uni  cum  borace  gluten  ad  elegandora  tum  nova  tum  '^■F-"^Tarft<^'*'|H*'""^  '^ffT^inTi 
Mectid  Tcro  i  fiiliis  oooBitis  podonem  lumborum  idan^ 

Kec  aifccr  ftlbflft  Uooaivofitoieananfr 


Cap.-XVIL 

•    FtKfelun  five  Vermmrgm  H.  M. 

ALiquando,  priuiquam  in  raroos  ie  difiundtt  ad  50  longicudinej  craffitie  ad  duodecim  &  plurei 
excrefat  pedes.  Cmice  eft  ciiienoi,(cabf04proMradioemjUbi  excepca  aafTuie  ^ux  illic niaior 
e'/ljidemc{l,'graTeolenti.  FfUs  esmniom  crirpatajaaiminaca,  dema,  glabraj  lupcrne  niten* 
tu,  inferni  paululum  dilutiora,  falciformiaj  genrnia  pierunque  brCvibus  pedunculis  communibus  d 
fuiculis  Iignofis  depcndent.  Colh  vcro  intermedia  averia,  m  parte  fummc  eminens  .id  01  as  ufquo 
extenfa,  arcuatim  reHedicur,  multas  fubtiles  hindeos  veu^  Odor  ipiiiis  nulkts.  Inodon^  abfque 
calyce  pentapttali  prodeunt  exaUiidi  floret  ^ures  ricenMlinpetiotis  viridibus  rotundis  (upern^  angu- 
latis  tnliilentBS.  StMm»M  uc  m  MmidijsJi  oolore  8c  niunevpagitudi»  iniit :  hlm  in  vemce  tricu^e 
plano  ac  viridi  capitulo  corotiatur.  5*%ibe  foUacex  leiiiiiiam  ^  fingldii  oorum  peduncdis  tamae 
prodcimt,  lateribus  carne  iiucrmci^ia  tenui  6c  pauca  conglutinafis,  digiti  fermc  quatuor  articulos 
KMigae,  pollicem  lats,  fubvindes^  cralGon  nervo,  qui  una  cum  cxteiis  liurculum  pxn6  cfficit,  donao- 
tUr.  Hic  lods  fingulis  in  fiU^us  anncditur  fmtac  rocundo  aculeatuin,  qood  tocum  drculum  peoi^ 
imple^  viiidfii  Sapor  lepMtinolii» ied  lanpiidnt^  ipfi fiMtogqnMam  wnitQii  iiun.  Siliquson* 
PBCi  afi  maturitatem  peneofnn^  eueiiufluu  enm  una  vci  aaeni  ocqnir. 

Grefcit  pingulorc  (olo  circa  Mousa»,  Tarca  &  BtrJeSe,  ut  &  pluribus  aliis  locls.  LfflHj 
'  Hores  Maio Junioque,  frudus  vero  Novembri  8c  Decembri  fer^  menfibus,  fro^dcs  (cmperj  quz 
llt6eikMt»iitiiibusenunpuotnuiKmiiil,quiezindedongantur.  Longzvis  aimumeratur. 
lljcnum  in  cuhnwBm  enfiinnqne  fixmatur  vasioai.  Folia  «MKiita  aquam  elegMuer  tinglDnt.  j^„fg 
Coiiiiiio  €  ciMtiije  eaouAum  olettm  oorpori  iliitum  nomoiea  viiioiwedadt;  fixdUamcK  arimie  iiic> 
ciis,  cum  ladre  ebutyrato  epotus,  flACiis  difaitit.    Frudus  cam  Abmj»  trinnci»  prywqMe  deoodo, 
immuti  cephalalguc  ac  ophthaimiz  ocults  in}c&i  mcdencur. 

cap.  xvm. 


ITafram  H.M.  P.6.  T.  11.  p.      SiJi^iu^a  pn  mMhu  pe«9«afr«        J^alAv,- Atf^. 

ceu^  mmoffermK,  *d  mnm  flerem  fluriiut. 

A  Ldto£ne  quaiiior,cn(&tieunius  hoaiiiut  efl^  IknocaiMbdo^nibdt  modulla  trajcao,  cordod 
/lA  dnereo:  r*J»«odore  guftuquoiylreftti  JW»  ejni3em  ac  radix  odons  laporilque,  ob- 
JL  JL  Ionga,cufpjdata,  den&,  ngida,  in  fuperiore  patte  glabra,  fuboblcara,  infcriorc  cmcrea  funr, 
coftadonataaalfion,  m  ligneos  nervos  porreda.  Flores  umbdlifcnjpentapeuh,  rubei,  iurcuhs  ra- 
maloSs  iniidentesj  globulum  rufum  ftylumque  brqviorem  induduni;  Fhicftas  i  fit^jaliaquaMmi 
ini6  qoini  exoriuninr  froftus.  SUifut  dj^gitali  bngjtudine^  ipadicex,  cortice  iubamaro,  onam  fin^ 
fld«  iiiveAium  nbam,  pelle  ciiMldaiq,  tnns  moUem  ie  fiuigo(am,  guftu  amaram  8c  adftriii' 
^Bnteffi. 

Arenofis  Hcet,  paludoiis  tamen,  gaudec  lods,  in  iniiilb  BenJiati,  Aree^  aliilaue  intra  Qrmj^awrm  itau  (§ 
&  Torta  iTtis  freqaeni^  AiigFiiii^SqpMnbrvMDvanbd 
fioadeoseft. 

gDlii>niml5ocBSCumNiirit1inifaroleo  vgntq  ato  laaaiicam  qjni  innpwjiiniiM»  jSg^  Vk^ 


CAP/ 


V 


Digitized  by  Google 


4 


1754 


H  I  S  T  O  R  1  A    P  L  A  N  T  A  R  U  H* 


r$ns. 


Cap.  XIX. 


tnUgs-ftU  H.M.  P.i.  F.47*  P^S^  Jbht  MUSviM  bB^em,  Jtfi^  Jlaittiin,  fiU-] 
rfuu  Mmgft  D.SiWP»  •  • 

PRicdentis  [Ciirutu-pMA "]  alrim6iji»,«ftfieciaflfcie,  colore  corticis  in  r.idice  n;bro  fufco,  in 
caudicc  rufo,  &  faporc  minus  puiMpnd  ab  el  cBflert    Folin  in  (urculis  bina  oppolita,  penoljs 
Ctii&ifppen(n,  Cnrutu-fAla  Foliis  nmiliaj  vcrum  majora,  latiora,  cextura:  minus  (blidx,  ac  ve>- 
nulis  nuinerowirilbus  incer nervos  tTanrverlospcrcexta.  FUret, qui  fupra ex ongine  folionun  undalibiis 
pcriolis  proveii«mt,\Ciirutu-paU  flonbus  difTcrant  petalistextura<lenfioribus,&  in  oris faaud crifpatisv. 
Imguftioi  ibuscalyci  .ircln  inWentibus,  odorcfragranti.  Sppiw  ScfiamuncHj^qumq,  parya,  ut  in  flore" 
f^/rf,  Stli^^e  quoque  oblongo-anguftz  funt,  TaUt  (iliquis  nmiles,  (cd  craffiores  ac  nnnus  comprclBcj 
viridc$,fpithamam  plusminus  longi.  Stmina,  quxquoquc  nunicrola  in  (e  rccnniiunt,  limtctiaia. 
piana  Sc  (4>longa,  acpauTo  majora  PaU  (emimbus,cum  lua  lomticudme  jacencia  in  iongiciidjne 
marum,  ac  ex  Iblo  anteriore  ocub  penidllflm  areenteimim  falamemonim  emittentia,  p^rqiie  ea 
in  unam  fericm  implicita,  colore  cum  vetulUofa  (uitt  ▼iridi-ibvo  lea  rafb.  Nalcitur  in  arenofis. 

Ctritx  ieu  truna  feu  radias  tritus  &  epotus  in  kAeaddo,  alvi  fluxum  qncmcun<}u<^  ut  S:  hac^ 
iJnWltmtihff»!  ^'ftw-  trita,  &  cum  aqua  in  qua  Oryza  mic  lota  decocLi  anRini  alilfquc  tumo- 

ribos  oorporis  fotu  condudts  doloriaRkiaoo  porti  aSoStit  inqpoiiu,  dcnuum  dolioii  m  ore  deceau; 
lawWoos  quoque  «neciti 


Cap.  XX.        '  "  J 

ftiAe uh  H.  M.  P.  I.         p>  83.  Arior  Aitl^AMriai.USt/ais  piArMto  fiatj  frtM»  tmd, 
enf^reflexo  D.SfCn, 

A Rbufaila  cft  unius  duorumvc  hominum  alacudinCj  caudue  pedcm  crallb,  corcice  fufco,  latlc- 
(bcntein  ramisancreo:  r«i»«minusaltidemifla,  ramuloslateraleslatddiffundente.  Fdi* 
petiolis  brevibus  ac  aaflts  iniident.  obkiaaD-raiandaj  ad  peciolum  contrada,  &  antenus  ui^ 
cufpidem  oblongnm  ddinentia,  lexinrf  fcfida,  laafflnC^up^  latnro^ifore  nitentia,  lubtus 
fidiora.   Cofta  niedia  aSncat,  ac  in  fuplna  parte  nonnihil  cminet,  unde  plures  ncr\'i  obliquo  an-. 
ndari  &  fatis  paralldo  duftu  ad  marginem  fen^  cxcurrunt.    Flores  in  fuperiori  fiirculomm  patttf 
'  nnveniunt  in  paiolis  rotundis,  tcnuibus, languidis,  quam  pr.Tccdcntis  maiores,  in  totum  albi.quinq, 
petalis  oblonps.  ail  onaiesftriais,  ad  nnam  panem  mflcxi»,  f  oris  ab  mflcxura  fubKKun^is,  crifpit 
&  t-nuibus,  in  mcdio  crtflBolb  )  mllli  venofoftriatBi  conipofitl,  qumque  calycis  fobis  viridi-dduur 
••  .     &  cufpidatis  liiccinAi;  odorisgrati  &  debilis,   5f4w«4  qumque  «^**  flavo-albicantibus  docataj^ 
.•jc  inter  ea  fljliu  viridi  dilutus,  bihdus,  utroque  cufpide  nodulo  tcrmmato,  k  globufo  ob|o?w>rptaii-. 
'^iah  ac  viricB,  qui  fruftus  germen  cft,  crumpcns.  Succeiiunt  fruHu,  bini  ac  bini  cx  trantVc^Io  litt. 
obbneo-ratuiidL  anwiuiculpidao,  ac  deorliun  maiimt  ad  cufpidem  rcHcxi,  duobus  latcribus  ro- 
(ondi^  quseaffl»  raan^ne «emit,  cooftantes,  &  fuperiori  latere  proiuberantes.  cottice  crafc, 
Aim  immamn  funt  Inae  m..nantc  &  obfiau*  viridi,  cmn  maturaere  extenus  flavojauieo,  incui 
&vo  dilutiore,  apcnuntque  ii;  in  fupenope  laiere,  ubi  »wra  per  mediam  longKuAneni  Itnat» 
fimt  Semina  intus  quinque,  fcx,  fcptenlve.oblongl,  figuri  vald^  u-regulari  aa»mmodau  ad  alio- 
iWBfeaiiiiuneiiqimpolituram,  merabraaula  exterioreCoraUuu  obdua»,  acintus  conitapta  of- 
iici^ffa(c»niinni*(hiro,  inquonnjlettiAlis  contuietur. 

riorcs  fcrt  toto.inno,  maami  temporepliBrioto.         ' ' '.  -ji-  i^"^   j  i 

V,r,t.  Radios  concx  tricus 6c eponis  in  aqua  calUt flnmii  tttilrtffflht^  ac prodeft  m  dyl 

m^imL  iafcmiriiBsciim«i»fcv«««»?F^^  . 

A^Rbor  eft  nroccra  ramis  dcnfis,  tranfverfim  (paftt,  nafce»  mp«^  R^f>^, 
tSfla  rSi  m^en' in  dcfixndcns,  hincind^,  4  Uttreacfldiwfilrif  Veftilt,  COTOce  db. 
™  J.ffifjrm1na  ckuo,  qui  &poris  dlaqud  raiamari.  C«i«&t  quanmm  homoam- 
S!SS^ic^  c  Afcc^xtcnuWri  acfubdncriceovindi,  lignoalbo.  quc^  con- 
fraSnm  r^i^/^^^faS  Fclui  peool.s  medjocTicer  longis,  ad  cxornim  acquc  ad  folium 
SSSinL^-nSit^fSr^^^  &  ^  ^^<^^"^«  poUicTlonga,  lacmdme  longitud.ni, 

versCis  mam  parcem  reflexum  defincnna,  cra(fitj<:  mediocn,  plana,  lcnia,  glabra  fupcme 
t,!.  coloTutrfnqu"  obLrc  .n.h,  fcd  fapcrnc  famraciora    FloTes  ^'^J^^'^^^ 
pllolis,  vdlolitaii.,  vdcuamb.niScbm..n  fumm.s  furculorum  ramulis crumimnt,  qumquepeta- 
fcsanguftis&ailpidatii,  cufpidibnsincrorlum  Hcxis,  ac  mucuo  ad  unum  nodulum  unuis  &  e.iufis, 
quorolam  ^"iwOn'^^'"  rrpyftr*"^  »^  ^  i^itsotijm  rdkMs  pili»  ctaniveriis  loog^ulculbob^i^ 


A 


Digltized  by  Gopgle 


Lib.  XXXI.         De  Jrbonbm  Siliquojis.  175  5 

cxtcrius  virjdi£ulas  ac  fubruffis^tcrim  ex  viridi  fevefcentibus,  oris  valdi  lenibus.  rubro-fufds 
n«x  inftar  rubn  Vefatilunc   E  tnedlO  ftaminnliini  Viride  cxit.  cum  apicc  feii  ntxlulo  cr.iffiolo  & 

refumit.  Floribus  fucccdunt  frultm  duo,  rrcs,  quatuor,  aut  quinqise  limul,  ranus  (blicaru,  inirio 
unum  c.ipiti!lum  fpadiceum  &  villofum,  totidem  iaterum  quot  fiuAus  fiint  ar<ac  jun^.tanA» 
cum  jufta  m^gnitudjne  lunr,  rclaxato  capitulo  «i  tranlverfum  rocundi  ac  pariim  oblonei  cvndunT 
corticc  craflo  acduro  aureo,  qui  arne  intenore  albicante  eft,  ac  intus  membrani  lacunoC^,  crti- 
l^gmcaac  lubflavaobdiuaiis,  ttbuna  partedorro  emicantcs,  abMtc,.  fitur.i  cx-  pcdiculo  ir,  v-,ure 
per  medmm  in  longitudine  lulcati,  quJ  prat  matuntate  laxata  deriuit  materia  vilcola  im  eclatina. 
qu.r  inll^rmucibginiscxtcnorcm  feminum  /upcrficiem  lubricat,  c.imquchincindeobdBdt 

Inhiiccfruaibus,  qiu  lau  capacitatc  funt,  F.ibx,  novera  circitcr  vel  docem,  oris  futurar  umb^lic^s 
affisa:  funt,  utrmque  quatuor  vcl  ouinquc,  vcrsusdorfum  dcpendentes,  crafli  rotundx  &  «bionei: 
ItoUicetn  fer^,  ac  glabr*,  cortioe  duj^  ceftae,  extenore  inftar  caticul.-c  tenui,  &  pcr  f.,ba:  mita-  ' 
ntatem  nigemmi,  nitentJs,  adco  fr.igih  ut  in  mmuta  fraftuk,  vclut  cortices  igne  diiti  cx  attri- 
tionch|fcat;  imcnore  crafc,  a.niolo  ac  puniceo,  cvtcrius  oUludo  polpa  mucilaginofa  &  alM. 
cante,  innis  vcibto  tenw  &  lubrutta  pcllicuia,  qu«  nucleum  (cu  pulpam  Fabx  albin  ambif  IimL 
que  Fabf  tofta:  in  eduliis.  «ihk^ 

Ego.hofccfiiiaus  ptoUms  pocimau^pronueibiislabendas  cenioo  ob-fiBqiaiMMi  ficfi. 
inikmiiinBfaniniimiwFabanimdodbafiqoKanae^^  «wjh»  iflfwf^  k  n- 


C  A  p.  XXII. 

C0rs^chum  H.  m:  Fk».  R4t.f-  91.  Bwwr  bikm  fj^  C^fpmii  fims,  Sibim,  hpvdvi 


brtvf 

H.M. 


FRutex  dl  fpmofus  nafccns  m  .nrenofis;  r<».//«  fibrofi,  capillata,  albicante^dein  rufefccntc  ' 
C*i»/«  lignoli,  nodoli,  piloli,  vu  ides,  corculo  in  medio  albicantc,  fungolo,  in  nodis  fiMais' 
lignolis,  longmfcull.,  ccnuibus,  acutis  ac  nonnilul  mferiora  verfiis  inflexis  muniti-  quxtanc' 
&  bmx  prodeunt,  ad  divcrlas  partes  tendcntcs.  FoUa  ^  nodis  adcxortum  fpinarum  prodeunt  pirvi 
craffiola,  rotunda,  parum  oblonga,  pilofa  lanugine  prona  ma»im^  parte obduda,  fiporclubVnuro 
&  (ubacn.  Fli^um  fummis  ramis  cx  ongine  foiiorum,  c  medio  duarum  fpinarum  evcunt  ncnta- 
petali,  coloreplanfctenileo  pede  longiufculo  candido  &  mtentc  caiyci  intidcntes,  odoreQMwiifi 
nullo :  funt  autcni  pctala  oblongo  rociinda,  tcnui.i,  venulis  fuis  obliquc  in  longuni  ftnata.  E  mediD 
fiorum  emicant  duo  candrdi  cum  aftcthus  oblongii»  iiifredis»  fiilccMiBruleis  &  cum  iis  d 

lamenaim«oue  albicans,  d  globulo  viridi  qui  capfSli fcrolMBi nSnfeitom  eft,  cmenjei^ 
Calyx  quattior  foliis  conftat,  duobus  grandiufculis  oblongo-rotundis,  totidem  minutis  cufpidatfa 
wnfque  pilofis,  quonim  pleniorcm  defcriptioncm  vide.  CaffuU  lcmmales  oblongx,  quadrLc»* 
&  in  pknum  comprclTv,  in  latenbus  planis  fcu  latioribus  viridi<liluti,  in  anguftioribm  viriAS 
oolons,  cortice  lignofo  ac  duro,  in  duas  camerulas  oblongas.  tn  quibos/tmwa  continentur,  bina  in 
fingulis,  plana^  rotundioU,  lanuginofa,  Drim6  ai«eniea.  «(eindte  mfefcntia,  fapore  fubaiW  in 
«cntatioi^Mlqj^cxmcdioanguftiorumWerumproduao,  diflinAa  * 

T^moribus  refolvcndis  fi  in  pulverem  per  ignem  l  eaaLta  ac  accco  pcrmivta  adlubeatur  in  Dcr- 
niffionecorpons:  In  pulvcrem  contnta  mixt.i  cmn  iiquore  Surtt  Axeto  ex  Coco  JndiooaDi^ 
maobus  n  itLir.inajs  ac  .i[>cncndLs  lervit.  Radix  indecoao  dau  unnam  fuppredam movet-  adlito 
mcKiicnco  Onvx  prohcuc  datur  pro  tumore  vemris.  Foliorum  quoquo  dbSoailfflCOm  nwracn  o 
Oryzs  mcus  luroptum  membru  tumefaats  cxtenuandis  <v>«««i~ivip  Mnn  nioracnto 


c  A  p.  xxnL 

De  Balfian», 

^^SSTlLSalbt!^^^  a'vina'mquc  mefTem  i«ddat 

1  J  ^         ^  *  Tu.  *  Rc-^i"^  Ballamum  cft  vox  OricnS  q.  A/>4. 


B 


t.  Balfamum  verum  J.R  genumtm  An$i<jmonan  Park.  Syruunm  Emm  filk  CB.  AflU 

Alpmi  Ger.  eniac        tnie  naturol  SDkiiCim)  Cttt.        ■        —  «^- 

Alfin. 

Arbufcula  cftviiicofi,  qu«  excrefiatad  altitudincm  £/W  fcuLiguftri  vcl  Cytif?  foUa  om- 
cjffima  gercns,  Ruta.pfOxima.  non  tamen  iis  candidiora,  ut  Diofc    Sci  potiu;  L^nci  b  ffi^ 

S"et''cob^cTrn-^'f  K  t''^  pcrpetuo,uc  vircntu.  K.us  i.gnutn  ZJZ^^Z^l^ 
paret,  ooiorc  extcrius  lubrubro,  cujus  ramuli  codein  colore  confpicui  funt,  lonei  raai  graciItT 
poucB  fobobs  ordinatim  rcferti,  foUique  funul  terna  autquia»  ^Jf^r^^^^^L^^Z^tSo 
UtaiSu  folwtum«muk  SuncautemnmuU  odocat^.  gp^amofi,  d^oe  ^ 


cis  tenaciter 
adlucreates. 


Digitized  by  Google 


IJ^6  HlSTORIA  PlANTARUM. 


adhxrentes.  Fkrts  feit  pwos.  albotj  Acad«fkHibusproxiiuos,  tcrnos  lingulis  alis  appenlbs,  quafi 
in  Umbelli  foma,  Smmib  odoratos  (odor  patilido  «empons  rcfolvitur  )  k  quibiis  /inwiM  praiiu* 
mnt  flava,  foilia  Vis  i-,if;-is  fnhrubelcencihns  contonra,  v.ildc  odorata,  intuic^ue  humorem  flavum, 
melli  perluTnlem  habentia,  laporc  lubamaio  parumque  acn  Imguam  fcrientu,  Opobalfaiiiuinque 
rcadentia,  Teribinthi  finamimfiBgi»  6c  inagimiriinit«wiia,  qacma  aaUeaca    me^an  aaC- 

llim  obtinentia.  ,        ^  ,  »     «    «.  .14/1- 

Opobalfamum,  cum  primum  edaamn,  oolore,  ut  anAi,  cft  «m,  qui  pnld  poft  in  riiUan^ 

tcrtio  in  aureurn,     JLmiiin  in  mellcum  mutatur  [longo  lemporc:]  Ejus  lucaenain  /ubftantia  in- 

•  primis  curbida  crakiquc  uc  oleumftatim  ab  Olivis  exprcffum  ccmimr,  poftea  tenuilEma  atque  cl»> 
'   nfliina  demum  Tcrcbinthi  modo  cralTefcic,  odore  cximio  inprimis  atque  acutiflimo  Tcrcbinthum 

'redokTOCurofiiavioreodorisfragrawiacernKur,  faporcqucam^  acri  fic  adftringsntc,  Levilflmum 
eft  tn  prinns  diebui,  atque  nlque  ade6  valicU  &  acuti  odoris,  ut  aliqunui  inter  oJoi  andum  fan- 
guisi  nanbus  crapcrit,  &  prx  multa  ejus  levitatein  aq^uam  ftillatum  non  defidc^,  fedexaltoin 
enm  proiCvti:m  paruinper  in  ipfa  mergitur,  fercque  ColKinuo  alTurgens  fuprawiani  aqos  iiiperfi- 
ciem  totum  cxpanJitiir,  eique  miicctur,  6;  citillimc  in  ea  didblvitur,  ut  ab  aqua  maxinia  cum 
difficiiitate  (cp#ctur  :  in  qua  paulo  poft  concrcfcit  ataue  coagulatur,  coagulatumquc  Ih  lo  tonim 
a^)  aqua  eximitur,  quod  nmc  «olof«  ItAeTdt,  len  albom  quale  iac  vihtur.  Quo  hic  iiicau 
Annr!'or  cCx  c6  fic  inodondorj  atqt»  ad  momm  fegnior,  6c  ienio  oontedus  crailus  vduc  Tem' 

binthina  cvadit.  .  ■       , .  1  ,• 

liclionr-15  ubicunque  nafcinmr  hi  Fmtices  duorum  aut  tnum  cubitorum  .^itituamem  cns  pon 
fuperaic  icribit,  8c  ittdali  altitudine  cum  imt,  in  multos  gractlcs'  ramulos,  anlcrina:  pennz  caufe 
haod  craffiotesfindL  Alpinmmi^abix  fiitoadl^  7«nbiniU6c  Fync^^ 
.  &  maiorcm  edam  excreicert  fudinc  ^  •  «  -  . 

Bclionius  foKum  accuraiiuj  oeicnBit,  FoBa  Qtrinqae  in  nerro  nata,  ntin  Rounnn,  rei  FraxTai^ 
vel  1u;4i.indis  fohis  vidcrc  cfl;  Ciccris  tamcn  foliorum  magrlicudinem  noa  cxcedcbanr,  Ocque  con- 
itructa  crat  iplbrum  leries,  ut  poftremun'»  foliolum  extrenum  rilam  occup.uis  imparcin  numcnuii 
efficcrct,  cr.itquc  rcliquismajus}  faAocnim  ab  illo  progreflu  aliqua  fenlim  mmuciora  fium. 
j    .  Qiiod  adlocura  Baliami  atrinet  foibit  I^linius  BaUamum  uni  tcrrarum  Jud«  conoelium,  quon- 

'  d..m  m  duobus  rantum  horrts,  titrDque  Regio.   Theophr.  paritcr  in  valle  Syrix  gigni  fcribic,  m 
duohus  tantuin,  i:ti  f.-runt,  hortii.    Hisetiain  confentanci  fcribit  Juftmiis. 

Diolcor.  non  loiuminconvalie  quadamjudaac  led  &  m  jigyptonafci  teftamr,  aliiquc  in  cadeia 
fenccntia  lunt. 

Strabo,  Pauianias  aliique  non  in^Ssnria  Cantibn  fed  fic  in  Arabia  quoquc ,  Sabxonun  tradfai  ni»>' 
ricimo  provenire  tradiUK.  Femii  Brikniite  tc  Profper  Alpinus  Arabum  tcliccm  BaUuni  locum 

patnum  fcmpcr  fiullc,  nunquam  iE|mtQm  aut  Juda:am  contendunc:  cuod  l:;:ii;^cr  tuminfadsMy 
tum  in  .(Egypto  planta  hxc  inharrisautafuir.  JNon  folent  autcm  Ipontanc-T;  plantx  untS  diligeA» 
tiaocdi,  nequc  enimct  indigent:  quodquein  Judara  dudum  penit  &;  evapuic ;  inque  i^ypto  £e- 
pais,novis  pbins.dcnuo  ex  Arabia  adveftis.  lolephus  etiam,  Balfami  fUmtam  (mquic)  agm  At» 
Mt  ftrax  no^a  wjf»  lit,  Rizintm  SAm  t»  JaJium  attnlijje  aimM.  Quo  cum  Strafonc  conientir. 
Sic  rv,ni  cx,>edir  Ifc!lonius,  quanquam  pucarit  Thccphraltus  BaKamum  nufquam  lylvellre  repcrin, 
coniUiucrtamcn.iffirmarcaudeinib,  &olim,  &  etiamnum  in  Arabia  felice  exiftere,  unde  lik^nun» 
&  fim&isabomni  .ir.tiquitatc  cumaliis  mcrdbus  Arabicts  dcterri  lolita,  qaod  ex  Mirhi  alatica  An- 
ikloco,  ex  Dblcor.  Diodor.SiCttlat,  Paufania,  Strabone,  Com.  Taaco  faciie  eOct  prohare,  adcoquo 
inftitores  CayiinideBaMamointBrrogaci  refponderunt  quicquid  XylobaJ&rai  aut  Cafpobalfimi  ut». 
quarn  vcndidcnmt,  cuin  .diis  niedicamentis  Mechi  Arab'ia:  delatum  ;  ubt  creicum  m  roonte  quo> 
dani  aienofo  propciubcm;  atbulculas  autem  qux  Materc*  yEgypn  vifcbantar,  magms  (umpnbus 
liinc  tnnftcAtt 

liquorfafcpKciolusiacifiaaefaaa  t  inrsiscmanat  Junio,  Julio  &  Augufto  mcnfibus,  tradcnce 
AliMiio.  Ipamra  antem,  nt w!t  Hjcophraftus,  unguibus  fciTcb  fadendo,  quocum  confentit  Diofco- 
ridcs.  AtPIinius,  incidicur,  inquit,  \ncro,  lapidc,  ofleiive  cdtdlis.  fenro  Ixch  vitalw  odit;  Quod 
&  ^olinus  contirmat.   Lgo  cum  recentionbus  pennde  cffe  exiftnno  live  fcrro,  iive  aba  rc  quavb  m- 

•  ciliofiat,  modo,  ut  PBnius,  incidends  manus  hbrctur  artifici^tempe.Mnicrito,  n.  quiJ  uln  i  coiti- 
■  ccmviolec'  Akinwpaitim^Qiice*  paitim  ftipite  terro  lcanhcato  opobailamum  dcitillare  £c  in 

-TOreaTajaredMfa^  .  .    ..         -r      #       •  . 

Folia,  i:t  tradunc  Pena  &:  Lc^belius,  exuit  Decembn/]nibip  tMOnili  mnteMarao  nova  fiiffioan- 
tui-.  Q^od  fi  verum,  lam  corruit  omniura  uro  prilbommj  qiumiMMB^^  ownio  eilis 

perpetuifoliQm.  £c  fan^inter  notasi  veterifanspiQditw^  «mi»  BalfiiiNun  dwidci  (oflit,  om 
cft,  ucpcrpein6  vireat.  ?*&  ' 

Opobalfimum,  ad  vulnera  lananda  omni  levo  oeMMcrimDm,  CancaqBe  efficacix  habicum,  nt 
aliis  unguenciso'  '  '  !  vnlner.iriis  pretiofiflimis  nomen  luum  omimuiicaviR  ide6q^6  Enmjiidfie 
Afn-rt^  ut  medicaracnca  lua  cotnmcndatiora  apud  vulgus  redderent  ea  Banamorum  appeDarione 
honeftimnt.  Nec  dcfunt  exempla  vulnemm  ctiam  periculolbrum  brcvi  tcmporis  (patio  Balfami 
hquore  perranaCiMUm.  Qjjin  &  lordida  ulcei-a  cxpurgat,  ut  poft  Diolcondem  Alpinus  lcriplit: 
cu)us  de  viribus  6c  ufb  BaUami  hodicrno  apud  MgjptiM  verba  adftnnMis.  In  venenatis  8e  demor- 
fk  4  ferpcntil  I  ni  e  idis  a  fcoi iMonibus  turaepotum,  tum  illinm  muami  fnt»»  quodiSc  vetere» 
.  Efofcor.  &  Plni.  rc;lmti:r.  lii  pelle  utabcfus  concagio  denndanmr,  niM  ma»  tabent  qnotid- 
lu»  Sc  tutius  utantLii  ,  lingalis  diiba^  ci'^'"^  ''^""^^'■^'^hmam  dcgluticntes.  Multilqiic  cti.im  putrid» 
f-hrci  co  epotoilli  lanaiic,  l.ir^iorc  ab  iplo  erumpcnte  iudorc.  In  Chronicis  febnbus  .1  crudis  fn- 
i^iiijlijuc  humorilius  obltrudioiiibufq,  vilccruin  nihilucilhis  8c  prdbntius cxperiuncur  qnam  Opobal- 
lami  hujus  binos  ^rupulos  vcl  drachmam  per  os  quotidiB  eiblbete.  Oculis  vifcm  depcrdicum,  ac- 
qu9«Qribus  aiidicum  inftdlatom  refUnii^  anhdmque  dolorero  auferr.  Mtdefiitn  Flmmf  ocnknam 
eUkgti  fltirmim  «a^tm,  ettHptnm  iHtmtrt  &  Mmiim  fwfim  mib  «ff*  (erika,  Prxterea  ad  cnn- 

vullfls 


Digitized  by  Gopgle 


Lib.XXXL  .DeMmhHS  "Stitqucfir:  ^      .    •.  '     ,  -.175^ 


vullij!.  cx  Iimiii.licue  ac  friRidkacc,  ad  vertiginofos,  cpilcpticos,  rcloltitos,  trementes,ad  t;ifiiir>'L:j  cx 
fngido  humore,  orthopnoeajii,  8c  omncm  Ipirandj  ditiiculutem,  pulmonum  fluxiones,  humitlitates 
6c  dolorcs,  ad  ftomacht  friKicbeatetn.  cnidiMtei«  aique  ad  omnes  flatuuin  moleili.is,  ad  uten  fdfjt- 
cUfn  humidamqai  inien^riefii,  aa  bnifeaiHoii^,  dolores,  fterilitatero,  albM  fluores,  ad  inter? 
odMlm  tirlium  ex  friri^ai^  nAa  «d  bpidibm,  sd  bileal^lqiie  in  tenitwi  falenier  frangendos  ac  * 
AhwerRcndosuf^is  Opoh.ilfami  eft  apud  omnesJIlos  populos  notifEmus,  &  ad  hxc  omnia  mala  pix- 
■ftantitlimum  illi  auNiiuim  cxpcriuntur.  Mulicres  vero  /T^RYPf*  ftcriles  CO  fcim  fiippofito,  tum 
epoto,  tum  fuffito  fcliciorc  (ucceflu  Ixpc  ad  rcinovendam  fterilitatcnn  utantur. 

Pro  Cofta^tico  eciam  iniigm  a  mulienbus  habetur :  uteodi  modum  vidbapud  *  ProTp,  Alpiti.  la  •  j>  phMit 
Go(KMTlwMdaturprzmi{G$  przmittendis.        ^  '  yeioftim$ 

Carfttalftmi  nomiiic  in  offijlnis  habcnfur  (cmina TerebintM  acinonim  oblonT^i  fijrm.i     m.tgni-  c,-,  ^,/,4«^, 
tudine,  pcdiculo  brevi  donata,  corticc  nigofb  fu(co,  quatuor  coflis  in  totidcm  (;indr.tntcs  diibn^iOj  mum. 
■Clli  lubclt -tenerum  pntamcn  .ilbum,  (xpc  c.illiiiii,  intcidum  nuclco  piiigni,  linLi,  nifi  feniftate 
ninna  ranceicat,  gravidum :  alioqui  {apor  etfcras,  cutu(modi  in  offianis  ailervari  ibleiu  grana,  hah 
,  Ins;  nttllus  odor.  Alpiiwis  dopM  gisaw  diftiiignit,  jam  defcripcom,  tc  akenini  aUongius;'&  oc 
n>edictate  folliculo  te^m,  odofaain  tamen&  aromaticum. 

XrUhjlfami  nomine  Veilditantur  exoleti  ramuli,  qui  ncc  fapotem,  pec  odorcm  ullum  evidcnten)  A>iW4//4- 
lenfibui  mKercre  (blent,  contorti,  diptali  craflitic,  duplici  conicc  inte<ai,  cxtcriore  tcnuiore,  ru--"""'"'  * 
Ho(b,  cmereo,  mteriore  craifiore,  iiilco,  textura  latis  compadli:  nodoii  (imt  admdtium,  &  muitii 
tenuibus  ramulu  bracMan.  Ika^t  Ut  &  frudus  przdidos;  pro  faj(ts,  adulterinis  Sc  GippoGii^ 
iubent  plerique  BoianiicL  Veiura  Profp.  AlpinuSt  qui  omnium  optini^  novit,  veram  cik  Anti- 
quorum  tum  jijMiUfmmm  tnm  CmrfMftmiim  dEftiiat.  Virga:  autem  pairo  tempoie  omni  oclorc 
ac  (aporc  deflituuntur.  Tanta  efl  emni  (inqilk)  illius  humida:  fi.bftanti.v,  in  tiu.i  bdor  fapo.cjuc 
fundatur  tcnuitas,  ut  atb  ctlblvatur,  limiilque  enm  ea  fapor  atque  odor  evanefcac.  Crtcrum  (e- 
riina&  lignom  BaKami  iiliicm  facultatibus  donata  funt  quibus  fuccus:  vcrum  efficadflimam  vim 
habet  liquor,  proximim  huic  &uaus4  mimmam  vero  lignum.  Dufe.  Alf.  Ad  robur  ftomacho  con- 
dtiandnm  nonim  puiverem  cum  deco^  fpic#Nardi  ad  binas  drachinas  exhibent:  idem  p  .vilac 
decocbim:  utunmr  tic  eo  in  Ipimndi  dilfiailt.uc&  tufli  fngida:  ufiim  cti.irri  ficqucrmffimum.  iiabcnc 

Eulvis  &  doco(aura  ad  humidiutcm  uteri  exliccandam,  ciulquc  ciiorem  fovcndam.   Suffituin  cx 
is  fi-equentantad  omnes  uceri  morbos  acaula  fiigida  qoiicicatos.    IIxc  Alpinusdc  i^gypuis.  ' 
*  Api»  anciquniBaUaiiMim  ob  odorem  pneapuc  expedtum  ad  unguenta.  Plinius  ononbus  odotj- 
prslatam  aftbmat;  uode  8c  liquor  ifte  interdum  dupb  rependeoatur  arfienta ' 
Qii  plura  deBalfamo  velit,  I^ticlnim  confulat,  qui  inrcgruni  de  eo  libcllum  CQIifiripfici  lc  Al»'. 
pinum,  qui  Diaiogum  dc  Ballamo  rcliquit.    Kt  Vcllingu  Opobalfam.  Vmdic  '   '  •  *■ 

Lobelius  Opobal(ami  cu)u(dani  cr.dfi  lcu  concrcti  a  (caircrvan  mcminir,  Tercbintfi!n«rCVp9^ 
veteris  iive  vieczaut  Re(inaceoi::um  liquorum  inllar  deniati,  glcb^  Benzoini  fia-e  conctetione>,'ia' 
poreacii  Scooiore  fulvo,  nufticanti  uc  Ma(hche  lente(centc. 

Huic  fort^  idem  Opobalfamum  Iblidum  jF- fi- 4  Paludano  ad  Diiccti  WirtcmHc-g.  miflum,  * 
quod  it.i  lolida  eft  (ubltantii  nt  HcKioniinierim  non  refiftat,  pellucid.t  cx'  digitis  durtili,  non  fria- 
i)ili  ut  Colopnonia,  auani  co1<j'i;  i  utiio  e:.;icgii:  icfert,   iniif.irmi,  (klore  luavi  Bcn|oini,.q'.;cin  fra- 
grantiotcm  cum  adolctur  adipirac  nanbus,  nec  iegniter  ilamnum  conciptc.   Sub  dcntibus  Ifenrafcfc 
•atque  iis  inhxreicit..  "      '   '     ,    '  * 

Baiiamifene  ArboresAmericanz  ad  hocgieniis  imn  {Kitinent;  quin  &  iplx  imcr  (0  ^?n?—  ilif. 
^evidemnr:  aliB  enim^fiiiqtiolzfanr,  alir  ^otiija  nudfers.  Verdm  quoniam  omnes  Uaiijmife. 
ramm  cimbfipmhliiit»  nmt  kparandas  duxi. 

X,  B»lftmmm ut PtnrjlB.  dn  O^KfiHdf^ BMmm IVrimMiNwFijbu?  CddAilKMK»». 
FkttJig-mmkifdmt^mUcpmm^  .T 

■^-  '  * 

Fd/ii»  eft  exiguo  inftar  Myrtl/cOrticc  cinereo,  digitiim  cr.i(To,  fcnui  membrana  mlniati  coloris 

extenus  cooperco,  liib  qua  flavus  liquor,  quo  totus  cortcx  turgcic  fblet,  latuat,  quf_vetus.gratiOrcni 
l^bac «dorem  qtlani  (i  recens  (it,  fitquc  con fiftc-ntix  craOioi  is  &  colons  punicei :  C^rtex  Goacu(us8C 
■1  maflam  ledadw  ^viffimos.effiat  globuk» &  aliamuka.  LigaumiiliusfiDgularem  jifiim  pn^ 
in  cdifictis.  ".•  •*»•••''" 


Revirclcente  arborecircaFebn!arium&:  M.irttum  Lima  plcni,  c\-  Ix(b  OO^iyoe  deftjiUlis.peada* 
lis  vaiculis' excipitur  Ballamuni  htx^fragiantifiimuni  CtfJ-wrf/fjMdiiitum.        '     -  , 

i£des  non  Iblum,  (ed  lucos  integro^  gratiQimo  odorc,  Pcruviano  paqitam  fimili»  infiac.  S|)b* 
Aannaettcompada&tetiaci,  (ed  calen^um  (equaci  &  duOili.  •  .  i- 

CSrca  ftuvium  potiffimijm  Jtmift  « triiBftriaiiqilX VitiGeiKB  8c  Spiricds  Sanfliqttim  in  Par- 
liamboccnli  cncbrius  icpcrimr. 

■  Ad  internos  ii.:  cxccrnos  afFcAus  non  infciiori  gaudct  qualitate  qu.tm  Co;».!»^'.^,  calidum  eft  &  fio- 
cum,  dilToIvit,  digcnt,  confortat.  Aliqr.oc  illius  guttul.T  pcr  os  )C|ums  cxhfbira-  Alfhniati  prolunr,  "** 
inieoijpencmquoque  ventnculi,  vi(v;cruni  languores  invetcratos  comgin  tepiduin  i>edort  £c  hyptK 
dMtndm  illinim  eorani  ofpiladooes  &  frigiditatef  toUic.  Irrigatiotie  &  iriAione  GafMcis  8e  cerdm  ev 
panno  rubro  corroborat  cerebrum  &  prx(cr\'at  .1  Spaltno  &  l'araly(i,  imb  dcbiUtatum  omnc  nervo- 
rum  genusin  priftinum  vigorcm  reftiniifle  (xpiflTnie  (bmus  cxpcrti.  In  ncrvorum  pun^Jtut  is  acrimo- 
niam  (aniei,  unde  toc  dolorcs  5c  convullionci  orin  (blcnt  rctundir.  Cxccrum  r.iilicani  axjuc  ac 
Brafiliaai.adversus  vuhiera  8c  morftis-veneaatorum  aiumaliiun  ineile  illi  virtutem  qucndam  An-t 
falaremteftantur:  adquam  Anlinalia  inftinAulblo  iitturaliooiit^i^kiiii,oariio6iique  deNnii» 
«apmlzfitpncfentiffimumiaveniuncremedium. 

AJia  dtlpedes  iuiios  aiborit^mbeloeniii  coloris,  odordque  Cedro  Brafilienn^  quae  incolti  j<raM  r«- 
dkinir,,  aMi  diffiiiiii» 


4 


Digitized  by  Google 


»75 


8         HisToaiA  Plantarum. 


Franc  Hemanfilcz  Aiboreni  Bailaini  Indici,  Mcxiccnlibus  Htitxaloxitl  di^ani,  id  eft,  rclind  af- 
flucntcm.ficdefcrihic:  .       ...  .         „^  j-  l 

a  .  „  M.ili  NIj  '.icx  nwgnitudtnc  cft,  foJns  Amycdab,  tiiajonbai  tamcn»  fOtnndionbus  &  ma^a  acu. 
J^iiTlhCtA-  mmaiis,  A""^»  incxtrcmis  litmorum  tUgellis  luteis,  initio  KWikmini' oblonRonim  fbrmi,  led  pro- 
.  «edente neinpoit  quoiundjm  vcliiti  tuhoiaim  citci is  longiornm  .&  latioruni,  in  qnoruni  cxiremita- 
tb  cavicate  ftmma  inclula  contincntur,  candicancu,  &  in  quendani  pallorem  inclinantij^  obloAga 
&  fnti&p ^r  contnrvj ,  icmiiybus  Mali  Medi|C«  Ittiiilia,  anc  veriut  fais  qnae  Haftini  vocaoc  Hmitttic 
laccharo  incruftarc  lolcnt.     „  .  .  ,  .        .  /•  ,  ",  . 

Ina(o  hujus  arbtvis  cortice  ftipiteve  quanw  amu  cpnpne;»  |sd  pra:apue  tuBt»  |amnnbribus,  li. 
quor  ille  nobilis  dcllill.ir.  «  .  •  -  .  ' 

Rcgionibus  provaiit  calidis,  quaji»cft  Panngdna. 
Uennpr^ftmMt  flirM.ftjdm^ttMmttut  9ro(mldubt»  fuccidit  nitf^^ 

Hac  arbor  eCb  vkkutr  quaoi  de^cobic  MoiuFdes  cap.  q.  M>  hnem,  ciqpie  duplicem  ttiiii&  oocti» 
cem,  unum  craflum  Suber»  modo,  akerom  vcri  tenuem ;  miAnm  Ciceris  aui  Pili  grano  noni  tna- 

)orcni-in  cxtrem.i  filitiua,  angufti,  digitum  loiig.i,  .i!ba,  tenuitate  r(^aJis  fimplicis. 

B.illimi  «iuo  gpnera  lunt,  altcuim  quoJ  e\  inciU  arborcejufvc  corticc  cxitiilat,  tenax,  albiJius 
qnod  pncftantius;  altenun  cochonc,  modo  Indis  uiitatiffimo,  elicitur,  cx  rubroad  fliicum  vcrgcns, 
quod  vilius.  Ballamnm  ei^Pcru  j.  fiauhmus  lic  delcnbit,  Liquor  eft  ponderofus,  mollec  coaiiftaina^ 
den  fus,  leniorii  refinacci :  colorex  rdfb  ad  nigrum  ver^ens :  odor  hagrantilGmus  Styracis,  ad  Ben. 
zoini  luavitatem  nonnihil  acceLk'ns,&  qui  fua  fragrantia  totum  adeo  ooncliivcperfi]nd,3r,  {iuKine  ^.icr- 
ievcrcc^  fapor  (ubacris,  linguam  niordit.uis.  Dcntibus  atcritus  ,  lentus,  nec  illico  lcpar.ibilis  atili.T- 
leiBCi  FJammap  facilllme  concipic  igni  adnuxus^  luavitirquc  olentem  linnliccr  tumu!ii  Itiareit. 
'  Aqiut  inic(fb'.s  rnoxfundiim  pctir,  in  qua  cxiltensii  vel  ilatim  diguu»  atteratur  aibcicit;  ncc  ]&o 
lentorem  ocix>nic,  led  inlUr  Refinx  digitis  ciiam  nugit  quam  denabus  adhaeret. 

Monardcs  cumqLe  lccutl  C  Bauknus  aliiqpc  Botanladupkx  BaUani  lodid  lonidiftiaginHK^ 
qu£  Ibrtc  nbn  alitsr  quara  cliuiendi  modo  difterunt. 

I.  S^iJ^mmit  iiJitmm  t»  tritr*  Tnmt^md»  msjtrtt  Jfylt  JtQ*^  feiut  UrtitM  C&  B^fmmm 
'   Ar»«MNin>  Park 

Pro  hufis  arboris  fru&u  dcpiagic  Parkinfbaus  filiwiam  longam  anguftam*  oolore  pdlo,  qui  fial- 
iamum  Pcruanum.auc  Benzoinun  odoK  ade6  Mmnbar,  nc  fibiplaiid.feilbaAric  cpdilBmaikm 
ifttdumefle., 

ClufiDS  eandem  hanc  Siliquam  lib. ).  Exot.  cap.  i  S.  Lobi  oblon^  juromatid  tindo  defcribkjp  8c  ia 
.  :  Cnr.  fo}.  eius  iconcm  a  Joan.  Pona  ad  fk  Iniflam  ioibic  pco  «Svetottftds  fialiami  Fteuam^  cnpa 

delcjiptioncm  vidc  intcr  lobos.- 

•       .  '    %.  Balfammn  pntut  Monard.  Btlf.  dhum  Park.  Amtrtcanum  C.  B.  Gotamtx.  OwtJo, 


Sunt  (ipquttMonard.)  cx  arbores'ex  qmbus  iioc  gem»  elidtuf  in  Americx  «oatiMac^»  vallit 
magmtuduiis  &  .id  radiccra  uique  ramo&,  diipUci  feptx  oortice,  akero  crtft>  Snbertid  modo»  al' 

terotenuiintcrno,  materiem  arboris  complcacnte.    Ex  co  qnod  intcr  utrumque  corticem  eft  fpa- 
tioincilJone.BaU^um  edudtur,  alba  limpidi&niique  lachr>'ma,  iuaviilimi  odoris,  quod  iniignes 
'  faookaBa  ftaiim  piodic.   £t  oertnmeft  ilfius  guttulam  potiorem  cftc  aJtcnus  quod  dccodtone  ex« 
trahinir  arrova  fni  if  Ubiis,  tamecfi  minusk^iibs  eins  videmnuaeffi^  Fruaus-huju»  Pifi  jnagni- 
tudine,  amara,  qui  alba  fiUqui  dlginim  kxiga  indndmir  fimpGdi  Regalis  Hif]uiud  tenuitate. 
C  Bauhinus  huc  rcfcrt  Lobuni  oblongum  aromat.  CAg/;  .mak  nofiro  fMMo,  U  IIUMblHjni  afbat 
.   .    4  pracccdcntcdiftmaaelt,  quod  milu  non  conftat. 
•  ■  •  .  ' 

•  ExH.tt.e.  BtUfmmFtnMmifimam*  di^h^ 

B^famVtnimfriammMjfmii^hKfr^ 

lccm  *  *  .  •  '      .   ' 

'MmmhJ^frtBiilfmmf^  . 

M«3t  fvt  offtMm  Cypote  fmOit  Uiiti  BOfmm  Ttrmnmii  }.]kCU:EM^]ikft.«.  1«.  , 

.  Horum  oranmm  defcriptiones  videintcr  fruaus  exoticos.    Ex  his  autem  aliilque  fuperius  allatr» 
deld-ipdoiiibusconftatBallami  Peruviani  arborcni  iihqupUm 

-CjEtenira  de  Balfami  Peroviani  vinbus  cadcm  iiabcnt  Monardes  &  Hernandeit,  tj»  Pik>  §C 
mdto  adhuc  plura,  nam  imos  fiimpmra  ad  urinam  otjueendam  comracndant,  ad  juvemMm  vigonnn 
^ucius  confenrandum,  quod  cxemplo  confumac  Monardes,  ad  colorem  emendandum:  m  J>Mm- 
kk  efibrmanim  ac  vulvx  obdicum,  iesundas  &  fcetum  nxNtuum  trahcru,  &  fteniitatema  higida 
caufLpofl^  affin^n^  aliiqwaoliv*  • 


9>  BM^mmmitTJiil^BiPmk  Ttim0mmt,(tintCtmim  fmilAm,  fasJmaAftm 


Ailxires  c  quiljus  coiiiglrur  hoc  Bal&muin  pimiiliB  Ptnis  funt  fimilest  phiriiiios  ramos  quaqua^ 
verfum  fpatfrcntes,  foliiqucCcraCiie  finiilia  obrincntcs,  femper  virentia.  Inciditur  tcnuis  Sc  tunelo 
lus  coitcx  fcrventillimo  Sole  (  nam  nodre  ob  frigiditatem  nilid  eftluit)  liquor  effluens  coclileanbur- 
c  ccra  uigra  faah  cxapicur :  coloic  cft  rubro  ad  auteom  Cendentc^  mediac  intet  denlum  &  liqnidum 
c^uiiftcnns  glucinoliis  admodum  8«  ubicunqiue  liqpooamr  ftiaiaar  icduaai^  iapoce  dulgi  &  vvm 
'  •  aec 


Digltized  by  Gopgle 


Lib.XXXL  De  Moribm  Siliqmfs.  ^JIp 

ncc  ii  fumacur  naufcam  niovente,  qiicmadinodum  rdiqua  Baliamaj  odorc  exceUenciffimo^  Scli'* 
tnonuro&aKrantiam  quodammodo  referente. 

Eirundem  fere  virium  e(l  cum  Eilfamo  PttuviaoOj  quu  pcolixi  ddchbit  MonaFdo!,  gaem  OOIH 
fule:  eas  pauciscompledkurSchrodci-us. 

AdyehimreKOomuientbqpdttttprovindain^  7«&ab 
Indisdida. 

Antecell«re  videtur  ficultatibus  ei  quod  c  Nova  Hifpank  adfeitar  (PeruHp  nomine  )efficaxquc  y,fff 
eft  ad  omnia  ad  qi«  BalQnium  Arabicum.  Calf.  &  ficc.  attenuat,  refblvir.^^neranum  efl,  pt^clas  ' 
cxDurgat,  ficc.  Uliis  pricip.  m  Afthmate  &  Phthifi,  in  ventnculi  cnidiute  &  dolorc.  Excfinlixus 
doloribub  k  cauf.i  fngidi  quiliulcunquc &c  inprimis  c.ipitia,  A:r'iiic:Lis  ix  N^phririco:  in  deHuxiom- 
bus  ad  oculos  phibendis,  in  pai'.^lyii,  in  venthculi  imbeciliitate,  dolore,  miiacione  ( inun^um 
Cnm  ofeo  Nardino )  mlients  imbccillitate,  m  tmnoribus  quibufcunque  ac  cedematibus,  in  con- 
tnABTa:  piirotidci  inrupec  ieu  Icrophulas  coecas  ctint  Inpcimis  autem  cclcbr.inir  in  vulncnbus 
amStiiiiandiStde^aidM  fiofla  quoque  Ibnt  ooofia^  (  quippe  Fiagmenu  cxpellic.) 

involneribuy  aitictik>rttni«  Imioniboinervoramj  punAirisj  ooamlioaiDui»  Ste. 

4.  Ctfmim  Piibn.  ^  Marqrrav.  Arhr  ^a^mifirs  Brafilienlii  fruBu  mvncf^tnm.  Balfamum  eirtd. 
rmv  f>«niiiiM» /i2«»«nm»  ^ 
r.io.  A   Exor.  ClnC  ? 

Marc^r. 

Aiborclt  I.iti3  pioccra,  cui  iignum  rubrunij  quali  minio  vulgan  laturatv:  tnxitum,  duritie  Fagi- 
||0a:qualc,  exqmi  aliercs  lati  riunt  ad  varios  iifus.  Fvha  fcrc  obrotunda,  aut  ctiam  ovalia,  quatuot  • 
•ut  quinque  di^itos  longa^  duos  auc  duos  Sc  lcmis  laca  ubi  laii(Iima,  in  pedicuiis  di^nun  lonras^  craP 
^,uti  lunt  &  ncrvi,  poiMct  parte  rnaxime  eminentes.  Flartm  fert  mediocrem,  qainque  fDlus  obio- 
tundis  condantem.  Fruilus  cft  (iliqua  obrotunda,  magnitudine  unius  digiti,  hifca,  qui-  ii  (li^ico 
prcnianir  facilc  apentur,  continens  iiuclcutn  Avclianac  nucb  magnitudinc  &  (igura,  cuticuU  njgr.i 
membranacci  tectum,  qux  ad  mcJicratem  veftitur  pauci  puip.i,  !i:tc,l,  lcnti,  nioJli,  odons  inltar 
Pilbrum  contuibnim:  iplenucleus  conftatcame  lenu,  inftar  eomu  emollitij  cedente  deotMiiBj  Ch. 
hand menifefti,  oolorb  aqoeij  qui  comedinu;  .Siliqn*  maionB  decidant  Simi* basfliqaK 


MNw  naud  manuei 
oepopuUri  amanc. 

In denits  nemoribus  meditcrrancis  rcperimr;  in  inftda  Mtrmbeu  vald^  luxuriat.  Uau. 


cftj  nequidefRuere  pofliCj  &  duabuspoft.hebdbmfldiscumfenorerooiam  oompensiire  videbis. 

Non  nJuro  mirificitpoUet  vi  mundificandi  &  oonfiJidandij  8c  ad  qtucvis  vulnera,  ( inprimis  ncr-  virtt, 
Vorum)  prima  intentionc  rcAitucnda,  morsii/que  (erpentum  curandos &  cicatrices  toil;nda>,  (cd  & 
incem^  edtibimm  inliencm  prxbet  uciiitatem;  auippe  cres  velanatuor  guttukein  ovo  (orbiii  bis 
tttl  ter  manft  fcmpt»  ayieaieriam  ▼daUosventninunsfiftnnt,  ftadones  eriam  mwlicbres  Cc  go- 


Eh»  fidotares  vhesin  drcnmdfkNie  «cpennntur  Judzi,  fanguineni  ex  cradeli  3bTn]neiO|  antea' 

.non  paucis  exitiali,  pioflucntem  eo  cocrccntcs. 

Plcrique  Amcricani,  adnotante  G.  Pi(bne,  communi  notnine  omnes  RcfinasodorataiSc  ■ummi 
vocant  C<^«/;  vartilquc  illarum  (peciespeailiaiibusdiftinguimt  ncrniinibwL  lA  Bmfliaill  aiboieot 
banc,  renniferarum  tacilc  prindpem,  CtfM»  vel  Ofmkf  nominanc 


Hx  plantx,  MaSeo  perhibente,  cernuntur  affiriftu  animalium  attritiv  q»^  ^  ierpentibns  

mcisauc  a  foi»iaaad  fomediuffliUnd  aatnnBinfiinaft  fecoafounc.  Idem  tiadit  Gi^  ffUb  da 

CabureilM. 

5.  Balfmim  frniiK  racamfo  t»  Htffmtk  CH.  nevum  fruS»  TMmtft  J.  B.  Mmftnim  *  Jk»  OedJH 
J.  o. 

Ad  duorum  honrinum  proceritatem  interdum  affurglt,  caulibus  ciijcrcis,  foliis  viridibus,  fuperiore 
partemagis  quam  inferiore,  grandibus,  cofta  cra(Iiore&  elatiorc  per  medium  diviiis,  pediculis  non 
virentibus  (bd  rubeiccnnbus.  Fruclus  eft  racemolus,  longus,  mltar  roanus  digiucc;  acuuejusrarij 
virente^  Scquandoque  rubefccntcs,  qoi  matucefbendo  magis  ac  nMSi>  rubelcunt.  Suocum  ex  eo 
hoc  modo  excrahunt,  Cymas  &  afpantiM  leneros  oolligunc,  alii  racemos  atklunt,  &  ex  his  fuc- 
cumexprimuntj  quem  in  aqua  coqunnc  ad  dimidias,  deinde  magis  ac  magis  ad  Sapx  aut  MeUis 
craflatuJincm.  Rcfiderc  finunt  &  ad  u(um  reponunt.  Vdneribus  Sc  ulcciibus  mirihcc  mcdetur,  en  • 
cxtcrRcns  &  (.tnguincm  repnmens.  Lx  cjus  (unimitacibusdeftillatur  aqua,  praflantior  aqui  vitar, 
vidnei  ibL  S  uciliHima,  &morbis  omnibusqui  ;i  fngore  orcum  habent,  uti  dolori  ventnculi  aut  partis 
alcerius,  aliquoc  diebusbibaQU'*  Fbiiii  iEcfaiopes  iooo  fiihilanim  ad  hauriendiim  &mm  Ttit, 
utunou;. 

Maripcndam  fc«  BaKamiferam  arborcni  III.  Franc  Hcrnandcz  fic  dcfcribit, 
Fruiex  eft  ftipites  fcrens  vigmti  fere  dodrantum  altitudinem  habcntes,  ramuique  fuicos^  ac  kiit 
haAanun  mucrombus  pana  crafta  laci^ue,  fed  fiiperoa  paite  virentio»,  &  (parnro  purpncalcends 
c  lubeo^  6c  appenlapedicdisin  coccummooiweminQlii^^      fiute  laoeinaitm  dcpaideatiey 
*Ccodo poni  uncias  longo,  ooncinnaeD  aeinis nvamm  fini&fimilibuv  ftddteDenniioribH^  iniion' 
rcr.nbu^,  dciiulcrubofcentibus&tandem^  pnrpureonigricandbufc 
^uperior  dclcnpcio  ab  hiK  (ooK  proiiuxUlc  videtur. 

Ikkkhickka  SSpIiO 


Digitized  by  Google 


iy6o  HiSTORiA  Plantarum. 

SECTIO  aUARTA. 

.  Ahorci  Jlliqmfai  Mifcellaneasj  vel  anoniaUSy  velob  defcri^tioms  im^erficias  nobis 
ifKiam  fatis^l^tasi^  perfpeBas^compleBem, 


C  *  P.  I. 

De  Lta^aarhre  i^ratHus  Ji3a,  cujusfiliqM  IjhisexWh^aHdeemm  Chifatesc  fMeatiSk 
eraditi  B^ami  D.  Lcooaxdi  FUidciK^  M,  D. 


lUalemJerac  AM«m  ticc  aitof  MnnJuni  ^lone  pociu^  cuka  eft  in  HoM>.iiiftniftilBinoRere> 


jlrter  /ilitjuefaex  Vtr^mt  loin  fmfco  fcthn  CB.  ittm  arbor  filitjHofa  tx  «M  jmnmi  Amm  elicitiir 
C.B.  JttMb»  Bru^mfikm  Piloa.  &  Marcgr.  Arlw  Br0^i^ijmfi^&  pmmfrs, 
gumnt  Animt  fium.   LAm  tx  Wmg^mUtctmnv  J.  B.   Cj^  SOOlff  Cnr. 

Tifo. 

Ligno  eft  duro,  albo,  .rdifiais  &  m.icliinis  .iptiflimOj  cortice  lento,  puniftulb  ex  albo  Havcfccnti- 

iformibus  nuculis  cx  albo  (iibtlavercenQbus.  In  ramis  comtnet 
parva,  iedoblonga,  viri(iia,ad  tadum  Ijevia,  ncnro  fecundum 
I  infenK  oonfpicuis  prxctita.  FruSum  feit  in  fiU^Mk  oblongis, 
*C»Serii  cj-  comprefliJ,  (i' riufirulis,  colon^  ficpjnci  &  quafi  l.xviR.-iti.  £  (lliqua  fr.iifta  proman.it  rubll.iritia 
77411«  M.irr[^r.  molli/Iinia,  hl.imcntola,  iubincarnau  cobris^  upons  faniucei &  nibdulos,  guz  cruda  edults  cit.  I luic 
iMifnniJ.-'.f  hrinacex  ltibli.uKix  trcs  utcanque  bfidei^  oonprefl^  lM>Qf  *  nvi  mntmatat,  t  Sgatg  0c 
dtarbrum,  jt-  magnitudims  dacivlorum. 

^J^^l"^^"-  Hxc  arbor  refinam  dat  odorifenun,  qam  Bnfflienlef  Tocant  JttiahWtOt  Luftani  verA  Ammt 
'  ob  fimilitudineni  quam  habet  cum  Anime  norx  HilpaniB.  Eo  noa  lolijni  medici,  fed  8c  vulgus  (a« 
nuliariter  utuntur,  praccipuc  in  capitis  dolonbui  i  fii|;ore  ortts.  Solus  autem  tllius  (uffitits  ad  robo- 
r.induni  non  loliiiii  caput,  fed  &  rt^Iiquas  corporis  partes  frigore  afTeft.is  valet.  SiuviUimi  eft  odo- 
hs  fic  faciiis  conliunpcionis.  Vicuudkin  aromatica  6c  peoilian  iuo  calore  hoc  gumini  praeftar^ 
«c  paitibw  Mrfoft  iUitam, '  emplaftri  ftirail  afipQ^^ 
funt. 

Folia  arboris  contu(a  lumbricos  enecarc^  (i  exhibcantur,  oonftannr  indisenae  teftantor. 

Intcriur  corticis  (ubOantia  r.i(a,  Sc  aqux  ioqpofita  oontra  venricaK  afentofiuNiei  ad  twiiwKiihp 
formam  praeparatur,  alvumque  iimul  movet.  ^ 
,  AfUirmcfpiflafclpedouin  ParaybspTKfertimdillriAu  provenit. 

'•'^  Gnmai  per  nieanis  cocticis  inteiiores  decidere  oertinimura  eft  $  iUud  enim  teUuie  effiifla,  fiib 

aAoristriina)  &  radlceoocolunmiexashetelblent;  Qiiod  poiifliaiibnWHibnnem«ftaiii»mefl> 
fc  Fcbruario.  M  nardes  cx  vulnentt  aiboie  in  Nora  H3pama  ooOigi  teftantr,  haod  «Gur 
quam  MaAiche  .lut  Thus. 

Hujm  arfaonslobus  d  Ja  Bauhino  accnrttillim&  delanfallnr  depingM 
etiamplananovella  ^  femineoftl 

Anxxem  noftratibus  tj^e  Xotufl  €tm  eandem  cum  hac  efi»  mim  pwjnadeo :  namque  &  £• 
gura  &  dcfcriptio  fmaus  apud  J  Ikuhionm  LocuflK  noAnt  .finAni  ujuieniBntj  6c  iblia  aiboris 
nellx  fohis Jetaibx  apud  Pilonem. 

Hujus  arbori>  lobus,  (ed  feminibtis  exhaufhis  ad  me  tranfminus  cfl  a  penttfnmoBotaaieo  D.Dtt^, 
PhamaoopoBO  Loadinenfi,  qui  iconi  Lobi  ex  fyu%mUeemnu  Clulii  ejufque  dcfcriptioni  latis  bene 
relpondehat  .R>Ba  arboris,  qux  un4  mifit,  idem  amiciiSmns  Vir  Jctaibx  arbons  i  Pifbne  depia» 
fuliis  quoad  formam  fimilia  erant,  nili  quotl  ner\'us  feu  cofta  ,  foliiim  per  longitudinem  dividens, 
iion  medium  percurrcbat ,  fed  tela  folii  ad  coftam  extenor  multo  lanor  erat  quam  interior  6c  arcu- 
ata.  Erant  autcm  felia  glabra,  ticnla,  lupcrnc  Iplendentia  Laurinorum  conliftcnti.i,&;  quodammo» 
do  ctiaro  figiirl^  tuB  quod  ob  celam  foUi  didam  in  latitndinem  evagantem  ab  uno  latere  m^  pio* 
#  minerent  8c  arcnata  ef^nt  (An  tamen  hoc  conftans  fit  tn  omnibus  foUis  hujus  arboris  nefoo)  tres 
infuper  circit:r  dirjtub  lonR.i,  fcfqnuli^itm  l.ira  .  crant  b.rc  foli.i.  Addit  prxtcrci  idem  D.  DoW/, 
fe  ab  Ainico  qi.cxiam  qui  m  luUila  Ancc.;!)  ali<]i:.indn;  vixit,  a  quo  &  folia  accepit,  cdoitumj  Ar- 
borcm  ipUm  cxcclfam  efTe,  caudicc  li  .li  i,  <.  im  i  in  c.ic.iminc  Irondola  &  p.«iJa,  umbrani  prx- 
l)cnte  (patiolam,  ob  i^m  pnedpuc  cxpctitur  &  iii  longinquas  r^ioncs,  ut  v.g,  Novani  Anglumj 
t  ansfertur  matcrtef  albomo  excepto,  fubnibente,  dura,  folidaj  &  quando  IsvigiK  ac  poUta  alpe- 
<3ui  pokhra,  muki  m  mei:faanicis  ufusjpracipu^  ad  molendinorum  Sacchareomm  twulas  cybndi^f^ 
ve.  luic  ctum  aiborem  hanc  ctfm  yeta^  eJfhdiirti  efle  conjido,  fiqiiidcm  Jetaibx  lignumj  tra- 
J*P***»r(^vio,  valdcduiuin  eft,  &  adtiabjs  xdilicioi  um  atque  axes  Machinarum  dui-patur. 
Ooroce  lxvi,  albicantc.  'Fioreni  ot>  pK.cei  it.ujm  .uboris  (o  nunquam  potuiile  oblervare.  •  Pulpam 
hiictusjmteiiorcmcoioiefubliiteocilc,  l.ipore  aJ.Jo,  indcque  ad  fitim  extingaendamab  indigom 
coniedi.  Hxc  deicnpoo,  (inqmt  D.  D»odj,  cui  &  nos  allentimurj  ado6  «ude  conTenitGum  RO' 
aJbl^'!ik         ^«^diftK.  Hiftor.  AwilL  «p.  6.  Art.  lo.  otdubitamneqaeam  eandem' 

Hujuliiiodi 


Digltized  by  Coogle 


Lib.  XXXI.  'De  Jrboribus  Stliqmjis,  iy6i 


Hujufmoili  lobum  prolixilads  deicribk  J.fi..  his  vcrbis,  lofiRnis  erat  cralGtudinis,  fcx  uncus 
longi!5,  tres  latus  [Chifianorum  aherfeicuildtslongus  fcrat,  iVlatus,  alterquinquc  uncias  longus, 
binaslatus,  utcrquc  uacum  crafliis]  exterius  fubafpcr,  tiiberculis  minimis  ina.'qi  .ilis,  cianfllmus,  Qi- 
ftanei  lacurad  ooloru  una  tn  parte,  oppolita  ver6  flilci  nigi  icintifque  nugis  ac  ipieiidcntis,  ui  extr«- 
niitUB  VM  lecDndj^Iongitudinem  coniidcnndudu  lUo  contihuo  in  nmiarem  magis  ac  inagis 
furgit ;  ex  oppoHta  teA kkk.  parte  (iikus  iofipna  ipG  impreffus  conipioms apparet:  in  ladoidine'ejus 
lobi  media  partc  evidcnier  intuntefcir,  ai!  uteni  ver^  fenfim  detnmelcit,  tumore  ibkmniodo  in 
extrema  longitudinis  parte  pc.-!icu!o  oppofita  liberaliijs  excnrrcnte :  pcdi«ilum  dsnique  plufquam 
unciakm  obtuiet,  obliqu^  inHxum,  duoDus  intcrnodiis  przditum;  ad  lobumtcnuioreft  &rotundus4 
afpertafculusfulculque,  nlierinsvero  progredienda  venus  utrumqueincenicdiumcTadior  Scafperior 
evadit,  donec  randem  in  «nremicatem  latam  terecemque  abeat  Apeni  isun  lobi  craffidet  ] 


(criptorix  vuli^aris  craffimcBiiem  adimplec.  fubftanda  albicance  fofcaquo  donata:  cavttas  ejiu  vawxf 

liseft,  intcrius  plurquam  fufcn  nigrican^ue,  ad  pediouli  regiooem  exiremum  angnftior  fic,  &  in 
leomni  exp3rtcco.uctatur,  in  oppolita  vero parte  finali  rotundatur  &  arcnanir:  Coi\liicantii  di^i- 
linn  tenuiimio  pulvcrchifco  alperjzit  infickque  :  cnillamhabet  interiorcin  cjvitatcm  undiquc  luc- 
cingentem,  qu«  tenuior  cum  fit,  )evi  opera  i  reliqua  crafliorc  lubl^antu  abitrahi  avclliquc  potel^ 
cui  robeft  iplendem  quxdam  1id}(ianda,  fulcedine  iddem  fibi  ra^  .' 

InClulii  lobo  btebant  qdnqueauc  lexolficida  verius  qu4mPha(eoli,unciaIisIongicudinis,  Avel* 
lan«  magrutudinc,  dur.i,  nigra,aIbom  nudeum  oontinencta,  Amygdabe  vel  AvcIIanat  lapore, 

Alium  huiii^igcneris  lobum  habuit  Clufius  fcptem  uncias  longum,  i  }  l.itum,  miniis  cr^Tum  fupc- 
fiore  SccolcMis  mag^s  ipadiceij  qui  plenam  nuturitatcm  nondum  aoeptus  viddMtur,  ex  latbla  Ihfti 
6ve  IfibeUc  vidtM  ddem    inEiin  del^ 


C  A  p.  II. 

Ptf. 

r  jo  Rbor  fvlve(lri5  terris  potifnmum  glebofis  Parnambuccnfis  prsfe<ftur«  delcdatur.  Si  mlnu5 
"'  J\  kha  lolo  crefciit  parvae  arbufculx  vix*acquatur.  Fhrim  fcrt  e  cccruleo  purpuralcemem,  id- 
£TL  qnemenle  Junio:  Semen  autem  nigiicans,  quod  maturefcit  menfe  Scptcmbri:  FnSim 

mtunj  led  iaunkm»  Phafinlo  maxuno  iimilemj  ^ui  raatunis  fadus  aperitur  nun^-  . 
rtuc  vacuus. 

Ejus  folia  oh\(mgi  funt,  lingnc  Bffuii»  dibti  tin^  nerrok»iadum  lonptndinem,  8c«oajf  oUi> 
qids  eminentibuspracdita. 

Gofln  funt  amara ;  ficcata  ac  contufa  fomcnteac  balncis  pcridonca»  Qiir  cx:  illis  conficluntur  riVw; 
remedia,  edaminCBrn^  a^aropa«  eztiocandi,  mundjficandi  ac  ianandi  vt  pollenc :  quod  felicicer 
in  plorimts  diionids  &  articuiaribDs  morbis,  impriods  ancem  in  Lue  Venerea  ouraiida;,^  Pi(b  io 
ezpcrcumaic.  Eailcm  tnta,  .irq  ie  in  enipl.iftrum  pra;paraca«  uloenb<iique  applicata,  mjimc^  pro- 
fnnt,  moibumque  radicitus  li-pc  cxpugnant,  prxlertira  fi  rmoimeo  primum  corpore  COrum  deco- 
anm  per  aliquoc  dies  bibatur,  &  liidm  pnfocenmr.  E  flarinisqpHiqpio  oooipanam  «pdiBrvam 
adcandemuuim.  ILk  «mms  Pi(i, 


C  A  p.  EL 

H^^^jut  ramoliini  damaxa(  dodrantalem  nSt  Brefniasi  iQe  antem  UgnoTus  erat ,  criangula*' 
ris,  8c  fuporius  in  ramulos  duos  divifus;  drca  quem  fine  ccrto  ordmc  fparfa  (uncfrequen* 
dffima /«^Mj  pcdiculis  penitus  carentia,  dura,  folida,  Rufa  xmula,  majora  autem,&,  (I 
aoainlii  eadem  ooferves ,  in  amntu  lenicer  ferrataj  anteriiis  in  mucroriem  acuciflimum  8c  pun- 
eentem  exeuncia,  in  ba(e  linaoia,  &  plane  (icat  ooicaium  guod  plngi  Ibiec  formata,  mulcis  nervis« 
fecundijm  longimdinem  cxairrentAos,  pallidi  colo^,  CnHdverfim  venulas  roultas  habentibus  nota» 
ta.  Florum  form.i  tnc  latet.  FruEfui  vcro  ramonim  cacuminibus  inirdcntes,  fili^M  (iint  cereteSj 
^jl^^alu  longitudinis,  ngidx,  tumidrufcula;,  membranaceaej  &  ex  purpureo  fpadiceaCj  quae  ^caiy- 
cuBi  ejoflem  ooloris  &  lubllantia:,  iii  lacimas  qjninqBe  dBfinmrihiw  praniineqc»  fimmm  jnane^ 
npmj^  piii^  apCRs  qu^  i  me  «laipofta.  • 


Ca».  IV.      .  - 

^tKMfbjB*  fiUfmf*  Brsfilinfis  cmim  ^imfi  mt£»  fmu  ikvmirm  khm^imh.  SMmmn 

Slquje  afpcdu  mirabilii,  cxcelfa  Z<  patula  fan^  cft  ha;c  arbor,  iif3em  fylvis  mcditerrano&.ailil» 
(itUnH*  oonlpidenda ;  quz  iupcnore  &  inferiorc  trunci  pane  ordioariz  pft  aafliti^  fed  in 
'  mediodapb  nus  bbe(a,  inftar  alnphone  adeoquc  rumid^  apparet,  ut  perqninantecii  actoni- 
a«n  icmofeoir.  Ex  nimi»  pcdicnH  mifaw>»^m^^^^Bmm  qviSi»  ptmwaeoih  anittc  gvr 


Digltized  by  Google 


iy6i  HiSTORiA  Plaktarum, 


rmi. 


fum  &  ferranira  .  mulns  obliquis  vcnis  veftuum.  5//^^?««  fm  obloDgas,  Pili  nihra  coiumaucs. 
Tmm  tmncus  -4ftaiiH«  eft  intus  albJ.  meduUofa  &  pUnA  fiMB^  .exms  aneiei  colori^ 
validisAhorriaisrpinisipedcadvertKxrnufwoWe^  i    •  ■  n 

Ex  tureidis  ipinis,  ratis  &  contnfo  buxoidKMitt  «dmius,  cOjus  vd  exigua  quandtas  mflam. 
oatfe  &  involuntarid  lachfymiotibus  ocnlii  iffiiatis  medaur,  mn  niaiiifefl^  tpov»  vifiun  Miii^ 
6c  Awur  ilii  adilu. 


famM. 


CAt.  V. 

I  Jrhr  fibmtfs  BrtMitnpi  foiim  fmn4tu,  cofid  awAt  mminKmti  «rrdifM  txtmtim  Auu  Jto* 

•  Om  A^^^  cft  haud  magna ,  ramos  &  ramul(«  oppo^Itos  habcns  alrcrnarim ,  &  in  "  ramulis 

Ui^J^M  Z\    duo,  tna  aut  quatuor  paria  foliorum  acuminacorum  ,  indera  oppofita :  tW«  ad  quodJibc^ 
Jtmt     JlJL  folium  alatus  cordis  figiira,  ut  &  rcliquar  Ipeues.   Horem  non  delcriphc  Audor.  fhiam 
'   '  ■      eit  iiliQua  fibacea,  coropiefli,  flava.  du«,  g»  vd  quatuor  d.atos  Iom^,  mms  quaoior,  9^amB, 
let   ^-el  plura  femms  tranfvcrfim  po&a  OOntmens ,  voftita  pulpa  nivei ,  qnafi  holotenoel ,  ad  ta* 
Ai-^  FrJRiiulculi ,  i^V^ns  dulcis  gratiffimi ,  qua-  liH)nte  fepararur  ?b  inviccm  l»0  iniiiiero  gr.mo 
mnt  lemin»,  &  dcnobui  leparatur  a  lcraiwbiis ,  &  tonicdicur,  aiauu  bom  laporis:  Senuyi  autcia 

Aus  maiucacnr  Maio. 

%,  Arbor  f.liv"{'*  Brafil>ana,  plifM  bij^fimipm,  CrMmiafmk  Brcyn.  i^tOfmFiiU 

Bra/iliMtcrum  Marcgrav. 

Arbirh.TC  Sorbi  fade  aalcilur,  rarnk  plutimis  laterorfum  extentis,  cortice  cmow,  &  poulli- 
miim  arca"  faftigia  inftar  RhoJs  fuMiirfmo  veftitis:  quibus/«A«aIiematim  adna(cunoir,  uniooftx, 
filottilialniaris  fcre  longitudmis,  craflx  &  hirfutx,  dena  plerunquc  cx  adverio  lua^  por  uuervalla  in- 
h^^a  *  fiiwularia  vcto  fiaba  ad  Sorbi  quodaminodo*accedunt  a  quibus  potifumum:  diicrepanrjquod  • 
latiofa  nulIomo«bferiata,MyitiLaurca:dEgic,  icd  paulo  mapra,  ac  acn  o  ru^cLontc,  &v-cnis 
fhn^  Vililqueferruginds,  iaminlnpiii»lpleiKbdiffiraa,  quim  m  prona  parte,  douts  iunt.  Fhru 
br-viilinios  pedimculos,  articulisduobos  intcrccptos  habcntcs  m  raiuorum  CKcemKaiibus  leMcm^ 
icrVeduafiinipicabrcvicoKarrent.  utcrcdo,  tubulolJ,  6c albi lculujdoolpns,  mmoduinplcrariim- 
auelmiammBraiilicnlibui  Hi  locum  (uum  poftmodum  fponie  conccdunt//.?!*- fubfequentilius, 
ouatuorautquinqueuncias  Iftngis,  unamlatis,  comprcUis,  forma  Ceratoma:,  anccrius  adunco  aoicc 
^romincnnbus,  &  lccunduni  kMigitudincox  ad  utmtntiuc  latus,  vcluti  Pilorum  I.  .qua:,  filoquodam 
circund.ati5:  quod  invSfiblfe  intenbm  ob  pilos  hctos  fcrrugmeos  faliquara  hanc  degMOlfiinaiii  uqr 
Dcnsc  ica  vcfti;:iitc^  ut  tadu  8c  .ifpcdu  vclut  ex  materu  hololcnce»  contefta  «dcatiir.    ^  _ 

Cxtetum  b>£*-OPu>-fiib»  Bralihcnlium  ^ic  brevitcr  dclcribit  Marcgrav.   Arbor  cft  coiticc oncrco, 
in  mukos  nmM  enaiUA :  K'/-  libi  aucctc  oppoiita  habcns,  duo5,  auc  duLh  &  (cinis  digitoi  L.n;;.i, 

ftifii,iiiqdbaioaBdiMncnr(emina.  •   

.    ^  J!i|««fi«Ja(foMaic|r.  5ifiH^J»^^ 

ASOTS*coi«oefiilbo, inmnfcosJMiosexpanla;  /ifi^ opoo&a,  & ramos alato« habcns,  ejuflftn 
pznc  form*  &  conditionis,  nccdiftatmultumac«Br»&^h»  pc«na^^ 
dwintur,  quinquc,  iex,  ieptcm,  pcdcs  lon«,  cx  villd|.i*«Bfcwe»|p».  «0|«Wl4.SiWWrtpiBi«W|- 
IgiB^  vrioiJhaanMn  ladicnm  gim|imnifak 

4.  Arhr  ISlivuf*  Brafiliafufpliutimutitf  et^  mJia  aJ  fmpih.  fmmm  fm>i,0gffadUtm  Aif 

AiwS"a^ticefolc«feeo»ntAInus,  lignolemo.  F«/«  hab  >t  longa  non  fcrrata,  vjndia,  or- 
dine  flbi  inikem  ODpofita,  SC  piaterea,  ramuios  mcer  IpUa  appcnaicibu.  alaios,  qux  cor  ciiigur.uir, 
Be  virid»  fint  nt  ioft.  Ad  exoituro  autem  ra(nulomm  m  rarais  raa)onbus  tcrjn  icmper  juxu 
ieinfiGem  prt)veniunt  ^cdiculi,  fcfqnidiBimmJoo»,  in quoi|m» Imgub  duodeciti,,  quatuorda^uu 
«KiimntWim  nl.,rt.«  naucior^fvc  in  uvat  modom  ntalcuntur  ovaha  capicula,  qux  lclc  pandcnna 
^^£t^"J^^^^cMr..\\^^^,  lcn,tcrh.rfutjsinftar(c.id,  figud  a>mm^^««^- 
lium  pinc  fimiles.  E  mcdio  autem  fioiis  exjc  mamnulus  hlamentorum  albifrimomm,  fcnceorum« 
longiSdine  duorum  digitomm.  Flos  porro  dulcis  odoris  ut  TiHx.  Filan.uKa  iurc  m  eXtCOIlltam 
apiecslutposdjnnent,  ic  ftant ercaainftaijlumaru^  roajrcdqmt. 
^  Hniusg«ienspUntamRoro«alkiuandowaimligc»;HBnriaQ^^  qmiBam.iimGtaBaa>ii»e 

oftendcbat.  h_  J 

l\x  Arborcs  Ingi  diftx  peculiarem  habcnt  fohomm  ftruauram.  Eorum  cnim  colte;  medut  ad 
quaspiiiniconjugatimannexa:limt,  inter  pmn.iruni  conjugationes  appcndicibus  leu  aas  utnnr aa^ 
.luaafunt,  iisfimiUbusquxadbafinfolionunMah  Aurantixcemuntiv:,  duas  autefti  hujulmoiiwip- 

Sndices  fimul  cordis  figunun  rofetunt.  HqiDGiiodi  plantam  Bamidim  «Uenuis  OOhis  ofteqfjUll 
.iJteimcmGocvinuliahi»oli»a«&qaMBpio^^  _ .  _ 

CAP. 


Digitlzed  by  Gopgle 


Lib.  XXXL  T)e  Moribtij  Sikqmfii.      '  ^^^^ 

C  A  p.  VL 

DeSyringa. 

ARboris  imcrai|ra  rnagnituJinem  acquirit,  plcamquc  tamen  fruticofa  eft,  r«&»  mult^im  re- 
ptamc  &  pdlul..nte,  coqnc  plurmnim  ■r.u!n,.lpntc,  robuftis  c«»fi«  cxTCrioVc 

cmereo  Virefcente  dctracto  hbrum  ollcntans  viriden, ,  fub  quo  ItRnum  fdidunr  firn  Sm 
Jn  extremitate  ramulorum  funfcrafTx  ac  turgentcs  ecmmx.   F<AU  bim  a.W,-,  f ,  T^l,  " 
calcde-aad«»cmdformi  d.fpofie^Afcle^d^folus  ^J^^^^^^^J^^ 

m,  poftcadoriora  &firmior.,  utr  u^i.c  parc.  glabr.,  ped.culis  uncialibus  aut  am^ionbS  aJJ^n& 
fubamara  &  nonmhil  acr.a.         expnvato  furcuJp  «nkica»  &ikicuoi  ftip.itu  obvaUato 
Lmtesonuntur,  m  lufaformam  difpofid,  numerof,,  fine  fbBk.  ^«am  linguli  ad 
te  florc  dcciduo  aooedere  vtdenair,  obloaKi.  nibentes.  auc  ex  iSore  or.,  ni..  **"  ""'^«'-^'^'eo- 
«nu.tuor  apicibus  o«efa  alt^  re«tiSS&  &Seqi*JeS!^;.^'  ibenti^SS'  ■  " 
vix  uiisucm  longar,  cx  brcvibus  pcdiculis,  qux  maturx  in  duas  partes  leparanmr,  6e  miidiri  fci^! 
in  qu  u  nn  intciltitiis  lca.nai.ai  longitudmcm  porreda  ladiaat  [cmma  longa,  aiicnfta.  aMiOMl& 
folMCi.i,  teaiiia,  Cluhohiiia  in  l.njjulis.  *  ^ 

Dc  loco  huius  natali  nihd  corti  tr^ituai.  «^^.nec  Cnim  cauda  vulpin,^  Turcarum  Edkn.  cl,r 

5is  ft        P«'<='»««»*«w«  «e  iuavBotentiMi  m  lioiiib  «^oJbE  ismk  imSEb  in  «dkS; 

Sy-ing.^Arncum  voc.buhin,  C.  Bauhino  vidatur. "  At  Clufio  placet  hanc  aAQian  Syrineam  i 


Frotez 
intns 


f^»Jtr/!ca  /iw         Prr^ww  mctfii  fdus,  Jafminum  Perfiam  d^Mm  Park.  UUg 
letjarum  j-je  l.uac  mafo  folto  Cornut    Sjripga  cxrulea  Ger.J.&  Deii/lntm /Jiit 
cmam  Cli.  S^mga  Ftrfo^fiirfm»  fO.  IsckS»»,  &  fiUmt^  ^&^flrum  joUit 

1^*?."^  «««/lu^f^p^  cubitorum  longimdinc,  ligno  molli,  fubalbo,  muldaue 

«     ™*™"*,.*''»/ep''^^  P"'I"  •''"c  ^iifctf  rubcnte,  m.Ilcquc  punitulis  iiibluceis  macuIanK 

lubcfl  hgnofa  &:  hbrol  i,  uc  Pan.Cf     Varictas  cft  pcculiaris  ii  folio,  quodSmSiS 
lacuuamri  ^  editiori  autcni  hnc  l.cinus  eft,  rc&tquc  quo.lamr.,.i« 

Sr^tS^^JSlS^T^^  I«^afcir,  cffluqu.  o  !□  cn.  vul;^„i  noftro  l^ng  -  luav.o: 
«nL  Altwum  flons  lempus,  cft  terus  Autumnus  (quanquam  apud  nos  id  accidat  raro.  &  li  asian. 
do  contmgit  n:nc  rcnnv>ris  m  florem  prol,l.rc,  noa  ille  perfeAus  cfle  fctee,  necpari  ^pia  ll^bna. 

aariaSS  ^^i^^ Sit^  "^J^  «tcnaanir,  utniiqucnmeora  d,fcrcta, 
qaa^pane <^  macanntem  nedte  difliaditnr:  appw^ne  fmm  fubnigrum,  vulgan  finnlc,  fcd 


vJ?  ^''^lf""T'"^^'*'**^7  pRnc&ii4  «mulamr,  unde^nonnullis  Jafmim  nomcn  ci  mditum 
Vcrum  nulla  al.a  .n  re  cum  J4mm.sconven.t  (cd  in  omn.bus  cua.  Sy.  inga  ;  floribiB  in  fpicrdiac- 
ftis,  Syr.ng.rcavulcx-  adco  Imuhbus,  ut  vd  obitcr  mtucnt.Syniig4mdIblcp«)dat,  quin  Srendi 
tcmpo;e,     fru.ius  hgura,  (§"1  huicfd.qua  duraeft&mucronai 

SsSaS^^ffmr^S^rmg^  — ^  ^ 

Fcl&gnTct"^^^^^^^^^  4j-i^%flo.cmPerficumfignificat;  ^^eaia, 


Cap.  VIL  . 

W« 4tt«Ger.       fiv4  TWOditmAtimm  CE>r««a^  J.a  jftrvnlte/Myfifr  Parb 

1C  TAlde  elcgans  cft  hic  frutex,  multis  ab  radice  longis  virgis  prxdims,  redis,  dnerco  cortice 
my  teais,  digjtalisaut  maions  cnflinidiQjs  (qus  taadem  brachiatis  intcixbm  cvadit)  nodoiis 
.  T,  «ywwnwnodo  gcmculatM,multam meduHam  in  fe  omcinentibus :  hx  d(;mum  in  multos 
tniaio» jntides  ramos  fpargantiir,  qiKM  ex  intcrvatlis  bina  (emper  fdia,  contrario  peJiculorum  c\- 
«Ru  aaloentia  exornant,  l-^urinis  ma|ora,  oblonga,  pcrcxtremum  mucronat-i,  rueola,  vi.idia,in 
amb!tu  crcnata,  ainariuiculi  prm.um  dcguftantibus  laporis,  dgndc  acris.  F/«rcf  eitmrib  lamulis 
mudcn^  term,  qujm,  leptem,  noimuiMuara  plurtt,  imu  leinper  iooff  teoppofiti,  enoBmo  impare : 
OMJlta»  ii  qiuBior  WiiiMammari%  alB^^ 


Com 


Digitized  by  Google 


i7<^4-         HiSTORiA  Plantarum. 


cnm  occupantibr.' :  o^ov  ]  icunde  gravis,  qiulb  in  aureomm  maloram  &  dtriorum  floribu&  Hk 
(ucce Jimt  cupi'*^'  ^  ni.ikii  qti.afivalruliscompaaa  (uperni  obtu(a,  primum  viridia,  deindcper  mam- 

rit.Jtcm  nigricimi.i,  quibus  dcihifceiuibiis  oblonRvafcuIum  &  tenuc  (cmen  cxcuiir,  (juod  plcrunquc 
novcllam  plattfam  procreat :  nafatur  eciam  avullionCj  &  ftolonibus  radices  fpargencibus  mire  1« 

T  m»«)  £?    ^"'plofct  Junio,  femen  AuRufto  maturum  cft.   Lcicusnatalis  non  tradinir :  in  roglonflNis  tam  fiip- 
Lccm        djs  quam  cali Jis  fatis  l«e  viget,  iitriulaue  (ut  Tidenir)  eitioni  patiens,  tc  cuknram  libaiMr  aiimi^ 
tcns.  In  S.ib.iudi.t  propc  tnont:m  Sikv«  eiin,oblervavi«  procul  &  domo  qaMOnqD^  non  taineii 

aulim  diccreibi  fiX>ntCo:c.im.  ,  ,  ,  ,.     ,    .  , 

Utuntur  rioiibus  rcccncibu'.  l.rpius  mutacis  .\A  la.ivcm  odorem  chirotiiccis  commumcinJuni. 
*  Ad  hunc  locum  non  pcrtinec,  vertun  ob  comnuuuonan  nonuois  k  Syringi  coerulea  no<^  kguuh 

damduid 


rrrti, 

H 


C  A  P.  VIII. 

.Ec  arbor  mediocris  cft  altitudinis,  montofis  locis  crefccns,  feliii  triftc  viridibus,  exiguis^ 
buccini  (imilibus:  5i7/5«*f  cft  inutilibus,  cx  minio  nigrcfcentibus,  miris  variilq,  modis  in- 

  curvatis,  qu3ca:ftivis  meniThrii contpicii.nr.ir,  &  acinis  rubris  exiguis  replctx  (unt. 

Ctrtiee  cxtcnus  8c  cinericeo,  intenus  faturc  rubente,  quern  Iblum  expcraorcs  in  Medidruc  ufuni 
Vittf  &       recepemnt,  Hcet  feliis  eankm  qualitates  adftringentes  anonnuUts  attribuantur.  Cortex  enim  (qui 
Vf»*'         gnftu  Amtruseft)  (iv«  in  pulyoem  reda^^  (ive  exGoAus  flc  femenQ  loco  adhilntus^  nkenfaut  «> 
vcteratis  &  mald  moratn  felidter  medetur,  ipiumque  Cancmm  fubinde  inligni  muntfificandi  & 
ficcandi  qiulitatc  cur.iiTe  fl:it  compcrtum. 

Pixcer  harc,  quia  eliicKifrimc  adftringit,  balnea  ad  (innandas  etiRsminatas  cames  ex  illis  con&t- 
unnir.  Pociffimiim  vero  mcrctriccs  iis  utuncur,  utluai  pndGndl  pafiibns  eoaim  fefttiiiam ;  inA 
quapolfibilevirginitatem  hocdolo  prxtendant. 

G  A  f;  IX. 

'AfUrfdi^*h£€*fUfmkiigjkmMi,mfm^  Ha»P«faBai 

PYro  h.uid  abfimilis  cft,  caudicc  decemplus  miniis  pcJcs  .ilto,  hominisimiiiscomplcxuni  cr.ido, 
oottioe  i  viridicincnccoobdui^o:  RMmos  habct  patulos,  qui  tenenores  ipadicci  incertiigran- 
tei  (nnt,  vecuftiores  cinerei.  RMlicit  vilk)(i(finw  tam  Ugnum,  quim  Bamalens  acidulque  cor* 
i«t  anMcanl;  Ab*  mQllta»  denGi»  glabra,  nitentta«  ibbtus  dihidora,  obloof^  pnpi  pcdnnraihim 
rotondiora,  anterius  acaminata,  bina  oppol^ta^  cmtis  fu(d(que  pediculis,  commumbas  innitaiiior 
•  furculis,  viridibus,  .ilternatim  prodeuntibus,  lulco  ftri.atis.  Purpurci  coloris  eminens  coft.i  obliqu^ 
pcrcurrit  folia,  qui  odoris  fapori(quc  valdc  (unt  acris  atquc  infcfti,  ubi  tenuiora  tt  (padiceo  rubenoa. 
Flmtm  ramorum  (iimmitacibus  provcnirc  folin,  utplurimum  p:opius  petiolis  crafus  parumper  pro- 
fnAtnta*!»  iqfifript^  taaii,  tubae  (bcmam  refisrentes ;  quippc  <t  calyo^  bngo  anguftoque  coUo 
propendetilies  latnm  in  orifictum  tecra^yllon  definunt ;  folia  craiGola  carnofa  drcum  oras  criipaiH 
nir :  hTGce  inter /?«m»«candidi(Bma>  (pifta,  acutmnata lcvit6que  inflexa  cminCnt.  Ex  ipib  auteni 
umbiiicocanclicantcengit  (eelonguscandemjf;/««,  cujus  caputexplanatum  cft.  Inlequcntes  flo- 
nbus  truftusinftar  CafTia:  nigra:  cbntorta:,  raucronatac,  unumdu6f\'c  cnbitos  longa:  filiqua:  fimt,  cor- 
*  ticcab  uno  latere  c  rubro  mgricante,  ab  altero  c  vindi  iiifi»,  lignolis  intus  tilamenos  pertexco, 
odoie  gravoolenti :  Kt  carnoto  dedoq,  fuxta  lon^tudineai  iMmepimento,  in  quamor,  mox  crant 
veiitm  m  plnrcs  divifx  ccllulas,  [tmtM  inchiduiit,  ife lonMangpftsLi^^a^ 
aimbont  vald^  plan.i,  niaterie  dunora,  ligaofa,  primum  almdida,  libi  fiowfauH  nibenttt, 
Ijwatf  Humido  hmoLoque  gaudcns  folo  OeJampne  alilfque  locis  in  fruticctis  invcnitur.    Flores  menfe 

^*^*»»      Aprih  icqucntibufquc,  nonnunquam  bis  ui  anno  prodeunt ;  FtudusSeptcmbiiMaraovemealibus. 

Semper  virens,  )o  complec  annos.        .     ,.  ,  .  .  ,  , 

nru&        fhtftibiBdeledantur  Fiittaci  Eramtiradic6]ueootifea.i  rcciaoorticHdiecxiAolubnibn)  eacoO'. 
t^.        lervare  alEievere  pifcatores.  Frtftds  verd  nndeus  oim  cxiiccato  Zinzibeie^  ndieB  finfiuve  Pai> 
vettz  concritus,  mediante  Otyzs  lotura,  fpafmodicis  afleaibus  MRbbM»F«4A»4i«NM iabo: 
huxipaitiapplicaoduineg^OgiamlioiawQ^  ~  -ja-^^.v^'-'' 


JLib.KXXL  T>e  Arbonbiis  Liiiiquo/is,  i  y^^ 


Caf.  X 

H.M. 

PRuni  alcitudmcni  xqiut  frutcx  iflc.  Ramu  eft  corticc  cr.iiTo,  duro,  colo^  ciaem^  intusvi.  ' 
renti,  lapore  lubatnaro,  obdudis ;  ligno  doro  caiuWoque,  Radtx  flava,  guftu  amara,  oll^^ 
hanl  ingrati.  /«/.4  craffiora,  rigida,  (upina  parte  hirfiju.  afpera,  Mori  amUla,  lata,  per 
ambitomoramvdpiura,  vdiolicaiiA,  bcewbw  capillatifquc  pedic«iii  0  vindi  fufcis,  ipfu  ranus 
unmiiiit;  conziitrinq,  eminentes  tres  qaatoofre  c  pcriolo  prodcuntcs  in  nunoics  !>;  ii  riunduntjgu- 
ftu  amaricinrc  :  F/^^^i  hinc  indo  ramorum  c  nodulib  vcl  iiii^uii,  vcl  bmi,  vcl  tcini  plurcfve  liinul 
brevioribus,  rigidis  icibiu  luteis  pctiolis  eRinipum,  moiloii,  rcnuilxis  &  tranllutidis  colore  aureis 
conftanicb  loliis :  horum  unum,  ftylo accuriibenb  ci  igicur  pcraliim,  qu.itijpr  vero  lateralium  inftar  aU- 
nim  opanlorum  duo  minora  anguftiorave  obhquc  attoiiuntui ;  duo  infcriora  latiora  8c  ampliora  fubtus 
atrisafperiaroiicnlis,  deorfum  incur\  annir.  Hsec  interaurcoIum,  aft  inflexum,  virefccns  proccrior 
jl^sictolliccaput.  Fruiftus  auRmAylicapiintloiiantvern  velut  pcdunciJo  mhxrcnt  t!i  it  lic  (iv 
Telut  funiculis,  inquos  piac  ftcitate  pollea  reibhmnt  fpiiah  niodo  m  coni  forni.ini  contoi  ti.i'*. 
»/»4  plura  c  viridi  nilca  funiculis  Hngulis  inclufa  continentur. 

Arenofis  provenicns  locis  fingulare  non  poftulat  Ibium  i  confpickur  intcr  CremeinmrScMtmstti 
ut  &  in  ahis  rcgionibus,  lcd  rarior.  Februario  SexdUque  nMoJibas  (kntfy  ooritifino  ftiematuiurn  ex-  r''''"  ^ 
Jiibec  tenen.  Frondes  ci  nunquam  deddunt.        "  ^  "'"J""' 

yircseH«gias  inempyemaie  Homachiquc  affedibus  prcftuit  tKidsliioctts,  vd  ipfa  fonniecus  * 
adhibita.  laexiniiieiDaeBquoqueScFaneiiitoniinlibiiq^ 

Cap.  XI» 

X^mMkA  H.M.  Rjfc  T,  x;.  f.  41.   Fnatx  Jbfaw  fitre  dtfetalo  ctffuIaeiUifa,  bms  ceBulk 

F\msx  cft  hominem  longus,  cujus  inodora  6  r»Jiet,  fibrofa,  ruffa  gcniciilatus  carinatu/quees." 
&f^/ifei  duntaxat  unus,  frafta  per&dii^  ramu)osc  geniculis  protubcrantes  habcns  gcmclJos 
oppofitos.  ll«w  ut&  (iircdi  peitenneieilunt,  colore  fufd,  teneri,  pilis  rugofi.  /Ww  hlc 
illic  furcu!i5inli.!entrar.i,  clongo  angufta,  longitudinis  pollicaris,  c  viridi  flilca,  intcrnc  dilutiora, 
quz  lapfis  fionhus  ramis  dccidi.nt.  Florei  purpurei  d  foliaceorum  lurculorum  crumpcntes  cxtremiu- 
tibus,  foha  luhan  c  longo  angul>iflima,erc«aa,  extrorfum  oilpata,  quorum  unum  dnguftius,  infcr- 
ne^cwdidutn  vemsflriatum,  alterum  ktius  eft.  5f«nuiMbina  exalbida,  purpuids ouongis  apict* 
MH^  duabus  quoque  ecmmulis  exoniata,  albens  fihA  i  calycc  viridi  exortunt  adjnnAum  habet  hla- 
inentnm.  pecidcntibus  floribus  c  calyce  eaffuU  enafcuntur  femin.ilcs,  uhi  cilycc  cxcipiuntur  c 
longo  anguftiores,  capitulo  comprcflb oblongoque  funt,  virides  hirluc.v,  iiccA-  lignoLv,  cortice  albu- 
lo.  Ipla  vcro /fwm*  complan.ita,  «^ruflb  fufca,  duabus  in  cclli;li,  interlcpiniento  quodam  diftin- 
ais,  propc  capitulum  buu  utplurimum  reperiuntur,  tabx  figuraiii  armulanua,  odore  ('^por^naa 


Arenofis  ipTu  frutex  apridlquc  Raudetu  campis  drea  Coeii»  itWtre^  multus  cft.   Flores  lami-  V>tus  ^ 

'^.^^'^^.^^.M^M^r^  >'P^?"''^«^'»'"ft°^chidolQnbusj2r«' 
«qBeiniciaiieoniniiniBiiBiMnfwiBiiBcft:  enctnos  m  icabielieipetin,.  M>w» 


i  C  A  p.   XIL  * 

'jit^  ItM.  P.6.  t,x%.  f.si.^  Siliqiufa  InJicn  figre  trifetaie  fi$quu  ttrttHm  fnlftiAf^  ft- 
mtnitm  rffulit, 

KM. 

Hl^us  fruiidicaodex  bb  t^e  divilus  cortice  vcftitur  k  cinereo  viridi,  inodoi««  Jdjoa^' 
ftnosmoqiife  lignbaaMcantci  me^^^  Ra^ 
«x  robra  m  capillaoeis  dedu^  fibras  undique  lc  difTundit.  Fdia  cx  oblongo  angufta, 
inaifpuiem  cxerinria,  fupcrne  (aruro  virorc  nitentia,  infcrnc  furdibr.i,  coib  majori  raimilul.i,  vcnis 
ncrvifque  intcitexta,  craiEs,  cuitis,  interius  planis,  fingula  duntaxat  .idha-rent  petiolis.  Odore  fiint 
luiKi  ingrato,  laporc  fubacri.  E  purpureo  nigeUi,  incxbri,  rotundis  ac  tcnuiifimis  d  petiolis  pro- 
nimpunt /!0r»  bini  ternivel^  «oniandi,  tnbus  latioribus  cufpidacb  conftantes  Riliolis,  cxtcrnd 
nivcis  obduiftis  pilis ;  quonim  n  nodiB  compidtur  trifkihm  dilongis,  tranfvcrlis,  ndxisftaminibus 
divifus/yw.  FionbuB  coJpdatt  ttirctdque  piIpMn  dmdJani  d)J$io  Jeminibui,  Qtam  oonJflidiu. 
inbaelaint  fiU^ie.  ^i—^ 

loca  deledatur  arcnofis  &  apncis,  in  Aregatti  8c  MondahtSt  aliifque  locil  OOpKlJns  dL  FlQMi tttittl 
^  /r^^j^  y^  aniu  um  cxodio  quaiu  exonlioj  frandct  iemper  apparent. 

^^iodcnniMO  IWM  fiiiridt  enm  niea  in  iingfieiMMm  nSa^  aA  f&run  vMH^att„^^  ir«W  nL 

•  •  J^oBoraoi 


\y66  istoriaPlantarum. 

l  olmr :i;iiri!CCU5  cuin  Calaraoarominco  coiura  lerpentium  cxhibctur  vcnenuiii ;  fpc- ciatim  vcro 
Rc2uli  lcri>ciui;  i  CBi/ra  Capdia)  vcncno  refillit  radix  cx  Umonis  comrita  (iicto,  in  noihJum  ligata, 
naribiirquc  i^io  crrhiiio  imnnrti.  Ejuldcm  junioris  colubri  infiingitur  vinis  cadcin  radicc  aim  v.ic- 
cmo  h&c  propinata;  qucm  in  finem  ctiiim  catapUfmau  c  Caumo  arotnatico  atquchac  radioccon- 
fe&iadhibenatr.  *  . 


Vlm. 


H 


IIM.  Arbcr  htJit* /ilifMfs  fitrt  tttrsfetalo  JlcSale,  fih^nu  bipalmaribuf  pUnit. 

"f. 

,4c  Intfia  pcrfiroiHscft,  atiainenipinitctrem,  altasroariut  aibores.  Rami  ejus  viVidcs, 
carinati,  atque  ubi  novi  prodeimt  fircuKbinisdonail  itnKloiiis.   Radix  aftringcns  &  a- 


Provenit  quocnnqiie  ^lblo  deoiis  fylsiiaxWtr^ptiiiit  aliilque  Malabarici  Regm  locisj  fcmperri. 
rentinm interponiturnnraera  ,  v      i    j  P  ■, 

lli.iui  arboris  (iiccus  una  cum  I.iiTionh  ?c  vircntc  Curaima  m  Nucis  Indi»  okoduuHttCOaiSU- 
luieiuio proddt  lcprxj  mukimlupcr  uliisdi  ui  ulccribus  invctci.itis. 


C  A  p.  XiV. 

ArhcT  MMmks  fm  mmt» /aSlfM  m^fimL  RU.  P.6.  T.iB.  p, iu 

A Rbor  cft  tantx  proceritatis  ut  lex  homtnum  fiiperci  altitudinem.  Cauflex  ci  hominis  cranl- 
nidinis;  rami  cortice  nigro,  lignoalba  fedamaro;  teneriores  vmdi  limt.  ii^iw  tumodo- 
re,  nim  fapoic  gravis  aiquc  amata.  IMw  pcramara,  crafla,  folida, glabra,  veto^ara  bob 
fraRllia,  oblonR.i,  obcufa,  refta  in  parrc  i  viridi  fiifca,  infcrnc  dilutiora  ;  ccraOls,  iwun- 
dis,  fcrc  pollicanbiis  piovcniunt  peciobs,  cofti  multas  albidulas  fundcnte  venulas,  divifa.  FUnscU' 
ca  ramorura  fumnnt.uci  m  lurculo  perbngo,  rotundis,  parvulis,  puipurcis  paiohs  plures  conjun- 
etaa  inlmenr,  tnbiB,  &quatuor,  «e  quinquc  interdum,  ad  mvicem  mHcxisconftantes  foIiis,cxan- 
niaftlatii  8c  obtnfij,  lenHnis,  coloreabuno  laterc  fubflaw»  in  album  vergcntc,  ab  akero  prope. 
^iodiiin  fanguinco,  un  inque  mtcntibiis,  h  calyca  in  quanwr  lawuas  diileao  faxumjwu  Stjlm 
mediaflinus  brcvi.  cralTulqiie,  rilamentum  obtoogum  d  fiiloo  Harom  enMtens  ffJwiM  Obtonga, 
ctwca,  spicibus  qui  donaiitur  rufSs,  comitatur :  ^orrs  plani  cxperts.  S  iccciri  floribusfr«f?w  pe- 
dunculiscurtis,  tomcntofis  falciati  dongo  cauli  1«  pcnolo  appcndcnt  nuaformcs,  quamvB  abouo 
fflodo  planiores,  cortio:  craflb,  Iiniofo,lun^  «c  le»i.  qm  inchiAt  annm  nndeum  dooi  in  kb^ 
cute  c  fl.ivo  rubcntc  divifiim,  guiru  anariffiinoni.  ,-./•  i  • 

Arenammamans  propi  Utrora  inv«riBirtotaia»B«*«^.pope  Pabwti,Anttmi,  iUr<i,  loas,  r- 
ati.  Floca ti»Jmmattai4^  ii/u^  &oodes  lonp 


ScininfukZeyloiienU  Fbie»ejii$JM¥^fi«»'f»>»^^^ 

^  Folia'baIncum  prillant  fcbics  fiigans  algidas,  contrita  vcrb  Eryfipclati  occurnmt;  temporib» 
adrriAa oohibn cuinloinqne adveifentur veneno.  Eorum  olco mcoai» iuccuslimmentoPlYdfaag 
cfti  E&uaaiu  OTHiimim^  confidtur  deum  amculan,  dem  potwdmbwiiictosmoifao.  iUr 
didBoieamvsndsettnlnadiMgiG»  Ma^^ 


CAf.  xy. 

i  I.  M.  ?•  1-     4*'  f-  9?-   ******  fiti^n fh^ff»  foli^  jtgriftUifiifmgadMMlnvi* 

FRutcx  eft  fpmofus,  nafcens  in  arenolis,  ra^icc  fibrofa  8c  capillata,  albicantc ;  cottice  ara^' 
lo  albicante, mdll tcifti.  CW*;  tjrc-.e.- L.nc,  vuides,  noaulati,  fpmis  quati:oi,  cranfvcrlis, 
duriSi  y:ni***"j  »c  libi  invicem  fci  inc  oppolitis  in  notluiis  draindati.  ic'"»  cx  Ipinaruni 
t»nginebiiM  fimaleitednt,p«iohs  brevibu,  ikcr.ulis,  dcnla,  rigida  fienitentia,  obfcuri  vindia,  lcu 
flavo-vindij,  utnnqueinoristribuscuIpidibusaailc«is  eminentibus,  qui  alternatim  versus  pronam 
Sc  /upiium Vuln  partcm contraai funt,  cum  uno  in  vcrtice,  munita.  E ooIbrocAa nervi m  ailpi- 
tlcscxcunr.  FIctci  ui  iiimmitatc  cauliuni  bini  un.i  provcniunr,  uiio  conlbu^^pWw  grandiulculo, 
latiori  &  oblongo,  qubd  vcrsus  e.\tcnora  cum  liipcnon  parte  liiilque  M  «loninii  rdkxum  dr, 
ac rigpdumflc  cwffiuteilnmi,  pib ionriilisalbiGaiiabus nliiliiiliiiliiitlili""'"'^^  ^™^*^'!^ 


Lib.XXXl.        De  Jrhribttt  SHufw^.  i-j^y 


lore  coeruleo  fiibpurpurco  :  in  inedto  longitudinis,  ubi  cxtuberant  ac  c^afliores  fiint  &  glabri  iine 
i  pints,  oolore  ecntdo-purpDrao  vaafft  ianiio,  (ubcus  dtludore  &  albicantes  ac  nitentes,  odbrc  nuUo* 
S;a^*r.,  ir^u  s  qu.itiior,  lonanlbila*  cn&  &  aUiicuitii,  ioMnii  bubau  dcnlis,  alhicantlKut  lea 
etum  ii.tv:uic.ilis  ipinis,  ac  UnaflCHnain  feinviceni  deconinnda:  inter  qvat  emkat  (QamenhiRi 

tcnue,  .ilbKians,  m  rummitate  bifurcatuiri,  exomim  c  globulo  fcu  capitulo  oblongo  in  calvce  Iko, 
quod  rudimentimi  frudlls  cft.  Co/;-*  foliis  rotundis  fc  dbi  mutuo  arcumvolutis  conftat.  Capful^ 
ieminalei  grandes  funt,  oblongo-rotundr,  mreriorc  prte  paulo  crafltores,  &  nonnihil  pl.in.T,  in 
du.-ibu$  oppditis  panbu,  nbi  roiunttiori  fuperiicie  iunt,  in  iongum  una  ftiia  nootae,  acque  ii> 
vci  tice  uno  l^nculo  nigricante  eminentiai,  oordce  per  niaturitatcm  nigncante,  in  prolimdiolo,  viri> 
Ji  diluto  cilycc  confiti,  form.i  cxtemi  &  magnitudine  fruftus  jln^ua  rcfcrcntes.  Semina  in  ^^uoSis 
JoGui^mentu  in  qiuc  fruetus  per  intcrlepimcntam  dividitur,  conrinentur;  in  (ingulisbina,  oWongo- 
rotondiay  pancqua  ad  corticem  frudtiis  adiaccnt  convcxa,  cum  immJtur.i  lnnt  c.;ndid.iac  nive^^fiC 
conix  cr^"^'^  e>aAiAn  fit  ydut  fiiQgofi).  jnPtt  nucieoalbicantc  lubviridi.  lapofts  tiibanuri. 


Cap.  XVL 


9» 


Uk'S€h)J&  Il]k£  P4.  F.4&  f  89.  tmt* bihm  fkn  Jif«A  ldim»,  flbvfd i^m^ 

FRutcx  eft  ft?inori  s  in  udis  nafcens  :  ritdice  fibrofa,  capillamentis  dcnfis  veftita,'  cortice  albi- 
cante,  intu^  lij^iiola.  CWf/ virides,  gcniciilati,  6c ad  articulos  extuberantes  lignoii,  corculo 
asjueo  .lut  viriiilcu  albiL.iiu^c,  r.iniulos  e.lingulis  gcniculisbinos  emittentes,  altcrno  ordine, 
lupeme  qiAdratos,  &:in  latcribusiulco  ftnatos.  .  Folia  pariteradgentculosiingulos  bina,  petiolis  lin- 
guidisinnixa,  oblongo-rotunda,  anteritjs  rotundis  oris  in  cufpidcm  contrafta,  ad  paiolum  ftricba^ 
tadu  inoliia,  plana,  glabra,  fiipfm^  obfcuriiis  viridia,  lubtus  clarion,  in  margine  limbulo  rubro» 
acuto  circund.ita.  E  foHoruni  (innbus  /6r*/  {rfurcs,  ut  qaataOTTel  qviinquc  fimul  prodcunt,  dipctali 
inodon,  Hjtt'-  S.L:i!h  Honbus  iimilcs  lcd  nunores,  collo  anguftiorc,  colore  p-jrpureo coEnilao  v.iIJl- 
dihito,  8c  maxima  parte  aibicautc  &:  nitcntc,  petalis  niinus  profundc  in  orisleu  labris  incifis,  quod 
kt^  eft>  inecriori  parte  pondis  rubicundis  (eu  nigricantibus,  qua:  pitos  cmittunt,  notatum,  null»- 
.  us  pariter  odoris.  ft«iMMM,  nfka  Sc  fylm  A  (e  habent  uc  ia  Bsbtl^SdikllL  Caljx  fbliis  parvis,  cufpi- 
dat1%  glabris  conftat.  Sitiqiide  fiirreftz,  tpAm  tn  BM-SMU  long^ores,  teretes,  lignoli,  durar,  fuper- 
nc  .iculcats  ac  pung-ntt;s  inft.ir  fiTinarum,  in  longum  fcx  ftriis  fiilcAti,  calycis  toliis  ngidis  nuxi- 
num  partem  arcic  contentx,pcr  nuturitatem  ruftx,in  duas  cillulas  fcu  iocul.imenta  intcrllitio  ligno- 
ibiaKtDgUtTi  diviG:,  m  quorum  Imgulis /rmn«  plerunque  (ex  roninda,  plana,  ex  rubro  fu(caooik- 
^«yMiiiir-  Ify^StkJtt  difiitur  quia  naicitur  in  aqua :  nafli  <Nir  Malabaiibus  aqoaini  iigniHcac  . 
.  FbBt  in  DolfeNitttrita,  ftcnm  olco  Ftcus  mfcmaBimlita,  iiiiiibraiOMpMii8{^pl|ilendoiimil!> 

, —   ■ — ' — — — *  -^r-r-rr- 

r  C  A«P.    XVB..  .    ■  . 

Detfen»Jfbe  RhsJoJeHJro. 

FRutex  hicad  Ap<xr\'ni  genus  pertinct  quocum  partibus  prxcipuis  filiquis  &  (eminibusconvenit 
Verumquu  locis  noimullis  Fmticis- moduni  cxeedit  ^  in  arboream  magnitudinem  eicrdfcitj 
nec  fiiooo  la^  turgeat,  Apocym  ia  modum  ab  faerbis  ieparandumfic  cum  atbocibtis  oonjnfr 
gBodtun  dmdmui 

j.  Nertum  ftve  OUander  Gpr.   Ntrium  fivt  RLeJtJtiulrim  fyn  rtAr»  &  alh$  J.  B>  Nerinm  fia» 

•  iinbcr,  0}  HoCc  bap.  i  a.. 

J.B.  ■ 
Arborea  eft  planta,  cMidict  ro&o,  re&i(que  ac  lirrois  ramis  brachi^a,  croceis  (eu  cx  viridi  paUe.  - 
icemibos ;  in  quibus /0/1*  nlulta  acuta,  longa,  imctam  crrcitcr  lata,  ntphtrimum  tcma  limul  onen- 
ti.i,  intcixium  bu«,ubi  rimi  dividuntur,tr.iniverfu!Ti  fero  diptum  inviccm  diliita,  rigid.i,  durj,cra/Ia, 
lupcriorc  partc  atro-virentta,  ut  Lauri  f<^ia,  infem^  magis  propcer  ^lper(as  hinc  inde  miculas,  albi- 
dr,e((lloca.  Slipreini  ramitnfiirculot  aliquocdivaricantur{ 

odori,  ptikhaninii  niboma^quaK  6re  oolore  Rofit  ^fttatfnttyoMifi^UkuiBii; ««  «IbL.dinfori  qaiop 
quep»tiia<3eniaiidkDia(niiaidiit  fingdifque^fi6iiiS]nrdbasiiMhje 

pendix:  in  mcdio  apiccs  qulnque  finiul  funifli,  albi,  pildi.  Floris  vcro  longi  ^^clut  cilycis  imum  ex- 
trin(cais  obvallant  tbtiola  intcnsi  rubcnti.i.  Sili^jnx  nmradis  floribus  lucccdunt  qualcs  Apocyni 
Tcl  Afclepiadis  (ur(iim  (pechuites,  pappo(o  (eniine  plenx. 

.  Naid  in  maritimis  &  juxta  i)iuiiiiu'«Har  eft  Dio(corSdes^  &  es^crientia  confirmat.  PatEm  ad  Ltcm, 
iiquiBtmiiluentainCreta  repericiirr  Attinilcs  Anguillara  StCaraerarios:  qum  &in  StdliaadriTOs 

c  mome  i^ltna  dclabentcs :  Ad  Benaci  ripn^,  &  in  A^R-nrnrio  promontorio  in  rn.inrimisSenenfi-  • 
bus.    Matth.  In  traftu  AlpinoScmontuofo  T  ■.i;:irir  inrcr  Nicxam  &  Gcnuam  cum  liiiquiscopioJJP 
fun^  LuJjr.    In  montis  llaldi  parva  inlul.i  Mfinichorcm  niinonini  Tr.^ndilcinOniltl  CX  £uCb  lUldif 
propeaquampuUulaasabuiKUntorproveaittioribusrubris&albis.  Pau. 
InnonaalliBGroiatinlalii  oddkciihnimnnbAcDnfldenAak^bmi^dflrj  c&in idili fittrain lit  Vi-^ 
" '.I.  c^i7.  p^fi.  Siofeindes 


^    

1 768  Hl  STOKlA  PiANTARdM. 


Vtni.  DioiconJes 

vcnciium  cile  tr.idunt;  homuiibus  vcro  concrA  (crpentium  mwlus  confcrrc  c  vino  pou,  &:  ui.igis 
•  >luti  addic  1 :  imbttilk*  etiani.  ammantcs,  ut  pccus  &  capr.»5,  li  aquam  bibant  in  qua  foli.i  ea  nu- 
4nerinc  mori.  AftGldeaus>  cui  magis  crcdimus,  Ncrion  foris  quiacm  illitum  digerendi  vim  obti- 
lienD»  intio  ver6  in  oorpus.aniiinptum  pernidolum  ac  vcnenolum  non  (olum  hominifaO^  ioi  fh- 
T^eeriampecodibasefl&  ,  -      ■  • 

C.i-tc.  uni  Nei  ion  Jo.  Bodao  A  Supd  dKatnr  hic  frotcx  a  »*  particula  pnvativa  &  tan^  am!> 
quali  in.im.ibiiis  herba :  Alii  h  nvrophis  NerddibtB  nomcn  impofitum  Icrilnjnt.  Alii  imi  <A  r»  p«r. 
qiiod  coipus  niininje  llujdum  redtlat,  lcd  potum  rcpcntc  mtolcribil©,  excitcr  .ingnfti^js.-  mtumefck 
enim  v«nta-,  &  fublequitur  univerli  corporis  inflammatio,  oiiinilque  humidi  exiUo^io»  RhofkK 
daphtw  didtur  a  flore  Rjoiie  fimili  8c  foiiis  Laurinis :  Rhododeadno,  Le.  Rcfea  sulbor,  qudd  aliGdbl 
^jnaamadinemarboream  excrefi^atf&Roleoflarefit.  <'  .1-. 
. ObUoiuro elegannam  & perpetus fbndn hanorera n hoiw 

a.   Neru  fimilit  arbm  C  B.  Keru  facu  m  ber  J.  D.  Nerii  ftae  4r^  InJica  Park' 

Huic  arbori  propcndent  (iiiquz  de  ramis  &  lurculis,  Sambuci  Daluftris,  roeduUofis,  paJliilis  pullu^ 
tiodotis,  (efquipalmum  Scpedem  lon|ps  raginis,  cutaceis,  unoconxdi  ieptenis  aoc  norenis,  {ingulis 
{^cilem  Lampecrdm  efEgiantibtis:  intus  brdtintur  peliicults  oepaceis&rtomentofts,  adeo  cxiiviuni 
ierpendseinentientibus,  6c  quiddam  cadavenib  anguini  limile  inTolveniibusj  ut  pucns  horron  Ac  & 
illmU*.  r^fimib  ^hwnm  MMm  exeuitt  eakcuh  lieHM»  find;»  «Ar  <^ 


iUadat  GonliiiiibflonimoioicnexeuittcalyGahlieriMefi^ 

mpifiif^i^P^  tJtrmm  fmiSeikm  Hemian.  Hprt  LpbiL  Bar. 


,  Haic  fiinc  fbtia.  ancKftai  fiorei  iiicam«|,  noonun^m  nibentes»  odoris  giati,  caKSia  vuJgfuis 
HeriionuinDpaifia..injBd^^alm  ^ 

-  •  .  • 

'     . .  .  •  •  .  1 

Vulga]v*Nermm  per  omnia  xtnubttuTj  lufi  qndd  flowsrnnfciplid  petaloruni  firie  fiit  OMAniAi,  ad 

amphrudinem  Roijs  mo)ch.^t.r,  coloris  incarn.iti,  propitiore  ta-lo  diiutc  nibelli,  odoris  fu.ivi(fini^|  ob 
qucin  de  colio  gellantur      luoii  Cohcur  in  hortis  Zejloiieniium  ahonimqueOrientalium. 

• 

5.  Ntm  f^ufut  t§^U  Kdjft  Bsk*  J.  B.  tmiiiu  Neru  fiit^ua  fyiiri  C  &  Clu£  exOC  L  3. 
cia.  ■ 

Clmf.  ,  ^  '  . 

'1'eres,  Infraque  digptimiiumi  craflkudinem  eratfruAus,  qui  intcger  fec  ondanim  bngltw£neqi 

iuper.iire  vidcbatur;  inimatur.r  Neni  fihqux-  formamquodammo^lo  refercns,  denlocorticc  pr.vdicus, 
fbris  rugofb  (lriat6auc  &  veluti  innumcris  tuberculis  oblico,  inllar  Onagnot  pelhs,  livc  coni  4 
quo  vaginas  (iiis  cultellis  &acinacilK>s  exapicndi^  ceguncTurcz,  ntgro  alioquj«  nili  ea  parte  qos 
pedicuiq  pnnima»  iUaeuun  nifia  erat.  Adeo  Iblidus  erat  unus  ex  his  irudibu^  Quem  per  '«ignj- 
dinera  (ecare  tenwMtCluffas,  uc  trangeretur  dtiut  &  in  partes  didiUret  quam  lciuunim  admitceret. 
In  confr.-»fti  t.imcn  p.ifticulis  I.inuginem  quandani  obferrabat,  illi  non  valdi  diffimilem  quarin  Neiii' 
liliquiscoiispicitar.  I>.im  reccns  dit  edulcm  clTe  .iffinnabat  AbdalaGuzarate  oriundus. 


.     •  GA  r.  XVUL 

De  Celfmimi  ffKriis  filipufis. • 

i.  GMtmMam  IkJnrmmm  i$iimm  CornucL  bdioimmmilmm  fiire  fh*iuceo  Fcfm. 

ffmh  rtwiww  rngimmmi,  dik  Gdfmmmm  mmdmKm  Jm^itmmm  fieri  fltmem  FarJt. 
TttmmsMm  Mmimmi, 

Corma.  ■  ' 


V 


nues,  genicuJari,  herbaodFcaulem  pkni«  Mni|enii  geaiculatum,  kntum  atque  erraticum  rribiuc 
FcrrariusJ  Fc/i*  iitrinq,  adyerla  ad  genicula  oriuntor,  Sorbi  inltar  aut  Mollis  Clulii  morc  divife, 
liniiiK^  i<,uc  ierrata,  gullu  inuio  tungorum,  tandem  iine  moifu  lcvitcr  liccmte.  Scptcmbn  mciila 
in  apicibu»  lamorum  coiymbus  denlior  apparet,  punicois  quUNiQaro 'veJuc  i.iocniis  ui  orbcm  cir- 
cuniaais:  globuh  illi  fi>rim  gcnimx  funt,  qm  (infim  in  caklbll' obiongos  coloris  punicci  dila» 
tions  extcndunnir,  forniamquc  capiuritquam  Djgiulis  Recentiorum  [  luuko  oOiculo  in  qoittnue 
labdU.  relupinato,  imo  vcntne  lubftnao,  medio  turgidulo,  cervice  anguftioie!  qubos  Hxh, 


cx  arido  ialyce,  pwjgitur.m  vindi  fiibrubem,dji4,nim  longa,  ima  partc  fuiiuaique  tenuis. 
inedia  nirRcns.  mh;a  fupr^w  jnteraiimw  toro  biuaii.ta,  gravis,  ut  in  lutco 

'""'^t:-^^'""^  hxc  nicmbVln.v  tci.K..  invoWci.CKniiLYta, 

nter)Cctrim,conteram  UKilerccque  conftipannir.  FerrMr.l  Ederaceum a»cllamo$ quod ad lineul* 
««r«odaxul^turaipcn«squacdaro,«nu^  ^W^poSta^p*^^ 

c"i>» 


[.icu  Ly  Google 


Lib.XXXI.  'DeMoribus  ^iiiqncfis,  ,7^^ 

c.ilo  .r:tprop--  conhns  nrbonbus  .idncftitnr  >V  tinaciffimc  adhxret,  T  IcJ.rx  iirfW,7jc.',quo  qu^ 
vis  iu  iprc  n,itara  culucum  ad  excell.i  t.ii  1,^,4  evaa.r.  Cim  aucem  hi  quibus  adminidiU  aDU»  ' 
hendic,  non  e  toto  corpore  uc  in  Ldci.v.  Icd  cx  un.sgeniaiIisorJuntur.  RaJix  perhtunmnftmSam 

gr^BOt nodn  in qiabitt alpentttts lArabt  quas dnanMB  fi Imiiio  mandentur  radicem  aliquando cf. 

E^IHpkepropittnawiliediocn^^^^        lignofo  aJiqnot  CCaulesvoc.it  autornofter) 

hte  «nandentes :  qoaNn  ad  tnKmna  bitma  hna  adneaimtur  fl.a  Myninonun  .v,m,l.,.  nuiulai- 
la,  glabra,  mtcr  lc  contr.ina,  fupra  alu,  quemadmodum  m  Syringa  Arabica  l'.^rc  diipltci  diC 
poCta.  Flm,  tres  quamorve  Imiul  m  extremi.  ramulis,  Gelferaineorum nonnihii limiles!  i  {oam 
cubo  m  quatuor  angu  os  exeuntc,  non  tim.n  in  tolia  fca  petala  eipanfi  inonim  itSar.  flaS! 
paoran:  quibus  (uccedunt  parvx  flavcfcentcs,  glabrr,  pauiuJura  comprefra:  &  oblonM.  pc? 

bngMaaincm  in  n.aiio  d.v,(«  fca  biTalva;  femmibus  parv,s,  aMnpreffis,7ubfl,fci5,  altciiexb^. 
nionienibranulisveiuealaai,ScmacroqnBfiliquxJ8Miealiii  lupra  alia  TCfcicasM^  fel 
coaoervatis  replctac;  ««p»™  w 

.  E  Vii9nii«  nbi  ipontooriturj  in  AngKam  Innilir  Jhantwt  Tr*Ai^»M^  fy^^ 


Ci,n  XIX. 

'jtrier  f!,^::ofa  BrafiicnJJ,  fiore  etmfmmUt».  ^tmra-iia  BrMimnbut  Marcerav.  &  P£ 

ARbor  corticc  ragofo  &  mfeo,  in  rahmenofiKX  halieiMnmulo«.&  in  his  tria,  quamor  .lut 
qumque/rfw.m  frondcm  congcfta,  pedicnlis  ruitQtscircitcr  digitos  longis  mniientia,  pal- 
Iidd  viridia,  figura  Silvix,  fem.  aut  digitum  longa,  folida,  &  ad' radum  dura.  fcrt 
Hayos.  duos  digitos  longos,  figur.5  Ctmpanae.  fupcrios  m  quinque  partes  fcaos.  totidera  in>- 
tus  ft.iininulis  brevibus.  Havis,  apices  pallidos  gellannbus;  ita  ut  arbor  florens  tota  fl.iva  aPDareat.  in> 
ftar.arbons  quam  Luliura  vocanc  P«  /  grct:  nam  raccmatim  congefti  ilint  florcs.  &  aHxvttltt 
MMUM  babent  folia.  '  *  w 


— .^(«uitttr /AfM  nuHiususik 
MiaRirkxiiKntmno&tainiiuffl^ 

■    ■    '     11      '  '  

C.  A  W.  XX.' 

Dt  AiitriiHt  mmiiMis  Ktitdil  Mu  Jikit, 


Rbom  ha  an  SiliqnB6b  ea  Qiaiiteiferia^fi^ 


A' 

^    I.  Canicl  H.  M  P.  6.  T.  ji.  p.  57.  f^mtn  SOfcm  fWnwAaHdb  mtimmmilm  ft  mMbU 

flie<tns,frHSitM»vge,tertti,«muif>,  .     '  ^ 

^Fru^  hommis  comdexum  implM^  antAffie  nn^  prono  pondcrc  de- 

fem  matrem  diffiaUime  qucas  ,nvcn,rc.    RjrH,rum  gciicukrorum  lignum  mtus  durm/firmj  cor- 
tex  cmenccus.  mtus  mbens,  cxtci  r.s  iuicus  efl.    Ipl,  autem  rami,  ut  &  lurcul,  in  conum  faf^giatL 
fol.ofo  involucro  tenerum  gc>  n.en  .nvolvcnte  m  iT.penori  parte  foli»  abundant.  mferiori  dcftinuih      .  ' 
^iJ^li  g«mclla  ord,ne  *^cullito  petiolis  longiufcidis  i  viridi  dilatni,  intenus  carinatis,  lonea, 
aakata,  denla  folida,  (uperfiac  utriquc  orcfiliiii  gUbrlqi,e,  virore  in  re£bi  partc  pen^  fufco  n^ 

^^\Z^itT^d.'^*'^^4Pl'^''T^  P™"-^  ibluminaioeminens, 

Mnfc^  lubntor  «enelas  moa  ipfumfolram  fiibeuritcs,  exiernc  haud  confpicuas,  rcli(ao  ad  mara- 
ncm  hmbulo,  p.irallclo  durt.i  .i/l  obliquo,  antc.  lora  vcrfus  decurrcntes,  produdt.  Saporfylveftris  & 
aclitr,ngc.is.   I-hrt,  rolis  proxim.,  c  Havo  rubcundi^  duodadin  petjlk  rigldilMihinfrilJmWflrgijto 
laworfumo^uodarainodo^^      ac  duabus  flhfjyiteJi^siK 

croceoia  tdcum  WBrgMMbwcQnftante»  iitlolieram  «jcoitti  pfonttapant.  Plurlma  vero  in  medio 
#<Menajontitefarflth  i  rafoallMcantibus  oipitata  cx>nfpicnmtur.  Infupcr  languidc  .dbcns fy- 

*jr«|]inb«lico  adurgcns.  Eorum  caljM  ablongus  in  Juodcnj  angiiftioia,acuininat.i.crairajirida  «fivi. 
Ks  j«a*,t^  pa,  te  vir,d.s,ex  parte  rolaccus  owarn^,  mtcme  eitalWcans  eft.  Getamit  vero  ekau!  ai< 
Ipi.urx.duo  bmina  interroliorumungniciUeiPtWoWto  IfctidaiiflbriSSfac^ 
c.^elcunt  ^i^,  ipithamain  bngi, peffiom  in  acumcn  excnnt.-s  propj 

3.  I!lrf  «rnce  fpi(68c  faWiifco,  carne  inn»  alba  &  lignoft,  quodammodo  tungula,  mc-  \ 

owui  inrermedw  ruM J  li  quod  facil^  fit,  frangas,  intii5  vidcs  pilis  emincntibib  lc.  idHi.u  candida 
opjitos, gerroen  velut iurculum  toluceum  vindem contmentcs.  tfa  lim tcrram areiwlani  deddanc 

LlJllil  nf 


Digitized  by  Google 


-^^^  H  I  S  T  O   RIA  PlANTARUM. 


Virej(SVfm. 


«  la£  &  arenola  hmc  arborum  geaeri  apta,  undc  .n  ripis  £]fenim']acuum  c»^iqae  ]ocii  paliiP 
aofis.  prxfertim  Cocb,n,  freqacns  eft.  A  bunam  feit  WMom  f>i(»  ami  fhiaiim,  flom  amem 

^**«{S^"lSS5S4rJiunt  tinauris,  ut  rolia  agrorum  ftercorationi.  Cortex  quo  utuntur  co- 
riArii&Totricejad  veft» pw»«>das,  iicxoleo  tcratur  donec  crafGtudo  lordium  iiat,  Jiitu  fink 
2ii;im  laffitSwa.  Atla&&liiityiofeo6oweww  cptaitor  «  hepamaa»  (utvulpKloqai 
aiiiar)lstis. 

Ktr^K^M  fmXMmtKmU.  CmMi  0^  fMm kmii^  fiM$ tmm,  fimSm  mifp- 
iim, 

it  M 

Aib  ifculi  cfl  ciim  p  iccdcnte  plane  conveiiii»,  qtnd  akitudiiie  teroos  fiiperet  faanwM^ 
ncnuc  m  toc  cl.vid.itui  llipitcs.  Fch*  figura  proifo  cldem  aft  iQnK^  miiioni,  aded  arqaafnor  aut 

quinque  demum  pollicuni  lint,  petiolis  mmoribus  imponuntur.  Fhret  i  calyce  0^0  laaniis,  qux 
remanentesie  rctro  fleciuntpriciito,candidi,  lujua  fohomm  exortus  terni,  rarins  bmi  pcdiculo  in- 
nizi piodeant,  odoetiam  habentes  acunnii.ua  pccik,  Ihmina  e\.ilbid.i,  rubns  cxornju  apicibiu. 
Jlwaw  pnBCedenti  peromnia  iidem.  cxcepto^uod  digiti  nunons  lantudine  craflinequc  iint,  tene- 
riores  cortice  viridi,  vetuftiores  c  ruoro  conulet  Loca  aliginoU  valdi  defiderat,  fi^equens  ide6qne 
in  Fcrtea  aliifquc  \oJ.i.  Annotina  fmdt&m fator,  tt  fic  )o imj^ieie uaok  Deodni  frnAus ucioi 
X«»4/«/ eodcm  modo  Ib  iu  .Klicant.       ,        -  •       1  1 

Teneriorcs  in  eduliis  funt ;  Caril  in  lole  exficcati  etiam  cum  nuas  nucleo  eduntur.  Cortcx  au- 
teih  in  fero  ladis  decoi^^  mccAmoriun  tormina,  dolores  iktu(que  toUit.  Huic  ut  &  frudibus  af' 
fnfia  PtlmUmhi  fuccus,  oleum  Msrotts  in  vulnerariuoi  «fliBietitnm  coqtmntur.  Eidem  fi  oordca 
mmuHiIjf  nucis  Indicx,  ac  vieidiarekx&ndui  addiiicoticniivieexeqnadeooqoannir  ponu  aplicbis 
li  05  ca  alluatur/vpiiis  medenKr. 

;.  Td  KanJel  H.  M.  P.6.  T. p.  61.  CMdtU  ladUs  fhtSn  Umpm  &  crt^mt^  fkrttm». 

fetalo.  .   -.  v; 

-  ^radm^defcriptiriim  (pedes  eft,  pluribut  llipitiin  finikefoenSk  trium  homimun  longitudine? 
Ttlia,  tjtix  ni  mi)  >  .1  ciaflforique  eiTent,  mox  enarraurum  poterant  videri,  prona  ]»rte  diliitiora»- 
inter  nigranna,  crailis,  c  viridi  albicantibus  appendentia  pedunculB,  oofti  perquam  cralsa  atqoe  emi- 
nenie  donantur:  Sapor  adftrmK-ni.  Flcra  c  calyce  craflb  ripdo,  quater,  infcao  bini  8c  bini  crum- 
pentcs,  candidi,  poftea  tainen  rubelcentcs,  curto  rubemiquc  Mdicute  commum  virenti  inlcninmr: 
conftant  hi  quatuor,  cx  obloogoanpiftis,  cufpidatis»  arca  orat  lamigiQelis,  hirrutjrquc  pciaiis  in  ca- 
Ivcc  tarmi  albi  qmfi  confix:rlis.  ver6  duo4edaj,deOBp,novem,ranffimc 

acummacis,  luteis,  brcviffirais /«iww»/»/  infiftentibus,medmmnnacun;  obulorttnKpiinwnlhunoaii* 
tmente  ocoup.mtibus.    Odor  quamvis  dehilis  non  equidem  tngratus.   FruBui  oblonKiores  carteris, 
longiaidine  cnim  duas^vel  faltem  (efqui-Ipithamaro  excedunt,  craffiordfq,  funt,  prafcrtim  circa  api- 
.  mn  hWwr  faftigiatura.   Tencriores  virent,  dcin  una  ex  partc  cortice  rubcfcente,  capimlo  CT^m^ 
oUmaaffldW^fumooU^^  cui  mediaMe^aiticuIatKyne  i^[uftus  aUiganair ;  jncra  onficiuni  fuum 
furculum  fobaceura  exiguum,  acaleatam'nftmm:  tiui  ex  fiiiampiooed»  nmbiiio^,  recomwnteR. 
Eovleni  modo  ut  in  aliis  Kandel  deadui  fniaus  fe /ok) undicant.  ^ 
Ad  Cttbm  ac  Cranganoor  copiola  cd  Vinbus  cumpnrtttme  detenpt2( 


Ttimm-K^tl  H.M.  f.6.  T.  |5.  P-:6j«  p^nMs  bdiu,  bmmlur  fin*  txtlbiJo  ftiaaft'. 
ttb,  fmS»  meqtrt, 

Hujus  Intra  (iptcm  pcJcs  confiftit  long^todo.  Fcli*  gemma  oppofta  tjfonfcas  peAmcnEs  Mn^' 
rcnt,  planc  quod  ad  tcxmram  cadem  [ prarccdenu  ]  nili  quod  longiora,  orifque  funt  rotundis. 
exalbidiquinapetalacrafta,  ngidiulcula  ftcUx  in  modum  expanduntur ;  quorum  ex  intcrltitni  nu- 
«Wofi/nlvea,  produ^ora,  fuBs  capitibus  nodulata,  filamcniis  w£sf»  fc  candentibus  concomicata 
eruiUpunt  /temina,  quibus  adeft  bjfjduscandem  fjflms  odor  non  insM»  fe<l  wHlior  eft.  Rn&m. 
tbnt  nmillimi  Tet-Cmdtl. 

Ifou.  Salfa  pctit  Kxa  aquoiique.  In  Paroc  aliifque  iocis  plurima  cft.  .  , 

Krt$  fS  Lignum  conibuftioni  infervit ;  coctex  vcr6  cum  oxliccato  Zinzibere  aut  Pipen  loi^,  tr^m»  «0< 
tffiu.  a«]ndicefiar,8caquiIlofiramcri|nidiabe(u 

f.  tmXmiU  H.M  P'^  T.H         Cfi^  hiim  fmAm  tmMt^  tdMf 


II.  M.  1        1  I  r  • 

Priorum  fimillima,  alticudine  duOaim  hominura  eft,  paucioribus  ftirpibus  h  radicc  prot\iberans. 
F#/m  cum  fingula,  tum  Rcmina  rubris  brevibtifquc  adnata  petiolis,  cateromm  formam  &  texturarn 
habent,  excepto  qu6d  ons  planc  llnt  rocundis.  rlui-i,  pr^  cztcris  tcneri,  candicantcs,  pentapctalj, 
conjanaim  t  peduncuhs  gradlibus, ,  d  yuidi  dUuijis  dependem,  foUis  retro  fe  fleaenubuSi  ^*"^ 
guina;;  candida»  <««^>g?w«>fca%';  dqenM,  ftriatis  parumpcr  &  inrorris,  uni 
aiveoaikitopraMIMit^ '  Ob  racilluntmafidocem  pluijs  venamt.  Trutiui  combinaii.inndem  am 
ci^i'Ubenc  formam,  quamvis  patdd  fam  mmores,  levitLiquc  mcurvati,  &  in  acomen  den- 
nences. 


nces. 

Pcr  eotura  Malabaiicura  regnuin  copiosi  provcnit.  Fmtio  loocevo  fempcr  fkxes  lunt,  quibus 
Gentik»C«rtrfi»diai:utunmr.  MdigmMiriiAitr ■^,^'"'"  ^ 


6.  KmU- 


Lib.XXXL        T>e  Jrbwtlnu  Siltqucfis.^  IJ71 


 — T  :  • 

Frutcx  hicramos  habct  c  lufcoatros:  F«/w»cralTj,  glabra,  oblonga,  ajjtcnus  leviter  (inuofa,  »♦ 
riii%Kincifi,  akeroadmnimwainUeneia,  oofta  mcdii  nullasooii^cnasfiuidetue  venas,  (ubtuso^- 
«hicuntar.  F/or»  quatuor,qtiuiqu£!tefi)lkxiim>can<UiiKH^ 

Iis,jf«w»)jqnmque'albula,  rafu  dtnuta  cspKnN»,  i  lolioiuni  imerltieBs  ertirapeana,  &  ^{//««liap 

bent  viiidiuiailuin.  Floribus  infequenres  clcctdr.is  viridcs,  oblongi  fruifius  funr,  utnnq,  perplani,  dnclt 
hlamcncis  ijgneis  pertcxo,  virentem  habences  moiullara,  m  flore  vero  calyccs  conihtuemes. 

Annofiun  diligtt  (olum-  Circa  Wm»f»U»  qnainri»  8c  aliii  in  loci^  nnilaeft;   *  wm. 

Igporaram  habctar  Tuitun. 


.  Cap.  XXL    .  - 

M&t  i^satHm  frulU  C^jftMtMctecifera  C.E  Dtbmri  CivS.  ex.  Lt.  e.  19.  Bixa  Oviedi  ejutB.  ' . 
tst  Kl.  «.lOh  J-B.  /.  IX.  UrtKti  BrafJienfihu  Marcgr.  Pila  *9»  fo  tmSv»  QreUaoa  ' 
fmm  npmJtmm Saihgpn.  Actittl  Hawuiile&  Orkmm  fmOrdmtfiBmUi 
Hrnma,  4^  flffiiiMtK,  oillillcaiMKn; 


Frutex  cfl  aiborefccns,  [\'U\\  NfL-dicx  nugnitudine  f/rrT». j  ligno  albo inftar  Coryli,  cortice  fklca; 
Ftba  habct  alternadm  poliu,  'ui  pC(iiculistres,quatuorautquinque(iigiR]slongis,etiam  tHreviorib(i% 
flUonga,  mucronata,  cordis  ut  pmgitur  Hgurj,5|lliliq|DI|.fio^etiam  ieotm  ficdiiodediB  di^tos  longa, 
nerro  fecundum  longitudinein,  &  venis  obliauttiiiMin  proininentibus  ptaBdiu«  Ixti  viridia. 

Ad  extnsmitatem  ramonim  hibrevibu}  peaiedis  liialn  ehal£bntur  ftoret,  inuvae  figuram  difpolki, 
quilibct  m.ijrnirucline  Kofx,  quinque  fbliis  conftans,  albis  incamacodilutis :  In  medio  ingew  IUiniO» 
rus  Itaminulorum  luteorum,  apicibus  purpureis:  Vix  (enflbilem  aliquem  habet  odorem. 

Florem  (ieqaitur  frucias,  nimirum  nliqua,  Mjrobalani,  oblongi  fbrma,  (eu  pyramidali  rotundi^ 
duos  aut  tres  digitoc  longa,  magnitudine  Pruni  [  quanior  modids  diftin^  '"^l''"!!  iecandibi 
lonutudinem  diiairront  Bem.  J  qux  immatura  Tirelat  extcriiis,  matura  nifelcit,  Mcpe  toca  ln({iida 
ob  ma  qu2  nabct  prontinenria,  (ed  non  aculeata. '  In  quaJibct  filiqua  ultra  ?  o  aut  40  grana,  fuo 
quodqu»  pediculo  innitencia  contmcntur,  figura*  conicx  aait.r,  aut  exigiii  Pifi,  at  in  duobus  late- 
ribu5  (lUjfi  JJfjto  comprelli.  Granorum  color  inji^aicer  niiliutus  &  (plendefc£ns,  atque  tali  (iicoo 
roadcns,  ici  ut  ad  tadum  mficiat  manus  cgr^o  muuato  coloce.  Grana  reoentia  moUu  liint,  iii> 
fiar  granorum  I^aiiid,  quodlibet  exteritjs  pwi^oaigeam  natMaiar  Siliqua  nfatura  (ponce  (e  ape- 
1».  Grana  (iocata  «raduiu  obfcur6  rubra.;  nihiloinitius  tainen  ot  ante  dnouram  continent ;  &  re- 
ccntia  (ive  (locata  ufirpari  pofTunt  Triu  (implidter  in  aqua  dmplid  (eu  (hllatitia  egregiam  dant 
cindlliam  miniaum,  qui  pota  ocr  fe  proded  contravvana  venena,  &  eft  boni  (aporis,  fubimara 
&  quid  aroniaaa  iapieos.  Colle^  in  mai&m  cogitur,  fphacrukque  &  cabeliz  in  multos  annos  da- 
nfaues  itujii  ooafiduiicnr^  8c  in  Fnropam  tnnfmittuntur.  Cum  urina  mlxta  tam  pettinaci  coloce 
cingit  lineos  pnim«(  nt  m  poAccam  dni  aoa  poffic.  MadltetiQm  edam  ind^  mon  GocaUi,  pc» 
paiant,  8c  tm  nim  raforraiK  Bnfilieniei  patmas  Sm  8c  ugenas  i  Oneaibicafam  oodicibui  {aOai 
nac  tindara  emriik  tingunt. 

Radix  coAa  com  carne  Gallmacca  vel  alia  tinpt  inftar  Crod  optimi,  &  bonuni  (aporem  illi 
condliat.  * 

Barian  ma&imi  faaurik  hanc  arix)rem,_  caroque  colunt  drca  tuguria  (ua :  Viret  toco  anno.  fiu» 
Aom  autem  fert  Vere :  &  tum  manciMdjns  caedi  (blet,  quac fitilit  cft  ad  ignem  elideiidum  mflar 
Silicai!,  coafiicandoinmriB.  Hnjm  pcmiacKisSc  onk  ineiu^^ 
«fc/W  in  Hifl;.  Infiilaium  Antfflarnm,  &  A  Ififfo  ialiillraoo  Americaiia 

Corcex  idoncus  ed  ad  funes  8c  rudentes,  qns  whttftiwiet  (unt  Cannabinls, 

Tinctura  cum  aliqua  aqua  qufdcm  tempenOarlianOa  aut  (c>ris  adhibica  nUQgat  a:(lus  febrile% 
fifbit  (atig^inolentas  dcjedioncs,  difcucit  tnroom  Ilr  lltfttffil^  y r'*y*f  ^^flFT?*"»ifi«Br  podO'' 
nibus  rwigecantibas,  atque  etiam  cibis. 

•  XGlbetnretiani  ddicatz  pocioni  ^  Cacao,  ChetUt»  iaSa,  ad  refrigecaodam  8e  bomml  cdlortm, 

atque  faporem  illi  condliandum,  cfficitque  ne  quavis  quantiute  haufta  noceat :  illius  quippc  ope  fa-. 
cilc  digericur  fine  ulla  cruditace.  Miogac  dolores  dentiuin  .\  calida  cauCa  natos,  promovet  unnam, 
(edat  (icim.  ^ 

Tmdui  .uii  c  fiii*^  faciunt  hx  raodo,  Sumunt  grana  benc  matura,  caque  jnfundunt  aqux  cali- 
dz,  &  ex  tublidcncia  tabellas  confiQunD. 

OUer^  induin  tamen  ( inquit  Jt.  JtLKt.}  duplioem  tin^amadnos  aflerri:  Unam  (impUcem 
Cc  perfe&jffimain,  coccineam,  cujusufaieft  ad  ncum  fteminanim,  Cin(ulani  euam  Americani  cor* 
pora  (iu  ei  ioungunt  cicgantia:  cii:s.i  ^  .u\  BcIIum  imri  uc  teTribiliores,  hoflibus  videantur]  alteram 
cum  Reliiu  mixtam,  &  in  magnos  globos  coa^m,  cui  6c  crcdo  (iiccum  radicis  admixtuni;  tmgit 
enim  crooeo  colore  ma^s  quaiu  minuto. 

Granum  parvum  (iguni  ficcoloce  Uhww  aon  mukum diffimile ex iniula  Barbados^fay^  nomiiia 

adlKKdefi»air,  giin  in  janmentaAntmAnrt»  iMimtnrpm  patmitflnliya  TJmnnfe  iwfie^^ 


LiLllli  2  Cap. 


L>iyiu<.co  Ly  GoOgle 


177* 


»         ^  I         ■  mm 

H  I  S  T  O  '  a  #  A    P  X  A  N  T  A  R  U  M. 


c  A  r.  xxn. 


ARlyor  eft  mter  cis  qiu:  in  Occidcntali  India  vulgarirer  nafcuntur,  felcaiffintu,  tum  axli- 
ficiorum -tabncas,  tum  ad  rcliqua  fabrllia.    Creldt  uliginolis  locis,  Ltor«  mans,  Ufug^ 
no>il'que  flumintuii  6c  torremium  in  niarc  dcl,ibcntium  ripis.   Ftlia  liajbct  maioriiMis  Pyri 
foliis  (inulia,  craflSora  tamen  &  paulo  longiora,  /d-i  oppo/h.t,  crajffi  nervo  {temultim  hnpttUmim^  & 
■vtmi  ftcimJiim  Ulituimtm,  Utiwrtdi*.   Fie/cidos  fm  mukos  in  calyahm  cblmiss,  Piron.  $i- 


neo  ab  its  cibis  abftmere  in  pauina.tQkani/  qiiibus  alios  ve(ci  vuleo,  ^pmmam  ooUl  mpoBa»  ne- 
ccfTicate  dcguftarc  non  pigct,  uc  coaunodius  deicnberc  pt>(fim;  el^ue  de  caufi  hanc  fiuncem  do- 

guftaKim  ;  11:3  Hruto.  um  auiniantiuni  &  fylveftrnan  nominum  potius  abus  diccndus  videtur.  [Fru- 
^us  dccuions  CanCKirum  tencflriLan  poiiiiqa.un  liuminum  eft  pabulum]  Admiranda  autcm  ejlB 
jUlxiriieft  narura,  plurinvx  cmm  imiLiI  c;clcjii:j  niultiquc  cjus  raim  deocfum  vcrgcrc  Sc  in  radico» 
OQnverti  videntur ;  nam  prxccr  muln»,  quo»  ere^  foiiilquc  onuAos  atque  ab  inrkero  feiunfios^ 
'reliquarum  arborum  inftar  habe^  C^ittilibiB  etiaro  aliis  cralfionbus  Sc  tenuioribus  *^ii»*H  \lt& 
ad  aquam  dcmittcntibus,  aut  (ub  tcrra  aut  arena  radicet  figenttbus  praediu  eft  :  qui  ubi  apprehcnde- 
rint,  alios  ranfos  furfiim  vergentcs  profcnixu:  etemm  non  minus  firmitcr  hcrent  quam  pvimanus 
arlx-)ris  truncus,  lic  uc  cx  multii  cauaiabus  finiul  coiincxis  vidc.uur  arbor.  Ligniun  arboris  cft  gra- 
ve^  ioliduro,  SC  corticcm  habec  bi  iinnum,  qui  corurpriparandis  Sc  dentan<fa  Ittfemt^  Qi^uoi 
)oca  Nam  QMCrcuam  in  hifcc  tcixb  nuliii:.  eil  proveattu. 

Radk  aiboris,  qus  nic^  cft  &  ^uiauda,  fiflajf  (oib^  calida  punAu»  veneoatae  ntiioique  piC- 
cis  Kupa  appUcat^  eji»  doloce  fiflat,  8c  inemlinni  beftm  i^Kttut,  licet  prima  fitmte  dolores  exa» 
Iperct.   Magiuim  fanc  rcmedium  cft,  &  a  piicatoribus  primo  i.ivcntuiii  jioSifque  tra<Jirum. 

C.  Bauhinus  qui  aJlas  non  parcus  efle  iblet  tn  Ipecicbus  niu](ipiiciruij:>^anc  arborcm  rcfcrt  ad 
I^Cum  illam  oelebrem  Indicam  Arhor  itSjys  didtam.  Vcrum  non  hoc  proprmm  efl  um  dunci* 
xac  aiiioris  (pedd  faoiculii  in  terram  (iqniilCs  II  radkes  agemibu»  le  multipiicare,  ied  ^ariba» 
coaununej  utv.&duahustrilidlVeRcBtteycgipeiidiu^,  falacailMti,  SedvaiboidbeDd,  KaidB,Sc& 

O.  OrvA»  ^ajpkttfthtu  Marcgrav 


AiMfftt  ft$t  Mmf}ti  frm»  fftcm  PiSoo.   Athw  Brs^i 


Ail>or  inftar  SaKcts  pnmilar,  tali  ligoo,  qus  deniqae  (ig^rar,  fiilas  itidein  finiilibaa^  led  paal& 
cralDoribus:  Felta  autem  tliredi  iibi  invicem  oppofiu  haba:  in  extrcmitacibus  autem  r^niulotuia, 
iiiter  tria,  quamof  &c  interdum  duo  (olia,  doo  praveniunt  pediculi,  quilibet  tres,  quaruoraut  quia» 
qucfiolculos  habcntcs  congcftas,  cx  albodihrti^wfcapiq,  ci«apnlUaiaB4waior«m^il«> 
minulii  nigris  fiirrc^,  meilei  odoris. 

Foiia  hu]us  arborb  luceote  Sole  lalem  albiiSmum  continent  in  iua  fuperficie,  quando  vtrftoodnm 
nubitum  eft,  aut  tempus  noAwfliaiq,  ial  liidblvitar  &  in(Ur  lorii  adhzra,  interaiu  auteoi  ficcas  ti 
albitlimus  digitis  dctergi  ponft :  ac  tantoni  «cdndbai  vd  cnhafiiKk  hmd  fOMft  qaantom  iai' 

Cerciiiiit»^  Mtngiief  X.Spttiu  Pitbn. 

Nec  radiccs  in  te.Tam  agtt,  nec  tom  tortuotb  dexu  luxuriac  Afif  cft  oraila^  glabro,  totundo, 
dilutc  viridi;  fiert  albicante;  exigfiofritSu  Sc  valddanuro^  nucis  AwMaaK.magninitoBi,  qoocum 
Pabunbitccmne  volucies  ddfeftii.meliotit  alimenn  icfe  tagBigtarant,  eanim  caro  adeo  amare- 
nt  vb  dcnkntt  iit.  Cofdoe-«ii(Bc  ndKO,  ex  quo  RbOM  Qodaria,  Europau  haud  inferior, 
Hlotoc^mqiiyDqinadjn^ 


SECTIO 


Digitized  by  Google 


Lib.XXXI>  *De  Arboribus  Silujiiojis.  177^ 

SEGTIO  Q.UINTA. 

LiAqs  feu  Si^<itias  qua/dam  ijuarum  arhdtts  mms  co^mt/e,  necdum,  quod  Jcum,  de- 

fcri^u  funt  amtmm. 


C  A  p.  L 

De  Liiis  Br^aUms  *  ChSi.  •Entt.Uh.v 

\.  lAus  BraJllMnus  mgem  QnC   Sififiw  AnmM  firmi  J.  E   ^rlfr  fdintufa  'ju^iaHiu  f«l» 

PRsceKa  cft  arbor,  in  nrafHi.i  n.ir.ciis  Jiigl.inill^  foliij  pr.niit.i,  fi  udum  in  W.ni  aOt  jiliqiijs 
gerensj  articulacim  dillinctis  indar  liliquaruni  Acacia;,  iiiiguloiuni  arcicuiorum  edam  me-  . 
So  tomentO!,  quo  viz.  (emcn  concinccur.  Erac  i(  quem  aelcripiit  Clulius  i',  pedes  Roina> 
nos  longus,  quatoor  unctas  (tifai  latiaub  maior^  latm,  -atqaie  plamui,.  inftar  pnedidariim  fiiiqaamm- 
Acicir,  cineraceo  quodammodo  colorc  pKditus,  qni  tamen  ante  matuHtarem  leAus  fuiue  Wdeba- 
nir,nam  (s  iinvi  contKaL>i  &  rugof^  cr.inr,  orbiculiri  pxnr  fisiir.i,Niici  Voniicr  non  vaUc  dinimilia, 
quodam  vclfigio  iniprcilb  ca  paice  qiii  lobo  adhxMoranc,  coloris  cx  .i.bo  i  utulcenti!.  SemtH  matm' 
rum  colorii  tji  ffndtcei  feu  lguco^>ti  JplenJentis,  diamttro  jtfcunciait,   crajfitn  fsmunctali.  K(ll£  R.  & 

NiMi  probac  iiliquas  a  Boahitio  aitiauacas  did  D.Grevius^  ied  poaiis  uiier  icmina  ifthmis  intero^ 

tif^  minMnndas  cetifo.  ^ 

0,  LJkm  Brsfilianm  cr*ffut  htmtdus,  Citrti  femttte  J.  B.  Arl/or  filtijutfa  Brafilmna  Uio  latijjimo 

Duos  hujus  geoeris  lobos  habuic  CluHus.  Alter  oAowiciaram  longicudinem  habcbac,  lacicu-  , 
dineni,  pl.inus,  dorfo  gibbero  &  alvo  craffionbus  &  mag'»  tumentibus  ip(b  meditullio,  quia  fortd 
ad  plcnaiii  nianiritatcm  nondum  pervcnerac  quum  lcgercuir.  Spiffitas  tamen  dorfi  &  alvi  a  lacu- 
n^uni  in  nuibus  Icmcn  l.itucrat  cavo  uncia:  unius,  maccric  adprimc  fiingosi  confliiib ;  lacun.r  bi- 
nas  uncias  iongae,  numero  deccm ;  in  quibus  femcn  quafi  qu.jdrangulaie,  unciam  longuui,  obiiquc 
iicum.   Lobi  color  emtOid  ex  fnjE»  dncraccus. 

Alter  longji  minor  cnt,  ookm  ez  fulco  mbeicente  ibris  pncditusi»  qui  per  medium  leAus  o&o 
dnntaxat  laams  oftendeGitt.  in  qoibDs  iemen  imperfeftum*  Gitrii  inali  &nini  noa  vaidd  dilfimilet 
-  Uterquelobas  ^  Bralilia  ^]leni4,  &  in  praakaaibora 

|.  Arbor  fJi^juofa  Gumtnfn  laSn  fpjJice»  fufco  C  B.   AL'g>nii  i^m  «B  GamU  QaC  LthtU  Hfag-  ' 
nm  ex  Qutnta  fxtidiu  aumffranu  Arboris  JuJ<e  j.U. 

Vald^  plaiins  etat  hic  lobm  pioamplkudints  ejus  tatioae,  nam  cum  deoem  uncias  longu-.  eflcc, 
&  trium  undartam  tel  ampliorem  lattcudinem  haberet,  vix  qnadrantis  unciz  crac  e|us  cralGcudo ; 
matunuTi  tamcn  fuilTi  fcinin  i  in  eo  rcpcrta  evinccbant.  I.nnto  a.itcin  &  vcKiti  cuta.eocortice  c»ii- 
ftabat,  ex  Ipadiceo  fufa  coloris,  frcuuentiifimis  venis  ab  inhui.i  lili(iu.t:  pjite  cx  pcdiculo  dependen- 
te  fiirium  8c  m  laccra  urrmquc  fparlis  prxdito  atqiie  quodanimi>.lo  ornaco  :  mcdullam  live  pulpam 
continebac  palleicentemi  ucisgrarbodorisflCcapiDcetiamfencntis^  inio  ceFebrum  ofiendenitt,  qui 
invDlvebantur  afiquoc  grana  dura,  ex  fpadiceo  fulca,  non  valdi  dilBinilia  granis  quz  in  Arbons  Ju- 
dr  lobis  repcriuncur. 

Incola:  ilLus  regionis  in  qua  nafcitur  grana  frudu  comprchenfa  in  pollinem  comminuunt^  quo  tj|Sr, 
id  Talneta  cotanoi  nnifliar,  incra  cocpus  vec6  non  affiimaniU 


c  A  p.  a 

Leb/u  ^uadratifttlarit  magnm  fra»i$  LentifaU  nigrit  J.  B.    Arbor  Jili^fa  lote  quaJran^ult  fufco 
CB.   lAm  fir^^mm  fuiraiipAnru  ChiU 

LObus  hic  qnadrangularis  eric  fbcmx,  lepMm  nncias  longus,  pxne  binas  latos,  pfominemi- 
bui  &  p;otuberancibu5  qiiodammodoin  .ia:ttien  ilo;  (b  vj.ir;-,  .u  !on;;o  ■icrin;juc  (alcO 
.1  cipicc  .id  iiihnir.iii  lobuni  laterales  al.is  lupci.uitc,  cjijS  coloi'  tukas  iSc  iplcnjciis.  Con- 
tiiicbac  autcm  hic  Kibi.s  in  iiicdia  Ipina  aliquot  lcmm-i,  horum  unicum  nigro  Iplcndcntc  cor- 
tice  cciflum  erac,  Lcnticulr  Fcrc  magnitudlne,  cui  lubcrac  alba  nicmbrana  vindcm  pulpam  conu- 
nensnon  inluavsm,  lcd  inliar  nudd  Piftadorum,  fcrridioretamen  (aporc.  Ip(x  lobi  alx  intos  ioa- 
nes,  nifailomuius  ubi  circa  (iilcoj  ijuiunelccban^  fuooo  qnodam  duldt  qualis  paene  Geciiiaranii^ 
pnnkB  efle  deprefaenidebantur. 

Lllllil  1  CAf. 


Digitized  by  Google 


774^  HiSTORiA  Plantarum. 


*  Exati  Itb.  3 


De  Tbafeolo  Coies  diilo. 

•  • 

1.  Arhir  Jiniutfa  ylfricma.  foUo  ftrt  Tjri  femme  Fahmnt  C.'B,  Phafeelus  V.  ptrfgrhm  fme 
Tbaftolu*  Ctlet  CluC   Celet  CacM  farmam  ^MoJgmmnu  rqkn»$f  exttrua  parte  rurefiu 

C)les  (inqnit  Tobias  Roclfius  apud  'ClqfiuiD)  fruAus  arborcus  cft :  huicquc  arbon  folia  funt 
fcr  Pv  1,  ( longiora.  Frudus  BooRC  maioint  iive  Fabac  noflratis  iimibiudincni  gei  ir. 
nili  qutha  iiliqnx  Boonis  PhaieoUive  longiores  ma|ordqae  kmt  8c  cokw  eanJ&Ax,  in  quibus 
luntquatuor  auc  quinquc  rcmm.i  fcu  fabi:  harum  fingul.r  fuo  putaminc  albo  fuerunc  tcctx  ;  guo  ab- 
JaiouUienor  frudus  pars  cx  rubicundo  oobre  purpurafat,  ciiinabarilqua  ac  minii  colorcm  habcc : 
Facile  edam  iiecoiticatus  frudus  in  duas  lcmiflcs  (pontc  fiadirur,  iiti  noftratcs  fabx.  Colcs  fruaus 
exiccarus  valdc  dunis  ac  iolidus  eft>  ut  rairum  fit  quod  referanc  ftomacho  conducere,  &  quemli» 
bet  ixwum  magis  fapJdum  fieri  prannanfo  Colcs  fru«au.  Sumunt  ainem  hos  frudus  AMat  iaaalbt 
in  ti.KtLi  |i  xu  PromniKorium  vinde  teover  ieiuiiij  pertenutqD^atpQriiibenc  j«iiiidiim,toto 
ubi  trcs  auc  quacuor  edcrmt.         ^      ^  .         .      r    ,  •    ,  -  ,. 

•  FlVlftus  hlC»  obfcrvantc  Clufio,  Cacao  forraam  quodanimovio  rctcrebat :  magnuvKiuic  unaali  .lut 
ndnofe.  lapods  non  ii^ati  6c  adftn^ttionis  partidpc :  gravis  puiio  crat  &  ui  aquani  injcctus  iubli- 

F.K  dcfcriptioiieiMnmDe SCfift^  ficim enmcMendi  appaiec  Cola  fruauio  ail  fitim  J^B,  buc 
cundcm  cfle.    ^  ^ gHmfimki,  wgit,  f^fimimammmJU  fiAnff*i.K 

Cam  C«lei  (inquic  Clufius)  quandam  affinicacem  habere  vidchacur  hic  fruaus,  lefouadam  Uuh 
gus,  fjm  irrci^m  Litus,  dorlb  tamcn  laciore,  rugofus alkiuantulum  &  fac»  kvis,  Iblidus  camcn,  nee 
cavus,  nec  in  binas  partesdividuus,  niger,  fpleadeM»  (ubnlfi  maciili  jaas  ampU  pr«d^^^  c^pam 
qui  puiaoiiai  adbmebat:  loboenim  vd  fidcemaUqqocQrtfee  te^ 


•BM^Ukt,       i'  feregrmm  t»'Bti^  *  CM  J.R  Muifftt  tmrmm  ttgtpa  &  pUtfm  CR 

ci^i^.  Ctk*  fimiu. 

Q^quc  parne  unci  u  cr,«  longus,  totidcm  ambitu  complcaens  una  parte  gibberofus,  rugofb  8c 
inaquali  cortioc  conli  uis,  liitis  crallb,  duro  8c  Hgnofo,  cineracci  ex  fulco  coloris,  qui  bin.is  nuce», 
fivc  vciiis  nuclcos  continuifle  videbatur,  cofque  imcialis  longituiliiiis,  in  qu,unor  p.irtcs  divi  Juos, 
vaU^  duros,  coloris  ex  fufco  fubruffi,  (apons  adflringcntis  Si  linguam  cxiccantiSj,  goft  ahquaiu- 
nwn  temporis  intervallum  non  ingrad,  ftd  wes  rcficiemis  &  (itim  fedancis,  quo  in  DRl  apnd  iodi- 
eiTc  mihi  facilc  perfuaieraiii  cefii  &  fiibftaaiia  &  coioce  St  iapoie  plunaiiini  - 
lur  ad  fiudum  C<^t. 


fecuv 
debai 


Cap.  lY. 

t 

•  Lth  mtmirmieu. 

t,  lihu  ctriiee  ctrtilagiMo  rugofo  frfeo,  Jufliei  crtfta  fnncfa  tlcnatut  C  B> 
tM  kfitU  AUtrit»  fbsfe^fivt  Faia  nigr0  J.  B.  Tem.  %.  f.  272. 

D^^^Uos  hujus  generis  lobos  naftns  eft  Clufius:  Eranc  illi  divcrfje  quidem  lon«udiiu^_ama'' 
lis  tamen  I.itituuini5  non  v.^Idc  crallo,  fcd  caitilaginofo  potnM  comoe  tBoi,  brevituB(|, 
lanuginc  obJuclo,  qium  .idhuc  rcrincbat  m  lacunis,  ubi  attiita  8c  dctcrfa  non  fucrat,  fii- 
pcroi  &  mfcrna  partc  duplici  crifta  linuofa  &  lemunciam  ferc  lata  k  pediculo  ad  mucronem  ul- 
qne  lobi  pradnaa  pn^to:  Phalcolos  aucem  conttnebanc  paai&  imdam  latos,  orbicularis  fiirmar« 
non  tumentes  tamea  jn  oiedio^  ied  dcpreflbs,  quia  plenam  maturitatein  non  erant  adepti,  in  am- 
biru'undequaque  feri  vdnti  amftib  dnAos,  ut  plerique  (tmiies  Phafeoli,  vald^  duros  &  nigros, 
niicleo  tamcn  all-Kj  przditos,  quo  rcccnti  vcfci  licuilfct,  quia  noo  erat  ihgrati  (aporis.  Iftorum  au- 
tem  lobonim  unus  quatemas  undas  longus  erat,  crclque  Phaleoloscondnuciac  i  aiccr  tcruas  dunca- 
xaCj  &  binoc  Piialeolos  hdnenic:  uterque  aqtem  bii^ 


1.  LAu  fer^am  tm^t^mme  F&fM»  tn  fmmtt  m^,  tMH§mm  mmdt  mS»  l  B.  jwyane 

eertHe^mu  Ck£  - 

Quatuorillldas  cum  fcmifle  longus  erat  Iiic  lobus.  binas  ,iut  paulo  amplius  latus,  cartilagineq  potius 
quam  duro  Sclignolb  cortice  conflans,  dorfb  inlignito  duplid  vcluti  c.-ida  cartilagmca  &  linuofa, 
ad  cxtrunium  ulquc  lobuin  protcnfa :  rugoliis  autom  crat  cortex,  &  coloris  nign  veriiis  quam 
fuici:  iiccc  porru  ca  longitudine  cirec  pra:ditus,  trcs  tamen  phaicolos  duncaxat  comincbac,  orbi- 
cidaris  formx,  nic<^h.i  p.utc  aliquancum  tumentes  dldtier  nnaai"  luott  Ht  ainbictt  ton  ""'^'''rm- 
qvc  Hoqiiam  aniiulo  on^j  valde  duios  8c  ex  puiiiceo  okrofc 

-  C] 


Lib.  XXXI.  De  Moribm  Siitquojts.  *775 

C  Bauhinus  hunc  Lobum  8c  praoedencet  ad  idem  captt  tedack,  neceeo  abnuenm.  jt/jcMi- 
wr  ipecies  efle  vi()entur/&  Lcgumioii  tcandenbs  non  arixn»  naatf. 

FruSus  fulfrotunJui  JuriUt  tltgmer  rubtm  C  R   FruSm  fmgrima  lo,  Ai*tei  ntmnu  Mtct- 
inw*Qn£  •£j:M./,Ji. 

Offic  fohninr  aot  Cmtioram  (emen  magnhii^iie  cqnafKir,  aii  etuiti  forrol  fatb  refpondebiif. 

lumidiim  tamen  aliqu.xntuliini  colnre  differens,  qui  in  fioc  ^rjL-cji  ruScr  cit,  lit  m  Ow  p.caiithx 
vulg-  (^ru^,  IbiiduSj  durus  atquc  ui  aqua  iubiidens  &  imum  ^\:(ciu.  SiiiQua  auc  lobo  aiii^uo  incluliun 
fiii&Terifinil»  e& 

4.  Ltfcu  (trrwf  mmJtmmm^  «iWj  MeMA  C  &'  «gfvirjMWtiMnAn  *  OaC  FrMffiw  eSt  Tfuir  *  finr. 

Binas  utici.is  longus  erat,  un.im  lanis,  prorfis  atri  coioris,  tumiJus  inflar  lobi  Ciceris,  ncc  foi  ml 
vjjdc  lili  abJimilis,  ni.ijor  tamcii,  membranaceo  corticc  I  jtis  duro  conflans,  qui  pr.v  iic.;titc  dc- 
YiSeduA  6C  OOOTolvebacur,  quemadmodum  pa^ne  Icguminum  lobi,  femhtJiftie  contiueb.ic  bin.i  aut 
tetna>  nigira»  drdnatac  ferd  rocunditacis,  plana  tamea  Cquod  mirum  in  adeo  aunido  loboJ  (ormk 
ndn  miilmiii  diAmlB  artiGulis  Lobi  AcacLr^  non  aide6  tainen  turgcntia  ia  nii»dMi  tenoi  acuiodum 
membianiteda,  «IqneetiamuigFil. 


y.  l^ka  mndrmmm  mrt^ftJkmt  ^mm GAaifii C-^B.  niggf  %.fltmtt  *ClaC  •Sx»hht. 

Hclobus  nmnino  planus  erat,  alioqui  vatdc  limilts  prxcedeodj  binanim  etenimunctaramkih 
gpudinem  iubeba^  iiniiu  latinidinemj  cittieinicas  paub  Jatior  eia^  cokr  ex  atn>  ijadiooiw. 

i.  liAm mmAnmmmitmm «gpr  J.B. 


Omnino  planus  erat,  alioqui  fbrmi  vaUc  Hmilis  Laft>  quadrangulari  Cluf  Binanim  unciatlUll 
loiwituidinem  lubebat,  unius  latitudincm.  £memitas  paulb  latior  crat,  color  ex  atio  Qmmpdmi 
EGuhmdelams  eft. 

Hos  lobos  .iihor.im  FrLiclus  cfle  conjertatur  D.  Grcvlusin  Dcfciipt.  Muf.  R.  S.  p.  114  ut  & 
quirtam  fpccic.n  r,uim  ibuicm  defcribit  Frudus  c]u.idiMa  .tltcri;b  lobi  titulo,  i;  unc.  longam,  una 
extremicatc  I  i  i.nc.  Ucjiii,  .ikcr.»  unciamtantum,  lcnuincum  in  mcJ.io  cuiilam,  ubi  utrinque  mtu- 
melciL  Duo  margines  oppdKi  eoorexij  tdiqut  duo  Goocavij  giabram  &  ex  Ipadiceo  Jiigncan' 


*  0  A  P.  V. 

Leli  Mifcellanei. 

I.  JMmi  fMirmiifdmis  Chifii  Em$»  iL }.  e.  17.  C  & 

CUf.      '  • 

LObus  bic  f:-.:.iclr.ingulari5  cfl,  qu.ituor  cr.ifliorilius  &  cminentioribiis  ncrvi.s  pr.t:difus,  qua»  . 
drancem  longU5,  &  circiccr  lcmunciam  crallus,  corticc  (atis  denlbpro  legumitie  pratduuSj 
eoque  oblic}uc'  Ihlato,  coloris  cx  fufco  fuliginoli,  (epcena  grana  continentS  ^udnngpjaa 
in  buias  paites  aliorum  Iqmininum  inftar  dividuaj  qu«  vetultate  duritiem  GOOtraXBiaDCi 

4,  LBhui  eblmgut  aremdlicui  CluC  f«M  efi  fru&ut  Ralfmi  Peruviuni  arhorh  CluC  cur.  poO^.  t/h 
bus  uremMieut  fuhfuftus^  Terikimla  eemculii  jimtiu  C  li.  ttem  Baijamum  Amertcanfim 
«inflam.  lAmttmjMi  ^Ammtkm,  timfin  Jafenrt  J.B. 

Cluf 

Qutnos  (en6fve  hujus  generis  lobos  a  Morgano  habuit  Clufios,  qui  varic  erant  magnitudinii»' 
nonnulU  (ex  duntaxat  dqpcos  longi^  alii  le|iteii^  quidam  edam  adk>  uncias  longicudinc  (upcrabanCj 
unguli  vix  (emunciam  etaiit  laci,  o.iinet  teretei  rugo(i,  fub(u(ci  coloris,  ea  partc  qua  pcdiculo 
inlu:(eranc  nonnihil  recurvi,  extmij  partc  obtuG,  brcviter  fonni  non  valdc  dillimiltfs  quibul4ain 
tenxibus  &  oblongis  comiculis  qtix  m  Terebintlu  arbufculis  oblcrvantur,  qui  aperci  (in  bioas  enun 
partes  .\-nuaIcs  (ccundum  longitudmem  aliorum  loborum  mdar  dividebantur )  nihil  oootineie  do> 
prehendaMnturqwkro  tenuem  queadam  poUincm  nignim  &  iplendemem,  tenaciter  inceriori  k>b« 

Siti  inhscremetq,  odorii  ftri  SdbHni  imtio^  fed  fi^us  luiibiis  admovcm  ci^ncib  gravedinem  in'.  % 
centem. 

Hujufiuodi  tiuctum  polliao  alUdo  rcfcrtum  vidi  in  Mufeo  D.GuIulmt  Counine. 

%.  Sili^H»  Titjimiamatu  edare  J.  i). 

■  Oim  J.  Bauhiiuu  hanceandcm  efle  cum  pnecedente  fadl^  (ibi  perfuadcri  patiatur,  non  cfl  cur 
noi  de  ea  laboremus.  Cava  erat  8e  pleoa  nuiumis  (emimbus,  minoribus  qium  Peci,  nigrisj  ipkik* 
demibusj  fiib  dennbuf  ftridmtibm.  Rjdiqiiamdefoiptioiian  videapod  *J.B«il)iw  «liMLi.M 

.4.  5i/ifiw 


Digitized  by  Google 


«t 


1776 


Historia  Plantarum. 


r 


DAbit  1'akulatnis  Clulio  filiquam  ttW  imcias  lcM^m  tKctt  Inttrdum  brevior  rcpcriaruij  fatis 
mal^-m  niRof.im  5c  in.rqti.iLni,  cincracea  cutcranltantem,qui  recunduni  longitudjjicOTinhuMg 
paitesdchifodMt,  muka  graii.i  tuncincns,  plana.dura,  Colutsx  granorum  tcr<^  imuia. 

«£mXm.»    •    5.  ttmfnffm  ftairai^ui,  vtnu  emdtemubm  &  wgrKanubm  ut  Coles  fmtiiif  Jifimaiu 

Ilic  iiuvlus  omnifto  8cTaricfbmue  erat,  quem  fobo  Indu&m  Itiifle  ailxtnliatur  CluGus :  Etenim 

nonniilli  plam  crant,  Sc  quafi  quadranguli,  alii  oblongiores,  &  akcra  paitc  obru!-,  cavcro  qiu  le 
mutuo  oiiKigerant  coinpic(fi,  onmcs  tam;n  rt  ji  L^  nigoti ,  nigricancos,  &  «andicantibus  qiubul- 
<lam  venis  ciiltmtti,  in  binas  partcs  dividui,  uc  rckqiia  lcgumina.  Sobftantia  autcminieriorlnofiilca 
&  lxM>t  &ejus  iapor  edam  aftringens  peruKic  ac  tiu^i  Colu  fiipcrius  dcicriptus. 

•Bmlxjtat.  6.  OmtHs/hiSmfilifufm       OnmmfhiSmtrtariJiinovs'  CiuC 

Siliquam  refcrt  maiorem,  crafliufculam,  compre(T.in>,  fc(lunc;iam  longar.i,  unciam  fcr^  Jatam, 
iuUmeam  panini,  pamm  autem  fiibfufcam,  utnnquc  muhis  maioribus  £c  minoribus,  putimad  la- 
tera  kSA  deamtniibus  fuioit  putim  ad^Bqiu:  inairvx  ductum  obliquc  difperiis :  pedolam  ffat 
cxiguaniiieKiemafqne  fidciun*  ffifif— toBun  iuftinentmi.  i  paite  pctioli  Inperiorepeiisendode- 
orfum,  latiufaiLim,  undibnque  (cri  lonRam  impreflionem  obtinet :  quzddn  nirfiis  in  afcenfu  fit- 
pcriori,  partis  gi!i:>cro(x  rotundarur  5c  attcnuatur.  ParriseJcterioriscircuitus  plufquam  (cnucirculafis 
in  ainbitu,  nugis  quam  tres  micias  longus  cft,  latuilculus,  atque  in  mcciio  ncrvum  inhj:rcntero  (<»> 
titur,  qui  ii  cveliatur  (tliaaam  induas  partcs  xquales  dividit  atque  le)ungit  :  Oincufla  lcminis  intus 
latentis  inanifellum  pracoct  (bnitu argumentum.  Siliqua  vero  lilhzc  aliquid  limilitudinis iubeCGon 
(iliqtu  Senat.  Dam  apenretur  facild  ieftioni  oedebat,  intus  vero  (ubftamiam  (iiiqor,  (pillam  fatis. 
utrinqnc  cxhilx-S.u  ?i  dariulcul.im,  unicu*  Mntiim  nucleum  1'harL-oluni  armulantcm,  conip  clT^uii 
tanicn  contuiebat,  Ixvi  tcnuicjuo  tunica  rugola  invefKtum,  colorc  aliqL.o  r.ioiioviolaceo  iinb.itiiin, 
iiiperat  pulpa  dunulcula,  albicans,  qux  nobis  nonnulbm  diJLLdmcni  giWtando  inipriinc  c  vjdcban:r. 

Frudus  contuli  vci  coafra^  iiwcum  tn  vdnera  inihUare  iauniur  lodi  ffiaficl  iacolx  ad  ea  con-, 

7.  Sili(>H«cll(mga  cintricttgrmiii  ColutcaC.^.  FruHunr.  cap.io.  hh.\.  Exot-CluC 

CA»/: 

Siliquaiftharc  trcs  uncias  longa  crat^licct  interdumbrevior  rcpenatur,  iatisgracilisjruzpfa  &  10" 
cquidis»  dneracca  cutc  con(tans.  qu«  iectmdum  longitudinem  in  Imiiis  piitieimiilcaMt«  maka 
gpajaaMOiienSfpUnaiidun^Coiattxgnaonim  fi^  « 

&  IjJhufirtfuhnwi MnC       R»S»irtHtuikt9 ein»9dler. 

Trci  proxim^  uncias  longus  cfl,  ij  Iatus,undam  fer^  craflus,  valJc  fibrnfus  &  iIcmjfx  renitcnsj 
tenui  6c  vaide  laevi meoibraaa  intusobduitais«  cavttas  intema  nnicii  eflii  &aoo  dill^ca aut ia  ceiias 
diTiia;  niideapparet  onia» imuiiniGleo peiamplo replecam  fiude. 


C  A  P.  VI. 
*  Ft^  fnrgfUriees  ^  t^s. 

I,  Fahaft-jc  VhafoU  fuTi^antfi  Patk.  Tbafeili  furgMtrictt  GCf.  Vhiftdm  Vt^Otikf  fivt  FMk 
l£viti*l6'        7  ^'"'Jf^">*'^o^'^'*f£'"'*  '  i.^.  ral/M  fur^atnx  latilJims  ex  imfiils  D.TTnmi»  C.E. 

T_jrUjusgenetis  yariat  magnitudinis  lubuit  J.  Bauhiauc.  Alias  undanim  duarum  latitudln^ 
I  '  I  aiias  lefcunciali,  utralquc  orbiculatas  ferc,  iariorestamen  paulo,  nbi  fmus  parvus  quafi- 
^»»  -^-  liqux  adhjcfcmnt  cavas  ikrjti  fcrc  craflitudine,  mo<1icccomprclla;,  fpatkcco,  Lluro  itriato 
&  lucentc  cortice  intciftas.  Quod  intus  continetur,tcllc  ciulJ0.album,Armum  &.  induas  partesiu- 
tur.i  (edilc,  laporc  pnmum  quAli  fcrc  luntomnia  legpwiina,  6d  illicoJiiigpammoidiGanie8eaeri> 
quo  fir,  ni  lallor,  ut  purgandi  facultatciint  prxditx. 
*  Hujus  lobi icon ad  Clulium  mi^quinqueduntaxat  uiKurum  longJtudinQll  habebar,  binarum  la- 
tin^nem.  Duro  autem  crafloque  ocntioe  iobus  conftabat,  cobri^ue  erac  ex  doeiaoeo  fiiicLde 
aafli»  pedkailo  ptodens.  Binos  phaleoio*  ibiummodo  continuifle  videbatur.  Horam  tlter,  ad  Cfufi- 
omcum  ioOMaufltB,  binas  uncias  laniscrat,  lefcunci.im  long  is,  fumpti  ab  hiloquo  kibo  adhxferat 
ad  mhmumfTuAummenfuia,  planuj,  mcdio  tamcn  .iliqiiancum  cxtubcrans  kvis,  coloiis  nignSC 
Jplcndcnt»,  quia  pci  tca.uii  ui.itiuit  ucin  .ulcr,n;s  crat,  .ili.us  cx  fulco  (tudicci :  pleri<j.i:onmesquos 
yidit  Ciuinis,  cordis  ut  vulgo  pingitur  tormam  habcbant,  Ijoc  cft*  ea  pane.qua  lobo  adhxlcrant  pau- 
hilum  erant  cavi,  atquc  propter Banc  fiimvun»  &  qoia  in  inlula  &Thoiiiie  nafiamair mt  S,7hmt$ 
a  quibuldam  appellantur. 
Fahunm porBttricinm  lolum  feitile  CvOia^,  NbmettDei  fcinfula  a ThMmedifta. 

CctcnuQ 


u\gui^co  Ly  GoOgle 


Lib.  XXXL  ^De  Arboribiu  Siliqtiofs.  i  yjy 


Cxcetiun  (uc  Moiurdes  prxcipic)  pellicula  iUa  tenuis  qu£  pcr  mc  lairn      inrerfec^tjfic  csparum  Vtr**' 
tuniaJam  cinriocciii  acmulatur  cum  cortice  abpdenda  ,eft,  alioqui  canca  vdiementii  (upemi  & 
infeme  purgant,  ut  in  tub  detoimM  iiunMttfm  Aflandz.  dctnd*:  tum  i  rilhijitnacri- 

■  monia  infringacurj  ddnclein  |ra1viereni oommintiaxLr.  ISwur  hic  pulvi<  vino  aut  f.u.  Ii -inexceptus 
ad  ittiwhlwreunum,  dcindc  kanftis  vini  ruininir.    Apiid^dos  hoc  mixLcamcnriiui     !c''i!co(h  ob 

•  fumcndi  Ivicilicatcm :  nani  linc  molclba  bilein,  picuitam  &  crailos humorcs  multo  ientus  c< ^acilius 
quain  Avcllanx  catharticc  auc  Pmei  nuciei  cacharcici  purgaL  Datur  in  ft^iiiMS  dtutnn^j  colt 
dotonbui  &  intfeflinaain iDoifak  Dola  k  quKeraaiio  nmiKio ad  ieiiacinai!,  fJuriMtarvauc  paud^ 
orum  prozKriTiiibus.  ■   _  ^  • 

Hufus  varietntcm  longiorcm  defcnbil  J- BatJanus  qox  ab  htlo,  quod  emincntia;  cft,  ncc  finum 
faac,  adnppofir  ini  r),ircca)     poUiceilata  ontt  lomitudo  duarum  erot  unciarum  licut  aborbicula.- 
ta  ruperiorum  tigj :  a  itaB.pwuiniiftiftiri  ookv  $niiam^dikiiiar,  Ubidtas  it,  mar^  i 
HHiorjCrafficiespar.  ....  1  ,  .  • 

OuJ.  Exai  Hki.  ew.  ijl.-.  ••  •  • 

Siliquxiis  fimilesfunt  qux  i  I^bcliopmgunturPi<»;W;fir<i/7/»<iBi  Cluiii  nommc,  a  BrafiJliaiio  ta« 
nen  8C  parK^ioe  Fabadivcria  grana  concinentes,  hac  cnim  minora,  illomajora;  orbiculal^  ie«  ' 
mDlKiali  ktMiidine*  oonice  dorq,  Ixrij.  fpadidco  <iktia3u,  kvket  comprelTa,  quorum  hifaiiii  po-  ,  • 

fiin^ii^  ^-jnraKCTl^mm,  nrtn  pilinm  iit  in  Brafiliano  fed  reltqao  cnitici  rimcn\nr^  ner     ^nmfn  fa.  *     -  ' 
ten  liMgilmvc.  uc  qimd  duas  dumaxat  tdRtis  orbiti  ctncaCj  djmBraniianasPhafeohisbrcvcm  inh-  • 
miittiwnquac  Cartice  ieparato^  ^  craiSnyjnhn .  loultam  de  intsalo  illo  oolorc  reimait,  pulpii 
ia  iiwi^|lftMi»fMb^^  i>Wi,|B  in  wtogtoiih  matibbm  dh^Awhi  figawykAfc  . 

•        *  'i 
Purgatridbus  Novi  orbis  Fabls  oompreffior  eft,  trium  undarum  latimdine,  acutior  ad  hilum, 
oppohta  parte laius,  5:  tantum  non  qi^ratus.longirudo  fefcunciAlis.  Cortex  Cafbnearum  corticem 
cra(ncudinc  cquac,  cx  fpadicco  mgricans,  oblique  ftriatui.,  amarefcentem  liibfUnciam  claudcns,  acc 
.  APaiudanoaccepit.  *  '  ■ 

iiuiciAndeaicfle  non  eftcur  dubicet  J. Bauhinus  Phafcolum  peregiinum  i.  cap.7.  hb. ).  Exot 
Unaqiia  coiin  i  fcra.  BJndano  mifla  «ft;,  VAm  ailwefcHitii «  Gdnea  appellatione,  nec 
maniinido^  B^n.aat  oolar  mnknni  diracfi.  Vinitt  aaMm  Mooibil  amniBidmq,  %Dia  U 
aaJliiift  .      '  . 

WflcdiibiBmafti|iBiir<iliBihDfH>  facm  ^pmi  ChfiiB  capfeiiisBCBlBBtffdBfcrtttittbddifci  '  "*  • 

4.  hMFakm  MhartfctMitf      J.BMbau  FtiiearhirefeentitlaHpj^iHmloim,  Pis/iol»  UtitfloM»  , 
^tJietit.  CB^mbmt  ArlHrfiitfitf*  Gmna^  fimSt$  F0hcm,friit  hnp^.  C.  &. 

•    ^**/*  :  .  .    .  •  . 

Vald<?  n-agnus  craclobus,  figinti  IUlOarum  long^ituJinc,  dur6que  &  craflo  cortice  prxilitus  riigo» 
ioque,  coloris  cxtcrna  parce  nigricantb  &  f uiigmoiu  intema  aucem  tur6  ipadicei,  coDtmens  niagnos    *  > 
fipteni  phafeolos  ii  uncias  longos,  i  i  latos,  vald^  puuiQi  pro  magnitudine^  &  minime  denfbs,  colo> 
noxipadiceonigricantii&lplcnidam  In  alio  hu}itt  fenetit  lofao,  qnem  ridcbac  Ciufius,  .  • 

.  akiptaoedenceiKevi(Me,ookir«i^mdfiiloa  erat,  quem  cmiffibrei  Tensfive  ftrix  nigrx  d  pedieulo 
ad«0ECremiimillqtielobura  lecnndiim  longitudiocm  dudz  exomabant.   Intcrnus  color  ex  fpadi»  * 
ceoadnd>9&Mai  tendcbat;  ipfe  Phafbolui  pLinus  erac  niger  8c  fplendens.   Uujus  cciam  geacxis 
finc 

5.  Fah^tarbartfctntif  fruam,  Pitfealm  ftrtirmmftetmJm^CluC  *  Bxu.hjg.j. 

Superiorinoa  vald^difGniili^iiedlfliif&iiiiiiorj  ielomdam  • 
nus^iugoiiis,  ipadiodquodaininodooolonii,  nervoqmearo^  ^ 

6.  Phafeolm  feregrmui  ttrtim  C\a£  Exet.  l.X.  *.7.  .  • 


•  LoboiiKhiins  fuiflb  videbattu'.  fbrroi ofum ooluinbinuin  (eti  emimebaL  kmi^ nndj» amfai'' 
fefitmciam  feri  aiiiiprclieademr«  enlbaii 'cofcnns',  cntflavf  quiaptamciRSl  Cktrenfint  piraeniy 
iqyi  lobo  inhxferat  permixtum  ;  drcum  vero  locara  quo  lobo  adhxiciacfiili^lioftmacniieratinfig-  ' 
nKtiSj  kvis  ailioqiu  &  fplemlcns,  gravis  &ponderorus.  Necnon 

7.  Pbafeolus  feregrtnm  quarttu  Clul  lyfd, 

•  •  • 

Quero  etiam  Iobo'ooinprelienlum  fuilTe  non  eft  dubium;  ent  antem  crafliufculus,  ejufSem  gamd 
magnim^nis  cum  (uperiore,  totus  niger*prxcer  exiguam  maculam  fubalbam,  qui  proculddbio  in- 

hilerac  lobo,  durus  auccm  &  folidus  &  in  aqua  fubfidcns. 
Phaleoli  Exoaa^filiquam  iongam  fakuan^  lcmuK  ex  toto  albo  vidi  m  Muieo  celeberrimo. 


*    *  CAP, 


y  Google 


i 


778  .  H  I  S  T  O  R  I  A 

Caf.  VIL 


Plantarum. 


Slliiaa* Dliues  cx ano tnbcKailojiendem,  ancumm  duarum,  trium,  quatuorvc  longitudinc, to. 
,  nida^  pennx  anferinat  crafficudine,  nigricanies,  mcurvae  alimiantuluni,  thorulis  pro  con-. 
>  tcnto^irfcminum  nurncm  dlftina»,  aTioqui  «dim  ra«>&,  fibttt  longis,  lea^^Uiqp» 
ooaainMabus  cootcxtac :  mcei  lor  lubftantu  cx  rabro  nonliihil  eft  anerea.  Semma  amnnscoai* 
mhewlaniDir  locuUs  (camofopariete  linumquemque  diftingucnte  loculum)  ex  romndo  oblonp, 
^  fiUgua  avelknda,  nugnitudme  niinimi  Pluleoli.  fotis  nigra  &  ninda,  mace^u  du- 
riDfcoh,  rafUbetite,  tertorf  canccllaa.  (prafcrtim  juxta  pediculnra  qua  mtegiGu-J  &nM  ipiai  in»^ 
Uta.   Sapor  tam  fiUqnar,  quim  itaaamk  t^Vi^        '*PS^  S*?*™-         *,  .  , 

D.GrcA^us  femina     minimo  l4iaiedo duDid»  nm  at  neque  liporem  habei* 

Pipcris  n.gri.  fcd  potius  Cai7«fdvllii  «qBod«oiiwU*acreli^W«dmodiimaioawiai^ 
tkn  ad  igDcm  excalc^um. 


Tifcrit/filntficolhmU^ClaLl^xc^  l.  %.  e.  16. 

Non  valde  difltmilis  crat  ytthiopid  Pipcris  lobis;  nam  &  iJlomm  inftar  ardculis^fliadlll* 
eranamfinpilis  continebAt  mgra,  craffiulcula,  rugofa, acris fapons ;  alioqui  lobusOtaWoreratPi- 
per»  iEthiopicilobis,  corncedenfo  conftans,  foris  rugofo  ;  coloriscxrufo  nigncantis,  fupcrna  & 
SfenaDane  duplicinervo  a  pedicalo  ad  euremum  lobom  excurrente.   Pluribus  ;Uiquoc  aruculis 
pdfaimlUft  f«rifimife  eft,  lum 


^  «   >  •  •  • 


HISTORl£ 


r  -1, 


Dig^itized  by  Google 


Ub.XXXIL  ^119 

H  I  S  T  O  R  lyE  , 

PLANTARUM 

LIBER  TRIGESIMUS  SECUNDUS, 

Arbores  &  Frutices  vel  anomalas  vel  mintis  cognitas 
exoticas  novas  &  in  Europam  nuper  illatas  exhibens: 
Necnon  Paites  quafdam  Stirpium  mini»  cogni» 
tarum. 


UNC  ergoIibniroiQ  dii«pttfMdhy«niiB^  Abmttft   .  * 

i)c  Arboribus  partim  anonulii,  portimob  defcriptioacsimperra^as  minus  diflin<5^ 
cognkis^partim  deniqudnovis,  «odcis  £cin  Eupfoam  nuper  advedhs^  qux  nondu^ 
apudiMC  floccs  fic  finAw  dooinK 

Ahara  de  PaitibiB  flirpium  minus  cognicanun,  nimirum  i.  De  GoitidbHb  ftUpik  ^  Qt 
Fbribus  &  FoUis.      DeFniAbas.  4.  DeSoocisiiveGumQit^nit 
fiiw  Rciinie,  five  mixtc  tcinedic  inter  ntrunque  naturde. 


P  A  RS  Pil  I  M  A. 


.  t«  1  • ' 

1  '   I  m  '111 1 


Arhtrti  hdica  fiC  Exotic^  ex  Hifioriti  Arevtatum  Qardd  (Sl  Atojia^ 


Q 


S.  Mactr  Vtttnm  CB.  Mtua  DufetrUit  &  Qraemm.).B.  Mscer  Grtmrm  Pwfc.  UhH 
sffimtt  frmiiM  vtfiaikt  mmhrtMttii  &  femm  mtm  mlift  comfofit». 

Ui  Macerem  GraKpnim  &  Maan.  O^.  unum  flcidem  ede  opinancur,  nx  illi  mulcum 
hallucinanoir.  Maoer  auBi  oonex  craJbs  .«mtfa  Mads  tenuis :  Macer  perquaih 
aftringjt,  Madtfipoieliibiaiieft:  H"*'  »"mp>i.a»n« «A^  \a»^^Xy\^  PnetcmAnfae%| 
oeSeFapioftAvioenna,  deiif,  ntderebiiscUveHis.  diflinftii capitKNB  agunt,  &  AviceaiiB 

Macerem  Talifafar  radicii  corticem  Vocat.  Tanctcm  VeterCs  qui  de  Maceic  aeiint  nullam  Nuds 
Mynfticar,  cups  opci  imcntum  eft  Mads,  mentioncm  hiciuiu,  quod  non  vcnlimilc  cft  cos  ignorare 
potuinc,  auc  lilcntio  pr«rerire  voluifle,  li  illorum  Maccr  cliiii  M,ici  idcm  fuirtct.  Qpin  Plinia» 
apcrtc  Maar  corticcm  rubeum  ra^icts  nuu^ac.efl»  eilcric  Hais^  arbor,  HtftribetlW  Afiofta,  vafte 
eftj  8c  multit  ramis  pnedita,  Ulinosnultd  loeier*  flHfiu  ioG«Mt  aut  ftpten  vatiM  looga  fia^dnat 
iata^  «:(teiiore  parte  dilutiiis  virentia ;  incenore  latura.  Ea  non  alium  fioAum  habeie  creditur 
practery«i«Mqii(Mdam,djeriariimagnitudme,  tenue,  cordiseffigie,  coloreflavok  j^porover^  Amyg- 
oalx,  aut  nuclci  Pedicorum  makirumi  tenui  &  candidi  tunici  codum,  quoti  veiica  quadam  ex  ce- 
nuifCmis  duabuslmiul  junAis  &  tranipacentibus  membranis  iwafUnte  mcbditor :  ca  autem  vefic« 
in  medio  felbnafdniTf  alni  nNgpkndiiie  nondlAniii»  fidcaqH$lcobtuliore&  circa  pcdiculuman- 
md&^re,  coliwnejbinieriatffiaiB:8c  fiilvoii)«;.inirqBali4  ficjmtii  fibris  k  pedicub  ad  «nmaiinH 
i|emraftdUnet%Aiicri(po&rugofb,  handaMuailisiUiqQcio  vlnMnalanv»  peol^  iMiBC 
Scptanior. 

Succo  lataeo  pnedita  efl  hatc  arbor  uti  Moriis.,  radiccfquc  habet  llici  pcrfimiles,  magnas,  cral^ 
fas,  m  latum  &  profundum  di^as,  &  corucc  tcckM  cralio,  arporo,  (cabro,  dui  oquc,  cineroo  fo- 
riscolore,  interiusaUiodiini  leceqteft,  qim  lic^  d^vcfcens  ^  admodum  aft^Qgeos:  Succo  cunl 
«dftnftkmesfl^MnofdKnH^  m 

ItMicif 


Digitized  by  Google 


17B0 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


IW  1. o  ticc  iccenri  trito,  cunioaiygaU  lcu  bac acido  mato  omius «neris  dyfentcrias  &  al- 

X  i  nroH  ivia  m.iabili  laccelTa  curantoiiines  Me^^ci,  tum  Bracluiiane^  tom  Caiiarini,  &  Malabanci. 
-      Al  ui  i  uios  coracslicci     m  pidv«ro  reaadi fcmunciam  p«  iio^  n^^^^  ferilartis 
«    nucWsuiaic  propinanr,  manc  &  vcfpcn:  demdc  mcdicamento  fumpto  Or%z..n  finc  (.lie 
?  l,  ;fTroooaain.  atquc  pullos  gallinaccos  coaos  m.iceracos  &  tritos  m  On-/.a:  ilcaKtianc  (b:m, 

cvhibcnt •  inte.lm li neceflitas luifat  OjMUina^mikent.   bolent  »ero  etuun  Aiabes 
agio  c\niix.nc  fl^v^  op|o  nuce  nivlchara  ailinixta  cnrare. 

''"nnu/iteni  r.ia:crsurus  laluuns  c«*iiitad  voiwtijs  conipeloendos,  &  ventriculum  rn!>or.m. 
A,m  cim,  a<i  Mciithx  &  Mafbces  pu^eie  -Plus  atKempolterc  aflerunt  Tndid  Jcgues  huy^  arbons 
nnmuncuhin  ui  compcfccnais  vonntibiisalviqucproHuvns  imentlis  qu.im  m.iRnani  qu.inticatcmcorti- 
^Mvrobalanorum,aut  Arezx,eanKiuc  prxftantiofem  eflc  Cer«  Maiabarico.  Prxtcrea  iU»<r«  frudum 
omnis  ecncris  lumbricos  m  humano  corporc  natos  necaie,  &  caJculum  m  renibus  fhingqie :  tum  etiam 
eS  qui  fingulis  diebus  mani  uieiaiwr  fibcros  fore  4  calcuio  St  ktp^  dokdbui,  iwc  inebriari  pofle. 
Similitudo  nominum  Maocr  8e  Ma|K«  &  oonvcfKntu  m  vnftas  Imnc  cortfcem  Dfofcoridis 


ft.  Httga  a^is  Amhare.    Amiarc  Mtt  l  &  Jtiw  hA*fi6»yMglmSl,fhB»  ItetS  I 

tMJme  C.  a  Aml^rti  Pirk. 
Acfjlit.  , 
CralTa  niagn.iqnc  cft  arbor,  f»lM<}nt  habet  Juglandis  foliii  magnitudine  relpondentia,  (cd  non 
ejiLsfornix,  diludus  vircntia,  &mulns  vcnis  claborata,  quac  •illis  ma^m  gratiam  addunt:  FUret 
ej(igU0S,  candidos:  FrnHui  nncis  Jusiandis  magnitudine,  dilunus  Ttrentcs,  &  corticc  qu.im  ili.i 
fevmre,  odoris  gravis,  &  gufti»  accrbi  dum  adhuc  viren^ :  coloris vero  flavi  m  maturo  gratioris  odo> 
ris.  &  guflus  grata  aciditate  commeiideMM^  mdhiBiB  OMHiiicina  cart8i|^ncfiin  ttiama,  i 
duris  nervis  obliqu^  intertextis  cnoftaniqp.  4  -  ' .  ,     .  « 

Garctas  fhiaum  hunc  immaiurafiiallDC  carciUgineo  qooani  cortice  virelcente  mtegi  lcriN; 
tjlBfc  Propter  Frudiis  gratam  acidiutem  eum  Omphacii  lea  Agreftx  modo  cibis  adnufcent  Indi:  ma- 

turum  cx  (alc  &  accto  edunt :  exdcat  enim  edendt-appeticum.  Adreriiu  biiioibs  humoires  otileni 
cffe  pefhibent.    S.ilc  Scaceto  condinisdiu  airervari  gpieft. 
'  l&Lu  lii&an^Ipecifli  efle  videttv  auc  ad  Mangaai  fm^nik.Keoden, 

Aco(la.  r        1  t 

Punulaeft  aibor,  folio  Myrti,  vcl  ( ut  alil  volunt )  Rhoii  coriariorum  Lquod  vclur)  .iluul  fo' 
liuin  iimilt  forma  in  roeditullid  delineitum  habet  3  molli,  dilurius  virenti,  ^rudu  racemacim  co- 
hxiente,  uti  Myrti  frudus,  rubente  quando  maturefdt,  cjufHdmque  magnicudinis^  quando  verd 
B]«tj>ui  macuritatem  a<kptus  nigricatRfl :  tufli  vero  herbe  t(k  mflfm,  quie  oolM|^tofittniftrK  ad 
ficcanduin  reponitur,  ut  mclius  confervari  pofrct.  Hiftorici  Pcruviani  omnwTWBronC  incolas 
ilkuis  rcgionis  Cocam  j  lummo  mani  ad  no^lcm  ufquc  pcrpcruo  in  oreretinerc,  tamctfieam  ncouo 
mandant,  neque  dcglutianc,  quod  eam  affidud  in  ore  habcntes  tamem  &  litim  abfque  moldtia 
^o^pofEnttolerarcetiam  perintqsrum.dieni.  Hinc  raagni  curi  (entur  5c  cohcur  in  oonvallibu» 
Bibnmun  yhdtt  didorum.  Maxime  in  prMio  aiKmI  ^Mvvianos  eft,  unde  rouki  meiGtmo» 
tjib  niofoloditiflimi  evaferc.  Exfoliis  dentibus  attnds  &  cum  aliquanto  pulverif  concnyboniin  iifti>< 
ftorum  admixtis  trochifcos  fcu  orbiailos  conficiunt,  &  ficcandos  exponunt.  Qiiando  iii  uH  Vf>- 
luncunum  orbiculiim  in  ore  lumqnc  eumque  exfugunt,  (iibinde  tn  orc  nunc  h.u;,  nunc  illac  ver- 
fant^,  &  quandiu  poflunt  rctinenccs:  unoabfumpto  ahum  fumunt^  &  deimic  tcrtium,  iic  per- 
tfitirmfi  rhmtrimfmrflefl  i?  in  iongn  innerihinmnfTrirndii  tyui  hibif  j  praeiewan  ii  gcf^lot^  fianr. 


in  BuUa  aut  dSi  i^aquc  oopta  eft>  U  vdupeuiigracii  a£  wii,  inliin  fViin  ''Tf  Pli|t 

mvidifiiafad  AiOottuB.       -  '  •         .    .[.M-j-fr  '  '  -  Jb^ 

■■■   ■   •  -■  '  ■■•-  .  •J  v- t  .  s-iif»  ,r" -..I  7  '✓5i'K}siv.-.ii 

^.'wfr^sr  exctica  frullu  rac^rmlo  Clsrsmm  ifiib  CXB,  rHiHIWl  fiik  ^J>Bl  Cimimui 

.    Vuk.  jHrcm  &  Perjii  Ambils.  • 
'■  •'Aaftt,  ■    ■■  - 

'  Iil^«iteriidB»fiiBt  faMra,  «Mrii  mdptli  amplittxiine,  fc4iis  pyro  imiibbiis,  dibt^  virentibos: 
Wuau  AvenanhAniifi;'  admodanribwD,  deganter  m  mdtos  anguk»  definente,  iapore  omphacS 
Scgrara  aci<iitata,  qucm  vcl  immatunim,  vel  m.itumm,  vel  (ilc  conditum  vulganter  ednnt,  ad 
oraxin  e.\cicandam  :  vel  aliib  aiuhis  quibui  aciciirarcm  conciliare  volunt  admiicent.  Akenun  genus 
CfUfdOm  eft  nuKninidinis  ioli.iquc  hal>er  M.ilo  rninora,  tTuihttl-ntd  priOMniMfank  CBjns  dO: 
OoAoctim Santahs adversus  fcbres  utuntur Canarim  m^iq.  .  i;.:5;'.  ,  l.  rj!!- 
■  Oefoc  m  fylvis  &  montibus  pitwul  4  man  diffitts. ' :    *  • 

E  primi  gwiflrii  (quodfeaind^i^  arboriS,;.  rdnr  mt  Decanini  ae Canwirti  ean» 

qo«  longhis  AincajMt  hu|»>i4dtott  <M«k«m  (cm  kctcus  tuccas  ineft)  quatuor  <figitorum 
Ipngitudme  iuiaemai  cum  drachm;»  Smapi  piob(J  tcrunt  &  alUim.uici5  cxbilwnc:  v.ilcntcr  cnim 
pweat  peraiVumScvomitum.  Quod  li  immodica  lublbquacur  evacuano,  Ctfr-wW*  frucUim  unura 
Vtndcme<iuiit  vclaccci  Cananmhauftum  (uniunt  (quod  niliil  aiiudcftquamaquadeeoaionisOiy- 
M,  imo  aut  altero  dw  rclervatadonec acefeatl     fi  profluvium  aoftceflat,  wris  •canoc  fiieidi  ab^ 


Digltized  by  Goo<?le 


»■■'■-     •  ,  •  '  ■  • 

S.  ApttMftm  MnH  J.B.  Mnm  b&m  CK 

Gsrc.  .  •     •  .  . 

In  MaUranca  Indix  provmcia  pufilla  eiulcinir  sil»r,  major  frutioe  C«n»,  qnx  {bliis,  floribus 
&rrudaMfrtopBrfiiniliBeft.  Fni^  quum  eihm  iift  cnm  It^rto  fi^^ 
gendor.  H»c'arMilbuUm  tiiiotiam  olere  R»^^    Nafiitar  ia  montiDas.  Ajunc  mine  d&  effi. 

cadat  adverjus  inveternc.r';  ciyfcntcria?,  aciufi  Frigitla  provcnientes :  •  ^  ^  fenwf  ^i|t<lain  Ijifeai^^ 
in  fiiia  fiuexpsf ciu  eft,  coracc  tj-ico  5c  in  aqua  Oryzit  raaccrato. 


~  Arbor  eft  pumila,  Malu  aaixx  fimilis,  cni  eriam  per{imiJia  habct  foiia,  icA  qiix  nicJium  ner- 
mn  aafljorcm  habcnt,  aliis ck3:o  aut  novem  in  latera  cxairrenrifnis.  Fhi  hic.i,  eft,  odoriffer^ 
expers.  At  Gardas  folia  MaJi  Periica:,  Hores  candidoSj  Pcndymcni  ocloreni  n.iin.lantcs,  eiattri^ 
Ihiic  RadkvamndflnlO virore  prxdituii  eft,  levis  Scmina,  qui  fi  (rangatur  aac  vulneretur  mul- 
to  haeoincootnanat,  lenciore  &  magis  vilciib  onim  qui  ex  liMen  mt,  gufiu  infipido,  amari- 
lodinis  tamen  alicujus  paitidpe,  frigida»  fc  hcpos,  plys  tamen  fiocfcitis  quam  frigiditjcis  pof 
fidcns. 

•  Hujus  vuxntis  cortids  fucco,  licct  admodum  ingrato,  plurimum  unmtur  Malabar  mcok,  tum  fVrw. 
Gendie^  cum  Chriftiani,  ob  admirandos  quos  pnebet  cneiftus  in  omni  generc  proAivii,  tumin 
Ueoiiiiie,  mm in piarrfaflM^ fic Dylcntcria,  i  quaaingiie  ou^pragoau.  Scpcan ttncias  mane, 
lioiUbnifibvs^eiMiiediixnt,  ii  neceffitas  uTMat;  SedqnoiBiinfiidoDieiiieiiB  eft&ingratiiSj 
ab  ejus  potu  fefom  propinare  ad  os  ooUueodum  folent 

Lufitani  oorticem  radicisdeftiUent,  atque  utuntur  in  hunc  modum.  corticts  in  pulverem  tritl 
|vui  Ammeos,  Apii,  Coriandri  ficd,  Ciimini  nigri  nonnihil  toftorum  &in  pulvercm  redadorum 
ana  §uj.  Corucum  MyrobaL  dieltt  |Yij.  fiutyh  vaodoi oon  ialici  Lai^  addi  q.L  ad  pulveies 
iAos  exdpiendum.  DeftiUentorinvAfeUobaeb»'  Ijqporis  ftillatitii  unc.  quatoor  Tei  qniiique.,  cum 
aou  Awdlana:  Indicx,  vuleo  .lineiwirilweM^  Mta^.  expedicolis  Rof.  |ii.praiwianc  aM  praflit- 
<no lekmntibus,  femd  in die,  vd l»  fiopos M ;  inte?Aimfi neceBkw unpet  mdiiiGos  de Gardie 
vd  de  Lemnu  terra  admifcent  Ilico  aucem  po{l  c|us  fiimptk>nian  Ol^pBun  cuinOl7|da  eddierii 
lolent.   Clyila^cs  etumex  eo  oonfe&i  fubxtodcm  mjidvnt 

Tametll  autem  Gardae  femper  bene  fitccef&t  hiqubnodi  aquac  ufus,  facemr  tamen  Malvaricani 
lierham  abip&MalavarenfibiJS  naiparacam  magis  prcfentaneam  opem  adferre.  EaTer6macar 
cs  iif3em  eoc  qdbas  dtda  a<{iiarniis«  tenuiffimd  tritu,  b  fero  aut  jufcub  Oiyzx  prM  eocor  im- 
oeratis.  Acofta  hiuc  liouon  kmgi  pnefert  Maceris  cOrticcm  viridem,  licct  mtUto  ingratior  &• 
liunpu  diffialiorfit.  Salutare  ecSm  eft  hoc  medicamentumdebilicati  ftoauchi^  tum  etiain  vomi-  ' 
CBniaqiitMcBChi&  MafBchesfultewfiaipCBin. 


KAmii  IncbnHn  bb  flaram  (ragrantiam  ^  Javanis,  apud  qooi  ontltr  valdd  cf|iAiata,  Tilix 
kih  fpedoGe  magnitodine  8c  fbrmi :  A  rlxjr  eft  potula,  ramb  diffufa,  cujut  juniorcs  ram  Ji 
GOrtioe  Icvi^  «•alfaido  ac  incano  lunt  obdudL  Fdm  ortutor  Pyri  fbliorum  facie,  e&  cir- 
dnato  nen^  obkxiysis  fen  ovalii  figune>  (hnm,  inienliim  quatuor,  undarum  Iongttudin&  lanol* 
4ne  dnarBni|far6ainai,  Mrnirooawim  per  longitudfaMun  nerTulos^trnfMctin  ihebenabw;  ae 
ciMififtemiaaBrioraac  nrmiore,  brenorftofque  pcdicoBs  Infidentibns.  Ex  folhinim  aKi  8e  »intf> 
lorum  aptdbus  FkfcHli  oriuntur  orbicularis  feri  formar,  parvi,  Pifl  majons  ni.ngnicudinc,  duOi  tres, 
quanwr,  plurdfve  luxtafc,  pcnolis  brcvibus,  lanuginolis  mfidenrcs,  fimul  politi:  quorum  quibbet 
ex  multis  pct.ilis  .inpudis  &  parvis,  d  rubcllo  albicantibus  congeftus ;  &  caiyculo  foliolis  o^,  acu- 
nutucisp  lanuginosilquc,  altematun  pofitis  conflnido.  penkos  feie  circumvaUatus.  Flores  hotoob 
fiwfiSmam  quem  exfpu^atx  odorem  filis  auc  qonBiWHni  ftlieram  neiTis  cum  Idinri  &  TfjtAftis 
fioribusgajeaosin  urfauBatavig  forovenales  eattiBiMH  jTg  inlul»  indigpnt  AqpaeBamesiit 
«docata  &0Qrdialis  eUdtnr,  ejniclempcne  illis  cofol llflbtt  Rofarum  usus. 

X.  SdMmmmLi  ttrtinClufi*  af^ftlui  F»lu  C.  Bum  Sfei  Brej'n. 


FratnccftliinQfiH^  RnfiMiinifade  crefceos;  cujus  ramidhaJanBi^  circnn4>ti(  ftfidiisT»' 
ridibns,  fubtm  aoiemcandi&Selanuginofis,  confern,  PolnLa«Badnkfiife'CA9eriial&f«ferenii* 

bos,  qdbus  ver6  maenitudine,  non  autcm  craffitie,  ccdune;  Zarfflinotum  l.irenbos  nonnunc^uam 
aliquot;  fcd  caxa  iiUortun  faftigia  furcuU  nuilti  inftar  C:hryfbcomei  Column*  m  umbcUam  mor- 
dinaum  difpofici»  undales  8c  biundales,  fbliis  minunonbus  dcTnan  cnata.nrur;  quomm  quilibct 
glerunqoe  unicumi  (rar6duo  )  V&  m^;nitudine,  drca  balin  parvis  anguflilqnc  tbbolp  catijftum 
duodedfflj  tradedm,  vd  plunbus,  Sanamundz  tertiar  Cbgfl  dan^  conTeniBnti- 


rcrc  (.jpmMM^  ex  ,  ,  .  ,   ,   

km  fwik  ptt  flafcMBi  CBmpofiBim ;  qui  extiinfecus  plane  albidiCc  miiMniiCMv  in  qnanior  auc 

M  m  m  m  m  m  m  quinque 


Digitized  by  Google 


•5  ,         .   ..  ,  Cbmdsrtx  CrJ*  Chentpcda  Mor.omctaftnfit  jBcCjn. 

i%V  I  4  r  \»xt%  Bonz  Spct  promontonui»  <leferu  Frutwcm  echinatum  queiKUm ,  frequcn- 

'»  Altmc,  inqiiir.       -.^r.  Jivai icatum,  qui  per  uiter|tiqa bfevU  lovicem  ambiunmr  a  vindibus  La* 

rick  .n  n.odum ^«^^^^"Sum craiToaiKatis.  Fert in ranm&runalis,  uMc fiKidDrom  di- 
^"^^'^ll^tfm  ali) mV  hiriutum  vjJdc  fwe  «llolum,  Cerali  maanitudine,  Cx  foliolis  complu- 
"bi^'i^"  u' '^1'^'°*  ycftiunt  niulto  hirlutioritus,  &  arcuum  motlo  mtiods  contcxtum :  mquo  intcr 
Irtlirvii /Jjrn  fiivi  enaici  dicuntur.        .  <  •  '  '    ^     '      i_  ' 

apbus  cura  folu    glubi  iorma  Echuu  u^n«a>m^fia^ 


'    i  ■  ^  I .j  I  I     I  I  I      II        I  .ni  r 


..  1 


^^iex  eft  fclquicubitilis  [plmimls  virgiJlii  aajjjmanam  feu  .ilutudmeni  affurRcns  P^t  ]  cau- 

1? /Ifcmoro.  rotumb,  atro-rubcnic coriicevcftito  C^^tT"*  ^"'"^v^t^t^^ 
r  XirSusvirffls  illcdenovcUiJiiciumoobusloquiturJ  infamulosbracliiaio.  FWwhabetRu-. 

gw£'S^to  n^lcl  lc^^^^^^   r--'  -p.on^,,'S^didos7pc4k«I»0«^ 
^J^-ISftBSim.  «lycuris virentibus  iL.itcnt.%n,  mlidentcs;  in quonun  modjo  hlamenta  plura  en- 
JuSmSBimu   FlmniliW frudiJ  gl^iTj^^"^^  'P  deadit.   loliis  etuin cft  dcadujs. 


— iiii  — r '■  •  I'-  *: 


D 


.  .  .....».••-'•" 

X.  CmfmmM  mUr  MrtMfl  ^f^ 

.    i  .  .   i  •    .  •• 

E  hac  arborc  pauca  hic  h.ibet  Gul.  Pifb .  Multi  mulds  8e  eriiniil  doolwJ  exoeHere  agre- 
ftcm  hanc  arborcm  tcftantur.  Flonbus  flavis  decoratur  fpccies  illa  cujus  fticcus  l  comccja.- 
fo  exDTcflus  &  cum  aqna  limpMk  miztus  ulccra  invetcrau  &  purulcnta  niundihcat  eaque 

'  Aiwlft  figamm  grandis  QP«cikautPyiiftWWlhAbc«,  c^^ 

noftratis  hm.Iia!^  Flcrtt  mn  dcfcribit  AnAor.  liimmiaalbofiibaavum  cft ;  mcdium  autcm  cx  ruto 
iuericat;  optimum  eft  Sc  durifliinian.    .  „  r  \       1  -  "y^" 

h\  rjiiiiiuRcc  h.:iu.  irboris&fummisilliusramisnafdnirplantailla  fpKhan»longifU*lie,TO«% 
diculis  nititur  in  ramis,  fic  radice  paulp  aaffiorc :  m  hac  ocdinc  i^permntur,  ofto,  novem,  tw»' 
cem  ibbuli  flavi,  inftar  myiobalanorum  fti-iad&lMcpusacuminao.  m  quo  acuminc  toMum  ex- 
utfexauleptem digioilongnin,  ifim^M  ^  &  ^vom incimass,  nervo m meoio 
iecnndiim  longiniHinem.  ,         1  ? 


Arber  Braftittnju  Jruiiu  avali,  .Avtlimue  m^mudtatt  Fiftht  ffif%  <^ 
/ilita^  iilfUftfllf.Vi&a,    .  .....         .f..7.  . 

'  '  Aflibr%KuLe  flgura  ^ncdtini,  coiuce  h.(co  Sc  pun^ulis  albb.ndtttOw  tennifiimo;  ligtw  lenro. 

U  ramis  ramukisialtcniadm  po£tos  luba,  8c  novem  fblia  itfdeiB.oppoiia»  tres  cirater 
Ibnga;  anguih,  acunnn.tta,  figuri  foliorum  Salicis,  fupcrni  ratutaid  vuidia,  ^abra.  IpiendMBat 
infernc  cincrca;  &  mollibub  pilis  cincrcis  quafi  lanugme  tcfta :  qux  ftantia  in  areorc  deonum 
le  indmanc  FUrti  fcrt  albos,  Icx  oblongis  fobis  conftantcs,  ocHii.itos,  ad  iingula  fononwn  paria 
binos.  Fruliui  cft  ov;ilis,  &  nugnimdinc  Aveliaiix,  laporis  arumati^i  ac  iiciis,  qui  loco  Piperis 
in  c^s  uliirpator  Ijccatus  £c  m  puivcrem  redadus.  Haoct  enim  iniigQCm  viin  anvnaocam,  ncc 
iti  acris  cft  ui  *  Pimtmtt.  -.^  . 

Cortcx  arboris  detradus  loco  ftmium  ufurpatur  ,  eft  enim  kfVrffVP^  Er  lllicin  tnwfiuAi 
liiiiicub  fulphurarii,  ad  fdopeu  explodenda  neceftarii.  Qyandtf  dooldiinMr  idbaK4ft'fipen»wi^ 

'  FlQramedeF^fanada  '  '  ;•'! 

.  r  .  . »  •     .  ■   .  .      ■    '.      ,  1  ;i:    .     '  •  ' 

,,■..;.....•-.  ia4.«J«fi4*«# 


Lib.XXXU.     l>eJnmA&mimis  cog?iitis,o^.  1785 


4.  Tiitii§0tt0jh«  Seiftrili  gtfna  >4t  I«jl&<iiif  Bafeurinltt.  J 

'  Herba  non  fylvis  fed  apricis  campis  gaiida :  vir  cubitum  alta,  tenaci,  ligno(a^  unido  plcninque. 
tmie  aSanatf  cui  i  ftindo  ad  vcrticem  ufque  perpecui  nmufculi  adnaiaintar,  omat^  expanfi  iiipeiw  ^  * 

pyramuns  inflar:  Q^t  undequaque  plurimis  angnftis,  exiguis  &  acwMnatb  J^Ufw,  ftellatiih  eom-  '    *  ] 

pa<fHs,  hinc  inde  fibi  inviccm  oppofitis  vefliuntur.  His  inferti  apparcnt  inhniti  ocuH,  viridcs,  1 
aciculx  capitis  magnitudinL-,  c  quiDiis  flofciili  dilutc  albicantes  &  cocrulei  crunipitnt :  Ec  pofl  illos  J 
rotunda  corpufcula  inftar  bacailaruni ,  qmbus  connnetur  /tfnt»  minimum,  hifcum.  i;<if//<*  «ft  "i 
leftaj  bcevi,  caiuli(ia>  fiUinentola,  qiuc  fjciit  &  toci  planta  manifirfto  fapore  &  odorc  carct. 

Ineegne  herbc,  pl»drtimiiwems,  deco<fia,  b.iliica,  rufFumigia  admodum  func  anodjna^  cftuA-VheH 
lientia  &  attemperantia ,  ut  rot  inngnibus  Malvis  in  firafilia  luBnttntibus  pneferri  debeant.  Uec  . 
tnemtni  me  in  tenefino,  hzmon-boidibi»,  ani inflmMMtkniibiii  Td  doloribus  pnientins  atihibuiHi  i 


Prooeia     aibor,  Sorbo  aucuparix  ex  parte  firoilis ,  cottice  cinereo ,  caudioe  in  nmlias  ramot 

difpcrlu.  Lignuxn  illius  incifum  rundit  de  10  lOEeiim  fiiocum,  qui  ij>onte  efHuit,  ac  p6ffea  indure- 
fcit,  ita  ut  mll^r  picia  fit  fragilis,  nullhs  odorb,  nec  Qtds,  quod  (ciam,  apud  incolas.  Et  quia  Iwcc 
ariior  ripas  anrtnium  amar,  radices  habet  multas,  v.ii  extra  ripas  (iapcr  aquas  concorte  exp.i(v 
ias.  Frtw  habei  fibi  mviccm  oppofita,  angufta,  acutninata^  (blida,  Ixvia,  viridi,i,  fplendentia. 
flbr;r/  fert  multos  umbellacim ,  qui  kk  proveniunt ;  primd  el^antif&mi>  miniati  coloris  in  fins^is 
pcdkailts  (atnniB^  rabeabbus,  femiduatum  ant  plui  loMis  eaalcantur,  (epcendecim,  oAodeam» 
vigimi  juxu  (eniununibelli;  *  luamema floris ooRmmda  ex fbhdis complicatis ovalis  kri  fi-«  Gmmti 
giir.T  (iint,  &  magnitudine  Pruni  (ylvcftris ,  eleginter  quinque  lineis  obfcurc  rubefcentibus  fecun-  *^ 
dum  lonatudinem^^jiiafi  diflindia;  hxc  p.mio  polt  lc  pandonc  in  Horem,  quinquefblium ,  elegan- 

tiifinK  ruDTum,  conflantem  guinque  Foliis  cavis  fcu  femilunaribus,  exccnus  curvatis :  in  mcdio  ex-  ' 
cac  ftamen  fiuiuat^  nibnuTi^  i^jBuri  pland  uc  Caiyopbyllusarotoaacu^  a|||uperiusadhucquinq,uaflt* 
nlaivfldUft  iiiKa  inyofia  cerainr.  • 
FraftisabAnmdeCciipnttiiaaeftiiiraiini  . 


^'^'"'SP'*  _  /•   •  • 

Adduorum^ut  pluriutn,pedum  aldcudinem  aflurgic^  caule  rotumio,  geniculaco,  lento,  lucctu 

knto,  &  quainpoi^ioib  ie|i.anmdino(a»,vj|jd^  flcninoind&brevifHmis  pil»  nifdoentibus veftiia 

Ad  genicula  tam  caulis  qu^  r«noram/USw  fine petBciiIi!  doo  lempcr  oppofica  ftant  diroAi ,  cres 

vd  quatuor  digitos  longa  ,  anK'if^<^  inflar  foliorum  Ltfimachix,  viridia,  &  in  utraq.  ptanitie  pilis 
albis  brevibus  prxdita,  ad  cactutn  p.iuluin  hifpida.  Ad  eadem  gcnicula  ubi  folu  func  hinc  md^  cti- 
|m  doo  podiculi  juxca  fepolici,  eic<^c  flances,  duos  vdl  cres  dif^tos  longi,  fupciius  Horcm  .ilbum 
dKdsMro  fiifttoiBmeif  magnitudine  IkllidiSj  Circumcirca  mlnutis  foliis  albis ;  ui  umbiiico  minima 
llanuna  aftn.  Jbubii  femipedem  aut  paulo  plos  lonea ,  tnullum  cui  va ,  paucas  n^ctilas  habens , 
■  lenta,  lignofa,  cortice  oWcuri  coloris  vcftica,  oux  dctrahi  potcft.  PLanta  hxc  tota  cum  fua  radi- 
cc  fucculenca  eff,  &  fiquis  vel  caulcm,  vd  raioicem  irangat,  iiacim  (iiccus  etiluit  ccEnilei  coioris. 

Fit  ex  ea  Anir  (bliim  herbam  conrandcndo  Scaqpem  aflniiMida:  iiaqdmr  ut  iiifafideac,J ' 
Oahicur,  &  in  Sole  ficcatur  quod  cooiedic 
.  ifeicslaaM,mm§BnaMdwcrfteftd>  Altan.Aitf  cK^uJd^ 


7.  SviMMd  tirtfiUtnfim  Marcgrav.  TfMad  pifinii  JtaM»  Brtfilunfu  fim  t«mf<^9,  m  ftf^. 


liraiex  atborefcens  Mali  Punicx  figura  eft  nmiiis,  corticc  Sambucino,  ligno  albo,  &  mednOanf 
connncnte»  Felia  obfcure  vtridia,  haud  inagni,  fdquidiytupi  ionga  ,  fine  pediculis  ramis  adhocren- 
fia,  afpera,  multis  vents  confpicna.  In  eilieiiiiiaie  ranioi  uin  fett  rrmltas  umbellas  magnas ,  fionbus 
lutelcCntibus  onuflas,  quibus  aliqula  pifrpuret  admixtum.  In  medio  autem  funt  mulu  ftaminnla  fli- 
vcfcencta,  ut  Borum  l licracii,  fic eodcm  modo defiaunt  in  pappos:  cxi&t  odorcm  referunt  St3^acii,uc 

pniicakin  illii  pappofii  «Viw  leaiea  inin^^ 


&  foli.i  trita.    l'olt  tlorcs 

mulco  minus  Papaverma 

Brifilicnfmuniaoiribl&coixaftinoicdilkmiidolo^^  '  nrt4 

iB.  GmrtfgtSkt  vd  pnfmiU  Brtfilunfihm  Marcgr.  Arlnr  Br»fiUmfU  fiUt  rmMf»,  /Mtu 

MtKp.  ,  ... 

Arbor  dl  da,hOtCe mediocris  tnlGDd»  /S£a  ita  in fiondes  cotigefta  ferens,  niminim  qi^Iibet 
frons  habec  quamor,  qdnque,  ant  pedicuioS;,  anom  autduos  digiras  longps,  in  qnorom  quoliboc 
quinque  fdia,  quoaId>ec  (uo  pedicuk  innitens,  jundim  exiflonc  (  rari^  tria  auc  qoanoir  ibaa  )  itf- 

zqualis  magnitudinis,  oblonga,  faturatL-  viridii^  (plcndentia;  ad  taAum  mcmbranacci,  ncrvo  fc- 
cnndum  longitudinem  8c  venis  obliquis  pixdita  ■  Mcnlc  Decembriarbor  finefbhis  cxiltcn5,qua:  ami- 
Ct  initio  iflacis,  ^er«  procrudtt  copiolillimos,  Havos,  rrugnos,  tres  autampHus  digitos  longt>s,  lupe- 
rius  in  quinqno  quafi  folia  fe^,  fane  lUmitubus,  modoros.  Floreos,  aibor  tou  apoaret  dava,  U. 
lonpfliud S^Ma  iowft  iJ  crio  vdqvaaior  milliuia.  EbctedockkaobaiftliAitcma  eran^ 

MiBrammmffl  i  ■  \      '  MSi 


Digitized  by  Google 


(^g^  HlSTORIA.    FlANTAII.UM«  . 

Aiiaaeairrit  «pmd  MarqjraVium  GuiraparitKe  fpeaes  Cap.  9.  p.108.  «lelcripta. 

Aiiorefl  niaj^iu  8c  .iinplj,  corrtcc  (inulis  arbori  Gitayabs.  Fdta  fcrt  parva,  in  nmulis  oppificis 
oppofita,  in  quohbet  r.i!m!lo  xqu.ili.i,  pana,  ^'Undracea  aut  fimilia,  faruratc  viridi.i,  ncrvo  (ccun- 
.  •  <iiun  longitiKlmem,  &  venulis  tranlvcrli^.  ix  confpicuis  pr.rdir;!.  1  igniini  intanii,  coloris  ell  ob- 
/curdolivacei,  ad  nigrum  vergentis;  cxteriiis  tamen  ex  pane  dt  palUdum,  fic  iUud  intenus  amari 
eft  laporis,  {1  vitidc  nufticaur.  -   •  '       * '  ■ 

Ebcni  fpedes  eil,  quare  &  4  Poittigallit  Utm  focatttr. 

Foliodecompofiio  feu  ramofodfc  Tiifctjir. 

9.  Vifjutiro  iMfittlfi*  Marcgr.  Arbar  Brafilunjn  vifcifer*  frnffu  longo  tuhulo  frxditd. 
Msrtgr. 

AkiflSma  arbor  &  latKfime  pmos  fiios  expandens,  cortice  grj  fco  aut  lubwiifolcante ;  in  rami» 
tem  altenurim  poHcis  fert  ramulo:*,  quut  iam  diredc,  quot«Um  alternatim  oppolitoc  inque  hJs  op- 
pofita  (?bi  folia  parvula,  foliis  pamft  httlME  vivxfiiiiiln»  beci  viridiai  tUru  mnl^^Ait  mShr»  Fm. 
Aum  Iwbct  longo  tubo  prxdituni. 
Cjb.  H.rc  arbor  dat  copioiam  rcfinam,  moUem,  vi(co(am,  inodoram,  coloi  c  picis  qui  iituntur  ad  vo- 

lucrcs  capicndas  iliinendo  fiiper  baculum.ucaosioiciiMUviicumi  ratiustamea  Sousiodutcicit,  quiuie 
ii  cavendi.  • 

I>iat  4aDtar  fpecieh  iniiii  8c  ^lvcftfK. 

Altrcgr. 

Caudice  cft  redo,  &  mcdiocris  artitudlnis,  coitice  cinereo,  ligno  fragili  &  mcdullofb  ;  fuperiiiB 
in  multos  ramo»,  (ed  fbliis  fere  nudos  diipdatur :  folis  camcn  habct  in  illorum  cxtremiutibus  in 


l'itt*. 


frondcs  congefta,  quinque,  (cx,  (eptemVB  jmna  (e,  fupem^  dilut^  viridia,  iiUvrni  albkamia,  on 
dam  oblonga,  (lu.tdam  pinc  rotunda,  ncrro  (ecundiim  longitudtnem,  8£  venis  traniVeriis  ordmc 
iibi  ODpoiiiis.   Inter  folja  m  fiondibus  etum  proventunt  pediciili  <luos  ciroEer  lon^>  qui 

'  #r.»k«.....   ■i^ulMk*  ■iiwKMl^eM   tfWMBaB^JIw    ulii%*aummam    .  mAnm  il  n  ■  Cm^^l^ 


(iipenus  miilm  AM»*  Maagph  in^umbdbni  coqgeftn  fiiftiiMn^  dbo^  InapeidQii  Sum 
odons.  ^ 

II,  ghwjMwii  iMKsfSm  film  fiJ^pm  BNjfHmm  Matccb  '  •  *: 

Alinjp* 

GoraoB  eft  cnerco  aBncante,  iiiuhjs  lanm  vsfid  inflezb  pRdjRk  LiEnum  lentum,  qua/i  SeB^ 
iwm  ofadliet:  fiUs  autem  obbnga,  dircfic  fibi  inviccm  oppofita,  (blid.T,  iavi.ij  (iipemc  cgrcgKi  vi- 
•        ridicate  Iplendentia,  &c  ad  tadum  inltar  iioloferid.  In  extremitate  ramoruin  tert  mulcos  fUfcuUs, 
fpicatim  feu  raoeinadm  congeftos,  fuo  pediculo,  deorium  mcurvato  miidentes,  ^itei  coloris,  8( 
laccmu»  flomm  <ilf|gmrifliini^  «ftdiipofinH ;  poft  flocca  nifciiatyr  bacc»  RiMum  aMgyiiiiidiiie>' 

Mtrtfr.  ^  '  ■  • 

A 'j.  j:  caudicc  rccfto  aiTurgit,  non  cmfri,'  corticc  cmcrco,  fuperius  autcm  duoruin  aut  tiium  p^ 
dum  iongitudinc  pedicuh  enaicuntiir,  in  orbem  politi,  quorum  quihbet  conunet  lcptem,  o^,  no< 
yem  aut  deccm  fbiia  m  orbeni  difpolita,  facj  feptem,  o&o  aut  novem  digitos  lonea,  liiperne  viridiaj 
iiUern^  inAar  Seria  glabra,  iniigni  nervo  8c  oonfpicuis  venis  prardica,  foliis  Ambaibz  (tibftancii  8e 
oqloNi  fennc  iimilja,  pcdicub  inlidcncia  daot  aut  tres  dig^oslongo,  cui  ^  longuiquo  eadem  Aibor 
f Ideauv 

.13.  7«ifMM  £  Klboii  firertdbXiMMttiqp;  »mmtBMfltmf,nmmHfmtfmik».md^ 

»  Fnitcx  cft  aiborefccns.  I.ignur!i  bal«t  lentvim,  &  In  ramis  ramulbs  oppontos,  Scdoo  femper  fibi 

oppodta,  vcl  etiam  tria  libi  oppoiita  foliola  obtonga  profert,  dilutc  viridM,  emincnte  ncrvo  (ecun- 
diim  longitudinem,  &  confpicuis  codis  (ecundum  latitudinem  przdita.    In  fumnutate  ranKMlitn 
^ca  salcitur  ex  i^onbus  nuiltisumbeUatmi  pofitis  oooibos,  obloagiulculisj  cyliixkaceb,  rubris:  pe> 
wdt  auteiu  ilorura  crooei  ooloris  8c  longSnfbdi  fanc 
nm.  F^es^efeiieprKfbtiflfainmfiittvcnenm  Rad» 

ncdium. 

14.  Tai^erac*  III.  Pifbnis.  Fmtex  Brsflicnfu  vtntnefits  floriiHs  lanlreBatii  Mernt. 

iHanta  eft  rntcice(cens  ri(ii<«crafla,)WM>nuncaItemacim,  nunc  (ibi  direAi  oppolnis, 
CralEarilMis  &  rottuidtoribus  quam  priores  Tan^acz.   In  extrcmicactbtis  ramonim  pedicoli  longi, 
ex  quibus  /lofculi  umbcllao  producunmr,  primo  albicantes,  mox  aurco  colore  reluccntes.  Unide 
advcna:  ignari,  gracoque  illedi  colore,  temeriucis  (ux  niniis  magnas  panas  aliquando  dederunCj 
inodb  cos  olfecennc  auc  tradarint. 

In  hanim  foliiSj  floiibos  fc/emiiiibus  tainaki  pofica  eft  vis  deleteria,  ttt  vd  ex  levtffimo  eonioi 
|uitu  corainiittiinNlQit,  mens  turbcna; ocuB inapianc  caligare,  vertigines  animfqae  deltqiuaobi>« 
"*"'"»',  dcnique  mors  ip(a  (cquatur,  lanqoamocius  pracfenndtmo  remcdio  obviam  catur. 

Antidoca  prjcftannfima  (unt  raaoes  JfusaunU  8c  Csafu:  His  proxima  radices  J«iMr«ni%  6c 
Qpln  ipfica  limiaMng  ladjflti  nwfBimini  «enlaiKnrrHiMaiiiiiik  magnigiianmatBcxfai' 

15.  DinfiMiiAa 


Digitized  by  Gooole 


Lib.  XXXLL      De  Jnmalu     mirms  cogmtis^  ^c. 


15.  OmfKMfci  Brt^Ua^km  ISMsepxr. 

Arbor  cortice  fufco,  &  inftar  Batulr  crcfccns :  fo!ia  habet  oppoGtj,  quiiique  aut  fcptcm  in  uno 
ramulo,  fplcndcntia,  acuminata,  non  (crrau.  BauU*  foliis  vinditatc  (imiln.  Flarcm  Audor  ncn  Je- 
fcntft,  In  iotorioribus  ramulis  proveniuac  ^Uicuii^  priiuum  vuides^  dcinde  rubicundi,  tnagniuduw 
ftqpaaPiftaoeonms  qui  qiwmiiAnodiiin  dc  tgttBm  ipiiantodowinfert  Bt  hka. 

16.  Giutfer^m  BrafiUaifibms  Mar<%rav; 

>  •  * 

AiW  eft  ligno  gra\i  &:  iolido,  coiticc  brunno.  Ramos  &  folia  habcc  oppofita,  ataue  hxc  qiii. 
dlin  craiia,  nci  vo  iccun<.ium  longicudinem,  Sc  mulds  venit  fecundiim  latituainem,  adl  Itrc  Ixte  ^ 
ridk^magputudinePyriiblitsxqualut  fWcdkr  (ertniulcasiacalydbiisloagpulaih^^  ex  viriJj  faHn. 
ccoi.  R$iBm  (fimsmm  mSbir  wmi^amiji  dKadeqsGanGranun  wrwfltaim  cft  pabulam. 


17.  JtaA»  Brspliewfihu  Mar<^av. 

Arbor  laos  aiu,  cortice  (ubcano :  felt*  fert  in  ramulis  altematim  oppofitis,  fibi  invicem  dirc^ai, 
«QledimaltMUKim  oDpoljta,  &  incxcreiiMUte  unum  (olicanum,  tres  di^tos  drdter  loogas^  aca* 
ndnaia,  netvo  lecundum  lompnuiinem  &  veni$  ttanrveriis.  ^lnem  iqt  caraleum.  Ligpium  linjH 
ariioiis  qpcfnmeft  ad  Ttrie  tedpenda,  nm  CK  ntfbbcnnmim 

l9.   l-rui(x  anmpnet  BrtfiliMm  fiart  Ktiri  MorcgraV. 

HiUrcgr. 

■  CottiQB  t£t gtyleo;  f4i*  habet  akema^im opponca,  carinara.  icaphz  figara,  drcaextrefflkaiBm 
autem  deiMata,  nete  vindia,  iplendida,  vcnulis  obliquis,  el^andous  {medita.   In  ememhatc  nmo- 
luro  fpicatim*  provcaiuot  flfrtt,  (c  (pica  floribus  adhuc  claum  coloris  cft  fanguinei  elegantifCmij  hinc 
fit  flava,  &  Hores  le  pandemflsiiinc  Havi,jpenupetali:  giilihw  autem  petalo  fubjacet  folium  aaum 
"'^  n{inmodN^AaM#ainiV4m»fioi«BftB»  .Clpi^i«*iiQda[rri,ot*^~~~'^ 


19.  Bmhfmmm»  MMflUmfAm  t&ue^fm. 


Ligno  eft  duriffimo,  tt^  ut  acicm  cultri  retundac  Aibor  magmi  8c  nmoJa ;  fot  fi^  alnmatim 
in  ranus  oppc^fita,  tres  aot  qoamor  d^gicos  looga,  figllii  QQCdjlb  mdjaaMmkilK  iiOUnpiliat^  ICnoilb 
iiipQnus  duuce  viridia,  inierius  paolum  pallida^ 

• 

M.  fffi  fyht^»  ftuie  fnu»  Br^HgmtiJmmimttiu  MuxgFXV. 

JSttnfr. 

In  modum  Pyri  (ylv.  crefcit,  ligno  frAgili,  corticc  dncrco.  K/.m  fcrt  Pyri  foliis  finiilia,  dcnG, 
fupcnus  fplendidc  viridia,  intenub  dilutius,  akcn^anm  Drduic  quxquc  luo  pcdiculo  (.r.illo  brevi  ap- 
p^a  &  deorlum  mclinatd.  In  cxtremitate  ramorum  pi  wcmunt  quatuor,  quinque  .tuc  lex  in  race- 
muin  di^Hjfita  corpuicula  ellipcica,  Pifo  ma)ora(  qua;  lelc  apeneocia  fiortm  proiuunt  tctrapccaloq» 
pecalisalbis,cra(£s,interiusex  albo  viridandiiob  nttiputudiQe  Ljrchnidb,  intcr  qux  in  (^ulum  di(^ 
pofita  itint  ftannnaalba,alu,  110  &  (upra  numero>  ieiquidigirum  longaa  fiU  Serici  crafTi  cralTicie, 
luperiijs  ftaveibentem  fpongioUm  adjutidam  habentia.  In  medio  autem  floris  &  horum  ftammu- 
lorumaliud  ftamen,  duos  digitos  longum,  fortius,  ilavelcens,  crcchim  ftat,  fuperiijs  habc.is  cylin- 
draoeum  capimlum.  [  Stylus  hoc  non  Stamcn  ]  Flos  &  vj(u  jucundus  eft,  &  fuavi  Rolx  odore  prz- 
ditos  (cd  non  ita  forci.  (  Reli^ua  nen  fupfltvtt  ^utcr)  Ramulos,  iiiquit,  hujus  plancx  appcnlbshabai 
inmuiMmeoadUbros:nociuadqoenuibecexortumpcdicuUcuju(que  fiiUi,  ut  ficad  quadlibet  fi^ 
liitm  flo»  exludarat  gotoiU  iplenoidt 
Smajimofe 


C  A  ».  V. 

Jtrhrts  fnedm  nc  Hurtp  Malah^ko  £M  fleriiu,  fitri^  &  frriSbi  Mt  fiitm 

fraS»  vidm  effi  fermtar. 


A 


RboMS  hqa&iodi  tota  ^pede  ilerilei  it  fiuAn  omntno  dafliinCis  dari  neuriquam  concedi- 
nios;  noniuOas  tamen  raiius  iiudum  proferre  agnoicimus,  qoxaue  hujuimodi  iiinc  quia 
earum  fioAui  ab  indigenis  non  flierint  obiervatz,  pro  ftcrilibus  haoentor. 


I.  NtmM.Ervmtm  *  H.M.  Sp^tngit  MaUHirks  IsS^tem^  fiert         //ow^  edenttijftmo  D.*p.i.F.y^ 
"  /•i«»J.. 


Fiudcohs  eft  quanior  pedes  altos,  naloens  io  arano&  fibrafi,  oortice  alfaicafMe  lea  lob- 

nib,  in  ramos  fe  diffundcns.  Stititei  ex  radice  aftargenm  cortice  funt  fcabro,  cinereo,  cum  ramis 
fus  nodulati.  SmrcuU  tenucs  &  novelli  vindes.  FaUa  h  genicuUs  cx  advcrlo  biru  pctiolis  brevibus 
,  &  vii  idibus  exeimt,  oblongo-angufta,  rotunda,  ancerius  culpidc  parvo  &  angufto,  qui  versus  unam 
partem  maxime  inflorai  ei^>  cmioetuu,  ad  peaolum  ftri&a.  mcus  ladea«  rooUia,  fupet&ie  lenia, 
tipemfe  otfcuiime  yiiwe^  fibmt  ditariotc  niientia.  Goiblolii  medi^  «c  nmilattnkc  etttroin^ 

Mmmmmmm  |  mpiM 


•Diigitizecf  by  Google 


ifZ6 


HlSTOiRIA  PLANTAR.UII. 


tmm. 


lopiiu  parte  enunenL  Folu  odoris  &  iaporis  nullius  fant  niii  fjrlreflik  FUm  in  peciolis,  qui  fu. 
pn  ex  f»ii^  falknuD  etiam  dofl^  tret  vd  plar6s  (imul  oriiuinir^  pltnei  junAim  provcniunt  rola 
nMnamuIi.  in  tfWim  candicti  la  nivd,  odore  Uuvi  &  grato,  decmn  petalb  oUongis  compt^ij  an- 
teniis  Iationbus,cra(GolB,  rigidis,  acvcnis  fi  btilibus  ftrians,  duplici  ordinc  polTtis,  qwc  in  exterioii 
ordine  funt  quinquc,  in  uno  l.ucrc  rectio;i  lin^  ftriau  lunt,  ac  magis  crafljola,  in  aJtcrolaterc  ro- 
nindion  ac  tenuiori  margui;,  c  iipo  !ca  corrugato,  extenus  nervulo  ftriata,  qoi  proximd marvi- 
ineum  dudu  inticxo  incurnt;  quinque  illa  qua:  in  intcrion  ordine  funr  latc- 


 ixeAum  exortus  meum  du<au  inHcxo  incurnt;  quinque  illa  qua:  in  intcnOn  ordine  funr  latc 

fibus  In  nrraque  paite  rotundioliii,  ac  non  cxaAc  unifbrmibus  arcumfcnpta,  ac  in  oru  undiquc  cor- 
rugiw.  Floresauitemcalyci  quinque  parvdrumfblx^m.-pedunculo  fefcanciaJi,  qui  cxtcriijs  vi- 
niVc  diliiri.5  &  (ubflavus,  interus  flavo  ac  croceo  rtwe,  quo  ungues  feliorum  tingit,  confpcrfus  cft  ia- 
fident,  Gcmni.T  riomm  conicx.  .  ' 

Sub  tcmpus  quo  iiorum  cxortus  inftat,  fbCa  omnia  decidunt,  novaque  frmul  cnm  floiiboi  cnni^ 
punt. 

f  niaus  num  fent  dubium :  imi  fim  urtam,  Ua$  A  jtuterilmi  mftru  »m  facHm  dfirumk 
Hic  f niBcdai  imB  bAefdt,  te  aimo  bh  t6rve  llaiei 

Succus  ex  e.t  exprefli)s  ac  cum  oleo  mixtus  dolores  oculprum  fcdjt  fiit^i  cipitis  pcninciioiie.  Sa- 
Jix  inafticara^Sc  in  orc  dctenta  clcntium  dolores  lcdat  vermcs  enccamio ;  ^um  oJco  dccocU  lcrvit  pro 
omm  mdifpolinonc  capitis,  &:  prxlci  nm  cjusdolorem  lcdat,  fada  pcruncaione:  cadcni  ttitaft  in 
aqua  epota  lurobncos  cnccat :  ti  ita  cum  lucco  Linionis  &  oculis  indiu  nnlw^.lani  cq|J|[, 

t.  NmUi-Ervgtmlt  mncr  H.  M>  Jt^immm  Mtlgknfmfilim  iUb  Ammii  /m  mHa  tJmm. 

r^w  Comhielin. 

//.  M. 
A  priore  tantum 
noribus  ioliiS  conftant, 
Kriori  ordine  (lu  iunt. 

Joan.  Cbmmelinus  hanc  plancam  pro  Jafmini  fpede  habet,  quoniam  flores  Jafotni  flbnbus  (imiies 
fiint,  cunique  folh  foliis  Mali  Msdici  refpondcant,  appcllan  pofle  cenfet,  Jafmtmim  Malabartcum 
felm  Alsh  Aur«atit  fien  mvtt  odartitt^mt :  a  praecedenti  antem  omnino  diflenv  judicat.  Nos  podui 
allttiDmmr  Aiuoribaiao(hiitGflibaifinM«r  ^ 


diifcrt,  quod  foliisiit  nonnihil  minotifau^  miodque  fk>res  lunoliciaribus  ac  mi* 
m,piiMtailtAm'qaiii^qiiBiuiefia^  quiinex» 


%.  SahE^i^Utm  R  M.  P.  4.  T.  34.  p.  71.   Aihtr  hJ^m  fiSm  tUtm,  fitre  &  fn^H  vtJua 
U.  M. 

Arbor  cft  mcdiocris  mapnitudinis,  caudicc  mciiiocnccr  cralTo,  fcabro  Scnodolo,  multifq,  ramis 
vindibus  acnodolii,  m  orbom  lonpc  latcquc  ditlulii  dnn.ito;  Lignum  albicans, odorum,  corticc  ob- 
dudum  craflu,  cincreo,  intus  canoido.  RaJtx  cralla,  fibrata,  auicans,  oortioe  rufaicnndo  fquamolb 
obduAa ;  (xior  fiiavis,  fapor  acris  &  aromacicus.  F«/m  geminan  ottiine  paralldo  ramdts  inhx- 
rcncia,  (^mrmmmlu  vect»t  mhil  mHkJ  ftmt Muim ftli$ntm  cemftfitorum  coftit )  oblongo-rotunda,  ^la- 
bra,  lupsrni  atro-viridia  &  fplendencia,  imeme  (ubviridia  &  lanuginofa,  in  ambitu  quodamrrioJo 
crcnata,  odor  fuavis,  iapor  aftnngens.  TUrei  aut  nullos  fert,  aut  inconlpicuos,  nec  magis  fru<3us  * 
mm  quos  pro  frudibus  dciaibunt  excreicentue  iunt  Gallarum  xmulx,  iniedonim  m^fficffl^  ^  ^ 
lionim  omim,  vd  ip&fiiBii  iaiialbenn^  oblongp-ttxundx,  acuminarx,  primAm  «iridQi^  ddn  pon- 

ctvx«  4c  fuoAuitisi  fannacei  referw^  iotn  quun  nonm 
liimvetoiedtafflToladfe^  P^ipilioaamgeaefe  liaporaaneni&ialttfh&ina& 

Nafcinir  ubiquc  in  Malabar,  &  frequencer  in  agris  colitur  ob  fblia,  qoccan  ianaaQCoUigi  • 
knt,  ut  iis  agri  ftcrcorencur.    Scmper  viret  diuque  fuperftes  nunec 

Nos  negamus  ullam  arborcm  dan  tott^ode  ftaiieni,  1^06910  tcfaoc  tfOGuUubb. fiufts  fett 
quamvis  nondum  fiieriiit  aaimadverfi. 

4.  .^««fff  H.  M.  fim.  5  tak  f9.  ^riar  hdiem  fUim  mitmfi,  fhn  fkfm^mttuinifitdriA, 

tJarato,  friitiM  nmtJum  compcito. 
H  M. 

Arbor  eft  inedix  nugnicudinis,  quindcam  cirdccr  pcdes  alca,  caudice  mcdiocriter  craflb,  albi- 
cant^  fnlmiiericante  cortice  cindo,  ramulifque  paucs  in  oiiiem  diffufis  donaco.  allnciins, 
iHBimnie  ooirioe  teda,  inodora,  proflind^  terrae  inhsrens,  fibrifque  fuis  late  per  eam  difFufa. 

exadrerio  bina  drca  furculos  provcniunt,  oblongo-rotunda,  crafla,  fpichamam  circiter  long.i, 
medii  cofta  viridi-albicante :  odor  &  fapor  ingratus  Fkrtt  odori,  flavcfccntcs,  in  falcias  collciti, 
numcrofi  drca  ramulos  proveniunt,  conflantur  ii  e  tubo  oblongo,  in  quatuor  fubrotunda  iegmciua 
expanfo,  odo  tenuibui,rubro-fplendcntibusac  loneis  fismMm,  acro-purpnii^  ««citfM  ornatis  me- 
diuffloccupaiitibai;  inier  quz  /r^F(^viridi-aIbicaos,cra^*^atraftni^aonnu^  Qpaies 
fert  fniAns  nondum  conipermm  eft;' 

Provcnic  variis  Regni.MaLibarid  lods  drca  Echmcorum  templa,  qui  iftiufmodi  arborcs  f^ndios^ 
ib»  colcrc  Iblcnc,  carundcniquc' folus  &  floribus  uci  in  oeremonis  liiis  ad  templa  ornanda-  Scmpcr 
▼iKt,  qviotannis  floret,  E)ccembn  viz.  &  Januario  mcnlibus,  diuque  iupcrftes  manet. 
^  E  fbliis  coQcufis  liicais  exprimitur,  qui  cum  (emuus  Cunuw  pulvere  exhtbitus  oolKam  fqffioinfim 
laoarc  feryir.  PtaHamm  pnlak  cnm  Siiiab  dtrino  aclaceiiMiQ  aflbnym  fii^ii;^  rtfipere  «C 
poixue  (UGinr. 


5*  74%- 


^  lyiilZC 


a  by  Google 


Lib.  XXXL       DeJmmalts     rmnus  ccgmtu^  (^c,  ^7^7 


5.  TaJijr-Kara  II.  M.  P.  5.  7".       ^.7).  ^rlfor  InJica  fftnofa  ^ore  &  frttciu  Wm. 
H.M. 

'  Atboir  cft  procera,  socncicei  pcdes  a\ti,  <Mdkt  craflb,  albicante,  cortice  cindo  dnereo-furvo, 

fjUiiOj  ramaliliqae  plunbus^  m  oiix;m  longc  {uiq/ut  ^ihi&  donato,  qui  obloagis,  ciun$,  ngidifque 
pitiis  infuper  muniti  limt.  Rftlix  albicaai.  fiv«0  OQCtice  teda^  txilonsgravisj  (aporis  adfti  ingentis. 
Felis  oblongo-rocunda,  acotninataj  in  alnmtti  le^iter  crenata,  crafla,  aetita,  fpieiKlentia,  fiipcrns 
vindja,  inferne  fubviriiu;  nenis  aliquoc  c  mcdia  cofta  in  latcra  cxcurrentibus:  odor  gravis,  fa- 
por  lylvdtris  ac  adftringens.  Ac  vcro  folia  cenenora  b  vcrucc  raxnonim  pnxleuntu  pleninque 
rubro-purpirM  loilt.  Fi^"  &  frudhis,  quod  hadenus  faltcm  innote(cit>  IMMI  fot. 

ProveDiitv»iiiRViiM»Iabarici  locis,  pra;(crtim  drca  fVara/miii  iemper  fkct  ''"i^nt  iiiff rftft 
maner.  ^  ' 

E  radice  in  aaua coda  ponis  conficitur,  tjui  aciJos  rilfrifque  luiniorc;  per  cliaphorefin  potenterflim 
evacuat.   Ex  folus  cuni  vindi  curcunu  in  oleo  &ixu>  paracur  koiaicncuni,  ^uod  ad  icabieoi  toUeiv 

6.  Btn  Mocnj^H  M.  Mr*.f,  «rf.  f?.  Jrkt  b^fiHu  dmi^JbM  &  fiagit  tiMMi,  IHw  Mnmm 

jias.  ■    '     •  • 

H.M. 

Arbor  cft  proccra,  trigintt  drcitcr  pcihimj  emJiet  mediocriter  craflb,  fun'o  corticc  dn<ao, 
ramuUfquc  ruiis,  iignoii»  ac  geniculacii  plui  ibus  donata  lUdtx  albicans,  amara,  aromatica.  F«lis 
Mniiiatain  furcdw  didveniunt,  oblongo-rotunda,  acuminata,  tenuia,  lcnia,  glahra,  fupenifi- 
ndiat  ii^si»^  £>bn»ui:  odocgrani^  Nec  doce»  JwcfiuAusAudonbus.  iiolbviir~- 

raerc. 

Provcnit  variis  Regni  Malabarici  in  locis,  prxfcrtim  circa  y^ree  &  Totdegcyl.    Scmpcr  viret. 

Exradicccum  aqua  decodio  hc  alc>:ipharin.ica,  quxin  fcbribus  nialienu  valdd  exiollitur.  Exyj^ 
cortice  cumcalanio  aromacico  &  lalc  in  Otyi-x  infulb  co^  pacm  coananiri  qot  TOfflimui  Cm- 
guiaeuin  i  xaxaia  ierpentis  cxcicacum  procuius  laturc  fcctur. 

7.  AmlftJ^  H.M.  ftrr.  5.  ttk  f i.*  Atkr  bJka  JlmiHiQ-  firiim  mnMlMii,  Mnm$Jb. 

H.M.  .       .  ■ 

Arbor  cft  juftx  magnitudinis,  albicante,  cincrco  cortice  obdudo,  r.imulifque  viridibus  & 

geiuailatis  pluribus  doruto.  Radtx  Hbrata,  flavelceas,  inodora,  amara.  Folia  gcmiiuta  ordine  de< 
OlffilD  petiolis  rufis  circa  ramulos  proveninnl^  oUdD^rotunda,  acumiiuu,  crafla,  denia,  mollit, 
iMmii»  inpeni&  lpkpideacia«  tnfinn^  ncqu.iquaais  neivnlii  aligiioc  £  media  cpft»  in  laBeraexaiN 
Temibof,  aid  qnoram  exntara  noduli  cxigui,  viridei  in  a«erla  foBi  paite  coalpidnomr;  odor  «ar  . 
dus.  Floret  exigui,  candidi,  excrcmis  lurculis  numcrofi  proventunt,  porredilque  columellis  tUH* 
bellx  (pccic  panduntur,  quacuor  acummacis  foliolis  conllaDtes,  inodori,  (apore  (ubamaro. 

Crefcit  loas  petrofk  ac  montanis  circa  CanJauit:  (emperviret.  Jumo,  Julio,  Auguilo  menfiboilMMr 
floret:  Frmaiu  vcro nullo»  fiat,  affifmantibw  iadiMaii ;  fMihw  tmm»  fdt  mmimi htitmU  tf. 

Ratlix  ver6  hnjus  aiborii  Kcom  geflata  Antifitnm  nabecu- ftrpndboi vefwaacis*  atqoe  ide6>W 
magnivulgo  zftimatur. 

Cum  cxteris  Amelpodi  (pecicbus  (annotance  D.  Comclino  )  nullam  plani  habct  fimiJitudiucm. 

8.  BeUf  AmtlfiJi  H.  M.  ?.  6.  r.  48.  f .  8) .  Fntt*  hdiem  iMftQ-  ftlm  kmit  ^Uvtrfu^  fiarAm 


ILM. 

Vntcet  eft  nunk  fidMririiSbtis.  FtBm  cdntnrQs  inter  le  pediai£B  ioreulb  uioleentia  gcmina,  ,i 
longo  .mguftaj  .icumin.it,i,  ad  pedunculum  quoqucfhifta,  moUia,  (piila,  gLibra,  in  fupcriorc  partc 
lubviridia,  intcriore  diluciora,  Cofta,  quam  m  ro&i  etiam  promuientem  Rabent,  m  plurcs  difper- 
dtur.  Saporis  expettia,  intus  parum  ladca  iunt.  Ffaret  in  iurculorum  iummitate  provenientes, 
qtiinque  habciu  petala  obloasEa,  candidiiSma,  ab  uno  latete  iiauacaj  ad  unguiculos  crooeocolore 
leviter  tindfit   Odor  ipi»  nGmis. 

Montanis  gaudct  lods:  Repcricur  in  Teckencour,  aliifquc  locis  pluribus.    Floribus  exhilaracur , 
menic Julio  &  Augufto,  frondibus  fcmpcr,  frudibus  vcro  nunquam,  fi  crtdert  fas  fit  m  retuU- 
rmu,  froculdubto  deceptis. 

aqua^  ii  uium  roges  medicumj  coacrita  &  afiumpca  radiz  ierpeatium  occurric  morfiiMiSj  ii  tfm  m 


9.  Ttn^Tingtm  H.  M.  P.  4. 7t  60.'  f.  11;.  Arhr  flert  tttrafttalo  edtrnte,  frwSm  mlle. 
H.  M. 

Arbor  eil  procera.  60  cirqter  pedss  alca,  catdift  craflb,  ramulis  redis,  ion^s,  acro-viridtbus, 
lanoginofii,  aiperis,  fungosi  intus  medulla  refertis,  plunmis  dooatos  ligoum  albicans,  nigncante 
ooctice  dnduni.  RMdix  fibcacA,  albicans,  ladeicenL  nb,  iacns  aooeo,  coirice  cefta,  inodora, 
lapoiisacris.  fUiM  geminata  oidine  paraUelo,  petioGs  bni^drca  nmolin  profeninnc,  obbngp- 
rocunda,  acuminaca,  in  ambitu  crenata,  crafla,  mollia,  ghbra,  fupcrnc  viriJia  &  nicentia,  infernc 
fiibviridu  &.  i.inuf;inoIa  :  odor  liiavis,  iapor  aromancus.  Flofcuh  pcdiuulii  oblongis  c  folioruni  in- 
tema  ievlc  ciici  lamulos  provcniunc,  tci  ni  auc  plurcs  limul  congefti,  purpurei,  mauibu>.  coiitrich 
luaveolences,  calyciquc  vindi,  lanugMioio  ac  quadr^artito  inh«em,  quatuor  acuminatis  tbiioiis 
conibintes.  FoUola  hrc  intercednnc  cotidem  JtmKmJs  pQrpncalceiinat  medinm  ocaipaoM/i|f/* 
pulchr^  rubcnte,  capiculo  albicante.  * 

Fntftps  hunc  arborem  nullos  ferre  Malabareniesceftantur;  «r  M^ii  fiJtm  mm  fmnmt. 

Oelcic 


^uu  Ly  Google 


H  I  s  T  oria  Plantarum. 


 Crelcitlocisarciio&CepaiolBin  Mangatti  Scmper  virct  JuboAe  Ansafto  nMaaasi^ 

•  fert  diuQue  fiipcrftcs  inanct.  -     .     „  ,  ,  -    r~  "  . 

K».  ■  Fy  arboris  foliis  m  Uais  ftto  toS&  fit  ofis  collutkj  pro  aphdiis.  E  tonicc  &  radice  in  aqu  ds*- 
coS  Apozema  coniic.cv.r,  quod  .rflum  fcbnlcm  tempera^  hep«Ds  obftniaianec  rdent,  aecwa 
^eti,  teabiei,  («lulibulciuc  atK-rtibus  mcdecur. 

lo  Arhr  Tnitc»  iuf^.  fimdrtu  odorMu  featafttaUst  fttalo  tm  lute*t  rch^ius  cmtdtd^l  Sida  Im. 
H.M  P  *-^  59-f'«*9» 


jj^^  Wno  albic.^ntc.  nicdulla  viridi,  oortice  fufco  obAitf  fint  Bii»  acwninata,  fpifla,  folida, 
ebbra  ivtridi  umbinlb  lupcrnc  nitcnti.i,  infcmc  (urda,  coM  .■ilbula,' vcnilque  (iibtili^Iimis  fupina 
m  mrte  oonlpicuis  mtcrmixta,  ^  aaUis  contranis  inter  fe  pcdioulis  gcmina,  ramis  inhxrcicuafc 
numero  plures  i  calycc  aiunqaepertko,  in  petiolis  comniumbus  provenientes,  texnui  8e 
alDeau  eratKCnu,  odore  amoeniffimi*  qunqDe  ladonbu^  antcriorc  in  parte  innumeRi  m  fiUment» 
quorum  unum  luteum,  quamor  aBi  cinAdiffiffla  tnmtverrim  quafi  obtegit,  conBant  (bfidii ; 
ttmimftr  vcro  dcnls,  cmdidis,  craflioribus,  furrcAis,  croccis  capitibus,  ftjlc  mcdium  occupante 
wridi  eminentiori,  lcvit6rquc  inflexa  FJonbus  deculuis  tz(^  gemmd*  vindcs,  ;Uta:,  quj  intror- 
fiim^runter^asroaalpcinnar.  Pioifiit  lamen  hahemr  flwili^  qiiaii|faqnn|amm  fineauBB 

rrmm  (S   ^"^tSZ^^^^^W^M^^?-  Pcmifi^glaret/is  ddeaatur  Iocis,quapro^^ 
Lmu,     ■  b   p^'""^'  \{a-i''et'.t  tl  fanfoM  v\{\xm.  Ranmnia,  ob  florum  eleganQam,  odocUque  iDCundkai- 
tcro  m  lummo  honore  cft.  KuUum  mcchanicum  nec  medicum  habet  ulum. 


C  A  VL 

Arhres  qu^edam  Chinenfes. 
f .  fif»  mhm  &  fnStm  $iMM^  MkfaaeL  Boym  m  VUtr»  Staetfi  Jonfton.  Dendiolotg. 

iRuihis  cum  maturefcit  ad  flavum  colorcm  declinat.  Nortrada  Pruna  fapore  imitatur.  Ar- 
bor  pulcherrima  eft,  folus  &:  tlonbus  confpigua  |ucundura  praibct  afpcaum.  Oiliculuni 
fijidum  &  ovalis  figurx  habet.  „      „.   ,      r  , 

PleriquccoUiguntfruftum  FebniaiioSc  MaitUw  jMdfiBmidt  laporis^  6c  peUiculam.Mcm 
Pnuiis  continct. 

a.  FruSut  mnomnaiui  Sinenju  \t  Boym  in  Flora  S inenfi  JorAon.  DendroL  Fkm  Sinenfii  fieriJa 
i  raiuibus  JruclHm  emitteni. 
Arbor  cft  procaa,  folia  majuma,  quz  medium  bonunem  contegcre  polTunt,  producit:  hoc 
admirabile  habct  quod  media  radioe  tcllure  inhAei^  exalia  autemparte  radias  paMate^w  n*. 
bros  &  fimr.I  firftus    nilcs  Eutxjprts  ficubus  progenmK»  qmcw matnrefomt  rubent  raahihini, 
jbd  imerior  caro  &  lapor  eorum  figuram  &  laporcm  fianm  t^nsieacaCi  Jdio  «  Aqgolto  matu- 


F 


1.  Cm^m  Sisfl^  fimSAi  fdft  fthca.  Johnftoo.  BiiidW.         Mm  Sm^  fiifgmih 
i^SAtiifmfKmUaaui.hA.^n'^dm. 

Qiiod  nos  in  mgcntcm  fipe  pcrduxit  admirationcm  ( inqpit  Autor  Atlantt  maioris,  tomo  Sinenfi 
p.119.)  cftillud,  quod  pingucdo  in  arboribus  crcfoit,  fflcquavelut  Afefocandelxopdmxalbentes, 
ta^manumnon  polluentes,  cxtinazquc  fcctorem  non  emiitentes,  a  Sinenfibus /C«m)<«  vocui-, 
aannur.  Arbor eft  latisni^na*  fyris noftris  /Um  &  hraram  non  di(finulis:  album  oAit.fierem 
miCenrfiB.  FtoTtm  iA&c^xaaahme» adroedMnromii^  CaUi  m.ignitadinc,co]tticem  twniam  & 
nipric^ntcm  induta:  caro  contenta  albcf,  nudeo  pWBiails,  quem  baoat  manirkacem  «de|itii. jper 
corticem  nmam  concipicntem  vidcre  cft.  BaCCM  Mlce  colligunr,  8c  I1  m  cabda  aqua  ooqnannir 
caro  dilTolvitur ;  cxtcmplo  tamen  a  rcfnger.irionc  uenim,  uti  fevum,  congclat.  Tunc  rcdduui  clt 
nucleus,  qucm  imponunt  aqux,  uti  nos  Olivas,  ut  olcum  expnmere  queant,  quo  umcn,  noii  pro 
dbo,  (cd  in  lampadilxis  utunmr.  Hybemo  tempore  foUa  huias  arboris  planc  ceu  cuprum  rubefcunt; 
tandem  decidunt,  przb^ue  (cumpinsiediids  qf^^bai^.in  je)  nggwiji^iqnmm  janda- 
hileTaocis&ovibuspabaiBm.^^   -      -   "  ,  .^.^:.- 


Digitized  by  Google 


Lib.  XXXIL      2)g  Jmualis  (<t  mirm  cogmti^^  (^c.  1785? 

■'  ■  >      ,  • 

cap.  yu./  .  • 

JrUrti  BsttHM  }j9.Jk  iMrt.  DefcrifriMe  twits  '0(kil^dUs($  ViefemSergii  hift.  Exot, 
Clvfiob  I.BauluiioQr  «/iir.  *    .      <  , 


AHtor  dl  in  Bnfifia  pfoccra,  &  P^to  fylvr.  adinodiini  fimilif.   FnKSus,  qui  incolis  A/«r«- 
fi^elongiim  (c^pum  habec.    Decerpifur  virniis,  &  bene  mingacus  &  (.>p;c  &  digericur. 
Quia  ut  FaciLus  oallLgaau'  prorutincur  arlxire^  i^ed  ranqres  extanc.  £  trunco  incilb 
laAeaemsiuK  Uqpae,  qoiigomnpaiuidumoenin  tabulisooiifig       pnteie  p«eft. 


/.i&ftit. 

Arbor  «ft  vafta,  8c  ptttill  ramomm  epacvatt  in  rqtide  iafcivas  K)|iis  pxnc  ficulneis,  fionbus 
§nk»  finfti  VynSaendf  toiitios  fiibftwo«  came  inttis  upida  6c  opdmi  nuniinem:^  iic  orodont. 

"   ^  .     ,  . . 

pyro&on£(xB  8c  fitifttt  ftbiSlkefl;,  nii!  qud^  Uc  flmor  iSc  bbkin^,  8c  tria  tntus  peniura  oif* 
ficula  concincr.  numcrjf  frudtumfti^  meBiioFrfp  fipMkp^  ^  m^iltn^  HMaimik  ioMr^ptiiiios . 
priiDUin  locum  itbi  ilagicac.  .  ; 

4.  Paltiftr*  mthtr  Dc  Laet  W.  (Xri^  /.I0.t.     ■•  .  -,  • : 

;l  ■  •-,  Ti  •  ■ .  ■  ,. 

Aibor  eft  graidb  8c  nunoGi ;  finAum  tei-  qnac^rre  mole  P]rra  Eun^sa  exoedentem  piiodudt. 
Q^a  colore  &  formi  ndVris  fimilis  eft  Pynim  ab  Hifpani^  rcx:atur.  Peruarii  nomen  Palcc  4  pro- 
Vincii  ubi  co;-)iosc  nalcitiir  indidere.  Corcicem  kibet  teneruin  &.  Ixvem.  M-cdull.i  cr.tnlverli  digitl 
craiCtie  oQiculum  ejuitiem  cum  bvuSox  fornus  arobit.  C|ub  Saccharo .  .coOiMca  exiubecpr  zgrist 
Vrw^  in  iniula  Hivanioh  buqpram  flmnhata' inatad^ 
aofanfaabctedicitur. 

j^pemtStdqpriTpi  ffim.. 

In  ca  Indiz  proviiKia,  qfise  fub  terra  Laboratoris  efl  yersos  Ifthmum  Dariemj  arbor  cft  Pyri 
Bcie  &  maatitudine,  perpduo^fi)lk>«  viridiffiina  nitidtflimique  fuperficie.  ^ruftus  quoque  Pyti 
Jpecieledcoliare  vuidi,  etiam  com  matufmi  medulla  imttconoolor,  dulat*  pingius,  ^utyri  (apo- 
Vali^  ade6  eflMc  od  eoinun  wpfopiai  minaib 

fi.  <AMfgfif//hi  OkAiMpwcm  *  Hiewmbe^^  '  •uifl.Ex^ 

Hoic  materia  eft  levis  &  pac&n  i  ncuLin^ftatist  (bCa  limonis,  wd  nugis  acumlnata,  coma- 
ta :  fnillm  Nucutn  Foncicanim  "WgninrHnfi  CMiididiidii6nifti  pun^  £c  granula  Fiailaeis  fiinoi 
jBc  naturi  fimifia  in  Ib  coatinettAai.  roTWlodicalidiiqiMiiieiliChink.^ 
ndilnnmicbtieiidbutfaldiprodeft.  iMiaaidMccancmngiMilcspeEjnicw 


7.  nuekel,  fum  BimCukmwcmitiimak  kiS»i.y^ 


*  Arbor  eft  marautudims  valbc,  materie  lenta  ac  brevi,  foliis  novaciibe  krmi.   Dua;  ejus  ^iedeit 

Altcra  foliis  Xledicse,  quz  lareps.  imbres  dura  viridia  &  tencra*funt  cfHindunr :  fmf\u  ori>icu* 
lari  albis  maculis  diftirtdlo,  ac  granulis  granis  ficuum  fimilibus  rcfcrto,  eduli,  &;  fiporem  no(hanura 
refcrentc.  Indigen.r  Ilifptn  l-icimi  Indicim  vocant.  Alttra  Unoribus,  icd  t.imcn  obculKjribi.b  fic 
o^rioribus.  lyicie  Thnml  vocare  tnalunt,  fruduque  minon.  Uoaxtepccenfes  Maooam  iuper  cam 
caciantnoftw&fbtnittEvirilhufiiinleRi^     panld  dorionm  Ac  ^ocinafiaRni. 

9.  ytnAkt  Nieremberg.  /.  14.  c.  104. 

MaeaoK  iniulx  arbor  eft,  Ficuifimilis,  codcmmodo  fionJoQ,  i^PopuIi  alcicudinera  fuperans,  non 
filGda  quidem  more  alurum  ariwrum,  ncc  iiunb  tamcn  uci  Arundo,  fcd  uti  Fcrula  pocius  .luc 
Sunbucos:  coitice  lubriq»  aut  bevigfKO.  Fru^m  oeat  feionilpirtiamalem,  moUide  Ficus,  fapi- 
dumSc lalttbtcm  fina]M& ▼ulneribu.  Folia^TDUaftrii  ft  nimoem  niembro  reftimatedicunmr. 

9.  Arhr  Sycemm  fmilis  m  ivfuU  Mtjo  InJ.  Orient.  pag.  4.  J^f  •  19« 

Arbor  eft  ptula.  8c  quzcx  caieis  in  cerram  depa^is  orucur,  foliiique  minoribus  quam  Fiais  re- 
ftucur.  Frudus  feit  parvos,  luteos,  fine  graiuili^  abfqoe  quSnii  hand  fiwilft  ittfCiiimr^  aded 
firuttfiaacft.  UocpeculiaieineaqiiiodfiiiAmnunqaamadmaniiinRm^ccven^ 


Digitized  by  Google 


Historia  Flantarum. 


•  lU  occii.  so.  Cmmausrhr  M3s  '  De  Laet. GMma  Nierembets.  A 14.  c.$. 

A^boi  ipri  ?c  fraiSus  Mori  fimilis.   E  fru^aus  fucco  fi-rupus  paratur  contra  tnfHm  & 
nem.  Maieries  arbons  adco  dun  cft  ut  exfkuta  &  colhla  igiicni  iilicii  inftar  cjtciac 


1 1.  JtquttmiuacH  arber  *  Dc  Lact. 

FruAu^  fcrt  rr.igis  (iniila^  ^iiblS  lenunis  Idco  ootmnetur  durifEma  faba^  orbicularis,  nigra,  8c 
falftar  Thraai  bDub  reibkMeas  wnari£Ggio  CQrtice.^  egr^  vicem  Saponis,  &  validjus 

^j^efdBmn  mBUOMuntuSB^^neniL  Btafite  «wBgeiM. 


*  •  I. 


ManeaxlaliiiftMbeft:  J?eit  tta£tmP9iBASiukhVi^ 


FoBi  Kblo  Perfiae  fimilia  habet :  cortcx  vulneratus  vifcum,  guo  Barbari  in  aucupiis  utuntur 
fundit:  ipfa  fiicaim  lafteum  (iculneo''fiiiBUai,  fingulare  adverfis  vulnera  6c  puftalis  remedinai 
lai^tur.  DifTcrre  videtur  ab  illa  quam  Marcgravios  defcribit,  Lih. cap.  1 7.  p.  1  ;i. 

14.  DHchsmmAr*  rimmM  *  De  LaSt  ^  PipHmm  FtrimMmm  Park?  Lui  4fruM*  fimilis 

•  luoccij.       *    ^rtwCA?  .      :  - 

In  Palmz  altitudinem  adolefcit,  &  ftuftum  fett  Mcfpilo  quidem  non  abfmiilem,  pTira&  vfridem, 
dcindc  flavum,  ubi  mamruerit  fubrubicundum :  qiu  tamen  inter  Pruna  a)mputatur.  Immatiirus 
aufterior  eft,  &  ii  mailhcetur  os  cum  otquifito  dolore  aftnn^l^  maairui  gracilfireu  eft  (aporis,  Ss 
oamimpfM(9dhHfinilja  bqok  AMmw  «NUt  . 

'•    ,        •  • 
tf,  n<wwww  hAmm  i»  kjid»  Hmffmm  ^tmam  jumpmNt  ma^p 3bIm£  SU» 

•  Otcii- ii6i.(;ii. 

•  •  •  • 

I.  Titom,  mole,  frondibus  &  fnidibus  Pruno  fimilU,  fcd  fniftus  (iiavior  eft. 

%.  Avtnon  bovtb  Acsjou,  Pomo  Valdc  limilis,  led  fruftus  illius  fimiliores  liint  Prunis,  nifi  quod 
erocei  £bit  oolori»,  Ciaviori  lapore,  oRiculo  perexigno.  ,    .  „ 

%.  rMbie»y  Pruno  admodom  fimilib  fionoas  flavis  quidttq»  led  bm»  lUius  Pnui»  omaitio  fiiac 
fimiles,  lutei  ooloris,  nodeocandido  8c  fmvL  •••'-•' 

4.  Ca^oviin  Sc     MtJutjf  tmt  parum  dif?cnint  a  prarccdcntibus. 

6.  Ovag!ri,n\  nafcinir  ut^orimum  inarcnis  ad  utus,  nec  adolefdt  lupra frutictt modum.  Fni- 
duni  fcrt  inftar  ma|uris  Fimoif  rubri  coloris. 

5.  Merutt\  itidemMMttrenorumfiaii.  FtudusiUinsaaMris  eft  (aporis.      .  _  ■  . 
&  Jlvwirv,  non  nraltjhi  quoqne  aUodh  a  Piratio;  flm 

lonf^  pedicuKs,  oflc  cxiguo,  camc  crocea  &  fiiavl 

.  9.  Uvs-tvtffemra,  mBensarbor,  frondibus  Pvri,  flonbus  candidis;  fruaum  fert  T«u«rii  ncn  ab' 
fimi^,  cute  Hava,  dulcis  faporis,  oflb  inMniis  fiiAo  ad  Pttfioomm  rooAun,  nadeo  Anivinlit 
.  panlo  majore  8c  ejufHero  iaporis.  -  «         ..i-     .  < 

la  CMimth  tjtuf,  Pnini  arborb  mole,  frondibus  caftaneiE,  flonlMS.  candlte  8c  luteo  ookm 
mixtis.   FruiSum  fert  inftar  minons  Pomi,  flavum,  officuJointus  aqpi^  nncfao  aniCTi  edua.^^ 

His  adde  11.  "Jatvramiam  Pruno  arbori  admodnm  fimilem,  ftd  falSi  ladofioiis.  flMecanada; 
qnx  frudum  fert  duorum  pugnoaim  magnitudinc,  6^  iiH  cc><fhi5  fuL-rit  cd  ilcm.  Barbari  coqonnt 
ex  lUo  pubttencum  oioddam  flMnacho  inpi  inus  amicum  fic  Jalubre,  quod  vocant  Mmuftj.  Ob  no-. 
nonii  caoTCoiendamfiirpioar  haae  atboimi  euidmflfle  Jacamnds  Mmtt^mo,  1  f. «.  i|.  ^  is6. 

•afi.Extt.  '  16.  Mmmifimtffrt  mhm  ^VSuadsei^ 

jLi4.«>|l^  Tn  parem  cum  noftrisPrums  attollitur  magoitudinem,  fimiU  etiamconftat  materie.  Radioes  8C 
foUa  libi  refpondent.  Fmdos  MstMxaccil  lcu  Pomum  crrvmum  dicitur.  Commune  cfl  omnibus 
fhidnm  adhntdfceniem  ftipidbi^amiique  prius  quam  folia  gK/^tc,  quod  pauas  admodum  ar* 
borftose^tiniie  (blet:  i  fi}|££Aneftta  oonfimemave  acida  ooactaaan*  eniMliie  ainun:'  noQ 
admodiim  fuaveaut  falubre  prsnarealiinennmt  aiQM  euuidem  aifaotam  dncris  ope  pudbittn 
flavcfcere  capillos.  In  quinmplia  vero  fiint  hxcFlMni  difteremia.  1.  Cmmomt/  diaa,  qur  nibni 
fiint  &in  longaraprotradafbrmamj  nucum  Juglandium  metlioc-ium  m.igninidinc,  offibusmagnis, 
firmsj  extra  ficintra  lentis,  ftriatis.  Dactylorum  forma,  callo  modico  mollique  8c  fucco  manante, 
inn»  hueo ,  quale  cft  ipfiim  Os.  In  cibi  h.vc  u(um  veniunt,  8c  ab  affietis  noftns  prifcruntur. 
Alvom  emoUiunitt  ecdolci  acid6que  fapofc  galaco  liuit  grata.  i.  AttjmcMtttl,  quz  bngdmino* 
n;  oolorB  luieo,  oriiioulari  finma,  odore  prnlantiore,  nunore  nudeo,  rocund6que  8c  gufra  inGaii» 
diofe;  %.  CcKjietwttl,  ut  Mexicani  Vocant,  qiu;i  multisin  MyrolMlationim  referunturgetiera. 
Pallidiora  (unt,  majora,  maculis  perfpcrfa,  gratiorflque  calli.  4.  Aioyaxocetl  cbicbittie,  minima 
oiiinium,  colork coccincij  lcd  qua:  fiDvicitcodoris  reliqua  vmcunt.  5.  C/jichiaxocoll,  h.  e.  (tidore 
nuiMQtUj  uucumjuglandium  niagnitudine,  colore  Pal^o,  ubcriorc  quAm  rdiqua  callo  8c  minore 


Digitized  by  Goo<?lc 


1 


I  '     ■  _  '  »  

Lib.XXXIL      ^  ^  JnomMis     mhttffi  cpgri^  i^^i 


nuclea  Naicunnu-  inr  calidis  ^uM^ue  campclldbus,  horteniibus  &  hunici^  Cocticuni 
aiboiamdeooaiM^abkmaecnviimtuim  ' 


Arbor  e(l  granJis,  foliis  longis  &  anKultJS;  fruAu  longo  &  grandiufculo,  onicuk  quacdomama- 
ra,  niofchum  redolentia,  Am)gd.iloruni  amjiorum  (apo:c,  cujm  putndum  ix)ft"fe  rclmquunt,' 
amtineue.  fixtrahitur  ex  iltis  liquor  qiuJam  oleoios  6c  cmoUteiis  ^  quique  Aiuygdalaruin  amna- 
nmifMuliamdKiaemviilerar.  '  ' 

l8i  Ajniatipita  Brafilietifum  ejuflem. 

.  Arb((lcula  eft  quioque  «ut  fex  pakios  aiu^  frutiu  Amygdalis  (iauli,  led  tugroi  ^  cJeom 
«iniaimi.colomca^^      E»  wiM.iiifitWBiwi-imff|w  fcibMb  fiwmw. .  ■ 


•   '1  .■'■•;.,■  i  '•  V     .  I  .  .  ■• 

19.  AmigiUU  anmmnfii 

>  Terct)  eft  trunco  Pinus  inftar,  &  genusquoddam  Amygdalonun  pcofert  reiuim  Ovilloium  efr 

•  .•        •  ••^* 

'  Ifalo  Panicc  (imilis  eft,  ki  fiondofier.  dortni  CuiwpbTUi  odorem^pne  le  fot,  diL  

I^Qicmf  &  zinziiberis  amaritiem  :  auotannis  nulli  glandium  jadurd  detrahitur.  In  ramis  co- 
^unlnpmi  ho(pitia.j  &  quidem  um  mukanunj  ut  eo  ex  pcouaus  legioiubu»  Yoaacum  tra^iciantj  Sc 
aatocalmte oneicninr.  ,...-4n-.  .    ■  - 


si.  ^  JWyiiKWjB        Ifciirtwfii  loMfc  DendicL 

Snberi  ligno  affinis  e(l,  par  Jt^landi  pmceaHi^:  canidi  .^nilni^DfiB  fic  Subere  lcTior,  cor- 
ttxcai^icans:  fru&is  nullui.  Ijgpiimm  alKr«'(ecittur  8c  exori^  ^yti&r. 
enim  beneficio  eraviflinu  quarque  enam  iniHe  pondo  de  maris  prafiiiiw  edacniimr.  Giuitur  pri- 
mo  (unequod  hibmerfuiii  cilhinc  per lignum pcrforatu^i ItUli» Jlfl^fdOUf  addicillQt  ciakiem|Mir> 
ciculis  quoc  ncceliaria  open  cxcquendo  elTo  iiorunr.         -  • 

11.  TUtamii  Indu»  Acaha  dtda  Nicrcmbcrg.  HifL  cxot./.  1  5.  r.  8  j. 

Smilis  eft  j  cxceris  ]platanb,  anguftioribus  tamen  (bliu,  firu^  t(ianguiari|  deoem  unc.  lonju»,  caoh 
£do  calb,  nudeis  inultis  8c  nigrii»  Gioeitf  p«inl&  miniaiibu  mnnhijMM^nl  «biaibribm; 
cxqao  Fwaid  |Bneia|liiiiea  oonfiduntur. 

%\,  Fktlmttbi,  fiih»  mamlma  «inlfem  ifafc 

Fru^lu  panfo  eft  &  tenui,  in  rres  pr.-cdpuas  dl^entias  dividitur,  TuJogdato^  Goytt  &  Bel<mgM 
TOCatas.,  tructu  odoro,  &  oris  halituni  iii  mulcas  horas  commendance,  faporis  guti  &  nollris  Apu- 
nis  nuhs,  h  cxquilitc  maturuerint  minimc  cedcntc,  cr)!orcquc  extra  viridi,  ac  divcrfa  magnim- 
din^  lempera^naturdj  aut  paululum  (rigentij  (ed  aliquanto  humidiore.  Flacumficpituicamgc-  fr,^ 

 icmcUic»  <c  orii  cnnuqenttt  balifnm:  qain  pollcfiu  um.tft  IdliB^ 

ij  afeeb  immodicum  humorem  patre(cant,  abflineroi 


s4.CMCMB^*DeLaet»,^M«iCe    •  *ini.oc:id. 

Fru<3u5  fcrt  uvarum  in  modnm  r.iccmatim  colIcAos,  Piforum  magnimdinc,  gr.inorum  Mali  era-  ' 
naofctfmafic  coloce,  lapore  mter  iuavem  &  acrqn  medio.  Expnmeur  ex  eo  liquor  dacusj  ad  vi- 
,  pnrin^  acMdan^  tf^-i^  faa  <pnHtB^[Mt«  4arliiitm«i^ffl|  «imiim», 


'  »fc  Qw9»»bMBr§fi^iafim*  De  laec 
Aibor  cft  |MCtta  9c  nfta^  fiendaimfaiaqgnii*  &^  nibkdiyi^  fioaa  iifeai'ai(p«BM^«-'*' 


-•  - ■  ,    .  * 

%6.  ynhM/wrW,      QJlyfMeto/j  fm  FUt  mHadmi  *  Niertmbeq^ 

*c.i^c.i^;, 

Sambuci  Ebulive  folia  fert;  Umbellx  fk>(culis  oibicularibus  ac  pallenribus,  inrerdiu  contraAis, 
node  hiancibus  coaccrvantur,  unde  adni  racemanm  depcndcnt,  iniao  viridcs,  dcin  coccinci,  pur- 
piirei  tandem.   Radix  e(t  rdinofi  fapcxis.  I^cnncur  folia  impolia  pefton  (yncopea  roUerc ;  cx  ^ 
aqnccpoafiidorancieie,  ftoa  ex£i«fib  jKii^  fiica)  ooipui  inmim^^  |uhris  ui^fiisuloeraia-  "' 
fimabibe  cnime*  <c  NMidi  acnteim  alete  bbofand^ 

»  %T.  Eiigiuii^Umvtftnfitm*  IJilMt.       •  •bilOitU, 

Aibor  eft  mediocris  coctice  rabeibente,  ligno  fufbo,  medulia  pallefcente,  folus  latis  &  oonca-^'''^''' 

vis,  qua- diftiiiguunmrnervulispartimflavis,  pai tun  rubris ;  flonbus  racemacim  pcndulis  &  hcrba- 
ceis.  ,(tu&u  mpo,  pleno  grani^  i  quo  expnmitur  oleum  flavum  ad  cumoccs  rdolvcndos  8c  ad- 

vcdiiiphfM.  wdateintiinmlo» 


t 


*HiJl.  Extt 


I  ypl  H  1  S  T.OKI   A  PlANTARUM, 

Doo  genera  funt,  Mm  &  ^mma.  Ma)or  ille  &  ampUoribus  folis,  int6^iie  fixa  nafcittir : 
minorhjEC&in  planis.  Utriufqiie  radid  OU)ercula  furca,  piigni  magnicoaine,  inna/cunn:r.  Su- 
fiits  ,  qui  fufci  &,cn{xlcs,  rranfverfiin  (i  fcindas,  m  pelliculai  qua(dam  membranis  ceparum  iimiles 
«lividuhrur.  Folia  Lauiinis  fimilia,  fumnu  parte  inipeusi  acumuxata.  Pioveniuiu  in  jiunic^iii 
.ntiri)n>ril(}uc  kx3s,  fcaiiionbiu  advoivunnir.  UiiisjatUciiiq  vencnads  moriibus  &  potiotubu^  led 
fchtc)  operacnr,  .  -  .  •  .... 

*    .  .     V).  Aihvr  Ijm^flut  Simif/it  Mttdn.  AtL^tae. 

Arbweft  ntwen&magna,  fbliisLaiirtlmttilmfc  Innnioram  (umnAanfljwraoeRii  pt^deunr, 
inquibiB,  uc1nilffl|jf^«<^Mi,  lc  l  1  irior  in  longts  pcdunculis  dqwidet,  figur^  CocotIi,  magnitudine 
Nucb  Juglandiif  finci  l*Jnesc  parvz  acmulus ,  Iquainofo  cordce  ad  membranat  craffioem,  accedente 
cui  inOB  nudens  Inoailemus.  albi  colons,  odorisac  iaporis  rofacei.  Maturus  Durpurei  eft  colorifc 
OfliculumioiracaniemooaukiK  Vocam  SioenittiMt^  Neicitnrio 
praxipudinfhltiiiiieanpolkiemurio^        Nadeai  ad  inlbr  cn«aBia(ii  ralKid  ooqgejati  K. 

quefcit  in  01«. 

E(i  &c  altcra  ibidem,  qu«  flores       profert,  arbor  procera,  folib  Lauri  aut  Cinnamomi.  Fio» 
minimus/  Havus,  in  racemulos  dil|x:r(iis,  fuaviffin;!  odoris;  apertus  in  ipfa  arbore  dm  perftatinte* 
ger>  nec  flacceicic  Ubideddit,  tncer)oAo  meniisipacio,  reniUulante  arbore  ruriiun  noms  Au* 
cuaiinfi  cempore  gjsnitur :  Tuix»  Unjooum  foooo  01^^ 
Siaii  niila  MleSoK  COL  Pisdic  ftttatmA  tfq^bBteoBpMfimm  in  Qfm^ 

Addi  Im  ^xxeftitiiAavSifienft  iiiigjm  t»  l>MMIii  oalu^Aas,  fnpeiibre  nlnor,  cortice  du- 
riorc  tnagiiquc  (quamolb,  ex  ()uo  tfqnor,  vinum  inoolisj  expiillttur^  udiiridb  IMbsilMnr  per 
totumimpenum*  tcd  liiccoevanelcentc  nonum  gratus.  •  ' 

Materie  eft^  ndira^li^  Bndiliariia^jhBr:  fobi  |«De  ttbiada^  fiud»  ons  haod  dtffimjJii,  Gf, 
pons  gradBfariL  NitiiCDr  p(AllBni&i]i'|uttl  fitonL  * 

t  ]•  t.  8» 

IllaproJtiLic  /ix:L.ii;ni  Maftiche  gratiffimis  odons;  coitice  iilius  conrufo  cdit  liquorem  quendam 
.  album,  qui  coiKiaif,in>s  liipplct  vioem  charis,  &  cniplaftro  adhibcmr  utilitcr  in  affcAilxis  fngi- 
dis.    £/l  &  alia  ejuldem  (pedes  quanx  Igtaigcicam,  id  eft,  Mafticheiiduraoi  inllar  l^pidii  apoel- 
Janc;  adeo oiim  dtura  &  jpelludda  eft  illius  retma^  ot  pcne  vitnilll  cw  VldeMar:  Bul«ri  conh 


Amchic  infula  fcrt  arborem,  cujus  ^  coctioefillABI  «dt 
dme  Conandri,  Anibukyi  ei  nonien  cft. 

*lMd.OeaJ.  Ovd^trtVMMMrmumjihfiUa^  I3eLlct. 


Ar^«ftaJu&  vafta,  foUisQuereiis,  (ed  pauI6  majonbusj,  Ikn^s  dilut^  flavcfcentibus.  Fni- 
mmKi^  pedmloiuun),  maidnk  mebmaK  parem^  extra &  incu»  fLmun.  liiartilsmi &  framif. 
iiflinaodoii,ftd«Aiftii«^^  .. 


.  Arborcft  mediocris  permultisrpinis  IiorrMBy  febllbiorm  aiperioribasftla^' 
rans.  Mala  fcrt  ooftratibni  fimilia  fed  parva,  nee  ntidlM»  Juglandifans  majoi^a,  lutea,  ante  ma^ 
tunutetn  praedura,  pt^tqnam  maturuere  adipi  rntiliituiiine  quadam  paria,  ingrato  (apore,  fcd  qui 
amulosnon  iubecur  iniuavis.  Semen  (quod  in  fingulis  pomis  triplcx)  lunan.m,  inagnum,  duo- 
001  anj^Iis  8c  uno  dor/b  mlTgne,  lapidi  duntie  non  cedit.  Mexicani  pcrmiila  pi lus  putrcfoeiein 
cmporiisvcndit.int.  Drutius  ut  in  corrupta  fervcntur  aaui  mtri  conrpcrgmfc  Genoina  CuJa  8C  OS 
•       lumpu  cxaatijematis  mcdenrur.   Montoiis  locis  Iponte  provemc 

•  A|<<.Ofe»^  .  35.  Tacowrii  infuUi  Marmgnmut  *  pgljff 

-  _,Y*^  eft  arbor^Pbmi  (rOndibn^  flore  .alhok  finidu  duocnm  pugnomm  m^itudlne,  coctioe  di>j 

'°i<Bompidlicemcraflb:  boioiaoBCfeiaaaaiina  iiili»m'iiadboi coiitioet.  Q»tcxcoaus«  aucfic».. . 

diaiocQaditniiftdelidb:  '  . 

'  •  ••       i..  ..i.  j    ■ .    ■     . ,        •    >  -      •        .      » . 

Y;M^>tu^.e,  Frondibus,  fioiibos an]ue  fniaibui l^iiaMttetilnlbmaUndit  Siuitifti  cmoeu 


if.-t:..'   \\        .:>":..•     <  .        .  •  ,  . 

.....  •        .... ...  ,i    ,  ...'»' 


uiyui^cu  Ly  Google 


Lib.  XXXII.      T>e  Jmmalts ^  minus  c(^mtu~(^,      '.  vf^^ 

j7.  Cr-M^^R^  ^^lm  infuU  '  Dc  Lacr.  * 

Arboreft  aculcati,  f oliis  Juglandis,  floribus  i  flavo,  coeruleo  &  rubro <»LM»*I««i«.,  j-n.- 
FmaiB,  qucm  fcrt  orb.cuJarem  &  racn»  pcrgratum,  nonnifi  p&£  toSS  dJS^  ' 

}9.  IJtiifrfmm  iMs  Migadpr.     -r*.i»#  rmmu&fild,  carmi.  canmim    «1. 

40.  Ighucami  Brafiliammm  '  De  Laet.  .  j 

41.  M<Km«!piifi^a]^aRi. 

A  Oircopil  Indii  provinda  notnen  ftmpfit  QfdQnix  e^nagpMndaieSc  fohR.  Pn.»r,«4- 

JniiiionBparamimeacpnfgat  aab.  Br  oomiidi  ideiiriiii»  OmcMiili  eamlam  fafpi^,ff  " 

AAor  eft  magna,  fercns  Mali  Mcaicac  folja,  fcd  uracn  arH-ln^    Corter  adftnnirir  <>1^4^  ^TV 

bmu^i  Jatus  r«c«  ftwHirarapntum  cd?^  JWr»|t,  atquo  ».  fifc  ^  &  Sp.ds 
dotarcm,  qutfuin  nnun.^  j.  ajunqi  qIu  leoQodi  coafievk^  Nalorar  OcX 

43.  Pff«M  trtfHitnftum  '  De  Laet.  Pi^«m  /v^  Pfi^,,  p,/»»„^  A^fnfra,  •filOcM 

«L^ri''''^"»'^'''^''^ ''"'".^""•^*»»^'  nucldaliquotriintpcrm.xti,prodJnffiSS 
i»Dum  ( quod  Luh^  Setm,J  pmtmt^  qaz  ia  Bndilia  nafcuntur  ^.ffimum  '^^^ 
uen^oniwpandiabetpeif  jD^      proiodeiMfa»ifabncandis  apeotnr. 


44.  G«;>p«  MartpMmtiitfMla  *  De  Lacr.  «JiiCW 


45.  Uvavytcm  tjmfieminfuU  De  Laet  li// 
J^j&*fert  Jonga,  flores  oosrulcoj,  fruaus  Aurantiis  haud  abfinuki.  iod  Hmiast». 

46.  Cm«p  tjmfdtm  infultt  Dtf  Laoc  it^     -    .  ' 

47- iftw^MamaAtl.  Smeni:  Jam^^ 
_^J^orfibofi/Iimoniimajor:  florc^  albi  fuaviffimi  odoris.   Fruftus  capitis  magmtuainc:  oii 

48-  *  Nicreraberg.  •vi».  S* 


4»  ft%*!W*iHP«*«*DeIjfc  .aad«e«M^  *hd.octii. 

SlwlSSSLSrS^I^^  Pugnoramttij^«oc,  cortiw  intus  tresqua. 

Hwmi^icni^  10100^  Inraia  rcius,  opaHM  odorts,  (apons.nQa  uigratt,  odo  aculeato  contmet. 

NnAnnaa  |o.4pMj 


uiyu..icu  Ly  GoOglc 


I7P4  HlSTORlA         LAHTARUM.     .  . 

■  '  !"  •. .  •  ^  '  ' 

•    ••  f 

FoUis  cft  AurantioTum,  fcd  levioriba»,  floribus  rofcidi^,  fnidu  aniplo,  OMtioe  viridioM.  Ga» 
dudkioiiM  adowGraiiaranim  iiilbr»  oik^.du^ 

*  * 

"  lifiia  ddtudinis  cft  arbor,  cdus  rami  alii  allos  fiibet^t, habet  BufTiti:  lingu'o5  raraos 
WBhaxt  fitidus  pedent  ioiiei :  rert  &  eadcm  gummi  robium.  Dum  in  Aroa^ka  ciiet  Tbereos, 
iex  m.    id>  eo       ciuo  taM3bbat,  tradit^  qpameiniiimaitificio 

(5oriu5  (ju.ini  natur.i  aibitrafetor  quifpiam  effiAam.  " 

Ail  hujus  aiixji  i»  frudum  Cinquit)  inniunera:  convolantapei  ef  eoaBinentum  peteiMes,in  (bramen 
e^l«iem  arbons  le  iccipienccs,  i.hi  nielRficio  &  ccrz  incumboofc  Hanim  apum  duo  gcnera  ticlci  i- 
bitj  Aliz  noftrarum  apum  nugmtudmc  funt,  qua:  mel  optimum  ooniiciunt,  ceram  i^avauL.  Aiiud 
genus  dimidio  niinus,  quarum  mel  bonitatc  fuperat,  ccra  timen  carbonis  inftar  nigrxeft.  Haniffl 
&vo&depopulatarb6ibaqiuBiiami£MrM^       {tmmtJmtl  L  c  Beftu  meUis,  dequa^gBteiioa  eff 

hujuslod.  ,  .       .■  '         /1,1.  ' 

Frudus  ubtb»f0  quani^is  ab  apibiB  appetaciiri  homiiiibitf  ceinea  nan  eft  edulis,  prapccNS  quodnon 
fadl^  matureluc  '        A    '  .  '  ' 

yi.  TtKfbmhi  anhr  kS^im  *  J.  B> 

In  omnibuscontinentislndizoris  (inquit  Monardes^  hOoiS  quidam  fuccus  elictiur  exailiolc» 
lisMaioromiiinilimdine;  Io(UPii>7i«(^  vocaot,  i  oqm  lanHiiecilit  laAem  humor  illico  iaMitt« 
aiiqiiantuhim  denfm  8e  vifoofiis. 

Hujus  lucci  trcs  auc  quatuor  gutu-  fumptjc  validi{Cmc  per  alvum  purgantbiicm  &  aqu«.  Bibitur 
ex  vino  aut  ddiccau  pulvis  deglutitor,  pauca  quandtate  piopter  ninuam  vehcmemuin.  Vioo  auc 
juicubalEinvwcimopeEitiD  infiiniinr  8e  OMkidaA  idam  cmdinr  de  RicinD  Jn&o  Ov^ 


*Lil>.  I.Mp. 


In  Cauadaprovenit  arbor  (inquit  Thevetui)  craffimdine  & figurifioulisJ^^glai^  cmnsdtis 
diuincogniaainanilt,  donecqoidam  exfoiulendoaiborem  obierravit  fluete  luocom  hooi  upotis» 
qi  .tl;s  opiimi  vini  AuTciisnenlti  oat Beauncnfis.  Eim  facci  fiibjft  toDeBBnnc  ^amorantqpiSDqne 

nwgnas  amphoras. 

$4.  jirhr  Brtfiluma  Jnglmidt  Jimln  nMctkut  ctrau  Q  B*  L^tutm  CefM  ftmilt  Ji^Utndtt  Itg- 
mJ.Bi 


Scribit  Leri  in  Bni^proveniieligiidm,  amd  nomimmc  Gope-u  toiiusjrbor  {imilis  quodam» 
modojugland^  iionamainicesfems.  ^iUnei»  uiTidii^  pio «eaiihbm adaiNaci  eafim 
Juglande  fenmfive^fibni  fcebent. 

3$.  Arier  tmllBrU  ].B.  '   ' 

Tlevet. 

Giandiferarum  noArarum  cralfitudme  cft,  fru^m  fercns  Dai&ylis  parem,  ex  cujus  nucleo  oleum 
tiiprimiRir  niris  vittutibus  prarditum.  Aquz  permifttun  eamcrooeo  oobm  plani  mHdtj  quo  tin- 


ile  ec  pifem  auofdam  ex  Jund  vel  Chyzz  oak»  contextos.  Pnewrea  id  oleum  odprc  eft 
uria^  oleinolbi  rapore.  Qjttaroobrem  rouJti  pifo 


rioifai  Mairia^  oleinoftn  rapore.  Qjttaroobrero  rouJti  pifces,  Oryzam  ah61quecibmcoonndinitf. 
.Otimrin  SenqgB  ncno  nbi  iEifaiopm  defent. 


In  infula  dcrci  ta  prope  Ormta.  Queionne  dida  ar{)or  eft  iBAMMj  cujns  ffuAus  vel  minimum  de- 
guilatus  moxlufibcat:  id  quod  ipfins  etiam  umbra  pneftat,  fii|lm  velquadmotem  hont  lub  ea  mo- 
retur.  Cum  cunen  afiii  m  regionibus  ejuClem  aihorisra&c  vauaoramoiniiinm  fit  Anddocui^ 
iUiclttbali^  accnon  fle  fiiliwn  ipftn  8c  frudm  qpii  JtaiwNit  foeanDv  ^licciwbbnoa  videncnr 
.  vcriuuiifaa. 

CtmJ.  ,  . 

Hujus  fpedmeo  accipicbat  Clufius,  terercs,  inzqualcs,  anguloibs  bactllos,  rafe(centcs,  in  qoib» 
tota  binas  appendices  aitenm  na^bannv  alata  fblu,  livc  vcrius  abe  tenuifljmx  8c  Brnullinut,  qdn- 
nis  &  pluribus  fbBoIis  fingula  latera  txxupantibus  pra:dit.r,  ut  avicularum  pennas  opmari  quif 
poffet,  magna  qiiideni  cx  parte  dcdderant  iUa,  vcftigu  tan\cn  ubi  hifilTcnt  latis  aiihuc  nu- 
Iftis      tanquam  peaiciUo  nobiiioies ui«ok  uti  diccbantui  ad  oorporafim 


58.  J^, 


Lib.XXXII.      'D^  Jmnalis  (s"  mtmscogtms,(<tc»  ^19^ 

 —  M   I  llllllll        III  >^  .1.    ■         ■  ^  _  

58.  Mif^j  nnmS»  JhJk  Cdjabtba  C  B.  CIuC  Exot.  A  4.  c.  r^,  . 

Cluf. 


wnrlff '  _   ,  

ik  ^Ms  eonftabac  fitilfaim  ad  Clii^^ 

59.  fri««x  Whc  Oritnul»  Lmmdaltt  fJi»  C  B.         LjrvtnJuUfolkJ.  &  « 

Admiraiulx  luturx  erat  arbor  five  fnnoi^OijQS  ramus  trium  pedum  longtcadinem  non  excedefaat^ 
crafEtudinit  diaraeter  drciter  duarum  tuiaaniin  erat;  cujufque  (aAigium  in  nodofum  capiit  non* 
nihil  extuberans  delinebat,  i  quo  fcfquipeJ.iles  quinquc  mmorcs  rami  profilielunt,  adco  clcg.mti 
lerie  ac  ordme  dilpotiti  quafi  bumana  induilru  fuiilcnc  infici,  infenoh  ramo  faae  quidsm  limtles^ 
fid  inoOiorei  tna^lque  lucculeoii.  In  honun  oomofis  faihgiuy«/M  adhucinhzrebani;,  virentiajfoi. 
ini,  nup^tndine  tc  eolora  LavendakE  fblia  valde  referentia,  fed  fucci  plena,  aronuticummiid- 
fiua  fptraiida,  mediuni  iiner  AqgeliGac  fylveAns  radicenu  gummi  quod  vocant  Eiemi,  &K!iud> 
gundis  hsrbam  qualibus  toomi  ramum  veftitum  fiiiHe  ipu  ui  ramis  vcAigia  indidum  FAjfebinc. 
(^ncum  vero  ex  re(6(9tione  rariaorum  ChJio  coUigcr e  liccbat,  denQ  IpilTique  meduILiinlKir  Sam- 
buci  ramorum  pridiri  fuiilo  vidcbantuT.      ,  . 

£x  India  Onencali  m  Aiiglum  dclatus  eft  hic  fiutex,  &  i  Jac.  Garao  ad  Clufium  trantmiiTas.  Krtt. 

D.HaGkiMt 

Hujus  baculus  ulnamlonRuSj  abfquc  ulliscnatisramis  in  Muleo  Rcg.  Societ.  allcnutur,  diametro- 
tmdali, confiftentia  ieu  loiniicatc  Ligni  Oxyacanchmij  ipiiiij  VAiidis  dndus,  alcemacim  undique 
pofitis,  eo  orditie  aicendendoj  ut  in  eodem  lacere  iupenor  ab  intenore  4^  circiter  uaciai  diftcc; 
craflitieOallicalcarisnMiorii, &KaiffinHe|  noniiier&  cotMiei Ot  ia  XiihUUmicnrf», &i«t 
iplb  ligno  cRrefii  ut  in  Oxyacantha  vulg. 

Huius  Oxvacanthx  fcu  Mcfpili  folia  &  fruAus  adme  tranihullt  ingenioiiiSmus  Vir  D.Sam.  DeoJji 
lUia  «aaeuaCL  Spin  d%  enflUe  %Did 

2VaM«  htJscs  Jk^pifU  fmmtM  Park.  i«.  TlfangMmeM  fudoris  txcitmi  Monard.  in  Epifi.  C  B. 
IbnhfiwMMi  m^Htmmmii*mtrmmmu  JlloUMiL  Lufsi  C&  Jikr  Vtmtufimih 
bt  Jmmu  m  E^.  tihiomA  G  B. 


Ve  his  confulatur  MoxurdeS(apud  quem  nuUxeanun  defcriptiones  occurrunt:  Mihi  ccrt^  magn» 
cpamttdloftfideanir«idiiM)diiianMoaw.  Idetn  diAnmficileArbofBaqpiaiiifniideniifc 


.  HJ|us  fbrmam  oblervarc  non  potuit  Monardes,  tantum  dicit  miram  habere  &cultatem  in  rupni- 
ris  pucroram  &atiultoruoij  odquc  ufum  InHum  qucniiam  reointi  oontuf.t  £c  ruptura;  impolita,  adln- 
bito  miro  quodam  hgatune  geoere,  quo  line  braccis  non  minus  hrmuer  hgaa  incedunt  quam  fi  brac> 
'  ~  PoMtoliinmlblaadcwiiiiiifecifficfiQpbBriM.. 


CaP<  yiff. 

«■  "    •  .  .  . 

;.  ^ritres  Pafyrifera* 

ti  T^isprmit  mUrQitiithm.  J.B.  Gtgithtr»  i»  iKfiil»  Wj^amfa  e*  (Mtit  Ligl  C  B. 
^ftntS* 

Hlfpan»  Uvm  difta  cft  fuec  arbor  ab  uvis,  qucxl  pro  fni(Su  uvas  fcrac  Maceria  efl  rubc- 
icente,  rotunda,  denla,  atque  ideo  optima,  przlertim  ad  c^rbonem>  ramis  expanio. 
Uvasedit  rarius  iparias,  atque  k  b&  diftin^.  Mwts  ferft  ^onBokMCi^  cxigua  earuin 
pane  cfcolcaca;  nAm  Aciai  lonc  Aveiunx  tuids  nugmtudiaej  nocleum  tam  cradum  condudcnccs; 
nc  (ttrum  camis  faperfit;  FoKnm  maximum,  palmae  manus  magnimdme  par  elV,  vtnde,aljquandp 
nibnini,  cr.ifTum  .tqui  fpiiTum  ucefie  poiTuncduo  Hederxfolia  fimul  jurufta.  Hifpani  in  Hiipani- 
ol.>  eo  pro  durcd  utclxintur,  cam  prona  quim  iiipina  paiie  Ujsras  adcuia  p^uDECntesi,  mbdo  receiis 
eilct  folium 6c  codcm  die  decerptum:  Tonnlsaincincuni  CBnneifii^  iaibaat«'niaiiiBnfardniaK 
liihiireinorantur.   J.  B.  txOvttJ^. 

.*  ■%»  fMfimm  tritrOtfm  J.B.  Caftj  at  jafids  U^hmiJg  CB.  Cfw*,<<a*w«t<Mwai» Niewnb^ 

Guaiabarl  procerior  cft ;  folio  ipecie  quidem  fimili  fed  duplo  majore  [fpicliamium  l.itiru(Iinc& 
.rotimdum  f^ J  crailiore,  8c  ad  icribendum  apciore  cum  aacula  auc  ftylo ;  &  quod  venulx  tcnutorcs 
itmt  minus  fcribenti  impediineotum  afferunt.  Clurtx  iuforue  ex  illis  ab  Hifpanis  Hebant.  Frudits 
parvus  eftutiPruQaoi{f  t&i  iatis  aptum.  ExhacarboreiMxaod  aliter  didcucqukD  ^Puui.  Vido 


,Hitrtmktr£,  Wf.  Sm,1Skk  14-  cap..85. 


Uiyiu-: 


-it-u  Dy  Google 


1796  H  1  s  T  o  R  tj2^L  /in  rj  H  n  ■!> 

— — :   "T-   :yr— /•^fciirKrnT.r^ini  apud  J.  B.  ScCR.  non  aUa  ellc  vkiaur 

,J;i"3:t-7ifc^Sfi:^iU*-  «cn— a-P-fc» 

non  legenni.  n„inr;a  Maeni  7.«.  C*.  npasnam  arbdr  /itcx  imperfcaa  &  oUoani 

|.  Xtff»  Mmtr»  Niewrtberfr  iL  14-   »6.  ^r*»r  Pi^^rr*  Xagua  ^«f* 
Non  m.:l*  un,  JifFert  i  Muza.  ^  H.l>.t  P,lia  tam  g'*""^  "^Sj^^^ttJ^^  tg? 

KKTdicc  qua  cft  arbon  com.Mrtum  cn.to(K,c.lc  ni.nq.ic  per  acm.fTam  cmHdem  captum  fo- 
Iu?r.L-rrihitur  ab«boi«)  mimeriorc  ilJius  tergo  philyra  albun«n.s  ov,  pcll.c..lx  limil.?  repenmr 
c"na.aa  •  c  .  ut  ex  arieds  jogalati  corpore  pdk*  cxconatur,  tolhmrquc  a  iuo  corncc  mtcgra  ml.lo 
nt  V.ct  r,,^  vel  caprind  membrani,  cii|DS  fiperaumntur  omnes  ac  mcmbranas  .pla*  atfequ^ 
rn.';  ncquc  n,in./rcnaccmc(Ieinqmanee«m  My^"^;  Forcy^  tanmm 
^  prx(cntcm  lcnlv.ia,  r.cccffitatem  faflwafc  Frufl»pO«»p«goeta<*,  MgMteMmM»  Mmm^, 
modus.  Palmi  pociub  quam  Mulk  fpcaes  videtor. 

T.£i  arborisfb.lv.t  Oufii.s  habuilTc  fc,  tcnuilSnw  mBBAm        cw&^xi»^  omna 
J^r(cV.p^rpcrmdc.^^^  BwftinM-inlbkrik^ 
ESSatiSnJia  Drau  comitc  acccpcrunt.    A..  pannus   l.bro  arhons  quo  .n  mfula  Tu!crt  fe. 

iLotEnditu^.  amtie  quSibct  ionRjrtaine  ac  Lititud..«  d^adMf,«^ 

li^lluiajfnmiieMttin  Clufio  ddcrrptum  pedafe  f<:,T- long.tudinis  erat,  qu.ituor  unchs  latum. 
aa.^vS.q,x  ^qSMb  fuperfcici  ut  n^  char«  quid^g  ^^^J^^'^^^^^ 
nictll  ncqucainlum,  ncquc  craffum  m  6umcn  pagcHas  Jfj*^  ^£?P°2X^ 
bcllcfcnjmram  aam.ttcrert  pcnnae  .ic  charta  fcnpwria.  «f^X^^^S^S^IsSL 
(uquiO  majorem  curam  m  lcpaianao  adhibcre  volui<fe,  in  plures  adhuc  patellai  WdriMdmdeco 

^**"^  6.  fiiw»  trhortiim  ttinujftmum  &  candidtjfmum  J.  R 

*  CanaiaiO^mi  fili  glomus  iGareto  »^piSm^mSbi ^  cor^oe  «>nfe^  fcril»- 

bat  cin  S^^^  eonfttlrtt,  floet.4miLmoautpiuubedcdu^ 

^tn;  &iimU»  aJ  mubcbrem  omanim  pertincntu  commoddfimc  fien 

HuinftioiffliftMnina  Anglwhabuic  J.  A  imi*Mlll«Wi«lll^SenaW»«m  «IMa4- 
aoaminiMindkweteaeCamiafauM.  * 


HUius  aAoris  ramuli  ioonera  cx  ItaUa  »A  Regiam  S«u  LonA  maRfti  CWtamunicaTie 
<?VrDC(«J*£M.D.  quivera8cR^n.in,i  vKktLi  ;  maximjquod  convcn..it  cum  a> 
ISimione  D.Wi,qm  fe  konem  arbor»  exa<aam KotnM.Colleg.o  Romatwjefuu.iimi 
nadan,  rcfS'  '  vTdem.  (inqSit)      arbor .liqa.m hdj«fo^ 

iiunatU,  pratcrc,it.Un.cmis.ntertc^mc«r  ambo,  8:{xy  lineaiftidontitf, 

SSrUre  cum  tlonbus  Maioram  Pumoon.n,,  qu.  cai.adr.m  coronntum  «faMlfc.  a?«l«bqiiajdo 
■   t^TT.  ^i,-  •  _  ;„^wini  nen  volente,  pub  ico  exhibere  cog.tamus.  *  v,,' 

^*^S&£Sto&^ebSrffinV^         quimulmsam.os  in  Pe,i:vu  commor.«i>fc. 


ii.  pecn.l.ar.quodamloco,  «d  pam?  lildon™  Kr^  ««^.o««V»  «» 

ab utUj  ^,to :  hHiiiniquc  obt.nc; c  inteMliOpminTcoronam.  J         . ......  >  M.a.nt 

r^cti^Dtilvkticbita  dofi  cxhibirii.  ad*sf*il»  omnes  mtennittcnfceitoiito,  «wmtMMime 
faluTSSS^JtSn  cxpeacnni  noftr.i.  Egrcg,us  V.r  D.  Th.n,..  Sy^>.bam  M  D.  fammom  ad 
FSbreimSSSsoecific^  ^""^'"^'  '""^  '"^^'«^'"^ 

rffiJnSSSSXSJTU^  mcdica  ptiprcs,  n,m  .«"^T^^J^  "1^^  "^^^^^^ 
cunn  ic  fufquc  deque  hibeawi,  ocfliha  mfi  methodum  pulveri  exbd»ndo  tK^am  obfefvantw, 

dkanu<liimin«mafiidt  TMMtwM  eft  lw)W(«n|dttli«i«lim«"^me»moomm^ 


iQOgle 


JLib.XXXlI.      'De  Jnomalis     minta  cognitif,  ^797 

qniA  lct  Fcbns  ^  lefti  calcwe  phi»  quam  erat  opos  inKHidanir,  acgnrni  idhilominui     lanir^tem  uc* 
pluriinuinreducac. 

Puhrerein  hnhc  ante  trqpnta  annos,  ciinr  pnmotn  Angliani  inveAns  efTst,  ad  («brinrn  intermittcn- 
tium  curationein  inma^na  cxiftimatione&ficquenti  uUi  fuillcnjcmini.  Vciym  jmiy.i.  .  iu  cvm, 
q^6d  (cn.ninns  parca  doii  cxhibcrctur,  p.-iroxyfirinni  tantimninum  vcl  altoruol  .v.ic  iuirc  j  iu!.'.uji- 
tcre,  ncc  rcbrcm  penicus  cxpugnare,  vernm  jr(;,rotuin  pioruiiquc  rcciJiv.un  [v.t:;  i/j  tulj  icionj^ 
ncfcio  quas  in  cnmen  adJuci  ccEpic,  &  p.iullatim  m  deluctudincm  .ibiic:  Dri;i.c  n  iiic.is  .iiinij 
Dt  RihertMs  Tdbor,  dofi  c|us  v.ild(i  auda,  non  niin&  felici  lucccllii  qu  im  inccptn  .uKi,!;  i,  l  c.n  ibiis 
emnilN»  profliHas«  ufumFeKdcitavit.  Uic  enim  non  incni  ioiumulos  lulilittekic,  kd  jd  dractimas 
tc  uncias  alcendebar,  ind^jue  ▼oti  cnmpos  fafhis,  magnam  8e  (ibi  &:  patveri  famam  conciiijban 

Vinum  G^llicum  A  cortjce  Peruanomrra  brcve  tcnipus  ruborc  pclluci.lo  tin;;itur,  ui  &  pluvi.ilis 
aqua,  (cd  diluto  m.igisj  redihcitus  autemvini  Ipiruus  r.u:lto  mtciiljoic :  lunc  ut  p if cu  hunc  (pui- 
tum  corticii  Penunix  nndt;ir.t'  c.\tr.ihcnJ.v  gciuiimim  r.icnltrui  m  clic.  Mot.uu  dignum  tindaram  ni 
feiwes  fedandas  «quc  efficaccm  c<ic  .ic  corticem,  qui  cxtiact  i  tinrtui  i,  virilnis  dclhtutus  reperitur. 
Ammiii  dt  Wdt  in  Cenmria  Obfervationum  Obf.  70.  Vcn.m  (;.:u|Uid  dicat  hic  autnr,  ego. 
[D-  /fW/r]  altiqiiemedict  quibulcum  confuetadineu)  liabui  coiticis  pulverem  in  liibtl.intia  c:ditbicum 
cflScadffitnum  efle  (cmpcr  compcrimiis,  etiam  adversds  concumacifHinas  febres  &  (\\'.x  intulb  cuk 
Alinini'  '  ccti.bint.  Quin  &  inligninimus  Vir  TD.Martmuf  Ijjler  M.  D.  mihi  allcruit  iiifulum  nihil 
r.ilcrc,  fo;  uiique  cjus  opcrationera  fubtilionbus  pulvcns  pottibusm  iiquoreadliUi;  a  dcriEcationc  rc- 
{h1uist.icbcii.  /-        r  •        n  '  » 

Abeodcm  edam  edodus  ium  pulvercmoartias  vctuftioris  experientii  propria  non  niiiuis  cfica- 
oem  eile  ad  profligandas  fcbrcs  quimlCOOfldf,  aliquoetiam  reipeAu  commodiotem,  liquiderodiu- 
tumitate  tcmporis  vls  illa  cadiaiiica  qmtin  reoend  oUervanio  &  aques  tit  .Tcn&nile  eft  poiti  inlue- 
ret,  paularim  cvanclcit. 

YXSfon  in  libro  Qblcrvationum  furlts  ficwti  &  Its  fthrtfngts,  fcacaiiata  &:diligeiui  inquifitionc 
faabita  compenne  ait ,  Corticem  Peruvianum  diclum  non  trunci  aut  ramonmi  arbonsede^  led  r.idi- 
cam ;  illorum  entm,  ut  in  particulisquibu(i.lam  aii  lc  millis  expettas  eH,  minimd  amatum  eflc. 
obfervatio  alicujus  uluscrtc  potcft  iis  qui  innonro  orbc  hujus  corticis  fiiccalaneum  quarrunr.  Ego 
(inquit)  nonnullaruni  pcnculum  fcci.  Radicum  Porlica:  coi tex  afpericuis  multum  obtinct,  panim  a- 
maroris  ;•  undc  app.iret  coiKiikcrc  cum  .id  diarrhoeam  :  l<.idicuni  Fi.ixim  p.uitcr  .ilpcritatis  p!uu- 
inum&  acrcdinis  pungcncis  obcopiam  Salium  quam  continec,  qua;  fcbrihig.un  (uam  vim  ci  coiitcrt: 
Denique  Ccra(i  nigrx  radicum  corticcs  &  afperiudsficamatorisparncipes  (iint;  canim  itaqucpul» 
ifisin  i^MvQiiartaiu  exbibitusillamqaidemdiininnli^  non  Camen  plane  fuftulu;  uc  nondubicem 
enm  dd)ito  modo  ufurpatum,  8e  jufta  dofi  exhibinim  ad  fHbtts  fanandas  utiliffimum  (bre.  Qiai  plu* 
radchoc  Corticeveiint,  conlidant  medicosqui  dc  co  ex  profclTo  fcripf.iunr. 

Nos  commonefecit  D.Tamrtdm  Robmjon  M.D.  iconcm  folu  arboiis  fcbnfogx  in  Mufjco  C/.  "  . 
Vin  Yi  (.i.CoKrtmt  adervatam  non  bcnc  qiudrarc  figurx  D.GeeJaS,  &  D.  ReJL  quu  fblium  non 
uique  adeb  acuminaaim,  li^  acutius  fic  (iibrotundura  cSe  videtur,  quale  Sue  cemiAr  tn  Ptmd  & 
fw-PanpiHort  Malab.  quc  in  India  appellatur  Kuu  abliidigenis.cx  oblervarione  ejufdem  Amid. 
Sunc  qui  dicunt  candem  (cmini  arbons  (qiio.i  Ilifpani  Pacno  (crmonc  P.r -f  vocuu) 
fugand.irum  fcbnum  vimindlej  eftquelimilc  (ut  .uunt)  lcminicucurhit.c  ;  Ali;  diwi.nr /'ft/f.// hu' 
^m  clle  illius  arboi is ;  .iddimc  etiam  rciinam  quotjue  inollc  arboii,  ncLio  .111  c^L-LLm  \i;turit; 
com  cortice  &  lcmine,  iruliula  quandoq,  hgni  admi(cciitur  aim  coruce,  lcd  nulla  aiiuntic  aut  vin- 
busdonantur.  Oblervavit  BoUusaibores  febnfugas  Pcruvianas  pkntiiqne  omni  corticc  fiao  noxa 
Ipoliacas  ccmi,q,uod  ficSufaiBii.ooanMiae  «ft  qjuod  lic  podus  juvaair  exacuut  ioibic  PJiaius. 

^  —  •  • 

Cap.  X.> 

FhHalklt  Alfinus  ftarihii  miMttmfil»  S^iea  irintrt  &  Mguffurei 

SEmipedalem  'altinidinem  aut  fpitiiamixam  vix  cxcedit,  virgulis  plunbus  allurgcns  teretibus,  ru- 
bcntibus,  foliis  veftitis  altcniatim  politis,  non  admodum  crebris,  (e(cunciam  longis,  (emuncias 
]ads«  acuds  mucronibus»  ad  marBUies  (erratis,  dentiaiUs  acoiisnooiamea  acQualibus,  glabns 
quantnm  in  ficca  difbemere  Hcet  Sammas  Ttrgnlas  occupanr  flmt  vehic  tn  wnbdlas  difpobtt,  qiu 

cum  p!.inr.ilrm  invcninius  SL-prcmbn  nicnfc  j^ini  pr.rterier.int.    Scmin.i  uC  8C Taictlk  liemaialia  ^UI* 
li.i  Ir.u  oS  p.i;  >  ir.rtcm  cximi.un  in  licc.r  cl.iu  dilccm.TC  non  pollumus. 

Il.inc  ttirnc  n  itincrc a  Vicnnaad  Vcnctias  m  liiiiimis  Alpibtis  loco  confiagolb  piopc  Pontebam  LmiC 
Impcrialcm  dichim  oppidum  mvenimus  cum  alm  muios  ranonbus.  Qui  fcr  ea  loca  iter  facicott 
jnm  ioveiHgenc,  iKl^iisidinoUtt 


Nnonnn  n  3 


CAPl 


Digitized  by  Google 


179^ 


HlSTORIA  PLANTAiiUM 


Cap.  .XI. 

'^rttrti  &  Trnuus  r.iri  &txoticia  nchis  nuperrimt  ekfervoti  i»  h»t0cuki0m  mmifyiit  &  eJf/jxriori. 
yia  mofiio  fiutiiotiec  mmeire  tmptnfa  un.h'jue  coryjmfitie  flirfibm  rtfeniffimo   Reveremiijflmi . 
Dtmn  I>.  Henrici  Compton  Epifcpi  LuniluKnfu,  am  &  ipfe,  cjuond  'i  ^avitnbm  emrm 
^OMtt im  enHnffiemJm  emmmmtUtUmt  &  eilm  emio{it  &  mdu^nit  liiert     tm  jtfttvm- 

r.  AnfreUc*0ritrtfcent  {pinaf»,  feu  ArUrh^e*  flrMXini  folio,cerliee  Jpinefo.  ^ 

H/EC  folia  li.ibct  amDliffinia,  ramofa  ad  inftar  Angclicjt ;  I^bi  (eu  folia  partialia  Ange- 
bcac  armula,  (cd  gUbnora ;  colbe  foliorum  fpinis  oblicx  iunt,  iion  adniocfum  crebris,  uci 
eft  &tniiiauatMn.  Fobonun  tnfujper  pedicuii  laciulcula  ^sc  veluc  merabranacca  hafi 
caudid  ScraniliadnerifittK.  Foliahyemedecidunt.  Vidimus  in  haao  Chelfeiano  hujus  generis 
arlinieni,  qiix  0.itiira  humanam  altitudincm,  crallitie  brachium  lupcrabit,  funim.i  parte  in  lamos 
ilivilam.  bunt  aiitcm  gcrmina  (eu  (iirculi,  quos  quotannis  emittit,  adnvKluni  cntti,  foluscrebnsob» 
lui.  In  quantaiii  .ilcinulineiii  cxciclcat,  quo  atatis  (ua;  anno  Hircrc  intipur,  CL.)ulinoiJlfioii8lllflC 
fiudum  producac,  quimque  diu  durcc  ncicimus:  utnbciiitcjram  tamen  elle  iuipicanuir. 
A  D&iilfter  iVir-^-'  


1.  Arhr  TttUfifcr*  VirjfinUma  triftrfko  AttriefoUo,  miAi  ieitttii  «eA»  sifciffil. 

1npfooBr«in«  Ji^afl(ii»«nulamarborera  adolefci^  coitioe  [ui)unioribus  arborUiuc]  kevt^fitico, 
ariouoc  dneracds  macdis  afperaio,  odoris  tgnavi  aromaticij  nonnilnl  ad  Sajjafr.is  aocedentif,  materie 

pailiili,  nwlli.mcJuIl.i  pauci  ruf^.  Ji<ww)/ fp.-irgit  iniqualcs,  orJme  intori^inno:  .id  qtioiuninodos 
^digKalibus  poJiculis  prodeunc  ^o//*  inftar  Aceris  minoris,  trilobita,  nitida,  quatitoihcc  clientrcic- 
€ti,  palmum  anipia,  (iipcrnc  vindia,  mferiiL  incana,  aliqu6cquc  nervis  cxdorfo  cralliore  prodeunci- 
faliiiaferipta«  iuperiori  8c  intermodio  lobo  prododiori.  fiootato,  bini&  iatcraiibus  in  parvutn  ofaai> 
(um  mucronem  alwuncibns.  Singulos  vero  ramot  8e  (olia  egBChnlit  parva  oblonga  theca,  in  duac  SiA- 
aceas  pinnas  dehifcens,  qux  ramis  foliis  adoleicentibus  exarclcunc  &  deckiunc.  tlcrtt  fDrmo» 
lilliiiios  Tulipislimiles  proicrt,  qi:r»  liccacos  vidimus.  FJoribus  oninium  quosconfuluimus  YirginjjB 
KKoljmm  &  ailven.iruni  confenlu  (licccdunt  pro  tiiiCtuConi  eic.:li,  &:  iit  vidctur  k4U.aninlij  lub  iiu. 
gulis  iquamb  bitu  iemina,  alismembranaceasdoiuca^ucm  aliis  0>nii'crbclaudcntcs.UujcQbooi»>, 
vaueadain  in  peitibia  pncdpitii  adjangen^ 

Arhtr  Tnlififera  Vir^imem*  Actrm  meijerit  folie,  ceeunreSm. 

Arbnrlixc  a  prxccdcntc  diilcrt  foius  in  plureslacinias^minustamen  pro^uuieiedisi  medixlaci* 
ni.Y  apicc  tantum,  coquenon  ut  in  pr.vccdente  redi  propail(NlllII)llllBt4faicidio^iUail0lbafaaifi» 
iodia  In  med»  flore  ooni  rudimentum  conipexunut.  . 

Hniwniniiluaifiocamndianuapadiflnib^        IX  GtJkkmm  Cmtim  hUBi  Tmg/U  Locd» 

4.  LMrm  TiXfiftrsfiiii  pikm  ex  cintrtt  am  trgatio  fmrfmrmiAm. 

m 

.  Hujus  arbdHtfbliumtumrormarua,  tum  coniUlentu  &glabntic  ad  Laun  folium  acccdit,  ^ila| 
paiiier  ad  inai!pnes«quale  &minim^  indliMli,  verum  [wonx  fuperficiei  coiorc  ex  Mfffatto  |nf 
dwft  pvparafijnB»  ab  eodemdiffert.  FloiaaMiitsn)  (peclofum  Tulipe  xtnuhun  proferre  noroen  ar- 


faori  unpdinmin&M;  Fhiftai hqniiion  comiceft  ut  prarcedentiuin»fid  faaoea cafyculata, «anna 
*^  "  '         M-tLaunan  TnUpifaam  htpm  calyBufanii  infcpffit 


IX  y».  Bmri/hr,  vn  Adboicni  ipAn^mfa]]or« 

f,CiifmiGt0fMiia0,nS»tSdimQm^     -  • 

Bxc  arbor  nec  Cedrus  cft,  neque  Junipenis,  (ed  potiusSa&inxIndicx  Spedes.  Non  enimbaO* 
C3S  producit,  icii  conos  c  Iqu.imis  comp.ictoj,  .ili.iruni  Coni£crarum  indar.    Folia,  odor,  .fhlAu% 
^  ExelferM-  (qui&  Sabinx  vuijj,iri  ftorili  credita:  '  conulus  iquamoiiis  ell)  Sabuijt  Ijjecicraeiie  arguunt 
Hanc  aifaortmittHilhBiaqtiattcanaiteinaiim  pio Junym  ijncwdBfcngfinMi* 

V 

6.  Mw  7if W  ViigimmmiHgMi 

Hujus  inhiftoriajuglandium  iupcrius  menrioneiii  fecimus,  eamque  D.  P.  Htriy  in  Catalqg> 
plenius  deicribit:  ai|Ui  dcfcripiiont  addc  Folia  <1  duplo  pluribus  puinarum  conjo^tionibus  quam 
vuigartsjugbndis  coniponi.  Namcum  vulg.irii  noitratis  iblia  quatuor  duntaxatparibosconicertt: 
Virginiani  hujusoftoplunmum  componuntur :  fnnt etiam pinnuuc  minores6c pcr  ambicum  ierrat«j 
ooloreviridiore;  1»  ai m  «rb'*r«»  pfimo  viderem Ju£|andi5  Ipeciem  eife  m  ^aiMafe  pQcaeriy ;  rali* 
fiuaakdefciipiionemvide  in  Appeodice;  ^ 

7.  Arker  txititMfilii  FrsMBi  injtar  fimatk,  &  ferratu,  Ktgiaidv  peTptremertJlitt, 

■  Folia,quatcnus  obferravinuisin  planta  juniore,  duabus  pinnanun  conjugationibus  cooftant,  folio 
OuiiabJ  unpaii  ememamcpftam 4uifawp«uiB  adoez*  flw»,  fnmff— Hmuefingube  Fraxi- 

a^axuai 


Lib.  XXXIL     'D^  Jmnalu     mms  copiitis,  ^c.  ij^p 


neamnimagnitiulinc.tntampIiorcs,  in  actiros  mucroncscxcunr,  dentibufqnc:  in.ijoribus &e{am  mi- 
nonbus  mordmatis  obicer  mcilje  func,  luQinu  prxierum  parce.  Foluim  impar,  quoA  diximuSj  ex* 
trcmam  codam  termiium  ab  aoguft»  gnnicipb  lenlim  diUcatnr  obni  ms^km  partem.  E  f^^imd 

AnAmor  hcc  G«dc&  Aooftae  Negundoliciwfijmns:  Folia  AearamdeicriptiantlicBalifadiidCi 

8.  Stfrax  athtr  Vsrgmiiifia  Acerii  folio,  pctiut  Platanus  Virginiana  Styracon  fnnJtni. 

Folia  quinqueparcici  divifura  ad  Aceris  acccdunc,  mcdia  lacinia  produ&iore,  per  ambicum  fcrrata, 
fnaiora  paulo^  longbpedicuiisniKa,  ner\'is  purpurafcencibus.  FniAaspilnlz  lontrotundgr,  Platatii 
jhIuIis  fimilcs,  proinde  ad  Placani  genus  nobis  rcrcrenda  videtur. 

Plenam  6c  aocuracara  hujus  aUarumque  ftirpuun  Vir^ianarum  delchpcioBCm  U  hifioriam  ab 
cnnfb  Bocaiiioo  IX  3^«R..ffa»^«'apBftamiUL 


9»  Ciijhiimtiam^Uu  Im^jSmFkgjMtmt. 

Hujus  virgas  cantdm  jotiiores  &  foliavi^nim^qacSciarnu  Se  ootifiAemi 
ryli  foiia  proxim^  accedunc 
Loto  amni&  Coryli  folio  Dodar:.  Icon.  Robert.non  cll  iixc  pianca,  cH  cnim  annua^  florc  albopt^ 


pilioiiMeOkmaoDtlnolaoeinotami  cailaooedttKfiliqime,  finiinajiigracoiDi 

la  Oi^MMMK  SfimfmS*J6S».  M^Um  Fkgbium  pmB^  tittam  IX  Pfaieknee  (V«ai»CB.) 

Folta  huius  magnicudine  &  aliquatenus  etiam  fbrml  ad  Ribefii  folia  acceilunr,  minus  l.icin*jra 
circamcirct  .irgLitii  JentictilH  incifa.  Spina:  v.ilidi{lim.v,  pr.Elongar,  .icacx,  (uiculos  cti.ini  ipfos 
^uibus  adtiafcuiitur  craQtcudiae  arquancesefoliorum  finub.  uxcunc.  Fru^his  pluresnmut  in  fummis 
«iigulis,  umbilicaci,  pukfar&  mbomiy  finooccinei,  pauca  pulpa  quinqaeiannoflioakaBft^iavioem 
cammida,  dura  &  fran0  coatttaMci*  eootinen^  Mefpdorum  m  modum. 

Hw(nifaUor)e(lOxyaflidAa  Ametkaoa  GaUicaleardifta,  cuius  mebfiodem  fodmuit 


II.  Aikrti^t^viiimlMl^igpikMf^iirfau. 

Foliis  hirfutis^  comodteque  pedicolis&ooftii  me£is  iiervffque  raknidbniVittinti^iiiMl&atiii 

II.  Rhms  Virgimar.urTt  Lentifci  fotikr, 

Feiis  bcegra  ex  pluribus  ninnarum  conjugacionibus  coniponuncur ;  quinque  aut  icx  numeravi- 
ntK  Colh  media  qnibus  pumulc  adneftnntar,  membrams  foliaceis  aagattis  utrinque  excanobos  a 
conpigaiioae  adcon|ugationwm  exten/u  augetur,  Ingarum  in  modum  aut  eiiam  Lentiici;  caqnd 
utflcnervi  ptnnarum  Teu  foliorum  parcialium  medii  rubent.   Folia  nunitneferracafimtqadaRmft 

vulgans  &  Virginiani  diflfcrunt,  iii.i!r  \  cci.im  minor.^  iunt  biCTunahujiu  foliis;  in  .iJi;t">s  tnmcn 
pancer  4>ices  lieiitumc.  Fl«res  racenuum  m  cxcreaus  ranulis  oaicuncur :  Nam  m  borto  tulhauKoit 
wDmit  Aifatv  eft  gumnufisn* 

I).  AmmmFifgfiiimiiimCmuf*miue fmi. 


HutK  fruticemolim  Londini  accepimus  Amonu  Novo:  Anglix  nomine.  Viigis  rubtis  &foliO' 
nim  figura  Cornum  fannm.im  refcrt.  Obfcrvainc  Cl.  Viio  D.  l^on.  Piueknet,  frudus  fpacfim ^lbl^ 
orum  aiis  exit.  Qiuuuum  badenus  vidimie  humilior  eft  multo  Corno  foeinioa  vulgui. 


14.  Smti$  mhr^tm  Vi^^mkm  Atr^Hem  filit> 

Herba  eft.  firucicefccn!,  virgultis  ligneis,  htimanam  altimdincm  fupcrans.*  /I/m  crcbi  a  ACripIids 
Pcs  an(i:rinu&  dtdtie  xmuia,  led  ngiuora  nulloordtaeramalos  cing^nc  Summas  virg^  occupanc 
flofCB  CQocervaciJaieji, 


If  SJmmfmifum  fnaeftmt  Afrieainmi  ^iufum  nmritm  Bw^enw  fitrtt  ftHimitia  fttfilt^ 
£  haimtM,  ^mm  mmiti-ltif^ikm  m^thim&a^uTAm  btrnJmm. 


Si&tab  faajiisgeaeriiSolaao  ftu  CliunJa  abHermanno  in  Cat.  Ilort.  Ufl.  dclcripca  fidiisiiu^ 
ims  pralundc  laciniacis,  ipinis  pcr  cauJes&  iblia longkidbns  &crebrionbu&  . .  , 

Goliotr  enam  in  Horto  Eptraopi,Chombrfpeciei  noltisprsterquam  inflorii  edyoe^imfdonaca. 
Anam  pl.inr.ir.i  ihiik-mconltiexi,  qiiimSolanum  Bir.r  folio  vocanc. 

Mulurum  c  prxiijctis  ai  boribus  tuha  fic  ramulos^abeo  ex  dono  amidifiini  Vtri  fic  diligjMicii&ini 
Boianici  IX&ni.Kw^i 


uiyu..iLa  Dy  Googlc 


|800  H  I  S  T  O  a  1  A        L  A  N  T  A  R  U  M. 


'jltiam  &  Fntiett  rdturii,  tmttim  ftrttt exfucatas  [lifna,  rantuloi,  f  hj,fruitiu'\  viJimai 
m  iti^Mnri  D.Gtllieiini  Couctine  AltJii  Temfli  Undhitvfn  Mufu,  tne^a.ii  fuftSeHiU  tU- 
rum  naturalium,  stfue  ttiam  mifieudiim^  rmiinm  &  ftUSitnm  ^rutlijfiim»,  earumfme 
tMiairioiimiliJi&tieganter  afftrMttmmt^fOftlUimMtir^tm  kMd  ttmtre  reforiar  ^uoiti 
ai^iniwiiimfMftmf^ 


i;  AikrTiiU^iirt^  Attm  )m^mifJkt  mtii  mSi  iVaffHi0x>t!CtMtiiiM,fi^Ai 
Aiimfimt^kj^Vkf^iiumffUirAmfiitMmiiiiii^iitk, 

jpolia  liab:t  m  codcm  pediculo  quina,  acumiaau,  ferrata,  ad  motlum  Samtmua  Pilbm*. 

1{.  Arhor  tmifaaoJwat»,  feliis  Sdicis  rigiJiif  leviter  femuu,  iCaroUna. 

,  Folia  lonKaangufla,  hic  iUic  leviterincifi^W  ierrata;  manui  afFrifta  odoranfuavem  exhalan^ 
Cont  numeroii,  prxparvi,  ^plunmis  {quamnlk  compa^eSj  Ekagno  GocA  fia  Myno  Brabanticc 
diteqittdanteaiisamiis  Ixr«nM^^  - 

'  4.  Mtr  fin^s  Vipniana,  eaudice  &  rmm  idmfprm  §ki^<t  MdAmnem  fimXii\  mi  Hmtidm 

,  ^  Mn£  Sxiet.Regixi' 

Corticis  lapore  acri  &  fervido  k  prxdida  arbore  MilabArica  iliffcrt.   Ti  uncus  qucm  afL-nMt 
Kujusarboris  D.  Ccurtine,  tredccim  unctas  ambitu  fiipcrat.    SpKi.r  incurvx  loiti.un  tiigiti  partcni 
longituiiine  non  exccikntcs  fnlicic.mb  f  ibmlH  pyriniaLihbui  iligitum  &  aniplius  alt»  mnafcuntur.  Siint 
autcm  tubcrcula  hxc  icu  fpiiuruiu  bales,  quantunivis  magnar^  nici\;  corucales^  ncc  c  jjgno  ortum. 
diciiiit. 

Qpakm  flovem  rac  fruAum  producir  nt^is  incompertum.  Eandcm  elle  pntamusarlMaicai  qnaiil 
delcrflMt  D>  Crtmm  in  iMW/»  Sieittat.  Re^.  Loiidin.  Clavx  Herculls  appellanone. 

Frutiemtxotictramus  in  tlavatam  tcbmaiam  fJ.iquam  taminatm.   CflC  CO^ct)  {lott* 

Ecndb  &Hg(iolbprind9b  in  iiiiquamceretenilignolam  clavatam«  fpuus  undiqtic  "sMlBllA  dt' 
•Iitator.  Spine  crBbrc  doas  tr^  ondu  bngK,  h  vertibe  oblongi  velut  pediculi  plnres  hnc  ffloc 

£;untur.   Siliqua  intus  mcmbr.inaccis  rotundis  tranfverfis  laminis,  plunbus  i;n~i  commifTis,  rc- 
r :  Membranas  fcminula  intcrjacere  Vldentur.   Pruna  tacie  neoio  liUquam  ciic  iuipicarctiu-j 
dnncant  extnineloenikin. 

^Tmmimim  OteHmnii JBtfu ftAivhmin^  CMmmLm firtk BmtSt 

BonJutb  InJorum,Sili^aminimt  fiintfa. 
8.  Ramm  Arhtru  ptrrgrina  fructum  Ftcui  fimilem  gtrcntis,  fruiiiiui  tnufiuf. 


Noaeft  aniem  h»  aibor  Hcus  fpecies,  (ed  Pruni  cujuiaam  finftn  Fidfimni,  aut  rorteP^nuE: 
rniftuseiilmiMBmMi  finlemina parva,  redunicam  mtnsiiooem  feaofliGulumgrandecoaiiiMCi 
prainfeiiiinjkrBfliiiiQfabOQiiiniefiiMim  fecutii  p.i4}&  com  JSiidjKtfAwoaainqginift 


9.  RaSm  Mmm  mmfm  areiweiwi  fmt  mtim^  tmpi,  ffltmhmj  0mJimm,  fM  Ofitmm^ 

Jgnmti  vi&m, 

Putamine  cnifbcco  Cifl3ne.T  in  modum  tcgitur.  Puctmcn  autem  illud  propc  altcram  extrenl* 
tatciii  latc  detufcir,  qiii  adiuriillc  videtur  vcl  lurculo,  vel  aliicuidani  cxteriori  tcgumcmo. 

1 0.  FruHus  tttrafyrtnoi  fui  futammt  lignto  fulfam  moStm  continent. 

Nuclei  quatemioi^nu  fnnt  in  iingpliiceUulis  fingjuli,  validis  interlepimentii  i  St  iavioemliBcretL 
Alios  praterea  mulcos         apnd  enndem  vidumn,  quus  partim  quia  jamab  afo  defiripd  innt* 
P irtim  qu i.i  ciefcnptos  fulpicamur, ooiittiniua.  Mnlcai iafiiper  Cocallq,  Oanllias&SpaciglB 
cies  de  quibut  in  Appendice;  . 
Cacoba  fifiqua  oMiincSeAiborjudc  VjqNaaai^^ 


C  A  r« 

 • 


Lib.  XXXII.     De  Anomalu     rmmu  cf^tu^^^Cn  1801 


ILTX 

%■  f  ^Uercus  Viretniana  Caftanex  fblia 
■      I   i.  Arbukula  Zsylanica  Acens  foiio  baccifcra  Hcmuaiu.  Hii|p«  -vtfff  frf^f  fiJff  ^ 
\„^^      verds,  Sc  akernis;  gLabrij^Schirluns.  ™ 
V  Eiuicleni  ala  fpeoes  ipinoia,  fbliis  alterni&  * 

4.  L.ilHimum  Ipinofiim  Amcricanum  fiore  rubroMuntinj^ 

5.  Rh.unnus  Virginunus,  Prum  folio,  frudu  mgro,  oiSasioQataBtdBtJXMmiiir* 

6.  Thymeia-a  Af ricana  floribus  rubcninm  Hfirnuam.  •     '  *, 

7.  Acer  Bcngalenie  foiib  Laminis. 

i.  RluniiMi^^JneaciIk  iiguftn  Mis,  fpinu  atro-po^ 
9.  Arhor  iCirmmMmt.  amnlis  Mvrlinices  ngidioribus^ 
10  ArtKirlndiCAjuglandis  foUolal^iifa»{  qiwiiMGm^fa 
pi  i/>ntiinenlb  D.Hmr.  Comfton. 

•  II.  Arbor  Aromadca  ^  CcrPKwie/ laurinis  foliis  binis  temifve. 

II.  Arbor  venenati  fimiiis  e  AUJr»fmf0tsH :  an  Katda-msiil  Ekn  ILlll» 
.  I Frotex  aculeanis  Orientalis  Ilids  folio :  an  Ck  bacctier  noafaciieaMlintf. 

i.^  Fmccx  baccifer  fbliisMaii  Granatz  ^  Cormandcl. 

1 5.  Friicex  baccifer  foliis  RoriGnarini  obtuHs,  &  carnolisj  plurimb  ex  iiao  poo^  prodeuQtibas. 
E  cinmmtdtl. 

16.  Frutex  baccifer  fbiiis  Luii  vel  Cailuc  Poctiot.  £x  eodem  loca 

Prater  alias  multas,  quas  m  HqiID  fliD  fiooo»  cnmuna  quo^  vidimus  dfldwftics  8c  pen> 

^  glfioB  flirnljui  idinlwMfti  carioii  aflervatas  iclem  emdttiflimus  Vir  nobb  conipicicndas  bcnignd 
«btnlh:  NOt  MWMI «b  ^|>ifliM li iinioris quibus premebamur  obienrare  &a<inourcnon  potuimus. 
ymimririilnpmhTTnniilTifloriiin  ihiiift    rfMlwf  mpfliliiinii 


PARS  SECUNDA. 

De  Tanihu  fiirpm  mms  cogauarmu 
S£GTIO  PRIMiW 

Df  QrMm  iwwmffir  ejnttck. 


H 


O  C  nomine  exhibitus  oortex,  aadinidine  ferc  (emunciali,  Maceris  aequat  oomceiUj  coio> 
ris  femiginei,  puni^lis  albicantibus  afpeHis,  fupcrRclc  coni  ««qimf^  qpikn  caMCKWI  lcvfi 
iubftantia  nullb  fibris  mtercexta,  faporc  niillo  cvidcnn. 


9Aimnt 

Lignum  hoc,  auod  quis  pnmo  intuitu  Guaiaaim  piiraret,  aJolefccns  cindcla  &agrailRffiliii  oJoris 
fiimum  exdtac,  alioqui  infipidum  &  inodorum  luud  iccus  ac  hgnum  communc  aliquod.  Corticis 
ver&odoraioroaticuspneftanci(rtmusj  fapcM-KfadcautNaoii  nmchacz,  e6que  etiam  vegetiol' ac  (iia- 
vior,  anmianclluig^ttUvei  qHodvis  GiniuaMn^ 

attiitu  otanes  finoes  penradem  «c  toM  dieimbuen&- 

LiKn-.im  quod  pro  hoc  habuit  Clufius  non  minAs  f^rave  eratquam  Guaiacum,  candiJius  tamen, 
ncet  nigncaiicibus  aliquot  vcnis  diftmftum ;  iiliiis  etuim  cor  nignim  crat  uiflar  Guaiaci,  odoi  autem 

valdc  tenuis  erat,  uc  qui  vix  peropi  polfec,  (.ipor  vero  nonnihil  calidus.  ,  •  i 

Clufius  in  eaopiokuie  ett  ipti  iigiao  aliauas  ioeOe  faciiltatcs  iliii  qug  (juaiaco  tribuuotur  non  | 

|.  Lurftlis MifdLmimeinknitri  CR i:ert(xfFmtmmm-4umJru$Cm00  A* J. B.  AnLiffA 
i  Mmmdkmm*  i 


^P^S^nm        qui  lXtime.Drdke  ad  Magellanicum  a(qiie  fioinm  comicabaoir  Anoo  i 
idwriisiioanatdliB,  navimcnjwpnefeauserat  Annoiakqunmin  Aq^liiVB  mdnodMtf  anM 
colic^uniftEic  oocoocn  wfatlWaTiliori  Cinctocurofdift^  wMftdifliMawii, 


L.iy.,^cci  by  Google 


TSW  lllSTORrA    Pl.  A.  »  * .  A  R.  ft  » 


  "     ^  ;  ~Iur.<;  vel  hilcumextcrna  partc  &  Ulmei  comasinftar 

bSn,  V.  "r^^*  »«'^T™"^i2fkSSi^  1>crq"^"  '•P*'^*'  linguamque  &  fau- 
cos  non  kvius  uicnt.m  qiam  l'>pcr.  Monarais  corticcm,  quamvis  iingularem  illaro 

odocUfra?rannam.quam  l^o  tnbuu  Monard«^^^^ 

cnTo  is  p.-irTe  g.bba  habcret  Zingibcr  muh>m c.,m  Zcckv 

^'^''tcrcSnr^it^r^^^  -^^^^^ 

*eianElc.t.  re.mncme  i^-l-.l^t^^J^^^rj"^^^^^^  nl 
Arboi  ib  ipims  toluim  c  vujai  albicac.  Populi  «?  "^.   n  granuks. 

p|„^«timufoonfcrcas  t>S"Xm      c&^^^  ^'^^^"^- 

nntfftkttnhuncCancUamalbaro^^  convolums  ad  modum  Cinn»momi,  nec eo 

ItonC.indla        ^»"»*.  j»"?^^. '^S';"  ^J^^  neque  P.per  rcrcren^T  Atcortex 

^^ferant^t^cr^l^^S^^^^^  colo«  obfc^otc  fic  ad 

^  ^^■.^P>A.  ^  -«diMi  J.R  C  iiiin  mfi^Cma*pAk  mm>ritm MsB^C  : 

••v'  j:i*»^«««,t,n1fKrinnamomiinn.fxkm  convol^^itur  tam  CTttus,  quim  inti»att>«jattOMB^ 
^*^lStScn  a.!^ml  ico,C^^^^         .cFereme  potiusquan,  Cmnam.  fed  r«iiiffi(K«. 

craffior  8C  lcntior,  ^^V^^^^^^^J^^^^  t^__  *  n«k>ribu5,  loncioribulque  t#,,  &  coam  cra(Eus,  quod 
Cludus  duo  cius  ««'«^*  °Shui  tute  UtnqSc  geilcri  cxtimu»  cmcx  fcaber 

Hm!fcortids  fraementa  adaurwmmifli  «Inri  intubos  mcdia  «c  partc  convohita  crant,  cinc- 

gSSp.Sraaa>t  tenuiffinTa  ^^^^^^t^^SS^^AS^S^^^ 
bam,  qucmadmodum  Enophon  bulbi  tol.a  &  (quamk uOmVm.  a  nnoni^  aa  ao  wggi» 
ififiji»  «mU  defraft»  itierint  ignoravic  Qulius. 

6,  C»mMukmmtkm  J>B.  Cmtx  mkrifVlmtfmimattttrTb»,  CR 
•  Refin  Monanfcs  i  Peru  miflli.n  cfli  cfafllim  qaend.,m  corriccm.  «*^"J^2JS'B„S2 

Sderl:  humores cnim inlTgniter  cducere,  «!qucratioiielibe«n;..qpod  wnimefleexBCWmteto. 

7.  Pac«l  atiar  J.  B.  Pi«f«/  InJt  «rhorjtm  difcriftJ mm  C  R 

Arboreftproxiiii4delciipamiai6m«ior.  NafaturetiamaafluminUcujufdamripaiMJeddsi 

'  ^^S;;'ufticilibusc-.,m  r.ponc  mixtis  Indi  aJ  tollendc.  hd.cacs  etu^ 
•     •  nir,  cum^uincapilcnafcuntur,tumqQircliquasp3rtescorpor.soccupanL 

Ili.icinnafcebanturhincindJtubcreula  multafa,  nodi,  f-*- S-fflfSSaiS5.£ 
Tereb.nthin,i  quadam  liquida,  pclluada,  fragrantc  rcplcti,  quampiC»  deituiaimswr 

Al^,        '''°j£^"Srman.  An.  undccimo  mcntioncm  fadam  invcnio  cujufdam  corticjs 
^         m^^o^^^SS^^Q^^^^  inlndiam  dclati,  quo  t.ito  &  cum  ^q^^-» P»"" "^JS 
^^ot  c^SSSJf  tS^  frigido  aut  pluvipfo ;  ExTmjc  ^^^'^K^^^.^^ 
a  J^tmfeL,  grLjqucefltfragranti*.  Indi  plerunque  dilini  0DiAwiaad|unpim6iiill«r 
MB  ec  anHnaaqim  miiifito  MolBcqi  nakTcncem.    Citfi/(WMii  Tocatnm.  . 


Sunta^bore»  (inquit  JaStaaius)  in  ««ione  1^»  r^s  &&x.  klfquc  intcgns  ^^^;^^^^*!^"™; 
moulqiiead  imim™  &  ntoottexilWas  <£trahamr  pecuHari  *PP*r*wa.Wcmgun  .  hmccmictt 
S5raSosinmontc»piopc  mawfemnt,  &ign*u«  excalefta«  inoiraque  «trcmK^^ 
cLir .  .xnt :  per  mcdmm  l.gna  tranfverfa  religant  o^  di]al6limrt'8C  lcivtuit  Itl  COnferman^,  qgrum 
UHguk  vel  jo  v»ro*  arnutos  bello  invehcic  rumdaiv.  "  wnw» 


Lib.  XXXII.      T>e  /Jmnaiis, mms  ccgnitis^  i^o^ 

Cones  hic  poUkam^^  Ittwananiorcirdtcr  pedcsjongus  40,  alii  etLun  loogiores 

iont,  Mii  brefurefc  Ilailn  lciptMi  fiinim  agiHcate  iropdlunt.  &  54  . 

marc  inipecuofum  eft  (ubtrahiinc  e.is  iii  tLTrAni  doncc  fcrenitas  reoeab  Uknduo  iuilfifliuiii  al> 
tum  non  prpgrediuntUTj  fed  leuis  Utus  pro  libitu  procul  excurrunt. 

10.  I«M^  jrWw        cartcx  i  Java  tM^trt  mifiu  Hlft.  Mu£  Rfig,  SOG.  Laad.Gienii 


Probe  manicatus  euncicm  plan^  faporem  reddit  quem  corKxtgfnS^ffi'^»  Ut  fffcgwm  ■pfim 
?cl  Sailafne  Ipeci^,  rd  ei  congencrem  elltf  verilinulc  iir,  . 


5ECTIO  SECUNDA 


I.  Piw<l/S»«liir.iimrji«M  J.R  .^itp)9iiav«l!wirJ!irr<0taiMur 

COrticc  efl  odoris  pUn^  admirandi,  foliis  PortuLicj:,  vmIJc  fpiflis,  perpctuo  vircntibus,  Fru- 
(Shis  cdit  raagnos,  grandioris  Pomi  nugiiirmline,  otbioaUtos  pilx  lufpriz  modo,  minim^ 
edulcs,  imo  venenato&  Siomli  ieoas  luices  mtus  habcnt,  Amygdalis  noftiis  limiies,  niii 
qnid  latiufculx  funt  &  magis  coinpidue:  in  finmlis  finguli  nucld  oonduntar.  Hi  ad  fananda  vul.  j 
nera  minfic^  profunt,  quibus  etiaffl  utunnr  Baroari,  (agitds  idi,  aut  quovis  aUo  modo  m  pnElik 
vulnerad.  £x  his  contuits  oleum  exfrimitar  nifbm,  e6que  vulnera  illinuncur. 

X.  Gtm  arior  lntue  cm  tiucUm  cum  pummm  J.  B.  Gam  trbtr  &  fruSiiu,  i  cmjm  eanrihu  Tuti* 
"1  tmfaim-  Gaiac .  ' 


Tntia  qol  nos  ( inqait  Garcias  )  hlc  in  Ifadta  nrimnr,  tca  i  metaHicfs  conflata  non  eft,  fed  ex 

eonim  efl  generequx  Diofcoruii  a'???-^/*  appellantur;  nsm  ut  rctiilit  mercitor  quidam,  Tuciahxc 
in  QutTimnn  Pcrili  regioiie,  &:  OrmHZ,  liii::i;na  ojnilacui'  ex  cincnbus  arboris  cujufdam  iftltic  nalccn- 
tis  nommc  G««i,  qux  trudum  cjuldem  noniinisprofert,  corticc  &  pLita^mnc  conllantcm:  corticem 
vero  &  nudeum  putammc  claurum  edulcs  cHe.  Hanc  Tutiam  Alexandruiam  vocan,  non  quod  in 
Alexandria  fiat,  (ed  au6d  c  (lumnim  Ormuz  delata,  deinde  in  Alexandriam  exporietur ;  ez  qua  can> 
dem  &  Italiz  Sc  Gallijc  communicatur.  At  nos  ( inquic  J.  Baiihinin )  non  vtdiinitt  uHain  hit^tiww 
io  OfficmisGermanue,GilIiz  8c  Italiae  Tutlam  prctsr  Cadmiam  botryitea 

Lignm»  Molfccuft,  favmm  ddlum,  fritilm  Avdlmut  J.  B.  idtinecmftf  foUu  Aitlv^,  frr^H 
AvOmktmlmMt  mitim mitm* &  M^iriMMr,  PanuuiMitt  Lagi  C&  . 

AAor  eft  jomeftica,  MiG  Gotond  magnitn&ie,  cujus  iblia  Vbh*  fidgarb  felHi  &m  firalla, 
fi;QftlKver6  Avellanis,  fed  mmor,  molliore  cortice  mgricante. 

Ihvenitur  m  .Moluccis    Scricur  o^turque  in  horns  diligenter,  nec  .ilibi  facilc  invenias :  canti  tteut, 
cnim  ab  incolis  iftimamr,  ut  peregrinos  nc  ad  cjus  qujdem  confpccluni  admict.inf. 

Semcn  ad  aucupia  utiieeft.  ^us  pauxillum  cum  Oryza  codaxaixtum  avjbus  lyireftribus  e^q^  nrttff 
vnactqpz  co  deraiftato  illico  deoAint  fopitc  &  ftu^dae  { ^jgwf  i/evS^in^  inorn4^«i4* 
«qiHHn  illb  auxiuum  przberi  polEt,  quod  ell  ut  frig^ 

LiDium  in  pulverem  pelle  caniculx  marinz  aut  lirai  lerrel  red.iduni,  intin  (umptum  ant  fbris 
imponmm,  onuubL.s  vcncnis  rcliftir.  Ad  vipcr,irum,  rcgulorum,  aliOMimqr.c  fcr  pciituiinnorfusiri- 
croaiSuniturmagno  coramodoex  aqua  lofarum  vel  vulgan,  aviumque  juiado  puivens  apu  quan- 
—  pro  necrfbate  &  naturazprijnxid^  x'g^r.  non  exoMac:  ipall^ueiiKxfflwinQaKNr.  Eadeiri 

Vlag&citi 


raooneulnnMtor  ad  vulneraiaa^maucoiUirisfada.  .  .    ■*  4,  .r.     ». .  s 

Robnftiffimocuiquc  pulverii  anddiuslGnipbhH  fainrnbmiiKfc^^  (oiejlu  atiliein  mdpncdeaen»  ■  • 

tis  parca  elle  debct)  cvacuatomncs  humores,  pixfcrtlm  crallos,  Icntos,  5c  mcl.uicholicos;  convcnif 
quartanis  diucurtus,  fcbnbus  continuis,  lUads  colicilque  doloribus,  fl,uib'.is,  hydropifi,  arenulis,  rc- 
nnmcalculis,  urinx  difficultacibus,  fxviflimxcholeiicx  paflioni,  aiciculoium  £c  tibiarum  invcfcratis 
dolocibus,  fcinius  &  lcrophulis.  Onuus  generis  lumbiicos  nccat,  &:  appcccntiam  dcjecUm  rcvo- 
cat.  Obmravicetiam  illiusprzftaotiam  Acofta,  in  inveteratis  capitis  dciJoribus,  hcmicranta,  apo- 
plcxia,  aurium  tinnim,  arthritidc,  ventriculi  8c  uteri  aflev^bus  &  .ifthmate.   Si  nimia  fiac  eraauui6 

bibat  xgcr  dimidium  cyathum  CmN^e,  h.  er.  decbdi  Oryzx,  aut  aviculam  oomedattc  citd  ceflabit.  *  UmnrMA, 
AccclIi:,  quud  ncquc  fatorcip,  neq^iic  txJium,  ncque  nic*i;ni  Lii.in  fiimiiur  pariat,  poflitquc  fine '"'*iip<«"' 
Dizu  oblcrvacionc,  etiaiii  iis  qui  lua  ncgotia  foris  geragunc  propuuri.   Exhibcndus  cft  liimmo  ^^'^^ 
mani!,  nec  dbus  auc  potus  conoMendoa  doaep  poigaiilioc  tfnancum  necenanum  videtur,  tum  de-  pi^f,„,ci^ 
inuncyathus  jufcuU  gallinacum  tende  deoij^  icfi^am  diMae  t^vaoonem  vidc  apud  Autorem.  MmmdK, 
BiGolis  calidtlque  rentriculis  nomiRiil  molelHxparere  donec  dbum  iamurit  &  nonnullis  vomuum 
cscim-c  vdijs  eft.    I  Iis  pulvcrem  nonnanqu.i.in  .!edit^x\cnfh  (ympo  ,ic;to(<)  .lut  (.'.irambolicondicS 
cxccptumj  auc  m  caupotu  cum  laccharo  rolicco  ettorinacum.   Solci  uicadum  m  nonnullis  arif 
pcuntnmfteiaNiaQoaanenicaii^  atqucln  «liqiiihw^  (ledMuciiadmodum^lunnorrhoicl.is 

4.  Lgnum 


L;iyui..cu  Uy  GoOgle 


1 804.  H»I  S  T  O  R  I  A     P  t  A^W  T  A  K  U  U* 


^  Lmum  ntpbruieum  Parft.  m^ttu  um  c  srulee  &  fi*vt  tmgm  J.  B.  ^rqgnMM  < 

lumrtdJtm  C. B.  Cfl*/i  )«•  ./ij«m  y«y«»*  Hcrnand. 
Htnuiultz..  '  n-  .  r 

Al;is  Tlafale^vadi,  (eu  picdicina  (anniinB  oocdnea.  Frutcx  clt  masiius,  itjpicem  teFem  ( 
acm,  cr.iiTuni.   M.ucii.iPyri  eft,  foJiii  Qoeris,  irfnoribus  lamaiH  Rmodrvo  fcd  nuioriboi ;  flore 
luteo,  cUnRucllcii^-\  p.ii  ^  I' iN;  loiiKiulailo,  compofito  i_n  (pic.^^^  _ 

l^ctu.  Provenic  refcionibus  nHxio;. uc  cali.iiSj  qaalis  eft  Mcxican.i ;  &  intcrdum  ctiam  fa-viciioiibus,qua- 

lis  etl  Quauhounaccnlis.  i  j 

Vtra  &  E|us  u^"»  ( in<3u«  Monardcs)  jamdiu  receptus  cft  [  m  Hilpania  J  ad  renum  viria,  urina:  difficul- 
tates  6t  incommoda :  poftea  exporimenio  compeitum  eft,  eps  a^piam  mieQods  &  lisnis  obftrodiQ- . 
nilitis urilcin cdc.  Fit  .lutcm  hoc raodo,  Ijgaum aflUladna&inini^^ condflim  tn  optima  & hni- 
pitiillinu  fontana  .invui  macoratur,  acquc  in  ca  reiinqiuiuraonec  aqiu  k  Wjentibus  atEimpta  fit :  de- 
indc  novani  aquam  ligno atf  indunt,  arquc  ho£  totics  lepcttmt  donsc  Irpnuni  nulKim  .imphiis  nndu- 
rani  reddir.  Diiindi.i  circitcr  hora  poft  inic<ftum  liRiium  coeruleum  auua  colorem  dilutiorem  con- 
trahit»  qui  fcnlim  pro  tcmporis  diururnitaic  mienditur.  Aciulccratur  Jigno  ilh  fimili,  quod  aquam 
croceo  cokiie  infioc.  iyajc  Hemajides  febres  exting^uere  &  colicis  mMeri  j  acque  bcc  poceoiiijs 
'  prxftare  S  radkes  iM^/ adjictantur,  quanquam  Tcntnculum  kmK.  ExokHbff  poftquind«am  dies 

virtus.  Mirurn  vCro  quiKU.iporcm  a.']ux  noii  murct. 

Ex  noftia  oblirv.itioi)C  lisnum  ln>.  aqu.im  cui  infunditur  flavo  &  fi  diutius  rehnquatur  crocco 
coloi  c  tingif.  S)  aqu.i  lci.  colorata  phiala  virrca  cxccpca  inter  lucem  &  oculum  collocata  ncr  radios 
rcfra<aQS  ^dctiir.  At  vcroUoculilitus  fic  uiter  phulam  &c  lucem,  8c  aqiu  pcrratlios  rcHcxos  Ipe- 
aeciir  ccerulca  apparec  tinAanf  nt  cnMs  Tolenci  faciic  cft  ei:periri.  Quod  idem  in  Titro  croot» 
colorc  tindo  obierracur:  quocqnot  e^m  radii  i  vitro  ad  oculura  refle&ontur  ooerukum  colorem 
exhiben^ quotquot veroper vicnmi ad oculnm  tranleaiitoQloremflnlni aooeijnwe leprzlemancj 
iit  loaimVitniminlMcfiu&viin^itt  ilkggemlcm 

ApndandquioreiQncoas  nnHam  SancalanBtijMBdoiwm  invenimnf ;  ki  apnd  Ambesj  qut  ea 
lute  ofteiidenim,  6e  tnafenen  ftceninr,  ^likshn^^ 


Da:orticata  Santali  citrini  qus  adferimtar  fragmenta  truncum  arguunt  fatis  crafRim.  Eft  aucem 
•  Zjt  t^utim-  lignum  fobdum,  pondei-ofum  *,  ps^nibus  reftis,  quo  fic  ut  hand  difficulter  in  redas  aiiulas  finda- 
Xw^fjT         '  ^  palhdo  rufcfccnte,  aut  verius  flaveicente,  ac  nonnihil  in  dtrinum  vergcntc,  unde 

■  nomen;  faporc  aromanco,  amancante,  cumacamonia  tonim  os  implcntc,  &  ad  cipuculque  pene- 
traote,  iiuvi,  odoro  frag^antij  molchum  oonnihil  xmulanrc,  auc  fane  cx  eo  ad  rolanun  ooocem 
nonnihttvei^te.  ... 

$Mt«&«*  «/iwi  J.  B.  C&  Ger.  F^Jc. 

•  -  * 

Parum  colorc  difTcrr  J  citrino,  maRis  palicfcir,  Pyri  ligno  quod  palliduni  flt  colore  Gris  Gml^  : 
alioqui  eajem  liibftantia,  cadcm  textura,&  peitincs  iidcm.  Sed  odore  infcriusj  quippc  qui  clcbiiis  vix 
|ierapiatur,  uti  ncc  (apor. 

ScnbK.Gardas  incer  utriulque  Santali  [albi  &  pallidi]  arbores  tantam  eile  a£Bnitatcm,  ut  pa]li> 
dnm  k  cuidido  diicemi  non  poffir,  nifi  toitd  ab  ipfis  incolis  qni  eas  mercatoribus  vendunt. 

Cxcerum  (inquit)  Sanralum  inNucis  JugUndis  magnimdmcm  attollimr;  fbliis  .idmodum  viren- 
tlbns,  Lentilct  sniulis:  fiu  ex  avruieo  nigncat :  fhidihis  Ceraii  magnicudine,  priniiim  vuidis,  deinde 
nigcr,  inlipidus  <c  adniodom  cadtaifc  •  ino(iocam.feniiit  ofle  aifaarcm  nifi  <ietriao  jam  onitioe  »• 
ficcatam.  .  ^ 

')  M/oub  ^laicantur  haxgenerain  India  iiltra  Gangem,  plarimumvcid^  TimorinfuhqosEUiuUquepor^ 

ttola.eft :  iavemunmr  edam  ii»  VerinalipQRB  Javx,  veiiemenier  qoidem  odacanmir«  (ed  bravi  iena» 
'  .  fienj.  Gmt.    .  . 

Quantum  cx  hac  Sand.ali  dercriptionc  co!I-gere  li:cr,"  inqr.it  Clufikis,  vald^  erit  dubitandiifii,  m 
legitimum  Sandalum  paliidum  habeamus ;  quandoquidem  lcnbic  vix  in  Luiicaniam  deferri,  quum 
ejus  precium  majus  fic  apud  iplos  Indos  quani  apud  Luiicaim  Fierl  igimr  potMi^  nc  «liquod  afiwl 
odoramm  lignnm  nobis  pro  Salualo  lq«imo  obtrudatur. 
Pmk  |[jgnahaK^Mica(nmacaBrdiaca:  Vfaipnecipkinlipoc 

I  epatis.    ExtiinlccCis  in  catarrhis,  cephalalgia,  vomitu,  Eparis  intcmperiecalida  (in  Epithc  n.) 

Arabes  colqce  fecuti  pleriqiie  medici  recentiorcs  Santala  frigida  cfle  flatuunt  :  Vcrmn  J.  Haiihi- 
nus  aliiSj  8c  quulcm  rccllus  ex  guftu  &  cffcdis  ea  cahda  cflc  dcccmunt.  Klcfi  -.anum  IX.ui  ioii 
Santal  ^n,  quod  ab  his  nomen  accepit,  przlcribi  folcc  \  tnedicis  advcrsus  calidara  hcpatis  intempc- 
ncm,  ejiifque  obftniaionem  &  iderum,  necnon  adveotncuh  8c  vilccrum  debifitacem. 

Garcias  magnam  Santah  albi  &  dtcim  qoaittiBatero  per  nniverfam  Indiam  abiumi  lcribir,  qina 
omnes  fere  ejus  incolzj  Maoricani,  five  Goidlet  iOo  in  moccariis  lapidds  eonmlb  &  aqua  n» 
oerato  fibt  univcrliim  corpus  inung mt;  dcinde  ficcari  finunt  adcfbl  Oorpanl  eoUendoiS,  9t  odofis 
Conaliandi  caui.5.  Indi  cnim  plfu  imiim  odonbas  dclcAantiu-. 

Invcnitur  ( inquit  uicm  )  ik.\n  Malabar  odorati  ligni  genus,  Satlfalo  albo  pcifimi'c,  quoTe  in 
febribus  indigeme  inuneunt,  imgua  Malabai  ica  SMmkmrtn»  appeUamm.  Commcndatur  ad  EiVlipe- 
la» &infianmMtionevaiqpe  Saiieifi  ralm 

♦  •         ■•■  .  '  ■  •■  . 

Parkinioaiib 


Ly  Google 


Lib.  XXXII.      T>e  Jmmalis  ^  miim  cogmtiSy  ^c,  1 8  05 

P.irkinfonus  Santalum  album  in  pulverem  rdaautn  &  vcl  in  o.o  forbili  fumptum  vcl  in  vino  •  ■ 
^ubrM^nafteres  calidos  pcr  no<a<;m  infufuni  &  haulhim  ad  /pcrniatis  fluxura  in  utroris  feii 

SimtalHm  mhrum  J.  B.  C.  B.  Gcr.  Parlfc   itUb  /hm^fi  


lapor 

linceo  aff  Hcftuin  tingit. 

Gardas  Santalura  ruWm  &  lignum  «o  imer  fc  difiirre  fcribit,  qabd  Santalum  rubnini 

•  ncg,  dulce  fit,  neque  inhat}  at  lignumBrddini^^       At  vcro  Samalum  rubrum  quod  ad  nos 
.  adfemir  nibfo  oofow  in&iBe  Bocamci  pleri(|,  tribntiir,  at  m^jmtm^  mfinmr,  r 'nrw  ^«"^  iim- 
gis,  aiiud  minus. 

POrro  rubrum  Sanulum  non  nafcifur  in  Timor,  fcd  loco  valdi  diftante,  vist  in  Iqdia.iatnGtti>£wtf 
Cnn  fluvium«  in  Tanafarim  &  nuritimis  quibufHam  Chaiaman^       tis  kwis  ^Mtiff  Sanft»lw 
nhnn  adfart  pro  ccrto  ailerit  Garaas.  TiTnnni. 

Hoc  gcnus  Santah  refi-igsm  &aftringit:  undcquicquid  virium  Arabes  .ilifquc  .idvcf^  ardorcs 
aliofque  morbos  cahdos  Sintalu  attnbuunt^  huic  podffimum  conveniunt.  Rubri  Sancah  (iaaait 
Garci.iO  <^pu>i  inaoi  exiguu^ cftalwtciNtoiis.  Uioiiiiir  cnwa 00011» fitvid«  IcIni  co tmotta! 
frontem  &  arccriis  inungentes.  •  • 

Abelicea,  autore  Hon.  Bello,  arbor  eft  migna,  reda,  mulos  ramis  prxdiu,  adfpefln  pilAra^  ^\ 
fi>lia  Alatemi,  (cd  rotundiora,  profundc  ferrau  [qwM  flom  Koferac  ignorare  le  Stetur.  1  Fmftni 
magmtudine  Pipcru,  figoriainfi roomidus,  ftAaniam  yinSm  6c  nigiumineidia  Ma«.f|%  fapii 
dun  &  paululum  odorau :  piuvis  emm  fmjiis  Sannla  imkaciir. 

Arbor  hic  in  foli;  [nnnribiis  Leucis,  efxumquc  altidimis  jugis  provcnit :  8c  cx  ea  trabes  fiunt.  l~ocui  d 
Antiquis  ignotum  hiillc  duuc  Honor.  lielli,  ni  (it  Ulmus  mootana  Theophraftij  liU  ).  c  14,  Sed 


ilujus  duo  genera  defcrilMt  J.  Bauliinus,  Venim  feu  ecnuinum,  &  Sylveftre. 

t^trum  diAam  fylvcftri  pondcrofiuselt,  nigiuni,  alicubi  interdum  colorcnucisjuglandis.autetianf 
pallidiusj  quam  colons  vaneuccm  in  boniutis  notishabeot:  paffim  eeu  minucis  quibufilam  fie-' 
jnentis  (carihcamra  longi  frequentibus,  aliis  fplendicaniilHis  ncc  impreffis  lefertmn.  StMckadv 
Aichkeaus  aliquaiub  fed  rarms  Koauos  cnfiiindine  tnmcos  fc  vidif£  feftttur,  fcd  nuUum  unmum 

Snodnon  pQnodinisabqaa  labe  ahcmtfiiacir  IflWOum ;  qualeSc  nos  aliud  habonus  (mqmc  J.  Bau- 
inus;  ac  Subi^s  quo^iimmodotnn|aaiiidAaiiiiiinfmqaadimj       frtati  fif  linirnpwlg  tii- 
buiffemus,  ni  is  monuinbt  .iliter. 

Sjl-veftre  vocatum  piidiao  nigrcdinc  ac  pondere ccdit,  (ed  tix  degiuitia  ac  fptendore;  pafSra 
quoquc  lineis,  ccu  icarihcationis  quibuiBam  veihgiis,  vcTum  non  ut  In  nciori  profundis  aut  mal^ 
aihilominu  taroen  (plcndentibus,  oonlpicnnm.  Vcri  portio  adoiefeensflamma  non  injucundura  fm. 
rat  odorem,  ut  nobis  quidem  vufcmr,  nontameo  hnc  odoris  quadam  gravltate  peculian.  Utrumqua 
aqu2  inieAum  prodnus  fidis,  &  vix  aliud  i  lignis  invcmas  pondcrdius.  Videcur  umea  fvhreftns 
nonnihil  pmguior  Sc  oleaginofibr  efte. 

C.  Bauhmus  etiam  duo  genera  habet,  ea  {imt, 

I  Kbcnus  ThcTCtoin  Indtc  intula  Palmobotere  ptcftantifflma  &  nigra.  VaLOiHus  fcribit 
quofiiam  Quaiaaun  ligpumEbawm  cffc  contendcre,  &  Pcna  cenfet  Officinanam  Ebennm  fpeaeq» 
Guaua  efle.  Veium  memmeiuius  ( inquit  J.  Bauhinus  )  ab  Autoribus  prodi  frotiiks  £beoi  fiuxo 
Hmllcs :  at  Guaiacinas  allacas  vidimus  Coman  UuriTe  filda.  Fmavea  ^3««^.».^,  ggiM  ^ag^  niap 
tcriecft,  &  vcnas  pedinumnwdodilcurrenceshabet.  . 

a.  Ljgnum  pice  ferc  nigrius  &  pohto  eborc  laevius  :  aAordaflb  Borticc  vcftiu :  m  cuius 
^beoos daudinir.  E^ldem  genens  Ugna  mbenna,  & canc  dnilo  ftsraotia  lepariimoic  inioiila 
Miuritiana.  ^ 

Theophraftus  Ebcnum  Indix  piculi.irem  cflc  fcribit,  cujus  duo  gcnera,  alcerum  prxftanti  pul- 
chr6qucIigno,  alcenim  vile.ic  ignnbilc;  ipla  arbor  fruticofitcft  velut  Cyriliis.  Vtra^  guodnic^ 
Sola  LtJiam^rum  Fertehcnuvi^  lui^uit.    V'e  uni  obfervance  Pluiio,  HcrodotUS  0ttniBtt3Dfri|SliltH^ 

nialuitjJBc  in  tnbun  vicom  rcgibus  Perfidis  ^  maceria  e^  ceiiccnas  phalaqgas  csrdoqtmne  anna 
pisnftdA  iEthiopas  cum  auro  Sc  ebore.  Et  Diofoorides,  qui  duplioem  Ebeonm  dolcniMj  altenm' 
6&m((oe  optimam£thiopicamfacit;  alteram  bonitace  infenorem  Indicam. 

Phnius  duo  genera  ita  diftinguitj  i.  Raruin  ui  quod  meiiiai,  arboreum,  trunco  enodi,  matcrie 
nign  f>lendoris,  ac  vd.fiiia  ai»  protinus  jucaadii  s.  AlianimfimiootonQrdli  nwdob  Sc  «qmt 
lodu  di(per(um. 

Ebenum  fitililc  &  tapidcum,  quod  Georg.  Agricola  delcribit  ad.iepiinii  fibli  Dll  mt  MObmk 
fere  caloerai,  abalongd  res  eft  d>  £beoo  ra^ris  noUie  usils  &  ^ 

Vulgare  Ebemim  non  efle  Adiiopiaim  niolGari&  vel  liis  armmlentis  probaair«  qu^  guftu  non 
flt  mordax,  null.im  dum  mmducacur  oflcndat  acrimaniank  tiuUinn  iMii  iniiW^ii|k^wii*«*tfjfffiHnk 
fMCuliaof  pmguedioem,  hacceodaturjfundac  'Jt-Btff,    ..  y        •  .L*^     '  » 

O  00  000«  TfM^ghiailat 


L;iyiu<.co  Ly  GoOglc 


|80^  H  I  S  T  O  R  I  A     F  L  A  N  T  A  R  U  Ji. 


Thcophr.ifti«  Ebcnum  cnlom  Kn.r.am  rccond.um  &  aiTcrvatam  nor.  ^cqmi&^JcnhH,  fcd  na- 
turf  SSm    Vcnim  D  J^err,^\ni^gn;}  pcrcR,m«ror,  dc  ^-^"l^JS^^,^^"^ 
Xrcm  quamprimum  ca:(a  eft  m  ailerc,  krra  a.ll.cindan,  SSJS^if*^ 
Snfc  intCtSum  itum  tricnnmm  fi  ItRnun.  dcnlu.>s  l.c,  ad  (cptcm  1«  o6te  JKAm  dntDauum  Ul 
SS?m  hTSem  demcrfos  fcpchcndos  circ  antcquam  matcm  tra^bibs  &  opcrjus  fab^ 

iic  ad  u( uui  pr*par»ndi  opus  vald^  a.fficik«bbonolum«fc,mMmfllte«miBMtn»mi^^ 

Alla  etiam  hgna  hoc  motio  m  terrj  defoflTa  diutumWM  tAnpom  0£  eMorem  mgrom  «c  dondsm 
«li>aM Mrcm  fnnirahiint  ut  I  SciK.ni  t't;;iuinum  mcntiantur. 

^rS^n^^  V^L  tdUmon.a  ocuhs  uc.l.  cft^  Scobem  eju,  ocubs  umc^  mcdcri  di- 
VPa.         eum.liBn6queadcotm^titercdmpdlbc*bgincm  d.  cua  P/». 

^  Hodfc  viriaopsracxcafium,  areuU,  abaci,  capiak  fpeoibriimthccar.  pefti^ 

ma^bcca:,  lclU  pl.cat.ics,  ..nas.nes..8c  alia  P^OV^J^^^^A^  V^tSS*  riSl?£ 
argento      ebom  wrioardfk»  a«l«»«j  fl«>«»  V"*»  *  AH»ite  Vmddicoram  ndem  b- 

**AnglM  quidam  cx  brcvibus  .ntcrvallii  CMWulfionc  fl-^f^l"]^?^"^;;^^^  ^'^»''*^ 
m3m  ?«uarent  humortni.  tL"=^S^J^f*^^  "^"  ~* 

piofus  fodor  ptoliaebatur,  conTaltam  Zaew.  pnx.  ObC  44.  ex  Adiof.  «  fb^W 

*     7.   Ligrtum  Hrtplso  fimth  citruU»  tingtin  J.  B.  4^*  ^^^«0  ntfirMpm  ? 

Haiid  iti  Brafibo  eil,  ariorc  5e  peainibus  iifdem ;  (apoiTe  tamen  lucul«iaore,  &  cum 

adcedine  nonniWl  acrl,  &  od«e«Wo,  quem  acquifitum  negant :  fed  hgnum  efe  reoBoam  qoo 
odSui  Ho  lcnitcr  maWcanm «WjJ» oiloce  ammadoimvim 
jctelanjm  tindiu.un.  "         •  •  "  ■  •••  , 

8.  Ugnnw  cmtUum  ftmgofim,  cMts  Vicem  ^^l^t  J.  B.  L(^.  levt  fung^ti»  i  J0V0  majore. 

Hoc  autoreClufioEibt  il.tc  8.  vdddlereerat,  utnihiltufiSainbudmedulk 
v.d8rctlir,  fmigpsi  tMoM  qwibm  «  caiidKU,  coidoe  idmodum  t^^^ 
wai^,diieracciooloiiibide<*i«»n«mobmftma^ 


Hn/i 


pcroft  etiam  aliq  ua  corticis  rcnuis,  cncrci,  tocum  vwm  wnMuiy  M.mTy^^  —  w 

Bneiv  igncm  f-»^'' '  condpicns,  Oibr  nidomlentus.  Defcnbimr  .dem  aulio  txofc  I,  t.  «  B.  wm 
eft  ad  iffiemcoalervaiMkun  fomitu  loco,  non  (ecos  ac  fimgus  aut  eUychmum. 

Ift.  ■  Ciiwi  bJm  %mMi  J.  R» 

•  Huiu^  friiftulum  ad  j.  B.ruhinum  mifit  Coklenbergtus,  pcAinibiB  CmilcAUja Fatflds jmnfinerfil 
tnicis  interlucentibus,  odoioim,  colore  lubrubente,  fapore  nonnAtl  aromane»  qm  quedam  iiUK*- 
dtncquam  accKlcntarum  fu^ncabatuf.  I.  Bauhinus.  Idem  Coldenb.  ddqpfendam  inpofnsamii 
eftc  Vctenun  Qom  aibor,  esq^t  men»  pcetioififlinm  parabo 

'    ''  •  " . ' 

ir.  Det4pi»  CiMrm, 

■     Lignum  colubrmum  diaa:  funt  hoc  genus  ftirpes  qu6d  fingiik  mirum  in  modum  utjles  funi  ad- 
venm  oolubNnim  vinilemos  iaus  &  morfus.    Q  Bauhious  Clematnides  vocat  quu  plerxquc  iar- 

"hJ^^u^  ^R^Iif.^^^XcSprthenfum  fit  fapeonam  fflMflimfHiddie  vide  apud  Geidain: 

nobu  cnim  fabulam  re(.pcrc  vidctur  eanarratio. 

jMKm  oMrimm  I.  Gmtm  J.B.  Park.  CUmMm  b^a  ftlu*  ?erfieMt  /ntSm  ftricljmf 

Duilm  aut  trium  palmorum  altitudine  affiuvt.  poncii  viisatii«  guaftior  aut  qu.nque  duntaM^  »■ 
nuibus.  Radix,  qua:  maxime  .n  ufum  venit,  vclud  tenuionim  noltrarum  Viaum  radiceaiimumce* 
pttibus  aut  nodis  \c  propagans,  .tiutfempcr  radix  aliquaextra  folum  fe  exfciat,  &  fadlmuiM  «• 
empu  alias  in  cjus  locum  fuccedant.  Radix  hxc  candido<:inere,i  eft,  lohda,  adnxxtum  amara  guiiu. 
fi/MlVgficgnwl'j  magis  tamen  virentia.  FUt  long^  a  folus  racematim  cobsret  puldicrrmio  f» 
bre  rtkiimx  Fhiftus  Sambuci,  ied  iubens,8c  durus,  racematim  cohzrens,  vehufin  Fariciymeiio  1  n 
infula  Tkalan  8t  muk.s  aliis  regiombus  fit  itt  Goe  coiuineoti  nalci  tndum.  "  ^  , 

Tennir  pruniun  hsc  radix,  &  ex  vino  aut  aqiu  oon&ali  piopinamr  a  lcfpente  per^iiiil  mnmr 
ed  oewttSeaMlimodo!.  fle  •«'•-^  .«fi— 


V 


Ly  Google 


Lib.  XXXIL      T>e  Jmmlu  (sr  minus  cognitis,  (^c.  1 8^7 


Ctluhrtnum  lipmm  II.  Ganue,  CIm/io  Jcaadmi  J.  B.  CUraatitu  Indtca  ffpufa  felm  lnttk  C  Bk 

Arbor  eft  (cum  ioUimnraitit  imUjs  vidna  ariionbus)  Malo  Punicz  Cvmiijs,  fpinis  brevilms  &  Hr-  ■ 
tnis  horrida;  ooitke  candido^  denfi),  rimolb&aiiuro,  non  camen  veluti  pnoris  coftcx :  Foltii  eft 
lutcis,  afpedu  pulchcrrimis.  Hanc  aucem  (liiaCttaUam  quampiam  arboicim  p.  oveniat)  perfum- 
mos  e|us  ramos  ferpere,  atque  Cucurbicz  modo  am|ileAi  ferunc  Macanes  Cluf  &m«.  candida, 
venis  quibatimdiftinfta«  non  dtffimiiis  Fraxini  Iibm;  cintwi<nwwHcaiiw  &  qDandoaas:  «nm. 
ven^  deedbua  «nHio  fapOKcft  dtyvahe^^ 

In  inlula  GoK  jula-finn^  mmqoamGafCttT^^ 

Commcndatur  advenikyeoena  veliic  pninum_,  &c  eodcm  modo  ufirpitlir.  Solenciplttm  JigDllfli  9Sm, 
cum.corticc  &  radice  penmxtum  cxhiberc :  pra:fcrrur  camen  radix. 

U^mm  Calithraum  m.  Gmrti^  Parlc  C«/.  Ligm.  g.  Gm.  fttim  Lmifa  J.  B.  Ckmmitm  AJBtf 
folui  LtHtifcimt  eMJUm  ittmiUmftib  OBb 


Ramos  habct  paucos,  tcnues,  quamor  auc  quinqaed^oorum  longitudinej  qui  nlli  alligati  luftcn 
tare  fe  nctjucmit,  (ctl  pcr  (blum  lcfc  dilftuidunt.   Fdia  \  .\v,\,  Lentifcinorum  effigie,  oUonga, 
viridu  iai  maculofa,  hVe  nigricancibus  excaodido  nMCulis  iclperia.   Hadix  cenuis  cftj  dura^ 
8C  odoraca. 

Cum  Prorcx  in  Ja(arupatan  infitla         COI1>Ci'HiilM  efletj  donodata  e/l  ilii  iiaciadil^ 
miriticc  adversus  vencna  przdicabant  SonSem  itt  Coadnead  Goge  nalici  tenmt. 


C^nkrimmt  litfmm  btdtractum  feiui  Brimne,  jUt^teL  J.  B.  Lgfk  OL  L  Attftm  Park  Ckiiu- 
tkm  MtMmjb  filUtriim,  tdmDmmwB  CB. 


NafMir  in  MahW  Hedenr  modo,  ootonDneqiiaili  majarii  fn«  SaqieaiMte.  Aflw  iHi  Innt 

Bryonix  ferc  finiilia,  inccgra  camen  inicio,  nervoque  przdica  per  longaaCBeurence,  &  quinque 
aut  lex  venis  m  latcra  vcrgcntibus.  SuccelTu  tempons  accedunc  cxigua  loramina,  qua;  pauiatim 
cum  fbliis  mcremencum  (umunt,  donec  tandcm  omnuM>(bIia  idndant  edque  Vitisfblus  iimilu  red* 
daoL  Cooipicumtur  ecum  inierdum  in  eadcm  fiiroe  fiblia  integra,  alia  exigii^  joouiuUa  majan- 
bus  fenmlnibus  pnBdtta.  omruaque  ade6  innr  ie  ^ffimifaa,  uteiuldemplamcnlianitnMn^eflev^ 
dcaiinir.  Tantam  ver6  iubec  hoc  hgnum  cum  colubro  nmJjtudmem,  ut  (  Acofta  cradciir e  )  qui 
non  iiDrit  aut  dc  djc  non  viderit,  /i  adLuna;  fplcndorem  nodiu  confpicic,  vivum  colubrum  clie  cxi-  ^ 
/limct. 

SoloiMijus  iigiii  odore  ierpentte  fiigati  aiuot;,  iddroo  infioLs  maxima  ex  jurte  illud  arcumfen-e 


OMftNM         DiUifJi Cmmkm, Mifim  il  J.&  1«.  ctMr.  i.  Jai^te  PcrL  Clmmitii 
r«ftiM^  m4m /ii|mM  C& 


admodum brevis  eft  Sc  tenuis,  o&iqtiefiilnmiDodo /o/m  habet  moUiaj  izvia,  {aturadiisH» 
rentta.  Flei  aut  Sca&m  nonanibeAuii  nec  qnifi|namfe  vidifliB  afienc  JUii»  ohloiicatc  teniiis 
eft,  minimo  digico  niinor«  Mmc  tnd&noimiinquun  ektnberam  8e  limma  teflnre  lcrpcns;  amntm 

ejus  cortex  valde  ccnuis  eft,  cincreus,  millo  dum  guftatur  manifefto  faporc  prarditus,  deinde  ca- 
men.  guftum  in  ore  rclinquci\5  luavenij  &  uci  Molcnus  odoratum.  Fillus  eft  undique  hic  cortcK, 
8e  Iponte  Icfe  cxpedic  ab  alio  crafliorc  flavoquc  coi  ticc  fubtus  lufcence  qui  odorem  Trifolii  odo- 
rari  vulgaris  refert,  &  iaporem  Glycyrrhizi  duictorem :  Dccmaafiis  odore  admoduni  iuavi.  nec  iajup 
cunda  mordicatione,  momencanea  tamen  prsedituseflisoeprellHndidir:  ipia  materia  lignonc^ 
dida,  dura  8c  iniipida.  Folu  napifiipofem  refenmt.  rrHocirriito  hiro Ibpia 

drdter  (]uatuor  uncias  longum  in  caput  extnberans. 

Ihvenitiir  in  M.tlabar  bcts  huiiudi^  8c 
atpanturj  nec  procui  a  nun. 

Ad  eadem      aitqun  pnNedcon. 


Dc  hac  arbore  in  alio  hbro  (qui  tamen  nunquam  quod  fiamnt  «dilus  eft)  ie  aAunun  ictifait 
iVcofta.  Pingimr  k  Clufio  nods  ad  Acoftam  fragmenoim  Igni  cum  oibcrc  five  (uperiorB  radicis 
paite  in  nodimi  OMda,  quod  Colnbrinq    AooltatHlem  eflefufpicamr.  Sniiilis  «A  Ugni  Ir^ 

mentiim  i  J.ic  Gareto  acccpmm  .i  Clufio,  pcr  mcdium  fccundum  longitndpem  (eiSum,  coloris 
erat  pallidi ;  ipfum  quidem  lignum  amaruni,  fal  corccx  jwulu  amarioi-,  cufus  (uperficicsquodanuno- 
do  flavelcic,  ip(e  ver6  ex  candido  aneracci  coloris  e(i. 

Harum  omnium  ftirpium  Ugnum  (ive  pocius  radnu  non  mod6  adversus  ammalium  virus  ejacu- 
Imtium  morfus  iau(ve  efficax  eft,  fed  etum  cpn  pwris  lumbria»  neeare,  papulas,  cxanthemau 
8e  impeagines  tollcre  crcditur,  &  cholcncam  quam  vocam  paflioiiem  (inoote  Merdtxi  dicuncy 
fanare.  Similiter  utile  dle  mcdicamcncuni  fcmnc  adveniis  febnum  drcnitus  uncia:  pondere  propi- 
natum,  pnui  tamen  tritum  &  aqui  maccratum,  per  vomitus  expurgaca  multa  bdc :  Addit  Acofta, 

ancopen.  ventrioili  dd>ilicatem  Sc  cordis  crcmorem.   Hinc  oonjedamr  LX  Grevius,  vel  cognata 
e  hsc  ugna  acliori  ex  cujtts  cortice  pulvis  Patrum  fic,  vd  eju  ia  ftfadboi  imeiiiiinBBdbas  rim 
expcriundigcmveaiendioccalkncm  todisdatcpo 

Ooooooo  %  AlwaidainM 


Digitized  by  Google 


Hi$TORlAPl.ANTARUM. 

AttemVimus  cxpcnmcnt.i  Antoniidc  Heidem  ccntum  Olilen'.  7.  qux  ad  metranlrniiitD.  HMlfe^ 
A«i  robreni  q^iiociciisnaiD  (cdbukium  Ligni  Colubnni  pulvcrcra  alIumit'Tornator  quidam  arca 
vefpcram.   SubiequentenoAB  (c&  ttis  benehabuit,  fed  nune  furgere  vel  corpus  movcre  fatagens 
fenciebat  tremocon  in  menibris:  acoerfina  edubui  nuzcuram  hypnoiicam,  &  mtra  paucaj  bo- 


m  neniofc  libcntur  xger.  EjuOem  lipii  5ft  aftnnpa  i  nuliefe  cacheaica  practer  trcmorcm  ad 
uporem,  ira  vx  x^n  nullius  tei  cnram  UbcM^  ncfiinw  (nc  mihl  ICQlliC^  6cffi  i| 


tavit  6c  f\uporem, 

mundo.  vcl  vivcre.    Cui  A(ur  inixriir.i  hypnocici- 

Rcculit  mihi  iUuftrib  Domin.i  f.iinuliim  (tiura  ab  aUumptt)  hoc  ligno  inll.ir  fatiJ  extitine.  Hxc 
peolu:uUn&  &  confcrenscum  ivmpcomaDs  anuce  vomica  ia  caoe  excicat»  OhL  jo.  g»ar^tii  £qiut 
nocinHiftoiiaNucb  vomicz  retulimus  ]  libcnier  fiAfai»  afacnri  fWXmTOMomcfe 
UgfuCtlMti  Katcmcneftcooicdtan. 


VcM^  fcMiim  cft  gc  poBtoofam  Ijgii  Viae  idbr,  peainfl  njgpkaiiwr. 

I>iiriu(culum  cA  Hc  pondaofimi^  colore  Qpcrois  Hiijpaaicz .-  in  pulverem  redatftum  Qtftxis 


14,  /igsBHhtim  09mmmm  CK  ligmm  jUtu  Ml  l^mm  Jlm<i§tiBmm  &, 
flmpiim  fmsnm  yh. 

Ljgnum  p:regrinum,  quod  Xylalocn  vci  Lignum  Aloes  vocant  OflGdna:  peAimbiis  plerunque 
denttt  &  rcdis  ell  penexturo,  ouodque  tranlvcrlim  fcctum  Quemei  bgni  pet^incs  aemulatur,  par- 
tim  albicans,  durum,  grave.  pinpie,  lapore  amancante  cum  quadam  acrimoaic  anmutica ;  pru- 
tiit  injeftum  bullas  agir,  toc&nM^  wifim  mHiipirlnr,  iiimiffinaim  ^ieaiic  odonn^  cuidem  veid  fi 
fifHando  pergas  flammefcit 

Hii)i.sLigni  fn:lb  raro  magoa  ad  nos  jdvehuntur,  utplurimum  cnlm  in  fragmcntis  nobis  tMnP 
mktimr,  quar  opcinu  ccnientur  mgro-purpurea,  vcnis  cmcrci  coloas  uwcrfe<fta,  amara,  pondcroti, 
aqux  tamen  lupernatan(ia«.fiqaoicraii  1'runis candcntive  ferro  iinponanturcxludariria,  iuavei^,  ac 
acidulum,  fumum  iiinoaidanmrpniicatia>bdJulaiquefii^  poit  ic  relinqucntia.  .St^roJL 
,  Ip(a  arbor,  tefte  Garda,  OlCB  mnffil  eft,  interdum  major.  Vidit  enim  ramum  e|us  cnm  Ibliii; 
Fruct.un  .ii;f  Horem  vidcrc  non  contigit,  ob  difficilem  8c  periculoiara  hujus  arlxir:^  '1  t  j-n.-rn  oSlcr- 
vationem^  fi  cqucnter  in  iilis  locis  utjicrefat  graliantibus  Tigribu^  Fcrunt  autcn»  rc^cns  uillectum 
Agaliocum  nuUi  odons  fragrantii  gratiimelle,  ncc  niii  liccatum  odoratum  clic,imo  cumodorem 
per  univcriam  ligni  macericm  non  diiBuidijied  in  ipfb  arborii  corde  live  nucnGe  coaGcrvaii  Cial^ 
fum  enim  efle  corticenu  6c  Itgni  nuKiiem  odoris  experteni.  '         .  . 

Sethi  &  Serapio  exciios  arboris  ranios  cerra  obrui  fcnbunc,  ut  potredinis  iotervcncu  corrumpatur 
id  quodinodonun,  nempecortex  &exterior  iigni  prs,  quod  nobis  minim^videtur  veriiimil^ 
Legitimum  AgalioclKinnn  M.i|jcca  &  Sunutra  inlula  nafcitur,  inquc  Cambaia  flcSiam. 
Garcias  unicum  gcnus  Indicum  novit ;  alu  mulca  dillmguunt,  prxiertiin  Arabes. 
0£cinz,  cx  obicrvacMne  Cluiii,  demonilrant  duo  gcncra  Ligni  Alocs,  pi  itcrlignum  Rhodium, 
qno  uic  iiint  loco  I^ni  AIocl,  i.  I7ni  diverii  ooiores  ex  vcnis  hbrifvc  albis  auc  ex  luceo  paliidis ;  iive 
es  mgpo  niMoeritmi  finmil  mixtis,  magis  in  ramk  quam  cronca    Hoc  genus  qtddam  dofti 
Ttnmi  Bgnum  cxiflnTnnt,  alii  Alpalathum  Dioicoridis.   x.  Li^um  Aloes  aliud  cx  ni^ro  rurcfdc, 
leitnoitim,  quovl  ulluin  gratum  cx  lc  rcddit  odorcmj  pondcrolura,  &  aqux  fundum  pctciis.  Hoc 
(juidam  putant  Ipeacm  Ebeni  Diofcor.  , 
C  Bauhinus  ex  autonuce  Ludov.Roinam  &  Jo.  Linioocaiu  tnplexgcnus  diilmguit, 
1 .  Pnmam  vocat  AgaUodumi  pneftaarifltmiim.  qnotl  OJm^  •neuat,  &  ibrum  inter  Rcgei 
Indiz  diihibuitur,  cojus  firagmcntam  dnanim  tmdanim  muiibus  ooncmaamm  iacnarr.tbilcm  ovTo- 
ris  ruaviucem  iupra  omnia  (iiffimenta  fpirat.   Dc  liocScaliger,  AgaUodium  noftruni  quod  iiabb 
muslevcell,  odoratumquc  adco  ut  loli  traftationc,  iine  ulTo  iiibjedo  igni  fpiret  admo;iuni  validi 
ied  luamdc.   Hoc  gcnus,  cradcnte  Linlchotano,  Calamba  vocatur,  quod  imccnun  cum  auro  ar» 
jcncove  pcrixpc  dcpondcracur. 
A.  Secundum  AnUoduun  Officmarumeft.  P*lt  Jt  AgmS*  Ijnfdiotano,  de  qoo  egimns. 
l,  Tvmmkfiabydma  t^^  Ex  mc  (plwrulc  precacorfar,  odoris  jncotidi' 

lUe  &  prcrii  m.ignitudinc  comnicndabiles  confiduntur:  magno  item  m  prctio  cfl,  tjuod  cx  co 
Indi  facrapis  iM  lacerdotibus  uidc  rogum  defunftis  ilruant,  pari  honore  qup  apud  nos  nurinorca 
lcpuidira  cciclirantu' . 

yirn.  Cxterum  Lignum.  Alocs  calfadc  Sc  fiocat:  confertitivum  efl  omnium  viicerum  ac  prxcipuo 

cordis  acuteri.  Spiritos  viules  ac  aninuks  reaeac:  hinc  medecur  lipochymix;  aQiaritumne  liit 
%        lumbricosnecac.   Excern^  creber  e)us  uft:s  cl>m  cucuphis  6c  epithemadbus  cordialibus.^ 

Agallochum  Diolcondis  conunanducatum,  itemque  decoAo  ooUucum  halitum  oriscommen- 
dat,  ac  toti  quoquc  torpori  liccutii  tntuniqiic  odoris  gratia  infbergitur:  ad  iiiffiii.cnta  dcniquc 
Thuns  mllar  .luiubctur.    Radix  vcro  draciinw  i.  pooderc  pott  itonMchiliiperiiuas  huiuores  iinbe- 
■  allitataii  ardorcmquc  micigac :  lis  quoqnemioilMaii  <c  iCGimmi  ddoc  cxaiiciei^  cc  OyfcmG» 
rici»  aut  torminolis  cx  aqua  hibitaowniIamr7 

ARallochum  AntiquoniiD  pierinie  Bptwid  iddn  dfe  pttmc  com  Xylaloe  (ea  *  Ligno  Ak>« 
Ofigunu^  XylaloeiiiiittmobaiiiancndiiMii  diauuTC^  Heniidms  ii  nonnuJU  fimiii- 

Ligpii 


I 


L>iyui<.ca  Ly  Google 


Lib.  XXXIL       2)e  Jnma^     mrms  cogrms^  ^c.  1 80^ 


LiKni  Alosj  f.  iiftr.rn  cum  j^ummi  adhercnte  i  nobiliffimoiViroD.  Rob.  Boyli;  Mufo  Rt-g.  Sracfi- 
ds  clon.JCum  nieminit  *  U  Gi  cvius.  r.r.it  autem  ifliusgummi  (atx)r  I.igni  u:ule  cxuJavit  p.oi  lus  litiiiiHj  •  ht  Di/inft, 
oolor  Aloes  puiiliinue  luciJ£,  Socotrim  (littar,  {iquidein  ramis  reHcxis  Ipc^tum  l'icv;m  rcfsrebat,  A*!^<*4X' 
refra^  vero^  inter  oculum  8c  li^ccm  (iifpenfiim  Cafbtuicali  inftar  Iplendebat ;  in  pulverem  re>  ^*^ 
d.u^um  Ailvum  apparefaak  Uoc  aliudve  linule«iiiimi  aronuticuoi  antiqnam  UebrjconunAlooi 
iui(1c  atlcrit  prxdidus  ertiditiflinnis  Vir,  a  cujus  &nt]inii}ine  vulgaris  Abe  nomen  aecepit. 

Ex  relationc  D  Philiborci  Vcrnatti  lignum  hoc  lac  manat  .iJco  virulcntum  ut  li  m  ocilo;  Incilit 
cicitatctn cauUt,  liin  ullamaliamcorponspartcmpuftulas  cxcitct,  cutcni  inrt.immcc:  qucKl  jJande, 
Itgno  ariiorif  MMdDelli  didae  inlndia  Oasdcntaii  traciirui.    IIoc  (inc;uit  D.CJrevj)  ncque  de 
Ugno  interiore  nopie  de  albamo  aodptenduni  elt.  fed  dc  cortice  ibb,  1«  eiyin  ja  nuUius  aiboni 
ligno  valal^to  lufiteniBobftrrarBineiiiiiiilE^  mm 

■ 

15.  De  ^fpalatbo^ 

Aipalathus  Thcocriti  Scholiafti  dicitur^  «ft*     ««■  f*^'»»       ^p'  '3Kw}if']a»  itHfi^"^,  nm  «f«{ii9wt 
4  peixniflis  difficulter  avcUitur  vel  anfeMor.  . 
Afpalathum  VeterumOffiiaiiiiincognitumefleMatthiobs  aluaue  exiftiinaab 

Riicllius  ngnura  Rhodium  Ofidn.  Aliial.itham  efle  multis  probare  nitinir:  cui  Cs  opponit  Cor- 
dusScLignum  Rhodium  0(Bc.  pro  Xyl.iloL:  .1  nonniillis  veniiit.mi  .Mji.il.uhum  non  ciTj  <.onrcti>l)C 
&  Rucltu  argumenu  refiitat.  ivIattliiolub'ctiaiu  Kucilium  ciron.;  .u^uit ,  qui  raiUwMi  in  trodcndo 
ligno  R.liodSo  Oorio  conrratius  efl,  cum  ci  deticgct  acrimoimin  ik  ji  u.i:  irudtncm,  quas  ei  tribuic 
COrdus,  tantaj  inqaient,  ei  ineft  amaritudo  uc  nuUius  guftum  efiugeie  poOiCt  cui  adjuafta  eft  • 
aim  aliqua  adftriinlatdi  vi  naiuiefta  Mrimonia  qox  penlaiim  indpiat  donec  prorbi  eKnte> 
£lAas  fouccs  propcmodum  ut  Cocco];^nidium  cxafperec  8:  fcrvore  dctincat;  uc  aemonftiec  fi£ 
Lignum  Rhodium  e(li  Olc.im  .L;!.iopicain.    Utri  (inquit  J.  B.  )  crcdcndum. 

Matthiolus  l.»Kni  Rhodii  plaiitani  Olcaftri  iii  inlub  Rho.io  rulccntis  (pccicm  c(Te  air.cujus  etiani 
deHbrtptionem  &  hiftoriam  dac  a  Rhodiis  libi  conununicatam  :  Angutllara  etiam  c]us  delcnpuonem. 
tiadit  k  Rliodienfi  quodam"plunnacopu?o  (ibt  miilam.  Invemiur  m  inli.ia  Rhodo  fruccx  rpin» 
fas,  foliis  Oleac  (cd  uaulo  minoribus,  flore  albo  odoracipiauv  CORice  ^UNcante  &  afpcro.  Repe- 
nuntur  mtciduin  arrnirculx  (luxdam  qux  decra^  cortioe  cworis  lontrDbeloentis;  .quo  vccufliores 
eo  vcgccior  coior.  'Cocum  lifinuin  non  rubet  fcd  folum  partcs  qur  adh.ri  cnt  cortici.  Nun  :  c[)Ci  i- 
CurinccKainKila  RIkxIo  ligiiuiu  ullum  ibi  nafcens  odoratuni  cxccpto  .iu)c,  ex  quo  Turcaniin  no-  -  '  • 
bilet  fingularem  paranccompoficionem  adfiiflummij  cujus  defiiriptionem.Yide  apud  J.  B.ui]unun>. 

Honorius  BeUi  lignam  Rnodium  Mtttk  &  Oifrt*.  4  plurimis  pro  |egititnoA(palat^io  in  Tiwnadi 
aTurpatum,  nil  aliodefle  affirmat  qnAm  Cftdi  veri  i  Manuitha  defcripa  jignuni,  qui  in  inrulis  R%o- 
do  propinquis  &  RIkxIo  ipfa  Calciert  oritur.    P.irmi  iii  fphxrularum  prccanaruni  udim  convertucn. 

Erravic  (  tnquic)  Macchiolus  credcns  lignum  i^mulup  clie,  &  Olcx.  IpeQtcm:  noacileautem  - 
Aipdathum  reA^  judicac.  Erravic  &  ABguilL  cum  In»  BJnMienfi  phannaoopo»,  qai  illud  M~ 
{«mmiieenusibauuavic,  Sx.  ' 

J.  Baiioinus  pro  ATpalatho  oblervavit  in  quadam  pflEcina|ignum  quoddam  VaHdiffimum  fi^* 
dilHiiium  durum,  gravc,  tortuofum,  nigricans  panim ,  partim  albicans,  altcrn.intibii^  intirdun»  •  • 

utiiulc;vicliu)us  coloris  vcius,  alicubi  flavelccnSj  fubinde  cran(ver(ii  micis  pccttnci  lccaimbus,  cxiore  • 
lluUo,  lanorc  aniaricantc 

.  C^ljdgaQdum  pcojoai^  ^  hoc  ligauai  cradituQi.fic  4  Bouuuus  oiomiAe  ligoi  JiUiodii  Sc 

itm  AfftMm  Mtmu  ttnh  titnt  qaiaem. 

J.B.  ...  \  •  i  '•     '  .'• 

'  Durum  &  fohdum  cft,  Guaiad  feri  cexturi,  peainibiB  irtculiilue  leAu,  (^^^ii^^nm  qikv  ftnditur, 
poadero(timodore  RoiaraaK  bitolor  qiieniadtnodum  Guaiacoffl,  uf  'medio  fiilruni,  in  aml^  al- 
fum,  cortice,  adfauc  eBcnbi  «Ulcretiterfitis  craftb,  fbbn))  oolons  ex  ftfib  oiribrd,  (aporepaulo 
«criorc  nontiihil  amaric^lte.  Sapor  ligno  aroniaticus  primum  .imaricans,  poft  acer,  ad  Scha-nan- 
thus  (jporem  quodammcxlo  acceaeri.<;.  Prunis  impodtum  ilamniam  cclcntcr  fatis  concipit,  &  qui^ 
dcm  ixttmn  («^  nthil  rciinod  aut  pingiiis  fundtc.  Fragmcnruin  brachiali  craflicudine  habuiC 
^&flh.^LHelliK>ligaum  rolac^um  dKicur  a  novo  Orbe  delatum,  qui  &  bjs  illud  ddfeiibic..  V.  J^B» 

j^^.Jjgnum  qivod  dcfcriphmus  (inquit  J.  B.)  optimc  refpondct  A(palatho  i.  AJvcrf.  ctii  forcc 
Congcncr  (1  non  cadsm  Alpalathus  Lob.  C.  Bauhmiis  eas  dilhnguic  &.  diverlas  iacit,  utcr  rechiis. 
RcctL-  t.inicn  J.  B.  vcl  Chjrlcrui.  Cl  B.  rep:-ch,;niiic,  qLiOvl  Corcii  LiKiiuin  I<.hoditini,  livu  ivliodiani  * 
Olcallrum  A(pBLatho  )..L«gb.  idcni  fccit,  cum  hzcaiblda  foris  intu^  (ubHava  :.iiiud  venas  habcat 
.partim  albicantcs,  pamm  fuica$5c  nigras.  tnakiSloqfle^difFerat  a  ^mtalo  albu  &  dcripo:  ia  luc 
pdor  Roic,  ja  iUo  oibit  talc  pra^cetur ;  tucc :  careat  ma^fta  qualitanef*,:  itiud  aflHiiiin  ikf  iuit 
jf,  d^lo^ptiioipfs  eonim  apud  Cordum  &  Lobslium  conferenti  paieWCi>  '  '  ' 

y      •   .  •  »  •II, 

AffaUsijm  THktfts  C.  B.  ^ffal.  Rhoduu  rubms,  QJtrttijj'.  J.B. 

-^.Olpttafiii.Kk.  Coraaicum  medicuib  ycneonn  &ilQit£adveAum  iruncum  maximum  vidit 
lM».cardpeautum,  ruboicem,  TmoodODjyinKiir^iditt^Adeft  lnf^^  ucquam  latcpacebet 
comaeahiinabib  iinbiiorec  owni. 

O  o  o  o  0  o  o  )  *JlflMii 


1 


Digitlzed  by  Google 


lglO  HlSTORIA  PlANTARUir. 

A  ^afcranio  Doarex  Afpahilii  kMfnine  naans  eft  Ja  Banliliiiis  Ihoc  ligni  gentis,  cujus  fragmenta 
aura,  contorta,  nodofa,  micis  per  tranfverfos  peaina  appflrendbtis,  ut  in  Fagioo  Iigno,  colorc 
pa  mcdicullium  aiiquatenas  hilco,  perreliqua  cinenceo  mlb^,odoregraniunxilo,  queni  &  pcr 
\U  pmms  imiwfirjni  (iji.at,  lapore  ingrato.    Ex  trtifti  (  mquit;  IMital COIlfilttmioae  6eilddijlldi> 
tiic  truncum  livc  ranium  brachiaiis  cranitudinis  f  uiii.-. 


jfmgUtbm  priM^  Diofc.  Plimi  &  Gdtmt  Upttma  fm*  J.&  Aisd.  eerum  tSmmm^  tig» 
Dufceridm  mhrmm  Buk 

Hjcc  liibll.ir.ti.t  noncR  tam  comii;<i:l.j,  ut  in|eaa  ui  aquam  pronut  m  Fundum,  fcd  fi  confera- 
tnrcuinniulci5  .slus  ligms  fitis  comp,u-t.i  &  gr.ivis  dignofcitur:  cortex  ipfius  fiip^^iior  eft  coloredne- 
iso  niericance^  fic  quadam  acrimonia  adftringente  prajditus.  Hoc  oonicc  cxenipto  ofrcrt  ftfe  mecn- 
Vana  qnadam  Gbrofii.  Ibag»  efficMoriid^uftetur  Drimo  coitnb  colorc  rubroignem  imitanto, 
quo  dempto  «t  p«te  inhaente  lignum  in  fuperhcie  ad  poipuraiii  vergens  detegiiur,  intus  pallcfcens, 
pars  vcro  inietii*  ad  nigrum  vcrgens.  Lignum  hoc  totnm  eft  quaiitatis  valde  aftringencis  cora 
aliqua  acrimonia  mix{.v.  Odorarum  cft,  validi  odons  &  qui  nares  fetit  tam  dt6  8c  vsdht^. 
qu.ini  Gaftoreum  jiftud  cft  larmentolum,  ipmis  quibuldam  oppictum. 
Mit^  Jolun. «wWniw  ?wm Baa  adaoem  ludedelatt  ft  UrMdt&rnm&usi  Aipa^ 

Affalmhm  Crak»  JlIfM  mbrti  ft^mmik  JL  R 

Frutcx  pft  dcnlis  ramis,  fptnis  albis,  duri»,  hotridis;  cortice  caudicis  albo,  ad  trium  plus  cubito- 
■    '  nim  .ikitudinem  in  akum  .ilTiirgens,  floiibus  mulns,  parvis,  croccis,  Sparni  iiniilibiis  (id  fummd 

odoiatBu  Hujiisarbufti  radices  durx.  longx,  craflit,  colorc  Havoatque  corcicc  (umrad  odocatoab 
"  Alpmo  fuere  obferrjCK.     .    "  i  , 

.Pnipe  -Fraiclqv  poM™  *  ^^aodani  ooUb  vbeMtein  atqae  florentem  lipe  infpexir  Autor. 

Ckm  tot  difficamitjoui  iiMncati  fit  AlpalailM  Inftoria  tam  m  Antiquorum  quam  in  Rccentioruni 
fcrlptis,  rcni  dign.-im  mduftrio  Bor.inico  prxftitifTlt  Alpinu.s  (i  liiligcntitis  pnulo  Afpalathuni 
fuam  Crencam  delaiplillet,  ac  demonitraflet,  folu,  floram  iwmam  &  tocius  piantt  fipoicni. 
xMirum  prartcrea  bunc  fiu^oeintaiii^iains  odoiiiiioiitifafirrmim  In  Gieta  per  MlqniMn  6cli9' 
nodum  fieUuip.  J.  B.  • 

A^dadio  edjoBgk  CAtria  alia  Ligni  Indid  genenb 

> 

j6.  Lignum  AmtrKomm  «Ibim  C.B.  CanJtJtffimnm  Li^num  Braftlitnum  j,  B. 

In  Braillia  faibic  Lcnu»  vidifle  (e  hgnum  candidum  ut  chaita.  Theventtgaoqoe  tiadit  in  A/i 
msSt»  na(ci  atborei  ligno  candidiffimo  &  tenerrimo.  nullius  tamen  apod  AinenoQs  prBtn. 
'•  An  popdofimilis  •Tocot  gucbit,  aii  relma  thuris  candidior  ?  J.R.  Hanc  in  India  Occidentall 
•jSw-  mTemn  rragoms  reiert,  Populo  (imilem  fummi  candoris,  cujus  matei  ics  ob  candorem,  livorem 

&  fplcndorcm  luivnik'  eMj^ctcb.irrir  .ul  idola  fabricinda.  S;ib  qi;?  cortice  njivitur  giimmi  feu  ro* 
iina  Thu«  noftiolinul»,  lcd  candiJior  U  mijioribus  fragmcntis,  quo  ilfhic  utuntur  ui  nos  Thttfc 

17.  I^Hum  Aimitmmt  wtlmimm  C&  ralmtmm,  Bnffikmim        An  JJrmm  eArim^ 

18.  IJinimFtixo,  ^uodtnfula  Pic»  eremit  LinfchoC:  tJti  dmnm  ut  ftmtm  afm^  mUmi  tm^ 


19.  L^mim  /jm  ihiiViit'  tnmilmt,  melhmikm  ^(m^Wttb  JKfliwM.  -  A  _^  

tjnfJem  eum  ftrro  fmJmt  ex  ijue  ttnehrat  ca^inm,       i  Jb||ftMM  Aodi  JCROf  ■^m  ^ 

Ligftum  ftrreum  VMnm  G.h.  :  ex part.  "J.  InJ.Or.  '    ■  •'  . 

Ligni-.m  ferreura  dicirar  ob  extieniam  dfffitifltn  cum  gravieite  eonfundbmj  unde  ad  1 
minus  coinmodum cft,  &  inftitimexitoriun ad^ roiundHL^  id  operariis  8c archiieftii inwttani. 
A  Solc  in:  pluvia  nrhil  jMtibr^^vidli^       ^i^^^^-rl  MM^xpoJin.  CMveiiii^  pnicipa^ad 

dentc»  Rocanmi  molei>idinarium.vr^     •'  :^  ■  . . 


.  } 


'  ^  Arht^  f*pul<>  Jnnltt  r^faiof*  Q.l^tititaMiftt  C\ai  iht.  kt  Mitufi. 

RQfert  Fragofus  lidM^l^Oiicatadi  tMlyiai  t^n;  ^Htm  gmkt.  ^  e.  .ligrtMm  deTiderii  feu  et- 
optatam  didam,  PopulotaniienH  iHiiiniVnndom;  citjuj  macerifla^>:iiiMiiIoreni,  Izvorem  &  fpie» 
dorcm  fumme  expctcKitUr  ad  ;iooIa  fabricand.i.  Sub  cjus  cornce  nafijcur  gummi  feu  relian 
Thuri  noftio  fimilis,  lcd  caihdidior  8c  mmoribus  rrnp,mcntis  quo  ifHdCatmitur  ur  nos  Thurc» 

xi.A-ipttimii^rmihiu  fu&itk  Jithim  ix  .ImUd  Ottidimnii  ml  mt  it^mtfirim, 

.  •    ,;  '.tikmexfmitm^*^fimimimm  fiiv$mlmei  .  -.i 

.i-  ':-  r-  ■ 


Digitized  byjGoogle 


Flores  ti?  Folia  quxdam  Exttica. 
I.  Meggri  fiorts  eJtrt  fltnm  AUU  Mgut  J.B.  C.B. 

llila&  aurex  floribus  multo  odoratiores  eile  dicuntar,  quonim  ftiOaiticius  liquor  tainiHfm  ^pi^  Ib» 

^ol^mobtinet,  qucm  apud  Hi(panos  florum  Mali  aurex  aqiu.  • 

Plantam  hos  florcs  fcrentcm  licpictam  odiibctjac.  Breyniiis,  &  dcfcribit  his  vcrbis, 
*'  Fnitcx  ell  quinquc  cubicorum  alntudine,  ramolus,  fblns  binis  (partuH  fotundioribus  6c  obtufio» 
ribus,  partim  longioribus  &  magis  acumitutis  j  ex  adverfb  fitis,  /afinini  Anbid  £lu(.  m.i|onbu< 


„  ..  rL  I-  -   '  Monbus, 

fubftantii  tenuioriLus,  fibris  dennoribus  ac  uibcuiDnhus  diicurrentibus  praKlints:  Flent>ui  iccm  plui  i- 
mis  tn  ramulomm  cymis,  pcrcleganabus,  candidis,  admodum  fuaviter  olentibiis,  Violaruni,  j.Uinini 
&  Malorum  Aurantiorum'_flores  Iong<i  (ijperantibus^  tubulo(ts,  in  dcccm  folia  divilis,  dupli.i  lciie 
dilpaiicu  I 


cluf.    '  .     :  . 

ArboriGic  an  hc  ba:  florcs  eflent  Cluflum  latebat,  color  ctiam  «i^exficcatis  evanucrat:  calyces 
Kabebatu  ^  quatuor  veluti  (quaniis  compa^tos,  &  brevibus  petioiis  prxdicos,  in  quibusBores  quatuor 
£)liis  loogionbus  &  calyces  (tiperannous  conftabam  aagaftbnfaKilquc  q;^am  calycum  fquztnx, 
dccuflatim  oonuolilis,  procuberance  in  medio  umbone,  uc  in  Maloruni  Aureorum  Sc  CitiiQrum 
iioribus :  Odor  u  queni  habueranc  evanidui^  quemadnvodum  2c  lapor  propter  lia:itacem.  Ab  inco- 
bciiiiai  Cinfiile  Madapkw]  inaUguim 


•  i.  Arkr  mihnm  hik»  J.K 

Aiiior  «ft  Ihdica,  florei  lerens,  quiboi  FhamaoapQlc  Violanmi  looo  utaMur,  quomm  tamea 
tifum  non  adminic  Garctas,  (qukdnwlirBlttd  fimdndiiuBtajioftrisViciliiP  nifi  iQ  osmedica* 
mendsquai  ibfis  appliuacur. 

■ 

Crcfcit  in  arboribus  non  abfiniilibus  Pcr/icac  M;ilo,  roliij  cojcm  inodo  oblongis  &  in  Cufpideai 
pyramidalitcr  dciuiciuibus.  Colore  flores  iunt  duplici,  vuiaioii  &c  aurco;  torma  flonim  Ck>lchici 
aiuCroa  Angbcij  Oviorc  Rofam  aim  VjoU  mixt.nii  jcmulaate.  Unde  etiamtaininx  Indicx  lisin' 
nobili  luo  ungucnto  Borboni  di^o  untntur,  ut  corpus  a  capite  ad  caloem  eo  inunguac.  Noiniiiis 
oonvcmcncia  cum  Chanipacam  H.  M.  9c  florum  gratdEinus  odor  hanc  ei  eandem  elie  ai^gHunc, 
.tt  in  Hiftotia  Champacam  diTimiis  licwr  ^efcniRio  Qoniiaoa  impecfefta  Sc  vidoia  videacar. 


•    J-B.  .  .  . 

Arborifhe  an  herbe  folium  eflcc  incertum :  apparuic  camea  ex  fragmcnto  quod  habuic  J.B. maXH 
4num  fuiHe,  adeoque  &  Mds  ibrc«i  fblio  majus.  £rac  auccm  colore  rufelcence,  cofla  elaca  po- 

fieriorem  fobi  partem  fecund&m  longinidinem  percttncnte,  i  qua  nervi  elati,  &  ipli  fxpius  oppo- 
^io,  shquando  iiurqiuli  ortu.onmcs  obliqui  prodeunt,  inter  quoslpatiuitiimerccdciis  uncuiiiunam 
Ucum  eft,  interdum  tres,  fubuide  palmarc,  aquencrvis  oblujuis  ulcro  citroquc  dilcurrunt  vcnula: 
tranlverli  icmunci.i  aut  pauio  plus  intcr  fe  diltantcs,  dJiquando  brevionbus  inicrvallis  didita':  quo 
-juraiuie  a  Mutie  quoque  toliis  diuatj,  quae  a  coiU  quidera  Jongtcudiaem  pcrcuaeace.  oUiqiub  ulu 
•CNCTiiiaum^  danftec^ueurdiiiawib  Yenulii «ftiiunncur. 

6.  Nutit  filmm^ufJsm  }.K 

Debemus  (  i!i(;uiunt  Pen.  Sc  Lxibel.,)  Ocdduts  Indiis  illud  concarum  foUum,  cui  firaile  auc jpar 
lattoidiiieautcaflitienullum  novtnun.  £ Falnw  ooQgpnere  4ilioi«  «vidUiim  videnr:  qiita9^ 
tmA  cexcuraalietcm  bmascubiieslaaai^  mt  podm  tegecem  quamma»  antquinos  ciibkafjbqgam 
re^,  tcguUrmodo  (omicaoim,-  6e  medi^  fecandtim  Tongitudinero  cofta  (emidigicum  erim  cain* 
natum;  li.pern.i  or.i  quali  pr.TleiSi:m  clTer,  iii.irginc  tcriUiorc  durioic  cUuditr.r.  Univerfum  fb- 
lium  a  lumnio  adimuiit  m  vtiloi  iis  quodammodo  limiics  qui  ob^ucunc  Nucem  Ladtcam,  auc  ca< 
pillitium  tcxeuidisfiaiibasii^nim  idiicerpinuv  quemadmodum  mwm «ft  cedomi irfiom  &  ftbrci»  ap- 
comnioduro,  .  -  "       •  . 

AaPalmxalicajus  fiilium  fiwric  MKMniiss.oerm  Coca  Indid  difti  (nt  fiivtauur  J.&)  &Gimi 
non  eft.  , 


SECTIO 


uiQhi^cc,  uy  Google 


Hl8!TORIA  PlANTAR  U  Iff* 

SECTIO  TERTIA. 


Fmatis  flirpim  mAt  cofftttanm  i  QuB  EsM.  J,  ^Mbim  Hifi.  Gmm 


.  C   A    P.  I. 

'  FrnSiit  Officintdes. 

j.OetiOriaHtb/  J.K  Gcr.  CteiibK  bJm  Vai^  OcoAt  Ogkh^ 

leBriEnspam  (uiit  aut  m.i)ora,  renis  ferc  figiira,  dcfcribentc  J.  Bauhino,  [baccarum  Lauii 
magniw<liiie,fedi«uiKljorcs]  tulco jugplo  cortia  cKcriore,  inttriorecraiBgre.cinericco, 

  indem  nigofb,  utroq^ientopmdeom  daadentefi^^tilem, oUoleti  coIorisXenricafari  apophyJi, 

eniam  gcminx  ex  umSihco  oorticis  partes  emitnint,  arcum)e(9um.  Coh.rrcnt  aucem  cocci  mccr- 
Jiim  bmi  aut  tcrni,  cTulcuhs  totidcm  hxmiKs,  ittplimmum  (inaiiares.  Suftinentur  pediaUisuna- 
alibus,  iinico  nodo  artiailatis,  qui  fioii  «giaei  cam  micflilnris  noBt»  efie  Juiidablibw&  infiimMny. 
Saporeluntadmodumamaro. 

Hi  frpe  raccmatim  pediculis  adluEtcntes  (vcti«  lunt  C.B.)  Jurdcrae  corrmborom  modoexAp 
fcxandria  adferuntur.  Qjiidam  S^buu  ounudt,  ^U^m  Tithymaii  alicujus,  quidam  Clemati<Ui 
frudum  opinantiir.  Nobis  >  Batdnmlefitentia  verinmilior  vidctur,  Arboris  ahcu|us  fru£hini  c(Tc. 

Dc  bacc.iriiin  harum  loco  n.itali  nihil  ccrri  traditum  invenio.  Quod  ad  vircs  attmcc  cc:tuni  cfl 
earampuUxTem  capiti  inliJcrkim  pcaiculos  intcnmcrc.  Condronchius  (qui  pcculuycmcie  iliis  rra- 
' ftawm&nplit)  millies  expcnum  in  puerulis tradit  pulverem  lurum  baccarum  etiam  m  exigua  quan- 
tiute  cum  adipe  iiiiDa vei  pomo  deood»  fic  fimilibus^  permixtum  &  capin  appofitum  ^re^  pMion^ 
los  in  capite  oitosittterfioere,  &feliciik  qnim  ScapMaem  agriam,  tutiulquc  quam  hyclrargynun. 
X^fiff,  '  ^  Verum  praccipuui  carmn  nli^s  clV  ail  pifccs  c.ipiL-rnios.  Cnnipohtio  Card.ini  m\  pilces  capicndos 
cxperta  lucc  eil.  Daccaruin  O.iciitaiium  qiudiaiis  uncixj  Cymini  &  aqui  artlciuis  nngulorum 
ienaa^calei  uncia,  fai  ina:  uncia-  cros :  Digeruntiu-  oontula  in  pailillos.  Soient  alii  Coccos  OnenCi 
ffiiliDBfe  cmil  veteri  cafco,  mcllc  &  fanoa  criaei,  &  indc  pilulas  fbrnvarc  piicibut  propciendas.  Alii 
nraho  adlmeplura  Coccuhs  .idmiloeat.*  Venimmm  tiptu  eift  tantb'apparatu,  nam  noAra  experi. 
enni,  fimplcx  p.ifla  c  piil'.\;rc  bicc.irum  &  flirina  tritici  aqii.i contcmpcraiis  fatta  paris  dficaci.Tcft 
aJ  pilcos  Attonitt^s  rcddciKlos  &  tandem  interimtndos.  Nam  nuod  nonnulli  lcribunc  pilccs  cx 
.  ,  hu|uliiio*h  pilularumeiu.idccmpusduntaxat  vcrtiginofos  &ftupidos  reddi;  plerolquc  autem  brcvi 

adle  rctlu^c  &  qiuii  rcvivikcre,  nobis  non  probacur.>  Expenentiaenim  noftra  pilcaxorum  apud 
.    Condronchium  opinioni  (iiifragatur,  nimirumpifcesabiilomedicamentobtevictiam  temporiso]r> 
riculo  nccari ;  an  vcro  (ut  illi  etiam  affirm.irunt)  nififfliamprimum  capiantur  facilhmeputrefcant 
&  in  partcs  liiviiiancur  nobis  jnconipcrtuin.    Et  li  quis  objici.tt  infit  Coiulronchius,  pilces  per  aquam 
dilciirrcrc  &:  volutari  .iflumpco  pulverc,  &:  u1  r.uionc  cSi  ict.Kis  aut  vcrcigini^  cvcnirc,  illis  dicam  cgo, 
non  harum  latione  ied  doloris  ouem  pcrdpiunc  a  contrano  illo  lic  agitan  &  volutat  i,  ut  unumquod- 
que  animal  facerc  &  prxfertim  homincs  fblent  oiimdolore  .«ligtio  torqucntur.   Ego  pifccs  piimi» 
\  velnr  ebrios  fie  vertigjnofi»  (ieri  ab  ailamptis  ^lulis  dOntidferiin,  poftea  Aihilominus  delemitt  e«UQ> 
-  '  dem^gaiHitm  intcrimi.  Nam  piices  ab  acri  &  amara  quamate  baocamm  tanti^m  inceHiei  non 
concenerim,  quin  potius  baccis  Ijxxifica  quadam  &  in  conipeira  qualicatc  pilccs  vcrtigine af&cere  & 
raiicicm  cnccaro  crcdiderim.   An  vcro  pildbus  ftc  captis  tuto  abiquc  ulla  vencm  iufpidone  nos  ve- 
fci  poflimus,  non  fadlcdixcrim,putotamen  cumQmdmiiChbfiqtrampfimtoapiJincenlemn* 
tur  fic  coquantur  abfque  periijii)p  conijSili  poile. 

Qi.ud  vei6  coocnlx  h»  cali£  lin^^  iiibiim&  uc  Macthidus  conccndit  frij^dx,  non  obAaots 
pnriic,  a  camndcm  vi,  .1  faporci acri  &  amaiOj  ^necnoii  ab  efie^s  manifefhim  eft«  vk  hicukamr  de^ 
nonftratCbndronchius.  '  '  t*?»»''' 

■  B.1CCA5  hafccnullo  pado  faoulcatc  deleteria  vcl  venenofa  prxdicas  c(Tc,  ncqiic  hac  r.^cioiM-variUl 
niCTiio  prinurum  qualitattim^ciiuE  amancici  animalia  ilta  uuerhcere,  o(»natur  idem  CaadmiGhiuli 
'  Vi^m  fententiz  {m  miniii&mamprobationcmaficit.  Mihi  ex  Amari  cxpeiimeaBO  oontrariiuil 
potius  colligi  vidcr  r,  P.r  ligogusquidam  Cubdxu  pofoem  ex  improdentia  PharmaoopokfiaAaai 
accepit^  qucm  pilc.icorc^  v ulgo  Coocam  vocant.  Cujos^  cijm quatoor  adiiinmKun  grana  rnlUSat 
coftiedcj-et,  ilk  1:1  n.iulcim  &  iinRulciim  &  animi  angufhas  incidit:  moixei^VOmitoriumexhibicuiil| 
quo  yel  intralioiani  abcopcnculo  5c  agonc|iberclt  factus.  ^eS^^&liSff^^fH^i^ 

r  ^ 

llotundi  fimt  &  arnmarici,  nonnulli  Pipcris  nigri  grano  noamako  majoiei  Ibll^altiCfinfi  niglti 
propcniodum  magmtudjnc^  omnes  Car)'ophyUorumcolorc.  '     '  •  ■  ' 


uiyiu-icu  Ly  GoOglc 


Lib.XXXIL      l)e  jhmaUs  ^  mkmscigHms,&c.    '  i8i) 


Anacirilio  friiv^ui  nomen  dcdifle  videtur  forrTv  avicula;  cordis  xmula,  comprdlbj  undainlQngl>, 
aliquando  ma|on,  in  obculiim  mucronem  defineiui,  cx.psdiculo  rugofo,  coum  bafin  oocnpaim  ap»  , 
penfo,  colore  nigro  auc  fufco  (plendend  Inter  extcfnum  corticem  &  alteniin  nudeuin  immaliacii 
ambjcntcin  claudicur  liquor  glurinoftis,  feu  melligo nigricani.,  cui  a!ii  vi:n  caufVicam,  Cordus  fapb- 
rem  primum  dulcem,  mox  acrem,  detnde  vehemencilfime  adilnngentcm,  adeo  ut  fautcs  m  angu- 
Iham  conftringat,  aiHcribit. 

Garcus  Anacardio,inquit,  nomen  indiderunt  rcccntiores  Grorci  (nani  Vctenbus  incognitutn  fiik,) 
ieordis  [pnefertim  eidkcatt  CB.]  tum  limilitudme,  tum  colure,  Arabum  veftigia  fecuci.  lx£t». 
tm  Favs  MsU^iua  dicitur,  quod  viiidis  &  in  arbore  pendb»  iiniiilB  £c  majori  noftrati  F^.  Mira- 
mur  (inauttj.  Bauhinus)nequeGarciam,  neqne  Aooflam  arboran  Anaeanfioiiim  defciipfiflei  ^ 
moda  anxv  (it,  de  (j-io  valdc  Jabito,  cum  in  Hon.  Malabar.  nuUam  cjus  intcr  arbores  nant^«^injm 
invemam.    Ettamcu  Acofta  inagiiam  refeit  dle  copiam  horum  fruduum  in  Malabir. 

In  multis  Indix  provinciis  nalci  conlenciunt  Autorcs.   An  ver6  in  Sidliz  monte  iEtna;  ubi  ro  f|wtf 
foenie  J.Bauluao.  Paludanus  ie  vuides  ex  arbore  peodulot  vidtde  teftacnr,  vehementer  di^to, 
quanumvkidoantmDeiKMoinGliiinMd^  qniuiAptiBaedamproveaire 
tradit. 

Arabes  Anacartlia  cafidb  8c  licca  efle  ufque  ad  qnatuorgr.  proinde  vim  cauRicam  habere,  dclere  ytrtu 
verrucas  8cexulcerare  cutcm ;  quod  repugnat  experiemii.  Eoram  ctiam  mclliginem  cxulccrare, 
inflammare,  laqguinem  6c  humores  adurere  flaniunt^^ucxl  Aooftactiam  confirmat,  &  toti  provin. 
cii  Malabar  efOC  vSofa  ede  cauiHci  vice  (cribit.  Siquis  m(HQetin  pntridum  &  cavuro  dencem  urit 
fiwigifqueftoaiTumpiifiaid.  Cakeaddiaadbomhj^anospannmoUignandof,  8caliasresqna(^ 
bd;  ooiandas  ommnr.  Etenim  nocam  adeo  (bmam  imprunit,  ut  nuUa  lotioae  eximi  queat. 

Idam  Garcias  fruftum  ipfum  deletcriam  faculcatcm  nabere  negar,  &  acl  expcrientiani  provocat : 
liqiddem  m  Indiis  c  ladis  (ero  niaceraruin  aflhniaticis  dari  Sc  advcrsus  lumbncos  lcnbit.  Prxterea  lis 
viridibus  (addit)  &  (ale  conditis  utimurm  cibariis,oUvarum  condicarum  modo.  Caufticam  tamen 
vim  fiocam  indfe  ooncedit.  Qiinetum  Acofta  nontannun  viridemfiadumoduJemefle  air,  & 
id  exdcandumapoetitum,  non  lohun  quSdem  edi,  led  coto  Orii»  ifaiifeeri  ad  modam  ManeM, 
&c.  (ed  &  in  dchccato  meduQam  intemam  edi  ad  bibendi  appedniU  iiriUodimi  wSxtoat,  SMm 
melligincm  qua:  inter  duos  cortices  continctur  caufticam  cflc. 

McfuesEleA.  Anacardino  has  viiL-s  atti  ibuit,  Vcruris  totius  Inferioris,  &  ccrcbri  afloiSus  Fiigidos 
compclcit,  (anguinem  rcddit  ouriorem,  &  indc  fpiricu  animali  reddiCO  pui^aoorc  iSc  tcnuiore,  (culus 
onmes,apprehenlionen^  itimleduni&mcmoriam  juvac,coIor£iiiqoevivMDm  cor^^ 

£  contra  Cafp.  Hofmait  non  admittit  Anacardios  quovis  modo  pneparatos,  imo  damnaic  peiiitus' 
cotifeAionem  Anacardinam,  quamvis  /iii;i>atfn«dicamr:  nn6«  inqoitj  eft  eet^eSio  Snhmm.  Habjo 
cnim  ab  amicis,  quofdam  ab  qus  ufu  maniacos  efls  fados,  6c  cateois  opus  nabuiilc ;  &:  a  quodam 
Joh.  Heldero  prxceptore  (uo  multaexempla  propolita  eonuiKpubus  niale  cedcnt.  Incerini  umcn 
Hidorum  narrat  oppido  mirabilem  de  quooam  es,  on&W  w  cA  alter  prxceptor  coofiiftioncm 
,  |iaac  dedifle  ierebamr.  Hic  eoim  com  antea  fciebant  eum  omnei  afinum  fiiifie,  4fi>mpto  Eied. 
intra  paaioos  menfet  e6  &Ariine  provedus  eft,  uc  J.  C  h&as  ad  Proftffiiram  Witteberg^niem  alpi- 
raverit.  Scd  intra  paucos  nnno;  ic.\  exilccatus  efV,  uc  cum  perpctua  fici  premereoir» qBOOdie <d  wn» 
cucem  ufqucbibcra,  icaque  &c  libi  &:  fuis  inutihs  factus  candem  mifer  perierit. 

Solent  interdum  Indi  nonnulh  hunc  truitum  tuliniii  cultelli  infixum  catiiiolx  a"c'.cnti  imponcrc, 
qui  dum  urioir  nunun  quos  ftiepicus  qdat.  quas  u;nis  lcintiilas  quafi  iiilmitu  e|iciat  vanorum  oolo> 
nm»  eaqpieMtioiie  impoflon^moliQRawfcfiidkirifaac  ^,VUeAcoftam.. 


-  CubebaegFatufuntPiperi  fimilia,  iaterdaaipKdb majora,  pediculo  hogf^  iBli  inftar 
conioefiifco,  rugoio,  inttrdum  enigato  extenloque,  nudeo  liuDfedo  aagu^  nomdoj  fi>riiiii|irt>. 
cante,  inn»  albo ;  aliqaando  ca/Ta  repcnuncur,  aeqn^  efficaci,  vd  etiam  emcaciore  fapore  pnedka 

quam  nucle.ita,  fuavi,  aiomanco  acn,  fcd  qui  Pipcris  acrinionia:  mulnmi  cedac,  pertinaci  tamcn. 

Arborcsearum  Pomis  nollrb  liauii  ablimilcs  liint,  racematim  coharcnc  grana  ficuc  uvx  vitium, 
quxquc  umen  proprio  lurrcnt  pcdiculo.  J  u x  iiiuilx  Cubebas coquunt  antequam  divcndant,  ni-  & 
alibi  looomm  feminencur  acque  provcniant.  Creicunc  (cradeate  LinichoMoo)  in  Javx  iylvjs  iiu 
Ipontc  ad  ripam  Stmdz.  FruAus  autem  ncque  Piperii  gemu  fm,  neqoe  Og^mfifioe^iieque  Cep- 
pelium>neque  Vitids  (emen,  ut  faciledTct  oftendere. 

Oibebx  calfaciunt  &  exlKcant    Languencem  ex  pitujca  vencriculum  vel  eriam  ex  Auo  roboraot^  VkiM,* 
pectusa  lcntis  cralltfquehumoribus  expurgant,  lienem  juvaut,  Harus  difcutiiinc,  &  fngidis  uteri  af- 
icitibus  auxiiiantur.  Diu  cuin  Mailicbe  manlz  pituitam  a  capicc  trahum  fic  cerebrum  roboranc 
Maitb. 

Cubebaraa^ioquitGardeif  nagpoit  m  vioo  aMOBnMiuD  eft  vSa,  ad  crrirandam  Veneceo^  tum 
etiam  ih  Java  ad  eicaHacibiaGm  veiRriculum. 

Cubcbifiorecontincanmrcbramvocem  Faceic  pronunciantibus  pcrhibentur;  quln  &  majorem 
in  coiru  voluptatem  indc  fcnciri :  quafi  vero  (iiuiuic  J.  B.)  non  (it  in  ea  titillacione  nvsns  cominota 
latis,  nifi  doccamur  qucmadmodum  nos  Veiius  adminiculacior  &c  viulcnnor  transvcrfb»  auferat. 

Q^icbc  exautoricate.  Aviceno^  unnx  vus  emuadam,  arenulas  extcrgeatj  calculo»  pcUunc  tam 
Jtemnii  qnibn  Vefips; 


Digitized  by  Google 


4.  Fagara  nujer  I.  B.  OM»  aftnii  Fagm^  wtjtr  CB.  F««n»  Gcr.  JifMM  C»uA  hJhfimim 


Ciccrisarictad,  'd^liente  Clufio,  maenitiuline  eft,  corticc  tcnui  confl.ms  c\-  c.ncneo  i  ^ 

cui  fubeft  wn^mw,  imckom  condnens  lads  (olidum,  &cenui  merd^ue  mexnbrana  obdudtunf  1»- 
teecr  fruatus  wm  magtiiaite  «n  ftmiB  &  eoIoieadBpfimai»eft  Goocub  InkmicpriDioalpeai 

faliere  &;  p:ocx>fiimipo(St.     ^  .  ^        ,  .         .    .   „  .    „-  » 


m  _ 

Sunt,  tnquit,  nobis  pnecedeoiibos  fimiles  comces,  fed  rainores  mukft,  qnaks  Anperatus  pingit  pro 
FiR.iraminore-.  Coi  tice  oiioque  fcnt  bivalvi,  hiante.  tams a^eio,  10011  peUicola  candicantc  mtcr- 
fcpto,  fapore  atonutico,  hibamaro,  Ungium  calorc  Im  vdiiQUiH^  noii  ingrato  tamci),  fimili  fcrt 
corticum  Arantionim.  .  •  , 

.  linlchotaniainJavacreteeFeaic  .     ,         ,  ' 

TempoamemeciriilhiscanCiibeHtweoMnreoK:  adamAudonei  coofacae  coaootttMMai 
>adjBvat. 


c    iVwx  I 

J.B.  .     r  V  • 

.  NlUCVomki  perpcram  vocatur  nic  Fruiftus  cum  vomitum  non  movcat.  Eft  ea  orbiailau,  nun»- 
ino  anfBoqaem  Ibutatum  vocantxquale,  fubindc  nunor,  comprefla,  calamum  icriptotium  Tuc  Ga£' 
fi,  teneni «  taAu  moUi  fuperiicie,  vilhim  holofeiioeom  inntata.  coloris  ex  criio  dnerd,  8c  TaTio 

li  ci<i  oVjoftii  renidentc,  umbiiico  utrinque mediam oocupante,  (cil  .>.Itcrn  ri.i;  cynrclHorc.  Vilhu 
<k!.ilus  commmuto  Adianto  fimilis  quodammodo  Cordo  tefte.  FiiLi  m  gcmiiias  abit  cruftas, 
diiritic  fer^  cornca,  colorcque  cx  t^.ilvo  c.indicinte,  lapore  inlignitcr   amaro,    Ipfa  (iibftantia 

•  tnm  &  contiilii  conmmax,  adeo  Ibluia  lent.ique  eft,  nec  nifi  prob^  iiccata  fruftula,  &,  ea 
qpudeni  viK ac  nc vix  coniondi  fiu inpaiverem  recUgi apta.  Cum mdnoi orliiculos  /iiuiuntur  uter- 
ye  inotfais  aicumferenaa  eapmim  faramen  hab»,  quo  conrinetur  (otannotatCordus;  germina- 
turx  8e  ex  lemine  boc  &to  eximrc  plaittx  nidimentum,  exiguo  pednib  Sc  veluti  parvo  Tiliagmeo 
aut  Hciicr.icco,  vcnofo,  di][>iic!;:uc  foHo  conftans,  tam  cxquilit.a  pcifeftlque  figura,  ut  cum  vcri  fb- 

'  lii  conliimniata  fonna  dc  pcrf.;ctionc  ccrtet.   £)us  unica  tantum  pan.  OOC  cft.  pediculus  prxdiAo 
foramme  vel  cavema  continctur,  fbliola  vcn  '^yji^TT  finftv  OOnnufluhl  daudiDnnir. 
Reperitur  (ed  raniis  formi  obionga. 

Nonnulli  Nucem  vomicam ladicem eft opfaiitt  fom,  led  enoneg;  arneque  fimgus  eft,utaliat^ 
deoir:  fruAumcdcexilcfcriprioncpaiet,  vcr.iin  .in  a-^Wisan  hcrb.Tmcertum. 
Nucem  Mtttl  Arabum  nonnuUi  cum  Nucc  vomici  eimdem  eflc  volunt,  verum  iiefcripcioQes  et 

non  conven-.unc. 

^  ui^*"  vomica  narcotica  eft,  virulenta,  &  rel  Opio  deterior,  in  pulverem  redada  &  cum  dbo  exhi- 
<4K        \m,  cujH  gc  fides  interimit:  exemgla  habes  apodGefiiernm  8c  Jo.  Bauhinnm,  qdbiB  addemus  ea 

S:  nobb  ooramunicavit  D.  E.  HuHius,  excsrpca  ex  Antum  Jt  HmJi  Cmtmia  (^ftrvattonum  Ob(  5  o. 
as(inquit  ille)  nuces'vomicas,  in  fi-ufta  incibs,  pani  butyrato  mixtas  cani  appolin,  qui  ea  avid^ 
devnr.ib,itj;  poft  fcmihoram  ingurgitabat  fc  offibus  Sicartilagtnibuscoctis,  (cd  altcr.iel.ipli  femihora 
tremebat  toti:s,  dcloco  in  locum  difcurrcns;  eredus  ftare  haud  potis  erat,  niii  iulcro  umitcns: 
Rigo.^c  &:convuliionibus  cmra  afficiebantur:  Terria  (emihora  finita  oc moninis  onmiiC{  brevipO« 
ftea  rclpirare  cccpit  celeriter»  &a4iutus  pedibus iniiftebat  j  ad  minimum  nmoBen  fionere  Tidda- 
tWj,  6c  cderius  rcfpirare.  Iloeinflatu  perquartam  femhoram  ftperfles  manercanis,  ^  tandem 
fubito  moritur.  DiiTecanrimihicaniscadavern.TC  occurrcrc  phxnomena.  Stomachus  ingurgitato  ci- 
bo  ictci cus  cut  adnnxtisnucis  Vomicx  lcgiiienti.s  q.ix- nullam  mutationcm  palla  videbantur,  quam 
qubd  molliora  eflet» :  idem  accideratlcgmcnto  pcr  Kiem  tcmpoiisfparium  111  aquacalida  detcnto. 
Ponoftomadnis.  cefbphagus  &  inteftinum  nacuraii  conftitutione  gandebatit:  Vala  ladea  in  meieO' 
tgnotufgehitit  cnylo :  pulmones  ((^ito  nibicundiores,  6e  oottBiTtatricuB efdj^  anricuUr  deblto  m- 
mfayorei  erant.  Ex  dilTcfto  cordis  ventnculo  dextro,  vena  cava  a(ccndente  &  defcendente  ftrida 
nugna  CingiiiniscopiacHl  icbatj  in  thor.tcis  cavitate  ftarimcoagulans.  Circa  ccrebnim  nihil  prxtcr 
mniram  notarc  potui.  FcUs  ;ib.iilijnipta  nuce  vomica  diquandiu  in  aqua  m.icer.it.ij  &  ;>imni  cxco- 
liataiilBftn  SymjHonutis  impetebaotfj^c.praediftus  cams^ot6qaliigcanis,  qm  untum  reiiquias  aide 
pnetermidas  dcvorabat.  DeMNt|it>ili*oftigand^^  requtfitam  ad  animal 

smeiiniendum.  £x  oblenraas^immpnitem  faanc  nucem  vininamn  petiffiinttm  imM»e  Audomoae» 
bmm  nervoquc  irrigam :  HtiK  enim  inqutemdo,  rigor,  conTcMbnes,  horrar,  tremnr  8c  rei^ntio  tn- 
ordinata  facil^  dcrivanrur.  Pr.rdiila  (ymptonuta  me  ab  u(u  hujus  nucis  in  hommeabfterrent,  bcct  bc- 
ftiis  non  homimbus  eam  noxiam  Itacuant  quidam.  At  ftatuant  illi  quid  vclint,  nrihi  minimc  dubiuni 
t\\  quin  coldem  in  homine  haberet  eftedus ;  Avibus  ccrt^  non  minixs  pcrmciolum  cflc conltat  quim 
.  bei^u:  noihates  enim  qus  pulvere  camibus  infperib  Corvos,  oomioes,  aliaUqne aves  noxias  inelcare 
-  .<e  perderefblent.  AdolphusOccoin(uaPharm.teftacurJulium  Alexandrin.  ad  le  kripftfle,  Nuccni 
TomiCim  ablegsndam,  nec  ad  oompolitionis  uUiusafiim  admittcndam,  quippc  adverClttnm  fcmpcr 


ltime  httniai»,necqmcqnam  tameninterea  unquam  commodi  allaturam,  quar  JodSfEmi  Vin  lcn- 
tentja (inquit  J.  Bauhtnus)  nobis  perplacct;  ncc  qlicnquani  lucicmis  vidinius,  qui  fuo  cxpcnmento 
a^waiaude  dtgnum  illorum ufii pcdccifte prodiderit.  Hmc  non immcnto nupcn  media in Ph.\r- 
"""*™~*  "  *"  oro  (qood  obm  iiigiredieb«ur>delczipGM»e  eamotmfeuht.  . 

Si 


Si  pulverem  Nucis  vomicz  vebeandoU  deceKndt  eft,  iMm.  in  pila  oindenao  obcorneam  fub. 


6.  NuxMetel  O^ctnaram  cculata  CB.  Mwfiinfpim  aadMS  MMT^  JH,  RnSm  mmtti^ 

6.  Clul.  Exot.  /.  1.  <•.  jo.  ..... 

J.B. 

^  Mi|oreft»i«  VoiniMp«&<toa^uaii^  cft, hacc vero arcumfcriptione  haua  ir\  rotunda. 
Kd  pep  ambitnm  nonnihil  ftnuata,  altera  pan»  in  gibbum  exmberante,  altera  eomprcilj.  Colo» 
dncreus,  vel  in  nifFum  dcclin.ins;  Gibbus  per  declivia  ordine  pofitoshabet  ocellos  quinquc  impteC 
lbj,  comprclla  pars  lcrobicuios  h<tbec  inlculptos,  m  umbilicoquidem  unum;  unde  pedicuhis  videtur 
prodirc,  m  marginibus  autcm  mulcos  incerco  numcro.  Ocellis  rcfpondent  totidem  loculi  diftindi 
jnquorum  uno<iuoque/f»fm  umcuni,  Pomorum  autPyrotam  feminibus  fimile,  fed  habiriui.  lul^ 
liintli  pingMii  okt^,  fapore  Avellan» :  drcumicaa  omiwfiiUbatia  lapudee  eft  duridei. 
»  HicMiifliia  iiiwiMtcijioaadwtldetiirNiitiVoin^  hiadiiL 


Magnitudo  nucis  Jn^ndii  iiu^odfii  habitionfquc  corticc  tcaui  non  duro,  fcd  gallannn  inftar 
fungoto,  qudi  receoapBnuneii amaim  fitcric  i^Tpcm  per  Igngitudinem  fpccio-c^  fuJoiruscft;  ful- 
c6fque  nAos  decenr  inhociRniarawnniis*  ntcaBscmiMadk  eKraordinarus,  inaMuaiiixis,  tubcro- 
fn.  Imapartequarda  convcniuntloroblCldni  cftfOppofiagl^  SiocuiiifalMMiimMncoil' 
fodias  intcriora  dura  deprehendcs.  , 

Huic  aliom  fubjiingit  fru<^m  J.  Bauhinus,  quem  vocat  Nnoem  Indicam  ^Mfiwaii 
te&amquem prxoMCntis  fpedcm  videri  aii;,fiiioneadGm fib  HUt  Jih.  i.CMf,Wf, 

&  MimmmfhtffmCUL  Smt.1%      «7.  hmfM»  TmmnA  Ca 

Cluf. 

AiWes  ho>  fiUL^u^  fjrentCvroliiiL.iuriniipridirj:c(Tcc1iccbintur,  craffis^  fpleodeiKL—,  

minime  lerratts,  oblongiulculum  frudum,  exiguis  Uigneu  glandibos  limilmn  ierento^  *mJ^ 
cal^oe  (ata£Brmabantqui  inveniebttu)  inddum,  tenuioarQce.  dneraoei  ooloris,  interdtun  edam 
atn  te^uow  nnctaiimme  ooattnentem  oUonnuiculum,  candidum,  nullo  manifefto  f.ipore  (quia 
prsc  ficdtate  indament)  pTxditum,  8c  atabincolis  Beretinae  infnlx  etiocebantur  edulem,  lcu  morc  le. 
jBininurn  clixum,  fcu  in  firin.im  tricum  &  pulcis  inftar  inlpillatuni  Sc  codum. 

Indderu  pnraunimiuta,  dmnde  m  Betotma  &  m  Moiacds  a  Eraa  Dradocawibiis  in- 
veonu&relataacft. 

<MmA  miftiM  fmimmtoit  fimlu  fruSm,  eortkt  frtgili  J.  & 
Ip(b  fatente  Boretino  przcedenti  nmdis  vidccur. 

NiteBl»  bUica  certi^  tmm,  ftjrtt  BerttmmfimSm  J.K 


Olivc  nittnitu|jiine,  qua  adfaxfit  latiufcula,  alcera  parte  ia  acnmfla  defiueutei,  (ex  eoftis  n£& 
panrisdiftin&is,  KMiorus.  Cortexcoditunguccompreilus. 


Cap,  .  IL  . 
iMKirariNnfi  IS^  «rMW»f  CBl  pL4of. 

t.  thSm  mapm  tx  ntmHtmt  cmfrtjfm  artiet  n^fifm  CBl  ftr^iimfiiatmmtSk*Ck£»B^ 4 
Ptregr.  fr»am  er.i»^ mmm  wndm}.^  tuntM^j. 
Cluf.  ,  .  . 

VAIdi  crafius  erat  hac  fiu^is,  nam  geminum  pugnum  magnitudinc  iquabat,  orbiculari  pomc 
figura,  led  latior  fivecraffior  quam  longior,  uc  cujus  ctrcumferentia  eirct  deccm  uncia -um, 
lof^udo  ver6  i  pediculo  utrinq,  ad  lumnuim  taftigium  duntaxat  no.  c:n :  craftb  rugoI6(|, 
cortice,  iI16c},  fufco,  cavum  orbcmumbilici  inftar  circa  pediculum  habcntc,  liipcrna  autcm  parte  tu- 
beroilis  quibufdam  obfito :  intem^  magnnm  aoniioebat  nucleomj  in  binas  partes  iedum,  vaJdft  ra> 
tofum^hifdCqpaficcm^Golorisexterni,  cacatuiaron^eaM  imacna, odftiingRndi initio i^poi^ 
deinde  hibdidcn.  I>elooooihilhabet. 

Fruam  Tttmtdm certiee fm^t ft^Krfttrt^untt         Pr,  l.  i  Garet»  *  Clul.'  i>. ^m fuk/mr'  * £x»t. I. z. 
fiimt,mmlmimfmiimiimC.K 


Planus  crat,  &drdnoduAz(ere  RNniiditatii,  qoannoa  finipilarem,  fed  plttres  fimnlcoaiwxoi 
^iofru^  inclufos  fuille arbitr.ibarur  Clufius;  nam  aliaaliisquali  incubuillcnr,  vcdig).!  in  nnnnul- 
madhuc  a[iparebant.  Erat  veiu  cralTo  qmdem  fed  (iui^ofi>  coTtice  praKiitiu,  lubpurpuratccnus  co- 
loris,levts,  lelcunciambtui,  nucleuni  rnnriiMBa  pliM^ni^  flndiWBfrtlfj  lff*pil^ IIIBar"^ 

Nulhnn  ooc  oomcn,  noc  Ipcus  adldipcus. 


I%l6  H  I  S  T  O  R  I  A     P  t  A  M  T  A  RUM, 


*£jwrJ*«Aj       1.  Fruam  erhtcukru  ^tium  Uvn  C  &  PTmUm  mifctilantm  }.  '  Clui:  Fr.  «rhad^hi  firpibm. 
mntrmglmlm  J.l^ 

OrSariscrat  formx.  »nc5as prne tr« amUtu  c«^^ 
loris  fuDerna  parte  exieuo  mucrotic  (veluti  glanae$)p«to iliterna  vcftigio qiiod^  cuipedicu- 
bTffi^^^vSiWjWiSc  aqu«  innatans,  canwifi  imdeiim  aut  pulpam  oonoiifiiis, ot  cx  Ittepi- 


ttt 


ijSiiptionon  v.iia:  di(Iln.i!;s  erat,  paulo  tamen  minor  &  oWongior  [interdum  asqu^lis]  Coc^ 
cem  vero  habebat  duram,  Psnc  uiftar  put,iminis  nucis  Ponocar,  fofca  teaum  epidermide,  intaniani 
•  '  uiem  partcmcincracei  a^ns:  aqua  mcrfus  non  lublidebat,  lcd  iimatabat,  Lcet  nudeum  contine* 
htt  AvcUana  non  minoian,  emcweeum,  nigoluro  ob  veniftatOT,  npn  adeo  lolidam  ut pnmoioivi; 
S^p^X,  (ed  qui  oiUdiafadK  ikm^ 
aCHi  depceteodelMPir. 


fruciuf  «rUadsriffiavitt,  macuU  fuhfuftilltUtm  O&A'. 

•ExMJ.i.e.i9  tMfmmtmu  tUberfitm flavta. 


•Tamcortici.    Non  alU inreqaibjiflbjoM ' flaroafru^  Cbf.Bn  Cuad  U.  AL  difet. 

«iteriorii     cxtrcniitatem  qua  looo  adhaeiertt  macnh  lobnilca  uotatuserat;  , 

6.  Fruiim  erhkuUru  3*Juem  mclM  Juro  C  B.  Frmctuj  exetum  ^.CloC  JbRT.  As.  «.19.  Nmi 

CffMmiimJn^t«rkti,Unm,l^0MtK€ibrm  J.K 

'        Orbicularis  pzne  erat  formx,  quatuOr  vero  unciarum  ejus  ambitus ;  cordce  five  verus  putaraine- 
*   quiiiem  tUiro,  fcd  non  valdc  crartb  tcdns,  qui  ruperna  partc  bevis  &  fpadicei  coloris,  inferni  rugofu* 
&  ^lcus,  nuda  Cypotc  fere  infUr,  tmcleum  contineiu  dununj  fbris  fulcum,  intus  aibum,  non  m- 
gtad  lapMiibcapunqaakn  pumiM 

7.  fnSmmiitti^ru ex ruff» tiMam C ^S^mfmpwm }.  ChiC  Em, k%.t. %o..  ftr^pkiu 

tftindttmti^^dMu  J.B. 

.       Cb,f.  .  . 

Medioci  is  Avclljax  m.igriitudinem  non  Ciccdchat,  parne  orbiculari  crat  forma,  iiilT  inR-rna  pars 
pauio  .ingulliur  in  triangularcm  quali  mucronein  deiiilTct ;  colorex  rutlb  nigrtcans,  &  tamctfi  ievis 
nihilommus  in  aqua  fiiblidcbat.   Duro  cralloquc  puuinine  oonftlbat|    IMIflfflini  **'*'***'r»  taoKk  ■ 
fitfci  nicmbraiii  teftumcoatinebat.  ExQuincadfiUtnsent. 

8.  Fht8mtiikigmmful^m  C&  IV.if.  iy4kGmmaaCSmt,Li,t.t6. 

Cluf.  i  ' 

Orbicularis  crat  &iemuiictalis  magnitudinis,  duro  cortioe  tc^  inflar  frudus  SEyrads,  duplo  ca« 
tnen  nMjor,o)lotilqM  munisilb  ipleiideii&  ic  quafi  fiiligiiw^imdeam  aliquem  onntinenn,  qnia.' 
'  ^Vtotts  fliepnim  edebat; 

tBmJ  lt  tl       9"  FruSm  eristularit  «ter&tcidm  CB.  Fr.ftrtgrmm  aaii [aforu  *CklC  JVm»  ^<rv»  tmtinitu- 
.  imfiii9mftiiammiim  J.B. 

CMiiciiUris  feiierat  (bmuej  undam  viz.  longus,  cannuidem  labis,  paulo  camen  platdo^  ocriflqae 
turoens  polvini  inftar,  ater  oninino,  i  tenui  curv6que  obbngp  petiolo  pendens,  temd  fiagiliqoe  cottir 
ccprzditus,  quipreflusillico  frangcbarar,  &  pulpam  oontinere  deprehendcbatur  fimgofam  &  (ria* 

bilem,  fiibrubentis  coloris,  atque  valde  acidi  faporis  Tamarindorum  pamc  infUr,  (proptcrca  vaUi 
oommodam  mco  judtcio  ad  fcdandam  &  cxtinguendam  ficim^  in  cujus  mcduuUio  iemen  pianun^ 
fiifci  colorb,  candicance  roembranainvolutuni  ciat. 
DtfidMieautkconiliiiieftiibeinpoowCltifi^  W  *, 

*fi«l>i»ftt{      •  la  FruBw  crluL-ularis  cinerktiM  ut  Cham<errlifhet  nucltvt  C  B.  Fr.  II.  MVjpir.  Aifc*CfalCCil*' 
mMrriipbtt  o/Tttulo  tum  Mjfmilu,  fed  major^arhu^ularufient  j.B. 

OHncdlatjs  paem  formz  erat,  Chainccrfiiphes  frudds  officulo  non  diflunile/  fed  ma jor«  iaevist  cine* 
raoeo  cdbre  pneditut,  putamineficisceoni,  Quod  fungofa  quadam  materii  (uffiiltum,^  tmero^  qoa 
nndeus  tnduddutur  Ixve  &  Fufcum  eraf :  ipfe  ctum  nudeus  fere  orhicularis  formc;  infitna  caniaB 
parte  innmcroinemdefinem,auiinbiiMspaiiadividum  ^ju»  iiib- 

ibniiadubiBDcAiiqp^abefiBi^liibfiivicoloiib  j> 


*ix»J»gAu  ■     II.  AMmafiirmA  coltrit  tintrmti  fru3m  firtfitum  idtns  J.BL 
ikmsem  CB.  fr.aNwr  ^.PsiMimm  *  CluC 

oriMCularis  erat,  parvi  Mali  aui  Aurantii  fbrma,  quatuor  i:nci.is  ambim  continens,  levis, 
Womnm  cineraoeL  ibiidus  &  durus,  pulpam  aut  nMclcum  lam  reiicuium  contmensj  quooiam  com- 
momsiltepinnneMefc  ii.  Ihiaiir 


0  Ly  Google 


Lib.  XXXII.      Ve  Jmmalis  6r  mitm  cogmtit^  (3^,  1817« 


.  12.  Bm&m  ntmdiu  fgrviUt  msmm  ffsdkt»  fitwftait»,  mdm  ftkaeidt  C&  Fr,  7.  i  Bxit.t.i: 

Lobo  inclufus  fuidc  videbatur,  aut  (alceni  alio  operimanto :  lu-ii  veftigium  (upina  parte  retine- 
b.it,  qu.i  .iltcri  rei  xferat,  alioqui  firnio  piitaininc  priditu.  cr  ir,  Iicct  v.iLie  tenui  &prxpolKuni 
fi}leciaeate«  oobrisexipadioeoilavelbenas,  nucleuin  putamuu  non  adhztentem  contineaEej  ia  bi- 
fepiitw  difidniigib  inwinecMidicMMein,  fibddo  &paiie.  '  • 


I  j.  MbiffltelWv  eemprtjfus  cmimmw  C  B.  '  JK  MiWMr  i.  P«/Wm»  •  CIuC  fr.  rWw,  Mr-  ,  _  , 

GraTB  eiatj  odiiculata:  pxnc  formr,  pbmoru  t  imen  &  qudi  conipfdEc;,  «WiMi  daencei  fei 
oolori^  durut  9c  iolidu^  aqui  cantcn  raerliu  non  fublideas. 
.  EciioinaaftlqQisFaludwoigpoaii. 


C  A  F.  UL 

Fnam MrHeahares  fileh mv^^inffiCB,  p. 405.Mni£i         Ntn,Saxmis  J.E 

J.R. 

MAgnitudine  fua  unguem  iBedii  digiti  zqoat.  Scifiiis  eft  modio^,  in  gibbam  herailph»- 
ncum  pzn^  elata,  iu  ucper  medtnm  leftiun  elobum  fer^  rcprslcnter.   Corcice  munira 
ell  duro,  dnereo,  perindeacNux  Vomica.  IncentTo  pams  planx  foramen  um^iiica|e 
imprelTam.    Subliantl,i  imcrna  nigra  efl,  duritie  corndl,  fiiefip0iiO.li0lilMlt.  Ad  inoemVOin^ 

cam  refcrenda  videtur.   An  granum  nucis  (equentis  ! 

I.  fni&m  erhutdarit  majtr  fuftm  frutm  C  &  JR'.  «rMe.  ftr^fmm  I.  Clu£  EmT.         9. i>. 
'  «rh.  pfTf^.  cum  gramt  mm  ^mktt  fimi&m  j,  Bl 

c!ur. 

Orbicularis  &:  fpii.Tricx  prorfus  fbrmz  cr.ic.  Dimend,  fivc  pcr  longitudincm  iinci  ducla,  fiva 
per  tranlverkini,  .inibitus  erat  pamc  undarum  novem,  nonnihil  tamcn  ftriatus  crar,  circi  eaiii 
partem  qui  pedwuiusadiixleratcolorisfui^  laevis&intus  cavus,  aliquid  tamcn  concinens,  uc  ex 
mc^o.quemjigiflttw  edebat  oonjedaFaronoereliod>a&  Ex  illo  pertulb  eduda  funt  mulu  grana 
plana  nncis  iroaiicz  formam  perbelld  reierehtia>  nifi  minora  fuinoit,  &  oratiniaittGrailasiiabujP 
icnt,  lapor6nique  mmim^  ut  illa  amarum:  ollea  tamen  eomm  durities. 

i,  EmBm  trbuuLiTit  mner  emtrtctm  firuum  C.  &  Fr.  trbie,  ftrtgrmm  1.  Clu£  £jnir. 

Prorlus  oiliiciilarii  erat  «dttn  liie  (niftus,  (ied  rninor,  ut  cnjus  ambitus  qoatuor  duntaxat  oncia- 

rum  c(Fjt.  Pulvinato  aliquo  intcgumcntn  inclufiis  fuilTc  vidcbacur,  con)cdur.l  tact.i  ^  fibrarum, 
qurjijs  pLunicn  (  quo  inclulum  crat  )  prxdicum  hier.ic  velligiis  ipfi  imprcffis.  Cmcracei  co!oris 
crat  cxterna  cjus  pars,  intcrna  cava  &  nuclcum  contincns,  quu  ftrepirum  Igitatus  edebat.  Si  lia- 
buiiiet  ea  foraminum  veftigu^  qoae  limt  in  magpa  ilia  Nuoe  Indici,  parram  Coccum  quilpiam 


%,  FmSm  tMeJmrm  fiAmgir  &  ffltnJtm,  fuleii  Jifib0m  C  6.  IV.  r.  €M.  farhipt.  *  Chn  •  Zxn.  L  », 

C.12.  ~ 

Orbicularis  patne  erat  figurx,  una  tamen  parte  (cflilis  8c  quodammodo  planus,  altera  in  orbcm 
adlirgcns,  creocrrimirque  (ubni^a  fplendent^ue  qua.  tegebatur  cuce  iive  membrana,  qiuqua- 
verfum  veluc  fulas  diftinAus,  verum  long^  major,  nec  ade6  airinaaais. .  Gravis  «rat,  coitice  folbo 
prxditus  e6que  quem  dixi  modo  fulcatus:  intenit  pnlpo  liioliibAaaaa  di»acnidiGan^  idfiiiitio 
apqrii»  deinde  adftrinffnrit.  Exladia.-  , 


•      4.  Flrmffmi  atcr  Iflendtvs.  c^uaiuor  fJltt  J^mffm  CBi  JV.f.  i        OmM*  Gla(  Flf,tmr^  fM-  •Bxtt.t.X. 
tuar  fukudifimtius  e,ii, 

*  • 

Prorlus  atBE  ent,  Izvilqoe  8c  fBlflDdeai;»  qneoiOF  lulois  (ngecni  diftinAas,  ( tanqum  ih^ua. 
toorpartesdivifbs  eflet)  quonanUm  ed  pams  edTeHxtunblicnm  nlque  du/li,  plajios  aGoqni«  8e 

Ofbicularis  pame  fbrnix,  uncia  paulo  minor,  (upema  partc  aliquantulum  rumcjccns  8c  quali  pul- 
Vtnatus,  nin  qua  partc  (iilci  depnmebant :  adverfa  pars  veftigium  rctincbac  liilcum,  quo  frudui 
five  cortict  qui  tegciwt  firmiter  mhzfifle  videbatur,  qualc  in  Ca0.anca  cqmna  conlpiccrc  clt,  vc- 
rijm  non  adfloamplum^duitim  tamcn  9i  fididam  deprefaendebam,  adeo  ut  eoam  limam  quodammo' 
doieipnereti  eamcbcanibi  qnemiiaclenmcoottneatr'^'  ■"" 


5.  FruHus  orhicularu  in  fmmmt  Imti  tripU  dt/tmaiH  C.^  I^.IOL  i  Jitc.OnMt*  0aC  *BxetJ.i. 
Cluf.  *  e.16, 

Pauld  major  crat  (emundi,  orbicularis  Mne  formr,  fufci  coloris,  qui  an  officuiuni  duntaxat 
alionjiisfinAns  eflecn^cnedubiuseram;  mir.ibihs  enim  erac  ejus  forma ;  nam  (upern.i  pjrcj  in  tres 
ingMMa  paitei  bn^  trigood  quodammodo  dilbfiguebatur,  ilb  vi»  d  fummo  tn  quo  tbramea 


Digitized  by  Google 


dufta:  infinuautcrnpaitetrasilUlmc»,  acqualkcr  latcra  (ecantes  fai  ai  ombihcum^i^i^ — 
K^^dupbcatasalmlmcasqiw  erit^  OMiAineixmc,  in  quarum  SSCitlS'* 
IOiiirteninaKKamplumquaminrupenoi«ittrW,  non^^^^  &  interitirium  illS^J^ 

tas  Imcas  trungulum  cfficientcs  occupain  pauld  candiJions  ci  .1:  coloi  ,s  qim,n  reliauus  frnA 
vcro  nucleam  conttneret  ignorabat  CJufin^  qnia  mocus  aut  ag;iunis  nuUuni  JfacDkmii  aUU^  ',^2 


•  Piorf.is  orbiculariserat  fqrmx,  q>iituor  enim  unciarum  erat  cjus  ambitus.  fittt  i     X  \ 
cumferentiain  metireris,  five  niciiio  corporc,  cono  fi?c  cuce         coloris  ev  -11.     P?'^"^J"  cir- 


cumferentuin  metirens,  iive  nicilio  corporc,  cono  u?c  cuce  »*i»tu  ooloris  ex  n-  »'p"-"J"  "r- 
ut  exiguum  aurem  Maium  reliccatum  vidcretur ;  oOo  CMnen  nmnt  fif;.,C,/r  "  "'^eiw^ntis^ 
ftmmuni  findum  omni  ei  latete  duao«  liabebat,  eonjtDgDe  noSL^^Z^  t  ^"^^ 


MaU  Aiiiaiiiiii«cBriUanJwrvo(iimdii^^  "Wi«romo(j,noca»JiabBhat 

7.  FrmSm  trHeuliris  fufctit  fcnii  nrrvu  ihilmHui  tx  Guinea  O  B  A  iitt«fiiM  - 

Clut  £x/.  J.f.  Jo.  Fr.ftrtgr.arbKulamfaiii  difrrfha  J.  E,  ^^*"*  fV"»*  ]. 

Hic  etiam  prorik  orbicaiark  fonni  ciat,  fed  {enis  duntaxat  nen  is  di/HiJA-  .L:..c...   y  .  . 
«treraumufque  pcr  longirodihem  rcAi littei  txc^a^ati^f^a^iZ^t^  ^ 

oens  :  la-is  tamcn  c.it,     aqia  UK:iii.  innacabat.  *^  «miiaamft  Uxraia  COOti. 

8.  F;  «i7.'«  erhcul^ti  JsaJuaa  novtm  venit  JiimSm  mmm  r  n  j&   

^^^^  /«*.,.duir£«.t.».«,o.».;,,^;^^ 

Non  inclcg.tiis  crat  hic  fniaus,  Smiut  oiliicularis  fev  unr,,.  in  „.,k:.   /r 

longitudmcm  cxplens  ,  novcm  nci  vb  .i  iunino  ad  ucdia  J.m    V-l  j» ««wn fa nnoarnm 

Aindus;  fufcivcl  W.cc.quod.m,n)oclocoirs  cf^s  ni^^^^  '^"'^^'^di- 
fKcatam  cum  limfnibu. connnens,  quu  agitatil^ftre^^^  ^  * P^^P^  «- 

nbat  quu  confiwgerc.noluit;  ^«iw  wwflod»»  «ottuMre  «mh 


Cap.  IV. 

;^.;.a. 

A^Jf  "''/T'  "P^Rnitudinem  iquabat,  i^io  fupcrabat.  quinque  videlicet  uncias  v^h  lon... 
7JcraffiB.  fnre  totidem  cjus.imbiuis  compnd^enddMl,  rald/Bavr^nS^  ^™^^^ 


Itt  "'iP^  ««4"?  tiwjiHW  qauttHnerat;  «mi 
neMt  nnpraHa  i  efWBi^ai.  {pft«i^.innami  nmit 

1.  FnOm  tvi  miftrim  fmtU  C  B.  fr.  crhcul.  fercgr.     Cluf  Exct.  l.  9.  c.  9. 
*Emr,L^        3- fW...  ^^^^^^^^ 


tnmoiodnSSL^^SSA.^l?^  coqne  inxquali  &  fufa  cobns,  imernc  Ixviore  &ono. 
™°«»wcei%  medu  qus        ftbrola.*  finna;jiudeiun  anccRi  cootincbat  AvdLw^i 


Digitized  by  Google 


UbiXXXlL     IkJhmi^^mhmt.agmtit,t^.  i8ip 

P^caiTiine  indb&  magmtudine,  gravem,  durtan*  rngofim  ( quia  rc(iccati]s)  in  binas  paitei 
'nm,  |blK^'im,intenoreparte  albicantem,  in  quo  nuUum  maniwftllin  £ieONni  .d^keheMgn  patO: 

rat  Clulius,  quu  omnis  vis  ob  vctuftatem  fbrtc  cvanucrat. 

4,  FritUus  avtilss  pttammt  crajjo  ftirrofo  C.B.  Fr.  J.  jT^Jc.GiWrfiCluC /.  c. 

Olficulum  vchus  alicujus  fmvhis  qit^m  &uAum  (Uci  poterac,idque  vaki^  durofic  craHb  puramine 
Ha(linun>  quod  externa  parte  mulds  fibris.cpnftabat,  tatanl  ^drft  nigrum  &  quodammodo 
&xeum«  nttcleum  craiTum>  dunim  4c  n^goiiini^rincnii  '  Onjli  pikn».ciac:il^d  officulum  fbrmlj 
feiainciam  loogum,  yiiciam  cralluini  '  ,  / 

5.  Fhiffiu  ovalli  fnfcut  C  B.  Fr.  MfctBsnm  t.  GaC  Eit.  £  1.  c.  1  $.  fV.  is/fovf  «t^a/kt  ru^iifusJS. 

Scfcunci.ilis  cr.u  longitudinis,  binas  tmcias  aut  amplior cjus  ambitus ;  duro,  miquali,  mgosoque 
cottice  conftans,  fulci  coloris,  gravidus,  h.c.  aliuni  fruftuni  vel  ofTiailum  live  pulp.im  continens, 
nam  agitatus  Ilrepicum  edebac  Apertum  nucleum  commere  deprehendit  .Cluuusj  craflum.  ejui- 
demcuro  iplb  ftu£ta  formz,  cavum  ianis  6e  inanem*  fiMMitii  tania'niftf  ionibAteih^  8c  ttpoce 


demcuro  ipio  truau  tormz,  cavum  11 
quR  T<»iita!&  ranadz  Amygdalx. 

■   i,  FruSiuevalisUfuli  JuisU»  fimlm  *mM(»  "C>'iMai         Fr.fir^wtu  fvmiu^jMii  hfijf- 
Jmdmto  j.a.  Fr.t.cap.  %o,L*,Ck3.Bxit.' 

Indaico  lapidi  magmtudine  par  crat,  St  eias  formam  e.xceptu  ftnis  pulchernmc  exprimcns^  ex 
nSa  nigiicanciscokMfii  eft.  ut  majotes  nonnMr jiWth  leu  8c  aqnB  jnipiiiiqa  fasemuaii,  duo  pn-^ 
lanuneoonilans,  ac  iindcumoontinenft 

-  BGuineadeuRaeeat  '   -  «  iMni' 


9.  Aafta  tlivit  t^uhm  rtftrm  C  &      MMfr  5.  FiUni  CluC  Rxit.  1.  %.  c  xoi>  Sseejt 

•  BaccK  cujufJam  prxgr.indis  ofllculura  videbatur,  formi  iOlivz  oflidllam  ctcunquc  rcfcicns," 
kne^  Mipea  majus,  ucpoce  ielcuncialis  bogitudini^  unctalis  ver6  lafiHiilifik^  rugofiun,  fi)liduroj 

«idMminfcconiineiitnteatiiicitt 

•  .  ■  ■    .  . 

.t.  FknSiu  ivslit  jMJitiMi  C.B.  Nm tar^rim%,Ck£  E»,  L%,€,ti,  Mni  «iiMbni  fo^pimf 

Kl.x  hxc  oibicuLiris  prne  foniueerat,  paulo  tamen  longior:  tum  lUius  amblrus,  fumptl  utrin-' 
que  per  longuiKiinem  menliiri  f  *  undas  cpntinehaf,  vix  autem  quinque  unciamm  erat  ar* 
cuumiecaiti.i ;  infem.;  parte  nonnihil  mucroiutajupetm  verb obtdior^/uro 8c iatis  glahio  piinmiiw 


conftant,  ipaduaflolaiisfic  nndeam  ooBitiiient  «t  ex  agitatz  ftrepiu  coniednram  £wen  ponrae 
Chfiua:  afioverb  mvelqero.nAem  findb  ceiinm  cftj  quale  pono  id  Ibeii^  •otgpMli  in  «Hno 


f.  FruElus  ohlongus  fufcus  firiatus  C  B«  IK  MKiow  >  IWrt  P*mm  *  OnC  FhffmfifiKt  dmt  •  Mm.li^ 

ftriatus  ftrefftum  edens  J.  B.  '  * 

Paulblongior  eratuncia:  trium  vcrduncianun  aniWf*''"  (  quapartt  craffior)  ootitiaQhat.  oo> 
lore  fufco  jprarditus,  durus,  ftriatus^  in  obtuitun  macraoem  «cfinem»  in  q»  officnlun  m  mt» 
deiitincluui^  quia  agjtatus  ifaeptum  edebat.^ 


la  FruHu,  chleti^us  arcuatut  fufeut  CB.  Fr.l.i  mnfpg.  id»9.*CM  IhmLfum  fmtl  M^Bgikt^^ 

ercum  elttuj,  fufmu  flumttfufcut  •  if,-  '  \ 

Binas  pxncunci.is  latuserat,  paulo  autem  longior,  prona  parte  in  arcom  elattls,  fupinapIanuSj 


denfb,  crallo^  dunSque  corticc  pracditusj  Hifei  odloris  Sc  quando  immaturas  quodammodo  (padiceii 
inateriJI  fpongiosa,  nrmi  tamcn  conftatK ;  nudeum  verb  continebat  undalcm,  rl^nntri^  daiamj 
fefa  colons  extcma  partet  liibrubentem  imemi,  in  biius  partes  diviiiun»  q|uedttif  edfiiiAiBno  faiiiORl 
pr.Tditum,  deinde  iiuivam  dennn^  tetud  ^odioea  memwana  invoinnna. 

Exjava.  '  if^j^ 

II.  FruUus  «Um/m  fdcut  fsleuMut  CK  Fr.i.  mb.  [3.  1.%.  CluC  Exoc  CtxetCjftU 

Non  valdo  abHmilis  erat  illij  qa|  Ginfio  afiquando  nuflus  pro  fhi^  ejuiarbons^  qusBqnMeai 
illumfialtami  appellatioae  donatum  in  inlula  Higfti  five  Hi^paniola  profert,  fed  minor,  iiecfp*fr 
cet  ut  ille  oolor«,  ied  fiild  prorfus,  &  pre  laevore  ijilendai^  ventre  ^e  infona  porte  dncraoH 
colori';,  non  lari  ut  Iupern.i,  fed  fcibra.  Alio  fniftu  hacd  dubiJ  inclufus  fiicrat,  nam  officiilum 
duntaxatcracalieriusfrudus:  qualis  autem  fuerac  arbor  qux  fru^im  pertulic,  aut  qua  ux  provmda 
aata^  nibllentndfe^pcim*  Atfnn  mllnmfcepinmeacbe^  aecinegiBa  iMifidobifc 

•  •       •     '  .  ■  •         ■    .      .  . 


Digltized  by  Google 


f^%0  H  I  STpKlA  PlANTARUM- 


•BM.Li.e.      it.  thOittMmetttimMiaa  rt> uif^  CR  Fr. TtrJkM *  CM:  Cmtm  mti  jimili  cmtni 

celaru  yB.  ,  ' 

Looauserat  il  uncias,  qua  partc  Urifumus  unciam  aut  paulo  ainplius  latus;  forma  ci  noiinihil 
coawna»  dorfiim  clamm  &  afrur^crei,  ar<a:iuj  capiu,  inEma  pars  in  mucroncm  dclmens,  cinera- 
c(»-oq1pi  ^ 
cdirtntesi 


ticc  Kaiim  hi\»c  ^-erilimue  ei^  qni ^im^u*  •>  ttaouimtmmt  la  Htore Toiutatione  Mtriius tuerit: 
cnn/l.ibaiK  vcro  illi  nervi  ex'  SmoBt^HakerHii  qtteniiidMiDdBOi  nfima  pan  nonjiihil  attrica  fidieni 
r.icieb.u.  Ad  lUKb.  iiorro  Cim4»«  formam  valde  aoceddiac,  cnoepbilk-iMnranm  cnokiani^,  inin 
CCiam  coiore,  qui  in  C«w<i»«  pr  orius  ater  crat.  , 

^  ^   ,  /  j  £•        '  J«  ff'^  oblongui  cmtracan  «ctduUs  C.  B.  OregiocS»  tx  qua  CacM  p»i<mcm  coHficumt  *  CluL 

i6./r.  iz.         r4..I^M$  AltiiMt  tortkt  fist/^ffii/ittt^ Fr.if.  caf.  i6.  A^.     c3Mr.  CluC  1>. Brsfiitm* 
■  limi  fermeufiir  J.'A.'/     .       ,     »  • 

Uncialis  longinidinis  erat,fion  tam  tolbqiilm  fesoRi  coiticettAiK,  fliadioei  ex  ib*iO  coIoiBj  m- 

dcam  continens  cincraceo  colorc  pridiruni,  &  tenui  nigcrrim.iqi.ie  &  fplcndcntc  membran,i  ofcvo- 
lutum,  prarterqiiani  infima  parte,  qua:  aut  tandicans,  auc  ( detersa  m«mbrani )  nuda,  quaotum 
•  •       ClufwoWfijrvarelicebatinfruau  imperfeaih  •    '  * 
3rafiliw|'  pGKniciofum  clle  dicebant. 

.  .  •»  k  iff^fhOtuMKffuUlMr^ereni  nigtrC.^  Fr.  l^c.  l6.  /.x,««*.CluC 

Splcntk-ns  pn  nigredinc  crat,  uncialem  fcrm*  lon»tudinem.  &  minimi  dqjjiti  cnffimduMOI  . 
acqu.ini  vcl  ctiam  ampliorj  parvum .  qucndam  lobum  Tortni  reRrens,  mucrodeioftellum  affvnfat 

ijiin.ianimfxio  rcpnrfcnt.inte :  cxalbidam  pnlfwm  crintincl>,ir,  i     "  *        "       ""  ~~" 

Ipadiceicoluftt,  Malonun  vuJgarium  femiaibus  jpxneiinulia. 


I        /  ! 


FhiSiit  Fyriffmes  ^06. 

• 

1.  Fmtiiu  ^priftmUmutrrtmtjfu»^  CE  Fr.  txttieiu  I.e»/.  14.Ai(.it 

Clut.-  aax.  Tp^tnHrJniffiu  mijli  a^trt  Awt  <»»n»fti»  J.a 

•    Cluf. '  .   ^       •    c   :      .  . 

TUHMliatm  ent,  P^que  fennam  mmUbamr,  -nndtt  longas,  4t  amiiim,  leirfc  tameo, 
nigofiis,  ^ror(us  riiger,  adeo-duroSc  tcnaci  coiio.reftuslicctnonvaldi  denfo,  ut  diflfiailrcr 
cultromli  malleoli  vi  ada^ao  aperirc  pollet  Ciulius.  Apcrtum  binas  ccllas  habcrc  depre- 
hendebat,  membrana  quadam  flifca  flc  fplendente  diftin<ilas,  m  quarum  hngulis  iiLxlcus  bifariam 
4liirifiS|-madLtetiam  ismipirreilte  membrana,  quemadmodum  ferc  in  Nuccjuglande.  Tocusnu- 
demnmm  retfiftateoofttiazeratj  8c  iAitioquideni  (apore  nulio  manifefto  pneoitus  videbatur,  diii* 
riufculc  Mraeiitpflfe  ietcii(n.  fuiiiM  agjmiHii^  &  tanikwn  fimmiqioAimmodo  mwe 
compeiieLMt. 

a.  Fru5iu  Fjr^trm.  mitur  rptJictctimtrau  C  K  f>.  Clui:  L  e.  Vj^trmu  fn^iu  jmrj 

ffM^etittimt^^^  einkttahttl.'^^      •  . 

Hicetiam  li  uncias longus  erat,  miflib  tameii  cramis ;  naraamMas  ejBtrmmdaiim 

rum  erat,  Lvis  coui>  ev  (iwdicd  cuin  cinereo  mijdieolonsin  loammi  mucroncm  defincns,  fmKili 
oorttce  cqqflan^  qui  an  ^ opcrimeiito  tcdus  fuerat  Clufium Iat»at :  Pulpam  autcin  contincb.u 
lUgmmlll  qjUa  officuhiffl  Ifm^*,  uiida  m^SS  loagum,  durum,  cineracei  ex  fufco  culoi  is,  obtufb 
mncrana  eipBtwn,  &  funinu  pam  in  um>  toCG»  Tduti  cxkulfcumi  u.quo  haud  dubic  nudeus 
latalia^  IiM  tmlLm  agttatus  iosdtnm  «dai«l; 


"••/        CAf.  VI. 
«rMirwQr         ^twht  ttAeradis a^  CB. 

n^tatkldt^,  lHfimidiim  miKreri0iiuii,  titbcrc*lu  «bfttum  fufcum  J.B. 
Clbf.         ■  .    .-  . 

Ndalis  er.ac  longitudinis,  fod  officulum  fruftus  ^«^tjjlim  fruAus,  orbiculari  ocnd 
fornia  prarditum  (  mli  qua  parte  fniftus  ipfc  quo  cootmebatur  e  pcdiaito  pepcnderat, 
— I  ^    &ex:ima,  qua:  aliquantum  njucronata  )  tnuni  tcrc  unciamm  ambilll,  «Ua  colwis,  du- 
hua  «c  perpctuis  tubcrcul»  obTinim,  ihqootanien  aBparercnt        "'^rg^?^  n!?* 


utnKiiie  extrcmitate,  iolidnro,  grave,  aqtw  tamen  ipnttao^  nec  uoent  eoanui  sa  mBrgatur. 
BCniqjaallatweft.  x,  Fr»aH 


Digitized  by  Google 


Ub.KXXII.      tZ>  Afumalis     wwmstfigmi^ (s^.  1 8>i 


■  t.  FruHKt  orhkularii  cmeraccus  trihm  foraminAus  detuitus  C~  B.  Fr.  &  Afl  I&  t,  %,  Sx^,  f^HtjC 
fr.  erincularii  ferfcum  trii/Ms  julcii     trAusfartmmiki$i  J.  fl. 

Fomam  orbtcularem  habebot,  paul^  1"*"^  ewt-ftpema  8e  feffili  parte,  unciam  Ums, 
fbydof,  noc  uUum  ftrepiaini  dnm  ■Kpui]Miir  eaenk  omimm  ■  coloris,  tnbus  canalJcuJis  iiVc  iulcis 
diflinaus,  a  (uminoiiiqMeadinafbiaiii^ 


ifitmnKi 

parte  piff<)ims.  .: 

}.  RnSiu ntmdm  fitvus  t»bereiiUi$lfitm  Imt  tmmmtt»*  trmf^ttrf»  C&  Fr.fir^rmtt  4  CiuC 
£Mr.lLl.  e.  ;o.  Fr.feregrmm  ttAtr^m  mfjtr  CUtfio  J.  R 

Cluf. 

Huic  (phxrica  ferc  erat  fbrma,  magnimdo  pine  uncialij,  puumcn  a Jmodiim  crartam  durumj 
perpctuis  tuberculis  undiquc  oblitum,  flavcfcentb  colopis,  lincA  emincntiore  rraiilver(um  lecaimt 
quam  ut  in  Juglandibus  putaroinis  con)un<£tionem  &  oomMiRuram  effe  arbitrabacur  Cluliuib 

^  FnSms  ntambu  fimmt  ttArrailts  tkfittu  Clk  fr.  ftrtgrkm  {.  Ciuii  a 

Chf.  , 
Sphx.-icT  prorfiis  erat  huic  Formr,  magnitudo  globuli  minoris  fclopi,  putamen  ejuflem  cam  pr*- 
cedente  coWis  &  pcrpeiuu  etiam  ubercuUs,  non  a(ie6  tanMn  crai&s^  obfinun^  nuiliiique  iioei 


5,  FrmSut  emiht  ex  fiifeo  fiiMtmt\  ttthremlii  ttmtrmttit  d^lBM  CK  Jl^.f.ft  t.^,x  fin^ 

Ctu£  Fr.  Extt.  Striimmii  mtl»  tmlteremlit  c^Swr- J.  & 

C*»/^    .  ....  .      .        ■  „ 

Sefcundalis  crat  longitudinis,  unciam  latns ;  paulo  cnim  planiore  crat  (brma,  colore  ex  fiifco 

iubriibentc,  totus  tubcrculis  leviter  mucronacis  obluus,  perinde  fermi  atque  Stramonix  [ni£ta%. 

Nucleum  autem  continebat  hifci  quadim  membrana  techim,  oblongiufculum,  larvcm,  ^adicei  ' 

ColonSj  qfu  albefcentem  meduliam  contincbat,  led  duram  q^ia  Hcca  &  quodammodo  ia^pidain.  • 

6.  FrmSmt  Oliva  ificulmit  referemt,  tmhmemlii  tifitmt  C.B.  Fr.  6.«if>  90.tik%»  lnACInCiK 

Olivie  effkulum  refereni,  rugofutemm  trihmt  Imtit  J.B. 

• 

Unciam  crafliis  erat,  fcfcunciam  fer^  longus,  fomia  aiini  OLvx  officulum  quodammodo  re- 
forcns,  niinor  t.tmcn,  rugofus,  &  vcluti  frequentiflimis  tubcrculis  oblitus  tribLis  nei  vii  fecundum 
^ongituduiem  diftui^;  cxtrcma  altcra  parte  obada,  akera  vero  mucronataj  iatis  gravis,  tci 
ckmn  aut  cale  quidpiam  concinens,  uc  cx  agioUioiie  OOnjkidMin}  in  Vpm  ifljoftu  «0 
binuv  Alaii»  finaailiami  <iubfe  ofiiailiMn. 

'    ,  7.  Frmffut  ehUwpit  cmttMm  tbirui  tuhtrculit  ex^ifu-Tatui  C  &  A*.  I<  CMf.  If.  Enlt.  Cfafr 

Fr.  Extt.  cinertui  cum  lintit  &  tubcrcnlii  dnrn  J.  B. 


indicabanr.  aliogMeainenabiualiquoctuberculis  milar  Tefidilarum  obfins  era^  quaeaperniiunei 
tt  inaeyMlet  liciiiMioftBndnhenr,  ^ttdicd  colons  8e0)lendenm^  yafifinwnabqiiodocMiinuiflent. 
VeU&QBimeiiBPttienttli  finAQttfc  ecUbB^^^ottte  lecutteBe  peediiitt» 


%,  FrmffutetrJis  formam  referent,  fufcmt  tuhtrculii  iiittfutlis  CB>  A'<e>iHrs>0^M>  0.1.011111 
£x«r.  Fir.  fUamtfmnd  etrJitemm  mmltii  tiAtradit  J.  &  * 

Chf. 

Planus  erat,  binas  uncias  longits,  totidem  latiis  fummaparte,  cordis,  ut  vulgo  pingitur,  formam 
quodammodo  refcrens,  multis  tuberculis  eminentibus  inxaualis,  fiifci  colons,  levis,  alit^uantulum 
canofiis,  quia  immaturus  coUedus  fuiiTe  videbatur.  An  aliquo  putaminc  mclufus  ftcncnwlMe^ 
inquitCluiius:  qui>  nuUumpetioli  i  quo  pependiflec  veil^um  in  eo  apparebac 


FrmHms  Mgmlis  dtttati  C  B.  p.  40^» 
I.  Bw5m  trhicmUrufmfemtrifdmti^r^irtmtC,^Fr*i.€if»Xi.l.%,  CM^Exit, 

SEfcundam  longus  erat,  mcdi.i  p.artc  craflior,  extremis  gracilioribus,  qui  h  mulris  fTbrisoon- 
textus  videbatnr,  led  adco  firmis,  ut  fraftra  cultello  aperire  tentaret  Cluiius,  colons  fiilci, 
pelle  tamen  Ipi^cea  kevi  8c  fplendente  teanm  fuifle  reliquis  quas  adhuc  retiaefatt  tali' 
cinivfidebants  et^aelicit  noa  edo»  sntm  ndeteon-,  aqui  tamoameilus  fiibfidebac 


uiyui<.cd  by  Google 


Hl.  STOKIA     PlANTAR  UM 


FmiiMt  TtHmdnt  puMm^  tmrscau  futtm  C.  B.  Fr.  6.  Camn  Ltdu  OuL exoc  Li»  c.  1 5. 
Fr.  J$^mim  fiiimtgfitwJimtbH^iHm,  hdMC»am,f(ifin  «w»  «nfiwo  J.  B. 

UnwSv  erat  magnkudinis,  Nud  JugUndi  (uo  itto  viricb  Jnemo  CORke  exempoe  noo  diffiinili<« 

inxquilis,  fumm  i  p.)  t:  Licior,  iti£nu  in  obcuium  raucroo^m  propemodum  ddineos,  pucunine 
Ikis  aatlo  laxcx  tluMcui  pntlituj,  nucleum  contincnte  album,  Amygdala:  pxne  (kpore.  Alio  fru- 
'<h»leu  cxteinocortice  opcrtus  fuilli;  viJcbatur,  quii  Jepreffionbus  putarninis  !ocis  cincraceam  quan- 
Aam  nucenam  atihuc  inhzreiicem  retuicbat.  UbenoFem  liujus  iru^iis  ddcripcioncm  vide  apud 
ClofuinEsoc.  liKi.  of.aii'  tr.*»9.si.  anc  J.B«iiiiiiiiiai  Hift.  1&.  3.  cap.4a 


9.  Fnam  M  gMmt  ttmhrmt  tmtin  ntiaJstt  viBefo  CB.  Ttr^rimi  fnSm  ntiiahtti 
•  Ct£  ^yntitiJm^  mk  J.B. 

Durocorio,  &  niukis  fibris  rctis  ianxtium  quodamniodo  inter  (e  intcrtcxtis  &  ciuris  contedo 
prxditus  crat,  fo™  qui^iei"  inxquali  &  rudi,  inrus  vcro  Ixvi  &  Iplendcntc,  color^ue  ad  Ipadiccum 
tendente,  ;  >  undas  longMS,  binas  &  «ihpliuk  Utus,  lupern^  in  gjbbom  extubenns*  infemc  planus 
fcrc,  nuclcur  .  Lumincns  cradum,  plcnoli^  fiicculcacuni,  &qui  innavi,  quiiecensexGuiiieaad- 
vc^hisiiiUit,  lamgcniiifiajvinocpcrat.  ■■  1  r  —     «  ^ 

Alceni;»  cjufdem  gco«ris  trudui  nucwus  tuiKiui  ei  .u,  quia  tamen  vctuitui,  rugolus  torn,  Noa  eft 
autcm  Uc  frudus Nux  fed  Primi  cujuldani  india  <  •llicuJum  :  Ad  Mangam  dcc  rcfcrri 

.    ..4.  Ff^Buz  MupilJfia  timrttuit  ttrtirt  ftnfrCB.  ».  mffttatmm  %  cr^M*       »•  Cllif. 

Lxot.  Fr.txet.eUoi^fMgvitJv,  cmiiMM  J.R 

•  S^lnnaaliterat  laiKinidinis;  bnias  unoia*  auc  ampliOT  e]tis  ambitus,  non  in  rotunditate  obbn- 
ipy^  ^  jiifgijbJlm^  «Mpae  i«MMpiali  &:  faid^  fibroto.  dneracd  fbris  coloris,  intemu  fufci,  leii^is,  aqux 
dum  el  mercebamr  tnifflf*i  nudeQm  continens  pradiBrucofiun*  (quia  faot  anc^  manuicatein  ie- 
ttus)  isc  liibftantia  niftlcent»,  adftringentiiquefapori», 

FrmStu        «  ^  w         fc^^rahdk  acnUufcidm  C  B.  Fr.  18.  «/>.  I^.  CluC 

l 

Valui rugofus nigrique coloris nucUus eia^  in  binas paites f^arahil», cxiliSjfiJ^and^uia re- 
ficcatus,  dur  i,  atiSafoili  fipom,  atrtliqeo  tifknb  mr  puantins  ceftu»  w«n«  Otnun  bNbM. 

6.  FmSus  AvtiUifne  magiutmdm,  fatmmm  vtitit  »  dmr  fmrta  detnft  C  E  A-  ftrtpauu  4. 
'■  «.»9.  Ai«-'&Mr.  GluC 

Pbntkxnudsroagnitudinc  erat,  ejufdem  oolons,  putaminc  duro,  vclut  in  duas  partcs  divifo,  nu- 
clcum  continens,  ut  ex  ftrepini  conjiciebat  aufius.  Nncfensalbii^  dnk»,quem  ad  Unguentari  e 
nucis  genus  aliquod  rderendium  dle  oenfehacidBm.  . 

£k  AfiiGa  ddttnt  c& 

7.  nwSm  fiintmkhi timmut d»flui  «gdk C&  «KciMi»  9. «V> '5-  B.'uMtmt 

Fr.  tmt.4mlkttm^dl0Mm}.^ 

Vncum  longus  crat,  minus  nnda  lahis,  corticedcnfo  conftam,  cuyracri  cokij»»  dnobns  angt- 
lis  djihndus,  &  extima  jiaite  mnaonauSf  lens  &  m  a^ua  haud  fubfidcm,  tanwiU  e*  meisetenir, 
dnnistaniclifiCi 


%.  Mht  trim^dmit  f»ftm  CB.     ftnB^        ♦  ^^*"  CbCoBK.  Fr.  fria^ 

Tri.inRul.aris  forma-erat,  cmincntibus  tnbus  angulis,  &.  fcifluras  oftendcntibns  cx  qtribus  in  ter- 
nas  p.irtcs  tacik  dividi  pofle  inieltecte  licd»at  Lcvis  cnu,  &  aqoas  nmatans,  nec  imum  pctens,  ta- 
mctli  aiumrno  tempore  iaetlwa»;  ferilfillcioolorifcanquicquam  intcnore  partc  conuncrct  qs- 
norabatQultui,  aitaralMinr  amn  nnlMmca«mef«  Jicec  agmm  nullum  ftrcpitum  edcrec 


9.  FruHus  fmttfMUi  tiAtrikus  in^ml»  tlf'!"'  C.C  Fiti^w  «wwr^.**/.*©.  ft*.  1.  CluCexfle. 

Fr.  ftmi^<mH$  vtl  ijfitmlum  J,  B.  Utfi.  iib-^.  <:*?• 

Ptaf^OOW  erathic  verius  fiuads  officulum  dicendus,  uncialis  longitudmis,  quod  cx  quinquc 
wht  longii  tcfieHis  compaaom,  quibns  fiiblevatis  longus  nudcus  in  (ingulis  ap-parcbat.  led  inarai 
&  mcmbFanaccus  d^unuxaTiowm  ofliculniattbe^         crac  oUxum:  Dlud  umcuro  habdw, 

&  quidem  vetuftate  vcluc  attricura. 

10.  frnam  tUtmim  fimtgtmu fyfem  CB.  Fr.  Mlkm  %.  «f.  if.        CloC  exofc  Jh  *»• 
■  tiimBml2injlarl,gMul-% 


Bin.as  tcrcundaslongus  erat.  unamcralTus,  in quintiuc  angulos  «^ft^^-^^Aj^^ft;^"^^'"^^^ 
Bamia:,  durus,  flifco  colSre  (cul.aibedo  pcrmixu;  prxitus,  iolujub  h,9,  vnma  itrepiwm  quam- 
Viiasit«icturj(jtui^lerii6Cttaqoaxioaiubfidens.    •  11,  FmSm 


Lib.  >Q0£IL     De  JnmaHt    nrnms  ctgmtu,  iSii 

>  I —    r  .      _  ■  • 

Cujufdam  fru&us  olliailuni  videbator,  undaiis  ferc  longimdinis^  remuncialis  rrafliwviMifc^  Igg^' 
ipaxlioeique coioris  potamine  cedum,  (upernd  qnadvnmodo  ciiftac^  tc  oaktmaibi,  awji»  mJx^ 
ialntionDmifliim  aa  bds  wMgo  appMcnw  ^oo  jedicnlo  1!»  inlHeMrM* 

InKf  AioiiutsTepofnMiifiionconin  '■ 


cap.  vnL 

FrtiS^s  exttiei  m/eelianei  iCliifio,  J»,Baitbi»Q&  aliie. 


M.  Fm8m  im  whtm  cMvdiitus  fufcns  CE  A>.  MMMr  II*  MfLftOi.  liliit*  fiMr.ClliL  JMMfa» 
■    mmil  ^witemmoie  tmtoolmm  J.  Bl 

IN  nrbeni  qiio<l.immodo  oonvolutns  enc,  nudeus  ▼eiius  qu^m  frudus,  qui  put.imine  aut  nuce 
.liiqiu  concliifus  fuifle  viddbatar  j  (biidos  taroen>  &  faSd  exteriiis  coions,  inrcrnc  albus,  non 
inf,[.uiijtndem  Ijpons,  fcd  .icidiulculi,  qacm  t.imcn  vermiculi albi,  iis  nomiiffiniilesqui  mPon^ 
ticis  iive  Avclbmis  nucibus  generancur  icd  muiores  raldc  appetcbantj  Sc  brevi  cocumerodeiMnc 


ft.  PnSm  i  Ampninmacni  filiii  ummfihu,  muln  <rAmJ««  CSL  i>.  17.  Mlilf. 
Exte.  Cy:  AbmrJm  fimm  iUm  J.1I.  I»ft.  l.  %.  e.  1$.  • 

Admirabilis  erat  formz ;  quatuor  cnim  membranaceis  foius  ex  adverib  inter  fe  oppoiids  ex  eo- 
dem  tamen  peHiculo  prodeuntibus  conilabat,  quz  fupema  &  extima  parte  velut  coeuntia^  odicuo 
lum  infima  parte  ipU  inlutrcns  &  Frag^le  occultabaot,  ia  quo  nudeus  orbtoilatis  &)tme.  Nucts 
moicln»  magnitndineconnnebatur,  Gxa  fafd  &  fungosa  quadani  matetij  obft»,  dnru^ ut  qut 

rdiccarus  imern^  a!bi:s,  ?<  oornejc  duricieL  Membranacca  illa  fblia  raultis  nervis  cranc  diflin.  t.i, 
8C  rhomboidib  furin.v,  atque  uncialem  kmgitudincm  6c  bcicudineni  )iai>ebanc.   Hx  Icuiia  Oricn- 

«di. 

Frii3iu  imnltu  fihrtt  ctmtextiu  ffsdiemt.  Fr.  6.  esp.j^.  lit.  t.  Exot.  Cluf 

CUf. 

Seiaiacim  loiinmi^iMdBi^pMMienfiar,  cnnm  auitis  Hbris  oonces> 

tm  indAaKar,  fed  ade&fii  na  nt  niiftn  odteQo  aperiretemarecGbfiB^  oolaaif^^ 

^ldioea,  Ijcvi  &  fpiendencc  tcAum  fiiiflc  rdiquix  qius  adhuc 
llDet  non  ade6gravis  videretur,  aqua  umcn  niciius  tublidebac 


RmSm  mets  jiemsm  riferm  «imnimm  C.&      jmmt  2.  cm,  »0.  iif. ».  JSMr,CluC  m 


In  aquam  coniodus  non  mo|;el]atur,  licet  fatis  gravis  Sc  nutleum  concinerct,  ut  ex  flrepicu 
qucm  agitarus  edeljac  oon]e^l>acur  Cluilus:  iioaalem  fuperabac  nugnicudinem^  metz  fonnara 
quodammodo  rcterens,  h.  c.  ab  ampia  bafi  iealun  graciiior  aflureeuj  GuiCPMBt  fei^  colQrif.  Ad  Pap 
ludanum  miilus  e(l  pro  fruau  Bailanii FaraffHil  Acfine  coaveaiptffidoaircan 


^ibon  Cif«ifc«diftBi9ttdPilaDBin. 

J.Bi.  Cluf.  Lxct.  t.z.  f.  5. 

QB^rangnijuiteratfoansj  mtado&l«vioorticeie^s,  (cpccm  uncias  a  fununo  faftigioadpe* 
dioifimiilqoe  koBDi^  PBden  cnm  knidleQnftn».  fire  (eiquipcdalis  ejus  ambiois,  6nguii  enim  an* 
gol  4|  pxne  undas  <uihAant  ab  inviceia  Connc  vaidd  deafus,  ex  niultis  fibris,  retis  quodani* 
modo  R>rm.i  contextis  conftans  nuterum  fungoiam  uitermixtam  continel>at,  corioque  ut  dixi  ixvi 

&  fplenderitej  f  ^id.cci  coloris  extenore  parte  te^iius  erat.  Toca  camen  nux  valdc  levii  pro  fua  mag- 
lutudine.  Incus  odtculumconoodMt  [muior  eiuidem  geneiisqucm  aperuic  Cluiius  J  ab  io^nu  fpd^ 
kdore  in  mecam  alliuvenib  cMffiufculuro,  moOe  ounen  (  quia  frudus  immaturus)  fubrubenie  cuie 

Przgr^dis  aiicujus  PalnK(hi£hBneflecoa)edalMNiirCbwK 

6.  IAm  fivt  ol^cditm  frmSm  t*  FsimMnim  gemM  J»^         iMl^  |.  caf,  14.  lik  1.  Ou£ 


Nnx  aBqoa  one  fiieoffiouinn  fiuftik  «Paiaunun  eenenbu*.  cui  yiDi  qpii  fllam  veftiebatu  ad- 

empti  fucrant;  nam  valdc  terrt  &poiiu  eraf,  mulcifque  veujs  nigris  afurainoad  innm  diiUn^j 
prxiertim  ib  qui-  ,1  tnbus  vchiti  umbiliCTs,  a-quali  propcniodum  ipatio  ab  invtoem  difcretts,  origt- 
nem  duccbant,  &c  magnam  vcnuftatcm  nuci  ad&rebant.  AUoqui  Jiux  biius  uncias  longa  crac,  ejus 
ambuus      contmcbati  umbtbdautempstneuiiciamabinvioemdifbbant.  Duro  coftit»  nux  tlia 


ont  pfMina  Scandmm  oMdQM  OK 

7. 


Digitized  by  Googl^ 


i8z4- 


H  I   S  T  O.  R  I   A    P  L  A   N   T   A   R  U  M. 


Semm  TmitrmJi  fmmi  jlmdt,  «u  txtrtmtttt  dutMtum  €.16.  k%.  Em.  CM 

TMurmdM  fimik  fmm  0mdmwm, 

Ho^L.cn  (mqufcddias)  cajusfruaus  ^^«^1  igooi^jM^ito 

iUlliniilc  erat  fijiura,  cd  maRis  pUnum  &  qns  PHy  «wiprcffit»  corooe  Ipadtcn  «>tons  te- 
Sul  C  cSiS««nw  Ipfimfcmc^cnmfiiocoitw 
sb  nna  extremiraiBdeaiiaiin. 

i  Stmm  fMh  mHti^  firti  CMmUtmd  J.B.     19.  «fc  »..<«».  ChC 

roeolus  vcriim  iavi,  colorifque  vd  (padicci  vclci  fpadicco  flaveBeatiioaitNe|B|entnr:  1U  nec 
hujus  gMerii  6«»i»  «fuflwi  ennt  mjgnitniliim 


CicmUtuti  gtntris  fertgrhim  /n>5«  «  FV-^ic  P«»i»w  C/ijP  «ifc  A  a.  *.  1».  Fr. 
lyrifmHk^grmiu  mtmiiigw 

Ouinaue  pxnc  uncianim  longimdine  crat  a  pcdiculo  ad  fummum  muat)0«n :  ambitus  qua  parte 
rr.^  f^B  91  undas  cxplcijat,  a  pcdicuJo  £.05  cralio  ienlmvmmefccns,  demde  a  medio  cor- 
^.iSiii^mStmcii  4^  fiifcodur6que  cort.cc  conftans  cu,us  .ntern.  pnr, 
r?M^^c     c-t  ch^cr.cc,que  «Mcooolom,  cowmens  pulp«'  fpong.olam  n.gram  mollcm,  a«- 

cJl  lawr.  '  m  ftlobum compaaam,  in  qua  latebant  a^imot  giana  niffl^ncwbajU^ 
tiffa  umS  &  mals  lata  qurSgi,  in  binas  partc,  ^^^'t^T^^^^l^'' 
EmiSini  reoiina*  fic  ut  Cuairbiacei  gcneris  alicu|us  planti  frnanm  cfle  fibi  periinderetanfini. 

lO.  rmgrins  mx  I.  CluC  CKOt.  L%.  t  l^  FmSm  fMkttBndm  r^ojm  sttr  OB.  Fr.  fUr 
mu,rMgofMi,»igtr,  fmiimtmimim 


Plams  erat  dsas  undas  longiis,  paub  plm  goim  duas  Utui,  ramundam  crd&^  ««"«  nigofo 
fc  ater  dS  du^M^iammc  conftansVlc  rcm.na  contmens,  ut  cx  ft«P|W  qf"  «8»»»»  ^ 

tciius  frudoioffiGidnm  five-anoen  eneappamet 

it.  fh»ff«/  a.      14.         Ckrcxot.  Jfa#faJ«w»awraw»«fa» 

Fmaiihic,  feuTCnusnux.  orbiculans crat form*.  varijctamen  niagnicudLnis  (pliim  ttMmco»^ 
fpidcbataulius)  quorum  nonnulU  «m»  aB  llinas  duntaxat  unc.a5amb.tu  comp.chcnJ.Sanr 
iZ^i^ro  fcdnoncraflbpr«d.tia>S?>»»ociforii 

VKlcrcnnir.   Intcrna  nuaspan  fofca 8e  'pl«**«>  fT*"''"^ 
qucm  contincbat  f.ft.g.umtegeb.it )  fung^^marcni-plena:  nnde^^ 
crat,  dcinde  in  mcum  qjiodammodo  aflS^t.  &  .n  nuwntanM»^ 

riiis  fubpunicei.  fiiblhlMI fininollL  Bemteriore  partc  flaycftwte  ptwta,  ^^^f^ 
SS^ in£SliSrSJ!l^^  eaiflent  maidafeto to(^9«nadm«lum  m>b  tefe. 
idKUit  qui  obfejVaverane. 

la.  fW.ff«iPr.««  tM^  1.  tap.  14.  /«i.  a.  Exa.  CluC  M  Msg^t^'»^!^*'* 
n^m,fHinfii»/ifmtdirii,  miitmtt ftmmj.^ 


hic  fife  Nnx  <««  alto  oporimcntp  toftoi  foi&  ^^^l^y  ,"n  anSm  fub£ 

»ato,  Jbpina  p  irtc  pfAna.  &  irtfima  latiort!  qnam  ea  qua  i  Pe^'??*  Wp^^&jK 
coloris,  non  valdc  Rravis  hccc  .knhmmo  corio  conftans,  qu6dlcmunaaliste«eflac«^^. 
muldfqttc  fibris  obLp^  &tnanlveiiim  leie  fecantibus  contextiun,  &  adeo  ^^J^ 
Teckddiusadco4icandamqnidC0tt^       mi.  cultromagna  ^J^™ 
mmMieni&oblongGmnudeotirc^         depiehffliic,  nya 

fUK  etticamem.duldfquc  ut  AmygdaU  fapori?,  nifi  ruidifittWBcb  eetnlbieea-ooniMXitiee. 


i;.  FrHam  fttundm  toMU  %.  caf.  14.         £xt.  Odl  tri  imftn»  fMrt*  flmm 
^adbicabmff^Kf  J.B. 

entt  longitudiftis.  miniis  tamen  craffus,  inferna  pertO  planns^pcrna  in  ff^^ 
genTinfima  partc  qua  ped.'culo  adh:rfcrat  lanor quim  extima  9«  f 

v.deb.uur :  mJmbrnn.  .lutcPn  dura  &  Iplendcns  fpad.ce  quc  cobns  filfcoill  «^22^32^^^^ 
nentem  nuLlcuni  livc  pulpam  quandam  ancracci  ex  .ilbo  colorH,  qm 01« eBipanwHiiiii 
farinaceam  matcriam  relblvcbatur,  quadam  acnmonLi  praxl.tam. 

y        •  14.  FrwamunimtM*  1.  «^14« 

Mefpilo  Sctanio  non  erat  v.ild^  d.n^mihs.  ejuiaimqae  fneWPiwJim^  ffli^SSIi^Sb' 
no  ut  iLd.  fed  in  anguftum  contraao  j  vetuftatc  rugas  oopnwBieii  «e  S»  W»  "rtice  confta- 


Digltized  by  Google 


Lht  XXXIL       'Ek  ^nmahf  <^  nmucegm  liij 

bot  itiico,  nullius  i%rd  (apom,  qot  ramen  ora  retMKiB  tioninfril  adftriftlonis  cam  pauca  acriniOnii 
^ifflmAg'  p^dere  videbatur.  Qiiina  inrrorfum  iTfliaila  Mcfjiili  mftar  continebat,  (cci  majora  & 
nan  nigola  ut  illa,?enim  vaide  Ism  fic  ( jplcndentia,  fpadicciquc  coloris,  8c  nutleum  continsntia. 

i4.  JiUfiju  ««fNri«Mbp  s* 14»  C]u£  fi'.  trHaiUrti  ftri  farmt,  fi^d  ttlf 

Prxcedence  mmor  &  fci-c  orbiculai  li  cr.u  hgur.v,  uncialis  maenitudinis,  \xv\s,  £i(ci  co-o  ii,  brevi 
cmidem  fiibnixBi padiculo,  (cd cortice  fatis  duro,  tametfi non  valac  c  ijlo  pnditus,  qui  apci  cus  (  nam 
in  binat  partes  div^  poiTe  cx  (ignis  apparcbac )  quatuor  grana  nu^a  oontinere  clc>>rdiendebatur, 
fimmKTjm  hcaflc  longa,  cordis  hununi  fornum  quodainaMdpiBnmniiai  ie4  niigis  plana,  ' '  ' 


W^&fc  fruaus,  Inc  verius  oflioulnm  IrnAils  ('Csrna  enim  aut  quatcm.i  (imul  conjunAim  naita 
fliifle  videbantur  alin  quQ».iam  fin^indMfi  )  binasundaslongnmerar,  totidcm  lamm,  media  pane 
tunicntc  &  (c(e  attollentc  pianis  6t  oompreflis  lateribus,  qux  fidem  faciebant  buu  ininimijm  alia 
a4un4ta  fuifle,  cortice  non  valde^Jnro  prxditum^  extema  partc  nigofum  6c  (cabrum,  cincraccique 
cobris  intcma  autem  Ixvc  &  can JiJum,  magnum  nuclcum  continens,  prorfiis  implcntcni  corticcm, 
feli^tim  quidan*  non  umen  durum^  tenui  roembr^  tedum :  ipfiautem  i«terna  myeri^iiv»  pul< 
aflindsuoB>«itarixpameL<idi4nttliali^b«^i6d  acinladanrfitpoKai,  ati  ob  vetuftaieiQ 

17.  F^uriu,  fuunJus  tahtlU  i.  Sm.Od.  Ir, mkaimk  trt^ mtitmtfaimj^^ 

mgn  coloru  J.  B. 

Orbicularis  propempduni  Wfy  bioas  uncias  longi^>  quatuor  unciacuro  ejus  ambicus,  crafb  pndi' 
tuBCorticc,  inarqnaiiflrnHlMIBnefenlis^dUito,  nigriexcnnfixuscolons:  incrinleciK  (ubrafli,  oonti». 
nens  nuclcum  renui,  dneraoei  coloris  mcmbrana  tediim,  oda'is  non  infuavis,  (cd  violam  qu.ilT  1  cfe- 
KIK1&,  &  non  iogitaci  iapons.  Craflo  pediculo  fubnixum  iuUlc  vidcbaturj,  uc  cx  veihgio  cui  iiihx' 
ikn»  ooB jeftiiw^&ciebM  GIbAil 

w..  il  fhBm^imuu  tMUf  3.  fiki;,  Jbife  Cluf;  »,-i!ir^.  t»igam  mhkiitKem  ttuii 

pmmntltl.tk 

Vald^  exlgDus  crat,  &  orbicu!=ins  pjne  formar,  vix  (emiinculis  longitudinis,  Ixvi  cortice  prxditus, 
&  fex  quafi  ncrvls  emincntionbus,  k  pediculo  ad,  fiunmum  capuc  aEmuliter  djftante  fere  (pat(o  ex* 
cwimuui  diilinaus,  fufci  coloris :  quid  Teir6  oondaaraeine  (qcic  t}atgik  Ck&s)  qwi  a^CittDs 
i  mllaBkftr^ituffl  edAac. 


-.  'I9>  Fru.^"i  qu^rttts  cap.  15.  lH.z.  CluC  exot  ittm  tiUttkm fi^, 

l/tnet  pbaftelos  mpres  cmtimns  C.  B. 

'  Orbiailar»  erat  fruAns  fivo  lobut,  planu*,  uncialis  magnitudini^  tdima  parto  in  mucroaeni  de> 
iinente,  ffnnoiis  fubrubentiburque  cuberculis  undequaque  obfioH^  cukdli  dMO  non  crtffior>  podi- 

ciilura  ad  orbis  lacus  lubens,  fle  totius  lobi  color  (uicus.  Omnes  autem  hujus  generis  quos  confpi- 
cicbat  Clufius,  in  medio  pertufi  crant,  ut  fimiculo  trajcAi  ad  commodius  8c  faciliiis,  ut  arbitrabatur 
Cluiius,  exiiccandum  furpcodercntur.  Smguli  vero  lobi  five  frudus  binos  phafcnlos  contuicbant 
lefBtaum  Anagyrklis  iorroi  &  nwgmtudine,  prorfus  nigro,  ut  conjcdarcmr  Cluiius  cos  lobos  amq 
qtum  ptccunderentur  non  ade^^anos  fiufle,  fed  aliquatenus  rumentes.  Iiidi  Samparantan  appel- 
labant.  Quandoquidem  aotem  filQ  oiaieAi  aflonrabaotur  apud  iliot  in  aUqoo  dti  fiuile  neoefle  eli^ 
Ibd  quali  mtelligere  nequivit  CSnfiu& 

lo.  Granu  Parsdijt  Jivt  MtUgttte  «§nu  fruSut  C  B.      14.  fivt  Mtlegutt»  ^nri»  CluC  «mr« 

Elegancisaliaiiasplanbe  hunc  fruftum  (uiflerebaturCIufius,  qux  foitalle  (irelcaeCiROzIndicz 
vulgo  vocatx  modo:  n,ini  cuilis  (iiprema  pars  capita  five  filtquas  (uiHncns  prorfus  fimilis  mihi  vidc- 
batur,  lcnta  ut  illiU5&:  hbrol.i,  multifque  foliolis  ceu  appendicibus  (epta.  Qiiac  fotia,  quein  florem 
profeiat  ncmo  Clulio  indic.iic  p  terat.  Erant  porrohac  capita  binas  uncias  longa,  infima  parte 
crafia,  dcinde  paulacim  ad  luprdmam  oique  partem  graciie(ccniu„  quafi  trianguiari,  forma  prxdita, 
obtufis  tameii  anguli^  cartllagiaofi,  exceme  fidii.ex  rufo  coloris,  iaMrai&  vduti  in  ternas  cameras 
feounduin  longitudmem  membranacea  gnadaa  cartilagtne  diviia,  atque  plena  nigris  (pkndenti» 
b6(que  (emtn»u$,  Milio  nujoribus,  denu  &nul  ooa^eftis^  8c  tenui  membrana  involut'i$«  intusalbi) 
&  quiilun  acnmonia  pr.vd]tis-  NafcQflCur  oMm 00  ceptt»  ininawWcaiiki,  quatema  eacgtdaiii^ 
aique  veluii  ex  eodcm  ortu  prodeunt 

A  Cardamomo  majore  iive  Mekgucta  di&mnt,  quod  I^lelcsietx  fro^  mesnia  ex  parte  br» 
vior  4c  craiEor  fic,  hic  vero  gracilior  fic.oblongiQr.  Md^DetB  cortex  eaam  niinus  illius  cortice 
dorw  auc  (ads  fragjbs.  Hutus  pra^erea  grana  aoli  cam  inimero(a  quam  in  Mel^eu,  maiora 
tamcn,  fiifcagc  ftleadaitii^  uogulaiicandicentinienAiaiia  inwluca.  Mdqiuecnverograna.licec 

triiariam 


■6.  FruHut  fT'»"^  "^'^"  V      14.  ii^.».  Mmt.  CkL  Eniffm tgknl» nhm Mtfmttmt fimii  ' 

junciit  canttmrUf  &c.  J.  B.     .  '    ,  ' 


uiyui.: 


.iLU  Dy  Google 


TSlS  H  I  S.T  O  a  I  A     P  L  A   N  T  A  R  U  M.  

  r.  cirnliginc  irfiiJu  funt.  &  fingulafua  pecuIUn  meoibaaabyoiuu  ^^Mtm, 

luiit  cobcis  «oMinvqne 


uSmaiorerat,  circitW  «laitnlanB.  Wm  niger  &  ffis  If antcriorcpartc  binb  foranru- 

incUiCs  fi«rai.   An  nucleum  coiuinercc  itaorabat  Uuiw*,  agitatvauai  milinm  Uiet«um  edebtt, 
6e  in  aquain  GOoieftntiMn  innsdMiu; 

11,  RnSm  mUebim  cap.  16.        diiCeatob  fK  fpififmk  fifm,  1mm»fiimm,  emm  «f 

■  Uneielii  nManilBdinU  crat,  procfus  fufcus,  p«ie  Oibicubris,  ftnatus,  lcvis  admoaum  6c  in  aq/U 
fiiMrnaaw  fflamofiis,  tamafinud*wmconiintae«  aptitJo^  antenore  wiw 

ynfeiilaiM  pediculMn  definenfc 

.  .  »j.  Fr-^i.»  7-/«  /•^w  tnfllP  if»^  *i9tmm  fftm  ^sdiu»  mtimm  CB.  fr.  t. 

A 1.  CluC  cxot, 

Lobi  quodanmodo  fonnara  habchat,  &  uftcialcm  long.tudmeni,  Juh  figuram  qwfi  ^ 
Jm^\S2£daScBi«0loci»,  ali(pK  PW»  (utexmvolucri  ruptura  aoparchat)  &W  «nfc; 
2SSkS^iS3S,  b^anU  petttphn^  infipidaiVicu  8c  vctulbte  cvamda. 

AdmirablL-s  crat  forra».  &  in  Guyana  nafd  fercbawr  iatii  ceU*  aibow.Hbw  ouncupata.  E  mol- 
tk^uSm  vclurnS  un^     magnitudinis,  miraWK  modo  fimd  |una».  &  coonexis  con- 

iiKlra  incoUi  uti  dicebant  li  axfia  nnini  «C  <|B  I^iAmN 

.   bvmtadcacuranduin:  aisbam  eiiami»tali«o«WW««*^^ 
.  dum  aiUcror.      ,    '  . 

0«^/n,5«  4.  C*^^«ft"**^*'*««'***"'^ 
•mMt, /W  J.Bb 

T.-        •    1  c,.^,^r.  ranifc  latus.  ddnde  TMuiatim  »d  infimum  ulque  gra- 

Binas  uncias  longus  crjc,  iinciim  lummo  capitc  utus,  riunmo  cawte  prx- 

cil»r  iieba^  dodb  Lub  clatiorc,  lev.s,  nigcr  &/P>«"^»°»' ^^S^ST?^ 

piunas  toftum  mandacari  ab  inoolii  adipMl  apt»  «loiw. 

17.  r«i«r«»«ri  /r«5«  5-  c0f.  II. »•  CluC  ««^  »4irt.ir.  nwP'  f *««  fi^ 
*  «aij.& 

Secnndfim  fiomen  Ar^.ri  xxefccre  |.^^P5«S;jt^"^2t2"^aikm  Si'Sm"SS 
E  bini*  quos  habcbat  Clufnis  um»  binas  fc^J>^  ^«SSl^*^^S^^^CLA^£m  ptt: 
luperabat :  uicrquc  tcrtti  &  rugofie  glandi  iimiBi,  adlWflnw  BcniaM,      aw  «nw»»  •  ir^. 

caAinenADifiiiffivideninr. 

»«•  Og5.r*j^^iWft«;K^ 

«  r  c  .  „««v,UAtliflfoniIis'fineuUribus  ciusfruauiarticulis,  quero  Pip« 

Ptem^  &  nigofiisfruaus  cr.it,  ^'«''"^^^^  nSumaue  fcmcn  contmcns  ut  Pipcr  f  tbp- 

qoaiado  iiUiMP^  .  »9. 


Digitizedby.Google 


T       "■  ^»»^«— — — — ■      II         1—.^—      I  .1  — ■  


PfaiAoh  qaoUtm  genas  eiat,  «HbiGQlare,  nigmm,  fplaojens,  qitod  lot»  mclulttm  finflEe  videba- 

tur,  ut  exhilo  qiio  praeditits  cxinie^ram  fadebac  Clufiii5.  Plnres  fiinilfs  frudus  per  meHium  per- 
cuin  fumculo  crajecerant  incoU,  ut  ornatus  gratia  i  colio  lutpealc»  iub  finiitrum  brachium  ad- 
_j  ^  oUignAtoiqiikiiiAarfiipnpefiwioainilNa^ 


30.  WnOka  ^  €tf.  tu  k%,  Sait,  CM, 

EnBs  erat,  femonciam  magmttiAM  non  fiiperans,  exigtue  8c  immatnrx  nud  Fmiftl  non  valde 

clifTii;iiI:s,  exiilbii^i  colons,  cilvce  prx.lirus  qu.utior  fqunniis  amftantc,  continens  aliquotgrana  fufca 
rotunda  ml^r  Piperit  nign,  le4  vaid^  rxigola  quia  rorlicaa  rnimatura,  incus  alba»  «cns  lapons.  An 
Bnfina  apodDiaiQar.  cap^  d»Hip«« 

es  «jjf  JimmiimtmifiC.9.  fm  9Vi  ftigg. 


cii»/: 

Triangularis  crat  formx,  (emundalis  cdam  magnicudinis,  exalbidt  coloris,  tenufque  membnuu 
teAus,  Qudamomi  Oifidnanupfnidum  perbell^  referens,  contincnfquc  mulugran^  ru0}(a,  dne- 
racei  foris  coioriSj  imus  albi,  oimna  iif  l^obom  ooQgefta,  fads  Talidi  &  graris  odoris,  lc  acris  lapo* 
ris,  qni  breviffimo  &  vix  apparenw  pemb  plamae  mhartera^  calyoetribus  (bliis  conllante  indufiis. 
Q^minebac  (adOufium)  CofiMBm  (uBUrlrisanamn  liis  finraxis  ediife  ioi^ 
■oibiim  ooonniiK.  inde  eA|f^«r.  f^. 

tu  nii^  6.  af.U<^tik.t.  gmt.CiaC 

Nudns  omnmo  &  vanc  fbriiue  ont,qtiem  lol>omcbifiim  fiufleaHiMnlNttnrdiifiQSi  Etenimnon- 

nulli  plant  erant  &  quafi  quadrangult,  alii  ohlongiores  &  altcra  parte  obrufi,  ci  vcro  qua  le  mu- 
tu6  contigerant  compreili,  omnes  tamen  fons  rugutt,  nigricantos  &t  candicancibus  quibuldam  yenis 
diilincti,  in  binas  partes  dividui,  utreliqua  legumtna.  aibfbindaaMainilinnor  fiuillnflclidi^ 
•c  qus  lapor  etiamadftnogsns,  pecuule  ac  fruAus  C«ilu. 

•  ,  ••  , 

ii.  rhOm  g.  etf.il,  t».%.Emt.  C3a£       •  j  ' 

Pruni  fcrc  magnitiidine  &  forrni  crat,  duas  pxne  unci^s  longus,  fefcunciam  latqs,  infima  parte 
mucronatus;  corcicc  iive  ipib  corpore  (atis  craiib,  8c  vcluci  fungola  mateni  conftance^  foris  ali-. 
quanuilum  nigofo,  &  rubflilco  oolore,  intemi  cavoSc  Dd|pam  quandam 
iroliiwn^,alhi^n«em,fiiabitonpinfip^an|»  inqBa  teiiMiaquadam  faain» 

Ricini  fnidmti  Talde  «mulabitar,  nam  triingaladt  erat«  8t  m  tm  cdlobbi  dlftindus ;  quamm  ^ 

fingpdis  iemeo  oonrindwur  rugpllun,  ut  ante  matorltatem  leftns  fidflb  ridaKtnr,  n^ram:  exto-  y 

rior  cnrteii  fiifcus.iBc  i^aher  ciy,.pMidebatque  inmr  yjpgne  ftCa  lompulcBla  9t  houfaila  (qme  ) 
tnediiim  fiwflnm  MHBMit^  i  pediailo  feuwiiowl^t  ■CBfirnidi 

tf.  Ottm^i  fimm/M8m  JLE  fK  mkm  %,  t^.%o,  L  i*  CtiteiaCr  ■  ■■  {' 


6re  fiMmK  on^  &  tenui  Tcbd  memlxanl  conftabat,  ImM  pedob  praditnf»  pcno 
doetaoei  oolairis,  imu»  OMoi^-  nifi  quadam  mgela  fnnula  continoiflec,  ns  auai  in  Sutmano  oeB> 
ipiciniitnriionT4ldialifindia:  mhBrtliaCantemianiiBntisquibQidaiq  Vids  Vini^  finienBiiefe* 
Nndfaob  '  •    ■■  ^  • 

16.  Fnt3m  bepaticm  InJicm  J.  E 

Fignra  lieMn  qoodammodo  reHwndet :  £ft  enim  aitera  parte  gibba  fire  convexa,  altera  (tnuata, 
8e  ooncaTa,  ngura  oblonga,  magi^tudo  Caftanex  majans,  dque  concolor,  h.  e.  fpadiceus,  (ed  ad ' 
pollum  aOKdens:  luperfiiae  tcnus  inzqualis,  rugo(us,  nihil  corticofi  habet,  eaJeinque  fcre  fiibftantia 
interna.   An  ahocortice  fuerit  comprehenius  nobis  iticcrtum.   Nobu  viJtiar  nucUus  fuiffe  alicwjtu 

frucius.  Biv.ilvis  eft,autgeminu5  potiuSj  iL;[I.o  tamenfAcis  iniigni  in  ambitu  Lohirenciam  dcitgnante, 
necmulca  vi  dividuus.   Subftancu  tota  glandulota,  C^iemcje  glandu  (iccatje,  durior,  prarter  icveni 

quandamquam  pracbet  adllriaioncm,  nulbnecgnftu,  necodorcin(?BV  11» 
Fru^ Aoc  Indi in ofaftmAienibw hepads  nd  dicamtr,  lefefOiM  ^dhiim^  ^fioditm ^ 


Uadas  prno  trcs  amUm  oomprehcndebat,  8c  (phxrioE  formi  erac,  putaminc  conftans  quali  Nur 
juglans,  hmA,  (u(d  extema  paite  oolons,  tntema  ipadiGei,  tgii  tn  tres  sequales  paites  dindebatnri; 
&  incema  parte  in  tres  veluti  ooacamcradones  vd  loadDi  ii^aiafaatnrj  id tffSam  fingnlgia  fliane« 


uiyiu^uu  Ly  GoOgle 


1 8xS        HisTORiA  Plantarum. 

J$i  Fhtiht  hU.  roiunitH  ttAtrcHlm  afperatm  ntger  J.  B.  , 

Adlbeau  ilon  vifl,ue  atlco  (pcdofusift,  circinatff  ferc  rocunditatis,  undas  duas  pmjc  latA^com* 

glijs  led  eo  ut  unciam  maliam  craffitic  adrqucc,  prxfertim  parte  fjibbofiore,  nam  utrinaoe  ceil 
Kii  OUidam  eroinct.  Cortice  vellitui-  nigro,  tuborculis  quibufdam  ali>erato,  duro,  liipcmc  ianlbi> 
nis  -^01»  oordce  tunica  intermedu  albicans  iubiiantiam  internam  nucleatara  invoivic.        '  i 
ilA  kisfidc^  M  ds  Plia&donim  genere  procm  aflo^ 

94  FnMm  Gmumatfit  «v«Jlir cfwnnMV  ]. &  Ci^antnfu  fr.  ».  CliiCeiiai;  Bkt,  «9.6.  Amw 
jimtk.9V0litirtk$&tmdi$tiiHntC.B.f.4^ 

Vridciiblt^^*  ft  gravis  crat,  ovalis  fomix,  pxne  binas  uncias  a  pediculo  ad  «llililiwi  milHWliMl 
*      loncM^  tres  cum  (endfle  meduoorporis  ambitu  compiedens,  cono  denlo,  fibrolo,  dnenaei  oolorii 
t<- ti.rambicntepattiiiettcmflnmadmodum,  durum«ciugncans,  quod.nudcum  condneieii  fai 


teBm  J  Bw  NiuUm  t»  GtgmtOaLmot.  1%, 
Ci6.  Tnm  JmltKAio^,  &»d$cau,  fulfi  alU  QR  f.  444. 

pjilflonelor  erat  ovali :  nam  duanim  anctamm  loosituJinefn  liipcrabat,  nonadeoiamen  cuf- 
f  u  i'!  fi  Derior  &  magis  inxqualis,  ut  venui  dia  mereretdr  mdem  aJkujiB  Iniaus,  quim  fm«adf 

1  i'  -  -i  a>lonsroembrana  tccti:s,qui  h.uid  dubit:aIiquo  fm^hi  aut  nuce  erat  incIuru5,mcdulLini  live 
^^continensalbam,  non  ingrati  iaporis,  licec  veiuliatc  concradior  ellct,  &  cjus  mttlituiiiuiu 
in  dinam  dehifcereft 

.1   AveUoM  hiiM^fkiiUtr^  Cti.  AmKkm  bl  UAmMm Cmiif.  J.K  Mkmk^ 
^  '    tbmi?uL        •  :  ; . 

^uat  nuanitodme  parvam  Jnglandem,  form.l  ferc  ov.ili,  in  cujub  bafi  triquctnim  patet  fora- 
men  producras  ex  finguK*  angulis  coftam,  iti  ut  prxter  ternas  illas  coftas  totidcm  alur  aJtcrno  iitu 
Dcr  loneum  confcendant.  Puiarocn  durora,  ctaFum,  nonmhii  matquale,  ex  ancrco  HavelCtti  910 
rtraao  trcs  ccliuk  fefc  oftentant,  nucicum  condnentes  oblongum,  aibum  ac  duiccin.  , 

Matihiolus  ( li  moicbiunc  intcli^it )  tcgumoitum  [exterius  J  larvemolltque,  ookMt  lubpaUukH 
nec  fii^  Pain»  CR^Bm  d  aariBuib 

41.  JvdbM  p*idl*  t^mb  fimSi  (^tJicto  vtlnt  »»  hmmfmtts  feiio  C.  B.  AveUan^  IndicM 
,  ;    •    JMhlrTr^^  «ui^  fimbfiiiSm  J.  Ji..fniSm  mifttlUmuf  7.  Ciuf  txct.  Lk  z.  cap.  15. 

loter  Aroiiiatum  Tripoli  allatorum  purgamcnta  inventus  eft.  Erat  .mcm  figuri  otbioiia^^jDOfw 
dce  fpadiccj  coloris  c6que  ixvi  conltans,  atquc  vcluti  in  binas  partcs  leiio.  An  voo  UIO  dortioe 
fiTC  invoiucro  teda  hierit  hax  nux  (ut  verilimilc  cfl)  me  latcc:  alia  tamcn  addjta  trat  nunus 
crafli  fed  pauio  oWongior,  neque  adeo  /gadicd  colons,  quas  roc^  cx  mtw  ccAi  crat  Ino  mvo- 
lucro  nigro  &  nigoib«  cui  pedoihis  adhoc  mhmdi^ 

'  ■     4j.   AvtUan*  JvJica  villofa,  foraminAtli^.^ 

Tribus  latcribus  clatioribus,  atquc  itidcm  tribus  foraminum  veftigiis,  uti  Nux  Indica  (n  e  Cocais, 
confpicua,  villofo  quodam  involucto,  vciuri  Fatftl  kvi,  teAa,  nudeuni  uintinens  aulcem,  tcnui 
candicantc  mcmbrana  indufum.  Hanc  Lobdius  non  fepmtf  k  Mehembcdicne  ut  Clulius,  lcd  ean- 
dcni|4cerc  videtur,  varicute  tantCira  diftmaam ;  quocnm  coaiomtebam  C  Bautuntt 

44.  ,AvtUaM  Mtbemkttbtiu  Coi-taft  j^tcit,  alia  nu.i.i  &  vtjlits  viUt  J.  B. 

Mdiembethcne  iiiperius  dcfcripta  fpedofior  c&,  6c  aUero  tAnio  craifipr,^mmui^e  loD^a.  Rc- 
liquamdefcnpdonemvideapud  J.B.  MagnlwdiilB  praccipoe  4  M8hambcattOC«liaiC  tii^ 

45.  Avtllana  anadrMs  C  R  fraSm  txtticuf  6.  etf.  l6.^^t,  Q£  CMt».    Jm  Jvtiim» 
fmgmmi  QnB&i  F^*iidia>tdiiifitmJ.^i 

■  ElS^c"t  fhiaus,  Bcvelatex  quatuof  Avdlaiw  funul  conncxb  conftam,  lxvibi«,  l>aJia:i 

color^  qu.       nperim.nto  teaus  fiiiflc  viddMtur.   Nam  totcr  mterftitu  quibus  ''ng"»^  ""^^^ 

invicem  iep.u.ux  rcaabant  adhuc  mcmbranaca  cumiaam  fiifaci  cutis  f  "«'.'l"f  ~  '  ™^ 

Conftabant  porro  liuguU  ,ftx  AvclUnx  putamine  fp.r.^.ce,  (  ut  d.xi  ;  coloris,  ^'"'^^^f^J^ 

nonvalde  dcnlo,  ,n  quonudeus  conrinekstur  ^^*,^}^' tl^^c^^T  l^i.^^ 
necingrati  lacons.  Vide defaiptmiedi       qiw^lwnnfiwaflcfiuaiica.  &cmionUi.  u*. 

qfdi^iiBaiMniiubei;,6cG.  ^ 

'        •  ■  46,  mm 


uiyiu^cd  by  Google 


Lib.  XXXII.     T>e  Anomalis     minm  cogmtis^  (^c,. 


46.  Nttx  purfatrix  CB.  FruftHs  17.  cax  16.  l:b.  2.  CluCexot. 

Noa  valde  tiifGmilis  erat  hic  f rudus  officulo  Bacc«  Saponarij: :  acnim  orbicnlircm,  iit  illud.ha- 
bdjflt  ibniitaiij  &  eandem  roagQirudinem.  Huini  tainen  color  non  adee^  niger  fed  f  ntcus  pociusj 
in  quoapparcbant  fubflavefccntes  quzdam  Ten».  Alio  autem  fni^fiomprcbcnrum  f  uiilc,  &  nu- 
cleum  duncaxat  aliai|us  (m&»s  t&  apparebat ;  nam  leAus  veriiooloie  iiibftanti.i  oonf^are  dcpre- 
hendebacw,  magnis  macnlb  albit  fuicK  iubftaocuefic  fiiifimollif  (utqoccaltolk)  finedffioukateiii.  ' , 

ddipoOcc)  pcrmixcis. 

47.  AvdUm*  bdita  mtjtr  ftAnfs  *  C^S  J.&  AvtUma  InJult  i.  temuMMb.U»i.  CB.*  Aim>t,im 

Mmmrf  fhtS^i  t^tuJbmt  D.  Gnvh  m  MuC  Soc  Reg.  G0t.U.a»6t 

J.  B.  Cluf.  . 

Tres  uncias  kmgus  crac,  duas  ferc  craflus,  infcriore  p.irce  fcffilis,  rugofus  fi:ab^rve^  &  dneracei 
Ooloris^  fupcrna  autcin  ^  cinuicnciorc  flvc  protubciancc  parcc  IxriS  iubniffiqaBOolQnilj  Ut  atiii^j^|- 
cuiumduro  corio  tciium  viiicii  ponit.  Nncicam  ui  contiaec. 

Haic  dcfcriptioni  addit  J.  Bauhinus  cordoctn  eflb  fiagifem  inftar  feni  teft»ororuro,  minus  ta^  ' 
men  cum  fit  rpiffior.   Continct  nudeum  magnnroi  ieaum  tenui  membran,i  cincrei,  in  qua  fapo-  * 
rcm  infignem  non  animadrertimus:  imdeus  autem  magnus,  rugofus,  firuius,  Aniygdtila:  modo, 
iaporc  non  ingrato. 

Mammei  Iruchu  pfliculum  eft,  &  erronee  pro  Nuce  accipkur  a  J.Bauiuao  &  Matthiol»  * 

48.  Balfami  ^mnitmfm^  QaX.  X         !•      19>        Exst.  CMi  AvtUaihe, 

tbtm  3.  fjmtt  imtthm  'IjigJL  O  & 


Cxeodem  cum  precedenM  genere  eft,  [liec  ut  nobis  videnir  fpeciediveiiiis]  lcd  longl  am- 
plior,  aicpoCB  temas  nncias  kmgitadine  fupetaret,  latitudiine  uium,  aldtudine  pame  doas  «qoaie^ 
alioqui  fonnt  tt  ookmddem  plan6  fimilts:  nerope  craflo  cortice  five  pueamine  confbms,  inft^ 
ore  hve /upina  parte  fcflili,  rugofo  fcabrovc  &  cincraccn^  f  ipem.i  .lutcni  fivc  gibliil.rvi,  fiibrufb, 
vcl  pocius  rpadiceo,  ita  ut  aninialculum  duro  corticctcduin  vidcretm.  Nuclcuin  commerc  dcpre- 
hendebat  Clufius  binas  unci.\5  longum,  unam  Licum^  gcmcllum,  lcd  c:aim.'.  p.irte  limul coKrrenccm, 
tenui  cineraceaqueraembraiu  tedun^  fubfl.inri.i  hrm^,  ut  Amygdals  auc  Caftanex  receutes,  fub- 
fulca,  pingui  &  oleaginola,  odore  (atis  jucun«io  prardica,    lapore  non  ingrato. 

Pro  h-u^fai  Ballami  Peruviani  accepiit  Oufiufc  Veruin  noa  ooaveoic  tum  detcnptioae  fiaUani 
apud  Monardem  auc  G.Hlbnem. 

Aliam  adhuc  Avellanam  Indicam  ab  Hcrcule  Saxonia  mjflam  pro  Balfimi  Tetri  ,k  Fri.tf  fra&xi 
minorc,  ctufque  fpecicm  aliam  minorem  dcfcribit  j.  Bauhuius,  magoitudinc  digitum  Kcrc  xquan- 
eem«  qux  n  compecentem  haberet  craffitiem  atque  rocuikBcMm  gatom  quodammodn  repra:lcnta: 
leCi  TttAi  conftat  kvi,  fplendida»  ex  ruffo  ao  ipadiceum  vergcnce,  crattb  laits,  fubflantii  oili^ 
Niideus  inms  latec  Amygdaiini  fide  lisiilatiorjin  czteris  prc^rtioni  inucamenti  relpondens,  lapore 
ranciJo,  quippc  exolcco. 

Mmoi  Ipccics  concolor  crat,  fed  figura  noruiihil  cvariabat,  pociffimum  hili  illud  veftigiuai  quam 
in  F.ibis  nolfris  viilgacts  non  latlus,  dcj  u;  in  pncdiao  enunec  Tdh  cenuior  muto  nudetnn  qno-^ 
que  parvumj  fiMqueproportioiutum  cominct. 

4^  JAcx  buiifs  im  kifwii  JtfUmdi  famli$  J.  BL 

Ai.  .  ■  -     ,  '  ■  ' 

Advehitur  quidam  frudus  cx  occiduis,  adco  Nuci  Jug!.in.5i  fimilis,  ut  nondum  introfpccl.im  (xpius 
pauverirous  nucem  Juglatidetn  efie :  1«1  ctfra^  caro  fuit  vcica.  mtus  albida^  Caftaneae  lapore^aut, 
iKUftiafta  iMidd%  pnraminBfc  cdb  titraqiie  oaflkxe  quimNncisJogkiadii 

f  o.  FhlSmj  him^vi  ImBetu  nirer  J.  E  '  • 

J.R. 

Levitatis  pr.rcipuz  frudus  anonyinos  bivalvi  t<^itur  cortice,  nOnduro,  Scuti  videtur  fragiii,  hi* 
ancibus  |am  medio  tenus  valvis,  fubfcabrb,  figura  oblongi«  UCtinqUO  OtiiaK^i  fflodlci  Oomprmif 
alioqum  ovatam  (daiura ;  Latitattncus  nefcioqaidnudeii 

y  finiSmiiJitm,vdmidmlMmfm;v»t^M^^ 

lJ.nci.uii  fcrc  longus  crac,  fl.iviis,  Lcvis,  lucidiis,  Ricino  majori  aliquomoJo  .iccedciis,  uncia  femis 
aiiguilior,  pxne  comprellas,  utnnque  camcn  fere  m  mcdio  datior,  una  parcc  paulo  latior  &  ro- 
tundior,  parte  autem  qui  hxfile  apparetnonflihilanguftior,  &  non  ick  rotundus,  alpjrior.  CacceK 
&Gi]e  ackula  perforatur,  in  eo  nudeos;  qualis  medulb  nobis  nondum  conflat.  Alnis  hujus  ttno> 
rit  fhians,  quem  afui  fi-anem  C  A  trioic,  brevbr  erat«  miniis  comprcllus,  mutto  qui  aancuC 
partc  anff^ior,  quafi  umhihaii  ane  oculuv.a^  iMai  noii  iii  apparec.  Rqfxfentac  StaBtflo'' 
dcndron. 

51.  AwAw  finpmm  ^in^if  J>Bl 


J.B. 

Jerafoy  dtftt»  frndns  h  lerkiribus  quoque  efle  videtor ;  Pfer  medmm  ieAt»  oatnB  applret,  (od  bip 

nbcellulu  inrcrgcrino  patierc  intcrvcniente  diflindu^  auc  fi  intcscr  circt  qiicm  vidimib  (utinoil 
eflecoojctUmur;  quatcrius.  £uima  iaae  kvis,  fcd  iquamatus,  ail>icins,  pcdicido  craiOufcuIo. 

Q^qqqqqq  Refii 


HiSTORiA  Plantarum. 


ILo&aQndiun  expanlx,  ac  ^Tcr  mc^:cjtcin  (ea*  figwam  naanUnl  nSemx,tS&  cBkt  cami  «» 
j^^jgign  aim  estrinlecus  ambium  folw^ 

<V  Bwlhs  aitkm  buu  tmfnf$it,  «tlin  SiAerif,  J.B.       Zii.}.  M|pi,  l^a 

•  J.B. 

IXUS  uncias  ktus  cr.u  .-ic  pji.lo  loiiRirir,  iqiubili  fcr^  ambitu  ad  orbiail.T;cm       '■.im  .icccibii?, 


prxtcrquam  qu6d  parte  lupcrna  [  ubi  tortc  adhaifit]  cxiguum  qiicndam  iinum  umbilicali  Ipecie 
mipredum  hwdbat;  '  Gonvicffiverat,  medmm  crallmuiinc  unciam  vix  a:quans,  modicc  inaitvus. 


•  quodamnKxlL,  ^  . 

cara,  unde  &  pro  niagiucudme  admodum  lcvis. 

54.  Car^*  ^prMmix  fUnM^cmeraencohris  J.  B.  Fruclui  ;.  eMf.t6.  I.i.  Cluf.  exot. 

Nux  erat  pbnt  dneracci  coloris,  formam  cordis  (  ut  puigi  fidet)  retiarcns,  8e  quibufdam  lods 
tame(bens>,  ade6que  lcnto  cortice  conftans  ut  maxima  cum  diS^me  aperirecur.  Reperic  au- 
tem  fibeoCluiius  aluim  corciccm,  non  minus  lcncum  (upetioie  fibftm  conijv cegetuem  niKleaia 
>»HpWraiwpinj  GiUt  faporis.  involutum  rufelcence  membrana. 

55.  ^mSm  bJbm  tckutm  fimm 

Maenitudine  crat  circiter  Nuds  mofchatx,  coloris  cincrei,  plurimis  .^biiiKlins  tubcrculisolidififc 
Denducus  videbatur  aliquid  adftnaionb  habcre.  Pediculus  crailos  ligncus,  Sonoruserat. 

56.  IhiSmbAmJi(t,lMHi$Jhiia»$tihr»fiisyB. 

JuRlanacm  pulvinatd  fuo  calyce  cnimnr.m  intc.^iim  xqu.it,  pcrpctuis  tubcrculis  &  kn&ot^ 
'  lUBsafpcratus,  ex  cmereo  ruffclcens,  cu)us  intervcni.i  tcnuis  re^ct  cortcxjukus.  Inhnw  pirsani. 
Wbmj  nppnfta  modiBft  m  conum&ftjgiatur.  Dmweft  &  gravniniau. 

■  *  '  '  ■ ' 

57.  Raam  mitifMriMm  0a  J.B, 


rciv  orbicularis  erat  totus,  nifi  utraquc  parte  cflcc  nonniU  oompreffiis.  Pbdimrciraw  in  i» 
partes,  quc  fungofx  iunt,  (aporis  manifdti  niil&»;  ineft  intetn&  officiihim  donun.  OKtamiui 
'  fin^*«  exieiior  tenub  fukus  8c  anereus. 

la  Tinei  nudet  Malucmufivt  fmgMttHi  1,3.  Fim  hdks  miel»  fmgMMt  CB.  FiM*  mkU 

AJitur  m  hortis  quibufdam  Malabar,  inquit  Acofl.n,  tum  alam  in  nonnulJis  lyivis  Iponte  nalcitur 
aiborm^iniidine  Pyri,  cujus  fblu  infcrnc  diluto  virore  pridita  funt,  fupern^  autem  faturo,  admo- 
dum  tcnella  &  moUia,  qux  guftatt  vald^  acria  deprchenduntur.  it  liu^uamdia 
triangularis  Avcllapx  magnitudine,  interius  in  multa  rcoepticola  dilHi^n^  in  quKni  Imm  Ctt  a^ 
-     Dum,  loliJum,  rotiJiiiun»  Pineo  nuclco  fuo  putamincexcmpto  p.ir. 

..Confidcrandum  (uiquit  J.Bauhinus)  An  eidem  lint  Pinci  nuculx  catiiirtica:  Monardis,  qam 
•  •  *    fiedefignat,  TranfmktitNbwHifpaniaPineonim  nuclcon;in  gcnus  quo  Lidi  lc  purg.ibant,  quos 
imiiaiibatplurimihanimitgioaum.  NoftrisPineisnndeisliouleslimtnalccntcsinlk^ 
lui  qaales  fnnt  Mayzii Spicx mntiar,  moffiore  putamine  6c  njgrioR  qoam  noftnrotundi,  imwaB^' 
pbiguas  5;  guftu  dulccs.  .  -r 

Dfflti        •  Indi,  Autorc  Acofta,  bmos  nuclcos  mcmbranis  nudatos,  tc>runt,  &clyftenlJWadimIoent««lf««Bi 
imnx  difficultatcm  &  dolottsm  ifchiadicum,  aut  aim  gallmx  jufoJo  propmant  ad  educcndos  putn- 
aos,lentos,  aaffos  frigjddfoue  Iwnibiesacpeculiantcr  ad  afthniaucos curandos.  tx  .tqua  tnns  impe- 
•    •   ■  tigiiiosinungunt&VuTantfedadmodamuroiirrNudeipi^ 

tuifcim  Scaquas  valiaiffimc  purgant,  &  licct  Avellanis  midMtt  «»  ''^^"i"*     ,^  A*" 
valcntcr,  nec  cum  tancis  torlionibus  purgant.   Dantur  in  (finmmiimorbis,  SepCCoUanquaiumtt» 
cuitatc  crallo.  liamorcscspcllunt,  ,     .  .  .  ,       \-    r  ^  J*..— i: 

Quibus  obtmgcnt  nucleipmei,  five  Malucani  Acofti,  iivc  ^rh.i|iici  Monardts,  .fivc  diverh,  Iivb  . 
iidem  fiut  (jnquit  J.Bauhmus)no«tenicicexhibcant  igns,  flquidcm,  rcr.ro.:.  Acoft.i.  .uWlu|n 
umnt,  Scquamwjp^iiusrimnnc.  Monanks  «dam  vabdiilimd  nec  ime  torlionibus  purgare,  U 
vomitam  cicrelcnbfe.  . 

;     59.  Pauot  muUti  Jmtu  rrftrm  frsSm  C3.  is^ucula  ferigmuaiM  J.  B.  Fr.  feregr.i.  Ca£  Emt. 

•  Pind  cojaiaam  generis  imii  nMkKqaifpiam  xftimarc  polTct,  .ideo  "oftratis  Pinex  mos  fivc 
niob.li  nucleosrc&cbant,  tioct  nngiuwtpirtenoftrii&looglores  elfcntficcrafliores;  dumma 
pulitcr  putanicn  8c  idem  Golort  • 

...  '.      .  •  60.  Cnrm 


Digitized  by  Google 


JLib.  XXKIL        T>e  Anomalts     mtms  cogmtSy  (^c.  -         i  g  j  | 


60.  CtntiisA-wM^  wtpdtmdmt  J.B.  CmttmHdtvtHn^,  Car^attCmAtritnfuimGctreueC^ 

.  N,^|iatur  m  MjUvir,  autore  G  ircij,  fruaus  qnidam  maj?nitucline  Avcllanx  cum  fuo  putaraine; 
aon t^m^  adai  rotuni'.us dit,  candklus,  gu(h  qnali  funt  Tubcra  cotia ;  dcpcndet  ex  ramis  cu|uWam 
planne  ^pc  feritur^  nullius,  quod  (ciam,  m  niedicina  u(as.  Ehcitur  ia  Mabvar  CJ^m^ulmgM^  id 
eft  «igwum  'bAmu. 

Habilailcul  Sirapioni  vi«knir,  CTjus  h«quientiem  u(um  (eminis  quidem  copiam  ficerc,  fed  cholc- 
ricam  quam  vocant  paflionem  exciure  (cribit:  qu«  otniua  Malavares  huic  fi  u(ifaii  tribuunt.  Frudum 
Impc  M  Riciiwmiefett  GBanMiWi. 

(5l.  Vtf^*  tmtmm  1.  B.  ttptm  lA  fa»,  Fr.9.  ttf.y3.  Vk%.  GlvCeaK.  AmjgUUfimakfm. 
am  Ptnmmt ^mJkuu  bmi  emJidg  CB>  ^ 

'  '  • 

In  fruAuboc  quJtdam  cft  v,ijictas,  nam  alter  altcro  m.iior  &  amplior  cft,  lictt  coj^r  &  forma  pro- 
pOipnium  eadem.  Planusefl  &oblongiufculus,  altera  parce  iacior,  akcra  angullior^  g|ab»  &  Ix- 
■is,  (otus  (ii(ci,  aut  incordum  fpadicei  colons,  niii  linea  quxdam  candicans,  qua  paxtc  SnBnSbi  •d' 
wfic  (nam  akeo  ioclu(iii  iuiiTc  videturj  vanum  (aceretj  prxgnans  elt  &  (bnitaoi  edib  * 


InGoa  India  (uti  rcfjrt  Gardasj  efl  fru(fhis  quidam  BrmJonti  yocatus;  Ii  fiiris  aUquantulum 
rubicatj  mtus  vero  (angumis  inftar  rubet,  guftu  admodum  addo :  invcnitar  uiterdum  foris  nigri- 
cam  {i^ooldr  maturitatecontrahitur]  nec  adebacidus  utifiiperior,  qui  umcn  non  minusquim 
iOpia|n  nibeai:  Moltorumjalatolapvluseil  lucfiii^  « 
inimi V^^y^T"  £0  tin^ores  ptuntur.  .  Coftex  Ter^adiervacur  atquo  mari  ali&  tranni^itur  aaeti 
CBiiBacaJi  iMii4  gpoi  A  Liifitam  qwibnfflam  criam  in  fjifiania  ftfliim  eft. 

6%.  B^fi^?nxA»EL,  •  ' 

RruAusin  Hnu  S  Auguftini  prope  ^rram  Lionam  proveniens,  magmtudiM  Malv  cifte  afpeni 
ft  uoAatk  veftitus(  iid>  qiiopiilpa.Fcacanimiiiftar«  fivo  oolorib  fivo  graoonMii  latkmem  habMii 

*       6^.  tUitms  HSfimib  tmmm  *  DelaieL  »  •  M-Omti. 

I.  10*  ft  f. 

Frudlus  eftqui  forma  Sc  mole  ad  Aurancia  mala  accedit:  intra  meduliam  ofliailum  Cadancx, 
Um  colore  corticb,  quam  nuclei,  qui  amarus  &  cibo  ineptus,  albedine  validi^  (imile^  aliqfiando 
dno  ffffii"!W*i .  litter  cradbs  ccnfeuir  oboc  :  Sapoce  umen  e(l  tnagis  dulci  quam  acrb 

66.  Mmk*.]LB.  Gaio.  BmSmiiiiirCmimklnfimSi  Ch,  Mffifim  U$^tt  Ammmuh 

EfKemcn  (inquit  Garci.is)  virlilBf  cpiod  pcr  maturitatcm  fic  nigrutn,  Coriandri  ficci  magnimJ.'- 
nCi  Naici  ferunt  in  Paizflina.  PaUulomeft  equorum,  interdum  tamcn  ab  hooiiiubus  editur.  Gu- 
aamofle  Decan  inooixin  (ebnbus  hoc  modo  utuntur.  Febridans  dbo  abftina  pcr  decem,  non- 
,  mmquam  oer  quindecim  dies^  poft  quos  hujiu  frudns^ecoAom  illi  pioptnanir,  in  quo  noondhil  nil* 
pc  remannt:  dctnde  cortice  deubramm  Mungo,  &inftar  Oryzs  oodum^noiiaiiiieildbBniCinp 
nis  verotridcecs  nonnifi  poft  nv.iltos  dics  ndm'mii[lratur.  '  •  ■  " 

Mnngo  auccm  frigidus  eit^  quaucum  cx  e|u>>  facultacibus  oolligcre  Hcot  • 

67.  Stl  Strapmit  &  Avietmut  J.  B. 

FruAus  Stl,  qualet  RauwoUius  vidiflefcribit  carentduris  putaminibus,  plan^uenudi  (iint,  mag- 
nitudinc  Piilacioram,  colore  Juglandibus  noft'ris  non  di(fimue$,  fapore  Qtis  anuiru  cum  nunifeda 
dcrimonia.  Dcdillc  (ibi  Minontain  quendain  Ilierololymis,  qui  dicebac  Oindildl  lociipcOVaoilOl 
ciic  autcm  Stl  Seupioais  &  Avicennz,  quod  vumtem  habet  Zmgiberii 

»  ^ 

6i.  Nmi  bibt0  fi$kir0t  aimilpm  J,B, 

Unciam  &:  fcmis  longus  crat,  undam  latus,  comprcfTus,  nigcr,fi)lendcns,  in  fuprcma  partCvduti 
unguisalbus.  Sonotused.  Corcexmeerj  modiocntercrailusi  li4bcKmcduiiaalba,m  uslaporemma» 
nilmiimnaoaiiimadvertimi»  MMnMgaiiiemalbaibbcftfiiitioiBfcuhMBi,  eft  aamfeiwwB. 


•   69.  MM«bJSM£-£A^IW  J.k 

Tj>h.  . 
NuLuUni  Lidicini  hanc  adniodurn  fiud.iv.irbm  (bit^que  &  fylveArem  cflefiudenr  imcnfa^qoaa 
ex  hnibus  Troglodytica:  Gumci  habemus.    Hxc  vixmagnam  auiuat  Olivam,  comajfo  nucI:o,  ole- 
j^ofo  ac  Upido,  iUi  prorlin  Nua  Indkx  (imilis,  (odhiuc  Nucuiz  tefta  oUca.   icon  uicc^ra:  mag- 
inm  babct'  t^iii*^i>y>--it!uwAt^tnaii^^  frodn,  iiiqn  J.Biidiiiini. 

Qaqqqqq  %  7«-  ^*««*» 


Digitized  by  Google 


H  S  8  T  O  R  I  A     P  L  A  K  T  A  R  11 


Ufiaal»refioreft.  femuncumvix  Uta,  nigra,dura,modicc  extcriusarcuau,  interius  fiofawi 
fioli47i<x!o,  mulcis  tilluris  Juu  iindt  vanc  rp4U&  iukani  qam  ttmeaoiniiei  iniufacqnlttopttviiaij 
nmbiiid  li^cticm  pracfcf  cns,  cocimt  .  * 

7 ) .  Ficut  fimilu  fruElm  exotiem  J.  B- 

Ficuiiiooiiinittnem  fwura  Scm^ituduiequodammodo  repnelencaret,  ii  non  angplolus  eilec& 
fnpeni« conbtus.  Oxiexestenor  (ubflaTus,  fiagilis.  quo  deooKiiaia ^SMtt  Gnft^dnnibiii. 

^  RmSm  fmgrimu  fiJtmm  J.B. 

AvelUnc  domcfticx  maenitudme  cft,  obloneus,  tru-gidus,  n^er,  cctera  lacvis  &  politus,  przter- 
cium  ad  latera  profuniihttiuious,  reaus  (quem  ilummo  ad  imum  habet  qunuum,  luieola  inniedb 
taiTtillumeminente)  nbi  noni^I  ragofus.   Ptrte  oppofita  fulco  rcfpondent  lem  quacdam  alterte 

fiiici  vcftigi-i  impiclla.  Qucm  fei  v.vnus  ( inqi;it  J.  Bauliiinb)  foi  ,i;ninc  per  longum  pcrvius  eft,  ad 
cujus  roarguics  in  aUcro  iiniuni  apophyli»  patva  ci\f  m  medio  nlia.  Inlots  eft^  &  pullatus  reioiuc, 
pcoGddubio  aliqiiaiido  inlpa  pkmui..  _ 

LmHfi  tmc0 fimt^finSltJtt* 

y  <■    '  '  ..  . 

Magnicm^inc  efl  5c  fornu  KiccxLiuri  majufoilas,  ooknis  nigricantis,  beTi&n!tida(t>perlkae,ex 
allBio  turbmato  tiiic  llvlmn  retuJiim,  qaemii.!tiirKium  in-glantubus  vidcre  cft,  profcrcns,  altero  au- 
cem  canquam  ab  aacuia  imDreilum  veOjgium  habens,  daius  8e  Upidi  alliliu  cum  loDUu  rdilieos.  £• 
orumomciicaiMdum  inIai]pcnsapparec(<9<obiciilns»  natnia  aa  aite  iwfcia. 

•  .  •• 
74.  fh»g«ff  ifiudrangultanigeraim  wtmirmit  mamt»  J.R 


Oftendebat  Clufio  Exot.  L 1.  c.  i6.  Chrift.  Porretus  fhi^m  unciam  longum,  quadrangulum, 
lateribos  aliquantulum  depreflfts,  prorfus  mgnuQ,  medn  tamen  CKpaitD  tmgo^  anqiuun  aieni> 
bcana  fonsmioiata  fhiftui  firmicer  inluerente. 

■7f.  CfimlKmfimHi-bJkitiJimml^mm  J.R 
Majtts  etat  officolo  Ceiafi,  fidMCnadiMi^  aodqas  niB^ 

Avibmm  tOmfr^!'  f'^'*  fmBm  tnl  fmm  |.R 

UncLim  fcrc  longus  crat,  vix  (enwnciam  Utus,  modtc^  comprelTus,  durus,  dilutd;  croceus  &  Q>le(l* 
didum,  partcanguftiore  qua  adhx*{jlTc  putamus  faturaciiis  tindum.  Loogz  alicujus  AvcJlan.T  fpc- 
dcm  quodaromodo  referre  videnir ;  ied  pUoe  exoacum  e^  &  facies  &  noc«  iam  fcnptx  latis  inli- 
tiuanc.  AUi  hujus  gencris  afperii  cranekinghlfiofis  inaculis  albicantibus,  corace  paalo  hrmiore  quam 
Cananear  &  tenad,  medulU  innis  aba  toneca;  aoimooiaffl  lefipienta  Unde  oammodius  rinw 
(brMRianoiiibnedereiitur.  •      .  ' 


Mi«ninidineetacAvdlanKva|gaiis,codlMiiciMiiav^^  ooitloBtaiaiftuMfeiw 
nigricantA 

78.  CffimtM  ^tdt  fimSm  fertgrmu  J.  R 

Metliocrem  Caftaneam  non  tantum  magnitudintf,  ied  &  toci  formi  refert,  ut  pro  ea  primo  obm- 
tupoffit  iAllcre.  Color  tamen  paulo  dilutior  adflavtun  inclin.u :  nitor  i;;  l.ivji.tscximiaj  cxccpca 
bals  portiuncuU  oblonga,  gna  Videnir  anc  ariNiri  aiiC.eclitaiO  adhziifle.  Cortex  exttmas  admodum 
lemiisfiraulifque,  caifungo&iUAantia  adnata  fiAeft:  ipQ  wiftcarimVMM  ieH,  ^&  «lo^ 
nistociiis  ttudms  &  kvicM. 

79.  Leuctma  fruSn  Cafianta  J.  B.    "  ' 

MonartL 

Similis  clt  noftrati  Caft.inear,  cum  colore,  tum  magnitudmc,  tum  etiam  fcffili  illa  8calbipnte' 
partc  quam  Calianci  obtmet,  qux  prxgnans  videcur.  Arboris  eft  vafts  magnicudinis,  maccriacque 
nrroat  &raixift««  cui  folia  Arbuci.  Fruaum  edulem  gtitiqtte  iapona cOe  «ina^  6e  «(rifiofiamfi- 
ilere^qiaoiiiainaftrmgit.  Temperatum  efle  aflia^ 

80.  Glam  Indfta  J.E 

J.B. 

GUndiQuercinarfigura&magnitudinefimlliseft,intU8  canibda,  fubftantia  diira  ac  propcmo- 
dum  offea,  nullius  (aporismanifeifa,  exccrius  nigra,  lineb  aC  venriB  Iqoamacis  comcacf^ue  rohs  reti- 
cbUdm  pcrlupcifiaem  Ipailts,  CupuU  dura,  crafla  ac  lignofi  fere,  exterifa.pwiMagrnm  denci^ 
lorum  mutuo  u«.ubia»  unhncato^ue  aiperact^  colorecmerco,  pediculojcmunael»  twtongo,  crafla 

fiC  iWKMOt 


1 


Lib.  XXXIL  •     De  AamaHs  cjt*  mtnm  cogmtu,  (stc,  1835 

81  •  Glant  Ifi^4C0  TnsgnaifitirHunJa  J.  B. 


.7  a 

Jugboilem  niagnittif^ine  anjMlTatj  oofoce  oonfbns  (UvetKnte,  uti  Glandis  Qyiercuiedu 
mi.onffiufculo,  qui  camen  h  (braoti  dif^oruiti  compreffione  flic3d  franipmr  ac  ^ffiliac  Pef 


liccatx. 


longicudinem  .irca  mfignis,  inTqu.ili5  &  lcabra  fiibcinsrc.i  excnrntj  !ii!i  imjgincm  prx  fe  fcrcns, 
quique  partc  cortcx  rcliqua  hrniior  cfl  cr.iilior,  duriorquc  cini  adiixliilc  vcl  altcri  corua  extcrno 
vel  arbori  venlimilc e{l.  Interna  facics  corticc  conrj^n  d\  niffb,  tenui  atquc  fimgolb,  intercur- 
reniibos  vduti  venulis  ut  in  inceriore  corticc  Caflancj:  immcdiace  calJum  complcdcme.  In  quo  oea 
pulvino  tromerfiis  laccc,  omnem  fere  cavicacem  adimolen»,  nudeus,  Bguri  rocundus,  facie  Glandb  ' 
auc  Caftanei  nuclco  pcrfimilis,  geminus  uc  in  Glandibus,  excima  facw  (caber,  rufa  cuticula  into- 
ctus,  qua  vcro  commicciiur  Izvis,  (iibftancii  duri,  &  colore  glandis  nuclei,  fapore  duid,  graco. 
-  fto  fhidtt  9aUami  i  RobinD  ad  Plaistiim 

Lzvis  Scltilbiicosdl;  fiiperfide,niidd  Amygdalini  impiitodine  Serarma,  nifi  quod  ima  patte  pau< 

Ibeft  acutior  obtiifi  Amyf;di!i  pute,  infraque  mucroncm  altenim  laaina  orbicul.ins  infculpta,  noa 
tamen  effaiu  dignx  altitudiiiis,  tortc  hinc  prodibac  germen.  Color  cli  ex  flavo  ferc  cmcieus,  &c 
altera  auidem  parte  magts  m  arcum  cumns.,  Pamafocm  pnini  nudei  motb,  oortiodgiw  cqjlnir 
tenui,  ui^iit.nucleuinui  (c  contincns. 

8).  RmSm  Temmm  AmjgiMUtf  fiAtmm  m^tm,  J.  & 

Palchcr  admodum  afpeAu  cll,&  grati  f.inorij^  qui  8c  radice  circt,  nec  alimiam  pl.mtam  profert, 
auc  ab  ulla  planca  produatur,  lcd  (blummoi.lo  lub  tcrra  crulacur  qucmadmodum  CUbcra.  Dimidii 
di|^  tnigainidioero  «quat;  rotundus  d\  &  concorrus  &  affabrd  elaboratus,  colorii  l|adicdj  nucleum 
inonooiKiiiensieJbnantcm  dum  ficcuscA:,  Amygdalx  Hmilem,  coiticeBtlca^iiitiKalbaa^  6cii^du> 
as  paires  diviflkm,  ot  Amygdala,  grati  fapons,  &  Avcllanam  guftn  referCTitem. 

Invcnitur  apud  flumcn  Marannon,  nec  ullibi  alibi  per  univcr(.ini  Imliam.    Edlcur  recens  &  Leeut 
cxliu:.iciis  iedtorreri  prxllat.    Adponicur  (ccunJis  nicnlis  belliriorum  loco,  quoniam  vencriculum 
admodum  exficcac  6c  roborat.  •  Scd  li  liberalius  cdatur  capitis  gravedinem  gcncrac. 

Dah  in  rerum  nacura  hujulinodi  fiu&um  rubterraneum  miKi  (anc  non  videcur  vcrifirailc. 

Dulncac  Clufius,  an  hic  fruOus  lie  Mabdobi  Lerii,  quem  aic  (ubcerra  Tuberum  modo  nalci,  unni- 
bus  Hlamencis  fimul  cohxrere,  nudeum  non  efle  majorem  domefhca  Avellana,  ejutd^mquc  faporiSj 
dncrei  coloris,  corticc  non  duriorc  quim  Pifbrum  (iliquai.  An  vcro  fblia  (em6nve  proferat  ignora- 
rc     f.itctu-,  licec  h"uclum  fipii~;s  cdcrit. 

J.  iiauhmo  AlsnJaii  Lerii  fru^  arboreus  tHk  videtutj  auc  foitc  Traii  genus  ali^uod:  Trafi  enimj 
ioqai^  £im  vehiti  fraftuft  miGld  Avdhiiariiai. 

Articulo  polVreino  pollias  non  mapr  erac,  exprimens  parvum  Pyrum  roolducelimuo^  ldidu%' 
imsi,tagiaSm,t6i!cdmgteai,}^^ 

*      8^  MK«b  JnfiMfU^«yMMr«  J.& 

Ofbicularis  (ive  globoluserat,  gallx  parvx  (Ive  parvulo  globulo  fimilisj  dnerei  &  maculoli^obrisj 
oolUpimemiitdnftUHjbiionii.  Gocm  non  admodum  dntoi 

Nudi  Mfiiftiafei^m^nitudine  &  Cbrmi,  lcvis,  ooncuA  Ibtiura  eleiis,  cujus  alcer  fuiis  R^^i 

quid  fimile  n.ibet,  cx  quatuor  parvis  fulcis  fivc  cminenciis  procedens ;  oppolicus  vcro  fcrobiailum»' 
undeavuKtis  videcur  pedicuius,  unde  radii  redi  producuncur:  porace  mediocricer  lacvij  (iibruiiblA» 
£tus,  quo  abralo  fubelt  alius  durus  qualis  in  nucc  Molchaca :  huic  fiibeft  alius  craffior,  Ipfjimni^  Guf 
goliis,  politus.  Nudeumambit  immBdtttequaroHj  pertinaciter  adhgren^.  pdliqilr  lenaisitiftarfn» 
gofiisy  (padioeus  qooque :  ipfe  vei^  nndeMi  «npia^ciiididGij  pmgMiSj  giiRU  duldcMttfiftidio^B  qii 


goiusjipaoioeus  quoque:  ipieveio  nnaeni  ampai^ciiHWimj  pmgMiSj  giittu  dOKiCMttnRidiolo  qui^ 
oain  finoic. 

87.  Nux  hUu»  4lia  J.  B. 

Minordl  Juglande,  latitnclineaiiciaiij  paul6que  longior,  colore  pullo  ubfbleto,  fufcis  maculis 
oonfperib.  Ddmic  in  breviftbnum  acumen  qua  urte  quinqoeparcita  clfc  viderur.  Paixe  oppoii- 
a  pcdiculi  pars  adhacreCj  lignea  prorfus,  finnacnffiqiie,  aade  ooojjeftura  arboreum  (cetuau  1^6» 
aliot^ui  fruchjs  lcvis  &  minim^  ponderofus. 

88.  Giuitm  De  Laec.  IhJ.  Ckcid.  l.  lo.  c  6. 

Fruftmeft  innas  palmos  kiogt»»  djiereocortic&pul^cindida,  dariifimis  quSwflamaiicIeisper- 
inixci»laavis6c  rerrifeeram  ^mvemein  calidBonbas  QgiMad&  ^id^ 

« 


Digitized  by  Google 


1834-  H  I  S  T  O  R  I  A  P  L  A  K  T  A  R  U  M. 


Vhti. 


fUGim  in  mediocriaHwre,  &  qtue  mdU  onkiira  opus  hate.  Majus  eft  nafhattbiB,  rotuti- 

jnin« PHlriOMin  aut  rubicundum.  Pulpa  intra  aHquando  cxo$,  plcninqiie  3A  ftiperh:iem  acinos,  te- 
■nincti  niol^  plancK  8c  rotundos,  veracalitcrquc  creclos  corticc  lignofo  quuuiue  vcl  d;;ccni  conn- 
net  CarO  tottnibdck,  tnoUefcit  Sorbi  mftar  matura  &  fuavifHaii  1  HXjns  eit.  Siccatum  cruftam 
rtiellis  vel  (aa^  caaaSg.  £ft  &ooitic6  viridi  oiMxiiioa  moUeidtj  ied  cukro  vel  aenabus  decra* 
lutur.  Provcnk  in  Jawrwftfi  &e«»SlBa»M^*i. 

•  itiOftii  t^.  Zicear»  GujuimalenfiMtu.    C<(p«f«  *  DcLaet. 

*^  Eft  iijftar  nnflanunnucum,  in  qt;0  viginti,  aliquando  8c  triguiu  Amygdala  contmcntur. 

9t.  MBmhJbcatffmdiiut  vdtt^v^mmr,  |.B.  H^.iii^  5.  c.  30.  Lt.  Extt.  CM.  • 

PrtHwlphxricahuicform.i  crat,  magnitiido  gloWli  minoris  fclopi :  pucimcn  fltffdbeadioob- 
TA.  8c  QerDmiis  tubliculis,  .u  no  ti  adcb  craffis,  oUicum,  nuUique  linei  cuidum. 

J^Baulunw  ftrfliam  olivatcH)  ci  attribmt,  lapideaun  8c  iofiAam  dttritifm,  oolorem  niiiliioi, 
&perfidflmgt»iiiilnomiuBBai»AipBiataa]» 

Piovemtinlndia,  autore  Monardc:,  fiudtis  Dyfcntcti.im  rin.ins,  dclatus  ex  Qiiirn,  qui  vidctur 
die  vaibearboris  akera  pirtc  Uv»s,tiavu$,alteraa|per,  coloratilfimusac  vcluti  pulliis.  CrccriJtn 
qu,ife  e(fct  fruaiB.  cujufve  aibprii  nunqoam  pefTBffigare  licuit 

InpoHincmtenuiirimum  reaaaus,  8c  cumaqtttcapttumioUnMmMK&velpcrieKhibitusdylcil- 
teijco  fluxu  nulcre  attiictum  brcvi  laniuti  rcftituit.  ^  ■ 

9;.  I^u4irtgtut  fmum  ruue  rotunJa  J.  B. 

Tn  NiciraRui  (inquit  Bcnzo)  Noiri  Oltm  pponncia  Pomi  guoddam  gcnus  pMiUare  eft,  aefpio 
HirpanioLr,  neque  ulU  aitcri  parti  Imfias  oonoeflaio,  Phi  noftn Jpeae  teraic  e»,  Bgaoinnnoi« 
rotundo.  Nucisaaiiindiiie&dimidbampliB^  otomiatiBCim^^  Aibor  piooeia,  «i- 

guis  foliii  veftua. 

«4.  Trmm  Amli Wmftiu  tx  Gmms  CB.  Pnmi  (tdtfrtUui  i  Gimts^  $»  tpu  fnmM 
^  ).Rj?Ciir£i»f.i.-*C&/fcCW.^^ 

Pruni  feri  magnitudine  &  foi  ma  crat,  daas  pxnc  uncias  longns,  fefcandam  btus,  jnfim.i  parte 
nttlCIOOatus,  cortice  fivc  ipfo  coqwrc  lans  crailb,  &  vcluti  fungoia  nutcaa  conltantc,  toi  )>  .ili<iu.in- 
tnlom  nmofoficlubfiiloooolore,  mcemi  cavo  &pul»am  quandamcontinenie,  ui  globum  convo- 
InOHiib  ^i""*— "1  fifiabikm  tnfipidam,  in  qoa  teneua  qoaaam  Jimiina. 

Ajbor  Pruni  magnitudinc  fponic  nafcitur  ui  agris  &  etiam  to  hoitis  in  B»f*im,Chni& 

fMiW/multis  fpinisWns,  liksnVtuiJkKlmtan^  fi«h,ffiftuPmoo- 
rom  adftiimienK  &  aoeriMi. 

t^  IbxTmtkmmmm^^ttdAtitfimam^iM  ClufExot. 
Spadicci  erat  coloris,iW«nud  non  vaUeabfimilis,unqam  longa,  eju 

^ir/ieiBiilwc  mfitna|omaiwift««*  W«i<»ffio&&»'^*'^^  dura,louda,nec 
nlb  owdo  ftfcpitum         ~  * 


C  A  P.  Vffl. 

t  iftSiSilT^^i?^^  ColorldemmfidilmiorflcfpbodidH 

or,  maRisctunicon  prcflus&htior,  pooffijnipimapa^   Jiluriorii.  iMoidew. 

Fr.  indtcus  o-v,farv$  fm  formd.  Colotis  mt  ouodammodo  Caftantt^  dili«o"* 

Circulus  ambjt  fcrc  totum  qui  non/plcndct,  utrinquc  Foratus.  titattt  lata  10. 

tuiSa,  fiilacolor^funa  pmektior,Iignoli,caVa:-io«a«Klemoorm>D  «ooiwft^ 
tm  fiffiuj  diinis,  alhitf  fc6pOirO  '"^ft'q#"''**^*Hir" 

5.  Nudila 


Dlgitized  by  Google 


Lib.  XXXIL       De  Jnomalts  (s^  mms  ccffutis^  (^c,  i  S  ^  ^ 


5.  Nuculatrian^ularu  InJica,  Cafia»tUa  feri  facit.    Pifo  m.ijori  hjud  major  cr.ir,  inc-:r  anguk» 
comprelTa,  cx  uno  latcrccommilTura  nigricantc  infienita,  colore  fubfufco,  in  rutFuin  quali  exane- 
reo  in  (padiccum  vcigic.   ConcuiTanon  ftrepicat,  ieddrculum  perel^antem  nucub  concolorem 
panim leffili  uinacum  vel  pocius  eiunnn  (nam  ItiiM  devackir  fieiKM^ihtl  ^knd^cam)  in<wfecar 
OOimndfliircHnea  pradifta:  ExobfeivadoneClierlflii 

6.  Nucula  InJifaavata  ferr  Nifi  utrinque  ;icumen  quoeUam  cxt.iret  ovatae  eflet  figurr.  Lon- 
gptudo  uncialif,  latituJo  media,  colore  inter  f alcum  &  pulJum  mtxiio,  maculis  dllucioribut pi&ui-atOj 
COftis  qiiibuldatn  emmcnribLii  quale^  in  Nuce  unguentaria  infignita.    NucleusinnB  Uuot  iSbu,  ■  * 

7.  (^Knlum  [uUaiinnfruciitiftrtgrim.  1  igura  ovatt  cra^  uninqueexcienu^nim  «ciinaiiaium,per 
Ickngitudinem  proHind^  latis  fulcatum,  colore  polla 

8.  FraSAi  txaiicnftculum  aliiuL  Semunciam  longam  crat,  mucleo  Pini  fjrc  figura  par,  ambim 
tereti,  obiter  turbinaco,  durum,  pditum,  live;  cotorc  ruffelccntc,  maculis  quibuldam  albicantibus 
alperfiim. 

9.  Fr.  bulicm  Carnifiiwrd.  Diceres  Comum  ede  li  nibsr  ciTet.  adco  figura  6c  proporcioae  reibon- 
det^  fid  mgcr  eft,  ipkndidn^  duns,  pedionB  leGdi»  cr«flii>i  ooiip2Ius  noa  ftfic  pondem  ar> 


gumento. 

to.  FruHit  luJiei  ^kidtm  fertl^mu.  Magnimdn  ftw  Afliyg jaljc  eft,  foA  figura  nonnihil  diver» 
fi.  Collo  fupern^  donatus  an^uflo,  quatuor  infign8wwper  ioqgitiidiaemlineii  iiotttHS«cn6mqtio* 

quc  parte  noiuulul  rugofusj  utloie  pullo. 


CAf.  IX. 
t.  ffilnewet»  fiaSm  Aamkmm  J.  B. 


HI C  frnftoslXiftirb  Itmilis  eft  aH(|uo  modo,  nec  edidtt,  oleo  ejt»  mmora  mofeftos  in  pe« 
dibib  a  •vcrmiciill;  (]i;i!iiilil(ni  Sirrmum  vu!?,n  di^^orum  m.ignirihli;i;in  non  cx^-Jcnn- 7A>i.dtSk 
bus,  qui  in  aitim  1j  jiiluiuanc  cxat.ircfe,  curajic.    F/iJcm  olco  artiK-tn  corpora  laborcfic 
laflttudine  irada  refocill.int  ;  vninera  quoque  &  ulcera  lanant.   Olcum  iflud  adlervtoc  invafiuOs 
quibuldam  ex  fru&ibus  excavacis  paratis,  quos  Caramtno  iuo  idiomatc  appeUant. 


a.  ?alm*factfera  J.  &  GOT.  Aiit  fim  Fslmt  ykcjfm  Furk  P«/i«M  iMnieMt  £i^f«Mr«  tv- 

fertMt  CB. 

In  infiila  c^uadam  Americx  delertaCarMMpc^didainrenerunc  Batavi  ineegfas  i)'Ivas  nullaalu  ar- 
kire«onftanmi  qnibn  Pdmn  qnodera  inimutogienere,  cui  ab  mvolucro  fiKXUm  feu  colum  ma- 
nicam  HippocntH  di6bim  lemente  itt  goo  frudittieoondicus,  S^ctfirn  nflmen  indidic  Cluitus. 
Nam  creberrimii  quiboQam  fflmi  ftiadioei  ooloris,  tranfverfim  8c  obliqui  ab  infimo  ad  fnpremura 

cxcurrentibus  magno  natura  artincio  contcxtum  cll,  idque  varia  longitudme:  unum  vidit  Clufius 
%%  unaas  longum,  &c  ea  parte  qua  patcbat  lcptcm  lacuni ;  alteruni  li  pedes  hvc  p  uncias  longum« 
periscDmiib  latinidints. 

Ifta  Dorro  involucra  (its  relerentibas  qui  ab  arbore  reiciderant)  pletu  fiieranc  fiiuftibus  nneem 
Juglandem  cum  cxterno  luo  pulvitio  five  viridi  coitice  magnitudine  aH]uaniftNis,in  qujbus  oibiculares 
aliae  niices  adeo  romndae  ut  cornoelaboratx  vidercntur,  atquc  ade6  durar,  uc  non  nili  fi:rreo  malleo, 
fic  cum  difficulute  confnngcrequivenm,  tametli  non  vald^  cralTo  putamtne  fintpfa^ditx:  Contme- 
bat  autetn  caorbicularcm  nuclcuni,  put.innni  adhxrentem,  mcdio  cavum,  &  qui  licdcaCBf 
contraxilict,  candidani,  laporc  uutio  <]uaii  legununumt  deinde  inltar  Lupini  amaro. 

Sacci  hujus  Palnue  texturam  exaAius  defcriBiC  IXGiennsMuCSod  Rflg.  peg.  l8f.  1 
le.  Intcrpajmaslmjusnienriooemfednias, 


f*^^^"'  fit^'tus  Jivt  Antfum  h,l:cum  ]  B.  Amfum  imfuttnm  FUifflmmM  G*Bi 
cum  Tbilippinarum  infularam  Park.  1'jmuuitim  Sinenfe  D.  Fr.RedL 

y.B. 

FruShts  hic  ftcllx  figuram  reprxlenut,  conftitque  ex  fepcem  nuculis  particularibus,  radiqraill  in 
morem  in  ccntro  cocuntibus,  trungularibus^  longis,  leviter  compreffis,  ei  parte  qua  comtoittumur 
imprclTis,  extima&oonvexi  penphcru  lemkarGulum  feredcfcnbcnubus,  corticc  gcmino  teelis,  cx- 
teriore  diiro  &  Ipadiceo,  nigricante,  i-ugofo,  interiori  propeiTHxlum  ofleo,  intcrna  iiibftantii  tTipri 
diftra<%i  inftariuccntc,  bivalvi  atcjue  ni  liccis  &  inveteracis  noiimhil  hiante.  Nuclcus  verom  lingu- 
lis  nudbus  latttai  lingularis,  bevi*.  iplendens,  cobre  ieminis  Lini  aut  Pomorum,  led  diiutiorepnuo. 
Odor &(aporAniriplan^el^  oiiflnHnenpianmaiinAQilbooaiinin^  Relbiquir  canieii 
nekio  quxi  accimomz  in  linBpa  commanfiiii 

De  hujns  ladice,  caub,  lolds v«t  «liam  ioribai  &  quicquam  proaBOGikie  pofle  u:gat  Clufius :  qodd 
ieiainum  ft  nnteUanim  tdni^  pai»  Loadino  aocepetac  Am 


CAf^ 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  O  R  1  A    P  L  A  N  T  A  R  U  M.  * 

    '  ■  -  ♦ 

C  A  P.  X. 

AwftMMH  txttiarwm  ^tHit  iMtfn  Stc.  JUg.  L<mdh$.  Jefcrifttme  i  D.  Ofttw  eJbg, 

I.  ^""^5  Frnm  bklici  fiete  gl^mUrt.  Juglandis  mediocns  magnitudine  eft,  colorcleuoopluDo 
I     1  ubi&uro,  waaqm  nhtKcSxn,  4utiflbniun,  ad  iMfiit  fie  verdoean  aliqiiantiilom  pio- 
mineiis. 

1.  ui  ^ltMm  MthU.  Magnjttuttae  6c  figud  praecedencis,  nili  ouod  id  bilm  tamiUo  lador,  co- 
loi  j  c  cnno  fcii (Iramineo^  dandeja^aodii,  lindiqi» iucqpale flc  lcalwoini  cnm  iuldi  ptrric 8cfe- 

rannnibus  intcrmreos.  '         ^  . 

l.  Of  globulart  tei^Kmf  in  qninqiie  tamen  valvis  {eo  laiera  dmdtium,  primi  roodo  inxquale  & 
tuberaikifum  andiqiie,  .aqD(duniin>  ejufd^mque  leooophan  colods,  verum  itiagnitudine  Cenfiun 
mediocrcm  non  exceaeni. 

4.  Os  Trunt  ovak,  M-^gnitnc^ine  8c  (igura  e(l  ovi  Columhiiii,  afperinlculum      fiaifanimt  ienw 

colorc,  (uhtl.intii  lic.r.i,  non  r.amcn  .idmodum  O-aflli. 
,  5.  Oi  aliud  ovaiitm,  O.i  Gallmacci  m.ignitudinc  &  propcmoiium  figura,nifi  quod bafis aL'qiianto 
obtulior  fic,  conus  ku  vertcx  minor;  colore  lcucophxo,  nnr.i  duricie,  mquinque  laccra  divifum^ru- 
gofum  &  insqinle,  cum  pluriinis  fbramiiiifaus  &  profundionbus  (oldi.  Lacera  totidem  fiffiirii  le- 
dca  diftinguuntur,  paulo  iupra  balu  indpeodbttt  8c  inde  versus  apicem  prodDdiL  la  honim  noo* 
quoque  concinecur  odcum  8c  vehni  dcntatnm  oorpoi  Widam  longum. 

6.  OjJi(ii!um  tvale  fTQilulliut,  Duos  digitos  longura  eft,  unum  latum,  Olivi  nfliculi  figura,  mcm- 
biina  quadam  ih-aniinci  coloristcdum,  iiib  qua  fulds  undiquc  mxqiiale  cft,  exteriiis  colorc  cinera> 
oblcunore,  intus  aibicantc,  duritic  cxiinia. 

7.  O^eidmm  emtie  Mangtm  «iW.  Nudum  fea  nolii  meinbraiu  tcAumj  prxccdente  mult^  ma- 
jus,  iit  quod  1}  undas  longum  eft  1 1  onciam  lamm.  Suki  edam  huins  plares  (iinc  &  profimdiorei 

5.  0'Ji<ulum        thlongum  tertiurn,  praxedcnti  cognanrm  verum  multo  mintis.    Cnrnum  vulgate ' 
niagnitjJine  iMi  im  cxccdcns.   1 1.vc  tria  cognata  intcr  Ic  funt,  non  tamcn  ejuliiom  trudus  junioris 
ilv;adi:ltio;  isol[ic!il.i,  .11;  ic  cnini  dura  funt  omnu,proindc  Scplcnani  matunt.item  .ulcpta. 

9.  Prunt  Ojjiculum  'J uglatuli  ftri  Jimtle,  Unciam  li  ionguni,  dimidism  unaam  latum  ad  baiin« 
qux  paululum  excavau  media  pane  uncum  i  vemce  nonnihil  aaimiiiau>8c  prafnlDenCB;  Trilaw- 
rum  eft  (inguli>  lateribus  fulds  plurimii  fic  prohixidiulcuiis  inarqualibus. 

\o.  ojficulumfgiar4cmtniuU.  Daabpsundislongiiu,  dtias  piopcmodom  htom,  li  craiTum»  co- 
loriicitnni  oblcuri,  afpcriufculiim  acfiaren.i  refpcrli.m  elTct  ab  unolatcrcinacqualiterplanam,  ab 
altero  m  labmmduplexincume(cens,  valdeaiperum,tillura[>er  lon^itudinemdecurrente. 

DnoadhacaiUaofficabaiiomalxftiiilbliw^m  qqaafnd  ipfimivide  A6f*Rg^,Ste, 

1 1.  'c^eiAm  tKtmmuiitimtilM  Plnrgrander  eft  ;  i  digkos  longum,  i  i  crafltm),  duos  pon^  latum ; 
abuno  latercvaldcconvcxiim,  ab  alrcro  propcmodumpl.inun^  bali  ov,-i!i,c.iciiminc  in  pun^him  (la- 
tim  cxacuto,  colorc  nibiginulo,  pra;durum  6c  rugoiiim  lcu  a[pcu;ni,  liikislatialculis  plenlquc feain- 
duni  longitudincni  cxtcnlis,  cquorum  nonnullis  ligne.i:  alinuot  hb:x  cxoriuntur.  Suici  m  liocali- 
ilque  hu(us  generis  cllicuiis  fibramm  lignearum  icdes  leu  veit«ia  impreda  intelligendi  func  Aliud 
hiiic  lubjungic  fimile  oflioulum,  muJtis  non  tamen  vaUi  ptofaaiBi  lulGb  undiqoe  inasqndet  qno- 
nunnonnulTia  bafiadvmiccmfercprodudi(unt.  •        j-     1     ^  i_i__t 

I  i.  Ojficulum  feu  Nux  evalit,  niagnicudinc  &  figura  Olivx  medfacrB.  Undique  Bere  eft,  Galotb 
IcucopIi.ri  Ijilendentls,  vclun  M.iinmei  oirtculum,  cxccpta  duntaxat  ba(i,  qux  fordidior  &  rugofa  cum 
duobiis  anguilis  glabns  marginibus  labiorum  auc  oris  aperci  zmulis  a  cujus  angulis  crena  icu  liilcus 
.  iianiialkNKmlraolidibmniidiiqne^^  * 

♦ 

m.       iiiktvelm  Imvime  elteiiim  J.K 

Niger  eft,  duai  uncias  fcre  longus,  unciam  pxne  latus,  ceu  monacubs  quibuldam  imequali&  oratt 
figura  longiore;  cui  cerni  fcrobiculi  (iipern^  adverla  fiicie  impieffi^  eoumuc  larvam  qnandaniSiip 
mut  caud^  aliquo  modo  reprdentem  fioe  nala 

14.  AUf  frMnhnU  fimUm,fitm  tmkm  J.B» 

Fqpira  a  prxcedence  nonnihil  cvariat.  Nam  &  trcs  illas  fcrobiciilas  habet,  led  tribus  liiicis  ctriaU- 
cutatis,  in  mcdio  concurlii  tres  angulos  oppolitos  facientibus,  incerltmdas.  Figura  tiudt.is  c[i.im 
ad  triangularcm  acoodit,  lecundum  (e  longicudinem  canahculis  ftrianis  atquc  fulcacus,  c.i  partc  qu.i 
foratnuu  ^ot  Jatioi^  oppolita  anguftiore;  color  ex  pullo  dnacus.  ConcuiTus  nuUum  fonum 
przbec.  ,  , 

»0'  (3         H\i\\x%  genori,  XucLi  fcx  fiipt^mve  deicribic  'D.Grevius  Palnucod  nomine.  !•  Primaiottp- 
OijcT.  Miifti  tutlii:c  lcinipcd.iii  crat,  inc*iia  p.irteduos  digitos  lata,  bafi  nonnihilovah  8e  nORUneneeami  tribua 
/(^  ij.ioc.       .implis  fo.'.iminil3i.s  utinC.;oco,(upcriU5Conica&paululuminflexa.    Tribus  valvis  (culamiruscompo- 
p.  loi.aoi.   nitur,  qua:  tocidem  angulos  concurlii  fiio  cfficiunc,  mfcme  obicuriores,  lupcriLJs  acutiorcs.  Color 
vanus  piodiiinbutionehbraramligtwarum.    i.  Secunda  medix  magmtudinis,  Juglandi  majon  par, 
i  lunciamlonga,  baiisdumetro  unoaU.  Ad  qurginesroraminuminbafi*  KbnUx  mgrx  pmnmx 
in  amlMni  expandumur  ad  modura  proccfluumdlianum  drca  bumorem  ocnBcijftallinum.  ?■  Tcr- 
dapariteroonicaied  minor,figuri  l*)'nrao(chateIlini,  Nuci  myndicr  parvae  nugnitudm^,  lubftantia 
Iigneaj  colore  Baxi,  cum  tnlws,  uc  m  rehquis  apercis  toraminibus.   4.  Quaru,  fwmaoOGOl  camims 


Google 


Lib.  XXXIL  Jnonutlu     mims  cogmtts,  ^c.  i  g  ^  y 


Inaicj:  larvatx  J.  B.  jamdefcripCBfimiHs,  Ipccic  t.tmen  (ut  put<ic)  diverla,  cip.it  cani- 
numHon  ineptc  cxprimens.    Delcriptioncrrt  vide  apud  aaioretn  nollrum  loco  ciuco.    J.  Pat 
niacocui  ov.ili>,  NucisMvri.   6.  Palnucocus  latus,  in  tranfverlum  uncialis,  abafiadvcrtioemnon  . 
tiltra  4  uooLx  cxRlitai  trilws  in  lateribus  foramioiliiis  i>ropemodum#qa^lifti|iitibui> 

7.  PiilmaawiBOifaKiilariSj  aliquantulimcainiBacom 
tieBu\i,o[riculiP«rfiGiiuiiiiiipdumfiilQip.  Boaamaa,m  hlfe^Sli^ 
plbribus  nigris  obvdati& " 

■  8k  Nux  rkwnboidcs,  pratceAsntibus  afflnis,  i:J  unci.T:  Ipnga,  iuncias  lata,  lcmunciam  cralla,  laee- 
tibui  i*"»*^""  dompreffi^flicbiigncis  tcnuibus  a  bali  leu  pediculo  ad  f^ytgff*  produftis  nw/tiy*^ 

•  •  '  *     *  •  * 

Duos  plus  digitos  longa  eft,  ad  paliculum  unciam  Iat.t,  prope  fummitatcni  propcmcxium  duaS| 

ari  inflar  curbuiatus,  Imea  ab  uno  iatere  elatioife  lccundiim  longitudmem  decurrente.  Pediculus 
alanuginentitMabCl^dDoiocedui.  Tumca  exterior  leucophxa,  ccnuis,  mollis,  glabra, 
qua  fibriMm™»  «peicdum  tion  ut  inaliis  fruatbus  lecundumioingitudiaem  pcpduftanun»  led  ereaa- 
run  aA  maAunvilkirnm  in  veluco  dido!,  aiK  ietanim  in  dodb  porcino,  uteneriore  tnnica  exuu, 
fni<5iii5  lcopulam  fetaceam  leu  echinum  repnElcntat.  Omnes  nz  HbeUx  r  roximo  tcgumcnto  cir- 
cumcirca  continux  lunt,  quod  liibftantia  conftat  lignea,  lenta  adraodum  Ju : n  1  j  :n  unciani  pralb. 
Opeiimento  lcu  corcici hmc  proximc  rubjacet  lubftantia  quxdam  raollis  Icvilqi.o,  f[iuj;  cx  fpatiore- 
|i£^^vacuo  imtio  pulpoia  admoduni  &  iuccuienu  pars  fiiiile  apparet.  Intra  hoc  pcncarpuun  iyiiat 
oflicidimimagnituduiednaterovicolumbinif  nonutinPninisconcavura^  fcd  lolidum  prociittis 
in  Dac^iyii^,  qaidemque  alblcai]ci9.»deii&  Sccocnec  imterix.  In  fummo  olHculo  uc  in  Nuce  mo- 
lchau  ettbrnucur  celiula  quaedam  rotunda  in  qoa  l^meo  feu  nucleus  genumus  condnetur. 
•       ...  - 

16.  Nux  oUofa,  «^e  S3umC'^lUt  Ej»fJtm. 

.Novam  ATfc**  ^rH^''"^*'**"  Nux  ifta  qox  ab  oleo  duld  quod  copiofum  nodeas  fiuidic  cog> 
luanen  ButjmoeviMrait;  Undas  ti  longa  dft;  media parte  unctara  li  pi opcmodom lara, utri- 

que  cxtremitate  angulbor,  8c  aliquantulum  prominens,  aJ  Cuaimens  p.irvi  Hftur.uii  .ncccdcns  Cute 
integitar  bmore,  «Norc  Bzcico  m  licc.i.  Subftantia  interior  nierlcat,  qu.v  ■muio  pulpa  qu.vdam  crar, 
fei  cortez  Garneas  4  drciter  digiti  ci.uiu!,,  cortia  JugLuidis  pulvKuto  rclpomieiis.  Os  fere  ovale 
«cai^  iex  jepctoteeiMmlii  fecqnJum  loogwdm^  iltiatum^inaxiinis^aui  wppiin  6>ac,  in  inacio- 
nemeciicamdeftienCMBi.  AngnbrnmmierfticuiiMEqBuieiiiM^lanialiipSu^ 
Ijola,  fcj  cxafperata. 

Decodo  corticis  coiooj  Angh  pannosflineos  Iaiie6ique  Cioiumomi  cobie  dngunt,  abfque  addid- 
Coloie  eft}oglandisvn]garisj  nndamftfelonga,  tanctnidem  lata*Dauloplu9fimuniib«iiffi»  Bg> 

fti,  fcd  prxcipcc  verTCX,  aliquantulum  prominent :  Odo  angulis  dimuftl  eft  elnnUI  aGonbrifaltf  8C 
obculioribus.  NudeusmfigifamJuglandisvulgansefFuimatus.  *  ^  ■ 

H^gprr  ftt  tiiangulatisano  lacere  nujare  duobus  nunoribuslubcenlb.  Bafis  remunciam  crafla,  if^ 
ancixlonga  Lative,  hhiti  ad  cufpidem  tanmndem extendjtar,  cdoris  dnerd  obfcuri^  undique  rugo- 
fileulcabn,  cx  dinnbutionchVarumpluiimanuD»  VemduaeMMt  bAqpapitamaMadliMit  g» 
Imef^fic  utAveUaaae  mmediofiifilis.  '  * 

,  .  19.  Aad^Nfv^Aiflut,  fijnlidenii 

BcevioresfuncfthdoieilwiinBei  qiiltaCa^Tall^^  apke  depiefliocei,  faafi  fradnaioc^  . 
colocefimiiek 

ftO*  JhfMmt  fmptrix  Ntvi  Orbk.  S^l^atlO  Bm  mapum  Mtiicerum  vtdgi  Monard. 

Hanc  {uperius  i  Monarde  &:  Clufio  defcriptam  dedimus.  Pruni  cu juldam  (fi  Ligont)  Gredimus)  rfr 
vera  fruihis  cll  non  Avcllam:.  In  nuclei  meditu^Uo  latitat  plantula  feminalis  foliis  bjnis  CltfnndaB^ 
& gemma  oonftans, in  qua  fbla  vis  cathartici  holpitatur  ;  hac  enim  exempu  reltgiu pilpemnoiii 
noQ  nfffi^pKtjiiamaHA  quKvis  Nux  edi  poteft^  tcilc  Ugtnc  Hift.  Barbad.  68. 

Longa  eft  \  uncix,  tantundem  lata,  ab  uno  laterc  convcxa  ab  oppofito  plana;  colorc  Aiir.intii, 
tefta  prxdur^;  nucko  praDccdcatis  limilL  Surlun»  8c  dcorlum  purgat  vehemcatcr,  uc  vd  una  nux 

^v^v^p^H^npww  ^^v^w  ^^^^^^^^^^^^^ 

1».  C4^«w«j%«r<l,^«»  Muf.R.ap.107. 

Vulgiribos  Caftaneis  multo  minor  cft.  Cortex  cxtcrior  fufcus,  tCnois,  fflidstmwif  pcopemo^m 
duiicie  aut  Ijcholpernu  vulg^ns.  Uuic  liibjacec  alius  oiEculi  Pruni  conffileni$a  8c  fiJiiBfJie,  coiinc^ 
M  1_-   — ^       «fpciiBaaniB  fincibiis  ancgnRm  «q»'  »!• 


Digitized  by  Google 


1838 


HlSTOPvI  A  FLANTARUtf. 


t%.  C^m»  Ntv^  AtgLe,  MaT  &  R. 

1  igura  cn  CaftancjE  vulR.tris,  ftJ  ttnl9b  ininori 

14.  FruSus  hJicMi  JecKptui  J  B.  Tcm.  i.  fj^.  116.  Cafianea  furgatrix  MuCS.R- 

Ovilli  rcnis  formam  habcr,  tanquam  ex  plunlxis  partibus  coagmeiuacus»  caftanec  magnitud  8e 
ccdnre  <tWnngus,  craffinfculus,  parum  comDreflus,  interdum  magis  0ltMcalatiB,paftQlum  nme  Spl' 
lux  (qu.i'.is  in  Officinis  fere  oftcndi,  &  haberilbla)  fwina  &  pignitudme  adasquani/quem  nna 
quidcm  partcduo  lulci  dccuflatun  m  quatoor  parttt  lois  radiii  dwidow.  Oppofitarerbpaitefigmoi- 
dcs  f{|lcus  duplex  oonforniem  porcam  ambittif,  aicificioii.aBntu^  mnr  aqm  oomiia  «i^leE  etni* 
neQdagennmisiedct.  '  , 

.    .  .  •  '  ' 

15.  CifmKittmmttuifn  JtJtam  J.B.  Lihu  Bn^t^^lUu  Mui  S  &. 

•  Quinquc  unciAS  Inngos  cll,  duns  fcrc  lanis,  peJiculo  breri,  CFailo,  firmo,  non  fruAui /uper- 
ficietenus  inlcrto,  loJ  comcicontinuo.  O^rtax  ix>rro  craffus,  (thdffl-i  ci  afTitudinijm  Ciperans)  cx- 
tima  feac  rpadicca,  ri;go(.i,  quadam  lui  pai  re  pcllucentc,  cum  quibafdam  vcirucofts  tuberculis,  in. 
terna  fufca,  pulvenilenta,  diguorun)  contat^um  fulca  quadam  fuliginc,  vclnti  unilago  CqiuE  .d 
fniAiis  (uperfidc  )  inficiens.  Ipfa  cxtenim  cortkil  labftancia  vduti  cx  arcnolis  quibu(<lani^^ci» 
firmitcr  ndco  compa^^Hs  efl:,  ut  (ins  vi  quadam  rumpere  haud  it4  fit  facilc.  Qiad  cavitatcm  re- 
pkt  intus  non  faha  cft  aut  Pli.^leolus,  fcd  phalbides  fiingofus  quidam  fruftus,  intern^:  atqiic  con* 
yvat  oonicis  cavitati  cxtcnus  i-e(pondcns  magnitudme,  ut  int^cr  frudus  agicactB  fomtum  mtus 
edat :  pulvenilentus  quoque  cft,  tcrcs,  modicc  recurvus  ex  ^ungofa  quadam  matcric  compacius,' 
oolorefufco  intosinrlfque:- lapor  &ttii)snecol& 

Qpi  in  Mufxo  R.S.  hujus  generii.adcrTatur  iobus  (defcribcntc  D.  Grevio  )  tripbmajor  eft 
jam  de(snpto,  nimirum  deoem  anctM  longus,  &  in  ne£o  4^  laiu,  utFaqoe  eifuediitate  ovab', 
planus  &  tcnuis,  dmiidimn  «tigitum  craflitie  vix  fuperan%  ventrc  j:qi:.ab,  dorfn  convcxo,  obtulo, 
tubercubs  plurimis  undiquc  alpcr,  colore  ruifb  oblcuro.  Tota  cavitas  uitcrna  unico  nucleo  rcplaur, 
d  mira  congerie  fibrarum  albentium,  nequeiecundtim  longitudi|icm  nequc  (ecundum  ladtodinem 
frudus  excenCinnn,  fed  (ecundiim  crallidem  oirioque  vdiu  deiMS  io  pe&ine  dupliq,  oompofe» 
Fibramm  interftida  potme  r^kntnrt  ^.ioiib  pulpo&m  fiv^  poiead^mavfiit; 


MAv  feregrhi  WMh  ^  * . 

i.TARiMi»  eft  (effib  excavatos,  polpiam  quandam  tenoeraj  exfiocatam  contincns,  patin£ino> 
l'o  cavam,  ut  nuclcum  alium  ambivifle  fuJjjido  fit.   Parte  in^nqtC  &  ififfili  facanen 

JL  lubet,  qiiod  tamen  cultro  ma)us  re3ditum  viderur ;  tarit»  magninklilrtsilt  nDCem  Avdla- 
nani  caperc  poflSt,  per  ciuotl  intenorcm  (iipcrficjcni  lultrai  e  Iicct.  Qnereii!.,  .ijpcr,  inxquaiis, 
ail  rotundiratem  acceden^f  figuri  fermc  lapidis  Brontii,  in  drcumfcrcnna  pollices  lcx  cuni  dinudio 
olKinens.  , 

1.  Sttmidiu  eft  ovalis,  cineFeus,  afper,  onrni  patVtim  gaHinaoeuro  figuri  reterens.  paululum 
aaiminanun,  fed  partc  crafliore  petUcnli  lenrans  veftigia.  Ab  hoc  pediculi  punfto  ad  fummum 
apiccm  polliccs  duos  ciim  (criiifTc  h.ibcn$iii  ambitu  qu.rnior,  concufTu  roninini  ab  inclufi  nrclei  at- 
taAu  cdens:  led  nullis  prominentus  aut  tuberculis  inxqu.ilii,  .iffinitatem  quandam  habcre  videtur 
cumfruAu  i.Garetti  4  ClufioL  ».  Exot.  c  1 6.  dcfcripto. 

a,  Ttniiu  quodammodo  figurl  rcfert  fruaum,  quem  ClufiusLi.  Exocc  16.  vocit  Coxco  cjfote, 
cofore  fiifco,  prx  kvore  Iplcndem,  in  ootiqueapiccdncrcam&faleatamqnandam  habcns  promii 
!.cn:i  .  n  Tscc  fruiSus  mihi  videtur,  ncc  alteriu»  fruftils  ofltculum,  qoia  cavus,  moUis,  iacvjfliniub 
luilA.r.i  111  lc  nucleum  habct,  nec  m  aqua  fubfidet.  Si  acu  .lut  cultello  pupugerij  facift  anlw^ 
rioia  pcnetravcris :  potiiiiFungi  geiv.is  quoddam  dixero.   Ovum  coIumLLiiun)  ni.ijus  figur.i  rcfert. 

^  ^lfMrw  eittans  eft,  altcia  partc  icflili,  Nuds  raofcliatr  m.rgnitudine :  cortice  conflat  tenui, 
cuius  pantertiateabra  eft.  tnzqualis,,  coloris  Ipadicd,  lapidem  Bufonium  colore  &  larvocc  fermc 
Tfiterens.  Partc  fellili  foramen  eft,  non  nanirL  ied^aiii  proculdubio  imprefliim,  pcr  quod  &  cor- 
ricb  tenultas,  &  nucld  ei  innatantis  fdtni  teoHttitio  rideri  potefl.  Eft  autcm  nucleus  cortit» 
paulo  ininor,  undc  coiicuirus  fruaus  aflilu  (bnitum  excitat:  c.x'tcn:ni  ip(e  nudeus  exteriiis  coloiia 
tfl  purpurci  lccl  intcrius  albi.    .Sunt  qui  Balfarm  Pcnivi,mi  fnKiium  clFc  piitenr.  [ 

5.  ^(iw«/ cjurdcm  feni  cum  priorc  c(\  nugnitudinb,  partcaltcra  livis  &.  Lbricus  cum  c>:isu.i 
prommcntb  in  mcdio,  colore  lutco,  figura  ovali,  aliquantulum  ad  angulos  obtulos  prorub<;r,iiitc ; 
Partc  altera  ina^ialis  &  fcabra,  fcptcm  luiubiis  fcu  for.immibus  in  meduUam  pervus  pr.rditum,  co- 
loris  cinerci,  nndeum  nuas  Juglandis  quodamtnodo  refitfen^  fed  lipiofiis  &duruB  «iam  Mc  parte 
eft.  £go  arbttror  affinitatem  magnaM  habete  com  feOo  fioaa  deicripto  k  Qw^gWt^  ^t^* 
Qpidam  vcramnuccm  Mctcl  cllc  arbitrantur.  ^^9HKf     •  U 

6.  Sfj:;Hj  Daaylum  fcrmc  Hgur.i  smulatiir,  obldngns,  comprciliisaliquantnm,"  aow  enaas  lon- 
gitudinc  luiri-r.iiis,  unam  latituilinc,  iitrinquc  acummatus,  colore  purpurco,  ItirULb Sc  ru^is  m- 
acqualibus  dotaius.  Aut  d  gcncrc  Nucum.cfle  vidctur»  aut  os  majoris  aliciJ)us  tructus.  Ligno- 
(iis  lumquc  cft,  durus,  aii  vero  nudeudl  IQ  fo  ■r?i*iT*t'*ffT  noo  fiqoct,  qniA'  COHODfltis  non  rclb" 
aab  McliaoanadZabucai^fefttiidabeiat:  -^i-ms^^.^'' i.Stfimm 


■  •      ■  —  •  ~ 

lib.KXXII.      T>e  Jnomalts  ^  mmus cpgmtisy^c,  i^^^ 


7.  Siflimta  «vMli.  c[\  C\3,:iyx  Oi,  ovum  gallinnccum  parvum  magnitudinc  arquans,  (jJ  iitnnquc 
acuminatam,  lignoliun,  Havum,  nucleum  oontmenSj  qui  moco  &  concuflo  fmda  rclbnat.  Te- 
aum  VC.  6  tuifle  videtnr  pnlpa  quadaiii  candida,  cnjnsidiqiiiar  teiMciter  adHoc  ei  adhnemescon* 
^iciuotiii'. 

8.  OBmn  ^enielliB  ent  doormn  Plrnnonim  matulcnlonun,  invicera  oohzrentium  m.igntradine. 

Alter  ■  lillorum  ,  inquit  Wonnius)  appcndicim  h.ibcbat  roftiatum,  Nucis  Avcllan.i;  minoris 
magnuutiine  Nec  r,cnumum  cjus  colorcm,  nec  pulpam  auc  nuclcum  dciincarc  potuit  Worm. 
quia  incerifm;  nucteo  aut  (ubdanua  fpolLatus  erat  &  exterior  facies  ^emicc  ob(cure  Hava  obdut^a : 
mextKroicaieappeodicis  coloienigro  (pUndeme  praedicu^  ex  eo  namque  letenca  natorali  figpr» 
pfxidem  fixeranc  Tabaco  flsmiinuairiodeftiiuKuiw 


c  A  p.  m 

I.  PtMd  «m  fMtfn^mmthm  J.B.  T.  1.  P.  %,  ftg.v^, 

J.B. 

PEdieilo  minimidigici  tcr^  craOitudine^  rufb,  duro  atque  Ugnofo, mutBO  tncubitu  ad- 
nalcaatur,  dintom  fer^  Jongai  Hrroa,  iiibftantii  liginQci,  criquetra,  principio  anguflioiej 
.  reliqua  parte  latiora,  &  &ftY^io  tenns  tecnnra,  nomerodfque  fquamulis,  foliaceis,  luccnti- 

bus  nigiifque  veftit.1.  tLcc  p.^rs  quac  iiu-urva,  mn.lico  infleui  feparatur,  ut  fmdum  -dTc  (q-.un-io- 
fcni  ftifpicio  fit.  Foli.i  (iu.r  ini  .1}  'tefcunc  cxtiinis  brcviora,  £c  denlioic  clictoriini  folioium  iil- 
pamobfepta:  perquo:um  lon,<^iru,'^  Tn  cvtimam  cofta  inlTgnis,  angiJum  l.aacn>,  cxcuriit,  p.irrc 
mcema  cannau.  Sapor  nonniliil  i.naricac^  non  Hne  aftri^bone  nidoruknu.  ac  fi  fni^us  in  fu- 
mo  ederexnccatus.  P.frt js  ex  comeftioae  dea^iknqDe  aiaiiu  baaeu^  qpoo  argpmieoco  cft  liib» 
fiantiam  nonmhil  efle  vifcoiara 

:  A  CBauhino  fratre  hunc  fpidtLim  habnit  Digtuii  eft  imquie  qni  cum  Carduo  Madi^iilcac 
ctinferaQHf  cniui  ttfft  defcnptionem  iiili)iGietiiiHif  ucIjeAoc  tnvioem cuiifoat. 


1.  CmAm  tx  MjJa^ajcar  InJia  J.  E  I^iU  Mkb^sftm  C»B*  Cmim 


Erat  id  caput  tres  iindas  cum  femiile  longum,  infema  partc  uncaam  latum,  fupcma  magis,  uc 
quod  cxplicarum  ex  niultis  iquamis  imbricura  modo  fibi  inviccm  mcumbcntibus  conftarcr,  quas 
circa  mediam  &:  liipcrnam  ipfius-  capitis  partem  maiores,  prx  licdtate  reflexx  erant  fummo  fa- 
Ihgio,  Sc  quodammoido  inlacinias  divifar>  colons  fpadicci;*  inter  tjuas  exortx  eranc  velut  cxigus 
membranacex  liguUc,  planae  6e  facis  anguibe,  cineracei  quad  coloris,  fumma  paroe  laliorcs  tt 
fark  exalbidx,  intcme  auteni  fpadicei  coloris,  moUiflimo  longoque  villo  (acurac  purpure  el^gMi» 
dffimz  pcr  oras  ortutx,  nua:  tcmporis  fucceflu  in  atrum  degcnerabat  In  medio  cipice  deaOi 
crat  villofbrum  ftaminum  H.ive(ccntis  coloris  congencs,  intcr  qu.T:  I.itCMnc  arv.^uft.i:  ts:  pungente» 
fpiiix,  bmasuncias  longx,  quibus  inhma  pane  villuiiim  (cmen  mlureb.i;,  N>.ril  lcnum  iiondif^ 
£inile,  fiifct  ex  rufo  coloris,  (cd  immaturum. 

In  nugmo  illo  finu  inftbE  Mad»gafcar  4  Lufitauis  Atgw  i  Amm^  Gt&  nunaipato  leduni 


ArbuOi  modo  nafcitur,  &  in/Tgni  virorc  prxdita  efi,  lolin  l  otutido  &  Cenui.    Frii.Twn  fa  t  M.ilo 
infano  iimilem,  altera  parte  feiulem,  aitera  turbinacum,  ciacrei  coiocis,  grau  iaporti  Sc  acrimo- 
iiix  expertis,  minucum  admodum  fcmen  cooiineni. 
.  Inveoitur  canttjm  in  Perovianis  montibos. 

'-  Magnx  eft  apud  Indos  «ftimadoais  ob  infignes  iacultatesi  Nam  uriiMS  ciet«  calculum  c  leni*  Vhti: 
bus  pellit,  quodque  prxflantius  eftj  iQm.nin  cMPiiBro  inTCfict  cainininii.faunvfi  moHisedhnc 

ikt  uUiique  medicaiuenos  cedac    :  ■ 


•  sEcno 


Digitized  by  Google 


i8ij.o 


H  I  $  T  O  R  I  A  P 


L  A  N  T  A  R  U  M. 


S  E  C  T  I  O  Q  U  A  R  T  A. 
De  Plantarumqiiaiuiidam  fuccjsiii  Medicina  ufitatis. 


t^Gmum^  ^(gfild^      Sntd  mffiffMtf,  witLSb,  i.  Bifi,  mfir.p.  le. 


I.  OUhMmmt  fioi  Tbm  Park.  Thm  J.  B.  Arkr  tbm^tr»  Ger.  C  &  jfraidUttCCtlft  ^Ht^ 


S 


ac  pingoior  eft  Thuris  lachryma  quSin  Miafl|die,  ftatfma  ue  in  lucnlenram  pcrtina- 
O^mqde  ftuiuiuni  ex.irdcc ,  odore  niulto  imbecilliorc  ,  fcd  ninil  per  inccntiium  ftiJIat  aC 

  Maroehe;  ^ntibus  ftacim  inxcwv,  veruni  fmtuia  non  cogitur  denuo,  ut  Mafliches,  nsqae 

tKcafibeievolutiripotd^  cAmdendbus  eorujnque  przie^olis  a(Uuerc(car.   Sapore  cl>  amaro  4e 
,  modice  acri,  non  ingrato  tamen.  Ortilpino  anftrinijin»  iiibaiiuraL   Coioire  cft  ex  albo  fulve. 

Ycence,  minufque  peuucet  quam  A^iKdie,  oolorc  ctndkanie  autfidmiAb;  trannucidr  gutcz,  afiit 
•   fingulares,  .tlias  {^emcUx  tcfticulos  autm^inmaSj  prouc  ex  m.i)orcs  minorcfve  fuerintj  itnit.intur 
undc  6c  Mammoii  &  Mafculi  Thuris  CL^iiomenta :  ix«erdum  quatemz  aut  quinz;,  nugninjdiae 
Oceris,  Arellanz,  &  majom,  adhxrcntes  numiunquam  (iio  cortid  undeekfidaruilt:  fiittnnwio 
Ibimundior.ex  grumorura  attrim  deaiHa  Thuns  Manna  Graxis  appellatur. 

Qnod  er  «o  [Thme]  inqait  Plinius  rotunditate,  guttx  pependit  n^aJmmyrxxmi,  dim  ali» 
non  ferc  mas  vocctur  ubi  non /ic  fa-min;u  Mafcijtum  alii  putanti  (pcde  teftium  dnJlum.  Cafp. 
Hofmannus  quam  ob  caulani  malculum  vocibanc  ie  nefcire  fcribicj  ncc  enini  arridcre  qus  Fiuuui 
diciciib.  II.  cap.  14.  Nobis  iansFacit  Plmiusob  fornum  vcl  przftantiam  inaiculuni  di^um. 

Mammo^vm  Thus  J.  Bod.a  St.^pcl     mafculo  tiiflingmt  quod  illud  oblongis  gruinis  aummaruin 
inftar  pendulis  compolicum  fit ;  hoc  p.ir.'is  rotundis  candicancibus  auc  liivjs,  meeiAijn  fingulis 
interdtun  tcfiicalorum  iiiftar  gemellis  cnnR.ic :  Alii  hoc  ab  iUo  non  dif{ierre  volunt.  ' 

pe  Arbore  Thurilera  nihO  certi  ti  adicur.  Theophraftus  Arborem  non  magoam  cflc  tradic, 
quinque  feie  cubitis  artolli,  ramu(jm  eile,  folia  habcic  P^  ro  ftmilia ,  corticem  la::\'am  ut  Laurus. 
Aiti  tanien  (inquit)  iimiieni  Lcnciico  eile  aiunc,  &  ejuldcm  foucius  fubrucilo  foLo.  Alii  & 
cortice  &  foUo  etiam  Lauri.  DiodonisSicuIusAcacix  ii^^pnacz  formam  Arbon  chunferz  ae. 
tribui^  Sobds  fblia»  Leniifiiaiitemfeiia  MfRbc  arborif  ia  quo  Dioj^oridi  &  Theophra/lo  pUne 
oontnuiatur ;  quomodo  hzc  axnlbnda  non  videe,  iiffi  fitqiBdam  tranfpofitio.  Gardas  quoque 
'  I  huris  arboieni  humilcmclTe  &  folia  haberc Lcncifco  fimilia  lcrilMr. 

At  Tiicvetus  AiborGin  Thurifcram  Pmus  rdiniforas  rcfcrrc  trailic :  verum  iconi  quam  propo 
nic  cum  Piiiis  nulla  eft  fimilicudo ;  quamris      hngat  adftaie  arbori,  auc  ci  adftantem  pingaC 
.  De  vera  crgo  tormahujugaibQris  etiamiiiinr  incciti  maneoius.  ouod  nequg  Vetemm  qi^Cm;,^ 
que  Reccntioniin  tn  raftis  9at  Aribic  Ibliiiufines  penetiavit  quz  Thns  dant,  m  Caip.  Hof* 
manni  verba  ufyrpcm. 

Oportct  taiucn  uc  Rcgio  [hu:iic;.i  btis  latc  pareat,  8c  arboribus  criam  abundet,  ciira  chustam 
vili  vcneat. 

De  ioco  ThurisJMCaii  tnagna  Ls  eft :  nonnuUi  Arabiam  Ibiam  Tlius  gtgnere  fi:rifaunt,nec  tamen 
eam  omnem,  fedSabvam  didani.  SoUs     tkm»m^  ^^tSt  V>i;g.  Juba,  autore  Pllnio,  negai^ 
in  infulis  nalci  prarter  Arabiam  uilis.   Thus  qDoqne  pcMer  Arabiam  nuUis  gigni  Theophraftus  fic 
•   PHm*us  cradunt.   Dixcre  camen  poftea,  quod  ez  reutu  acceperant,  id  ettam  nafci  in  quibufdaiik 

-  '  mfulis    Thcvetus  ctiain  multas  inlulas  6c  regioncs  hujus  faaccs  cllo  fcribic  pr.ttcr  Arabiam  fis 

Sutbutdam  in  locis  tam  vulgarcmclic  quain  Aurancix  Malum:  Thus  tamea  quod  cx  Arabia  d» 
!rtur  uc  olim  ita  6c  nunc  ommum  przAantiffimum  haberl 

Diofcorides  prster  Anbiami  Thus  iiweaki  &  Indicum  icribie.  Ac  Gaicias  per  univcrfam  In- 
oiam  Thus  non  nafd  certiffimam  efle  ait,  dkm  quicquid  Thorii  ibi  CDnlbmatnr  ex  Arabia  deferatur : 

J.:  mimtur  i  quoDiofcoiidcs  id  acccpcrit.    Potuithirtj  .1  colorc  ri^io  (juoddam  Thuris  genus  In- 
•Ccm;rfM/.i>i  dicujn  appcllaii,  quemadnioiium  Myiobalani  uigrx  Inda:  dcnonun.intui.    Ac '  Bodxus  a  Stapet 
X^/&r.       Jnduin  Grxcos  vociifcaichoc  genus,  non  quod  m  terra  ipla  Indix  concinencc  naiociecur,  fcd  iij 
ft».9.c.4.    inliilis  Arabix ad)accncibus,  qux  cumcemporiserancfublodorunipoccftacej  quxdeindeabArabibia 
foite  iunt  rocuperat«>  &  hodie  liib  eorum  lunt  pnnopatu.  Duplioem  Thuris  quotannis  meHaa  ells 
o«dit  Pimitis  &  confirmatThevecus.   AliuftmdmmtftUmt,  fmHmacafaHe-atnJmdi;  jam  ifu^/fMs 
«Itcram  vttiatmmm  affert fricr  attfiie  tiattirslu  vmdtmis  emii$  eirta  mum  fitgrttttijjmio  ^jiu^  ,nci- 
ilmitfus  tjud  ma.xime  -viJeaiur  ejje  friCgKans,    teninjjimiifoue  tcndi  coritx.    yiutumno  legttur  sn  ajhv9 
ftrtu.    Stcmda  vmdtmia  eji  vere,  ad  tam  hyerne  cortiauuj  mcijii,  Piin.  Qliod  «ilate  Colligitur  candt- 
caiis,  pnriim,  nitidura,  peUucidum  eil  ( inquit  ThBieDia)  alterum  quod  reie  nibdSiefis,  pofi> 
derc,  prctig,  bonitate,  vinbus  iiiperiorc  long!^  inferuifc  •  .   .      ^  , 

Quod  ad  vircs  aainet,  Thus  calfacit,  nccat  &  Cibaftringit.  Ufus  piacap.  ino-uilccus  eft  ad  varios 
Capicis 8c  pednris  afTcdhis,  uc  &  ad  .ilvi  uceriquc  proflavia,  ad  ciifnm  (d^utmir  vefpcn  frufl.itini ) 
Vomituin,ianguiiuse.xtrcationem,  ciiarii»aMm,dvlcntci  iain  mitigandam.  Avicenna  dspr.a  .itis  lcu. 
fibus  &  aboUcae  m^imoriz  Thus  openi  pr.rft.ij  c  '  n.ulit.  Dioicoriiics  Thus  in  lccunda  valccudinc 
Ittoftum  iniaiuam  faccfc,  &  largius  cuu  vuio  lumptum  loceriicere  ait.  Nos  cigo  (  mquic  J.  B. ) 

confiilinim 


Dlgitlzed  by  Google 


|jb.  XXX]X     7)e  Jnomalts     mims  c(^mtis9  t^c^  1.84 1 

eonialimus,  ut  mslli  afTeflui  internn  prxfcnbarur,  ncc  ctiam  in  fufRimigiis,  fi  vcra  fcripfit  Diofcori. 
desde  ejus  natura.  Sunt  nobts  alta  tuuora  nuJicamcnt,i  pro  roboranda  raemoriaj  6c  ^dr^u-uiialiospra» 
vos  afFedus  intemos- 

Excrinfecus  ialervk  faffiabat  pro  capite  roborando,  cacarrhos  difcutitj  cava  ulcera  came  replcc  & 
ad  cicatricetn  perdudt;  cruenta  virfnera,  cephalica  imprimis  glutinat,  perntoncs  (  cum  (uitlo  adipe 

autanfcrino  )  fanat;  u!c:!rA  c.icoethe.i  tnm  fL-Ais,  tum  reliqu.mim  partium  demulcet  (critiiui  cum 
Unimcntum:  )  oculorum  rubcJjni  ac  lippitadini  mcdetur  (fcii.  aq.  Rofaruni  multipiici  m  cx-. 
tinftioneThuris  imprscgnata,  l  u  tiq  ic  nnilicbn  poftmodum  commixta  procollyrio  liquido:)  vcrru» 
CK  iocapien»  &  unpeugiaes  abigit  (  curn  ptce  fic  aoeto  unpolituoi )  EiDpUttris,  uogucatts,  JBaUjU 
iri>  ad  valneni  8e  mcera  mundaada  8e  ame  npknda  anlker  admifixair. .  Przcip  .i  usds  eft  in 
Cranii  fraduris- 

Olihanum  cum  albuniine  ovi  tlitum  8c  temporibus  applicatum  hemicrani.c  &  c<:i;'ulalgix 
jroddR. 

Ad  aurkim  dolores,  [aures  ulcerofis  Maitb.]  cumvinodulci  [_&calido]  mfunditar. 
'  Owtex  .fbftris  vun  habet  eandemquam  thus^  eBacidoT  camcn  eft  &  magis  allrtnKtt.  Quare  po- 
tus  magis  commodac  fanguinem  fpuentibufc,  &  fluidk  afieAbaibas  appoficus.   Hodie  in  ufu  non 
eft;  ncc  fcio  an  olim  miportarctur  pcr  fc,  ndduntazxt  qui  iitil  Cbm  Thore  ab  arbore  deradebat':,-, 

efque  adhxrcbat. 

Alia  res  cfk  cortcx  thuris  nonnullis  diclus,  vcl  Thymiama,  vel  Tlius  Judarorum  qiKxi  Juda:i  in 
luflumi^  frequenier  utantur,  efl  corticofum  quid  ex  India  allatum.  ManoaThuris  dida  candfin 
etiam  vim  liabe(  VUnTliasipfiun ;  nec  enun  aliud  efl  quam  mica:  Thuris  coocullu  cHik,  i«  Pl^ 

nius  (ciCft         •  ....  .  ^ 

Fuligo  cdam  Thurisolim  in  ufii  fuit  ad  mitigandas  oculorum  infiammatit.nes,  firtcndis  fI;;\ioiics, 
{«purganda  ukxrafic  civaimplcnda  compcfcendiquecarcinomata  ;  verunmunc  dicrum  jioii  ani- 
plittS  in  ufii  eft.  Modum  autem  facicndi  tuligmem  vide  apud  J.  B.  tom.  i .  parr.  2.  pag.  ;o6. 

-Cxtisnbn  Thuns  ufus  anciquifEmus  &  longe  celebemmus  erat  in  iacris ;  chure  enim  ^criiica- 
iMMtolim,  e6que  in  templis  ad  (nffitosotebantur.  Nec  rarior  ejus  ufus  cfl  nunc  dierum  in  templitf 
Chriftianorum  ad  fufTumigia.  Ejufaem  ( inqnk  AinaCns)  etiam  Hfut  eft  in  luflrandis  mortuonun 
odavenbus.  hx.  miruin  didu  ut  hic  mos  per  orona  aKaces>  intcr  ooum  tBci  geoces  £c  rciigioncs 


Thmii  Impdt  foUum  Lob. 

Nobis  cum  Parkii^o  nihil  aliud  eHc  videtur  qulm  Limonio  oopgeaetis  plaatc  CluGo  ^&m  fb> 
lium.  An  J.  Bauhino  eo  nomine  defcriptum  diverfum  (it  inquiiendum. 

Thus,  vcl  Tus  ut  m  antiquis  codd.  ablque  afptnacione  lcRicur  i  tundendo  dici  fcripfit  Sofiparcr,  ut 
Tus  dicacur  quafi  tuium,  ncmpe  4  glebis  tufis,  five  caaiis.  Alus  placer  thus  dia  quali  ^vQ-  iai  <n 
9lmi  qnod  VoHIo  roagis  placct:  nam       Grxcis  idem-^C  *^«f^  fui&tus,  fivc  ut  Ilccentiores  kh  , 
qinantur  incenliim.  Qyemadaxxlam  a<W  unde  >i*tt  idem  iiMttdam  ac  ftwuj^  Afj^'. 

Aljknr  Grxdsqddem  diAom  volunti  juvene  Aftyno  e|us  nomtnk  inhunc  (ruticem  converlo,' 
qucm  Deos  ftudiofifGmS  colentem  invidi  occiderunr.  1  linc  Diis  Thu:e  f^-mw-.  mhtl  afrcrunr.  Ahi 
malunt  a  monte  Lib.tno :  Ssdineo,  Tiiuiis  arborenwepciiri  Vetcruni  iicmo  puxluiit.  Vcnlinulior 
illorum  opinio,  qui  a  aIC»  ftillo  nomen  accepifle  fcribunt.  Ofl&cin.r  Oli!>aiium  vocant  .^.  G;  L\:a 
Tooe  AmO-»  AiCMnr  aibor  tjCinnQ-  \axiayaa.  i^ui^*^  vice  veria  A<C^r«1*f  arboi,,  AtCMd-iadu:}'- 
ateutReoent&iruiiaaaBdUiiUBnrfniflCt 

.  ■ 

1.    De  Mfrrhd.  • 

■  Myrrha  Graecis  S^r*  Sc  *iifh'  At  pro  2p«{r*  ^licnm  tfi,  a  quibus  Latini  mutuati 
funr.  Myrrhx  nomen  (ut  PDetaEfabuhnair)aocepic  4  Myrrha  Cinarx  regis  Cypriorum  hlia,  qus 
ncfando  patns  amorccapta,  cum  aliciuot  no^Aesauxilio  nutricis  cum  illo  concubuiilet,  tandcm  ilutb 
lunune  agnita,  cuin  illam  pater  occidci  e  vellct,  no&is  bencficio  elapfa  in  Arabiam  confugit,  ubi  in 
arborem  fiu  notuinis  eft  converfa.  Vide  fab.  Ovid.  MetaiTwrph.  10.  Vc.  ius  Etymon  cl\  a  fA"'df» 
unguentum.  De  Myrrhzarbore  oihilcerti  craditur,  nec  i  Vetenbus  neque  a  Recentioribus.  Thco- 
phraftus  K^fniwun  quamTfiafifoam  aclxirem  &  minorem  &  humiliorem  elle  dicit,  fruticoiiurt^mi^ 
caudice  duro  contort6que  juxa  cerram»cra{&or6nque  Sui  bomiois)  (iilium  habere  Thotis,  apulea* 
tum  umen  &  non  I«ve  uc  illius.  Dioicorides  Myrrhc  arboiem  fimilem  Spinx  iSgypdacz  cfte  di- 
dt;  Ar  Diodoms  Thuriferam  arborcm  Spinz  >i£gyptiaeac  fimilemfacic  j  Myrrharn  autcm  Lentifcb 
GoiDiofcondesThuns  arborem  comparac  Q})0a  de  Bellonio  1  Obf.  8.  rcccnfcnt  qutdam  (in- 
quit  *  Cafpi  Hofima  )  qvM  videric  Raow  n  Msftku  inane  eft.  Hanolatur  cantiim  (  uc  Scalt-  *  De  MeJi. 

Kbqiatnr)  9  inciaia  cum  Asada  iEgypiiaG^y  cai  ooiftparari  audtverac  i  Oiofcoride  ii.c.  Ti.Y^^^ 
rkn  non  ooatemno  ftrinofiun  arborem  Perue  Aiv.  f.  418.  quod  &  Acada  fpinas  faabeac  tn 
tnincaia  licet  alio  moda  Ac  Thcvcri  arborcm,  quam  Mifl.  I.ugdun.  etiam  dat,  ndco, 

Myrrlum  (ic  deicnbic  J.  Bauhinas.  Glcba;  Myrrha:  alia:  pugiilarcs  fcre,  ali.t  Avcllanac  magni- 
tudine  &  minores,  colore  fiilvoj ruftb,  aut  fc  i  ugmco,  alix  pclludda:,  aliae  nunus,  (ubinde  ctiam  un- 
fluibus  ezimiis  albis  prxcBtc:  wpcaa  amaro,  iiibacn :  odore  nares  ferit  acnccr,  ubi  adolctur,  nain. 
nammam  oondpir.  Dentibas  atlritae  fiiabiliores  apparenc  quam  quod  pro  Bdellio  exhibcnt,  nec  , 
aquar  immcrfx  dillblvuntur  ut  gammi,fcd  duttiu',  in  ea  relidlr  limi  inftar  diffluunt  &  flavcfcimt.  Di; 
gitis  ctiam  facilius  confringuntur  terunturque.  Quibus  nocis  (  inquit)  facilc  dillingucs  ab  admixto 
adukcraco  gummi,  &  fuppolicitiis  glcbis. 

Mvrrhain  Qffianarum  Icgitiniam  non  eflc  fulpicatur  Fuchfius,  quod  notx  Myrrhx  apud  Dio;^ 
fbotidem  illt  noa  conveniant.  Q^tn  ipli  BdeUii  indiaa  nugis  relpondere  videntur.  Cnnclndj^ 
autem  fig^dem  Myccfaa  &  eam  el&  ipOGiem  qux  Caucabt  &  fiiffdiiM  Diofokidi  CioflMMpt. 
aatifr.  R  c  c  r  r  r  ^  IfnlU: 


Digitized  by  Google 


f 


HistokiaPlantar.um«  ^ 


Bnilavolus  aliique  Myrrhjm  Oflfianin:m  pro  Bdellio  habuerunt.    Et  rcveM  **X«t^  interccdit 
,in*erB<lellium8c  Myrrham  rimilitudo,  ut  tacile  ab  incautis  &  minus  experds  unum  pro  .ilrcro 
'accipi  poflit.   Verum  Myrrha  faalc  difcernitur,  qufHi  impenfc  amara  fit,  non  autem  Bdclliuin, 
pneccreapallKlior,  pingMior,  fragilior,  odoris  acrioris  £c  niag^  paogaid^  miiiiii  tienimw  wtlbridit 
y  quim  Bdellium. 

Lan^ius  8c  Aiii  Bcnzoinum  (^ici^iim  omneiMyrrharcIcchc  prnpricrates  haberc  fcrihir.  Ar  ipfit  s 
confeflionc  defidcr.itur  ainiiriti.do,  (;i!jm  Diofcorides  in  Myrrh.i  lequirit.  Pleriquc  Mvjrham  Oi- 
ficinarura  impiob.int  tt  pio  f^ciiiiin.i  &  optimx-  notz  Myrrhj  non  habcndam  ftatiiunc,  lcd  vcl  Erga^ 
finen  Diofcoridi  dtclam  vel  Indicam  a  Plmio  vocatam.  Vcrum  J.  Baohinus,  Parkinlibfiiit 
ia  fimpliabus  nMfiamentis  examinandis  veriati  Veram  Myrrham  ad  nos  adierrrftaRmnt,  qnanww 
.  ikpias  adulteratam  cum  Gummi,  &  argamencis  incontrarium  allatis  rc[p<jndcnr. 

Nota;  optima:  Myrrhx  Galeno  fiint,  qu6d  fit  mundifltma  &  ta^hi  quidem  afpci     &  arid,»  &  f ra- 

S'lis&  levis,  &  globulis  pufillis,  cxtnnfcciisuno  colore,  intrinlixus  dcirulc  Il1)i  &  vclun  venula» 
ibens  albicantes,  odore  (uavi^  guftu  amata  flc  excaUactens.  Adde  ex  Diolcar.  quod  iic  r^ocns 
«ei*W«l&-  Ilxc&bbpraail  (inqimCalEiIiQfin.^  iH»tft  qiMi  «ottc  Mmalr  Se  wiwwfito  ob 
ooptoiiim  Staifiten. 

Omnibus  autem  prxfertur  quc  itoooandiS  oauvcliilur  Troglodyttca  appeliatur,  colore  pallefccns 
fcu  fub\  iridis,  fplcndens  ac  mordax. 

Pro  iecunda  noca,  m  Jkfn^kdn  ^Mi^  Orfa  Hbfman,  pomc  •  -^tf-  non  fnabilis,  cujus  ratio* 
nesapudip^vidcsnobisnofilatisbciunc.  Nam  eadem  noM  babeov  a|«idS&imi^  qiii  DiiifiBo» 
riittvol  GosfiB«nr,vda«iqiiior«<eapiidGalenuin.  JUiafiinnaniMn  «xplicaciiMie»  Tida  1911A, 
C  Hofinanniun  pneiMdam. 

De  Myrrhx  generibus  non  attincc  diccre,  cum  nihil  ceni  /Tr,  &  omnia  mcrc.itnnim  fraiK'.ibr,s 
conilent,  iiti  ncc  de  Myrrhx  adultenis.  At  ver6  uiquifet  (brtatle  Lcdax  quid  iii  Opocalpalum  ieu 
Opocarpaium,  a  quo  maxime  cavendum  iabet  GalauB  ne  Myrrhz  adtnixliim  Gl.  Opocarpafiuft 
ex  fencentia  Caip.  Hoiin.  «ft  Mynba  Indica  Plinii,  au«  ifaidMi  ^udaro  i  fptna  colfigiairs  fipn- 
dem  hac  PHnins  falbciffinii  achuterafi  Myrrham  (aibit  Gahnm  aoeBm  Opocarpaliun  inondri 
pofTe  optimani  Myrrham  air :  at  quei  poflit  eilc  major  rallacia.  Mcra  h«  cil  con)«<ftura,  aec 
noitio  jndtcto  si\At  probabilis,  cui  tamen  rcfucandx  immoran  opcra:  pretiam  efle  non  ducuuus. 
Opocarpafus  certi  iuccus  crat  venenams,  ioporcm  &  ilran^Iationcm  praxipiteni  inducens.  £c 
Galenus  in  «atis  iiiz  dccurtu  ie  multos  vidiift  refat  mori,  quod  Myrrham  cui  Opocarpaitun  admi* 
ftnm  efle  neftaebant  fumpiiflent  Cujuihain  annn  phniae  arborUhe  an  herfaK  fiiocui  «fiec  dpo- 
carpaium  di(9nm  nemo Veterum  nos  docet,  mc  niiiiiif*nrm  f^fi^fm  aflnt^  AdinmMul' «iMni 
qui  hunc  haufcrunt  CDotsCicutx  remediis. 

Stadc  in  gencre  ninil  aliud  elTe  vidctur  qu.\m  MynKa  liquida.  Dnpiezautem  c|us  collip»endi  mo- 
*  Hifi.  tut.  dus  apud  Vctcres  occuirit.  i.  Spontc  ex  aibore  non  vutnerata  ex&dn.  SmLm  ( incpit  *  Plmiu» ) 
iia.<:iS.     trberti  Mjrrb*  Acmtfrmffum»  m^iAmtm  Stsfftn  Jt&/m,  mi  wmt*  ft^0tiir.    %.  Expriimtar  CK. 

Myrrlia  cum  maidica  aqua  contuia,  ur  docet  Dioicoricics.  Hoc  modo  Cordus  cx  eleda  Myrrha  ie 
Sta<^n  expreffinc  aflcnt;  qu.}  vix  aliqua  rcpcnatur  quztiiutius  &  latitre  olcat,  odore  aronutum 
modo  jucimiio.  Et  V.ilci.mdub  Douiez  r  Myrrh.i  tnta  &  calefart,!  co  itiodo  quem  prxictibit  Dio- 
icor.  St.i(9;en  prxparabat :  qiiam  iane  lacis  juouidi  oduris  &  anuram  expenebatur.  j.  £.  Hoc  mo* 
do  &  Oleum  Liquidainbar  i  Rciina  c^Qcm  nominis  exprimitur. 

Staden  Arabes  Styracem  vel  Scoracem  liqmdam  appellamniiaMa  IbcaM  Oflicin«6c  maAconini 
Tulgus.  At  vero  quicquid  iit  de  Arabum  Sforacc  hquida,  Oflidiaii  id^  «tiftun  ScaAen  non  dEh 
ofteridit  Cordus. 

fSr«4  Myrrlia:  Diolcoridcs  has  vires  attribuit,  Vlm  h^bet  cakfadendi^  ibporcm  induccndi:  [^non  in 

omiiiDus  (inquit  Calg.  Hofman. )  ied  in  capitibos,  autfiigidisnaturiautalioq ui  piteitd  occupad^ 
'   in  ooibiii  aromata  id  iadnnc.  At  Cordus  Sraaen  propcer  gravitatefM  aliqitam  icnionis  iitepciiiCni 
fidl^  fenwnm  condftarelcrite  ]  glutinandi,  iiccandi,  adftruigendt  [  Alti  Myrrham  alliingere  ne« 
g.inr,  ct:m  mcnlcs  &  partus  celeriter  e|icut  ]  Mollit  cnani  urerum  conclufum  &  aperit.  Ductc 
item  mentes  &  Ixetus  celcnter  cum  Abl^thio.  at:t  I.upinorum  crcmore,  aut  Kutx  tucco  appotita* 
Myrrha  etiam  uunc  dienim  a  mnlns  coram^datur  in  parm  difficiii,  [quod  menfes  intcrdum  liftac 
id  fitficcndo  &  ierum  afaltunendo  j  Sunuurcium  pto  cacapotio  magnicuduK  Fabae  ad  tutfim  v». 
terem,  &  orthopntram,  trlamram  ac  thoracis  doiorem  alirique  fbindoiiero  aedyfemerias  [  boc  «i^ 
ficit  non  adilricloria  vi,  qn.i  cjret,  fcd  quarenus  iiccat  &  digerit  humorcs  acrcs  &:  rodcnres.  Cafp. 
Hofm.2  Solvitquoque  ngores  ante  acceiBonem  cum  Pipere  &  aqua  ni.t^nitudine  Fabr  pota.  Ar- 
:         •        tcrix  etiamalJ>etBaiem& vocis  raucedinemcoriigu,  Linguatiippo(ita,& lucco  iiitlc  dcglutito.  Ne- 
,C3t  &  iumbciiM  amaiore  tumirnm,  &  ad  oris  gravoolcntiam  niandiicatur.   Ad  alarum  dolores  il« 
'  linitnr  cum  alnmin^  fiqoida .  Si  vero  cum  vino  &  oieo  colkiamr  gingjvas  &  dentes  corrobontts 
inrpcrfa  quoque  vulnera  in  capite  gfaicauE*  £t  contuias  aores  &  denudata  otla  cum  Cochks  GaM| 
imixjfita  ianat.   Et  purc  flucntes  inftunmataiqne  aarcs  cum  Papaveris  iucco,  CaftorcoacGhbe» 
illitd.    Ad  varos  jutcni  cuni  Ciflia  &  melle  iilirutiir,  6t  impctigincs  detciit  cuni  accttJ.  DefJuos 
ttem  cauUos  com  Ladano  &  vino  Myneo  oleo  iliita  corroborat.  Mingat  quoqueduioirnas  dcftil- 
iitioncsnaribusaim  pennaiHiiii.  Replet  alcero  inocullt,  ac  m  qae  pnpinitcendifai  olfaiidnatf 

fic  afperir.ttc-5  dercnr.  1  ^  »•    .  ^    •  '  •  / 

^  Exticcatoru  &  ibflcrforia  vi  pleraqne luec pnrflar.  Unde8cobmmftgnue|asulas«acW«ia> 
fervandis  cid.u  ei  il^^is.  Aft  uiquit  J.  Bauhinus,  Myrrhanon  c.x  onmi  p.11  rc  beaa  eft.  Samasemm 
Oim  Gaicno  Myrihxodorcm  plurimis  etiam  lanis  dolorem  capiris  iiiduccre.  .EtGf^^y* 
Caip.  Hofman.  j.  Sim^.       Myrrham  habct  inter  ea  gua:  ob  copum  hunwlitatt,  &  laipus  lii. 
\  ^  ■  ihaimir,  quotdam  dementaiit,  qtiibuHam  etiam  nioriero  inferum^jv^  , 

v*«ccntiofe»  nonnuUi  Myrrhani  hydropicis  ooodttewe  lQ[ftai<PTW«»«w»  Agpiroonia  po. 

Sctirodecoa 


Digitized  by  Google 


Lib.  XaXII.     T>e  Jfwmalu     mtrm  ccgmtu,  ^e,  i  j 

Schroderus  extrinfccus  prodcfn:  ait  in  igne  lacro,  gangrama,  fumoribus,  vulneribus  inveteratis  ac 
recencibiis,  pr.tapuc  capitis,  unde  in  Emplaftris  ftidicis,  ut  vocant,  ufus  eius  crcbsrnmiis  e(?5  • 
folet 

Myrrha  Bccotica  Diolcor.  qii.ini  dtcit  Arboris  aijufdani  inBccotta  nafcentis  radiccm  efli:,  &  cale* 
fdcicndi,  emolliendi  vim  habore,  uclliccr  eciamin  liifEtusadmilceri,  hodie  pnMiiffiillOOgluUefi; 
jEgypoi  hodie  teniporc  Peftis  Myrrbain  nufticare  dicuntiu-.  . 

|.  St[Sfmm$  «MmM  Amanm. 

Serapimum  O^.  i  Sjgiipenocorrapnim  eft.  Secopenitiin  Flinnn  i  Saeipeao  «peite  diftinffut 
Lm.c.i8. 

Eft  aniem  Sagapcnum  Diofcoridi  fuccus  herbx  femlacex  in  Medta  tufeentii.  Schroderns  fachry- 

m.ini  (cii  j;i!n)mrarboris  ai|u(dam  fcrtilaccj:  cllc  fcribtt  ciufiloni  nominis  cv  <]-,i,-.  (.iuciata  ctlucitur. 
Gaicniisftiipem  iplim  Sagapenum  primario  vocari  ait,  ruccuin  .ibulivi;,  cinn  iCLiiub  S.iK.iiwni  luc- 
cus  dicercciir. 

Quenudmodum  autem  oiim  incognica  erac  pLanta  qii£  (uccum  hunc  dabat^  lu  &  hodie  quoqoe 

Mttipenom  it?  iklcribit  J-  B  Gutris  conllae  nHgnisTeluc  Tfaurk  iqanimoli  aur  mafculi  ( incsr 
.dumin  glebasmaenascoaAum)  OpopanacisinodorufefcentflN»,  fntas  corneo  quodam  colore  prA-- 
'ditls,  fub  (ience  veTcti.nndigita  !cntj:.;<:nnbus,  albe(cennbu(qijc,  morii.ici  acu>^  faporc,  odorc  virofo, 
candela  admotis  Haiuniam  conctnicncibus.  AIIliIx  rarius  in  nijii.i  inventar,  mbfhuitM  faagosi^ 
a]bi«  (ortspurputalcente,  rarius  aahuc  caulis  ipiius  portiones  ruftx,  digicalis  crafEtndinir^  flrianr^ 
fibcii  loni^  conrexcx,  au«um  (pacia  opplet  fur^ola  taxaiiue  fiibftantta :  (emen  quo^efHnellura, 
Ferolaceo  par,  (erouncii  kmi^us,  (iemunciam  fer^  bmm,  impuriores  (imtglebx  quaram  vix  gru> 
mo»  intemofcas,  ita  omnss  fiint  concreta:  vcluti  fiifz,  colore  (orHido,  Cipore  &  odore  (imili. 

Notx  bonitatis  Diolcondt  (unt  pcllucKluni  cflc,  extrinlccus  i^ulvum  c(Te,  intus  .ilbum,  odorem 
imer  Silphii  (iiccum  &  Galb.inuni  iii-.riuni  halx;rc,  acrcm  fiporem.  Mcfus  colorc  medium  elle 
inter  firi>rubrum  fic  lubalbum,  odore  l^oni  m  aqua  faciie  refolvi  (  quod  ncc  AfTx,  nec  Galbano 
contigR.) 

Sed  quo  fenfii  C  inquit  Cafp.  Hofmannus )  accipsre  oportet  illa  inGalbano,  inrtLpfSfm^  tu^,  sj», 
nonelle  ampliiis  GalbAnuni,  lcd  tianlirc  in  Sagapenum  modo  in  aqoa  dillblvi  ?  Hoc,  nocam 
illam  facik  m  .v\m  dili')Ivi  i\on  ci[:  pionria-n  S.igapcno,  fefiK:onvcnirc  etiam  deteriori  Galbano. 
Unde  fic  ab  odons  coavcnienaa  valde  at.i)uvatur  icntencia  Lob  &  PCnx  Adr.  p.  249.  Trim  hme 
nmauis  S^^tfamm,  jlgtmt^MMmm  ^ e^$mmmm  ftmum»  findMtmmm  mmmikm  J^trmam 
fimu. 

Sagapenum  potentiflimd  aperit,  difoutit  8e  attenoat,  non  teriter  eriam  abftergit  Facit  (  au-  Hrti. 
tore  Diofcoridc  quociiMi  6c  Plinius  conlintir )  ,\d  rhor.icis  &  latcrum  dolorem,  rupta,  convulfa,  Sc 
tuflis  veteres.  CralTa  in  p.  linonc  h.vicntia  repurgat.  Datur  &  comuuiibus,  opiilhoconius,  fple- 
'  nicis,  paralvcicis  perfngeratis,  in  febribus  per  drcutnim  repeniibus  in  poto.  Sed  &  in  unguentis 
commod^  adhibetur.  Ducic  Sc  menies  &  Rsnis  corrompit  cum  aque  muUa  pocum.  Auxtliacu^ 
CQmmorfii  k  boftiis  yenenatts  cum  vbio  fiunpcum.  Exdtac  eas  qux  ab  ntero  ftrangulanmr  fi  cnm 
iwno^lumcl&cMnb  Petaric  cicacrices  ocnJonmi,  &qme  pnpdlis  tendbras oftlindnnt;,  8c  luffii* 
fimes. 

Inter  purgancia  validiora  habetnr.  Mcfue  ait  noccre  yentricqb  tt  hepati  Corrigic  afliiiiii^int^ 
b(is&  tonum  ooo(ervantibui^uC'Spica,ma(lice,8c& 
inrei  (ummatim  reoenlec  Schroderui.  Tanta  extrahendi  vipoOere  dicitur,  uc  quoque  fpicola  ^  ' 

carne  etiaat.  Purgat  lentos  Sc  cradbs,  imo  &  (erofbs  humoresex  ventriculo,  inteilinis,  utero,  rc 
nibus,  ccrcbro,  nervis,  junihins,  peftorc.  Hinc  prodeft  in  hydrope,  tuffi  invcterata,  afthm.ite,  cc- 
phalalgia,  (pafnio.  epilepfia,  paralyli,  tremore  artuuin,  in  obltru<fhone  &  tuinore  Iplcnis,  t\:bnbusin- 
cermittencibus,  dolore  colico,  mcnfesdec  ( lcd  foetum  enecat^  urinammovet  Convcnu  extrin((!- 
cus  in  Pieuri(i  aliifquc  tumoribus  ac  dolonbus  mitigatione  &  refbllriOMOpiiS  ittbailiiKlSb  Funus  ex* 
cicacepileptiooibhordeolaaliorum  lanic  Doiis  i  Sfi»  ad  5h 

4.  jlfsfmiU»  CBL  Park  wifimOgkimmm  J.& 

Afam  voccm  cx  Lafcrc  corruptara  elle  plerique  putant.  Efl  autem  Afa  (  defcribsnte  J.  Bauhi- 
no)  lenta  &  loquaxj  Cbftipad9eiiibftanti.T,  cblore  ni^,  glebis  (atis  magnts  ooi&ti  odorem  nobis 
irirolbmf  AlBi  ki^,  vehementiorem  magilijue  abominan^m  late  fpirans,  8e  nares  acriter  fericns ; 
laporepriiiiurii  .niuro,  poflmodum  mordaci,  in  OfH-inis  lipcimpura,  admota  igni  fl.ivofcens. 

in  Officinii  l.vpc  duplsx  h.ibatur ;  una  pura  &  tranllLSCCns:  altera  iiiipura  &  tuii)idj,  cui  Stga- 

KkUm  (  quo  adultsrari  Diolcorides  lcnbit)  cujus  oiioiem  refert,  pemiifcetur,  undc  Gcrmani  Dia-  ♦ 
1  fterott,  £  edique  (ecun  noftraces  jDctlilji  bling  ]  nominant.   tJtraque  canten  gravis  odoris  efl. 
Cujus  (i  u(us  ede  debeac  ad  med^menu  liquida,  aqux,  auc  aceto,  aut  vino  \n]c£ti  fuper  pmnas 
letolvenda,  &  quod  in  fundo  manec  leiicicnduni  ;  vcl  per  colum,  cui  adhxrebic,  cranfinictcndum. 

Plerique  Botanici  Afam  foetidain  I^lens  icu  l^litrpitii  planti  ferulaccr  qua:  SiAjur  Diofcoridi 
lib.  3.  c,ip.Q4-  dicitur,  gummi  clievolunt,  c  c-i  ilo  auc  r.ulicibu)  incilis  cffliiens.  Ilanc  (cntentum 
ica  prob.\c  GarciaSj,  Alciht  Atabum  elle  Lafcrpicium  Diolcondis  &  Plmu  Uias  oftendit  Scrapio  lit^ 
(Tmpl.  cap.  I.  qiii  dis  Aidhc  agens  ad  vcrbum  ea  r^fcrc qux  Galeniis8c  Diofcondcs  de  I..a(eflMtf 
icri^(er&  Cernun  aucem  eft  Aiam  fcecidam  Arabibus  AiitLt  dici :  nam  cuicunque  Arabi  gunimj 
hfm  avKhifm*  ab  Iridis  vocatum^  h.  e.  A(am  foecidam  oftendciis,  ((arim  id  yilisbt  (ive  /bitit  e{{e 
pto.iunciaDit.  At  vcro  quamvis  fortafTc  Arabes  in  ea  opinioiie  fucre,  non  iiide  fcquitur  Afam  fce- 
udam  Aiuiquorum  Laler  dle,  De  Cyrenaico  (d  concedi  non  poteii,  quoiuam  nocx  ejus  Afx  fceci- 

Rrfrrrr  »  •        ,  4o 


Digitized  by  Google 


l  ST  ORIA  PlANTAKUM: 


^  nnlb  modoconveniunt ;  an  Medicum  &  Syriacum  doftiores  dobinint.  Jo.  Bodxus  expreflc  ne- 

5,it,  qncm  aili.        »»  Tifi-fir  Ai/7.  p.  ^94..    Verum  non  opus  cft  arguirentis  ultro  titioqr.e  allatis 
epugnare:  cum  J.xc<ibusBontiu$|Amiludumi-em  (iefinivit,  &  controveiiiam  iliicmit.  Hi/f.Hat.  &  ■ 
tnedit,  Mue  Ortenr.  Iib^  4.  qui  conclnct  Animadverliones  in  Garciam. 

Planta  (inquu)  c  cujus  radicc  Aila  cxpnmitur  niagna  quanticate  crefcit  in  Impeiio  Pcrfioo*  inter 
lArsMfSt  Gamaron  civkatcs^  quarum  prima  non  lonRi  difbt  k  tnata,  &  noftiis  mcrcatoribus,  & 
Angl'S  chaiTijfiequentarur.    Efrque  hxc  planta  ctuorum  Runcaim.    Prima  (ainientofa  fere  ut  Sa- 
hx  aqiutici.    Ex  e)ui  foliis  &  ftolonibus  incifis  Af.i  hrcui,i  p^r  torcular  cxprnnitur,  qujc  ut  rcliqui 
liica,  lole  indurata  in  conlirtenci.iin  cv.idit,  q  i.ilis  cJl:  A'oci.   Scainda  pono  Aflit  ipectes  ionee 
fcccundtorexiftit,  cdqueiiicais  expreflus & radtciixs  hujus planta:,  q\i.r  crafliffiiTios  Rhaphanos,  fDjia 
autcm  TtthymoKfblttnlenilit  H^ffBnehsfeali<|iioCradicesdomi  li.ibuiire ait,  quaequamvis  jani 
enbnt  cxfuccaf,  tamen  totas  aedes  foKore  replcrent,  qui  infitetis  vix  tolerandus  effcc.   Quod  Javani  8c 
Mabii  &  ca:teri  Indiarum  irtcolar  negabunt,  fe  quicquam  odoratius  nunquam  nanhos  percepifle  affir- 
mantes.    D.  Mandelflo,  qui  in  Pcriia  pcrecjnnatus  cft,  duo  etiam  AU  fcvcidi  fucco  prxgnantium 
plantarum  genera  agnolcit,  verum  ca  paulo  aliter  dclcribit,  Alterum  fruticoCum  Icu  larmentofum  eft, 
fbliisparvis,  Oryzx  limilimts.  AkenimRjpi  folio,  coloreviridi  foha  Ficus  refin^ente.  Lods&cisfc 
lapidofis  melius  proficit.  Guitimi  drOL  fiaem  sfbtis  manare  incipit,  AutumiM  ooUigiau'.  C/>nfinau 
etiam  qux  Garcias  &  Bontius  habent  de  ejtBufu  apud  Indos  incibis  oon<fieiidB. 
^int,  NulUimineiiic.imentum(mipIc\  pcr  totam  India  majore  eft in  ufti quam  Afa foetida,  tum  in  me- 

dicaiDcntis,  tum  in  comiicndis  cibis,  ut  poft  Garciam  teftatur  Bontius,  ut  proptcr  hanc  caulannina 
Ge eam  Opio  ex  prxcipiiis  mercibus  qux  per  Indiam  diftrahuntur.  Solent  Bancanes & onincs  genti- 
kt  pnyvindx  Caftibaixj  qiu  a  camium  efu  abftuient,  Afam  julifdis  J6c  olenbus  iius  oonimtlbere^ 
confrk^  (tfimuih  ex  kbeie,  iloc  iSSo  ooildiinento  uitinnir  omnibas  b  cibis.  Mnha  m  hane 
rcm  videap  aI  G.irciani. 

Ucuntur  ca  Nt^.icanicnti  loco  ad  Appetitum  proftratum cxcitandum,  ventriculum  roborandum, 
flatusciirLuncn.k):.,  \  i;nc[\;iii  inuanilarti.  Apudnosin  Europa,  pr;xcipuus  cjus  ufus  cft  inccrnus  in 
liiftbcJtionc  utenn<t4  pciipneunionta  &  vulnenbus.  £xtrin(ccus  in  tunudo  laen^  &  uteri  iii&xitjr 
one>  paneritio  (aurf  aflbovillb.  iufcepto)  StimL  .N.  Stqut^Epilqi&ohMndns  ffinfiiit&IBtuai 

5.  JlmmmiMm  CE  &tAimm.  RnAtltajmGj^mt, 

*^I|a1>>  AnuaMnacum  *  PlinioabHammonb  oraculo  nomcn  babct ;  jiixca  quod  gignitur  arborquamMs- 
topion  vocant:  At  DiofQariditoiuscUai  radice  frutex  AAafyllis  appeUanir.  Advehiuir  mtnctnmas. 
n<is  glcbascoa^m,  grtiniis  ma|E;fiis  dortftiiu,  unguibta  boei  cindoiis  irieentibns,autrQB$,  per  fuD' 

ftanti.im  colori;  ohioljti  &  fulci  [ictmixtis,  odorcGalbani  viroiiore,  fapore ani.incante. 

£ligc  fynccnir.i,  minimc  aicnoluin,  purum,  maioribusgruniii,  forisfiavis  autcroccis,  intus  candi- 
(bcfribus,  quodclaram  flamnum  cnm  acccndicur  alit,  inmanibuscum  lentoie  tradatum  mollcicit, 

SentU)6que  i(5tu  propter  denlitatem  ahdiorem,  in  plurimas  fpkndidas  mtentci^e  micas  dtflilit. 
vkaraqua. 

Attcnuat  &c  rcfbkit,  attrahir  vahd^,  alrum  movet,  fplenicum  cft.  Ufus  prarCipuus  eft  in  doloribus 
arthiitidis,  in  rclblverida  mualagme  vifcofa,  cr.dla  ac  contumaa  pulmonum,  mefenterli,  &  hinc  in 
obibuitionibus  contiimacibub  I.iciiis,cpati>,  uteri,  in  calculo,  cxtnnfcals  in  fcirrhis,  (Ollis  tOfiihifqbd 
jun&uiaiuni,  in  icrophults  aiiilquc  cuinoriixiidurionbus  rc(blvcndis,6cc.  SchroJ. 

SmH  m^fitiEmtiti,  ^fmnm  Uifmum  trMUtOi^,  ^ai^iik.  EMiit.  Lik.n.  £tf,%&i. 


Succus  fplendcns  Anethl  odorc  C. 

Succus  Afp.alatho  fimibsAnahi  odorc  C.A 

Suocus  colorc  albo,  f]avo&  rufbmixtis«  UUMaiait  CB. 

Soccus  cincridusraniculiodora  C.A     «  ^  , 

Succus  Afpalatho finiiHiaMi'.  «dd>  tAit alpari^ odon»  C& 

Succus  Afpabtho  fimilis  inodorus  C.  iS. 

Succus  acrorubefcens  inodorus  C.B. 

Snocus  flaTusalbts  grann  commixtb  grtnodon  dB» 

Saocai  viloafiniiliioolorevario  C.B. 

Soocw  MafiiGhinxidinxrtobabfindlb  C  A  • 

SUCCBI  fccdllO non  abfimilis  C.B. 

Succus  fangnini  Draconis  affinc  C.  B,  ^  

SuGCUS  Camphoram  redolens,  ex  radioBCtnwlVbBniS  «Wb 

Coolitle  Hiftor.  Arboris  Cmjumom. 

f^nrmt  iUoes  facie  C.  B.  Mufc  feliis  involut»  Cbf 

Yik  CJ^^£ioc.HiAar.Lifak4.  oa^ittti. 


6. 

BacUii  v«rinomiil8  finquitJ.Bauhinu$)  magnashabeoglebas,  Taurino glutini,  ut  habec  Dlolco- 
ridcs,  altquatenus  fimileToolme  ex  fiifco  nonniW  rufiefcence,  conaetiondquc,  qu.imiuam  h.ic  mo  - 
h  &  wnaci,  ad  gummi  magis  accedeme:  fapotcfubamaro  eft,  muhim  tarr^  a  -^'^''/••'Tl''"^^'- 
tur  olorcm  non  >nfa..vcm  fpirat  flammaninue  conCipit,  &  «lui*!»"  P««S?Tk'.i<?A^^ 
In  fuperhdegranulacxiudann;  glebx  hinc  inl  apparent  In  g^^™31,'^^i"if,i^^ 
SSbadih  repc. iuncur,  fpinofi  Extcnor  fn||cfamdlq^ «1«*«» '^«««n  rchirr, 
*lWilfiffH^"*S^°Q^"*"  inmnfiamarons.  A.lia> 


.icu  Dy  Google 


Lib.  XXXIL  Jmmalu  0*  minus  co^tis,  (^c»  j  g^^ 

Alix  glebxproBdellioatkilcennoexhibica;,  nigricaates,  micis  H  fcindanciir  pelliicenribiis,  alioqui 
vifiis  acicni  nequ.iqu-am  atimicrentcs,  con(i(tcnria  &  f^pore  gumrni,  cujui  modo  tcnaciccr  dentibus 
hxrenc;  concipuuit  t.imeti  lltnimfn  iciic^^ointcrim  c.illin.cnto  copiofo. 

BdeHifcr.i,  .nrbo-,  dclcnbirnte  Plinio,  nigra  cll,  mas  ntu  Ime  Olex,  folio  Roboris.  fruclu  CAprifici 
naturiqui.-.  Alit  Ai  b<iri  VIyiThtfer.t;  eani  valdc  iinulcm  hici.iQc.  Loodii»  fic  Piena  ineer  aSas  merees 
ftmultot  hujiisligtii  fiiroulos  «tpifcitos  tradunt,  Iblidi  iuhftaimaj  conioeVluro  tiigrtcante.  (ptnis 
mahiiTigldis  te  craffiulca&s  horrentes,  quibus  muta  oopia  Bdel&i  erac  aggofta,  incus  forilque  vald<^ 
'quam  amari. 

Matthiolus  BdLllium,  fi  fuo  tempore  in  Icdiam  impoitaretur,  adeo  rirum  efle  fcribit,  ut  ad  oftcn- 
tatiotiem  tannjm  alTci  vetur  vel  ad  adulceimi  Sc  rcprob,ui  riormam.  Lob.  &  Pena  quod  Bdejlium  pu- 
tatur,'  Mvrrhx  fpeaem  cilc  cxiflim ant.  C  Bauhinus  apud  Matthiolum  lex  Bdellii  difietetuias  habeCf 
quarum  deicnpcioncsibiikni  rcquirendasomitto. 

Probaturguftu  amarum,  tranilucidum  cum  fcangitur,  pineuc  cum  fricatur,  odoranim,  facilc  mof- 
lelccns,  fincerum  (Parthicum  nomiiunt.)  Reprobatur  (ordidum,  nigrum,  in  offis  convolutuni,  quod 
Adrobalon  iaLincL.p.itur. 

Suntquigum.  Animcvcrum  Antiquorum  Bdellium  cfTe  putanc  ob  nuilus  notascommuneSb 

Unde  aucem  Bdcllii  cot  diifereiicix,  Indici,  Arabici,  Mcchiifeu  Pctiad»Jildatci,SiculitSni^^ 
OmneBdeUinmoftcxlixhaiiedpcoucbucvdiJIucimridefaTiir*  ii^  G^Hg^ 

Bdelliiim  G.tlcno  vim  habct  emolliendi,  Sceam  ciuidem  potentiorem  dum  rcccns  efl:  infignitcr 
cnamdilcutic,.ipcritacquc  ablkigec,  fed alia  atque  alia ztace ;  fi  difcucerc  veii^  medix  xtatis  lumcn-  '  v 

dumcA  ;  fi  dKcutcrc  &abflergcrc  cancLim  quo  vctufliuseomelius.    Ufiis  pn-cip.  incem,  in  tuffi  ac  * 
pulinonum  apodcmacc,  calculo  acterendo,  urina  cicnda,  menfibus  immodice  i^uentibusutficinfla- 
ore  uccrino  iillcndo,  foecu  cxpellendo.   Excrinfccus  dilcucic  hcmias,  moUit  duricics  ac  nervorum 
nodos,  adcoquc  crebcrrimt  ufijseft  ia «mplaftricftiAKis.  Cnntnfiim  Iblviiur  aftulb vino»  aquaca- 
liiia  aucaccco.  Scbrod. 

7.  BtlAemum  OjficinaTum  C  B.  Benzem  Paik.  Btnjnnum  cyjia  grher  fiiieCitri  J.  B.  ^rnjaitlill. 

Rdmaifthxc  noiubOima  nugius  oonftat  gldiis  incqualilia^  oiri^  nec  ulla  fer^  ibrde  utpluri- 
mum  infi:^:  colorefunt  maflxaHas  nicilance,  ali^  magis  ad  aloMinem  vcrgente,  &.creberri- 
mis  ceu  unguibus  aut  AmvRd.rlarum  friatura  miftx ;  verum  in  rutilis  lilis  mAlfis  obfcunub  lucent 
ungues^  in  aliis  candidi  admodum,  icd  non  ica  pellucidi :  fubflancia  omnibus  lacis  compada,  led 
veratcnta  diritonim  in  pulvorem  friati.potis,  nec  qux  fub  (ieiuibiis  lentcicat,  (aporis  fere  expers» 
vierum  odor  waviffimusj  qui  accenib  v^etior.  Eidon  intcrdum  adhxrelcens  invenitur  oorteX)  qui 
muDae  fids  aiiiotis  Itupiciooem  injidc,  foris  rugofiis,  ad  dneream  indinamj  iubftantti  com- 
pm,  ookreiiKriiileais  niflboeaCaadla^  qoi  gnftaats  niJd pcaeeer  fiociiaiam  quaaidamoffine 
videtur. 

Ailior  Benivifcra  (inquit  Garcias)  procera  eft,  vafta,pulchra,  magn.im  fpuj^ens  timbram  ob  ra-  '  ■ 

morum  frequentiam,  quos  pulcherrimo  ordine  digcftos  &  in  aerem  elatos  habcc  Ejus  folu  partint  ' 
aceco  ooiMUta,  partim  adhuc  adhxrentia  acccpi :  Minora  Cnat  ea  aliquantum  Citn  five  Limonii 
fbliis,  not)  tamen  adeo  virencia,  (cd  parte  adverla  candicantla ;  qtix  rero  in  ipfis  majoribus  ramis 
nafcuncur  ad  Salvix  folia  magts  aocedere  videntur,  ladora  tameniunt,  led  miniis  longa.  Vulncran- 
cur  arbores  ut  gummi  cmictant. 

Benivi  pbra  funt  gener^  i.  jimgdaUulei  ^  prxftandOimiSi  ficdit^um  quod  ungues  (cumaculas 
OUididu  admixtas  habeac  AmygdaCwim  inftar,  in  Sian  8c  ejus  concermina  Miruban  proveniens< 
1.  Nigrim tn  Jac»a8c  Sumacra  uventum, quod  vilioris  eft  pretiu  ).  Nignim in  Sumacrx  provincM 
Bayrrosincwellis  arboribasprofluens,  quod  ab  odore  graCD  Benivi  Ji  Btmnm  vocant;  fuperiora 
decuplo  charius.  Qu\3i  candidum  c(l  elegannus,  nignimvec66eilOivellnmodofaciuiatn]mque  peFi 
iniicerc  (olcnt,  uc  fragrantu'  elegantiam  concdient.  ,  ♦ 

Bcnjoinum  VctcnbusGricis  S:  Arabibus  ignotuni  fuifle  oftlBlldk  Garcias.    Ac  ncmic  Ailarn  dul-  • 
cem  feu  Ij&s  ede,  uc  mulci  opmati  (imtj  cum  magiue  atbocii  Biipmi  iic«  non  heitar  lachrymac  > 
nc  teftancnr  fraglnenca  nmnlonim  li^kcum  admifi^     uidovki  Aomani  abodbiiqiiB  )&• 
ftorix. 

Benzoinum  Myrrhamnon  dle  pacct  quia  amaricudi%isomnis  cxpersdl. 

Fien  pocefi,  «nquit  Garcias,  ut  Rucllius  £in  co  quod  Benivi  hcn  Jud.£um  vocat]  bpfu5  fueiil! 
nominum  affiniute,  debuicquepoausnuncuparc  BcnjaoVj  id  eft,  filium  de  Jm  ubi  plurimutn  ll^ 
icitur.  AtGarcumlapiiimd&oflendic  SGal^quodBwfilinmmnrp«ianBfi^cam«am 
bibus  etiam  kchnrroaro  iigniftoec 

Ufus  Benzoiniintemusinmedidnararus  auttiullus;  Schradettff  nmen  inaflea!lNiy|M]Mfliiontf 
catarrhofis  tufft,  aflhmatc  intnnfecus  (umptum  prxapue  utilcm  cfTe  (cribit.   Extrinfccus  in  csrcbro  xjfiu, 
perftcrnutacioncmexpurgando,m(xioncalgia  maiUcando,  hituberculis  ac  rubore  taaei  cxtcfgen- 
do,  in  empl.tlbi5,  icutU,  cudipha,  8cc  Obluavem  halinim Ikpiifim^  fufFumigiit  adiniioaur.  Nd*  * 
m  nunen  SchrotWus,  ii  iuffiw  ex  ibb  BenMino  paranr  o 

Pnopuus  ejusu(ueftadiidanmenca8e  fuffiimigia:  Solvimr  in  oleii  8e  fptticii vinl  icAificadUB>  . 
Ill0>ut8c m  aerchumido  ad  Iique(ccndum  expolitum. 

HabcturcjiBoIeunidupIex,  I.  Ex  recenti  in  Iiuii,»  cxprclTum  quod  pri-ftantius.   i.  Deftillaturo, 
multo  ignavius.    ChymicasmuIcasprxparacioaesBcnzoini  vidcapud5firoj^rra/w  in  PK,i;m.tcop.  ^ 

Ad  nos  fcripfic  D.Tancrtdm  Robtnfm  Arborero  reiinifcram  odoracam  foliis  cicnnis  prxdidx  haud 
abfimiiemcraiifmi(ramfiii(IccVirginu.i  D.Bimifier,  ad  illuftcifl^um  Prxfitlcm  D.  Htw.  Ctmpton, 
in  cujus inftrudillimo  hoitoculcacfta  D.  Cecrgw  /.«liiw. viro :^K)dum  honelio^  8ctnrQHoitenfa 
pcnuiiimo.  Aibor  iiii  Virginioiu  Citrii  vcl  iamonii  foliis  Benzouuim  fundenSj  inHortoRgM^ 

Kttttit }  wodiliraf 


Digitlzed  by  Google 


184.(5 


HlSTORIA  PlaNTARUM. 


fiendiflin»  Epifcopi  culu  lubcc  tolu  Cicri  inuiorA  aliquanculuinj  noa  camco  adeo  Tueutt.  fed 
«Tola  parte  canacaaiia,  &  per  nafviiet  «qua^ 

8.  CmcMmitm  J.  E* CB. 

Cancinumi  Diolcuiiiii  c)l  Liciyma  Arabic*  arboris  (folia  Myrti  habentis  Amato) MyrrtMin muh 
daiitenus  rcfercns,  virofi  gunusjauitanquam  thymiamace(.«.  fuifimento  utuncur :  Veftes  eoeiwS 
Mvrrha  &Scyraceru£iauntur:  d»ir  lieno&,  comicialilM»  8c  fii^iriofis :  men(es  aim  anua  mulfa 
pefiit :  ocnloram  cicatnoesconRflim  emendat,  ati  vino  madefaAum  eonim  medetur  hebetiuimibus 
adversm  gingivas  humorc  prxgnancesnonahud,i;t  &ad  dolorcs  dentium,  acperplllilcakiadkBlieiu 
niim  obolorum  ponderc  cx  .iqiia  .lut  aceto  mdlb  bibitum  obcioi  extenuat.  ^ 

Qiiid  lit  hodie  ignoratur.  Aiii  Liccini  clTc  volunt,  led  petpeno^  dua  Tivei  POPOOHTeiliant  l  alii 
Benjoinumj  nonnulli  gumnu  Anunej  ut  Amatus  &  Garcia& 


Anime  duplcx  eft,Occi*IentaIis  &  Orient.ills. 

Occidenuiis  arbonsia  Hiipania  novra  crelcentis  lachryma  eil  (eu  reiina  alba,  ad  Tlnritcolorera 
nonnihil  vergcns  [  pelluGida,  cx  albo  dtrinclcensl  venim  Copali  mans  oleaeijiofi.  Ddftttur  eranit 
Tliurii}  fedcraOioribus,  qux  oonfr«da JiweHm  cmnifem  oflendunt  inftar  reutue :  gratiflSmi  &  la.iTif- 
fimi  odorised,  &  prunis  impoftcum  («cil&  oonluntttur.  Dtflert  ab  Orientali  qu^  nec  cam  candi- 
dum,  neque  tam  lucidum  lit.   Orientaie  icem  magnis  fragmencis  adfcrtur  tranfparentibus. 

Oncncale  criplex  eft.  i.  Album.  1.  Subnignmi,  quod  Myrrh»  quodammodo  fimii^odoianiiBL 
qood  Diofoorides  incer  Myrrhz  (pedes  tanquam  improbam  oommemorat,  &  Mina^m  k  tem  IM 
pnedpo^  nafcitur,  eam  aociellatt  Secapio  Aiuimrain»  qoam  rooem  Lnfitani  in  Anime  comiperunt. 
^mM. Quod  Cluiius  addit  paUidnm  oC  idinaoeom  retonid&nqiiB.  Anin»  omnia  genera  )ucun- 
dum  in  fufnimigiis  fpirant  odoiem.  In  medicina  ufus  pirtcipuni  enernus  in  capitis  &  nervorum 
afTedibus  fngidjs,  doloiihcis,  cacarrhofis,  Haculentis ;  in  atiec^bbusactiGatoruin,  para^lij  concradura, 
laxacionibusjContuliunibus,  &c    Mifccniremplaflris  &  ceroas,  adolui  pnjKAab 

Gummi  Anime  quinquc  ipecics  defdibic  J,  fiauhinuSf qux 

I.  Al^es(pecics  ad  luccinum  luceum  acoedenk 

s.  Amme  iimils  nCu^  ex  albo  flave(cen& 

Anime  alba  perludda,  (apore  Vernicisj  odofC  Mafticfaes. 

4.  Anime  colore  Coloplioniar.  ...    .  * 

5.  Anime  Ipedes  alba,  Copal  Indis. 

10.  StJmsCtfJ,  ^GbtoL  Qftl Ih.  Cfi.  GmmiuCafd  ParL 

Mmmi. 

RefTna  efl  admodum  candida  8clucida  &  tranfparens,  magnis  fragmentjs  Di.icitro  valde  tr.inlpt'* 
rena  haud  diffimilibus,  latis  odoratB,  lcd  non  pcnndc  ac  Anime.  Ei  Indi  in  (uis  (acriiiais  fiiffiimSj 
looouceb.iiuur,  h&ncquc  ob  cjulamSacerdotiDus  (uis  in  tcmplis  &equenci  in  ufu  erat,  adedutcito 
IfifMni  pnmiim  illuc  appcUerenc,  hu)u(inodi  fiiffitibusnanbus  conunadmociieicipemituri 

IJtilis  ell  ad  fiigidos  capids  moitbos,  &  Thuhs  aut  Anims  vioemexplec. 

Coepic  ab  annisaliquoc  (inquic  OoliaO     India  OccidencaU  liquor  quidam  infcrri  Olci  de  Copsl- 
ji/0appellatione,  quod  an  ex  RelTna  iam  dlfta  edoftum  (itmelacet;  valde  camen  coromeodan  & 
perucile  cfle  intclligoad  vulnera  lecencia  cur.mtii. 
Copalkferarum  arborum  odo  fpeaes  enumerat  &  de(cnbic  frMc.  UtnumltM. 
CMcramOopalvn^nMoenie  GoLFiliBaflb  locbrefiaas  oaaeiaifaarani  odannw  ScsuaaA 


II.  T^eMubaca  C.B.  Park.  TeemMbaes  Hemanl  TwmmUnt  Pmb  fimSi fiiM»  «dm  TiNmM 

J.  E  Arb.  PgfuU  ftmilii  rtfinofM  tUter»  C.  B. 

OiUi|^airvulnerauaifaoi«inaanautPopulus>,  adm(K^modQrata«cuiusfinufiusTuberc(lP£onia: 
lemiiiis  moda   MhHr/  Fr.  nemandez  ^lta  obronuida,  meifiooria  8c  firrwa  arbori  actnbuic, 

fruft  im  p.in.-iim  obrotundum,  fiiivum  rcrertum  fcmine  nudeo  Perfici  haud  .ibfimi!!  in  (iimmis  ra- 
morum  HaRcllis.  Color  eii  G.ilbani  f  ncc  defunt  qui  idcm  clle  putent)  unguibus  aibis  ud  Ammoni- 
acum,  odorcgravi  atcjue  eti.(ni  l.iporc  Mjnard.  J.B.uJiuius  plcni.is  dclcribit ;  Coloriseft  rutiiiparcim 
partim  flavi  pallidioris,  veluci  ex  unguibus  diveriis  compaifla,  rdinz  (frobdinac  ooncreticme,  oulladf' 
tamentnbocnlisalicubi  caTa,(iibdentein  pulverera  dilBlit  primuinu  roox  rur&m  recoUigicur,  leih- 
tsfccnf^jix-  pro  rbitrio  dudnir,  (apore  amaricante,  haud  ingrato  &an»nacioa  Soffita  inci.ndum 
(pirac  oiorein,  M.iltiches  fer^ aeftiulum,  minus  vehemenccm  &  Cuviokem,  oull6que  rciicto  c:.iira- 
menco  coniumitur. 

Magni  c(l:  apud  Indos  u(iis  in  quocunque  ^t&a^  praefertim  in  omnis  genei  is  tumonbus  in  qua- 
cnnqiie  corpofis  parce,  (icpddem  iniriiic&  relblvit,  maturac&dilfi^:  tollic  cci  unomnesdoloresab 
huniocUwshigidis&flaailiaitispnMrenientes.  Pinuwiqyoftaiiaiiou&Meadnwu  muhem 
cadone-iaborantes  ilBco  liberat :  Umbllico  emplaftri  tnodo  imDOUa  eterum  fuo  looo  retinet^ 
familianfTimo.  Dclicanores  Ambr.5ni  &  Mofchum  addunt.  DeHuxiones  quafcunque  a  capite  repri- 
mit  (linteo  cxccpt.i  Sc  poftaurem  altcramvdutramqueapphcau  fuffinive  actrada)  Temjwibus  ad- 
hibittoeratimo(fodefliiiioa«in(^osaiit«li»lUpttieM«v^  DMOMdenaum  fedac  ddndik 
fauscorrupdsindica.    .        _  mk 


Digitized  by  Google 


Lih.  XXXII.     T>e  AnmaHs  ^  mmm  cognitis,  (^c.  i  S^.^. 


Ex  ea,  Stvincis  terria  parte  &  Ambrr  mnn  icnto  fit  cmplaftram  florn.iclio  longc  uriliirimuni,  fiqiri- 
deniillum  roborac,  appecuum  ciec,concociionem  )uvat&flftitf  diloiCic^eodemmodoceiebroiropo* 
fibi.  Magnx  eft  cfEcacix  m  «Moiibus  coxendids,  8c  orant  'uABtioam  niorbo  pnelertifn  ii  ab  hu. 
moribus  friftdis  vcl  mixtis  prorenianc.  SoUjita^raruiii  aut  lierTOnim  rulnenbus  impolica,  c,i  cu- 
rat;  nam  ftarim  fuppurM  8c  (pafmum  proMbet  Ego  (inquic  Monardes)  terciam  partcm  cer«  ad- 
jicKi,  nt  ficilius  imlucatur.  Harc  omnia  Monard.  Emplallrum  dc  T.ici-nah.ica  vcrun  applicHam  CO- 
phaialgum  lcnire  diatur ;  efficax  etiam  eft  ad  tumoccs  iienis,  &  durities  dilcunendas. 


ExcontincntS^ip.irtc:  intcriore  per  Carthagincm  Sci^emen  Dei  defertur  rcfina  colorc  Tacaiiialia- 
cx,  fed  Iplendidior,  iKjuuiior  &  denlior,  [foliis  involvi  Iblita,  frt;fta  fibi  mun;o  adhf  rcicerent,  ell 
cnim  valdc  glutinolaj  lingua  Indica C^r*»»* dida,  qiiod  nomcn  ctiiin  .ipud  Hilpanos  rctinuit,  odorc 
Xacamahaacj  icdgravKM-c.  Pinguiscft  &oicaguiofa,  tdeuquetenaKlmc  multa  adglbiiinacioiie  Sc 
ooHiqaatione. 

Ea  unntur  Indi  in  tumoribns  &  omnis  generUtkJoribufc  Ad  eol3em  morbos  lauilitur  qun^  Ta- 
camahaca  curare  fblet,  &  mhiore  ccmporis  Ipaiio  »ire»  fiias  exerit;  {ic  uc  quos  Tacam  i.'i.ici  xian 
curarit  Caranna  fjnet. 

SCKiexeademCarthaginc  allataad  nos  eft  Caranna  qua:dani  purior,  &  CiylUlli  modo  limpida, 
loMriore  inahft  pcaeftancior,  uahor  &  odoracior. 

y  TPratpaTacur  indeEmpIaftrum  ancipodagricum  infigne.  Fr.  Heraandez  (ic  arboremdeferibkt  Ar- 
bor  eftnugna.  fiilvos  ftipkes  fundens,  heves,  nitidos  &  odoros :  Pdi*  oleaghiea^tn  cniciifennam 
convofta^oibiaikria.  Odenvbott&^gfiStkitamUttanB^ 


1%.  SmmA  CE  KnL  qSmmm  J.B: 

Mbminisracioobviaeft:  icaeniin  diAadl^uddcarnesagglucuiet:  vim,  laqueDiofeorides  ha* 

bec  glutinandi  vulnera.  Lacryma  eft  aiboris  in  Perfidc  nalceotis,  thuri  tenui  finMhs  Di^fc  Galm. 

Sarcooollr  (inquit  J.  Bauhinus)  grumi  albicantes  funr,  aut  ex  albo  fiibruffi,  fpongi<j|i,  micL.  lu- 
.centibuslubmie  iiullis;  s^IoKofanim  iachrymarr.m  fraKmin.i  Pifi  aut  parvx  A.vellan2  magnitudi- 
ne;  unta  clf  enira  fragilitasut  m  pulverem  craffiufculum  vel  concullii  levi  friatur,  faporii  aman  cum 
quadam  dulcedineobIcan*j  inKrata.  Sub  dente  lentelGi^&candehe  admoaprimum  bullit,  pofi-  V""''"'" 
modum  in  cUramflanHHni  «lardet :  Adaitfta  re^untur  aUquando  folia  ex  candido  flavelcen-  ^^?^' 
tia,  Tithvmah  myrfinitisfraaficca  cgregidrelerencia.  [Granula  PapaTNinis  feminibus  non  multo 
majora  elTc  Parklnfonus  nit.] 

Lligenda  recens,  coloie  ad  pallorem  vcrgcns  (vetrdta  enim  rubefdt)  iaporu  aniari,  fubftaiutx 
porolz  &quali  (puroofaE,  facileque  in  aqua  lolubilis,  ScbreJ. 

InSaroKx^  fiods  lum  coovenium  Plinius  &  Diofborides:  hic  enim  iubflavum  ka  flaveloBiiten) 
didt:  iOe  eo  meliomn  qaoeandidiorem.  Dioloorides  kadac  gufhi  amaiilftnam,  Flinioi  oama- 
crimonia  dulcem,  in  quo  aK  omnibus  deferitur. 

Scbrutl.  Calf  8c  ficc.  adllrinRit,  coiilohdit,  glutinar,  coquit,  maturat.  Uliis  pricipui  in  vulncri- j^rjit 
bus  confolidandis,  cicurics  o'rxiictr..i;s,  uniie  &c  nomcn  adepta  eft.  Mirificc  prillat  &  in  oculorum 
fiuxionibus,  albuguiet  nubeculis  (maceratur  in  iade  Aitnino  vel  humano.  5v,  poftea  cum  agua 
fo&rum  mixta  ciBistnvoaiinradaliofilAec  tannlbSacGb^  laliMiiORngiis  nariom  anaoolle* 


matis  admilcetur. 

Scrapio  multiim  peribrarivim  efle  icrifait,  comedBrecanMialBVum,  exulcerare  inteftina,  mdu* 
cerc  calvitiem  &alia.  Ac  quomodbqood  caufticum  eftgludiiabk  vi.liiera  ?  Sci iluint  purgarc  pi- 
tuium  craflam  ^reniocis  parcibus  veluci  oculis,  cum  quibus  cantam  habet  affinitatem,  ut  purgmdi 
ffUa.  ih  iUis  daca  exulceret.  Mifera  affinicas  ?  quam  noftibus  optem.  Meliie  dac  in  fuhff  antia  a  Z\ 
«d  q>  qnod  tffi  in  pilulis  quidem  audcam^  quancumvis  beno  oorreds  videaotur.  Coftaos  liiio 
1110(0 onikacxcalac:  Egpdico,  Mua ^arctcoHs  am ^  (umm mt&MammiAmrm.  Ci^IiDfm. 
Veccro  Saitecolh  fiiris  caM^  nfi  lonc :  de  ri  poif^^ 

In  malTas  cyUndraccas  cogicxir  (^as  pollioe  8c  mediQdigito  comple^ris,  duarum  palmanim  cti^ 
citcr  longitudine.  Subftantia  veroeft  fere  utufbrmij  cerz  flavi  colorc  &  confifttfntu  fimili,  faali 
flammamcondpicns;  coloralias  intenfior,  fubftantia  rdinacea:  fub  dennbus  fadilimd  lentclcic 
dealbaturque,  fapore  non  ingrato,  nonnihil  acri  &  lubamaro,  odorc  fcrc  Fsniculi.  Obvolvuntiir 
autemgleMeouB  ad  nosimporuntur  pulchro  folio^^cujusnervo  medio  parallelx  obUqu^creberrimc 
inmai;^huilerniinff«n«,9ii^^nncl^^  Fbniculii  pmsmaxybnioanuaconr 

flringuntur. 

Mulu  habetoomaiuiria  cum  refotGanmiliialle  «rboiis  4Paladan(>  mifla  J.B. 
ImprofwifcGmnnii^ciaircibn  Rcfina  fit|  at  qptte  flamimm  baS^  concipiat»  <c  otoBiiofedt- 

luatur. 

Olcr  i^.thiopicx  gummi  efle  nnddvolunc,  liqtudem  Elenii  voxab  Elex  corropca  rideiur.  Aff 
Elemi  Offioaanun  Diolcofidei  notas  non  habec,  nimimm  flavum  ede  flc  Scanmiano  ntaanqa»inn»> 
le  & mardax.  Kcnt  Matdiiolas  Olez  ^chiopicz  lacrymam  efle.  Verdm  C  Bauhimis  Okastt 

•  Olcaftros  llmilcm  Tere  lacrj^inam  fundere  ait.  Et  apud  Cafp.  Hofmannum  invcnio  loc.ini  cx  An- 
drca:  Baccn  .lucoris  graviflimi  lib.^.dcKma  aiiJiictumj  quemhuc  tranlcnbam,  quiah.mcrcm 
illuftrat  valde;  &  gummi  Elcini  oiiguicin  dccl.ir.it.  0!c,irumibi  [in  Apuliaj  mira  vctulf.is  &  mag- 
nicudo^  Q^euuminftarprocemmxt  &quod  foecunditatis  caruin  argumencum  dl,  (<iuod  in  Ti- 


Digitized  by  Google  | 


84.S 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


Iv.irtinis  non  viJeo,  ncc  in  Sabinis  olcis)  ob  aflicluos,  ut  rcor,  in  ADulia  calores,  gummi  Iiic  Olcx  ex- 
ludant  optinujin,  quod  Chipargi  gunimi  Elcmi  anpcllant.  Glcba  eft  pmguis,  ac  M)'rrhi  inilar 
fiagrantiodorc,  ut  non  foluni  in  uiiRucnto  probaniiain  cxiftimcm,  unqiie  applicau  limpliciter  Ce- 
rati  iiillar,  tumores  difcutuc,  cmundct  Ibrduia  ukera,  ac  cu  ncm  mducat  adcicairiceni:  Vcmn»- 
etiam  prunbafperia  (uffimentum  ballami  in  cameris  cdit  gtatiofuni,  (upcrans  thuritBc  jlftftBMfr- 
rhz  fraKrantiam,  quod  Revercndi^T  Adrii  £pi(oopo  LuQEAnt.  ReifaBuaJitanoaocepcamr^fQ, 
Hxc  ille.  Cufus  (mquic  Cilp.  I  lofman.)  gravtll.  ViiicdliiiMnbffiiGHiiiDiOlearamiioflnuvin 
tn  polloirioncm  nominis  EUm  nnmiito ;  EtMawriaJift» flofti«|iihcp,iion 6tlndi> akcttttra  pacre, 
ictf  cx  Apulia  rcgni  Ncapolitani. 

looo  cjus  natali  niliil  adhuc  ocrti  accepimus.  J.B. 
Tellannir  pierigue  qiude  eo  icriDfenint  «diuiramles  eius  vires  efle  tn  vulnaibm  oipiiii.  Pn^ci 
ergo  in  CalvaHx  fraAum  8c  vulnenDis  nunqtnm id  in  fiiis  emplaftrii  ae  ungpieniii  amiKiiii^  inln> 
bilem  c]r.s  ufum  cun:inuo  expcrimcnto  edoai :  quadecaaieeXCOaCllflflieanmteoenUumiPllMW 
nucopolis  diligentiouUii  concinoatum  habctur. 

15.  iMuiJamitr  C  B.  Paric  LifmJsnAM  Rtfrs  irkermOookk  M&M,f»lm  Htdirie,  tJm 
Stfracu  IfpnJa  J.  B.  JGkMmm*  ^uuimtt  /«*  Arhtf  tJfmdsmM  Mfai  Hemandez. 

Re(ina  e(l,tefte  Monardc,  cffluens  incifis  arboribus  vaftar  niagnitudinis,  pulclu-is  &  rainofis,  qua- 
riun  Iblia  Hcdcraccis  liniilia  (unt,  Ocojoh  Lidi  vocant,  cortice  cralTo  cincreo.  1  luic  cortex  otUJiis 
f  iifi  commiloetur  comminutus«  at  (ci.  (iuvios  ac  diunus  (pircc  in  luiiicibu;.  Fra.  Hernandez  arbo* 
lem  Liquidamban  XixImcvix»  .ifmAkl  Meucen(ibus  didam  Aceris  fere  foliis  efle  ait,  in  trcs  cufpi» 
des  duolquc  (inus  divi(is,  altcra  partc  allricantibus,  altcra  vero  obiiairioribus  (erraci(que.  Corticen» 
Ibpitis  paitim  fulvum,  partim  vuentem.  Addit  Jo.Tcrcntius,  Fru^m  rotundmn  cfle,  fedin(iar 
Polygoni  inultos  habcic  ungulos  luceos,  (iipcificics  verb  nigras.  Ubi  nalcunmr  C|u(modi  arbores 
(raerantiilimus  cil  aens  odort  adeo  ut  Hilpani  pnmum  eo  appellentes,  iftic  aromaca  na(ci,  atque 
adMeasaranufifim^deeHiateieiiftimare  £0  hicutimur  tn  fuffitibus,  odoramentis,  paftiHis 
Styradsliquidag  loon^  cnjB»  odor  proxim^  ad  hanc  accedit,  adeoautem  validus  eft,  ut  oeitri  etiam 
iiifficibus  njfa  addinim  non  pofTic,  fed  totat  ejus,  (i  qus  (it  copia,  atque  adeo  plateas  fiio  odore 
replcat. 

Plui  iimii^in  mciVicina  illuis  ufus  cll,  nam  calefacit,  roborat,  rclblvit  & anodynum  e(t.  Ccrebntm 
per  (c  iUitum  aut  ahis  aromatibus  mixcum  conlortat,  omnigen<Slque  dolores  a  cau(a  Frigida  emplilftri 
•modo  impoiitum  mibgac.  Ventriculoadprune  utile  Stomaohici  inftar  adUbitum  namappetemiem 
cxdut  &  concoAionem  adjuvat.  CumStyracts,  Ambaii  &  Mofdii  momenio  mixaim  emplaftri 
confiftentia,  &  faui  formi  (uper  alutam  extenlum  ad  eadcm  utileeft.  Ex  eorcccns  collcfVo  &I0- 
co  idoneo  [in  Sole  Pttrk.']  repolito  olcum  qucxi  de  Liquidambar  nuncupant  deftillat  nniltb  perfc<fti(- 
fimum  illbciuc  long<;  liiavius.  Sunt  qui  cxprenione  ccum  cliciant  ut  mafori  quanticite  coliigan& 
Mam  Ghirodiecis  imbuendis  piunmum  ab(umitur.  Unlc  cft  ad  plerolgue  morbos  frigidos,  ad  tumores 
refelvavdos,&privatim  ad  tumores  &  oWlru^ones  uteri,  mcnidqoepiHnrocandos. 

Suntqui  ex  arhorisramis  oomtninutis  &  co^s  pineuedinem  innatantMttcoUigunc  &  venduntpro 
legitimo  oleo.  Atque  luc  liquor a  nonnuilis  Sconx  uquida  putatur  in  AnMnlonorum  Sc  Piurmaco- 
pa-orum  officinii  vnlg& veaalii.  Fr. HeniandeB  oJeum  niccft^  aibore ipone  «d  indft 
cxifaliare  ait. 

Aibons  pampini  &  (ummitaces  iniaickiiloecolbAi  veftilMS  tt  ftiagofis  ab  Indis  inlqiionir  od» 
ris  gratia,  in  eiimque  uliun  Ui^panis  cdam  vendunt. 
Fr.Hemandez  Ibiiini  indocendi  vim  Uqakhnbvo  c]u(que  okotribidb 


APPfiNDIX 


Digitized  by  Google 


APPENDiX 

A  D 

H  I  S  T  O  R  I  A  M 

PLANTARUM: 

COMTINENS 

ADDEJNDA  Sc  EMENDANl^A 

^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ 

^UMiLiBiLo  Segundo. 

D  ftnem  friffnt  St8imm  f.  66.  tuU»  * 

LkhopiqKMi  qooniodjniiiiiiiduttdflftf^^ 
nardo  Rnmphio  ab  tnfab  Ainbom  nini  «mnww  mSfitim. 

Germ.  Ann.  w.OhCew.  ir.  niminun,  ^^fe 
I.  LKhodendri  calcirii  live  Qu-anz,  Calds  Ambonice. 
z.  Corallii  nigri  angiuni  Atnbonid  Acaib«nuiiinoalildifii, 

3.  Amaramin  Saxacum  fi»  baa  tauta, 

4.  Pfeodooonllii  ntn  fillida& 

Equiretum  junceam  Africanum  fruncefcsns  nodis  candicandbitt  apud  D.  fUckntt  vitii.  Pianu  c/l 
Inlbinarinaj  F.quileco  lunceo  nigrinokio  fireynii  cfinih 
Ftff.  69. fintm  SeQimtt  ftcttndit,  edJe 

Corallinam  mannam  Piniformem,  apu(i  ornatiffimum  Vinim  D.Gml.  Coiirtm^lijmus,tp*6h 


honm Inngirndinfc  ^pum  &  fiiu  ia  caukPim  lamalum  .ideo  aaM  nimAatt  ne  nm 
Mtf  aMHlM  dSa  powb  Bnuit  aowm  tolh  ouft^  paroun 


to  Kmu  mtHnM  dSa  powb  Brttit  aacem  tolh  ouft^  purDurei  Qmlliiw  iCdGnbiB  modo  ob- 
dofta,  ligno  interiore  comeo  &  lenro.   Ramu*ip6idlqpipeaalilloiqptlldinkcntAlC  nMiW» 

Sth.%.  Cttp.  I.  Sfee.i.p.  70.  aJfinem.  •      '  ^ 

In  vcficuiis  oblongis  cxtremis  hujus  foliis  innafcenribus  obfervavit  D.Tmtrti.  RSUi^  ootfon 
itiuka,  porva,  obfcura,  rotuoda,  inteiiori  veiicularum  membranz  adhncntia,  mudlamnolb  ouo» 
«lam  liquore  replera ;  c^m  retiqnc  veficdse  foHis  innatz  tum  liquore/Mnni,  tum  globulis  iilis  loU«, 
dioribus  niericanribus  cieftiruerentur :  corpufaila  ifthxc  plantac  hujus  lemina  efle  conjecfbbatur, 
proinde  &.  nanc  &  reliquas  (ubmarinas  non  minus  guam  terrcllret  (lirpes  fcmialbus  abundare. 
jPoftea  literis  Septenib.  7.  i6h6.  Aii  me  dans  lcnplit  idem  eruditiflimus  Vir,  fcmina  pi  idicafol- 
iiculiscontenta  adeomanifeita  dle,  6c  vel  nudo  Sc  inenni  oculo  con(picua,  ut  primo  iUnmvo' 
fionkram  Cltiemarum  afpedu  aenoicanmr,  nec  ulius  de  eis  iiiperfic  dubuancti  loa» :  ie  enim  multii 
ea  viris  ingenioiu  &  curioiis  oltendiflc  qui  rei  evidentia  vifti  pro  feniimbus  inino  nudo  ocub' 
Confpeda  habuenmt,  atque  etiam  poi^uam  microlcopio  examiiUYerant  Se  autem  primam  ht^ 
niiii  noticuni  &  obferv.idonem  D,5,  'DtiJ^  piiMiMcnp^iiLaiidniwfii  Tw^^mif  inggeftioni- 
busdebere  ineenucprohKtur.  ' 

Alg*  quaofam  in  liww  Iflwidiconaioens  invenlmr,  ^  qu.\  calore  Solis  extrahitur  Saochari  quodp' 
dam  genu^  Sacdiart  comnmnii  looo  «b  iniidanis  uiitati.  21»,  Bmitlm.  Aft.  hhd.  Ail  1671*  167X4 
&  1674.  EademlxtifliAiamovibnlpalxduffl  efle  didmr. 

Lih.  z.  pag.  fi.lin.  14.  fwjt  verbs  tlU  fn  retHedto  sdde, 

Algam  Hibernis  i)i«/<^diCiam,  quam  aflidue  more  h.ibcnt,  pulchr^  esficcatam  &  convolutam, 
ntmorisefl,  admemiltiingenioliir  Vir,  D.Htm  SUim:  Eam  ab  hoc  loco  delcripta  ipecic  ditfcrre 
ttdftinio»  ex  angufto  princapio  in  inlqnem  ladtudinem  duarum  iMCrdupi  triumve  uncurum  cxten- 
dimr,  6c  in  f^ores  lactmas  dividimr,  non  enira  diviiione  iiu  dichotoniam  oliiervat,  quin  fic  (egmeata  ■ 
primaria  in  alia  inbdividuntui  rvjllo  ordine,  quc  lenlim  anguftata  in  acutos  inucrones  dciinunt. 
Subi>anriaeft  tcnui6c  mcmbi  jn.icca,  ad  LaAucam  marinam  accedeme,  colore  purpureo,  Spithamje 
longirudincm  vix  cxccdcns.  CXlorcm  non  invalidum  Violz  cx(pirat.  D.Slnane  Hil>cmos  h.mc 
naafttcajTC  lcribit,  non  qu6<i  vim  uilam  ialutarem  auc  modicamci  laefie  euftunent,  led  aninu  tan-.. 

Qim 


Digitized  by  Google 


1850  HlSTOaiA  rLANTARUM. 

tiim  causa  &  quod  more  reoepnjm  fit.    [I.uiccflc  quam  tlcfcribit  C,  B,iiihinu5  iii  Prodromo  Fuc 
meinbraiMCci  ccranoidis  dtiuo^  tum  deUviptio,  tum  notaen  Scoticum  DUs  ad  Dnletb  acccden 
9  convindlht. 

•  •  fl 

•  '         »  •  * 

14.  Jlg»  /^ini&anwiMiMBooocHi.  ' 

^Tenuiseft  hxc  Sc  angufta  mcmbr.inn,  in  moikm  fplrx  convolutai  daas  aut  cres  uncmsloMB, 
CiiiusextrenMininutilfime  tncifa  (ttnr,  h\e  timbmta:  limplexefl,  in  plures  quandoqoe  Kinm  oi- 
vifa,  tatkt»  .Abnigro;  fu(c&ve  cnlor^  nicct.  Saxis  8c  teais  innafcitur.  lignifque  nii  OoiaUiiia.' 
Ijbam,  Swcit,  &at3nniaritimts  tludibius  cieAam  in  litore  Izpius  collegi. 

Pa^  eaJm  AJ  ki^im fni  M$fuUtti  ftrrttef^t  Cft  0Jcsletm  f*gi»je  »JJt^ 

Hic  fucus  Sar^ax*  Hifpani»  dicimr,  d^a^icuique  8c  ddcribiiiir  i  GoL'  FifiMie  pa|t  Hift. 
Nat.  &  ■Mcaic.  Br.>lilke: 

Lenticiila  manna  QinqBit )  fcd  mipropri»^  nominatur.'  Eft  enim  non  Alga,  fed  arbufcula  bac- 
circr.i,  p.ilinum  loag^  .tenuibus  cauiibus,  gnfeis  &  perpemis  ioJiolis  ^am,  fatur^  rubris  in  glomos 
convolur.1,  qii.r  drca  iilfuias  Flatidricas  vulgo  didas,  incerta  quidem  originc  undequaque  riuitans 
.ncict)  m.ignam  in.ins  p.irteni  oblil.T,  ut  G^liiin  non  falum  diceres,  &  remiffiore  venro  i-iDrajn  n.ivi- 
bus  haud  parvam  Facut.  R.ii.ini  hjnc  plantam  pubes  nautica  Luiitanorum  ut  &Bacavorum  mdi- 
/crcta  quantiute  maccrant  &  tojiuuot  cam  liquore  oonveniena,  e6quc  nonnnefelici  fucceffu  con- 
«  tra  difficultates  urinandi  utuntur.  lnfit>ida  eft  przter  laUuginctn  a  mari  ooanaAun.  Nulla  Ra- 
dix  aNifpickar,  (ed  (bla  rapturx  veftigia  apparenc 

Americani  n.ivlKant^.bif'^  m.iRna  hujus  quantitas  in  mari  fluitans  cxxurrit  .ntquc  hoc  fignum  ha- 
bent  nauta:  Ic  terra:  app.oiiinqiurc.    Aiunt  a:m  flucnti  vi  e  linu  Floridx  in  Oceanum  expeiU,  cu» 
)us  curfus  cum  impcruOnentcm  vcrb  is  Liiriginii  .1      ttt  breviori  tempoire  i  Vil|^iiia  in  Aqglitni 
'  ^inrefioiMvig!Btur»f^yibusetumniaguonultis.  JD.Am^it. 

^  ■  3T.  Mujfjt  iKjximm  cergteiJtj  maritiniiu  Triumfctti. 

Triimf. 

'Ex  imo  maris  ryuTisrota  ramorum  fi)b(^e  ufque  ad  aquarum  fupej-fid^m  enititur,  qui 
nnN  in  minores  alios  iteruni  aque  itenim  fitbmduntur,  donec  in  cxtremo  bifurcati  ipus 
quodammodo  arcium  leD  turrium  pinnas  annttlenmr:  huiufmodi  ramulonim  craffities  plerunqoe 
pollicem  axjuat,  quoad  exrenfionem  vero  inordinatc  proceaunr,  cum  nonnuUi  ramorum  jam  per- 
fc^ttipipircs  palmo  haud  iint  lonKioics,  alii  vciu  (upr.i  cubitum  clcvcntur,  .ideoque  copiofum  ra- 
ni(^Ri  numcrum  iundant,  ut  cnam  non  tam  lcvuer  ponneront.  Przdi^rum  ramulomm  mate> 
nes  iatls  rara  ac  flaccida,  nullis  apparendbus  potmir  nervis,  propcer  quod  oec  fub  aquis  re^  ooa- 
fifhin^  ac  AsxU  fimulque  oliter  reooUeftL  itt  ipTe  pciiDd  incuitii  unpisnis  potnis  fbiiinar  w- 
niftonim  fafciculos  illuc  i  nautis  proieaoi  eoflem  exiftinuiverim.  Horam  fnfiiper  oolor  atrovfndloem 
cft^  nulliimqae  przter  ab  aquis  inAimis  communicatum  (quasetiam  inrra  fecontincnt)  faporem 
iiat  odorem  reddunt.  Denique  expofiti  ranu  piope  iiuidum  omnes  ui  fimplicom  velua  truncum 
coiiyeniunt,  cui  pro  radiceiiMerviciata  qiMtdam  ac  iilwitMda  bafiicinfiten  aim  phntafiihflaaiiK;^ 
ac  faxis  firmiffinie  adiuereos. 

In  portu  apud  centmn  oellaB  obfifvavit  Anter. 

Prf;;.       AJ  fincm  captit  de  SfCTtiria  «JJe, 

Apiui  illuflrem  Vu  um  D  Gmlutmum  Courtmt,  Medii  Tcmpli  Londinenfis  rarilTimum  Sj^jongia: 
eenus  vidi,  rcticul,ttum,  tcxturx  .uicn  larx  &  maculb  magnis,  ut  lumen  facilc  tr.inlmirterer,  &ut 
nbramm  araf^a  Natune  manu  comextarum  diicurfus  plexufque  dariliime  diicerni  poilenc.  Erat 
ea  concavatieevald^crafla. 

Aliam  pnctMa  Ipeciem  apud  candan  vidt  qoam  Spoiigi«n  nmo&m  tnhetioularam  deoo- 
minavi.  • 

Multa  infiiper  lithophyta  r.iriora  ut .  v.  j;.  Corallium  album  punftatiim  crcberrimU  punftulis. 
Corallium  manum  humanam  cum  poUice  &  digitis  adeo  exaAi  reierens,  uc  non  calii  productum 
■  ftd  arte  diiboracum  viderettr.  LipUen  ftingkem  cerebnformem.  Coralliiiam  nibcrofam  ma- 
jorem  lcvem.  Corallinam  maxinudi  OBmprttSam.  CoraUinam  breo  pallkUm.  Poii  aflerioidii 

Snanior  auc  quinquc  Ipeaes.  litpporim  fiaBoam  fidvo-nifamn,  aluque  qu«  ouriouiH  oiUervaie  8c  ' 
cfcribere  noii  v,ic.»b;u. 
Taff.  91.  AJ  fintm  cap.  zz.  adde, 

Hxc  fpeciesTabemxmoncano  FnnKus  Capreolinus  didtur.  Hujus  efum  admirabilis  tzpe  urin» 
mbedo  oomitatar.  Cufus  rei  ventasuluftracnr  ab  cxempla  Aa^.  6c  lo^  Oblerv.  68.  bphemer. 
German. 

Tat.  taJem  AJ  fimmfagjmat  tiJJt, 

F^Sim^uJMkkimlMTfjmJUht,  * 

Sina  illum  in  lods  arenolii,  inpcindt  itt  Bnve  marii  gignt^  lAi  Snenfium  rclatione  exT%nr 
dum  bAe  clapib  Qiinur.  Tenoem  ac  tnbere  ranmdo  ctnaMoqBe  pwnudit  pedkaihim,  in  guo  or- 
biculanii^  inna  pfaaais  aibiifque  pileohis  emnieb 
fSw.  Antidocum  oifaer  illud  przrentiffimum,  plurimis  refidcns  veaeniif  pcdiibctBrin  mocbSs  maligfiii 

nuxiroe  «pencum..  ,^p4»iw.  0«r««p.  Ana  4.  &  5.  Obierv.  I  j}, 

■'     •   .       .^»  . 


Digitizedby  Goog' 


f^.io^  ft^fiumMfitm  YlL  Uit 

c  A  f .  wni 


p 


At  Per  mataricatcm  graau  minimis  mnumerB  eKafSatur  ^SinJf^^?"^  uccumfiia- 
^ftatismnnus  cft.  al.is  «mpeftatUius  temere  &  fii>ftra*^rSrr^JftrS^\,^^^^  -^""^"^- 
cvualausin  eohibcndis  fanguinis  profluviis,  cu,us  gr.n,a  MdSs      S    f  {"'•1.""^'*' 

cbnnnuc  irrin.ri  dicJmur.        '^«>n™P™»  "ifei^iadcffi^^  atque  mantum  flnaibui 
Pag.  104.  p(i/?/«.i4.  tJJe, 

Hic  Fungus  dfe  videcur  qiiera  D.Tht  in  •Hift.  Nat.  Com  S;^,fcry  Hik  r  • 

Tig.  10 J.  /«.10.      fimmUm  JPeeitm  oJjieistMr, 

Tiw  A^*  •  D.  Plot      /rj-CT/*!»  /;^c«r«.«  vHmmmuLm  •  ^,^- 

Peramplus  cft  hic  fungus,  quatuor  vel  quinque  digitos  diametri  obtmcns,  dwf  BroDemodum  *" 
dig.toscraifus.  pcd,culob.cv,crairo,  a bdifeu prindpbtngufto  paulatim  fe«hSJ?3^SmS 
ulauc  Fungi,  m  nicu  ieu  con,  uwerfi  ^unuq^  «Muuiul  finttleln  Fungo  tubcmfoTfcSJrto  K 
foTco  pcrmixto  J.  B.  aut  Fungp  duco  ^Smii  fht  igniirio  M.   Eo^;m  tamcn  nScrSc 

oWervatus  cft,  8£C  rarMgpM.  a  «  ^mmt»  .^pMW^ 

t  EMdm^gag.  flfi  ^u0rtMf»  ffmm  fn  ^0  <f  fexta  fmmtur  re^juentti 

Eccc  '^'//«/«^"rf/fl-f«;Bocc<jn.  '    ^  , 

FuHRum  hunc  giobosi  figuij,  noimunq^ara  oTat^fcentem  vidit  P.  Boccone,  Nuds  Juglandis 
magn.tudinc.   Breviore  &  crajlbpcdicato  cut^quc  tcg.turn,g.s  qXfdamatSuS 

itlS^^^Si^dS^^^y'^'^^^^^^^  uc  corium"cprxf^Ket^  PulSS 
iritcnore,  mcfio«anwo«^  H.wis  rcferta.  HunisSria- 

«U  cort.asdc-cofto  MdTancnfts  md.crcul^  pannos  bna(vc  lubparpurafim^wfcwrSSi. 
Ancumui  cutu  fic  menfe  Martio  colljgitur  clui  aptus,  ubi  &  CmtamiilnU^^  ™wninfc 


'  %  fmigm  Mtl^ttrufimt  Bomoq. 

Eoec, 

Oritur  m  lylvis  harf^o!  in  Hotrurii.  • 

y^.  no. ^  Gy.  XV.  Mi^  '  . 

flHK» JMW^fMT mim«rf /fttiArBrcya  Ephcmer. Gcfmatt.  j.  Ohftrv.m. 

.  Menfe  Augufto  in  fyhra  non  procul  ab  adduhs  SchwallMicnfibus  in  quadam  Oiiera.  obferva- 
W  J  Breynius  Funip,  magnrtudine  pugnJ  minoris,  nlveom.carnofum,  oval.  p^cnrSura  f^S- 

niiilum  l.icerc  cogcrctur.  '^^^^^^  T-Tjr-nrr 

'T4[.        AJfoum  Capitii \.  f>ro  fpecie  II.  tiJJe, 
^D^M^  «^^Cf*^"""  PJxJatm  aptcthas  eoccmtis  D.  Plot  fi^.Mtf.  ^M/ari/. 

fcolorc  cft  cinerco.  pro  .inru  tcmpore  oWcunorc,  magnitudinefieinterdum  etiam  figuri  Canro: 
phyll.  a :nmac.a,  calycc  ranus  quadrato.  plerunqu.  rorundo  aut  twaB,  nunquam  val^c 
nwgmjbusundiqucemmmuis  aid«ellorum  .idcuiamm  magmtud.nc,  p.rnccun™T 

.In  Cmpa  frffl  OK»  mUmare  HMm,  >sir  Osk,  fic  mfeij  parcSm  k  D.  uJrde  Bn  i  Ar: 
migero  obfervatuscft,  fic  Autori  noftro  ofteniui  •MM/*r4#  tsjrtt,  Ar-  . 

1 1 S.  /iw.  l^pefi  pag  91.  »• 

Ad  tuffimooavulfivaai  leucKwrlvai  %&nnn,  Bt  pdmn  nulGi  *  Qjiemoaffiri  iaiMfiBadi*«i 

2q 


Digitized  by  Google 


1851  HlSTORIA  PlANTARUM. 


m  Syrupo  Irionit  Affidue  acercL  £  M.  &  J>.        MDl  D.  K.  Ibifi, 

T^lg'  IlS.  /.  11.  tJJe  fro  tjuarta  &  qitinta  fftcUhus. 
4.  LtMicnJa  faUifirit  m/tjor  Comtnclin.  Ca{.  flant.  HcL'anJ. 

Hanc  Ncapoli  in  Scbori  paluftrilns  oblervatam  dcpinxit  Columna,aquatic«  Lendcul*  foliis  binis 
in  rcnuidimis  caulibus,  frudu  |uxta  iila  ntll|pild»  Ct  CAlllbnMbalw^  fioiilttlirailliab 

ad huiic locum  propn^ nonpcranet. 


5.  ConfervMntktdtta  D.  Doody. 

Puiilla  admoduni  dl  8c  tenella.  £  iilamentis  tenuiQunis  in  retis  foraum  contcxtls  "'mpdiBL. 
ouculis&FepcncajBpidibiateRhmbezago^  'cbkteviiidi;  Quantnm^s? 

aen  Jicuitin  cubuIoiiMaiir6i  '■ — 


In  feffii  prapi  WeftmoaiflniDm  fic  ri^  criceCDHbiinfleisiiooUenravit  D.DmIj.  Hcrb». 
mm  cwHiM^  folfegc  aliii  qaiqnim»  adnaftiBif. 


Jddmda  LihKOT^KTiik 

M  Jmem  Caf.  L  (ag.  ii^.  fofi  Vm.  ult.  addtt       '  '  '  , 

AwtM  mtntm  mnftrfiu  Oifittt  Uht  Sfti  htGjfif 

BrtJU. 

Frutex  arborcfccm  hic,  adnioduni  larus,  &  mirificc  quan  dncribus  con/perfiis.  Ijgnuin  obti- 
aet  album;  ramo»  fi^quentiflimos,  rigidos,  8c  vari^  divaricatos;  corticc  tomcncofb,  cinerco  pcnitus 
cuicumteSos,  minutifquc  tenuibus,  brcvibuSj  tomencofis  ac  cinercis  coaccrv.itib,  feMm  mulcofis  or- 
natos  Qiiar  in  ranus  rariora,  majora,  8c  ei  fere  forma,  uc  Cannabis  luteac  fterilis  Contarcni  ftolo. 
num  fummiucibus,  Iteilularum  m  modum:  in  ramulis  ver6  deaiiora«  nunoraj  magilque  cnipuUj 
pam  inftar  Abnicau  faninK  &iiokinm 

Ttg.  ttl.ftfi.  tm.  Xt.Cafiti  IL  fn  Wti*  ^it  tuUatmr 

SJag(t  JmBti  OrmtMt  fiv$  MfaMri*  tdminMii  25<irfawf*  Brafiuii 
Brtyn. 

Planta  quam  dcfcripflt  Autor  cx  Ztilan  dcl.it.ij  i-  vctufl.v  cujufdam  Jacx  arboris  caudice  ibulcia 
enacai  tnpeilalcra  obcinebat  longitudinem,  atque  (auU  olorinam  fei^  pcnnani  \  q  ilTo  conllabat, 
nKundo,  ftriato,  cx  vintU  flafO  OMoktOkM  Olivarum  conditarum  caknnl  «coedente,  qui  parum||8r 
aka  lemipedcm  a  radice,  in  nnios  ibios  dohi^  dodranulei  dividdbacora  «tme  bi  in  cociclem  aboiain* 
to  longiores,  quorum  ouilibet  mHus  .in  binos,  vix  triunciates  teaiiei  definebat  DiAos  «mJm  ab 
infima  (  cr.i  qu.rdani  aahuc  radicum  fibrx  adhxrcbant )  parte  ufque  .id  cxtrcmum  apicem  folikt 
crafliuiculis  cordis  figuram  inveriam  cxprimencibus  femuncum  m  longicudine,  &  quadrantem 
uncia:  in  laricudine  vix  liiperantibus,  ex  flavo-viridi  ad  Olivarum  colorem  inclinantibus,  rigidiufculil 
&  Qiiendeotibufy  Titbymab  perdii  riti^  vduc  iquamis  denfiifim^  obte^  ooaipidebatur.  In  ont^ 
quoqticantem  lupretnoram  Tamonmi  apice  aitiliciofum  plegma,  (efquipalmare,  camo  ftodiot  tan 
curiosc  &  fcitc  h  Nacura  elaboratum,  ut^potius  artificiale  quid  quam  naturale  putandum  lefc  often- 
tarct.  Ho<j  ;x:.lica!o  perexiguoitmixum,induas  utplurimum  parccs  pnmum  dividcbacur :  fingulx  vcr6 
deindc  plLirimis  liivilx  tcncrrimis flcxibibbus  claviculis (aut  ramulis)  in divifione  bifidum  ordmcm  frc- 

2ucntcr  oblcrvan(ibus,&  umaccuratc  tandem  terminannbus  adi  forfice  cilent  reledxjquae  in  muver- 
jm.cruciformi  ferie  (ut  Cupreffi  ramufculi)  planc  concedae  (quamulis  feufeliofis  rocundis,  Sa» 
namundx  j.  dmf,  fbliis  ex  parte  relpondcntibus,  fcd  longc  minoribus,  codcm  quo  planca  integra 
ejufquc  folia  colorc;  q^uamm  fingularum  in  greinio  gr.\nulum  orbiculare,  albicans  6c  peilucidumj 
Boinbycis  ovi  magnitu<tinc  &:  ficic  latcbat,  fupcrio:e  nicciict.uc  cx  fquaiDola  JicpilisemiCaili!^  Intna 
ioane  cx  dcn^ta  forian  matuntate.  Repciitur  etiam  granulis  tngonts. 
•  An  Sxekii^mmjmtml.  KuA  Amon.  ReocfalRerinimedicanmNdWBHi^ani^ 


pafl^»58?  ancienns  TJlMiiMicfM/ ^/im  ejniaem  pa»^i4? 
Kanflbn^  in  Zijrlm  reperitur :  frcquentior  eft  in  AMitUrs  non  ptocnl  &  CarW«  quamvis  &  ibi 

pcrr.i-.i  af^inietur. 

Mui^i  cl.ivaa  fpcdes  nobis  videcur. 

Tai.  l)o.  lirt.ult.  Pr»  K^uiftti  tliiuitcims  ^teit  sijimhir, 
'    II.  Efdfttmn  jmtctum  ntgrtMtJmm  Ctifitii  kmm  ^  jbt  AnnJbik  ffmmimM  MhMJt  AlfiiQl 

Ilujus  r.imus  i  D.  Rjverning  Braviiio  doiutus  intiabinas  fjiuiriin.v;  nibrtitit,  C.au'(  conRansca- 
iami  ifumcnucei  crallitudine,  nodoio,  ias vi,  icrcti,  m  alcera  umen  parte  plano,  uon  adeo  ut 


Dlgltized  by  Gopgle 


AT  T  E       T>  I  X.  Ts^J 


fili  roleant  flekiK  »c  molli^  fed  magis  lignofo  Anindiius  ta^,  incriji&cus  nirco  ac  concavo  ex- 
tTiafecus  exoUokeo  worecaftanei  coloris,  &  quafi  plinAuiis  atris  inftao  [  AIius  ramulus  qi:';n  .1 
DlVo»  iiiwM  obdnuit,  obfcurius  virefceh.u,  ^nrtulis  nullis  interftindus  erat,  &  nifii!  p.rnc  ad  fpadi- 
"Ccani  tcndebat]  Gcnicula  foliorum  vice  involucris  nigris  ftnatllque,  in  acutum  dclincntibus  ar- 
cumvaluu  luiu;  exquibus  rami  graales,  lenti  ac  oblequioli,gemailise*dlMnijli«.difUn<fK,  contra- 
rio  fitu  pronunpunt ;  qui  rurfus  ab  imo  Hiccef&vt  m  trequemia  diTariauitiirTimiii»,  hccque  iterum 
in  alia  inmora«  famofa,  tand6nq;De  ia  parvas  niraulas  paci  cum  caulis,  raoiannl  flc  limiaiMn  co- 

lore  terminanria.     T/^mc  .ll/.  fj|ffli^«^iMfam  n/m  maU^jnmjnj||n  ff^m^inj^,  „nAt!^nimni  Bm,;. 

^ctum  denominare  pLicu  i  c. 

In  ramo  a  D.  t(»  Rhjnc  tr.mrniillo  Conpcnes  fcjuamularum  qwdiUD  jniMltiflinunun»  in  "V?- 
dum  ferme  umculorum  Juna  ioliacei  capliuis  trianguiis  J.O,  ia  pcajMiit.  Qy«^  iiifialioni^iitt> 
yorem  hujas  plantse  cm  Jimcisfd  Gnminifans  qum  'Bqiiifitt  ^  cognatSoam  nyimfifl^ 

dicat.  . 
Tag.  ijj.  P»/f  Im.  4.  aiJhf 

In  Catalc^o  Horti  Acaii  Lugdano-Bttin  a  IX  HnnaiinoeditiPhy1]icidisT«iid«tesTdfi  in»> 
vii  ijpedes  lequentes  iiireniuntur. 
I.  FhfUidi  poM^iideSf  ladniis  iincuBi  cradatfm  decuffiitih  in  fyhn  Aitgm  k  BOm» 

1.  Ungna  cerma  anguftifelia  rnajor  foa  lanugino  folionim  hdiiias  involretMe;  Hert,  R».  Pm 

I.ingua  ccrvina  mcdio  folii  ncrvn  in  aculeom  definentC;  Ejl^iUm  Hift.  Tm, 

4.  Lingua  ccrvina  mimnia  Anglica  Btiarti..  .     •  •      /  r.  •   .         ,  ' 

5.  liniiK  oacvinia  fin  Phyllitisniuunsandolain  6lio 

 '  • • 

T.  fkflBtii  tmmr  TknirafatL 

E  radice  crafGori.fubrotunda,  nigra,  lon(^HC\ilibus  ac  nur.ic:rolis  tibns  capillata  nuraerofam  folio- 
mmfobolem  femipalmari  circiter  \n  linio.ibus  [)l.intis  lonj^ituninc  prxditam,  &  in  gyrum  velut 
difpt^ram  producit ;  quorum  iubftaotia.  Phyiluide  multo  ci'alIior«  lupem^  Iplendidc  vuetoi^  in>, 
(erni^  albicat:  infuper  eorundem  fornu  triat^laris  inftar  reliquanim  lui  generis,  geminas  tainen' 
ad  hiim  exiguas  vcluti  alas  (bintur,  unci&lis  magniiudinis,  versus  estemum  limbum  aci  tiorcs,  at  in 
opixjiito,  qui  pctiolo  propior,  rntundiorcs,  ubi  etiam  decuflatac  muuo  fiiperfternuntur.  Ulterius 
CAiicm  lolia,  uti  £rpius  prop.:  .ipiccm  dcntata  ccrnuntur,  ita  pcrpctuo  circa  rcliquum  ambitum 
crilpantupj  hab6ltquc  brevcs  peaolos  coloris  (plcndidc  nigricantis,  ac  talicer  intcgram  folionimloOr 

{pcudincm  perauientcs,  ut  lulcau  videantur.  Denique  totoplanta  tum  liipQie  mhdtriaym^Wnp 
ungi  odore  quem  manla  reddit  perbell^  imiucur  Tulguem  Pnyll)pdeni. 

1.  Phyllitis  parra  faxatilis  Virginiana  per  fummiCJtsi  fi^ium  prolifera  Z>.  Bmufitr,  k  quo  de- 
lcriptioncm  &  iconcm  c)us  expc.tamus. 

%.  Jac  Bontius  rliyllitidcni  quandam  Indium  caulc  folus  pluribus  donaco  _deping;it  &deiaibit 
juo  moda  •         "  •'  ' 

P*g' lyt.       ii»' 4%-  •  ! 

Non  moommodum  eft  fi  redpiatur  Tinum,  cui  permilceatur  ^nritus  (ulphuris  ut  aoelc^b  Huio 

immtttc  radiculam  Polypoilii  per  14  horas:  tunc  licca  &c  utcre  pro  dcntimcia    FilllUl«  "T^f*** 
&  candorem  dcaubus  induat.  Etmulltr  prax  cip.  de  Dcntium  viciis.  D.  E.  Udft. 
Pi^.  1%%.       lm.%1,  fro  <]umtM  ffiecie  aJJe^ 

^Jemkmiit  fmv»  Atmgttm^j^tiu  Vmmt  jM  im  tntitm  Jimfo. 

HntusfoliamnofooominimicaTit  periiiK  Bocanicia  D.DteJ/  pharmaoopoeds  Londiiien&  Fle- 

diculo  innitebaturtcnui  nigricanti,  &  Capilli  Vcncris  inmodum  fplcndcntia  qtiatuor  diRiro'.  longa. 

Folium  li  uncias  longiradine  ilipcrabat;  ima  parte  tantundem  propemodum  lamm ;  ad  balindu- 
pliccm  lacmiam  Icu  apopliylin  habuit  vckit  Hcmionitis  pcrcgrma  Ctblu,  utr.imqvic  t.uncn  ad  iatera 
dentatam  lcu  laciniacam,  &  in  aaitiorem  mucronem  pFodudam.  Mcdium  ctiam  folii  fegmcntom. 
vtrinque  lacmiatum,  in  acutum  cufpidcm  pVocunebat;  Sndlu  folii  marranibus  drcumarca  refiexis 
adnalcuntur  ut  in  Filice  fbemina  «rulgaii  aut  FiiioopemrinaOfinunds  UGW  Btd,i  S$0ftt,  aoa  li- 
ncolis  aut  puncfhs  in  averfa  folii  parte.  *      .  . 

Pa^.  141.  MCaf.Vl  aJJe, 
Filiculam  hanc  magis  pcrrcetam  8c  incegramcoroonuitbus  fuis  partibus  vide  apudClariff  Vinim 
D.  Plucknet,  .candcmque  mihi  communicavic  D.  DmJfy,  Plurimis  autem  cenuibus  nigrislilaniennifii 
oUique  inoedencibui  radicalis  Tani  implexis  &  cnm  mulbo  cui  intenmloentur  veiot  cootextis  ift 
fopeHide  teiTK  fen  pBtranim  qmbm  innaf^mr  fe  diftundir  oeu  Tdo  qoodam  eas  operiem  Pib> 
menta  oblter  foliola  emictunc  uncialia  auc  fclcuncialia,  c  piimulis  compolita  hincinde  tnbus,  qua- 
tuor,  quioque  aut  pluribus^  altcmatim  polkis,  Imgulis  in  treswatn^rvelacinias  loafjti  aogullai 
^  pedktihim  utque  divilk  Sii^inlaslacmta»^  mliokinaTis  &eie  nemn  ni|er  perloni^m 
liem  medias  dividit. 

Pag.  146.  Pojl  frimam  fpecitm  Csp.  IV.  tJJe,  OAen&  nbhb  Di  PsAiTer  Fffioilae  rpeden  i 

China  delatam,  qui  plurimiim  acccdcrc  videtur  ad  Filiccm  minorem  paluftrem,  venjm  extretBUIli 
foiium  in  lungiorcm  mucroncm  procurrcbat.,&cLonchiridemdiniuraluaaemuUbaCur.        ; ; 

Psg.i^ff,  MfiimCtfitttVUL  di  AJiamt  sJJt, 

4*  Admmttm  fHHt  CiritmJn  rmmfmit  dmmfi. 

Psdiculis  nigris  fplcndcncibus  cum  Adianto  nigro  Coriandri  foliis  convenic :  foliis  magu  accedit 
ad  Adiantum  Amencinum  Cornutu  Suntautem  ca  nulquam  advcrlo  luu  difpoiita,  lid  ubiquo 
alterna  Cauliculus  leu  pediculus  lamos  ad  eundem  fere  modum  emuat  ouo  Fibz  teauiu  vul- 

sfffnr    .        .  crat 


Dlgitized  by  Google 


i854- 


HlSTORIA  FLAfiyARUM, 


eans;  in  ratlW» 

**'Ramulum  ficcum  c  China  albtuni  nobis  commnnicavit  perkiffimus  Botanjau  D.  Ptttivtr  Phar- 
tnacopxos  Londinenfis,  femipedali  longitudine,  in  r«nio$  diviruai,  ai^ciiam6l|$vilim:iaeiSii» 
fcapil?  ttgwkrim frli™""      pmnamm  paria  adaena  habuit.  . 

5.  AdtMntum  m^rum  feu  Drjtfttr»  Cbmtttju  lanuiimf». 

Hujusfblia  [totalia]  longiora  &  anjpiftiora  funt,  magnmk^s  ratione  habiWj  qiiam  Dryopte- 
ris  nigrK  Officm.  in  raAiulos  cx  aA*eiTO  plerun^e  fkos  diviCa:at  ^nnulx  in  rainulis  altematim 
pluiimum  difpotir»  funt;  hx  autem  diviluca  fua  fciiuiD  ^^rtwm  qao^^nuiiodo  Pc- 
(iiciili  ut  in  dr^opteride  vulgari  ex  fpadiceo  nigricaiK.  Vcrain  iwc  (ilaata  infigni  nouab  ornnjiixis 
nobis  haaenus  vifis  Opilla^lpediBlMiidifei^  qndd  BOii  pedicaB  taatumfidpiaiiahinifiiliaipla 
hirfiita  ^  lanoniMiU  iii&t« 

Hoinseiiam  ftlian  cxChinaalbtamiiobis  comniatiicaf&  (apaiai  laodatoilX  JmthmTmhm, 
*  ■  "  .  ' 

6.  Adiantum  nigrum  Chintnfe  ttmattr  levlfum  pmtulm  mlmmi  Mi/ti  jStrmi^ut  hifiJu. 

Hujas  cauliculuf  icu  (capus  folii  mcdius  ramulos  emittit  aicernos,  in  (arcukis  pariter  akematim 
Mi&DC  divifos,  &  hos  demum  in  ptnnulas  miniipai  ab  angufto  prindpio  poolatim  dilaiaiaSj  ad 
rummum  vS^,  ^iod  latioiailum  &  pbningiia  Ufidum  eft.  Pinnulananpvvitaie  8c%ai»  ab 
omnibus  ni^  cogmcis  Filkaun  ^ecieli»  diftmKiutur,  adde  9c  frcquenti  dlnnirl 

HancqpwqMrpnidiAo  IXFiwievJubuimaii  - 

» Mm  pridmm  Cimm  fOm  njmmm  !>,  Mta»  m  km  Jku. 


rv..' 


I4I9RO  CtOARTO. 


Ae.  IS9./-  iS*  AHnMaMM»  inCatakep  Plantanun  Hoiti  Med.  Lni Bit>  An£«m /r« 


9tlg.if9Jbl.4t,THtutisfftAsdfiumCap,tisfttm$iiMUt, 

i.  UcrbttitBtiigfU* 

Dehacherba  C  Bii  hir.usexLinfcot.  part.i.  Ind.Oricnt.  iS.  5:c.  h.?c  Iiibct, 
InBengala  cx  hc\K\  <]  uun  ad  colum  inlW  Lini  nent,  tdam  texunt^  qux  iiibtiktace  iericum 
antcccllu:  ex  fbliis  lintoamina  dabofanf,  aou  piofpnn»  Miac  Aefeok»,  naac  hiAocia»  faiiQco» 

iorc,  qux  le^ulis  inlbinimtur. 

Oblervac  Mitnleljh  m  Indica  fua  peregrinatione  i  gk>mo  laneo  fummo  cauli  plantae  cajuQam 
HerkM  Je  BengaU  Lulicanis  djtiix  inna(ceati«  pikBpanne  leu  fibukc  vulg)^  didae  majoii  fimil^  «nii- 

mos  pannos.  auba  &  pciiftromata  ficri.  •    *  . 

HancherD.im  (imili  tip.irnnij  rnit^lilicationc gaudcrc  cum  Ciircuma,  CarAimomo,  Zedoaria,  ?v'c. 
nos  docet  D.PauL  Hermaunm  CauL  HortL^gd.  jBat.pag.aii.  in  tulUuu  Curcun»»  cuiobhoc 
aJiaque  fiia  obfervau  &  inventa  phgMiMy  i^^^tWff  gpitiafc 

In  pnocidentia  nvabc  gai^arifemr  (uccvBUrdcaf.* 

Ad  morbum  equoruni  [  Cljc  ^tTfltcljCjtf  Anglicc  di^Sum.]  Ez  cineiilNis  Urdcx  cum  aq.  /bnt. 
q.  1.  fiancorbicuiii  quibus  tcmpore  usiis  addc  axungu:  q.£  nuf.  img.  pro  yjSa. D.Hidft  i  MS.CU- 
juiaampoAodsPiqp; 

Tt^,  ifo.  Tcfi  Im.  4.  firt  «Bmam  XMm  ffmk 

8.  lAvaea  XMm||!iGRi4nq^  MofiC  pn 

Hiijus  folia  mulco  obfcurius  vtrent  ouam  Urttcx  noflracis  majoris ;  ad  tadtmi  roollia  funt.  noQ 
tamcupungentia,  podiculs  longit  leradnis  appeoia.  £  fiilionim  alis  &  versus  fumoutates  floiram 
vekit  raoemoli  exoriumur. 

Inrcnio  intcr  plantas  meas  ficcas  ante  triginta  annos  Londini  colIc<9as  hujus  Urtici  folium. 

D.  Paul.Herniannusin  Afftndtce  z^Cut.  Lejd.  Pmo  Mdrcgrtv.  &  Ptjo».  ad  Urticam  [_intelli- 
git  putn  mccmol.un  C  .an.idcnfcm  3  refert. 
'  P^!^.  thid.  Ad  finem  Captlu  de  SfBtftbia  »ddt, 

Abrahamus  Mantiag|His  in  Herbario  Belgico  hb.  i.cap.  47.  pag.  16«.  PbnlMl  qiawdam  fiinoi 
^m  dekxibic&depingit,  quam  Spinachiam  frute(centcm  Americanam  vocac;  quaetamenadnunc 
wcum  non  videtur  pertinerc:  qui  linguam  Belgicam  calientrem  certius  defioire  poterunt 

Teg.  164.  Vofl.  l,n.  \^.fro  fuarts  MtrturiiUm  fftat  tdJatur,  '  . 

^.JHtr*mi*lu  Z»sflimkm.ttktitt».mmt\datMtt  KMfminirii»  Z^lmttfihd  Uirmm.  Ctt.  Lqd. 

y  App.       •  ^         '  . 

.Em&a«nfla^aiaiMR^,modieft  fibmA.  loRkuotur  amh  um  nmcu^  nuncphsvs>  raroa^ 

ronindl, 


Digitized  by  Gopgle 


A^P  T  E  :^T>  I  X.  i85i 

xotundi,  pedUles,  ftmci;  aa  quorum  gcnicuU  h.rreiir  /Iu'/j,  cx  longis  pedwnll!,  MercumlU  cffieie, 
l^lxoauia*!  gUbra,  kvifGiTi^  crenaca:  £\  lioruiu  iinubus  vcro  onitntar  tenerx  (eniuiigiMles  dc, 
qubs  aliemo  ordins  cingunt  parva,  herb.ice.t  acetabula,  cum  parvb  c  medio  prodeuncibus  pul- 
didlisbrcviffimbihvrlulis,  multis  herbaceis  villofis  &  cirrofis  flolculis  v.:ilir!;,  q  ;lliu5  fablunr  ro- 
tundi,  lappacci  globuli,  temi  limul  junfti,  fingulis  continciuibus  fcmcn  pjivuin,  congjncribiis 
fiippar. 

•  In  Zeylona  &  MaUbara  iuxunat  in  fimetis.   Hinc  Knfamcntja,  hoc  eft  aercorisaui  fimi  anuns 
nwellatar.  ,  ' 

Pi^g,  iML  Ad  fnem  pa^inii  tro  fccuni*  Ambroji^t  fpteie  adJttur  , 

1.  Amirrtjia  fttiis  Artemiji/t  inodms  tlttitr  Herman.  CiC.  Lugd.  Bat. 

Hujusvireulcistriumguataorve  pedum  akituditie  ailurgmbbus  adhxrent  folia  *  ptiori  amQlior.i  u^rui 
Artcmifir  foliis  proxima,  profimdiiji  ladntaia,  luperne  viridia,  infem^  palleiqentia,  odons  nul-  wmmV 
lius  oviJcnci;.    Fi.^es  m  fummis  (picis  apparent  minofes.  foris  yiridaiBB.  intm'tiigyicanMi;  ^yMn  ^ 
liiigulos  cxcipit  (tmen  unicum,  muricatum,  vulgari  fimillimum. 
.  Exfeinimbns  Vcn-JCb  cranlniiirib  prodi*. 

Fag.  l6$.  Habetur  tn  Horcu  Hafhienli  Lappa  quxdamminor,  aculeata  dida  BmUlitt.A3.mii, 
Qu.  quomodo  dillerac  a  vulgari  Xanthia 
'  Pit^.  167.  Itn.  19.  fcfi  vaU  iB*,  i  Syria  allati  MJJt, 

Hxc  Ricini  fpccics  effevkleair  «juam  *  Hirti  Mdti.  AoAoresdefcribnm  fub  titulo  Tandi  Az>j-  .„      ,  ■ 

paai  liis  vci  bis.  ,  .     .  . 

Vandi  Avdtuuu,  qui  iecunda  (j^clcs  Avanacu,  ling,  Branv  '  yoS»  EranJi  a  priorc  fpccic,  ,  j  ^ 
(quam  proRJcinovulgari  habcmusj  in  co  tanciun  ddftrt,  qutxi  altius  a(Iurg.it,  quo^lquc  llipiti- w.f,ci-^ 
bus  &  ramit  eft  Taldd  nibns  ieu  minlatis  &  nitentibus:  Foliis,  lloribus  6c  &ui9ibus  pauld  majdri- 
,bus.  Selhinaqnoque  eadon  fed  maiora  8c  paul6  planiora,  &  inmr  ipadioeo-fiilaun  &  nitentem 
colorem  cincreis  undulis  rarioribus  con(per(a. 
Ranus  in  hilCj;  terris  q^^"'  Avanacu  1  cpcntur. 

tiiamt  J^Hctmm  mtrimu  emdt  gtmaiLtto  rutilante  Hort.Reg.  Parif.  Hmt.  Lufii  Bot.  Hennafli  . 

Umitmrdir  ImUmWxt  hii^B^listmuu  . 

.  ^jptnTf*  '^feMJtf  ^  prynHAinieiWWniit  tpa  eet  Qoluemiif. 

D.:  his^  cuiu  nondum  eos  vidorim,  nihil  amplius  dicendum  habea 

CaJtl  Avanacu  H.  \L  ad  fnem  pj^.  167.      verba  «SU,  ad  Cadcl  Avanacu  plantam  dictitn 
addcndaf 

FrutcK  eft  in  arenofis  nafcens,  ftipitibus  ac  furculis  fiiiidifc  ^  Afi4  qiue  in  pediculis  tenuibus, 
qu.ituor  poUices  longi^  proveniunc,  obbngo-ratnfKb  (unt,  anterifis  in  cufpidem  ftriAa,  ad  pctitf-' 
lum  UtilEma,  oris  r<)iitni.lis,  tcnuibus  5c  r.iris  in  margine  dcntic  ,lis  incif.i ;  fi;perficie  pUn.i,  t^!.i'3ra 
fc  tcxtuia:  tcnuis  ac  (ubcilis :  rwrvis  c  cofta  me<.ii.i  fubtus  emincncc  obiique  ancioifum  exeuncibiibj  & 
in  le  invicem  arcuatim  lubtili  tracfiu  incurreiuibus,  colote  vindi  cUto,  in  hac  partc.  Flsrei  in 
iiimitiis  fiirculis  albicmtcs,  plures ;  quibus  lucccdunc  Frucius  pcdunculis  brevibus,  rotundts  &  tenui- 
^ts  appenn,  forma  oblongi&trilatcra,  trtbus  plano-rocundis  latenbus  conflantes,  &in  medio  fin'' 
gulorum  I.iccrum  futura  fiib«U  in  longum  ftriati,  ad  petiolum  ftri^ioie:,  in  fupe;  ficie  pumftis  Ucu- 
nofis  efTofli,  in  verticc  ciim  teneriores  func  umbilico  trium  rubrorum  foliorum,  qux  dein  dccidunc 
dot.ui,  corticc  cxtenore  viridi  diluto,  intorioie  lignufo  ac  corneo,  ad  pcciohnn  c.iiyce  parvo,  qui 
cufpidacorum  vindium  foliorum  efl,  comprehenli,  m  tema  loculamcnta  itiviii,  tnccrlcpimcntts  iigno- 
&t  angulis  latcnim  &  %lo  medio  aniiAa  mUt.  k  ie  mutud  dbjunda ;  in  quorum  lingulis  fingula 
CQntmentur  ftmiMSi  ibrmi  oblong.i  in  parta  inierio(0»  <|ui  ftylo  medio  fiudus  accumbuntt  peUicula 
afiiicante tcnuiflima  obdu(fti,ac  in  medio,  ubi  ci^m  tenenora  {unt  angulo  emincnte  extuberant,  (utu- 
ra  flava  flriat.i ;  fijntquccuni  ficca  partc  intcriori  planiora,  in  alreia  lotunuiora  niagis  cxtube-  * 
rantia,  colons  in  totum  nigricancis  fic  paniin  nitcncis ;  in  vct  ticc  nulio  umbilico  albicante  funt,  uu  qui-  , 
dem  lemina  priorum  f  pecieram. 

'  Bis  in  anno  flores  &  fniaus  fert,  fcrme  ia  Jamiario  &Juba   

Fo!ia  trita  tt  oum  aqua  epcca  purgativa  lunt.  Pro  morni  lerpentis  diAf  Cdm  CsfdU  juirant  fi'^*'f''' 

in  pulverem  tiita  vtilneti  in.i,innir  ;  c.iilein  cufti  foiiis  PanJi  Avanac»,  &  H  n  ilnis  *  Scbem-Fariti  ^ 

nclh  pcrmixta  pro  capitis  pullulii  lerviiinc  tacta  undiona    Unum  riuctui  lcincn  lumptum  uluni  t^tfMit^dU 

purgandi  oboncc  fi  iritum  m  aqua  piopinetur. 

hic  frmttx  frnSn  tricocco  df  v$  catbarttc»  cnm  Rscmo  ceuvtnit,  in  rtliquu  [atu  difjcrt. 
Oeterum  Ricini  vircs  in  Hifloria  omiiras  piacet  hic  ad)tccrc: 

Oleumd  nuclcis  cxprctrum  non  fblum  Lychnis  atFunditur,  (cd  omnibus  p.affim  incolis  [Bra- 
filia:  ]  in  ufu  cft  qitotidiand  contra  aifc^his  frigidos  tam  internos,  qii.im  cxtcrnos.  Rcfblvic  apo- 
ftcmata,  &  macticis  vcncrilquctormina  ac  tlatus  tllicum  difatnc:  proifell  tinnitibr.s  auiiuni:  rciti- 
tuit  cenibs convidiolquc  nei vos.  Trcs  vcl  quatuor  guttui.r  ex  convcnientc  iiquorc  iMlnndc  pcr  os 
vclanum  eahibicx  ianant  fiigic^os  arciculorum  aifcchis  ^  tinud  afanim luanti  Ciice  u  ij  oque  i*4a.Plliihi 
plbra  rdiqpiiSgae  viiiit vinJicat.  UmbUico  inuiiSumiumbricos  pueronim  expuginac.  At  *  D,SnAtfylkK  i«. 

Sfffrff  »  affinnat 


Digitized  by  Google 


i85<5         HisTORiA  Plantarum. 


affirmu  Olcum  cxprciTum,  quancumvis  nudei  ipfi  veheoienter  patgent,  naliam  ocnnino  vim  <!i. 

dniticain  obtinere,  nc  quideni  fi  integri  fncUoaiii  am&ti  vm,  ^rio»  Ailnrtanr,  anr  trinin  p» 

antiminiiciatur.   Pifonem  attendamus. 

Semen  purgat  vML  Sex  (eptdmve  nudci  pcr  os  tntro  aflumpti  homores  crndos  per  fuperiora 
infeiioi  A  cxcurbanc  cuni  vchemcncia.   Convcnic  ergo  in  ifMnCtt  ▼ioi  opdnio  looo  OOHqflBlii 

lcmina  mult.\  maccrarc,  3£  tindhiram  exJiibere  Pifo.  ' 
Foli.i  .iq.i.i  vcl  aceco  macerata  Herpetu  auc  hujus  generis  af^CifbUis  mederi,  praetcr  Diofcoridem 

teftero  habco  quntidianim  experientiaiD.  Fif«.  Eadaat  te&6  JX  StMo,  ajucum  fiinc  apod  lodks 

Obphalalgix  rcmcdium. 

N.  Inili  ancc  Europxorum  aJvcntum  noii  exprclTionc  olcum  eUciebant,  nullani  enim  nurant, 
fed  codiione ;  cadcm  lcil.  r.icionc  quam  liocuic  Diolcondcs  h.e.  conculb  icmme,  demde  m  aqua 
coSU},  podremum  oleo  innatince  oxihlearibus  exoepco:  qux  eliciendorum  okoMn  niio  i  ftfwi- 
nHiDs  fic  fniailMtt  Indis  adaiodum  &miharis  &  uiitau  eftj  quotuodo  &6Uiiii  «dam  qottB  exgncff- 
fiooe  diduntur. 

Huctpochctl  HaaxMtnfti  fiu  Rieitun  Ncx'x  H^ff-ant.c  HcmancicA  an  tliftrat  0  Ctncm  ? 

Si  n£^  depidusfit  ad  hoc  genus  propric  non  pcrtjpa,  huc  camen  ob  itmilituduiem  fidiomm 
8c  frodds  cum  Ridno  Americano  C«rc<(r  dido  rdem  poteft   Arbufcula  efk,  de(afteme  Uir- 

mmidebt  vicimn  nioiiofci  pcns,  (muolis  ac  tncufpidibus  foliis,  flonbus  coccinets,  p.irvis  &  aggregatis 
in  oomam,  i:ntic  Rcnerantur  fru«aus  Nucis  prne  Ponficat  (brmi  ac  magnituoine^  lcd  tcrnos  in- 
cludcnies  Kicini  inorc  cindicantcs  nnclcos.   Tofo  anno  folia,  florcs  ac  fuiifti.s  fert. 

Liquor  iiillacitiiiS  viies  clanguefcences  inftaurat  reljdrauei  uc  honiines  h;rc  mortuos  ierant  ex,* 
jlufcitare ;  idem  rdfrigerat  &  inipiogMat,  aut  ip(a  ariiofil  nlia  oleris  vice  devorata,  nitidimiqne  red- 
dunt  colorcm.  I.acnryma  ftillans  c  perfraAis  germinilias  inAimmacioni  oculorum  mirvm  in 
modiim  coiifcrt.  Niicler  quini,  auc  ii  robuftior  nomo  lit  fepceni,  emundaci  a  quodam  iilos  tc- 
gcntc  membrana  v.icuanc  cgregic  pittiitam  Sc  bilem  per  liipeim  &  infema,  adeo  iecwj 
ut  vei  kvis  momcim  rc  ingelU,  mcdicamenti  hujus  vis  fi  iuexpediatooerocatur. 

*  P  4  T.  it  BtKjp  «iri  *  H.  M  Sieim  bditi  ^iau, 

f.iol  "  H.M 

AilKir  clT:  nicdix  magnitudinis,  c*ultct  crailo,  albicinte,  cortice  obJodo)  ' 
multis  ramuiis  cincrc.s,  incus  fungolis,  uiodoris,  iaporiique  acns  donato. 

Jl«4x  albicans,  H.ivc(ccnteacbd^eateoortioetefta,  inodora,  laporisacris  &i 

A&«  alccmarim  brcvibus  petiolis  eirca  nimilos  pfcmaiaati  oUooBMOiUBda  acnmhiara,  iii 
«mliim  ierrara,  craila,  denfa,  gUbra,  nerris  aliquot  h  media  cofta  albicameflc  infera^ eguheiamB 
inlatera  c\c;iiientibiis;  fjpor  dulcis  &  aftringcns.  . 

Ffo/euh  cxif;ui  i>c  p.tnc  invilibiles  iiirculorum  extrcmis  racematim  provcniunt,  calyciquc  viridi- 
albicanti  &  cxi^uo  inhxrcnt,  trilxis  ftMmmUi^  kum  4fitAm  omatis  conftances.  At  verd  fiorcuU 
hi  Ju!i  pncius  dioendi  (i.nt,  ciim  ex  iis  fivAnsnoa  eoalcahtur:  (ed  infra  floiculomm  aiialomcd  di> 
Aorum  racemos  fcu  pcta^  Ipic.rs,  gemoiaoUeiTaMroUoingo-rotunda  tna  cmitcens  i  cflcM^aHwcaotia» 
flavclcentiiv.;^  .i-  r;''\vf  orn  u.i  th.imcnca;  quaefRmnuinodora ,  inlipidaipfnis  fru(^  rudimcntum  eft; 

Fruiliis  roiuinii,  lcx  .ingulis  cr.rlfiorraus  Inlcati,  fru^ibus  NilKtmaram  luud  ablimilcs,  viridw, 
oraflo  cortice  ciiicii :  cui  iube(f  pucinicn  icu  cortcx  Iignolus,  rufijs,  birta  ceinave  inciudcns  ftmim»^ 
ADikancia,  dulcis,  grarique  ia|X>i  is,  Ricuii  icminum  iorm^  acnnila.  Crailus  autem  qui  frudani 
hunc  ambit  coitcx,  levibus  inciliu-is  vulneratus  lachrymam  fuiidit  bAeicencem,  acrem,  urentem  ; 

Jiianiubrcm  liquis  fructus  holcc  dcntibus  confnngerc  conerur,  mox  iniigm  acnmonia  Imgua, 
luccs,  L.vtera-quc  ons  partcs  vellicaiitur,  intumcicunt,  inHammantur,  qux  (ymptomau  mors  in- 
tcmpcl!i>.i  iKin  r.uo  cxcipit. 
Creicit  locis  arenolis  8c  humidis  in  M*Ub»,  prxfertim  circa  C«bm .-  femper  vireti  qnounnis  ma- 
"  mros  fertfitiftas,  men(c  viz  Decemba 

njL^  Folia  concnu&  puiverifau  ulceribus  in(pet|HUUr  ad  fiufipfaffl  kixBriant6nque  camem  tollen- 

dain.  ILaiism  folia  condfa,  &  cum  Dubali  ncdbas  in  nodob  confma  ac  caldada  conndfis  8e 
fpalmo  aifcciis  partibus  utilitcrimponuiuur. 

Vng.  ibo.  Spccics  Acccolx  undecima  ieu  icutata  repens  copiosc  provenit  juxta  icaturigines  aqua> 
rum  in  cautibus  clivofis  moncis  5ia«wdwfiipra  vtcum  LLmdktru,  necnon  ad  rivnkliiiicailfiagpfir 
.    rupibiis  moncis  CaJtr  Urit  iupra  lacum  qiwndam  noftncibas  IM^  Qm  didum» 

Pag,  194.       fincmcaf.^  aJJt,  -C;..^. 

Atriplc!c  m.iric!nu  M.iuritanic.t  foliis  Polygooi  aifai#^  iomitw -an|bfiifiok  valiBnbTomiidiii^ 

quam  apud  D-PlucJbitt  exliccacalu  vidimus. 
Pa^.  195.  nJJt, 

dahnu»  angufnfblins  ikamAia»  finguiarii)as«  vaiGulii  Burie  pa^omeamula  faioomibas  iadufib 
DkPlnclmei  inagrotinoalmeiifiin«emb  •< 

P/7f.  199.  AJ  jinctn  patriti.t  tJJt, 

Plcnioicin  liu|us  pl.^iu^  dcfcriptionem  VKie  apud  D.  Hermannum  in  Cst,  Hort.  Lngd,  Bst.  fub 
iit.ilu  Ain.tv.uui  indici  fpinofi  ^hA  Iwrfaaoa^»  Kaiiiaurapala  Zeyldneafibu  h  e.  Pua  ini  Aovip 
rantus  ipinoliis.  •  '  . 

F^.  aor.  In  liorto  Reverendiflbni  Epifaopi  Londinenfis ,  cuju»  frequcm  infaao  ikppendice. 
meiiiio»  Aroafana  iiieciBm  vidimus  maximam,  humanam  altimdinem  fupenmem,  quamarbo- 
ream  merit6  appelicB,  fbliis  mulc6  pallidioribus  qi^m  pnrpurei  vulgansfpias  eredis:  ipicisetiam 
inultu  qii.ini  illiiis  gracilioribus,  tc  brev-iorilius  fi  modo  .idulta:  fucrint,  coJore  minijs  faturo.,  at  lu- 
citliafc^  ^mu^e  Cluiii  iq  modum  iparlis  lcu  dooiium  depcndentibus.   Semen  nondum  petfeoe> 

lat 


Digitized  by  Goo^ 


AT  T  E  l  X.        '  ,  857 


hit  Septembris  medio.  Vttin  cfttt  Jaias  aai  lopa  nbdam  fivdat,  le  <winibw  aotias  natn- 
nndii  imnus  propicu  &ib 

P^lf.aoV  ^Ojl  tin.  Gj^.  pro  fcptima  AmjTiinti  fpedt  ajilatnr^ 
7.«  Amaratuus  tnmor  Indtcai  foiia  Trtpilit,  fiore  tSe^Ouo  eoim  &  tr^Mto  Vari^do  Broyil.^irodt 

*  ,F^,tO%.  AJ  fetumUm  ffteimJ^mitm, 

•  Hsc  ACntmi  Americantun  Parkmfoni  oA»  Hdetar,  Jdaiinlmid  tanwtt  min  in  onmiUis  eonTe> 

tiiunt.  D  Knnijfer  in  CaMl.  AGrum  Aniencanitm  Part.  Serpcncanam  r.idiccm  magnam  vocat, 
foliatjuc  c|iis  niaculoG  elTc  .iIIltu  C^vclainincniuni  mftar,  quibustamcn  minora  funt,  nec  Afan  no- 
Aratis  ma)o:.i,  quicquid  dicac  Pjikinfonus.  G  iimunicavicnobis  D.  Pati-vir  folia 8c radioem  cajof 
dam  i^tc  e  Provmcu  Americc  Terra  Msnana  Aicti  ailaca  quam  inooLc  iftiiis  K^onis  Strftm»- 
rbm  ntgram  vocanc  Radices  (ibrofx  erant«  nigncantcs:  foBa.podiioillii  loneis  infiddbanc  figini  fie 
nugniriidine  iblioroni  CiKlidoaii  minaiii,  veram  dreara  ooi  crenata  ad  mMum  Caichx  palu- 
ftris  quibus  &  fimiBa  nfiqood  niiMn,  Bindam  pJantam  iiocHDiddimus  apud  Viriim  inlignem 
D.  Leon.Fluckntt.  FtNxiiMiciiqBadiin  vehictniQoociilMab  BhJmi  iMf^^pim  01«. 
^^ojericano  D.  RtmfltT. 


T^.wx.  KdU itmtKUtamm^mJm ^ tmufftek* KtUfmmmi U. Sloane tl^ntmm^t fmk  • 
ifnlm»  Shepey. 

P^.  117.  Ad  jmm  Cjp.  XL  p^o  tertU  StOafrtl^  aurta  ffiteie  aJJntur,  • 
•  •  1.   Saxtfraga  mtrtm  luhmu  faae  Moril.  PrA  ' 

Satisfireq|iiennrjinqiitC*reperiturioriTulisaquzduIcis4fe^  RlU  ge.' 

ric obbng», Imni, huta, per terram ftrata ;  flo(culosin aBs luteos;  qoin & jidnio ftatim inpiini i 
Saxifraga  atirea  moncana  rotundifblia  di(cemttur  i  filJianilll  deau  ^fflTfiltriil  tc  fbcnu  kof^ 

ciim  alterius  mootanx  iint  rocunda  &  rariora. 

Sarptcor  lUom  ii»U||mtnniam  noAntt  Ip^^  vvAncammdBillandefidfaklbcihnia 
&liofumalifc  .  ■ 

Ttg.  ll<).  fofi  Im.  40.  sdde  fftcum  fe^nemm. 
8k  Lu^Mes.  fitrv»  «mxmm  Ji^imi  aywwaj  writyKw,  JLt8»t»Cmf^fyBmu  tm^  Hetinai:^ 


Refertjinquit,  variegatoooloref 
Viiibus  Laducae  adde  iequentia. 
LaAucs  frequens  elbs  Veneri  adveHatur  ut  qood  manm^ ;  unde  ipeciem  eiut  quandam  VeterCs 
Eunuchion  8c  Aftutida  vocinint:  cavendus  ergo  ib  imprimis  cft  qiu  liberis  operam  darc  veilcnc. 
Hanc  ejus  facultatemquamVk  ^peiius  lcviteraitigtrousj  quooiam  noalensmomeoa  res  eft^  ucnun 
jnadcandimduximus. 

7t^,%%%.  fi^  tm. ifi,  mUt, 
VimabtBmD.Uiifiid  'mJ^sitim,MHff,  mcmui6$  mukk  nomat»  UBmji /jl^ 
0ii$mt/f9  ItKkimtfiSitZtppmnhxi  ik  Leftaca  ^vdld*  alMtft lanpiftiora Mi»  liRt.  Jlf. 
P«r.  { 

In  Catalogo  Plaatarum  in  aM»X%f.  Pan^  euuuiutiius  acodttm  «diaramit  IXTaMr,  i 
j^jnecraaiimdbiDfeaia^  

I  frmrrfm  fit,  mff^iH  •^lnfgfKii  ID*  AsoOi 


Qt^ix  quomodo  a  przcedenti  difterat  mquirendum.  '       '  . 

f  .  119.  M  Smm  Ce^it  murti  it  CbmJriiU  sdJt, 
tkmmt  Tt^umfiriimlmm  ftfmmm  bmOHfit  plit  A  KBnMMnm  Cab  Hoit 


Radue  nititur  digitum  cfa(Ia,  pallida,  fibrofa,  annua,  c  qua  prodeunt  folta  Papavcri  horten/i  non^ 
nihil  (imilia,  duos  cranlverlbs  digictK  Uu,  paimam  ionga,  giauca,  ixvia,  carnoia,  albcntibus  venis 
io^nica,  per  ambitam  crcnata.  Intra  ncc  aflutgpnt  tdtiUi,  cubtto  longiores,  in  aliquot  alas  diva* 
skatt,  kves»  palBdd  virences,  (olidi,  circa  caaimiM  vero  fiftulo6.  Hotum  firaidis  nodis  hacreot 
hk  fam  oUis  petiolis,  auriculaca,  infiMiorihas  btiora,  8c  profundioribos  creais  Indfi.  Apioes  trerft 
dnmant  cafatda,  Sonchi  effigie,  (quamata,  aux  .^ugufto  menfc  explicant  ilorem,  congencnbus  af- 
finem,  ex  numeroiis  petali5,planis,  Havis,  adoalin  purpurafcemibtis,  radiantem  fteUam  uiucanobus 
congeftum,  (iiccedentibus  femmibm  oblongis,  albis,  fiuigofis,  fcl*^—»^  .l^^mftMi^w^  ^namMilBinft  jg. 
lioeo  pappo  criibiic.  Touplaau(GMeck^amato,ingrato.  •* 

P«X.  1)6.  ammmm  mmthmm  tffmm  ChmHIU  /Ww  C  &  i  IXKowmnis  CMsiaMa- 
tmn  ef. 

?ag.  i;8.  WtrMtUmffutuofum  fol.  fuhrotundo  C  R  i»  Virco  EdiiAiirgtiifii  &  tdkiAi  i»  Ifijhmr- _ 
Isndia  obftrvavit  idem  D  N^vv:on. 

Aliam  adhuc  Hieracii  ipeciem  Sonchi  vel  Chondnllx  (olio  hiriuto  ad  me  (iccam  CFanlmific  dili' 
gens  &  induftnus  Botanicus  D.  Doodj.  Catdis  erat  iemipedaits  aut  paulo  altior«  nniOD  fillio  ]adnia> 
eodonatos ad modum Pulmonarix Gallorum,  flores panter  in Eaftigio geftam non molmnec valdd 
mfidbs,  luteo^  non  grandeii,  calydfaasianagjiiofis.  Semina  parva  ntgrad&vidennirPlilmoaaris 
dsa»  AiliaiaGiaibflcfiBroCidNiinn^  .SBnt6mIeonisautSonclm 


Digitized  by  Gopgle 


1858  H  I   S   T   O   R    I    A     P  t   A   N    T    A    R    U  M. 


Hac  pUott  aooedk  ad  Utcradvuiaiiwdiiium  ibiio  C.  B.  Flores  ancequam  ' 

«periantur  rubore  quodam  dilutiore  eneriut  tindae  videntuT)  nt  in  Mrolbtide  etiam  ceroem  di 
F^.  1  j9if».9.  SfiSm  tbvmu Tnimmmui fmmi fic  d^Mt  D, Bmmmm  «ar  Cm.  Hoa.IjmL 

•     Bar.  .•     ■       '  '  -. 

Ex  (i^ofis  candidis  radidbus  aaoiaimis  fntticant  npvi  (iurcult,  (e/quicubitales,  tenue^  iii  nnii*al- 
bences  bacfccntes;  foliis  concoloribus,  longis,  anpiuii^  parne  Jetacei*  ab  imo  ad  fiunmum  u(qi»  • 
dcnse  (iipatiis ;  quoram  faftiftia  in  complures  abeujKmnMOl»»  fiAlMnMi  Catlyte.obibngo  iacano 

n-.Oviicv.-  hir(uto-&rqu3mato  flarei  lutcos,  cx  multis  jiettfa  PUd»  in  fB/nOLi^oEA  amffftf^-  tp^ 
in.iicnli  facciiunt  in  lcmina  aciwul3cna.i,  gracili  pappo  crillata.  -       •  •  „ 

.  .» 

^5        ^"i-  ^^J*"^        ^UL  fn  Jkam»  {ftim»  ^uit  m^i$immrt      .  . 

1 7-  T'''^ W"  imSmrfmmn.kMi  tnffmt  /iA»  MagML  Af^^ad  Bocair.  Monfpi 


I^adix  etcfalTa,  brevif,  fftmifa,  ijuxm  piara  capita  dividicur;  c  quibm  muita  naicuncur  ftltt^ 
tonga,  angul^^j  (^i  'iii'>>  ^i^bra:  imcr  nux- jtu^itcaulis  palmans,  cavus;  rinram  In  ^trf^ij^ $ntM  fl^ 
TMBi»  SooiriboP»  modo  Iquamaturo,  faa  ouoorem ;  Smm  etiam  nuous» 

InptaiiiaduevamLaaHc  vetfiislbgnnm  Matotnenieflaiet;  .1  v 

t6l.      /fa."!)!  aifimm  Mtfkii  IL  fr«  ^t0.jgimit  tfim^,  .  . 

4.  PififlSrcf  J^mmmi  CMa  ftA^m  fUm  Humm.  Cn;  Hoib  Lqpi  . 

Nbvum  ( inquit )  hoc  fltaficidis  genus  cx  paluftribus  C  B»>ne  Spti  \n  hortum  tranflatnm  ^lib 
efl  ronindis,  r^ii,cienattH  Calthc  pajufttis  facie<  radice  Havefcente  crafla,  cactcra  vulgari  nmile. 

Hanc  pUnum-ca«rande  fioM  ia^''nefcmof»  onnfto  apud  D.  S.  Dmdj  vicGmus»  uode  eam  Pc- 
nlKcn  tinfi  elli  conftat,  (cd  anonulam  quandara  ftirpem  Petalitis  folio,  Bliti  fru^u. 

^4^.164.  Cottyza  16.  icu  Mciiteniis  fobis  retuiis  iBtfrem.  m  hortis  Londinenlibus  noiiune  Scr 
necionb.arborefcentis  C  Bonx  Spci  tnnocelctc,  uc  memoauit  D.  Tmcredm  R»k/Hfm.  At  D.Her: 
nuniui»Caiinam  Afriranam.SBnedpnia  flpcc^  feliii  tetufii  4  BooMiMapa  abkidjw  fa^  flotitii. 
dilbajdibotiiuwiioandiadsSiBiiedonb&cia&in^  cmemauiftoacaim^ 
ntic 

»' T4^*96it.      fimm  c0fitti  di  CmijA^  sdd. 

CoajXMt  Afruim*  fdHt  Stechtdii  titraut  Gallicjc  Fafdc.  plant,  rar.  Bicf n. 

SiifT^i!tcx  peJalis  eft  vel  altior,  Elichryfb  II.  C.  B.  fimilts,  fed  ina^  lignoTus.  FoKis  pluribos 
Scu.'Ji.utts  citiinz  GaUica:  fed  anguilioribus :  Flore  majore,  cujd»  wddq  peulis  longii  &  anguftu 
circuinr.uti.ui;r.  Raiiix  Itgnola,  maUtfifcdidinnBacai  SMHn  fnypefoiw.  In  A|ne|  jrao»  1^0- 
mooc.  B.  &p.     7i«  JUja*  ooU^pb  ..  '  .  .  ,.' 

BaJhw  »at.  M,  Qauiam  AfrkanamUitignfelig  Ha».  iiwjlPlBitp» 


Ptfjf.  170. //»».  18.      11.  jl^eri  J^cie  imtrfmmm^f  « 


..   viruianttiuu  Hernian.  Cat,  .  .  -  \ 

A^fioanCapkW.  in.eadcmpai^.«<UUaauipCK^  . '  ^ 

ft).  4fbm^flHmmbffilmmmimu  ftmmirmmtihn  HBrn«ii.Cat.  LqiA  Apgb  ' 

•  Altiijs  aflurgic  qu.\m  Afleres  Novx  Angliar,  cmdilmi  robliAiib  ptHEMC^^  in  breves,  conoolorea  ra- 
aiM  dnrififc  AA«  Trqpolii  fade,  led  njpdjoriba^craffioiibas»  perambiitum  nonnihil  dentaeb,  in* 
ferioribns  nalnflun  xquantibus,  iuperiotibos  iriA  nMndiibUir^  aopiftnnbm.  fMmi  araplis,  lio- 
laceW  mecub  dilbo  purpureo  flavelcente,  &  in alheiiiMi feRwn.m(«nie;  Snbeft  r^fibr(4a»n- 
vax,  numerofa  fertiittate  (e  propagaiu. 

24.  A^tr  Hiradt  Btlgue  Im^ilimi  fmkiAitmt  fierihu  fitmmi  vtoUeik  Hort  Leyd.  Hcrmaiv 

Elegancidimus  hic  Aikr,  humaiuni  akitndiaein  longc  fuperans,  fundit  mdieim  .tlbam,  lignoiani, 
pcrennantem,  mnumens  tcnuinimis  AbriscapiUatam,  c.x  c^ua  lurgunt  wr«/w  qu.m>pluima,glabia, 
pui  puralctntia,  Calami  craflitic,  inhima,  circa  faAigia  in  trcquentcs  (utculos,  quad  in  (peciolatn  pa- 
luctilamcoticiihN  iobdmia.   His  linCia  aciluerent  filu^  ablque  petiohs,  (iigituiulonga,du6iq.crant^. 
veiftaiau,,  piana,  cnrffiuliaila,  mucronata,  alter.i  parte  glabra,  la:te  virKlu,  altcri  ex  viiidi  palleicen.: 
lla^  minieM&eunaB-  vemdis  t  media  ooAi  oriundis  micripta^  ad  extimos  linbot  purpuralccncta,, 
&  aliquanSo  levifiunis,  vix  coolpicuis  crennlis  exa^au;  quz  verb  immediac^  cradicc  prodcunc 
fiipcrK>rilyts  amplioraliint,  fulta  pcuolis  digitalibus,  alaos,  ex  viridi  rufFclcentibus.   Juxt.i  lurci.lo- 
runi  talligia  eminent  captula  parva,  brevib.  anguihiiimis  fbiioiis,  iquamatini  diipolicb,  vcRica,  quir. 
.biis  (ingiilis  iniidet  fUi  itdlatus,  Aiieris  Attict  bicie,  inodorus,  radttioi»iilifiiaidtt;  radmpiiqpore»' 
viplacps,  diico  parv(},  flaveibencci»  abeuntes  in/iMma  pappol^  cinam^  moif  oongeoerum.      .  « 

sf.  ■  4^  Hmim  ailgm  Imlfilki  mnkOmm,  AriLi  JiM^wiIimi  HamMn. Hort.  Leyd. 


reiccndi  modo  cum  fupcnorc  convenit,  fcrens  radiccm  longc  latcque  rcpcntem,  al- 
ban^  pamm  hbr«iam,  ex  qiu  prodeuac fdu  piacedetti  jimid  aUiiiuli^..ai  p$iuIo  aaguliM>ia,  ngi.:^ 

«  «  • '  i     .,  £on^ 


Digitized  by  Gopgle 


A'Pf.E.3^J)  fxT  ,8,j, 


dior»,  miniB  gUbra.  8c  quodammodo  finuaca.  Tnter  hjrc  eriguntur  cauUs  bicubiciics  viridantes  aA 
TadKcm  n,h.I  .tur  p.irum  rubentcs,  fVn..ri,  rupcno-,k,5  nRiJ.orcs,  duriores  &  robufho^es,  c.rca  (uo; 
ma  h  hRia  ii,  t,cq.icnccs  h.l.ot.»  «Us  mag.s  exp.inias,  umbellam  mcnoentes,  divifi  j  kftinenceiui 
«pituhs  parMs,  CK  loag,o,  .bLis|oi,oIiis  Iquaniniaum  difpottis,/?^«  nriori  paul^  maiora ez aUuttbnh 
n??ii'SSi  p^^ftilfc!'^     """"^  iiicunibfflidbii».^lifcokiM^  ht&Sn  m 

i6.  ^tbuficHs,  SUchaJufolm,  fion  wno  Hcrman.  HoiT.  Leyd.  \ 

Inmontolu  aridis  ad  Cap.  Bon.  So.  rcpcritur.  Conftat  rsiic  parva,  lignoft,  fibrofa,  fi.fa,. 

r^C     ^  «»  °"g<>'^9"-™t«  {»l"teus  ftcllx  inftar,  cujuslnedium  umboncm 

lid^  flavefcentcm  angunt  fol.oh,  r.Kl.orum  .naar,  ..u,co  colore  fulgentia-    His  ienelcenbbul  fcc. 

-  •  • 

47.  AjhrmHcm  BftftrUm  fib^  mkm', 

Siccura  nobi$oftendicClan£  Vu^  D.  1.«»».  Plnckitet. 

z8.  Afn  Afrkmfgu^mthaimJvbt  jmtMk 

^^gjjjyp"*"'  -^'^'«-««»*  -^K^r»  /iK  rsdkttrmiffmmi  Heniuii.  ^ 

A|Mbh»^]|ab«toUbiiit  nomAMMiMiiAimviiknt 

wJ!!fir%°^^.j  *'^  '"1?"^/  pedicalisdtMiata,  longa,  latiolcala,  finiti,  crafla.  foha 
wmcMofa.  &p«  ^ :  C«Ar  fe(qDtpe<yi»  io&t  angufta  hal^ns  fine  peTcuIIs.  fWfiiJt  nS 
^^'J^  •  «?™«wcreii«ii  atnbonem         dngentibus,  qui  m  papoos  j£k; 

I  ns  calyx  ftnatus  in  b.iri  fohis  vindibus  coranatur.  —  r-jfifw»  «w.  «-«7 

In  nerbidis  Jocis  nionds  Serrtne  frequens  cft  &:  Junio  tpifnff  flfwtti 


II.  yif <  mtm  Ctimhi^t  fiiik  ScrofbnlmM  DDdart.  mem. 

Item,    1  i.  Ff7j«  Mtrr*  AmtricMM  ftlitr  ferrasit  arjrujfu  fuktm  nervtft  Morit  pradad. '  ' 

Rem,     14.  0Mrea  kmmili  Alf  ins  Morif  prdud. 

^JHxc  m  omnjbus  vulgari  accodK,  fola  paiTK.uc  difo^pans :  eft  eoim  Yuf^  auii4  rttl0ui'tiji(l» 
?0g.  ediem.  Capiti  X.  deHelichryibieu  SoBchadeaBiitt  addantnr  (pecieikqiMitnt 

fc,£^r  "^'""""^'"S^  «^"''"f»^      Pl«»^'  ^***"»  Wtot  idboftis/fruticofis,  in  mult.is  aU  fub*' 
tf^i'  'fe'  P«.q«»  8ci^«numcrofa/«fi-r.  Abiwt«ofimafer. cand.cantu,  ubi  pnmum  cn^ 
rr!.'^;         *"f'^"*i  cum gravitarc  odorata.    Fl^e,  la  lummis ram.s  umbcllanm 
owwefh,  lutei  Ageran  flonbus  forml&  odore  pcriimiles,  vcrum  majufculi.  Rad^x  Ugnofi,  mim. 
ttu  digiti  interdum  cr.iffitudinc,  qui  tamen  finguBs  annis  perit.  s     ,  •  u" 

Laso  CJo  provenit,  &  copio*e  arca  Madritium  iuiere  CoiDphieeofii  aliaoiio  ffO^qi»  locis  in  J 
•gns,  ubi  Scptcmbn  &  Oaobri  florentem  videbat  aufiai.       *  ««•  la 

9^  <iubiw  gflcBiquo  rcferenda  effct  f,rc  planta,  nec  ad  hunc  locum  peitinere  putarcm,  coni. 
modioran  qmnnndii^  tandiu  can,  IliRoruc  infercre  diftidi  doncc  tandem  penims  c  memoria 
cxcidit  &  otnif&  cft.  Duo  lunt  quz  mc  haaenusdubiuni8c  fufpenfum  tenenb  i.  Qj6d  nefdam 
an  pappofa  fir.  t.  Quod  m,hi  nondum  planc  conftat  aA  florem  habcac  ndianim  an^crb  nudum  ; 
quamvis  ex  ddcnpnpn.bns  Qiia:  eias  cxtant  nudum  habere  colliginir.  A  reliqois  ccrtd  StOKhadis 


Digitized  by  Gopgle 


it66 


*  H  I  S  T  O  a  I  X     P  L  A  I»  T  A  R  U  11. 


Btiicbrjfum  4fricM$m  imimim  ^l^-w.Magnol  Ap?.      Boeaii.Monf.  Eikhjlmm  i 
glakrtmemMfi  fitktmmmMtgm^,  fUnam.  Ob Lcfd. 

iS^iXT^fmbus  adh^rentem  oblcrvarc  potuimuO  Ebchryl,  ponus  qoam  Agcrat.  fptdtfom- 
SSaSl  Nupcrcuni  Wmi«flbmBouma  Londmcnfo  m.hi  affirmarunt  plantam  hanc  m.n.mc 
mp?.famX^^^  Quin&.plc  Cutvidco)»  Appcndicc  fcotauiaia 

iuJin  miitat,  iCWjflS  oatiot»  «do&oi. 

'  ErShuiol»i™''«««Mt'«»>l«.  pei>.«,n™nunquim  amplK.i«  lisnoO,,  firntt.  in  muko! 

^t:,^u;"<2Sum  Sn-  <^^^^^^^^^  An-HcnoCW  vjai  ,=cod.n,«,,„«l™pl,mi. 
-S2lr^  r,nEu  compofin  fquamub,  ut  umbonem  mmedio 

SSSS^to  S^^^^^        nocabahccr  circumrad^n.   §cmcn  minus  pappcfcca^  Ciuyt». 

'  «SlJr^nu  &peniiustomentora  cft  Chn-focomx  Germ.anica.  angudirol.x  fTon?  ex  aureo  niri- 
Van>r^fimili$  nifi  auodfbltt  anguftiora  &  breviora,  eommquc  cx  abs  ramulos  mumplunmoi  fohB 
nJi^KC  SSS  X*denfflln.iinglom^^^  funcm.norcs,  Iqua- 

SmI' t  S  miS^fplcnacnribus  cx  igncfccntc  ebcc.nic«  c^mia^\K^^,^^f^ 
Pmmm  ffMaiam  minutiflima  in  pappos,  femine  appenfo  perquam  pufUlo,  abetiffli*  iWGivaiie. 

loneioies  ramos  divih;  l  oliis  p.iuaonbus  mult6qiie  M»>pqi«W 

qXm!n;mustamcnquimfupcriorb,  [Euphrafuc  Utifcli«  ItaB«Crf.]  q^iodammiyb  Tm.lk»inh» 
iegd.  Botc  &  feminc  cum  pccccdcnte  convenit. 

CbafmmmfU,/!vtF,U£»JiasCm.  a.^f>  T^SiBjfBP^^-^W^  * ''''^*^  Jhdfukt, 
I^JmmtmilXtkdateL 

.  ■  t 

XU^Afriama  mcana  arbarefcem  tdere  Salvia:  &  Rcjmarmi  VMlgo  Hcniian.Cat.Uya 


Qpanquam  hxc  arbufculi  WMnen  Ch(yfi>aim«  nonmercri  videatur,  quod  e|(B  flores  aurea  lucc 
iwtTH^ant ;  Attamcn  ob  flomm  fqoamafam  coryinbaoeamq.  ft/"Auiani,  &  ««n««^^P>PH*"| 

difpoluioncni,  iupnmaiiim  planuram  pirtem.  Chryfocora»  W  «yfimikm^^ 
cfle  ex.fhmavi.  Spontenafcentem  repcri  loc.s  iaxofis  &  iaiebroft  ad  iWllcm  monw  tabdan  Opitt 
Bonx  fbcJ,  undc  irHocturo tranflau  Ltta  fcrtilKace  gcrmmavit.  F,R,r  roAutm  longam,  obhquam, 
nallidanL,  ia  brachia  divaiicatam,  ex  qua  virgulu  aflurgunt  co.npkira  (nonntmquani  unuro; 
SfepSnve  pedum  proceiitaie  lipiola,  ramola.  candida,  incano  toinentofo  comce  v-efUta  H^ 
adflant/c/;j,S.iIvixqu.-id3ntcnu5  (Tmilia,  rigida,  crafla,  perpetoa,  lupra  vintua,  uuracanaiaa,  inicnpw 
numerofis  obliquis  nen'is,  c  cblU  media  m  m.trgines  exporreAis,  rapotttacns,aman.  aromaoa,odO- 
ris  fragrantiffimiex  Roiinarmo  fic  Silvu  mixci.  Ad  ramorum  cacumina  Bouftpt™»» 
quibus  apparem  parvi,  iq««nati  tomemofi  Ehchryfi  vulgans  effigie^Jirbobstamen  anguftjfli- 

mispurpuro-vio&OTgpmibui  orbicHlum  palUdum,  fatifcence...  m  tcnuiffima  pappefcentu/rmm-. 

^fenlibus  Martioac^rilito  »231?PS!i5  ^''"/^^^^ 

tutibus  rcfpondet  RofiwtoaOl^uro  ex  ASakine  pcokamii  pi«ftan«ffimumdfed^ppgwm 

5speHeodaiia.docnit  "^.^^^^^^^^  T.^afr^fctns  Hem.  Appeni ^^^^PP^ 

•  SuRxit  in  borto  Bevemingjano  ex  fcminibus  Pcnivia  advedis  ad  altitud.iiem  fcx  fcptemye  pe- 
aom,  «tKuBs  Hgnofis  palUdis,  lentis,  gcnteulatis,  valdi  ramol.s ;  /Wwr  bmis,  ex  oppoliro  nik.:ia- 
bus  fornii&nKiKnitnc^tic  nclcloquid  affinitatis  cum  folus  Cotti  hortorum,  fivc  ewm.^"'"'" 
Ipuiici  flcll  u.x  h.iU.-ncibus,  per  iiiargines  tamen  crcbnus  fcnratis,  tnbufqueperloogicudnic.il  «7 
ciurc.itihusncrvisinfcriptis:  ,id  foliorumdxortuscirca  ramorum  caCumiM  Cp«ymoolis,par; 

Tis,  ab  Hidiiyio  non  multunji  abludennbus,  pendulis,  herbaccis,  difcoidibusj^modo  »o|!"Pt  modo 
tribl»  quatuoi  ve  fimul  junais."   Semkiim  cxiguis,  ut  conjicere  powit,  pappOD^  ao  petteoam  CamCII 

aatiMjtOTgi  bucu^ucnondum  perda^j  iaporc  fcodorcnttUoewdqiti» 


Digitized  by  Google 


Lib.XXXIL         4TT.E  Js^^D  I  Z   '^g^^ 

Ali.ini  aahiic  E!idi^'(b  affinis  fi  iiticefccnris  fpccieni  k  prjecedcnte  diverfam  k  D  HenMin«»  .J 

Ab  unciali  mrfola  r^Uice  muttaf  fibrillii  aaitteitte  8c  albida  cute  vefNta  onuntur      '  i 
u^;,  vixpk»umqucpalnures  rupimpotiiis  acvebti  mtCTam  reclmati  quam  reS" in^L^Sl? 
eueme  rotunai,  molles  ac  tcnucs,  fubrufo  vel  etiam  purpurafcente  oolorB         .  rr  '  ii     ^  '« 

po/Itis.  ni..de  vi:cncin.,s,  &.liqu.ntulum  craffi.  vdKSJS&rfb^;&",!l^ 
i>fate*;^Folia  prxd.cla  h.i>entur  .uluper  paudora  alu  ad  T=imnkJo^SSSiS^lZY 
p«Tora»B  aftannx;  atumcn  confpicuo  fuffiJu  pediculo,  &  femundSTiSdS,^^  £" 

propcrummum>o.  t.fifve  ranu.fcDloi  *<fcubw  fclK>n^  ^„orum  /ingult^StutriSS 

Ls,  in  nigruni  acutuni  jiic  apicem  dednentibus  cxinipolito  obvaJlati,  barbulSaiurit  oWnrio^T^ 
dilcum  mcdium  lutcuni  cinsentibus  conibntei.  ^nNca  fiicCBdk DUMia  hu^in^^^  ^  '"itqiie 
odoriiuUus,acfaporiiitera.iurumacliUiunmediw.  alatum.  Planca: 

Martio&  Aiiriliyieet,detnde«x(«opem.  Oo|ii«»admodum  nafcentem  obfcrvavit  Anftorn^  «-^- 
(ocain  oram  mantimam,  campofque  adjacent.^,  qui  iCcntumcellis  Caiccam  vcrfus  itJr  Ji^^ 

Donav,tmocx.miusBotanicus  D.  Jac  Pctt.vc.  aijufdamplantx  ^rcrra  MarianaS  amolo  ^ 
qua:  fohorum  d.v.lur.^  .id  Erj  lmium  vulgare  &  capitulis.  m  fummo  conglobtttis ad  JacobSmS?£! 

CMitimaj  BrafilitnfibM  Mart^.  JnKfw  Brafdttnfu  foUttniM^o,  rtrrm*. 
Marcgr.  *^  ij  — 

hi  trium  pcdum  altitudinemexcrefcit,  eauU  vindi,  intas  medallalb  {  mun  ab  ipib  exortu  numa: 
ro&arab.unt        quatuor  dij;. lonie,  angulja,  pcr  ambitiim  ktdlk,  fan  hirfatie  F«dSX  &  SSl 
Lt)  &moUilanuguiepaulum  mcana.  CadU  fuperius in qoanior  auinoue  fer  ai7(r^/ 
|lp«rgj,  &  foliT;^:,  obrinet,  foli»  Hyflbpi  fSTfi^Efh 

flortim  Senccioms  fim.lcs  pallide  flavefcentes.  qui  ui  pappos  defmuiit,  vcnto  dilBpaMes  I^^l^ 
|us plantx  acrcm  &c  calidum  laporcm  habcnt,  ac  co<aa,  contuk acaue  illka f^an» /calu«n 
Gonqoe  oorpons  part^  ^   — «.««wBoiia^ 


P<7i^ .  1 9  j ,  Cacaltit  ffteiehut  vtl fi  mavM  Enftimi  Camubmi  aii 

^^^'^^'^^fi^^m^^-^ih^,  mmtmmBh  Herman.Cac  App.' 

Hoc  a  •prxcedentc  diftinguitur  qu6d  radiceshabeat  oao.atiores,  *««/fi  humilioies  &  teoniores  «v^ 
fcfquicubuumrar6excedcnt  -s  palhJe  virentes,  puniceis  lincolis  icSril»:  jSSSS^ 
«4  ccenata,  flores  purpuroos  Eupatono  Enuk  fobis omnmopaiea.  ^*™*^ fiBtaildl'.  nrta 

...  .  -  i- 

_  P#£.  196.  Gnafbalufexiiftu  mitum,  JtferifHmi  aJde, 

Hxc  {pcc.cs  plus  dupfo  minor  cft  Gnaph^  vdgari.   Capitula  paac.or.bus  flonbus  rtotalcs  m. 
OOmpoAu  funt  quam  m  dlo.ncc  in  fpha:ricin,  fiKuram  adco  cxadte  conXbat-s  at  nlS 
Menoneotofs.  Caliccs  florum  Imgularium  Lcotaliuml  magnitudinc  us  ncS^  fii  .2S 

^"g- ;  ^J-  ^x^j^     $.     f«»M  Cmk<  ^(«w  inttrmftm 

fiwi^lJr^.— ^'^^'^  ^^^^^  long«ni,  tenuem.  ablaiiff 
«Wfcmodopbhquc  modor^la  m  terram  acfccndcntem.  cmittentcm  f»Ua  riSda/aalffla  & 
*«na  lonRiora,poD.ccangua^ra,circ4mafBn«Lcrenau,  & fimulc^a&S^ hS^ 
foc  fuR>cnt,b.s  a,  „uca.  Intra  krc  prodic  mSI^  t<  pltnm^  bi^^^i^^mSS^SmttS^ 
buu«  tcrnolvc  raxoosfiibdivOuv.  ^I&M^  ««ft-ESS^^iqSS^ 
■    ■'•   •  foboii^ 


Digitized  by  Google 


|86X  HlSTORIA  PlANTARUM. 


foliolis  cireumvaUau/lirtj  Q(cruk«.  fiftulofiMi,  orit  UdniatK,  quos.  exdfiunt  fimM  fiilc^  bariMB^ 
morc  congencnim.  *Circ*Tingpdcai  AfiicKeolbdwOWi 

* 

Pag.  ^07.  Itn.  50.  aJJf,  ^  •       _  _ 

'  Huic  Ipccici  [1 1.]  valdc  fuTiilc  cd  li  nnn  idcm  Cirnum  «aglQftilbiilim  C  B.  f^ftFlin  angpfH- 
ora  &  raris  aculcis  praxlita  eilc  liicuimtr ;  capitula  hilpida. 
Ptr.  ilo.  pi>jUm.i4-  froncifa  CarjMiff>ccit  aJjiciatm-, 

^  CsrJmsffcM/oijttfhJuJflv^TtkuaSBtA.* 

UsJkt  cfi  pcrcnni,  Raphani  liortcnfii  formi,  cralHde  pollicari,  loi^gitiidinc  pnlmari,  circacxitre- 
ipiunniinolajraiDuincraniulciJas  hbras  diviiis,  raris  qiubul3am  barbulis,  uc  Scradjx  ipiaofafitB; 
Ibc  c  lifmeis  filamentis  funi^uia:  fubAantia:  muftelini  coloris  iiwernwus  componitur,  necnoti  ex- 
tcrno  niolliori  corticc  eiatdein  coloris  ofateginir.  F»l$*  radicns  capot  muitipliGatis  cefpieibus  coro- 
nantia  bi  evtliiino  ipli  adhxrent  peclic&b,  iMuno  plemnquc  minora,  latkudtne  unciali,  (btidam  (or- 
tmntur  tiibllatittam  pr<in  'i  p,\t:L:,  qnr  dcnu  lanugine  obriutur.candid.im,  fupirii  vcro  atrovircntcm, 
fed  macuii»  (cu  potiiis  lincu  cjuionluam  albis  interruptam,  ob  hirfliticm  tuni  primanum  nervum^tum 
ipfilH  prnpjpines  occupantcnhmtx  vcisiui  latcralcm  exrremitatcm  bifurcata  liceram  Yqp^gj^  imw» 
lanmr,  &  poftea  in  tenuem  ac  flavciccntcm  acuioun,  iongum  tamen  &  fam  pongenteni,  termtnati^ 
tur,  imo  prop<^  exrremum  foltorum  ambitom  iti  ordmantur,  ut  ipla  velut  cnlpatis  oris  evadant. 


iiibilantia  exteriore  ligncK  Hbris  conibinte,  medulli  fpoogioQ  mcH  foltis  nuiltis,  ilnisiiimU- 

Ims«  fe^  minoribus  omati,  &  ad  moitca  intervalla  nuUo  pediculo  ^  1  1  adnexit,  rarb  in  ntmo^  8e 

pimpaucilliinr»;.  di.'iitsacbrcvcs,undeinipfius  faftigio,  quatuor  lcu  piiira  notjntui- eafitit^, nw>^ 
confcrttni  (i  n  ikiuca)llcfta,  ac  brevillimts  innixa  petiolis,  magmttidinc  plusminus  nucis  Avdlanar, 
&  priul<in.im  floicm  cxpandint  lotunvb,  viridia,  c  mukis  icjLi.niulisinlutsan,  i'  i.igentcni acule. 
ymdclincntibuscompolita;  F/e/ ex  plurimls  liolculis  atio  rubcniitJus,  &  cx  iploium  ccntro  album 
fiamen  profcrenobus  dcnsc  pcrpctuo  )undis,  ncc  ut  in  abis  Cardnit  dSatatis  donec  ficcati  dccidant, 
confiar.  Snmi»  dcnfa  acalMinvoj^umhnu||me.iorB^^ 

us  cxift.it )  perquam  fimile  eft-  feidnibns  Cafcku  Lenbofi rolia  TVxa  pianra  rcliquorum  Carduoruju 
odorcm  (jbtincr,  i,iporc  cftinitio  dtilci;  pofl  .jmaroicm  relinquentc. 

In  umb;oiii  lylvis  ultra Tufculanos  agros  cxtcnlisqui  prxlcmmitur  Lavicano  Anagniam,  &cre- 
^*"*        pent  dclLiipcicinis  .lucor  Jo.  Baptiila  Tiiumfetd. 

A  ,-^,..i;r     f  .arAiuiw  pnlyacaiitlMim feaindiim  Gar. flmag.  tpan  ttimpn  ratA»»  J^g^ 

habuimus.  •  .  •  • 

Ctnbm  BMkm^m^mmtciim  uaiii  rfeiife.  mmm. 


Exfiocatomvidimnsapodenidltilfinnim  Virara  D.Thdtmt. 

Pag,  ;  17.  /.^4.  Pre  ftctmd*  fpteu  Cardut  fitlUu,  ftu  frc  frifme  varutste  pauttir 
s.  CmJmiijMLumftltmmttgni  fmmk  MfS"^  App.  ad  Boon.  Mm^ 

•  '     •  - 

'  l>il&itpredpue  a  prxccdemefeliornmfiilraiaiicinliocinta^ 
Livenic  i).  Tmtm/W  juxa  rivulantBAum  Vtfttt  tntcr  CeiKftir  ge  Vmnm» 

*  Pajt.  %\r.  P«^  fieiiiHUm  Cjmu  fitatm  fn  ttrtui  imerferutur 

Cjanin  CtntaiiriaJii  fnttk^wk  LMtmnJulte  folu  caf.  B.Sf.  Breyn.  Falcic. 

Fnitex  milii  videtUr  lignofiis  quancum  ex  ramis  miffis  augurari  licuit  Hi  guadrati,  lignofi,  nec- 
non  iiicini  liint,  binis  alternatim  ramis.  Feti^  Lavendulx  naud  diffinuUa  Icd  breviora  6  regione  ha-' 
bcntibub  pi.r.lin :  quoium  luiiKTiu.icibus  capitula  eciam  e.v  adverio  bina  innata,  haud  crafla,  polliccni 
traniveiiumlonga,  lacis  incanarum  iquamularum  Sc  mcmbraiuoearum  iquamulis,  Caryophylli  ipi- 
cati  AiMinftcaifcufoiiiinl  ^  mor^irabricata;  ftaminulis  refena' Sernuul«  (imilibos  quorum  cofac 
me  latec.  Stmen  magnum,  oblocMim,  pilis  molliuiculis  araenteo  oolore  (plendoitibus  hirltxami 
longiiGniiiquc  in  modum  Stoebes  Rolmarini  fbliuPbiuc,  fed  Id  pboenioenm  tendcntibus  ootooamm* 

Pag.  IhiJ.  PreltrtiaCj/anifftcitinterftmatur  .  . 

4.  Cjanui  major  A^imftli»  m^Ttki^^ 

E  rMHrecarnofa,  dnerea,  patmnra  carciter  longa,  infra  digid  craflMeiA,  In  minores-  tenuiwilw 
bariiulis  p"A^l^fJs  fiivil.i,guftu  liibadftrinKcnrc,  m.tiilu  inucoQ.  Marrio  nicnfc  plura  cxcunt;^o/ia,  craf^ 
fa,  denlo  Uca  bi  cvi  conicnto  ipia  coopericntc  citiHul.i,  pnmo  cxcuntia  ad  Cyani  ma)oris  vulR.iris 
Ibfmani  .iccdjatu,  iptce  acutiora,  digirum  ciicitcr  lunga,  vix  imdam  lata;  iucccdentu ;  non 
lantuiu  pra:diciis  (uc  plcrunque  iblent)  ma|ora.  verum  eciam  crilbiis,qninqae  vel  icptcm  piohindis 
ificifiins  diftinaa.  Embdio  fi^ontro  oolpMe  caca  ApriBs  inicietenmt  fed  lignoTus  attollitur  caulk, 
pialniarem  circiter  longttiidiQem  obtinem,  quandoquc  ramofiis,  extemdflriacns^acfiinilibusfblibli.' 
ccrangullioiibtis  inlignitiis,  qux  nullo  {icdiculo  caulcm  ainplcxantes,  alawm  quodammodo  cffici- 
luir,  prjclertim  qux  rioiibus  lunt  vtcioiaicb,  «juibus  cti.im  laciiiu;  defunt.  In  c.iulis  .ic ramoitim  fa- 
ftigiuyi«r»ap«^uiuurmagnttuduv4iu«ju&«oloicCyani  majoris  rulgarb^  uci  cft  Uftmen  Honbus 

obc: 


Digitized  by  Gopgle 


tabcfaiflis  fubfequens.  Radicc  8c£b&peiauitt,  noii  cainealbpk  inoieC^  Humoie' 

nttnio  coriiinipinir. 

Saporc  cft  amaro,  8c  odorem  vcluti  Cinarx  inter  manduc.ini.km  reJdit.   Folia  acie  culcelli  (caii-  Knr. 
ficatt  vulnenbus  etum  majorftas  appUdca  intra  diei  Ipathim  eadem  ad  dcaericem  perducnac 

la  alciflimoafperrimoque  illo  Apimi  IVOOH^  (qpem  vt^ffii  HntDniCBndakii  imniiiiac)  ab  An- 
lore  pnniaBiepeitt  eft  hxc  plaata. 

ft^,  ^l^.   Pe/?  Im.  ftftimam  tnterferantur 
7.  Cjmm  Oriemalm  siter  fe»  CM^Mtm{olaaim  yZgre  fifiuUfo  cmkliemitt  Hort       Pari£  HeriOaa 
HortLsfd. 
JJmJS/hdififmrfin-eoflmeoianSm. 

Utm  fm  littt  ptulsfo  Doditt  Meok  Herqiaa  Cac  Lugd.  Bat.  Hijm  ^teime»     mt  miftt 
IXDaody. 

■  ■  "  .  ■       •  -         t  .  j 

Tt^  1*9.  Mfinem  Ci^  \nt  pre  11.  £>ecie  J4ee.e  aJJatur  j 
^:t.  JtettJmt0Critiet/9liiiCimirmisDodm.Mcm.  ; 

Pag.  *JJ.  Htlemum  iMjtcim flcre  &  ftmintmmJmk fnwM  Hepin.Cat« .  I 

Tag.  3^6.  aJ  fintm  Cap.  I.  pro  i}aintaff>ecte  aJJatur,  I 
HtleniHm  hiiicum  ficre  &femwe  maxtmts  peremieHarm.m.  Hc)Tt.IjBji.    .  i 

Pe^.  )]8.  ftfili».l^  fro  tertia&  jiurta  OJoMtiht  j^eiehM  MUamm  *  .  | 

CdiiMawimrmfviiifitW^timea  Hcnma.Caic.non.lag^  Bat.  ,  *  .  1 

•♦ 

IvGnort  arvenfi  gracUior  &  liumilior  cft  ;  qaoMnnis  ritu  congcncrum  cx  lcmine  decidiio  propul- 
hlaas. 

4.  OJaUuLi  humilu  Afrtcanaficre  mtus  albo,fwk  violaceo  fimfUct  Hermao.  Cat  HorcLeyd. 

.  Seunenieippaus  ilorum  8e  (eminnm  difpofitionemj  qu^ m  fotiorum  omrar&nqoe  partium  affinita- 
tem  CalendiiKi  inlerendam  cenfuTmas  hanc  piantam.   Mtttic  ab  aR)ence  rs^  etmtie^  multoi  ra- 

mnfbs,  dodranrcm  raro  fupcrantcj,  nLncei  edos,  nimc  rcclinatos ;  pmgiiia,  crafliufcula,  gla- 
bra,  aliqaoc  bciniis  indfa,  Erucx  maritima:  non  adeu  difparia.  Fleret  in  ramuiorum  fumraiute  pe-' 
tafofiaipficSiiB*  CalendnU  vuigan  longionbus^  intm  ladeis,  emiSTioIaceis,  ad  folem  radiadi  fteibe. 
in  modain  ezpanfs,  ancroqui  dands,  adfeoollodts,  8c  in  nnunierolaii^  niediumaoonpam» 
orbicato  oooeo,  aliquot  purpuro-nigrieafflibos  granalis,  is  tenanSmos  viHos  fatHbmifbos  iniperib. 
SerninanudA^  in  parvis  capirulis  dirpodt.i,  riru Cilcndulr,  dnplicis  fpccici ;  alia  orb*icuIata,membra- 
nacca,  comprcfla  inltar  Oreofeiiiii  0«/ coloris  diliitd  calhnci;  alu  qux  lus  eleganti  ordme  ioteir-  . 
].iccnc  tcretia,  Ipadtcco-Fulci,  iuperHaegranulata.  Utraque  ftccnuditatem  pfohantfilopait|ij,qaem 
vel  Autamnodeadaa, vel  Vcre  (ludio  uta  feliciter  exdudunc 

AlnmDa  eft  aridonm  adlium  ad  Piomont.  K  Ipd,  cttlmrx  fub  noftro  diniace  padeotifliaia.  Efu 
iaporpercipltur  fatuus,  aliquando  fiibamaricans ;  odor  medii  di!"ci  crocintis  [icbilis. 

Huiusplancxlpeciroea  ad  memiiit  I>.Pfnfv<r  Pharmacopceus  Londmeniis  Ret  Bouniue  appn- 
megnams.  .    '  ^ 

'  Smlim  fag.  Tro  ttrtia  Cbrjfmithemi  fpecie  aJJatur 

%.  ChijfamiimmmjffleritfMie,feliisaJflermripJM,jlmtmimt 
4.  iJm  jbrt  minme  bnrmliwt    Ejuftiem.  .  • 

Herm. 

Prius  erigic  caalet  pcdales,  aiiquando  alriorcs,  ngidos,  duros,  ramofos,  tcnui  tomento  obiitos,  qui- 
l)asiBnent/Mi«,  Afteri  ((ipinoCiufii  paria,  rigida,  deorfiim  mflcxa,  medio  ncr\'o  in  brcvem  acole- 
umabeante.^  fert  BslUdii  minores«  lutBOs,  rad&UQs«  ddc»ides«deniifiiliisfuDradiitefiniU 
quinquc  mafOfibus,  iottd6nque  mmatftm  drcnmvaUatos.  Difco  maroeiioeate  deAnmc  pnmu,  cn» 
gua,  hifca,  roHda,  ei  qmiRis  plantt  renoramr.  Hmciimile  eft  poAeriiHtiaftlRuniliaB  ommbat 
partibusminus.  .  *  • 

Ti^.  %\<f.l. 66.  Tr»  tertia  Chr^ambemi  Attit  imerftnitm  , 
%.  Chyfamttmmm  OmaJalfe  RafnHeSi  raJiti,  pnmufum  Wj^  Herman.  Cat  Le^d. 

Htrm. 

Muhn  firniatur  rWif/f»,  albiSjCimofis,  fufiformibus,  Rapunculoaut  Afphodclo  haud  difpribus, 
i^xcauUs  .irtol^.iiic  tiu.iirplujc^,  novcm  dcc^nu  c  pcJuni  altirutline,  rotundos,  alpcros,  nonnihil  hir- 
iutos &  ftriacos,  in  numcrolos  ranios  liibdivitos  Hos  linc  ordtnc  ctngunt  fcim  palmam  longa,  pol- 
fioenlSeampthislaa^inacumendefuieiuia,  .ifpcr.i,  atrovindia,  per  ambicum  leviter  crenata.  Ra- 
niorumcacumtna  oGCupant/7«rM  lutd  corj^mboii,  Chrylanthemo  Canadenli  fauniiterifinilUaii, n^ 
quc>d  peT.ila  dilutiiis  flavefcant,  in  mucronem  biHdum  terminentur,  &  foiiola  flori  luUftiau loogiAs 
prodiicantur.  His  fatilcencibus  fucccdunt /rwf/«a  angulofa  rita  affioium.  Radiccs  fiibamanrai,  aro- 
maticum,  non  ingratum  habentes  iaporem  a  Caaadeniibus  paraooir  in  tercala^  veluc  ab  Europsis 
Rapnacnli,  Rapcac  fimileb 

Tai.\V^.  i.  7-  ^iUi 
Wo*  adlMicaliatGliryfaiiiiiemi  ioBetnm  fpeciei  i  C  &  pioponnotiir. 


I.  Btiii 


Dlgltized  by  Google 


ig^^         HlSTORIA  PlANTARUM. 


Ha»^  JL  Bmliimiiaj  Ciiryfiadicimiin  fanin  nuvufiiGo  mldi  Iiciiatti^flgceatooeo  icfet, 
.        S.  adbbtte*filmfiAnnmJm  CH. 

Quam  D.Hcrmanmis  eandemfiicitcum  Chr^-lanthemo  folio  miniis  feao  Rlauco  J.  R  quod  no- 
bisnon  probatur.  Ex  fynnnvmisenim  &cx  dercnptionc  patet,  Chryffolio  minusfedoAc.  cjn<lem 
«fle  plantun  cum  Chr^  lantfiemo  fcgetum  noltratc,  hoc  cil,  cum  Bellule  lutea  foL  praj^aik ; 
imjore  C.  B.  quamvis  non  fim  nclcius  compilatores  Hift.  Ebrodunenfis  Bellidem  tllam  t***'  ~~* 

De  hisnobisnondum  latisfadum  eft.  D.Hermannus  in  Catalogo  Honi  Lugd  I 
&  diftinguit  fpecies  Chrj-fanthcrai  fblioglaucD  iCretids  Chryfanthemisdiftinctas. 

Pi^.  341.  Chiylantheniam  noftnun  oAavum  feu  Alpinum  &candum  Cbiiii  ex  ob^ervadooe 
D.  liWMTi/i  Pfadbtf  M.Di  T<ninttnenlii  feoMMgrodttcit  pappofib  Ue6quead  AflGmtnuuftica-. 
dnm  *• 

p4|f.  ;4t.  Aifintm  Cap.  IV  <.'f  ChryfantbmmsU. 

I }.  Cbrjftntbtmum  Ttruvianum  fiare  a!b»  Ctttal.  H^ia^u  AjnmaO. 

14.  Ci^mh.  Virgmanum  Platattifolio  Hort.  Oxon.   ' 

Bet  tmam  &  mfigmm  $iM4liemm  D.Plucknet. 
i^.  Cbrjffami.  Ammcmmm  Senfttdmue  foH^^vS^eca, 


Tag.  344.  Ad  pmm  fegin^e  adJMtur.  * 
ihmmtmJBfimidttmmuifiBmTAsxti^ 

Ifynb  pliiiMm  Ctrjmhifene  noftrr  MiMXi  mnhtUi,  folio  tilmt  &  Immmt  eamlem  effi  ftuhi  paene 
perfiiadeo,  quamvls  nec  npura  cjus,  ncc  aclcriptio  in  omnibus  conveniunt  p!;iiitr  noftrjr :  nam  pri- 
mh  foliorum  Uciniz  obtudorci  lunt,  deindc  caidis  internc  nicduUofijs,  t.umf'l:a  in  nodis,  c  quibus 
altcr  erumpit  furculus,  communiter  majora  (unt  reliquis  infcfiorum  nodomm  c  quibus'  raniuli  noa 
excunt :  tandcm  flores  quamvis  inteen  natitNis  admoti  nuUumfeoiibilcmodoFcm  exhalenc^  ciid  tti- 
men  Ageratum  redolent,  aut  potiui  liiaTiorem  odorem  -flomm  Pannicx  prioris  Atmth,  eiuluuiH. 
Qu.r  in  noftra  non  obfcrvantur:  in  rcliquis  convcnirt;  videnrur. 

Nos  ctiam  primo  .ifpeiftu  Pt.irmicam  folio  alato  plantam  noftratn  deaorainavimus:  vcrum  poftea 
.iniiu.i^f.-c.^-tcntcs  cani  odorc  &  fapoieaaisi^  fiiJiiquepcafene  «Ut»  6claGiniMtKlincnknr&m 
luoduiu,  lcntcntum  mutavunus. 

346.  Un.it.  fop-  vcrha  iHa  Hort.  Bl.rr.  adJe  Bot.m.  Monfp.  MiUtf.  mbMtmmimm  Mm 
AinH^eliaifiMm  Dodart.  Mem.  tibi  fUvamejut  dtfcrifnentm  vtdt. 
Fiy.|4K.  Atat  0dd«  iMif,  mmmmmftn(mtmTm$miHfi6m  Dod.mcm. 

Frm«Kimfimifmm  Afikmm  ChjifmkmitliEriioMfmk^Jhrihm  GbMmim  Bresm.  fidcic; 
Mivft$. 

Frnteiteft  lignofus,  ramis  compluribus,  corticc  ex  obfblcto  purpurafccntc  fufct  coloris  te^ :  qno- 
nim  juniorcs  Chryfdiithcmuli  lintqidi;  p^i  xinK  dcfcripti  .i«lco  iimilcs,  iifdcmquc ftipati  fohis  utnon 
factle  ab  co  diilinguipoflint.  Flortt  ramulorum  cxtremiutei  luiei  occupant  T.in.iccti  inltar  florunj 
qualitnumbdlam  dilponti,  orbiculares  omnino  Globubtue  fin  Aphyllanodib  Ilcibiriorum  pcrbclli 
refereniKs^  niinoretflpdem&extubolisminutiiCmisquinqnepaitiwdens^adm^^ 
nam  minuriflimo  in  rradu  lixam  toientibus :  qucm  propcer  immamntatem  exilitatAiy^  fiirtuna  ex* 
aniinaremihinon  conccfHt an  veluti  Cuprcflb-pinuli  (eminum  pericarpia  concavus  ficieminere- 
fertus^  aut  an  iple  Semsn  illud.  Quicqud  vcro  iir,  (ive  fru^  iive  tcmen^  ccno  certius  iOod  eodcm 
pgneqno  Ahmitfaii  femenmodotencwcinfolnnan  lanneiniohftrvanir.. 

Pag.  5  50.  Adfnem  Cap.  l  i$M&k mjm'*  '^'^^^^ip^ 

Trtumf.  mmmmmm  .  ^ 

Febniario  labente  in  confpedum  fe  prodens  iemiimciali  circiter  radiet  nititur,  cortice  albo  tenui 
induu,  &  ex  paucis  fibris  tenuioraaliquot  capillamenu  roittentibm  ooagnicntau»  qux  fibrx  omncs 
ibpem^  in  exuem  ac  brevidinium  vehiti  trtmcum  albidi  coloris  definente»  hafin  eromMait  quinque 

aut  pluribus  foliolu  dilutc  vii  cntibus,  at  finiul  nitidis,  fuccofi;,  nerTum  duntaxat  mcdium  oftendcnti- 
biis,  ovali  ft)rma,.cxtrenio  ronindioribus,  laitcr  crcnatis,  niaj^nitudine  imguis  mirami  dtgiti,  longitu- 
dineCircitcr  lcmunculi  inclulo  pcJicuIo,  pilliilioris  colons,  bicviflimis  ac  rarioribus  pilis  donato.  In- 
ter  folia  ad  patvi  cigiti  altitudincm  aliui  gtt  cauluultu  eredus^  fragilis^  licct  cipi iiaribus  nemJis  ahaque 
fitbftantii  apparenter  cartilagined  compofitus,  nec  vulganfilo  craflitM',  imo  intcrnt^  concavus,  cXt 
cenKver6  tenutfllmd  ac  rubri  quo<lammodd  cincumlepois  mcmbnana;  ab  eodem  verdsn&a  liiiine- 
dietatcm  qiatuorautplura  inordinatc^  cxeunt  folii,  abmfimisquoadfbUmparvitatcm  Averfi;  deni- 
quc  in  ciutdcm  fummirate  nonnihil  latiore  intra  calyccm  CX  duodeciin  vii  iil.uitibus  fquamulis  con- 
lirudumunicusjiwajientur,  habitatotiusplaittz  radoneTald^in&pUt,  difcumoftcntans  lutcum,(^i- 
atn  triginta  anguftiflimis albifquc pctalis  circaildatumt  qpix  iMlmnl^tfetiam  Beilidis  roinons  vul^aris 
non  in  duplioem,  ac  unicum  difpdinmur  gyrum,  necnnn  lonnpm  cxifiimtffiiito  ui  illa.  Stmm 
wmluGccdensnunimnmjcineKi  coktisj  oUong^fimnBeciflli^jglf|^  ^ 


Digitized  by  G()(^'^  Ic 


Inlocis  Romxvicinis  pnefeitim  aridii  tcioGidDi  flc  tgm  reftibiiibus  mira  foeamciiucc  iuxuruc. 

adkmmtmMgrmKkuifi&thbi/aeLkp^ 

Ibnlix  timeA.fibrolli,  ^  qua  plurima  prodeunt  foUs,  longaianeufta  &  graminea;  leviter  verstis 
txtremum  crcn.uj,  rigit^infcuLi.  Catilti  (iinc  (cfquiped.iles,  iii  quibus  folia  line  ordinealiis  nngLilii- 
ora  viUos  quoldam  pro  denticuUs  habent.  fUs  in  quolibet  caule  unicus  cum  umboae  luceo  plurimis 
petaUsdfaiftdaAab  OnmmflmtiomoamStrmMtchbMfkMit. 

JldKr  if/jpte  iMyVriEijf/iAtimi^ 

Prax:edentc  humilior  eA  &  tcncrior,  foliithdkxillW^llfanOirilMC» 
kn.  Fkxet  in  hybcmac^b  tou  hycme. 


Mdlmmmum  mtfmrftlm  Ciijfmitmi  Cntiti  m^imhm  Maffu  Appi>- 

RaJicts  fibroCr  pcrcnnes  plurimos  caulei  producunt,  cubitalcs,  (Iriatos,  in  ramulos  divi/os.  Fefia 
iecundum  ramulos  in  profiindas  laatuas  divila  (imt,&  varic  di(le<aa.    Extremis  ramulis  /?«  magnus 
"      It,  cojuspars  inferior  cx  plurimis  foliolb  viridibus  fijuamatim  difpolTtis  componitur.  Ambmnc 
luKum  plufquam  crieinta  pctala  aJbau  in  excrcmiute  leyiter  (errMa.  Semm  habet  aiia- 


Floreotem  invenitjalio  mcnfe  in  dspreffis  &feciiaM96eflfo]i0CB  maatb  Ghkaminlo- 1^^^ 
oodigip  Bm^c  ioB^flBwumdefcriptioiwaaBir  r.UfBitti  ,  t-fm. 

I^cexficcatamTidimas  apod  D.P&MiiHr.  Ejufdemque  ramulum  ad  nos  mifit  0.0»««^.  Outa  ' 
firmo  5c  ngidoefle  videtur,  furanu  parte  ramoib,  crebris  foliis  anguftis,  obbngis  utraquc  extrcmi- 
tate  acutis,  denticuiisrarioribus  ad  marginesolMter  inciiis  vcitito.  Ramuiuni  unumqucm<^  ut  &c  cau-> 
e  flos  oIn»  ambone  hiMOi. 


RmBM  lignofa  mnltis  ac  gracililMS  barbulis  capiUata,  talem  etiam  icabritiem  poflldet,  ut  nodulis 
ondequaque  referta  videatur,  fpadicei  coloris,  inodora  ac  fer^  mfipida  cx  fapfa  emittit  qu.iniiim  di- 
gitalis  trunci  (ut  luloquar}  poiruonea^  in  cujus  Gmmiodeongcnninant  felumm  ceipitcs,  quorum  li 
QjiandnqiiB  aliqui  terram  amjpiiatfiidfe  pioaiiAitfadiCDkuam  fibriseideiti  implanranmr :  ooc  pado 
pUBWunanodainmodo  repcntem,  ip(!q,qpnndtti.penaniEttHa  reddente&  F«/m  ipla  ibmia,  colorcj 
odore  ac  bpore  iis  Baphrnalmi  vidg.  ASmk  omnino  finifia  veriiim  tripio  ma jora.  AdvetKante Junio 
4  fingulis  fcre  celpitioiis  pridiclis  rc&,  ramoH  ac  fragilcs  aflurgunt  e««/*;,  confimilibus  vefHn  foliis, 
(cd  proportionaliter  minonbas :  in  caulium  ac  ramufculonim  faitigio  (dpi(H/«»>  fquamolum  protube- 
rat,  oolore  prxter  oblcurum  Iquamularum  limbum  ex  toto  ^illdi ;  quo  fe  apenente  (loi  emicat  dilcum 
ex  lutds  lummibus  compoiioun  habeos,  &  ixpius  24  albb  ^taiis  drcundatum :  quibus  arefa* 
Aislupereftcapicolum  hilpidum,  utin  Buphidialino  vulgari,  clanoris  camen  ac  fcre  luteicentiioob' 
lis:  (emiius  pariter  fenna  cum  illo  convenic,  at  magnitudo  minor  &  magis  candidus  color. 

In  AipibosCaftilionenfibus  Autumoo  obfenravic  Audor  noAer  caoiilws  vix  paimo  aitioribus  & 
mimme  ramofis :  verum  in  monte  C4«i  piope  Attiaaum  sftiwil  '^ljjfriw  Tnbitlff  al«i"rihlt 

icia  quampiuhroos  ramulos  divifis. 


Af.}fT.  Akttt  btir  vmittmtt  Mariemui  mi»fimU  vmit  iiimrkmis  Jyhefirtt  fltn  Mo.kut 
fM  wHortLugd.BaC  i  D.HtrmmmtttHtnr.  htffhmtmim  rtfiriri/criHtTak 

;6o.  ^Jfnt^  Cap.  I.  Je  Ahrotdnofctmma  aJJe  Jpecut  ft^uaitm, 
Abrocanum  hsmina  foUis  Cnthmi  D.  Fagon,  Hm.  Rtg.  Panf. 

Ahrotiniun  fixmina  foiiis  Rons  nunni  totis  viridibus  D.  F^on  ijufJem.  An  Abror.icmi<  6«Clufif 
Afaratwimi  fominadMena  ex  Abrouoifceniinxviridi»  Ira^ 

Hafaai  iCatakfo  M.ST  plantaram  Hbiri  pncdiftinondom  edinram  a  A  2MKrii£  XtHrfm  9tk 

D.  Hanf.  Sloan  communicato. 

.  Abrotanum  fcemina  canefcens  foliis  Sctechadis  citrinx  Brtjn.  PreJ. 

Fifg.  361.  ^«/fiwMCapklL  tkEMfmaritCmmidmitmUt, 

.     4.  EKfmtrkim mfutieimi Aimrkmmm^tA. Chryfmabtmum  tmmtNmmiAmiiimmm MbriC pwJ." 


Anoftrate  dilcretu  facile  eft:  quippef*»/?/  edit  quadnpcdales,  fubrubcntes,  ftnniorcs  &  redioresu 
Flofcnki  cx  niukis  ftaniinulis  lutcis  coniiatos  lubet,  &cfen>ma  bidentia  vuigaris  Cturlanthemi  canna- 
bini  (enumbtu  multo  majora,  veftibus  puicer  adluereiuia.  Addit  ParJonlonus  caulem  ab  imo  ftattm 
ramuios.loagpsa«bros  emittere.  Folia  inu  quiaqmpudtaefle,iupcrioAia  CMk  tripatiiia:  Caa* 
kmadqpinQie  int  fojpedum  akinidinemafiDisBNu 

TtCttcC  $.  Cbryfmbtmim 


Dlgitized  by  Gopgle 


^%66  Histo.RiA  Plantarum. 


cbrjfantbanum  0futiam  fiHm  mdtijUm  Ciotf*  nomtbd  fimUkmt  Herinaii.  Cat  Hort. 

Lugd.  Bat. 

Fibrirwaicamr  numcrofi^,  pallidis:  C<«./«  tolUt tripedalcs  aliguando  akiores,  ramofa,  glabros. 
ouaaranRulos.  geniculatos,  (ubind.  fex  vindi  rubcntcs.  ft/.*  ad  fuig.ilos  nodos  oromu  bma  ex  ad- 
5  r;  ,  ;  tr,Hl.  Cicutx  nonnihil  fnnilia,  aft  mmora  8c  robuftiora.  Flor» inliaenc  ramonim  faftj. 

■  a.lco;ac.,  vix  radiati,  Chryfanthemo  OnnabmorAmen^  d^^ 
S  viSantibi;  foliolis  Iquamamn.  inftar  obvallati,  nwilQ        Orbe  cx  n^nutis  aar«s  fifbWk». 
ti,  viruiamit-   ^  ,   ^  IbccodiBlt  oMonga,  dcprefla  alpcra,  iB  &di 


bub,  apicolos  fuio»  cxltfrcntibus  coinpatti:  J« 
apkes  ddinBiuia  fooce  huiu»  Benerii  lebqponun. 

n    EMmarimm  «timMmm  Jactkmm  ftlm  Vtrpmtmmt.  Hem  8.  Euf.  Ammcaimm^  emA  mmB, 
£nmmf,mdmn^mma.UtriMf^frt^ 

raz-l6x.  AJfnem  C4fAV.  Dt  BilliJ^floreluteonudoaiUe,  r     r     t  ' 

mmAfritmm  c^mU^S»  l»tto,  fchu  v  caulkuln  jmctu  trtam  Hjrnian.  Cac.  Lcyl 

•  chyr.mtit.  c(l  cx  f.-mini'  115  Bmx  fptl,  '  priori  fimiltteft  Sdm  & caaliculii  teauioribttt eioaif  &  juii- 

mum  Ctf.  H.  ccis ;  Sapore  fic  odoic  vcluti  prxccdcns  fatuo. 
Sf.  rtftni 

frjf^^       f„n(,j^  Qumm  AgtTMtl  (^ecltibxc  fjnonjmajadtutur.        .  .    ,  ' 

^  micb^j^  Afrtcanum  micrum  s^Ubrum  Magnol  App.  EJubrjfum  miorum  ghhruw,  C,r,r,.u 

f,ho  ai;nmm  Magneli  Hcrman.Hort.  Lcyi  Chjfmmbtmmm  tmjmbiftnmAfrummmTtuM- 

fctti,  a  cujutf  dtfcriftient  nefiram  fupple. 

JUdix  citcitcr  femipalmarb,  intorca,  gracilis,  plurimlfquc  tortuofis  capillata  fibrillis.  fubftantil  car- 
twsl  &  alba,  fup^rquc  ciufdem  radicis  mdivifum  caput  ceu  fi  m  breves  qLi.itu  oq:,c  ac  urc  ligiiolos 
tn.iicos  nniltiplicctur.  Folionim  longitaao  ma»m»  m  anaam  «ouat  nec^tudo  illara  parn di- 
gici  Ijpsratetlam  qai  laciffima  funr  Tersus  apiccSi  [  Magnitqdo  piD  looofliC  W»  Ttriib J 

f*e.  169.  /.19-  po  JaoJteims  fptcie  Aifathu  mterferstm' 

^  '  jlkfMmmSmlu^  .  . 

In  noftro  litorc  (inquit  D.  Magnbl)  freqacnseft,  cum  SeriphioGallioop«ltii«im  ItpAUr 
dlidiftingiiiairex  eo^i6dfaiiakingiocajlanorafciriiu»<Mfe»*M 

*  ^  AliZmmmmJ}^  Smimmm  mMi  birfutit  cmmfctm,  txbart,  F^elimm  D.  Pludtnct 
P.  }7i.  j,  Ahtttimm  tmmiftjhi  fimdt,  Tmgitmmm  Hemian.  Cu.  Hort.  Leyd. 

Forma  &  crefcendi  modo  Abrotan(V^mpcfiri  vulgan  fi.uilc  eft,  odons  8c  fipor»  aromatid  non 
Omnino  cxpers,  nbi  ver6  adoleverit^quirit  v.rgulta  .n.-.gb  ligno&  &  fiiiticora.   Snnimit.itci  v.f- 

C0&  funt.  Fdia  tcnuiora,  hilari  virorc  nitcntia,  infcnor*  ««P^n^^LSi^*^'  ^^?'fl.f.li-!'^-^ 
&nflMexigua  dncreo-fpadicea,  more  congcnerum.  Londioiin  boraiGOWur.  Kaoiuu  nonten  m 

lieduentiores  furculos  JiviJuiitur  quam  in  vulgari  Alwxxtanocainpeto  .  , 

7  fi„^  cavitu  dt  Artemifia  addt,  Moxam  taHi  ccfcbtem  in  curatione  podagra:  per 

unionem  nihil  aluid  cllc  quam  Moliugmcm  Artcn.ifi.r  oftend.tiir  in  Eplicm.  German.  Anit  11. 

Obf.  6.  Reapiannir  folia  Aitcmiiix.  txliccata  probe  &  caule  luo  dcccrpta  conterannir  manitnn eo- 

ulq, donec excuflb  puIviUo viridi  lanuginofx  intcriores^fjbrx vclut  lubtegmcn  lubftrat.vrc.uncanc. 

Sin  madcfiant  udorc  manm  rcpctendum  opM  eft  addeMctattm  tenenwdmcm.  Joan.  Hartnunnus 

Kornmann.  Vide  oblcrvationem. 

Tttr.  V]%.  frt  lS-Scahiof.t  ffecitimtrfmMtuT  , 

Ttg.  179.  fro  1 9,.  Scabtef^  fptctt  mttrftratwrf  '  . 

1«.  Scabiofa  altifma  annua  foliit  AgrimttO*  eMMWM  /Mfifar  Hnmaa  Utt.  liOltMyd. 

Sapra  vii  i  altitudinem  afiiitgit  caulibitt  rottmdis,  cavis,  geniailaris,  pilofe,  lanofi»  qoibas  ad  <W- 
gula  gcnicula  hatent /ai<  bina  ex  adverfo,  pmnata,  crcnata  mltar  foliorum  ARnmomr  non- 
whilhirfuta-  Summi$ramisinfi*dent  e^iii*  cx  muttis  /?»>.Airjcnapctaloidib.  compoiiu ;  tm^ujis 
fid>)iciumur  femmim  oblonga,  parva,  inninmo  utiAilieau  foi  llintti  nm  ooiiBHHRnfc  Mmgi»  luo* 
eft  a&fli,  JigiaQi^  fibida,  anana. 

■  Pi.  %%o.  fr»%%&  i%.  SeiAi^s  Ateit  inttrfa-mUmr 

la.  Suteifa  AlfiM  GltAultrue  ftSm  TnumfcttL 

Triumf.         .  .... 

■  '•  •  -       •—  '•-      •  ••         jp  arciter  iongis,  in- 

Globolarix  leii  fidl* 

(uldf  aut  confpt» 


-aruicr  oii.niiiocorrelponacnt,  vcruin  craHiora  exiltunt,  nuiliiquc  aiamu. 
cuis  vcms,  li  ill.i,n  pcr  mcdiam  ipforum  lonsitndincm  cxcuncntcm  exapus,  cplore  vindi  Iplen- 
<ieiiiB»lapaieainat«h  NoaiidiGetaBi^pa«oiiach»pleiiti»ied  eii^ 

■   .  tiuct. 


Digitized  by  Google^ 


rinet,  qaamvts  iftafariotemporeiRarfancinterfe:  nam  Vere  alia  h.tbenmr  dcncjra,  alnctum  U- 
ciniofa,  aft  recurrente  Aucumno  his  omnibus  plant.i  fe  cx.iins  nova  omnind  intcj^  .i  iii  jr.it  Wwo 
menfc  i  fingulis  cefpinbus  Rcrminant  unus,  mcerduni  olurcs  etmltcult,  jina  Mric  ramofi,lici  bacci,  te- 
neri,  beves,  lonracodine  drcirer  digitali,  uno,  vel  ad  uimmam  duplici  nodo  diftinfit,  quibus  ucimcL 
ad  lanis  t>ina  Ma.  nullo  pedioulo  hxrenc,  k  fuperius  expofiiis  loaeiiUrerta,  utpotB  jprofLmdi}  laci- 
mtta  inllar  fefiorom  Scabiofz  calidanim  te^onum.  Singalb  caanoobnini  ac  nunobrum  apicibus 
floi  in/iilet,  vulKaris  Succifa:  florc  amplior,  ibrmatamen  nuUatenis  difcrepans,  colore  atiquaiituium 
tlariore  don;nui:  qiubiis  dcLipfis  hiipui^  cmcrRunt  capttuta,  femen  valdc  exiguum  continentia,  oli- 
iongum,  angulofum,  hiriutum,  cinerei  colons,  quint,  in  lummo  apicibus  veluti  coronacum :  JEA&e 
fuici  eSi  coloris  jCrallioris  fubRancix,  ac  m  inaltjs  hliras  diicuiditur  (c  breVi  ac  icr^  nodoibcniiico 
provenientes )  &  fiii  extremo  mduc^a  veluri  carie  ooncabeiocns. 

In  rtlebi-oittiiuilaique  odebcem  Ccacauti  horcuiii  ciictunvallaadbm  jnsB  ab  AuBne  defiripdu» 
ropcrta  eft. 

isJtm.  Ai  fium  ft£in^  addi, 

CmiUhtt  cxitliamiGorilius&graciiioriixit:  FoiBisangunionbus,paUidiorilMtt4  0oma^iQollioriba$ 
&  odorationbus :  Floribus  iq  caulii6fti|^  paMCiorilio^  ieaecftiribui|,  flavelbeadlins.  Cuierii  paiti- 

bus  Canadcnli  lunillimis. 

Smei/k  mff^Hfii^  ftHt^  Trinfiafoii 

E  radice  ttoiinihi!  oorrofa  aliqnot  pariim  craflbs  prodadt  veluti  tnuiQaa  virides,  heibaoeo  mniik 

tos  cortice,  nonnullifquc  albis  carnofis  fibris  barbatos,  qui  reipfa  aliudnon  (unr  quam  mfimx  caih 
liuni  partcs,  qur  dum  ipfi  maKis  protenduiitur,  depcrdicis  fblib  novas  radicum  barbubb  liipcr  hu- 
mum  efEindunc,  hiud  nilpar!  ncu  ac  in  MiJIefoliis,  Agcratis  8c  fimilibus.  Ab  his  vero  mfimiscau- 
fium  partibus  Vcns  cempore  plura  excunt  veluc  in  g^Tum  expan^  /Um  fiiis  innixa  pediculis^  longicu- 
dine  ( inclufis  ctiam  p»iicuhs )  (cfquipalmari,  at  iatitudine  dcciier  lemunciab.  Fhm  quam  in  vuU 
gari  SucaQ  dimidio  miniorcs  oUecvancnr:  In  idiquis  cum  ea  pbmft  coaveni^  ud  cum  defiaipdo^ 
tum  figura  oftendit.  .  ' 

Cartcrum  arcli;entibus  floribus  hif[ii2a  fucccJunt  i-afituij,  ftmcn  vjlilc  exiguum,  ovalc,  iruginci 
coloris,  ac  glabra  continentia,  neuciquam  illi  ablimilc  ciuod  in  tcrda  Scabioia  Cluiu  Gool^citar. 

Tot9  planta  pcrenniter  durat,  uligmofii  loca  ac  umbr.is  cxpctic. 
P#^.  ;8i.  S^M^wy^/^wi» ScabiofamfbliisDipIaci. 

Item,  Suocifam  anguibfoiiam  Alpinam.  Qua:  nomixu  m  Catalogis  plantanim  ad  me  tranfiniifis 
itlTeniOk 

p4{.  j8j.  fV»  fextu  Erjngii  fpecie  mtertmatm' 

6,  ErpfimmAmerktmmfmtidmiftJb^^ 


Podis  altttudinem  nonnunqu.im  fiipcrat  Eryngio  montano  puinilo  C.B.  J.  B.  non  mulcum  dif- 
findle.  Nicimr  radiculis  ccnuilxis,  fibrofis,  palhdeflaveicentibus;  caMm  ccrnu  quacernifve,  viri- 
<lantibus,  re&is,  firmis,  ftnatis,  in  ^rcquentes  ramos  divaricat»:  quibus  infident  capuula  obbngaj 
edditacab  berbacea»  PiyUii  crailicic,  (ubtus  aUquoc  neidis  acdleatis  fbliolis  circamvaUata.  Intra  eaii* 
nm  capitiikirnmdUboiidnntur  fiefcali  exigui,  pailidii,  vix  (sonfpicui,  fatifcentes  in  femim»  parva,  (ac 
ibrtis  paria.  Folia  circa  radiccm  humi  prociimbunr,  in  orbcni  dij^cfta,  diK.iti  !ont;irudm.-m  ?c  l.ici- 
tudincm  ahquaiKiocxccdcnn.i,  molhora,  obtufi,  m  ambitucrcn.u.i,  liuguha  c.cni^  iia  nijhc^.ilA.s  (pi- 
r.is  dehneiuibui.  A(t  qu.r  cai  lluiii  i>;cniculis  pc;-  mrjrvalla  adnalcuiitur  lunt  nt^idiora,  inuc  o-i.u,i  &c 
laciniaca,  margimbus  profundius  (erratis  &  robuftioribus  aculcis  armatis.  Tota  pl.mta  eft  ingratt 
£^grantis  odoris,  ad  Coriandri  recentioris  folia  accedentis  ;  guftus  vero  acns  &  fubdulcis. 

SurinamenfiiM]sau(bc  /ri[ij«,  id  eft,  fuga  ferpentum,  e6  quod  Eryngii  luijus  auram  (erpentcs  fugiant, 
nec  eo  loci  quo  germinat  nnquam  reperiantur.  Ob  falem  volaaJem  quem  obdnet  reponitur  ab 
Americanis  inter  Alexipliarmaca  prxftantillima.    In  uten  vitiisnnixeflKaCtKCftf  UC  ibfalS  odoc 
ribus  ^xceptus  hyflertca  pallione  correpcas  relticuere  valeat       .  '  ' 


Pqg.  ^90../w  tpmt»  Vdtrim^  &m»immmMm  » 

II.  rdmm»  CtnSUt  fifit  jllpitis  D.  Fagon.  Hort  Reg.  Parif  hav  mmbm  tHtMr. 

Tag.  Uiute  19  &  ao.  dekaMur:  Rcvoco  cnim  qux  ibidiifia  func,  &fentenciani  muto, 
nec  genere  Cancnm  Gum  Admirabih  Pcruvuna  plantam  i.anc  convenire,  fed  &  fpeae  quoque  cum 
IX  Hermaimo  enftiiiuit  Nec  oUiUc  fbliorumliirfiicies,  .nam  ut  oblervavit  perfbicaaflimus  *  F.  •  Hnm 
CUnmna,  id  erenire  poteft  lod  yariecate :  Nam  Qchoienm  dnlce  ( inquic )  a  nobis  propofitum  in  ~ 
montano  natali  loco  &  fiigido  hirfutum  eft  admodum,  cranflatum "&  c  jlcun»  Ncapoli  omnem  hir^ 
f ittiem  depoluic  Sic  ctiam  m  Sanguiiorba  &  alits  ohfcrvatur,  &  m  mancuiu  BraOica  oleracca.  Pof- 
lonc  ettam  Axes  coIh  longiitDcline 


Ttg.  401.  /.  6.  fft  MM  EMftttrH  ffiat  mUi, 

9.  £i^>ifw'ijsi>kJiisM»  firfMt  BaitMin^Ad.MeJj 

ft['  401.  fro  ^imta  FimfinfU.e  fptcie  interferatitr 

7.  fimgi»^  Afriam*  mtMms  fttuU  HermannL  Sittmt  mkk  aciHmt  D.  Pludcdcc 

Tttctcc  %  ^H'^^' 


Digitized  by  Google 


7868       HisTORiA  Plantarum. 


aau 


r,„  4, 4  M  S^i  Pjrttuuenm  Tlu^ /«/»  D.  Pluckna  WjJ  S^tU  A^ii^unft, 
r,^  V I .  ^'^  ^*'™*  *        tdUalm-  ffidu  JtfMtt, 

ro  ula  lurul»  &  (r,fi>e  fdu  D.  Lctk  HorT  Rcg.  PiriC 

Fmr^.f /(./lo D.Frtgw»  cju(ii:m.  /    t   .      ^  , 

E  CatilQgo  Pknuruin  tt»r/.  RfZ.  FariJ,  non Jum  cditaniiu  ad  nic  trantnutlo  i  D.  TMtrtd. 

'     r,«'.  4^7-  ^'l        f^iP-  n.  '/f  Ufrrpitio  aJJmtmr  iut  fftaa. 

■^I-arcrpiMiim  uniSclli  omti.ia,;      D.  F.igon  Hvrt.  R^.  ParU'. 
Lt(cip"-iuni  fcctuliiin  ti.lio  h.i^;ili  &  aiiruIoIo  IXFagpa  ^Jtm, 
Ljilei()«tium  anguftjfoliuni  uoii  liauatuni  ejufJtm, 

Ufirfdio  LAtlii  fimik  Mg^^M  J.  B. 

Inhoito  Robtni  Lrr^T  vidit  J.B.  Robinus  .lurcm  libi  iiuJTani  affirnubat  nominc  D.xuci  nioa- 

Tm.  Al*  jUfMm  pmm*  &  df.  IV.  Je  Ckmdris  aJde, 
•     --r  7«      .r.^^  'ciaitarik  fajjuhk*  Ttjiffilim  fJit  Brcyn.  ProA 

Planu^cft  cubitalts,  caulc  rcdo,  /hiato:  foliis ThylTclini,  (cl  iiiitioribus  minutiulque  Me&kt 
Umbella.-ilba&dcnlii,  lemincftmtoacutanxf.imx  Loh.  limiiL 
InC^aiibucnwntibMatqacduniotis  lylvarumqucraarambuiui^  . 

P^jf  411.  Spcdenim  Myrrhitfii  quait*  8e  qumtas  pTeniores  delcnpaones  habcntur  m  iWcr^M 
UmheUifZ  hG  6-.  l?bi  no(lerk)rcs  hu)u,  du.is  tradit  v.netates,  Akcram  follit  IwrfiaioritNlS^lemtll» 
buslonaonbusiAitciamLiiishirlutillmiisJeaiinibus^^^^^  •  .ri. 

4iff€t*C^diM»t3le,  MeflmJaafctom  aanlicnniim Inngpon folio  P.2«r< 

r^rT^X  ti.  y*'^'/.  AnRcliM  Acadienfisflbit'^^^ 

Kti;a  ei  ni'i  1  cl!  .knfa  hbris amfcrtis,  plures  emittens««*/,ftriaios,angulolos,altitudinelcl- 
ouiuaimaves  intcnn'- v  Jlit»^,  ^x^aiculis  quibuldam,  origine  fua  raembranaceis,  progreiru  trianguB^ 
CttMnointics  pt\li(.si!>'^  !i  kliviii<;,  <juorum  mcdius  qumquc  fuftinet  folia  dcnticulara,  reliqui  diu> 
cria  tanti-m.  C^iuliiim  noimulli  ramulos  ex  aiis  foliorum  cmittunt.  Singuli  autcm  caules  Sc  ra- 
muli  faftiftio  fu<>  gdbnt  timbeUaiVi  phiribtis  fafdculb  flofculorum  minimoram,  luteorum  penupe- 
ka\  n  connx>f«ain.  l'a  ila  autcm  pcricarpio  viridi  «apilx  capcetli  magptfiirtine mnalcuiKur.  »*- 
«M*,  intus  duo  vel  tna  vinJu  amu.  luteos  Itiftinent  Floie  pneterico  perhaannir permt. 
tuntatcm  bmnnea,  ftriau,  Can  lcminr3L:s  Cith  (imilix  .  ^     j /r  v 

Tou  planuaciis  eft,  amara  &  aromatica.  odore  ab  Angclica:  communis  multiim  ditterente.  Vi- 
va\  eft.  fWi  oeflat  ftmt»  produccrc  quemadmodum  AngcJica  vulgans,  Amgelics  vul^aris  fofi- 
tju^v.  fimtl  femnt  ftr  fe  fectrit  rUUkm  mttrk,  AUatt  eftad  HflS  (inquit)  a  D.  Richer,  1  Rcge  mil- 
Ib  m  Aciiiam  8c  Ciyennajn.  *  •  ■        „  r    r  r  « ■ 

ft-f  4«  PUmu  m  .wvu  CaMahizien.  l"  n^rcr.  .ita,  nu.im  pro  PimpmcIIa  Saxitraga  media 
liabdniwreadcm  videtur*Apio  petrio  live  moncano  albo  J.K.  p.46}.  dclcripto,  ut  at  puiia6 
fenine  oita  &  in  hoito  culta  didicimus.  Cauliscoam  altitudo  delcripooai  J.BMliini  Mpondet 
Va»  ±±f,.  hn.  ^6.  AA  Jiium  cafitk  dt  PimMmitt  Smafyma  «idtt 

Iliclil^ta  x  D.  M/ind  in  Appcnd.  ad  BotM.Monfpd;  fcbtiailo  rtmfkdU  Smtifr^s  mmtf 

wue  Anitruinx  lic  dclcribitur,  .    n    1  1       r  w  '         X  n-_ 

Radiccm  habct  c«all.im,  in  plurimacapiu  divilam;  fM<t  1'impincllx,  lobata,  ledUtiora,  adFt- 
IHnacani  fytvcftrcm  latifoUam  acccdcnda,  feitata,  Cipr*  glauca,  fubtus  lcvirer  piloU.  Cjwto»  cri- 
fflt  bicubitalcm  &  tricubitalcm,  quali  Junceaiiw  in  mulcos  ramos  divilum ;  ad  quonim  articulos  on- 
rar  fdtmm  pan  um,  longuin.  oMlfticiftnau-  plurima:,  parv*  pro  plantatniagnituiluie.quas 

omveaunt  ca ,  itula  liuea  aim  ptmmAm&.  Suooeduot  /nm  Un»  fimul «  "»  Pimpinclk  5i- 
xifiraga,  lcd  m,i>t);  .u 

Ex  mlida  Tabaconaauseft. 

Ftf.^^  Pntptm  AfiiffiekMtrfiiuttiKt 

;  Ap.um  fdtjhemmufmMii  pmm$kmim  adm  fmidmm  Herniin.Cat.Uoct.Leyd; 

Hoc  pixccdjnti  cft  conformc;  aft  omnibus  partibus  minus  &  gracilms,  rj«Wu  humi  P'"**^^ 
bennbus,  alisquamplurimis  donaiis:  ad  q^arum  luius  oriuntur  paiva:  tlorom  albicai.sium  ammti^ 
■  oiiosexapitmt /<wMM«exigua,  ftriata.  ■  ^     1  ^ 

^Uittnat  locis  undolis  8c  aquofis  Belgix :  ncc  dubito  quin  &  Aoglia:  «jam,  qiufflvis  a  nobis  m»- 
yiik  curiosc  ipcdauttbus  nondum  facrit  animadvcrla. 

4.  AfivKtf^'f^"  fri^i^eficfi  f-i-re  awfHrimo  Eanhoi.  A«^llohmUV 

y«l.:^^o.  Adli.  An{mHA{^uMtmfrmictfetniD.Jf^Klk^  .  i? J««  «««,• 

P-f.  45 1 .  l,n.  ,5.  ad.U,  De  noxis  Cioifce  tcrreftns  Ytde  longam  eptftolam  m  ISpliem.uenn. 

P^."4i  1.  AA^^Ltttt ii,«4r addt,  Selcli Pyrenaicum ThapfuE iblu)  AF*?»      CataJcgo non. 
dum  «dfa(um.tK)m  Jl«  Rtf^ 


Digitized  by  Google 


AT  T  E  ^MjT)  I  X.     .  XU9 

ti%.  464-     JG*«      XVHL  «tt  Dmk»  Pyienaiciit  odme  Gkri  i>.  Ftgm.  ex  eodem  ^ 

Caulogo.  * 
P#(.469.  / 14.  o//.  CjKMalbeleBUiafliiin  ^nenuca  D^Wtgm.  es-eodem  Cataloga 

P^.  476.  Un,i\.  iuUt, 


(hMMrltr  fiUt  BoooodL 
Boee. 

Fofia  hnic  Pimpindlx  SnifnigBfii«  Oetnudies imt  dfinSbJ  Gmiu  psdaies,  redi,  rambfi: 
Umbcllz  magn.T  iliarum  Pnflin.iciruiii  nauifblianim  moie.  HWitt  «Ifai,  quibus  lucoedunc ySaites 
exigua^  afpera  leu  potius  viUola  livc  hifpida. 

Supra  murm  Lcocjcj:  urbis  in  Sicilia  invenic  D.  Boccone:  neqpeenlm  inptads  entlbaisfil^ 
fnro  margines  cuin  fpontanca  lylvdtn  (cu  cenuifolu  nalacor. 

Sufpicor  hanc  eandeni  efle  cum  'Dameo  fitmnh  Skab  9f^umfilUi  ZaiKNtt  liiperioie  capice  defoi- 
ptQ,  caiut  ftmeft  4 IX  Bocconecranfmifluni. 

P<V<  47^  ^  f?*^  fS^""»  ^  cafitis  I.  adJe, 

6k  JtWM  ^uadrifdM  affemma  lucM  feregrma  Hcrman.  Cat.  lifitt.  Lugd.  Bat. 

Folia  exiiigrovirore  luoent;  /Mf  albkani;,  quos  fiofiutosecd 
non  diilenint  &  Tulgari. 

7.  Aparine  mimma  vel  Bjibia  faxntilu  mlmma  Magnol  App. 

.        eft  oedal 

nibattes, 

dirponiintur :  paiiccllis  infidcnt  flafculi  herbacei,  quibus  liiccedunt  bina  femina  fimul  junfb,  nigri- 
cantja,  oblong.i,  cx  una  partc  concava.  ^ftate  florct  in  afperis  circa  U  Valftte  &  la  CtUmbure. 
Smk  acccdit  oti  RtibcoLnn  laxatilcm  C.  B.  in  prod.  Icd  noftroiioneft  incaoa.  Bjgpin  phniB  Ru* 
hiff  ^D^ilolic  aipera:  J.  B.  ii^.im  optim^  repralcnut.  ^ 


Caafo  tinpd  Btsf^tam  Marcsr.  BMh»  Br^Uatfis  ptnkm  vmti^Ulu  «ttiir,  1 

Aiarcj^. 

E  rjJici:  hngA,  intort.i,  lenta,  exteriub  fufcA,  intu;  cmdida  multi  enAfcuntur  caulei,  quaJrati,  tli:- 
gnunauc  mum  digitorum  mcervallo,  geniculaci,  o&odedm,  vigiiui,  &  interdum  plures  digic.  longi, 
qm  paitim  ceme  incumbunc,  pardm  u  (nrrigunc.  Ad  iingulos  aoiem  nodmadaucuntur  duo,  cresj^ 
vel  quatuor  fJm,  Bg^  gc  magnimdliiB ^fiafL  inaquals  MmmmvBlioAm.  Qjudam  edam 
caulei  hinc  tnds  ramulos  piuuiidtitit  ad  nodos,  eoiKm  modo  lohB  ▼eftiios.  CauKi  ancem  ramuli 
folia  (unt  pibfa,  viridi,ij  incini.  In  riimmitatecautis&:  (cfquidigitum  (ub  illa,  &  tali  intervallo  rur- 
fus  ?c«iis  inferiora  vcrticillaam  enaicuncur  )fo/a»C,  globuli  luloni  nugnitudinc^  plunmi,  albi,  tctra- 
peodi}  &  propc  quemtibec  verttcillum  flofculonun  bina  foliola  HyObp  xmul.1.  Pod  nofculos  caf- 
Jtda  rotunoae  ftriac«  (equunnir,  magnitadine MyrtiUorum,  tn q^ubus  iemeii.  Planu  hscfaifieftu* 
poris,  8c  protnde  Kali  gediculacum  leo  vitnuia  poceft  appellari.  .  . 

Frcqucns  cA:  in  lods  arenods  maritimis,  inmedirerranch  nutem  naqaaqnam lepCtlBir. 

Repentur  &  alue)ui(iem  fpecies,  cauie  lignoio,  foliis  R.oli|arinu 

Ad  RufaiamiaiMiimiUiieceedii^  noaeftcaineaTCraftfBaaiim 

ftt.  487.  Ai  fimm  fartif  frinne  lA.  decimi  fr»  ftcmiJa  Sftcie  Naftuftit  Indici  mUmm 
%.  Vklm  biits  ftmJm  Nifimrtiift^  iRMxiasi*  j4imm  HeraMO.  Cat  Hoct  Lefd. 
Hermmi. 

Si  unqiiam  amoenioris  Flori  cultoribus  tum  vanctatc,  tum  indgni  florum  elegantia  (efe  com- 
mendavit  planu,  haec  profe^  Naftuitii  Indici  nova  fpeacs  Mult6  feraaor,  Sc  omnibus  (uis 
partibus  amplior  eft  Nafturtio  Indico  vulgan.  Etenim  i  aaiTa,  patlida,  reoente,  (ibrofa  tii£oe 
admirabib  foniitaie  luxmiant  «tiaili  kwoffimi.  JwriiMei*  iacculenti,  gMbnb  qui  vel  fitlo  incnm- 
bunt  vel  vidnos  ftipiies  badtl6fie  «omplniiBs  finiinvdlTimi:  Honun  genicnla  emittont  toTtiles, 
icquiJodrantales  pediculos ,  fiiftineiiiet  /ifi*  (illliculata,  peltata,  hederx  inftar  angalofa,  vulgari 
MaftuttK)  duplo  ampliora,  medio  paOeiue  illldx>ne,  cui  pedicutus  mlenturj  in  aiiquoc  concolores 
cadios  ad  aiiiDinxm  oique  didudo.  Ad  fiHBlas  fbliorum  alas  prodit  alcer  pinolus  farevior  &  graci- 
fior,qaiiB9Uiiacui*in  /inmamplifficnum  odoraoim  extuscroceo,  intns  nnnc  ciiinabarinOf  muK  coc^ 
dneo,  nnnc  fimui  ex  utroque  cokve  pulcherrtmft  ▼ariegaco  iuperbieneem,  «qoem  fi  Scdii  radiis  il- 
luftratum  infpsxcris  gr.icili  holoferica  pubc  aurato  pulvcre  pcrfufa  diccres  intcrpolatum.  Ftos 
qujnque  contexitur  pcLilii,  lefquipollice  ].uioribu5,  quoniin  diio  luperiora  furrc<Aa  c  bjji  anguita, 
OOCCineis  fulgentlbus  virgulis  ftnau  (enlmi  in  rotund.iin  latitudin;;m  expanJuntur;  tru  irifcriora  ful- 
dltntur  anguiliflimocrailtulcuiocrocatocervice&  ubim  latum  orbem(adifiiinderemci[MuntconcO' 
lorfliusad  margines  barbuIiscapiUamtli^imguibus  holofenci  maculi,  mod6cpGcbiei,  lliod6inten> 
fius  mintjt  i  inicilptis.  Medium  occupant  allquoc  brevia,  rigida,  recarra>  miniata  p*mm»,  ob- 
longis  Itnatib  conco.onbus  apiculis  orn.-iu.  Flori  rcxii  (idiiicitur  ffavefocfK  calyx,  parte  antica 
qu.i  t^oiii  ,>;:t.ila  anij)lc.;titur  in  quinquc  mucronatas  crcnas,  poftici  vcro  in  longi(fimuin  calcar, 
purpuraiccntibus  pcr  iongitudinem  flrijs  uiignicura  produdus ;  quo  una  cum  Hore  deUplb  (equun- 
tur  vafcuU  fubrotunda,8c  rugola  vcrnicoilili,  utplunmum  terna,  larius  bina,  preffii^  inVKcm  )tui<%aj 
quibus  Hngulis  involvitur  femen  oblongo-iioiandiun«  fiiicum»  cnffiimj  loiiibm»  nigofiim«  ibiaf 
lum  leu  anguloium,  noouihil  incurvanun.  •  ■ 

Ttttttt)  Q^amvis 


Digitlzed  by  Google 


0 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


QuamTis  radix  hyenieperke  felet  furadi  tamen  dec^  9c  in  terrani  depa^  radices  agun^  tc  k 
frigorc  munici  hyeme  tota  vernaiM«  &  luoDedenie  Vetc  floiei'tkMidiM  nifMn&jmakmla^ 

j^iuntur. 

Pa^  49" .  id  fnem  f  ag.  addt  ^  <• 

In  Cacal.  I  lort.  Uyd.  HBrniaiii  pro  ii^o&^  Anduifie  ^eds  pofitam  imeMo  Aodiutkm  cvjaMm 
Matchioli  C  & 

Te^.  ^oo.  Ai  finrm  fa^itix  &  cofitxt  Je  Echk  MLUtmr, 

•    Ljccflit  Dwfe.  qiubufd*m  J.  a  Ethmm  U^im  fiU»  Ljfctffu  Jiaum,  fitr»  ithai  furfmafctnte 
HermaiLHDftiLefd. 

Lycopii  Diolcor.  apprime  limilis  planu  raiki  nitkur  mhn^  4  qua  c«ults  furgit  reftus,  cubita- 
lis,  cx  cujus  partc  ima  p^unma  pro(Kunt^|^,  ruyfi^,  im^oe  Bugloffi  iylvefbis,  nullo  ordine 
in  ambicu  cxtcnfa,  qu.v  liimmaveisiis'mifiora  fietinm  evadanr  m  cacamen  nfqiie.   In  vigimi  aut 

pbres (lividiintur  lamulos,  quibus  ininora  rurlus  a_<Uurrcnt  folia,  ut  in£chio;  c\  qiioruni  linu 
fiifemU  croetmint  tenelli,  purpureij  inlenon  parto  int^i,  in  axnbuu  vcro  in  quinqueaoguftafo- 

Ljceffts  facit  Afrummti  f€wm  Hermui.  Cat  I%Mt  Leyd. 

Piodudt  cauliculos  bipciiilcs,  alperos,  nonnihil  pilofqs,  ramofos,  cx  ruffb  viridantes.  FcUa  pinguia 
craffiaftnla ,  Lycoptts  vul|^ris  anguliiora ,  brcviora,  afpera,  hina,  quasique  verrocofa  Sc  nfcnffi, 
^mi  in  coerulco  purpuraicentcs :  Semtm  triangula,  nighcanda.  Octera  fuperiori  fimillim»  ■ 

Ptff.  $OX.ib.  1.  «Mf, 

Pro  Srnonjrmo  Jta»/»migm  HdkNi«finffl  Aineikaniim  coenilcam  km  HonninilMM. 

mtm. 

I.  Sdiv*  maxim»  ftlm  &  fieram  unfU^mu  Uermaa  Cu.  H.  L.  iM»f<r  fntffrmn  mKj^ifimk 
«  jAnhwBrqraFhid. 

Pa£.ii9.  Ad  fiumetfMtJeSatmrtUsdib, 


SiUmi0  MirAm  M  finm^tmt  ^^ftfih  HeniMtt.  Cm^  Hott.  L^fd.  Ttil^mm  wifinmt 

Smmftia  hirfuta  fmrfKrtsJLHmi  DoLtama.» 

?<>£.  <l6.  Ad  fittm  c*Mit  4t  Felio  adJe, 
■      .  IVfo40fauGMfiiiC.&GMeM&Nf^^ 


.  t 

ExHlfpanbNonmiflidK  AdbmonlioUes,  ex  vino  (  R  calor  abfit)  dioqiiiii. 

ex  aqua  hxraocrlioides  aUnuncnr»  ddndeUandi  ficeannr,  poAandnm  ejnfiiem  planBB  pdracln- 

ipei^untur.  t  .» 

Etoioresex  fiigore  &  flacibus  oid|l  in  quacunquc  corporis  parte  fcJat,  (i  loou  refial  {dui 
inonAoi  ceauiffimo  hujui  pdvereinlpetBinir,  &  lioteum  iuperimpQoanur,  &c.  Vidft 

Fag,  f  17.  Jd  fiim  tmfitit  it  Teucrie  aJJe, 

TeucTium  rtgitmt  furfurtum  Morifon.  Prxlui 

Multo  akior  eft  lucc  ^^edeiCbanucdive  vulgari  i  humilior  TcucrioC.  B.  Fioiculos  aent  aoipios, 
rubios,  galeami:  qnihai  pefeoncibai  fubvwiiunt  ftmim  iddem  magna.  Folie  Inat  ncicU  ou» 


icque  vnrenua. 

Niliii  vidco  in  hac  dcfcnptionc  qucxl  non  conveniat  Chainaedryi  majori. 

Ttacrium  Amerieanum  frocurr.bcns  Vertmca  a^Miete  foUu  fubrotufidii  Herman.  Hort  Lugd.  Bac 

RaJice  (irmanirCBOui  fibmia  pallida,  fp^rgente  coliculos  fpithamicoij  qaadraogdoc»  humi  flr». 
tos ;  quos  per  intenralla  ambiunt  ftdia  bina  Bba  adverfa,  lubrotundaj  glabni,*pii^ma,  in«nilna 
leVtfGnK-  ccnticulata,  Vcronicv  aquatica:  rotuntiifolix  nonnihil  finiilia.  Ad  horum  exortus  prodenut 
fitrti,  utrinquc  unus,  parvi,  pallidi»  labiati,  vix  gaieatij  labio  tnfido^  ^  galea  ^  finylici,  edgu^  m 
confpicua.  Siogdis  (ubeft  oBiGaliii  qdngnefidni»  fiiftiwcm  fimina  uibnKnndif»  tme^  .qnaiBnifc 

Pag.il%.lkt,4i.0jJt,  . 

In  cholera  edam  morao  oonvenlt  Mentha  oeu  egregium  fpedncom,  ftoma(BUB  Mmpo  mo  mo- 

<Jo  paaficans.  • 
Fajr  taJtm,  Mcntham  anguftifoiiam  fpicatam  C.  B.  ijivemt  D.  DaU  Bockingx  in  Elicxu,  aii 
is  Huvii  duobus  tribufvc  loas  oodofiim.  Odor  ttinn  velNiiienaor  8c  iogmcior  hoic  cft  qnim 


ripas  Huvii  duobus  tribufvc  loas  copiofiim.  Odor  ttiiNi»  velNiiienaor  8c  iogmcior  hpic  cft  qnim 
Menthc  ^omanae  in  iiorcia  cukn.  .  .    ,.      «  # 

Ptg.  5||.  MeiKbe  nndedma  abeodem  ihidBm  inTcaa  eft  adflnviunpcopiMdcmlunm  Ful- 

kniicum. 

Pag;.  ^■^.^  Ai  ^uartam  fftciem  aJJe,  ■      i  f  r  r 

Pi.intcih.rc  Bocanicis  Loiuiincndbus  S.iturcia  Virginiana  florib.  in  (ummitatc  dirpohns  fatis  apci 
nuncupacur.  Siquidem  ikires  in  liimmb  duncaxat  raoiulis  coatertos  gcA»  vdut  m  uiubcUuiis. 


Digitized  by  Google 


A^P  ^P  E         I  X 


1871 


Pd^,  jjj,  JV»  fexta  Verbena  fpectf  aJJr, 

6.  Vtrhata  Arumcan*  Urtu^e  ftUit  Itn^urHnaf  fitrt  etrtdeo  Herman.  Ap^end. 

i,  Ferktu  jlfrietns  mmtr  fhrt  hato  BarthoUn.  k€t.  Med. 

*     9.  Verbtna  I/ulica  latutgmofa  flort  rubente  ^uitktn. 

Ttg.  540.  Ai  fmm€atkiM  Je  Oritmu  &  iMmmg  sJJe,  {  . 
0^«M^CigMir  2mmi4I  C.&  ZMmmM  hmU  J.fi.  Zmmhtmdi  OriimmmSiMum  VelBi^ 

Vtfimg. 

Magnicudine  pedali  adolelcit,  cauiibus  n£bi  (atifmic  firmii:  ooins  folia  Amarad  habitucliii^ 
adbtiiioUiqiis  vekid  bnBginc  aipala  taStai  blinduuunr^  JLoBuida  qmckRD  iUa  iiioi^  in  ooainn 
ctmen  tevner  ooarSata  &  vaaaaaScKB  m  longitudinem  fibrii  coni  Tirare  piUiiluh.  FUfiyles 

f)roducit  quamplunnio5,  nivco  candorc  laclcfccntc?,  qui  per  extrem.i  ciulium  inter  numcrofa  fb- 
torum  capitula  promuiuli.,  Onitidis  Origam  umbcilam  glonierato  ombicupropnnodum  cxprimunt: 
linguam  guftantium  anmaiica  nec  infBMa  aoinionia  paflnngeni  Orencom  Onjgunnn  o&Atdhe- 
tnentia  (iiperat.  ^  ^  •  ^    _  . 

In  (ontidscapidi  afleftibus,  ciim  ienfnnm  motuique  roluntarii  nobiles  FunAiotiM  jmpraba  ma' 
ccdine  vd  immmuuntur,  vel  pem'tus  obruuntur,  eximic  of^Iarur.   Stomach.  vigCMmeaKkttj  iolo* 
tiftjue  tctro  veneno  vit.T;  prxiidiis  gr.itiim  &  cfEcax  rcmcdium  adfert.  • 
Ve^.  541.  lin.  10.  a/i4e, 

.  la  Catabgo  Horti  Acadcm.'  Lugduno-Bauvi  a  datifll  Viro  D.  Paulo  Hermaiino  edito^  Ocuuum 
Agypdnm ijpiiri  lUhwilidam pfo Ipecie  d> Ocime Oiryaplqdlaio lUVM  C,A  djffinftapofi» 

tuni  invcnio.  .  . 

Incodem  Catatogo  Odmi  varietltes  feu  fpecies  tiabentur  (equefites: 

Cktmum  feliittx  ttigro  vtrefcenttbiA  jiere  tiUto  CaL  Hort.  Reg.PariC 
Ocimum  violaeee  jiert  ejuiaem  horti. 

^^Bftff^PWBP  flR|J^BB^  flV^^^tf  ^PCJ^P^  ^^KfllKif  ^^^tf^itt 

OcmKM  MnAlm  er^fmm  mM/^mmmd  hevi<]iie  fficd  Cat  H>  R.  Faril» 

J.hm  bu'!e:n  fliii  Cjuldem. 

Octtimm  trudor  ejuidem. 


Ti^.  {47.  Ai  fimm  etfitit  Jtttmmim  mlihl 

Hnwimmfymmmm  jhgmitifdit  wfmfm  IkFigfm  Iiint>Rcg>EuiC 
Iiem,  • 

tmnmmimrerweimtmfmHtmv^ymmm  ifumusa». 

Jtwmmf. 

Rmlix  Kgnola,  atlM,  vix  ultra  ^gitum  longa*  rarius  m  alias  divifa,  ionpcr  tamen  numerolk  fibril 
referta,  ac  rueofb  obCcuro  cortice  mduta  uMrrimam  foliorum  fobolennnubplicis  Cuii  fbrrax(uper 
humum  cflfundit :  horum  enim  aliqua  altius  cx  utroque  latere  incifa  Verbenx  vulg.  frondibus  pluri- 
mum  .iffimilantur,  prxtcrqii.im  quml  m  .tpice  maRtsfiibromndaexiflant ;  vcio  non  tantum  in- 
ctia,  (ed  etum  dentaca  lp;kidncur  ;  dum  cx  advcrib  nonnuUa  crenis  (dlununodo  per  margmes  di> 
Aineuuntur.  Variant  prarterea  penes  utramque  longitudinil  ac  iatiaidiidi^monnonem,  quamvil 
nulu  larimdioe  unoam,  btnasvm  loQi^nidne  fiipeiefli^  mo^ 

attpie  oompieflai,  axfenio  neiro  in  adverfii  ftffi  parts  emnienie}  ac  tn  minotei  (9b£vifb  totam 

jpforum  longitudinem  pcrcinrit.  Ilujufmodi  poiTO  foliorum  fiibdantia  haud  cralTi,  ottamcngla- 
bra,  imo  fi  opc  microfcopii  cxaminettur  talem  crilpitudmem  oflencat  qualem  in  BraiticiSj  color  ob- 
Icur^  vircfcens,  odor  nuUus,  dta  manla  nekio  quid  dulcis  laporb  ^ftattU  exMMnii:  E  fiiiiotum 
oentro  attoUunotr  binivel  plurei  «^Mifiaifij  roAi,  lignoli,  quadrangoiare^  quornm  ranorilMit  lioet 
nodis  bina  foliM  admfcuntur,  pedolis  pnedita  (exceptistamcn  (uprenm)  jnterdom  bniMa,  fim(il> 
que  breyiora  iis  qu.T  .id|radiccm,  intcrdLim  vcro  iis  longiora  (cd  .inguftiora:  p;opc  radiccm  glabi^ 
vcrsus  falttgium  pilis  exiguis  deniis  lioiuti,  prilertim  ubi  flores  erumpunt,  qui  calyculo,  4^0  priiil 
incluli  crant,  hiante,  viride  nquc  cobrcm  oblcuns  lincis  dilbndum  d*:tegente,  (c  produnt  .impii, 
galeati,  m  rediam  oblongam  (picam  verticiUanm  dUpoiki,  colocu  lacuracc  osrulci:  quibus  dcinde 
IpadKeum  fuccedic/MM,  minntiuireliqui$huja(begenerifc 
Not.  CauUum  ftunnritaiei  nni^  cnm  florilNii  eorimgnecelrdbni  fi^paaiem  foi  Pul^  odateiii 

cxhalant 

1.  Planca  toto  annO|  caitt  Iqreme  tpAm  dbecb  fioKC  inaridiorilMi  aefibakfii  Roauaocuni 

Arvorum  tractibus. 

Pff.ff  I.  ^  fium  capitis  Jt  Btlmiea  aJJt, 
Mettniea  fmfttre»  ffica  lat^ftrt  molliert  &  ferOu  ftrtmt  l>.Toame&It.  £irir  mtJmmiMtm 
Hdrt.  Rji^  PariC 

ea^tt  de  Vrimella  aJJe, 

^rim^jlJ^fJitti^iiftiM^IXTtmodeia»  hittrnmimttJkmHoiLlBlxtrViaS. 

Iloa^ 


Digitized  by  Google 


iSyz  Hisjtoria.Plantaru 


M. 


bem,  arimdUm  U^kmkim  fm'&  ftiumgtn  Dodttt  MaiLfilm  Stn^dmM  I]eniiaii.CM. 

Leyi 

Ttg.  55T.  C^i  Jt  StMcbj  mJJtt 
S$Mht  FfTffMiM  D.  Fagon.   &t(r  M(«Aa»«lir«r  Hoct  Rq;.  Pah/I 
Sttaijlt  JKftM  ftlio  Ritenic^t  Dndart.  Mcm. 
Stacvfi  Bttmu/e  felic  jubmcano  Hcrman.  Cat.  Leyd.] 
Htrm. 

Inalntadinembiaitoaliem  adolefdc,  r«iiwMUida«  dipcuni  craiTa,  carnofa,  mulds  fibnscapil- 
Ijra,  emMmtTkmVftMArWf  ramoiis,  redii,  loltdbj  qoadrangulis,  lieidis,  in  fpicam  ddincntibus 
palm.irem;  quam  undiquc  dngcbant  denfiirtma  verticillatiquc  /(r;«  HorL-s  diliitc  purpurafcentcs, 
galea  bihda  ercda,  labio  promillo  ampln  fcutellam  exprimeate,  &  ad  coiium  anguftius  uciinque 
aunculaio :  fingulis  vero  fubiicicbantur  utiiculi  longi  quinqiiefidi,  nxiWh  vcl  brcvifriinis  pcaolis  fii|ti^ 
oonniieixa  ftmm»  quacerna,  fufca.  lafiiper  caulifaui  4C  nun»  adnau  eranc  faU»  nimla,  (errata, 
pallidi  Tiiaitia,  Betonicx  fade,  bina  «dvttib  cniGi«6qiie  fint  dfpofin,  liipoiii  Micn^  odoris 
oebiiis,  aromatici  quidpiam  raiolentil 

Semina  exltalia  allata  iunc. 

Ptff.  t*i*m,      fnem  capttu  Je  Stacbj  aJJt, 

Staciiyslndica  proceriorBeconiczrolio  D.Plucknet.        ^  ' 

ny.560.  lin.  ;4.  fTc  ftfcims  Lamii  ffttit  aJJt, 

7.  Lamitm  faluJofum  Btlgimn  MeU§k  feliii  Hcrmaa.  CaC  Hort.  Lcyd. 

Herm. 

Exilem,  albicantemj  hbrofam  gcric  raJicem:  csuUeiilum  palmarem,  aliquando  longiaFem,  qiia*^ 
drangulum,  geniculatum,  iiibhirTumm,  in  ranKM  divifum,  quorunl  genicuiisadlhuit/«/il<(exla»- 
gioribus  petiolis,  bina  exadverfb,  Meliflz  folm  paria,  (ed  gradiiora.  Sununitates  anibiuncverti- 
CiUata  fene  ;?<./f«j'i  exigiii,  pailide  purpurafcences,  galca , anguftiore,  niinore  &  integra,  labclb 
tnajore,  latioic  &  tnlobato.  Hos  cxapiimc  ftmma  fiifGi  quaterna  in  utriculis  foliaccisquinquefidis, 
Sponte  fua  luxunac  in  paiudolis  ficlgix^  ioecido  fic  gravt  odore  ad  congcncres  ipecia  accedfenk 

F«.  f6s.  iiM.».  «Ui«  .  . 

jtt  SUiriHi  AfricmtM  fim  mm  tUmg»  TJmx  B«tlMdin.lUb  Mpilic. 


Ttfi  lim.  10.  fre  fftcit  SuleriiiJtt  tertta  tJJt, 

Ntfttit  ftlit  Ji  ptriminvAm 
Ammmmtmftt  HcnnMiCat^Lerd. 

CI^H^W 

•C-H»/*  adolcfcittricubitali  8.:  altiori,  hcrbaceo,  candicancc,  quadrangulo,  flriatOj  folido,  albl  me- 
duUifuido;  quam  per  rcmotiora  intervalla  vertidllato  ambicu  amplcchintur  ucriculi  denfa  numero- 
*  Letnriro      flquc  congcric  inviccm  iiicumbcnccs,  ciibtiloli^  quinquangiili,,  flriati,  *  (iipcnorc  longrores,  ex  bre- 
ftrttuu.       vibus  pedunculis  doorfum  Hexi,  &  quadancenus  falcaci,  oniicio  amplion,  fcptem  moUiculis  acu- 
■   lets,  icx  brcviofibus,  uno  in  fummo  longiore&  robuftiore  armaco.   £x  his  exeunc  fiores  galeaiij 
vix  labiati,  prarcedente  Afii^na  triplo  bneviores  &  gradliores,  viilo^  phcenicea  coloris,  fucceden- 
tibus  quatcrnb  ftmmikm  oRongis,  angulofis,  fpadiccis,  fiiperiore  itidem  brevioribus  &  angufhori- 
bus.    Ad  lingiiLi  gcnicu!.i  .ib  iniocauie  ad  (ummum  ulque  nafcuntur bina  ex  (^pofito  altenu- 
tim,  Nepetz  iuud  multum  ^^limilu»  ampliora  tamen,  nonnihii  ucana«  molliaj&inamlutunugis 
crenata.  XA&xfiibeft  lignoGi,  Msaan,  fibnfi»  propfauttntiQtiG  ittpam.  Dbin  «ftfininis. 
•  ex  Surinama  advedo.  «  1.  • 

Pag.  f68.  Tertia  nobis  Moluccz  IpedeiMefidli  natioau  Ski^Scc;  diaanon  iidenirdiAm 
k  planta  quam  hac  xftace  inJwttiicuceLoiidiiHiiii  Lunittboni  SSeooul,  TDmiiTiqiteni 
nominibus  culcam  vidimus. 

Pnstrtim  MmtAii        fftcit  Oifiti  l^.  ,  * 

Mmnmm  i^^nmCn^um  Afpiit  Bxot  ' 

Alfrn. 

KraJitihia  nwAtxs  Primulz  fimiiibas /Um  complura  profert.  oblonga,  exrremis  acuta,  panris  fuis 
pediculis  (iirliini  moibem  ada,  nigra  &  nigra  lanuKine  obfita,  Marrubii  albi  foliis  majora,  lon- 
giora  &  ladora,  magnitud^e  &  figuri  ad  ApiaAn  ferc  folia  accedcotia,  E  quibusfind  duot  vol 
plurcs  cauUt  produdt,  loiigps,  reAos,  •quadiangulos,  nigros,  per  tntemUa  geniculMOi,  inqafae 

e  linguiisgeniculisexeunt  drcumipfbs  ex  oppolito  fdia  complura,  numcro  fer^  feptena,  ac  pbua 
etiam,  oblonga,  prioribus  fimilia,  fcd  longcniinor.i,  niultum  mgricantia  qua:  circa  ramum  veluti 
m  «nbem  aguntur.  In  c.iulium  fummicatibii!,  fiorti  utrinque  virgas  anibiiint,  non  dilBmiies  Mar- 
rubii  Horibus,  icidem  nigricances.  Toca  pianu  colorc  nigricac,  ut  de  indulina  ab  abquo  videatur 
to  coiore  obduda.   Saporis  &  odoris  expers  eft. 

Hac  plaata,fi  ab  Alpinoi«a&  deiccvo  fiii  pbabi»  fioipec  ad  finania  gc^^  «oonMU 
videnir. 

AJJttm  S)no,^tt  II.  Sfteia, 


Digitized  by  Gopgle 


JT  T  E  IX  1875 


ptg         Pro  RaHmtaili  ntmvrefi  fpteie  tertis  interpeMtur, 

JSUuumaiJm  ntnmnfuKl^pgmutK*i  ftrvo  flm,  mtSitrifolio  Hcrmon.  Cic.  Hort  Lefd.' 


A  fipenoie  hv:x\  tbliorret,  M  flofiadis  Ac  lcminiUw  vaU&  exiguis  eft«  CMUsiSpc  poitibusomni- 
bus  tOMriw  8c  grauliur. 

4.  XtmmaAuCafiHaufili»  TUra  BicyikPrad. 


Apnd  7.  A  {uupk)  coni  Rinunculo  aorioomo  Lob.  confunditur,  ;\  quo. 


tamen*in«ii&fl&iii£ 

KGxcrefci^  <c  in oouiibu  inajor «ft.  l/i  (ylvoiv  QtSahat 

Alalv»  alttra  rtftm  Betonic^  folto  /unoni. 

Caole  &  (bliis  Malvx  Botonioe  folio  Boccoai  (imilis  dl,  lied  minor,  &  naturd  r^tatruc  FkM 
parker  verum  peiaQt  m^oriblUk  * 

]n  planoGrofldaeeiuido  admootemFdQdisIaEtriiiiib  &  lodsvidim 


r4^,^ffi^  fmmmMdvm  ffrntm  aJJe, 

f.mUdvtm  Twj^itanam  flore  cxrulej  D.  ^^kner. 

P#f.  ''  '  A]tIi.T.r  vulgaris  du.v  varict.ites  liabcntur  in  C.it.  Hort.  Edinburg.  &  Hort.Li^J.  Btt, 
Btrm<fn.    ,\\ta.i  toliu  rtxundiori  inc  minusacuminato  :  aitcra  folio  angulofioa 

l^ilvis  ladicum  Althxjcaii  %  onrni  mane  m  iade  epotus  in  GonorrlKtta  cft  rcmcdium  prxftdJi,- 
JHffiroum.  E  MS.  Doacr&By  meJicj»  Snflhldenfc 

* 

F<y.  60V  f  0  fefnnla  fftae  Malva  frutitefctutii  iuttrferaturf 

%,  AUlva  Hijftmica  folut  mollilmi  mMtihi  M  mapm ,  fkfmh  nritk  fidfiiKfat  ml  Stltm 

JfiimUmdus  Jmatu  Moril  Hi^i 
Muf^-  * 
A/m  Moducic  moUia|  wndulata  in  nurgine,  (iiperius  micis  fuii^iareis  ad  Solero  fplcn«lcncibu»  do> 
mta.  ciNib^edic  bipeddeianctripedaiei,  i^im  &  ieroina  aiiarom  Mahrarum  niodqi  Perciuiis 


eft  planta,  quin  &  perpenufioodo  vkcc»  nt  Aklin  (Mb^  RDVcnic  in  Hifpaiiiaj  aliii^ie  Me* 

ndionalibus  iocis.  .  • 

» 

Fag.606,  JtdfiMmra^to.  0J1I*, 

10.  ^lti»  ZtyUmk»  filtk  htkri  euri^rmi  Hermatt  Gat  Leyd. 

Hujusiolu  iumnusmarepibus  cordu  t^uiam  rcturunc  Caulcs  rubcoc :  liadix  pcrennac  Cae- 


I    '  tt.  'MmtSSejIauua  fiUit  faftitnlmim  tm^ifiit  ejufiem.  ' 

Suiuhuic  Hprcs  adnK>dQm  exieui  taiuculauiu  fcu  m  raounosdennfliniediipo^iti.  C^tersvau 
nkuiueipeciei  oraniiiikfinuBK. 

Fag.doi^.  tin.^.  Ad  finem  tafUit  JeCaryoffyllata  aJJe, 

■  Uait  mukm  vtJiu»  CMjifi/Umu  Virg}mmm  alkt  .fiut  aMwm,  ttim  iuUarA  Hermaii.  Cal; 

>   ?  f«Sfd.  • 

11rr»h:v 

Hiiic  folia  longuilcula  (iint,  attai^u  alperaj  crenata,  infcriora  palnum  ampla,  laciniata,  fiipe- 
lioraangufta,  rariiis  laciniata,  levicer  mucronata.  CiuUs  ad  duocubka  elevadj  nonnihil  villofi 
tcafpeii,  in  multiplioos  iiuculoc  dinfi.  Fkru  Caryophviiat*  volgiui»  efifgiCj  pecalis  pallidis^  an* 
guftifliinis,  cxiguis  flamtmhu  heibaodi  vsm  a^tu  paJjidft  ftivdoe^cifaiii.  Simn»  rara  fiiperio> 
runtnuii.i,  \\\  cJpKuluiii congefta,  bLCVinnbus &: niinus ripdSlfilailienBt Caudaa.  ftadix  filbeftal* 
ba^  niuiciscapiiianientis  Hbraca,  laporc  «k  odorc  tarua. 

P.j(^.  616.  1'encaphylloidcs  eredum  J.B.  invcntt  Ok  Uoyd  ad  lalfn  momil  cnja(3an  Crwgp- 
WratdliM  didi  in  Coinit.  Moiitis  Gomerici  Waliic  ,  ■ 

F*f;  6^      AJ  fiaem  r.-p::ii  ,L-  Antmou  3:I,L', 

Auement  ajfiwi  t^tiui/fua,  fiitroja  Taaue  /hre  Ajleru,   Tanateti  foliu  jiiiiutcanii  Hermafl.  Car. 

Leyd.  Cfcy/jwiAiauwi  Stmtu  fiHm  Uiimikm  fifeyaPrad.  Jfitr  Jmhui^iii  Utim- 
 .kuivige. 

•  '•  <  Btdim  falui  angnfiurAm,  ChijpmAamim  Jljfmmmm  Si^k»  fiiik  m^miut  Breyn. 

ftod.  ■  "  •        .  ' 

tfermtm, 

Prioi  (pargit  pcrterram  foliadigito  longior.i,  formi  imoi  T.n  j\,icum  &c  Siawn  nicdia,  prona 
partc  pallHie  virencia,  lupemi  incana  &  liibhuiiita,  ui  ahquot  iacinias,  iitu  utodo  oppolito,  ino- 
do  altcrno,  intercodeociDuc  longiorilMis  intBrvaUa,  diifeda.  Inter  hsc  prodeunt  eanlicuh  terni^ 
plurdTve  dodrantalcs,  mollcculi,  (iicco  aquofb  plcni,  angulo(i,  vindantes,  atro-puiiiccii,  latiulculis 
pcr  lon^cudmcm  cxcurrcntibus  i^nis  inlcripci,'  qux  caules  ea  uotiSimum  parce  qua  hunn  procum- 
bunc  peninit  videnmr  oUiierarc,  iA  iit  nuiil  aoc  panara  viridiuris  in  as  appaieai; .  E  mcv  1  >  Ljulii 

cxiguntur 


Digitized  by  Google 


•874- 


HlSTORIA  FlANTARUM. 


eriguntur  atiquoc  abe^  digito  longiores,  luftinenm  i  capinilo  ratondo,  fquanuto  fierem  am(rnuni,  anv 
plum,radiatum,di(coidcm,f3icie  Afteris,  radifa  ineetifis  omnino  atirei!^  exterius  pallidc  punicantibus 
ftriis  in(c:;iptis,  mcdio  vero  ddcoex  pfjmceo  nigricantc.qui  ccelo  fercno  croccim  Ipiracodorcm.  Pflft 
hujus  exanthelin  lequunturMftfo/t  facie  Anemonum,  rotunda,  nuda,  tomentotaj  pflilida,  qffllwsm- 
volvimnir/fMMMparva,  Ipadioea,  dura,  qoc  Anmanio  fitt  liiUeqaente  Vcre  pragnninant.  JtcAv 
fibfofi.  alMiiicnm»quo«annis  peiounM. 

Nafcitur  arklis  Trontofe  apnds  ad  PramonMimim  Bonc  Spei,  unde  yinmM  ad  not  funt  ddara. 

Poficrinr  iifdem  locts  repcrinir,  Foliis  priore  anguftiorih.  cxrcr.t  vf;rn  fimilBmi».  Db  vjribwinllfl 
ccrti  coni^ac.  Tuigcnc  fucco  aquofoj  nuHo  cvidcnti  lipore  praxiito. 

■  *  P^ff. 641.  Pc^.  A".  tertiaVtfenu  fpteti  haerpcnatur 

ref»  InJtcHi  rettcuUtmt  femmAm  ingru  mmtr  lIerman.Cat.Hart  LBfd* 
lt«m«,  ftf»  hubau  rttiadmm  wum  Tuttmatht  Zgltmui^  quCtan. 

* 

dux  fpecics  *  prxcedehti  a  Vcningio  defcriptje  Mredimt,  ftd  fifiafenuiCUHqpai,  tt  fiTfl» 
Criplo  niinores.  Huic  femina  fimt  alba,  ilb  nigra. 
*  ^(#<<         Antcquara  4d  maturitjtcnr  pervenerunc  *  adrumnncur  in  India  adPtem  culinariam.  Dempio 
*'«/-  enim  cortice  ooquitur  incerior  cenella  pulpa  in  aqua.;  exempca  vel  ii^utyro  (eu  oleo  frij^irur,  vcl 
(3  Pefo        jj,^^         mCcuiis  parac^  Hunc  in  u(um  oonieruntur  in  hcm.  Secunda  (emjnibus  mgns 
m<Mr  TiSn.  ^v'^'<^^  eft,  in  dodififaus  iuimidis  fcovienii^  8c  ob  imnionlani  Aom  «moiiaem  i  adina  pn£tfr 

P«(.  64  ^  iLiloTiJ!  McL-ms  tKjMtici  4tMt,  Hujus  fru^us  duas  (pocies  iB  AmciiGO  nperiii,  ako> 
laro  pilparubeoHualtcram  alba  4  D.  Bmficr  ceniores  fafti  iuoii»i  ^ 

P/rg.  647.  j4J  fntm  capitii  ftftimi  fro  fecimJ*  B*Ifammx  fftcit  addntur 

CMCnmu  fmtctus  ZejflMicmt,  Mjtrt^efa  Uijitmiu  Hcrman.  Cac.  Hort.  Lugd.  Bat. 

Fert  firmeou  longiora  &  craflbira;  film  ampGoca»  (nliuidiiis  lodoiauj  frnftus  nriibrmet. 
ex  flavo  nibenies,  fuperficie  verrnoofi.  Cztera  com  piwre  oonveoiiint  Serinr  tn  Zeyian  &  Ma- 

lab.ar.1  ad  hortorum  (cpos,  qu.is  cincinnis  ficds  implicat.   Felis  amari(Cmi  guftus  lunt  inftar  Lupuli, 
cujus  ioco  a  Belgis  m  Onence  degentibus  ad  deooquendam  Cerevifiam  admbentur.  Indigeoac  com- 
mendam  doGo&m&exprofliun  liiOGnmininoriibGlaMiiGB  i  fib  4(adb 
Alcalicuni. 
Ab  hac  dhrerfi  yMenr 

Balfampta  Cucumerma  JnJica  Ponclcy         vtl  Balf.  tmu  fMiJa  D.  Doodj'. 

Hujus  flageUom  oum  foliis  Sc  floribus  ex{iccanim  ad  me  miiic  periaffimus  Botanlcus  D.  S.  Dmh, 
Folia  majora  iunt  qulon  in  Balfin^ia  vulg.  in  longiores  8c  acntiores  ladiuas  divifij  &  infioca«o- 

fcunus  viridia  viclcnnir.  Fiortt  mmores  in  mcdio  pcdiculo  foltolum  obtinent  lonulatimi.  Dum  xi- 
huc  virethEtidiflimumodoremexhal.it.  Frudtum  apud  iios  nondum  pcrfecit.  Semina  {  qnx-  ijcca 
nulit  )  ma|oi.i  quam  pro  plancxmoiHi,  longitudmc  lacicuduiem  non  multum  fiipcrantc,  compi^aj 
ab  altcro  lacere  non  raro  paululum  convcxa  ieu  gibba,  ab  altero  ooocava,  colorc  pailido  auc  ex  iu- 
teo  albiotnte»  Bm^  dariinexuolis  vana  icu  mxqualia,  pfatfircim  adnurguiei  utnu(gue  fuperficia^ 
tnm  gibbx  cum  convcxr,  ubi  liiobus  duplex  dennailams  iiemen  in  ocbom  cin0i»  anniilo  joKniio» 
dio  relicto  paulo  ilcprcinorc. 

In  Api^KJiuiicc  aa  Catalogum  D.IIcrmannusduasdiftinguit  (pccics  CucumcrL  pvirucei  Zcylanici, 
Pnma  producic  fnictus  palmam  longps,  lativi  Cucumeris  crafiKie^  ui  obtu(um  mucrooeni  definea- 
«ei^cunaaflavelut  in  ikvo  riretire,(&inaftbullislini(lteadii  eul|oracabCBiMpn^ 
robente,dulci,grata,  q.  (aocfaaro  oonmta.  » 

Hi  per  macuncatem  Hnduntiir  in  tres  poites^  oftendentes  femiiu  alba,  (iiperfide  granulaa,  Kfo- 
moidica:  vuigari  (nnilia,  aft  nujora. 

Sccunda  omnibus  (iii  partibus  minor  eft,  fru&ibus  digici  iongimdinein  vix  cxccdcnobuSj  ia  ma* 
cfonem  recurvum  tenninantibos,  leminibus  Momordica  vulgari  minonbiis  nigns. 

Uciamque^pecieminlior»  Acal  Ixyd.  viginifie&iaxunaii^ 

Fnf.  648.  Ad  flntm  Cafitu  dt  CMcnmert  fjlvefiri  adjicisttirf 
I.  Cuctihin  Jylvt/tru  jrlaier  MuL  R.  S.  ^af.  a;i. 
1.  Cucmmit  Afamttt  felie  Aniitrite  D,  Fagon  Hort.  Reg.  Parif 

In  Caukso  nonduin-cditaium  ad  me  traa(inifib  a  IX  r«Kf^ 

■    Ta^  650.  Terti/t  GranadilU  feu  Murucuia  fpteiei  addt  (equentia  (ynonyma. 

CUmatu  fetttafbjUa  fiure  refto  clavato  Mori(bn.  hiit  Cietnatu  fa^ier»  ftntaf^^U^fere  eemilee 


fiaiSat»  Muncing.  praXi  Casnmi  Fbt  fi^fkaii  JkSmt  fmtflfbi,  /bre 

CacHon.Lugd.BaCi  ■ 

OfiUiM  ffieiei  addi  fttfuentia. 

Clenutis  padiHora  fbre  lureo  Mmtmf^.   An  Ciem.  £  fios  Pa^T  HedentfoL  floribn  pocHl 
berfiaoeis,  frudu  minimo,  quando  maturus  mgtOP.  Jtaiqll?  CUGBnailk  Ebs  PCfliunii^^llcdo»- 

Iblio,  iiore  exluceo  vindante  Htrmmi.  C«. 

* 

Gbmubnht 


Digihzed  by  Google 


A^B     E  tH.  T>  I  X  1875 


Gimlird»  W  IlhmJMa  BrafSm^  Marcgr.  GnmM^e  j^ks  •mJtmr. 

•   Hcderrlcam^entis  fpccics,  morc  Mnnicui.T  fci:  G-,inacil!x  afcendit,  farmentis  paullo  teneriori- 
boi    Folii  h.xhct  (.iilpolica  morc  FL\br.r,  fua  otunii  ?c  qu.ih  m  trcs  angulo»  delincntia,  guacuordij^ 
Ibnga  &  tottdem  l.tta,  viriJia,  g!.ibra,  i^lcndentu.  Flofemlu  fercpaivos,  expallKk)  lucsIcenRl^  tc 
t^ipeuloi  Fndm  feqaitur  rotundus,  viridts,  ^plendem,  mftar  Municiuar,  Pomt  maioris  nugnhu- 
dme,  fuperr^  circulum  infdilptam  quafi  conttnens,  &  in  ccntro  cjus  trcs  Kncas,  ani  cxtrcmiMtc 
ittguios  ofwufbs  (e  ctmtTngentei.   rruftos  fecandum  longitui.1  inem  dilTc<^js  mtus  a.ipirct  cavus,- 
coitexq;.c  illius  Miiruciii.v  coitici  cr.iflitic  cft  .-rqiulis,  dr.plici  fubfbntii  coiiiptiliius,  Lxtciius  mim- 
Ina,  cr.tilitic  lignola,  rcliqu5  inccnus  Ipongiosd,  fucculcnti,  albi :  Cavitas frudiis  in  mcdio  perii» 
tediicia  more  /uglandis  in  tres  difpeicfnir  concameranones ,  condn^cqae  in  qualibec  qoacnor,  [!r 
rotnm  duodedm  J  ordinedifpo/itaaiipon4ld>RiCancl.t.  ch^peaia,  faascrafla^magjiitudinc  p.ir.ici,  m 
extrcmitaie  anbinis  tenuiora,  fblida  TeNUB  inedkUD.   Chiodiibct  corpus  pdlicuU  primum  obJuctum 
cA  uvci,  punftulis  fcn  rubcrcnKs  nigncantilNi^  qna  deTn<ft  1,  corccx  Iigncus  fiifcus  app.ircc,  inftar 
ceil^-  ovi  Ijagilis,  in  anil^|^crujnis :  cortioe  [raao  intus  aibus  apparet,  contuiecque  olea|^ooium 
huclcum  cx  albo  ftarcfcdH|i,  pcHiculi  indufum. 

Ky  hoc  nndeo  okum  paratic  Brafilieofes ;  quo  in  iacomis  ucuocur,cIariiSanun,  8c  opminii^  ttold 
cnin  coafnminir;.tO  obo  non  poceft  altupari,  qnia  amamm  eft,  quemadmodam  8c  totos  finAlu. 
■  In  horrnm  Regium  cx  Amcrica  nupcr  invecta  cft  Gran  uiilLr  ciuxdam  fpccics  ilida  Flos  Paflioms 
fU^Dp^nfbrmi,  flore candidiilimo  q.  An Muruoua  vclicaria  lanuguiola odorts  gravu  Ai^t^r.  i  D. 

Tag.  66o.ilka&  AifkmCMitm  Jt  Bryms  tlhs  sJJt, 

Ingeniuni  c.uli.irtiaim  congcncribus  haud  didimilc  prol>at  hxcBr)'onia,  tumgu/lu  fiio,  acri,  ama- 
10&  naaleufd,  tum  edam  ulu,  2^yldncnlibus  in  hydFOD^requeoa,  £pf^  panccinis  rude- 

ribin»  iliHqinelncohB  ferdidis  fua  fpomc  luxunat.  Spaf|i  i  ndloe  dfaiauHe»  fflmia,  in  modicunl 
vencrem  ettamefteate-  fiagella  tenera>  fleubiUa,  longo  Tari6que  rqxam  dticinnatis  fuis  cUviculis 
Vicina  qnxris  a^prdftndenrfa.  F^i*  atro-virtdla,  afperiufcula,  quinque  vel  Tex  profundis  Uciniis 
divifa;  Florc:  .id  foliorum  finus  folitarios,  .iliquahdo  binos  tcrnnfvc,  p.irvu!os  ck  quiiiquc  pic.ilij  rc- 
flcxis  pallid^  fiavetcenabus  &  iabhirlutis  compoiuos,  Baceat  Cerali  niagnitudiiic,  oblongo-racuiidati, 
Drimiim  vhid^poftmodum  rubcllas,  aliquot  lafteis  ftnis  perbclle  infcripcas,  concinences  in  paUido 
leofidqae  loooo  aeiiiai  fiilicof^  dunxj.  alpaos^  iiibcocundos,  cingulo  medio  quali  fafcia  in  obcuitini  api- 
«ft^utubttiiurti  Hidb  «d  iflidlo»  udM»  (wouitt  m  ZtjUm,  tit  itollit»  veift  dunori  dinute 

T^g.  ttdtm,  fro  tpuHta  fftcii  Lmti  Altxaniriine  aJik, 
5*  Htff«gl«Jf»m  frlHi  0iipfi0udti,  lnum  tx  dhi^  fOkfy  h  ntrtm  rmnltrm  JtftnJtniihu  • 
Kreya  Prod. 

Prf^.  667.  fejt  Im.  ^il.  aJJt, 
Ad  ecchymofui  [  fagillationem  ]  nobiliffimoni  OttapUffnx  R'  RaJicum  Sigill.  S^loin.  IrJiM 
Floreot.  pdverifat      panes  arquales.  Aq.  vitx  cbch.  imun^  Ol.  Rof.'  q.  f.  M.F.  Cacaplaliua  ap- 
flicetur  locoafioao. 


T«x.  669.  AJ  fintm  tfbnt  «JJ-  Quartam  hanc  fpedem  fk  delcribit  D.  Ilermaa  in  Affeii. 
Multis  (ruticat  vir^  aiMtalibus,  flcxibilibus,  obfcquiofts,  ramofis,  quz  ornant  folia  hilari  virore  hi- 

civla,  mucronata,  ad  Mjrtina  accalcncia.  Scpt.  iiicnlb  exsunc  h  ramorum  ci  inis  cafiiuU  par^M,  ro- 
tunda,  herbacca,  ad  bafin  tio.  monopeulo,  in  vindi  pallciceate.  &x  exigius  crcnis  divifb  vcfhca,  quo 
nrarcefcence  tranfeuntcapicuU  in  friuim  globofos,  pulchi^  rabeatet»  oaods  Afparagt  fimiles,  in- 
diidemes  fub  pellicuU  tenui  &  parca  pulpa  nuclcum  unicum  rotundum,  MUiduTOj  dunim.  SubituiE 
raJieu  flbrofx,  alb*,  multar,  longa:,  faac  Afp.iragi,  ex  uno  capiculo  proiHlDx'. 
Ptf^.  671.  /"j^,  lin.  aJile, 

Wdiphali,  quibus  Scoroucus  valde  familians  efl,  dccoclo  Glycypicri  cum  radice  pco  potuquoti- 
'dtano  utuncui-  cum  (ucceflii  m  hoc  morbo. 

Pt%.  674.  /m.  ^4.      «iwr^  iUtt  bic  fubjiciam  W  jbm»  3twiim4$  aJJi, 

Cum  in  Catalogo  Hoiti  Acaderoid  Lugduno-Batavi  k  Cianfl!  Vire  D.  Patib  Hermaimo  ediii 
IUWniam  Solano  fomifcro  Intiico  fpinofoj  Roraginis  flore  fruchi  CTOceo  pro  fynonymis  adjun^Jla 
Solanuin  Ipinolum  frudtu  rotundo  C.B.  6:  Pomum  dc  Hicncho  Melongenis  congcncr  J.  B-  pn- 
ftinam  fencendam  niihi  relumendain  video:  fiquidem  D.  Hermanno  non  poccit  non  cilcprobe 
'perfpeda  hsc  pUma,  uc  qui  eam  tum  in  loco  liatali  crefcentem  iriderit»  tum  m  horto  aliquaodiu 
oolueric 

Plurcs  cjus  rp;cic5  diflinguit  n^cm  crnc^itifr  Botanici:s,  nimlrum, 

I .  Eam  cujus  Synonyiua  dcdiinus,  quaiii  Qiiu>ui<e  liiupliticer  liidx  Hort.  MaUb.  eandem  Eick. 
z.  Eandom  fpinis  violaceis.  . 
!   \.  Eandom  Ipinis  ex  albo  virentious. 

'  4.  SolanurayScc.  candicansmaximitomentofum:  L  e>  Sol.  fpinofum  maxims  tomcncomm  P. 
Scccene,  cujus  deloiptionem  dedimus.  Hancfpeacm  pro  Anadiund.i  Hort.  MtUk.  habec^ailui^Htt- 
dus  pilis  iienlis  lootis»  tontdis  ac  aoniuhil  liirfucis  cx  albtcance  fUviuioiUs  undique  ctroandatite 

  f.  Sblinuiirj 


Digitized  by  Google 


HlSTOKIA  PlANTARUM, 


nm.' 


Americanum  (lonbus  ex  la&eo  &  coeruleo  nij|ECiii  HailC  ^paGiam  (n>  Jm*» 
f€h»  foenuna  Pilonis  habet.  At  D.  Commelinus  pracedentem. 

6.  Solanum  pomifcram  frutcfcens  Africanum,  fpinorum,  nigricans  Boraginis  flore. 

H|kic  ( inquit}  Solano  iiippioeitur  radtx  alba,  lignofa^  perennis,  longo  8c  obboDprepcxtu  dtipsdk 
&lltemii^t«Mfirfignora, (el^  ramofusin  vindi  nigncaiu,  aaudliiior^jpqlbaimip 

£que  armatus.  FclU  promit  atro-viridia,  oblon^^a  pranmd^  lacmiau,  coftb  ab  utraque  paite  fupp*- 
ribiK  fpinis  obfeffis.  Flores  ad  ramoruro  cacumina  pentapeealoides,  Boraginis  facie,  cx  ccpruleo  pal- 
lemes.  Baccas  Pomi  amons  amplitudme  5c  forni.i,  primum  vindes,  aemde  flavas  &  cx  maft- 
litate  in  nigrum  degenerantcs  colorem,  fovences  famMa  comprcila,  orbtculau^  fiiica,  m  puJpa  fla- 
vefcente,  Tildda,  acnj  «nara,  nauleofa  &  virola. 

Ad  fbfTarum  margines  locilque  aliis  iocukit  PfomaotMii  bpmt  ipai  ^iOllWjgroTenit  In  hoitiK 
taiD  per  femina^  quam  ramorum  drcumpofidonem     lubmeifBiiem  oominodwBfne  prop.igatnr. 

Hujus  radiccm,  quam  acrcm  8c  amaram  deprebendi,  exemplo  Ilottentottorum  ad  Hydropico-' 
jwn  aquas  per  uruiam  educendas  ex  decoAo  prclcripii  magno  femper  acgrocaaoum  ievanune:  pul- 

gmTOf^baccaiiimTiniknCMnreperip  induoattm  ciptii  gnmM!»  mponi,  dolMa!,  fiutmn 
nique,ipsiniqneiieoeoL  '  * 

Hajas  aliam  fpedem  Tidmms  in  Horto  reverendid  Epi(bopi  Loadjgjttiis  numb  praAndd  ke^ 
niatis,  fpinis  crejhnodlNS  cnflioi^ 
Uis  adde, 

f.  citrm-cbimJa  11.  M-  7«"-^;'^« ftm^mk  Pt  CwwwBd.  Mmmi  Mbw 

fnm  fraSu  mmm^,  msniato,  gUbro, 

n.M. 

Rcliquis  minorcft,  aldtudine  {eHqui  lutduoromjpedum,  ramis  in  latura  fparfis,  cjus  cttiUt  non 
rubclcunt:  RaJix  fibroIaSc  aib.cai^s:  Scipcs  cum  iurculis  tenuiflimis  pilis  obfitus  8c  viridisj  meduUa 
intusmolii.  Fu/»^»  multo  rainora  cactens,  piIoG  .ic  afpcr.i  nonniliil,  ^aucioribdfquc  &  niinvib  cufpida- 
ds  ladntis  (inuata.  FUtcs  omniiun  minimi,  fteliatij  qumgue  vel  lex  cufpidum,  colons  coerulco-di- 
lui  tc  iubpurpurafcentiSj  tn  fingulis  cufpidibus  in  iMdio  Tcnnla  albicante  ac  nitente  &  ad  umbili- 
cnm  calvcis  vindefcente  ftriati,  6  caiyce  in  qoinqne  culpides  partito.  Cocadnm,  quod  in  medio 
llaTum  Ku  crooeum  elt,  conftat  furreiftj|§c  cr3i&  (larainibus,  qux  (upeiiota  &  inieriora  versus 
ejufdcm  ferc  cralEtici  (iint.  FmRut  cx  omnibus  ipccicbus  minimi  liiiit,  rocundij  glabri  fine  pilis  ac 
nitcnces,  4  fuis  calycibus  ar^  inferius  comprehenli»  colore  dum  immaturi  funt  vmdi,  dum  vero 
maturi  navo,  ddnde  corallmorubra   Semau  prxcediaittiam  (imilia. 

Radids  doooaum  coofeti  in  febre  calida|^  ideni  cani  «dk  ptodcft  cUMtAmpcpmidni»  km 
flnmgurixj  cbm  iiKNueiMo  GaMMiofni  BauDiii  8c  interanonun  connuubui  conoudfc  KHuds  loc 
(bliorom  uiccus  deooSus  8c  epotus  concoitioncm  promovct;  idcm  cum  (accharo  datus  uti,  Sccjus 
decoAum  cum  meUe  (ervit  pro  phlcgnuticis  luvacque  in  fcdom  aljpcnate.  Foliorum  &  fni- 
auum  deooaani  addiRipcudll»  Sacdim    cddi  pfo  praiim  cccpcni  Inni  ia  naftiooa  paitii 


Ffeneque  hx  Tires  nobis  lufpeAu  (ont. 

An  planta  fptnofifllma  Virginiana  nobis  ante  ;o  annos  apud  Trade(cantium  vifa,  cuplfque  fblia 
&  florcs  enaninum  rctincmus,  fic  praccedcntium  aliqua,  an  ipecies  ab  omnibus  diftmda,  mihi  non 
conftarc  fateor :  funt  autcm  fbha,  quantum  in  iicca  difccrnere  hcet,  Izvia&piluommnodef^tuta, 
utrmque  non  per  mediam  tancum  coftam  (ed  fic  per  nenros  latecales  Ibiius  aoitis  flavicantilws  ob> 
fita.  in  furcttlo  florifero  quinque  aut  §a  flom  fiuit  ^iiMifar  tanaaifdiwi^  8c  propemadnm  tcft» 
lilttt  (ccus  quam  tn  Hort.  Malab.  pinguntur. 

F«g^.679.  Capifi  i;.  aJJt,  Solanum  peregrinum  Betx  fblio.  Folia  Iiabet  grandia,  crail^,  (iic- 
Cnknta,  ad  Betz  formam  accedentia ;  nec  flores  nec  (emma  vi  jimus.  Sufpicamur  ifthoe  COQgBiac 
efle  Solano  Americano  racemofo:  m  Horto  CheUeiano  ut  &  Fulhamenfi  colitiu". 

Psg.  68i.  Ad  fecundam  Solam  veficani  fpedem  nota.  D.  Hcrmannus  in  Catalogo lcpius  kn» 
dato  SoTanum  veftcariwn  Indicum  i  SoL  Vdic  Amencano  (pede  diAin^um  b  bujus  Syno- 
nyma  ponit  TemMtl  leu  Planta  adnofa  HtmtmJL  p.  19<.  Camuni  Tiftms ;  nec  nos  repugnamus, 
cum  illi  (  ut  qui  utramque  coluerit )  plantz  hac  non  poflunt  non  cflc  notiores  quim  nobis,  qui  neu- 
tram  hadenus  virentem  vidimus:  unde  8c  Halicacaoom  Virunuuium  Fmk,  ab  Indxo  diverfiim 
eile  abfque  ulU taq^yttfitionB  agwlanHi  DdMntr  otip  likdQpwendam,.^ ^iOtJBffirmi 
frttttJtmt. 

Sdanum  fpinofiun  D.  Rgm  inGttaL  nondnBicdkanm  JSrt.  Re£.  Farif,  ad nw ttanlniiflo guo; 
tooii»  PB  rfifCftdaiiiilim^HflwrinqiiiT''**'^"" 

JegaaaiiCdWM^Ii  tk/km^k  ^ii^  lioimtUm. 

n«^<81  Q^rtfeSoknillalicacabtrpeGki,!.*.  HdicaciU  fiM  All«l««liidMiBoniii  pkiikh 
tam  9c  aocBndanm  dcfiiqdonam  tndie  PioLIiennaniaB  in  Catakip  Hoiti  Acadanii  lag/L 
Bat. 

RaJice  nitinir  tenui,  .ilba,  fibrofa '.  Coliculis  dodrantalibus,  tenuibus, rotundis,glabris,  crebros  in  ra- 
mos  didu^,  media  fui  parte  humi  procumbencibus :  Fbliis  Solano  vulgari  fim^ws,  (ed  mukd  mi^ 
noribis,  fltto-viridibus,  acuminaus,  in  mai^e  aliquando  leriter  aesaas,  lieptas  int^rit  Ad 
rum  finus  prodeunt  (ubinde  in  calyculis  quinquifidis  florei  parvi,  pallid^  flavelbeiite^  monopetal^ 
in  auinque  angulos  acutos  diiledi,  8c  adlundum  fulcis  nMCdis  infcripti.  Hos  eid^iianc  TOiadc 
herLiccx,  angiilotb  Solaiio  przdido  duplo  minores,  qidia>inclndinu'baccacoiicolor,tdfettafani' 
nibus  depreffis  paliidis,  ui  puipa  virena,  acri  8c  amara. 

In  incultis,  (ordidis  arid»  Mokbant  &  21eylonz  collegit  D.HenmniUH;  Ez  fetniiubus  deddon 
gaotannttieieaoTat.  FwoadSoknnni       accadi^  paiabuitMaaiioniid^ 


Digilized  by  Googlc 


.JT-PEJ^T^IX  ,877 


.   Stlanum  pcmifirfm  Amniimm  wm  ^nrfmm  USet  fin.  hm  Sn^am^hr  K£uCKr4v.  Ivabdn  - 

Piloiv 
Vife».  Marcfrr. 

'  FniMX  eft  eoacmmodocrcfcensquo  Jwrtfxba,  fimilique  ligno,  /edlblet  altiusaniirsere.  CsnJex 
^Aoiid^^ac  leBihirfiitic  pnedjcus.    Folta  Awzdx  figun,  inoriiiutd  poHcj,  palliik  viridu,  oblonga 

non  it\  Ijciniciu  ut  ^"'^'/''^'«Jcvi  hirfucie  fcu  lanugine  infcifta.  * 
llores  itidcm  fcrt  ut  Jurepeba,  ladeos,  psntapctaios,  inftar  ftclli  expanfbs,  in  mcdio  autem  f^nti- 
mda  lucea  (imt  erccia. 

i  Fr(»c/*ii»feft'inagoitudiqenujori5Pomi  vuIgaris,rotundum,  initio  faturati  triridem!,  9a})naaz9Bmt^miml 
lanuKine  teAnin,  per  iMtiirkatem  cicrini  coloris  ac  fplcndentem.  Cortex  fmfiUk  inflir  teflK  on ^T^^f^ 
fraKilis,  intus contuiet  pulpain  fucculcntam,  flavefcentcin,  admodumdulccm&grncjni  fovxiAmt.ct-m  mt^nt^ 
terum  non  edulem,  qux  copiofa/fffliiw,  Lentnun-inagnlnuline,  figura  &  colore  concinec.  mfitu. 

Kadix  pUntx  e(l  amara Sc  tcnumm  partiuni,  .irq>  e  intcr  rcn)Cvlia  cicobftrucntia  in  prctio  habili. 
pnriertim  in  renuin  vilcoiitaobus  abi^cr^cnuis.  <^a  radix  quibuidam  jutnis  anura  videnir  ^oaal^ 

Tm4immtfitmt^  StUm_^cUint€rfer4twr, 

tMkgmfiiiSttniir»  Pttlcpaead, 


Hxc  pLinc.i  omnibus  fuis  p  i  tiljus  caule,  folio,  flore,  ^udu,  multo  major  cft  ca  quam  dcfcnpfimw 
in  hiftoria,abaslimilis.  I  ructuspomi  mediocris  niagnitudilicm  a;quac.  ^ftque  ffa-ianis  fcu  luJcati» 
plcrunque8iiiu.xjualitcrhic  illK;protuberans,cumiJljitf«iqB»&&rotun(kisi«j  magis  iniuper  plantis 
&  depreikis,iiongtoborus  ut  iUius ;  wiHem  lubd  colori^  qumvisldManir  etum  fauiut  teaente» 
lore  per  maturitatemluteo,aureo,  aloa      '•i., .       ■.  .  '■ 

P.hk\nfonus,  Lxperiaitiiliil,  iteng peraliqBOt  anoot in Jwrti»iioftii»fi>mM finAnm 
noremevadere  ailcnt. 

,  lioc  lenus  in  Horto  Rcvereiidiir  Epilbopi  Londinenft  Fulhatnia:  prope  Londianin  vi^mn  ht» 
 ^iGumfiiiduiiianira^&  ipGsiBaiimiaiimpaumi»,ivii|gfuino^ 


l^.  684.       fnem  capitis  Je  A^artgo  aiie, 

6.  Affaragm  acHUatm,maximm,  jarmentofm  Tjeyianicm  Ilernun.  Cat.  Hort  Lcyd. 
HervMm^ 


dcorfum  IpciiUntibus,  .irmau,  vicinas  arbores  fcandentia,  cafijiie  .amplcdientia.  His  .idhxreot  folu 
rcliquis  hujus  bmilix  fpccicbus  onmibiislaciora,  longiora  &:  robuftiora.  Adquorum  linus  pmdMlllfe 
c  calyculis  exiguis  flarti  parvi,  pailidt,  hcxapecali,  fuicici  brevibus  ceauiffiinb  p*»<i"i'«f.  HotfiKipi» 
unt  baGcxrubentes,  inqiub»  ooatinonntf  ntpbrimam  temi  anfidofij  niflincnntes  adiiii«  Tdot  in 
^edeiNiscoaiiQiiJibas.  . 

Sponte  nalcitur  in  i>'lvis  inlulae  Zeylaiuej  indigenis  HmtdmmiiSf  Europans  vero  ibidem  dcgcntibus 
Scorzonera  did.i.  R.iilices  vel  cum  lade  aut  biodio  ctnunm*  vd  fido  aceto  pipeic  oonditn^ab 
ancolis  habentur  in  deiidiSi.    '  ^  ^  . 

•j.'4§mtipmmiJmimjtfrkmmg^iBmu 

Htrmam. 

ACorruda  vulgari  nihil  diicrepat,  ntfiredicibmcralSoribu^  roaiiidioribas  bDlbiUonim  inftar  cx 
uno  ccfpitc  aei^ndcntibus,  faporccom  AfpomipZqrlanieooonfimili.  iUrivolanunmai|iae$ar> 

ca  Promont.  lion.  ipei  iuxunat. 

8. 


Cauliculos  (eu  flagdla  inulra  edic,  tenaia,angulofa  humi  fu(L  ramulos  hinc  tndecfebioiad  lemun- 
ciaha  incerdum  intcn'alla  emittcntia.  Ramuh  pantcr  crcbris  foliis  felainciaUbus  aut  longionbus  ri- 
gidis  aculeatis  angulolis,  quarqoe  (pinz  verius  iunc  quam  foUa,  alterno  ika  veftiuntur.  FJcrtt  circa 
foliorumleu^imiwnnn  bueicwnnc  heibiiBeicobin»»  Aipengifloiftufimilcij  RnAwnonobfaf 

Vavimus. 

Prope  Tauromenium  in  Stcilia  invenimus  drca  finemMafifloreatMii.  AHTeB  &  Mnuidx  Aipa-rnau 


a#ipe(aesfic  neibiiini  ouminiftamnon 

.    Ta^         /<».  15.  sJJe, 

Chniiian.  Memzel.  m  pugilb  rariorum  plant.  duplex  eenus  diftinguic,  Alceram  vocac  yutm  Idium 
fd^rmifilm  mtfmikm  mmm%  AlmnmfTft.  U.  fAfi&t  f — 


,  Smimtfi^.  4ifnml£a.i\.mt*fittft<irfmMmm,  .• 

cap.  xxvnr. 

Smifmwmm  mmbmm  kmtiftnmt  Bni/Smm  Muoff» 

.       AUrcfr.  .          * .     •  ' 

rl  fefquipedakm  aut  nujorem  eItiliidinema(ltti«uttmuIiiMM&r,digjtumccaffi^  hgnofi,  fragilcs, 
teretes,  fijliis  circumcinai  eo  niodo  quo  Porticulaca ;  qua:  (imt  egrcgi^  vindia,  cralla,  fLCcuIcnta, 
'guraPoi-tulaae folus tinulia,  verum  lon^c majorj,  &  niagnain  Acecolam  aequanna.  inccr  ioha  la 
nMbrilii«n«i^i^pig^ggiiijll|^  foIiisconibiKcs,  uAO  Itto»  ifiamiMni  ittKttii^ 

Uuauauu  Jbri^ 


Digitized  by  Gopgle 


9 


HisTORiA  Plantakum. 


loris,  figura  drvoiAylloniin.  Flores  lcquiinnu-  /Mffrf  magnitudinc  olivx,  nigrx,  fplcnclentes,  luc- 
oulentat  arnCm  haoentes  inftar  nigrorum  Cera(orum  mulum,  &  nttcieiun  in  inedjo  inftar  Pi^tak 
X0£x  longA,  reda,  unolaterenuiln  fibuneiiaoaaoavataliabaw,  1igpiA,iiBBUi$,itihmttiiibmL 


cuslndicx. 


t         9  -  ^  • 

Pc/W4i?*C^le<k«iakeraDiofcondisW^       .         ^      .   ,  '  . 
Stinm  Jifruiitalmff^ii^mimm^  fiSimmhMiUtk  ItoiintGtf,  ilH»lnfim?nlmm,  9m  Sfd 

HtTfn 

Lods  inariiimis,  aridit,  j>Iar6ofis  ad  Promont.  B.  Sp.  fruticis  altimcline  aflurgit,  rtiie*  (ucco^ 
longa,  bradiiafa,  rdbiittavrufeibefMei  nbtounquam  albicia,  frequentesfibraseminente:  r«KrAr#pol> 
hceni  craflo/ra!hofbrW<*Wic*tefae^  qui  partc  irjfcrna  cingitur/***,  denfjffimo  Kipaxa  aMq, 
pctiolis  congcftis,  orbiculatis,  craflis,  fucculcntis,  alfqiwhilo  volatmaniSs  magnitudjne,  gi.iiiciSj  amfeitu 
jiunc  rub:nte,  nunc pallclccntc ;  partc  vcro  fupcriorc confpiciturnudus,  m  tcnuo  gciiiculum  pro- 
tubcrani ;  quo  mcdtantc  divaricatur  in  aliquot  ramulos  dtgit.ilcs  &  p.ilniares ;  quibi';  c.x  caiycc  qi«n- 
quefolio 'dcpendent  fimt  obloRp  qiimquanguli,  qitinqQe  rubentibtismcaniatis  pctalis  oris,  fuduni 
reHexis  cum  loddetn  h  nieifib  exlerentiiMis  llammibus  apiculatis  flavefcentibus^  conftru^  His 
evanidBltKXodunt  morc  LonijcTicrinV  quiAque)?&a«XiroornicuIatz,obIongc,  preffiusihvicemiuif^, 
inciudeniei  ftmiut  exigua  rutla.  1  ota  plann  aquofo,  vifcidooae  gaiKiet  fccco,  aonfiniiiqueTiituta 
qd^mBVodei  WficiKmo  prbpagacvtmiiiiitaUis^ 

jlifiitm  tjufJemftg.  tiUmtir  fe^tnti*.  .     ,     .   ,  " 

M)  cnntorfdatur  R  to«^.irt  laAisreetetis  Vbii  F.  poftgiBtbatlbii.bisvelterittA» 
In  mriamm.uionibirtCKulorum  ert  cgregiiim  remcdium.  Ek  liS,  D^F^d  p.BdfiJJt^SaiUt 
tum  cgrcgiuin  ad  ccnnburtitMicm,  cui.in?  fino  cic.ttrice.  R.  Axufigic  tMeDtit  Ifcj, Sticd  Seiliptf^ti 
lli(j.  M.  &  partiaffedjcinungatur.  /A //«//f  c  MS  pra:dicl.  .  '  ' 

Fdhainix  in  HortoRevcrcnditT  Epilcopi  Londinenlis.monfh^ante  D.  DMV^Sedi  maprts  (pedem 
viaimus  germinibus  feu  glolMilis  c  foiiorum  (inubus  enliffii  fe  pWipagaiiiefli,  Miorun>  iitquam  non 
kfimorum  &  ieiT«  proiuSmrttii  taniiilii  fed  & 

Sedum  vulgaie  maiimiMnB<nNMi..Ca«;  Hocim^daiEii.  Aflmnuu  snEtaxas  Pi||ili(Hi(ii dto 
indtca^-  '  'i     ■        y ,  ^       .       ,    ,  ' 

Sedofaivaltttinii^flMdie  J.  Bt  Hata  plantanon  de(cribicur,  vcmm  Iliitor.  Ebrodunenfit 
oomulatoW^  pioe*  iiiSimQnt  iconem  Senrnervi*i  ibMoriscrenad  myrtiibUi  Lob.  is».  pnmo  m  loco 
exhibium.So^iealvaiitcTriquondamfuit  /JaddiiwSttliimmoM^^ 
nmiftliaettiaaij,  •  .  ,  ' 

■THt.  69I.       SeJs  tnirnra  intafite  frefri»  aJittttr 
•    I.  CMtMmvera  raitee  tuberofa  }  b.  Cet.  m^jer  CB.  Umhlicm  Vmrii  Gw.  V«mii  VH^k 

Ex  radtce  tuberola,  exiguis  fibris  donati  pcdiciili  cxeunt  palmares,  in  mditim  pdtitt  droinatiqflif 
jWii,  cralE,  fiicculenti,  glaua  umbonem  inlcrti,  l.iporis  viladi  &  aqiifci,  Indidimque  adcD  cjuks  pro- 
deuntdnoanttres.dodrantaki  aut  altiores,  alias  (implices.  aliisramofi.  ab  imo  iac  ad  (umrouoi 
cbbfenB  jibHti»  (ftidhgisi  lidrbiiteis  odmdfi^  fieirlfaiii  FblMaiiid  findiblii,  «MiCMii,  nulBii> 
busamcn:  ffwfn  ctiguum,  Porttilaac(?mile.  ,  ^^^^ 

Folia  qu.T:  in  imo  cauk  duo  vel  tna  plcrunquc  fiint  non  ut  re1iqii*-dlauinli  neque  in  eAMM 
centrum  leu  umbiiicuui  mlci irur  pedlWlus,  (cd  ad  I.itus.    Tolia  intcrdnmUpame  OOOGava  fiujf  iO'« 
tundibuliauiacetabuliicrcmmodum.  ,In(ixB  &  vetulUspanetibus.      '    _    .         .  _ 

Altenus  fpeoeiiLuRbdibdlittiMliKiMiiiifitt 
lils  pallidi^Svircntibuivdcat.  ....        n.  jL 

Superiorc  xftate  irt  Cbtttedohjs  pldHds,  qu«  in  hdrW  MD  coloiti  obiervavit  ttuhiqae  oilentt 
•J).  S.  pto  v.ilailo  lcmtfialiquinque  tlieculas  {ctifiliquas  dircrer.15  femitiikmieNMmfiilgluiilW 
Cldi»  (ucccdcr.tcs,  adcoquc  de  cjus  bco  oninein  raihi  Icrupulum  excinit.  '" 

1.  Ceijleia»  rmlit*$iAerifslmfsr«fiMtMoniCetflti^fi*reliitee  iii4xit^  Lcyd.  > 

Pi.rcciiciiti  qu^im  proxim^accedit,  nifiqund/c/»«  gerat  majora  (piffioraj  nec  cir£atsriter  fcifteVain' 
fcu  c6t3'lcd6ncm  emngentia,  (eii  luxta  pediculi  ihlernonem  aperta.  Quitt  &  radicenilion  pnmut 
lOtundam  8ctuber'ol.im  Kapi  irJVar,  icd  longitudmalitcr  porreftam  &  (iib  terram  mpaWQ»  k^pl^ 
CTfflny  fibrx  multz  exiles,  quibus  nutrimr  radix.  Fk>res  Sc  (emma  vulgaris  (imUia. 

Fleniorhuimde(cnp(iooociiRiein  Dodait.  Memoir.  Folia,  iiinuit,  cMHMilA&nt,  interoienil 
nonnihil  dcncicutatis,  per  hyemem  virent,Miiid  tnarce(cunt  velligiis  duntaxatnonnuUtsreiiais:  in^ 
tcr  qaxeaulu  ailurgic,  teres,  rtibicundus, firmus,  fbliis  aliquot  minoribus  veflitns,  in  tres  vel  quatuoc 
nunos /bri^ lucob,  pei*apetalis,fpicans,  calvcelongo  vindaiue  exccptis  onu(Vos.  F.  nic^lio  tioio 
exoriuntur  quinque  tlieculx  ku  liHcula:  angulix  reciaf,  viridantes, /fwiw^w  minutiflinns  nibciuibus 
f^tet:e,  quas  qainqijc  circuiiiit.ini:  Itamma  atrinai  apkibus  donata.  JutMO  nien/e  <lorct. 

Ootyiedon  Galeiio  7.  Sunplio.  mi(bE  eft  &GuIati^  Ocmpe  humitk!,  lubfrigula:  c.i)iildani 
(Moore  aditrin^emis,  Sc  cura  ea  leViter  amaiiet  Tlldft  iefi^rat.  ttff&tom,  abjl;ei  git  &cdilci:cir, 
ita^ie  ^hkigraaiM  «yiipslamdesA  dtffGfdkmilktfMioi^miimtM^  Ibmaehi^dorc  a  (Vu 
,    ■  •  ■    .     -  ^^^^  antis 


Digilized  by  Google 
 J 


jqxp  E  3SCT>  I  X.  ,879 


ttltlS 


itis  utilc  cpiplafma.  Pnrntitur  folu  cum  radice  manducata  cilailobconfnngere  St  urinaai  movcrc 
Dtofcondi  Cotylcdon  fioM  rit  itdMmt  nttA  fttfxo  ovi  Tino  arcumlKo  irilhUarom  ' in6»m- 
«nanQn&us.iacns  igvibast,  ftnunii,  penikiaibwiUkuaittilianir,  ftpmadiianiorem  cofiifarac  Hy- 
dropids  felia  ex  meUe  nncar.  Herhi  animnr  ad  amatoria. 

EaJemfag.  Ad  finemC^fitu  tertmltSeilu  ficUaiutdde 


Henaaii.Cai: 

Exijm,  fibrefam,  albtm  hdbeeraJSww:  em^  oomplorei,  raniolos,  fuooofbs.  fpith^tma  altiores: 

Tt  !'-a  viridi.i,  angafu,  acumituta,  caulcm  abimo  adfumnmni  iiPrue  crucnro  pr)(irvi  volut  in  Genti- 
ana  ambicncia :  fltret  albos,  pciuapaalosj  in  mulgario  ieu  unibjiia  dilpolito$ :  jemiua  o^igua  m  liii- 
cdii  quiiiii  invioein  r~ 


Esimfi^*  Stdm  mmm  J  rupe  S.  VtKunfu  c«r«%.  fl^.  flm.  Ang*  &ViaeeM!li  Jbmgcttn. 

P»'if.  69^       fnrm  C.jpitii  efuoTti  aJJtt  . 

Plantaj  hjlcccruditilT.  I'.uil.  ncrmanniwin  CataloRo  llorti  Acadcmici  Lugduno-Batavj  ad  Ficus 
IndicasOpuntias  didas  icicrt,  Cb  !cu  Ficiis  nizoiJeb  appcllat.    Etenim  (inquir^haruntoiB- 

nium  floiiuts  lubiicirur  fruttus  ad  modum  F«c(tf  indicz,  quicujulcunquc  lic  magnitudtnis  acJunne  ^ 
indn^c  pulpam  fiiccniamduloem  Ficmlndioe  nmilem,  quanquam  liccicjcc:  in  Fun(;ol«m  amam 
mcmbran.iccam  fiibrtanciam  degcncrantcm,  &vanos  reminumloculosdcfciibcnrjni. 

Mihi  nccdum  con(i>cdtj  f.mt  naruin  plantanim  fiuiJtus,  ad  Aizai  tamcn  pocius  qi  .iin  .ivl  l-icus 
InL  rcfcrcuiix  viJentur ;  .i'iC  rc  >i  i;  novum  ptanrx  Rcnus confhtuunc.  Difpelajncuf  .uujin  a  D.l 
manno  in  qmnquccapliilarcs^  quarum  dux  lunc  frudu  p)'riformi  nujore^  ouiaque  fi  u^u  pyntbrmi 
minori;  trcs  verorruaao(bNuatt>:  8emnl(ictpfidarei^-^tMBft«lw 

Piima  iaicriUiur 

tkm  JBiuut.Jfik»  tmj,  pmmA.  tfitng.feikfrt^,  muunt.  tJiJL  ' 

Fni^ium  maximumediilemlRcQi  fimillimum  proferens,  (p^imt  ab  MirM  oraflk,  fibrul.i,  repinte, 
niiticifqite  librata  capiltamemit  ealkmlti  multos,  numt  ftraioi,  oigitum  crafiob  duos  crcive,  cubttum 
&  amp&^  lon^os,  liicoolbs,  exviridi  pallefcentes,  penes  rldioem  aliquando  mbences,  ad  quorum  gc- 
niculacxeunt  bina  cx  advcrfb,  cligiti  longicuainc  &  crafGcie,  trunguliria,  vindia,  liicculenta, 
aimtoridem  cx  oppolito  ramulii,  &cx  his  aliisatque  aliis,  fiiftinencibus  iii  c.!ciiminibns  fruAuum 
rudtmcnra,  pynformia,  quinqu.in^ul.i,  quinquo  crigorus  foliolis  inferioribusmulta  nnno.  ibiisaraira- 
Tallaca,  intra  qux  emicac  Flos  ftcllx  vel  Solis  effigic  radiatus,  aftcris  Abre  ampUorj  ex  molleculii^ 
tenoibas  finmerol«  petalis  quaft  radiis  ad  Solem  aureo  fulgore  micandbatf  OMifiniAns,  cuigemibiu 
multa  concoloria  ^amms,  farinaceis  flavelcentib.  apicilis  donata,  quofum  medium  OOOipant  feprcm  ^ 
o<ft6ve  corniail.1,  ex  luteo  viridantia,  inorbem  diffiila.  His  marcefcenbbos  maturamr  fmci.n,  ad- 
aqiians  nonnunquam  Ficum  vulgarcm,  vindis,  nulpo(us  granis  mmLtilliniis,  fiporis  (ialv.i.^,  aquoli, 
haud  ingrati,  fummo  ambitico  quinquc  fteUatisaecudacis  radiis  inicnpco.  pulpa  veL  dco  putielcentej 
vel  intenlion  Solis  aeftu  in  fiingolam  liibftaAdafli  «amleuBte!;  4»«  «^efifmr  in  quinqaelocaks,  in- 
.  dudeniKs^cMWM  ^xifna,  aneuiola,  (iilca. 

'  Linrariatcam'oeterisliib(equentibus  huiuslbrtisIocisniarft.a  BonxSpei,  Cratfc 

ubi  fnirtus  tam  a  Belgisibidcm  hofpirantibuscjiiam  ab  indigenis  Ilotceniottis dirancut.  Hu|as propa- 
gacio  fit  vcl  pcr  avuKosraniiilos  tcrra:  commiilbs,  vel  per  radiccs  quas  caulium  genicula  terrat  proxi- 
ina  demictunt.  Toto  anno  in  Belgia  vigcc  &  virer»  aftpnefirTandaeft  iBraincinjufuai  Con^i* 
cicur  tnpiid  florum  «olorCj  alboj  purpureo  &  flavo. 

EaJcv  foho  triartf^uUri  enffrmi. 

Piiori  omnibus  nocis  relpondetj  cxccptis  tbliis  nonmhil  brcvioribus  cnfcm  falcatum  ladon  doiib 
iniitantibn6. 


a.  fkm  MuiJei  AfriemitmiMer  tr*S4,fiiktnm9fJmi^lmH»,fh. 
Jtt  J^rkmmm  trimgpJmi  falk,fitnbitm  MCfBf 


IWM,  AKCiiyfmiatmmiiAk^ 


•  Pirtium  cxilitate,  ncutiqu.imdifpofitlone  &forma.ibantea!l,irisdi{K;rt.  Filitcfcir  cuiliculii  cu- 
biti  aldtudine,  rC(:tis,  tcnuibus,  lignolis,  albentibus:  duplo  brcvionbus,  digici  minimi  craHiri- 
miTixadjn]uannbus,  glaiias,  triangulis :  fV«r>^M  intraquinque  fbliola  hiteis,  ad  Solem  expaitfH!,  fit- 
pcriore  minoribus.  His(iib|icittatur /r»/7<tf  Avellanz  nuclei  iiu^iaidine,  pyrifbrmes,  qninqttan-' 
gali,  fucculcnti,  duloes,rentAaKfbngoli,tenaoesq»a$iauecoriaooi,  in  (ummo  plani,  qntnis  fleHatim 
dccullatis  radiis  notati,  claudentcs  in  totidcm  oblon/^ts  locnlis  femina  p.illidc'  ilavclcentia,  angulofa, 
dura,  exigua.  Indiget  eadem  qui  (upeiior  culcura.  i  ohoiuni  lapor  ublgrvacur  nunc  laliiis,  nunc 
aqiunfipMusjprautmcingeninm  kGmqoDiiaiaBK  . 


EsJm  trimqmletri  ftlk  mri£,  fin  imm  mvm,  firi  fmrfnnt.  Jht  Chyftmtimm»  Afrinmm 

Tota  iftatc  llorec  cum  proximi:  defcii^xa,  ci,|ijs  fitum  &  (igur.im  omnino  imit.itur,  fcJ  viJctar 
puUo  minor  Scgraalior.  Folia  edit  vindia ;  llores  intus  aureoSj  cxtus  purpuralcentesj  eonnus  colo- 
remqaodainaMMO  inarmmm  mcnientei» 

Uaiinaaa  %  LnJm 


Digitized  by  Google 


i88o 


H  I  S  T   O  R   I    A      P  T    A   N    T    A    R    U  M 


EademfolMttrttifnemimfiiinfmfm».  Ckjputi,  skutidu  Jfnumum  trim^nUri  filia^  fin 
fwpitrto  Breyn»  ^ 

r^nliailk  eft  iofirnus,  herlMceis,  rdupinis,  dodraotalibus.  Foliis  viridiiiusj  tcrcubus,  itigf^^grar 


Uaec  k  inodi5(CftardifiitfbluinooaiIiiI  longionbus  &  iloribas  dggjintifllnio  ooociaeocolore  co- 


Vlm. 


|.  Fkm  mtadtt  Africtau  majtr,  flert  fim»,ftk  fltm  bitkri.  Ckjfmthmmm  tiuU»  j^Hma. 
'  fnnmm  fm  ImifdiiimJitqpi,  Oaat.s, 

Hujus  flori  (ubjlcitur  fni^iis  orblcularis,  fucculcntus,  iii\d$,  ex  vetuflatc  fiingofus,  candidus,  ima' 
^tte  ooavexus,  lurama  planus,  medio  umbiiioo  barbato;  ex  quo  qiutiaue  ftelkdm  decdlatz.  Litfae 
ail  esremum  ambitam  ducuQOirj  diTidaitK  fiiiAiiin  in  qaatiiar  odkui  liaiiiiiimidarispidlMfiiie- 

S0ilimfl^t0wpfhm. 

Oiiinibui  partibus  minoi  &.  gracilior  confpicitur. 

EMJem  minor  tmtUitoMlu  fiart  iMtm  rmktmtf  txtm  immiuto. 

Spargic  cmJkKUsmnxxaSatf  iuoculentos,  genioulatos,  refupino;,  ab  radice  palUda  &  boxea.  TolU 
Inna  cx  adverfb^  fiiperionbus  mtik6  minora,  Portulaci  inter  &:  Halinii  foba  media,  incana  bullatacj, 
afpcrgine perfula:  FUns denfism  ambicu barrmlib  r,iJi.itoSj  iarub  gratc  rubentes,  extus  incarnataj, lero 
&  manc  congencmm  ritu  clauios.  medio  vero  die  ibie  iiluftratos  QXfiajaS»,  aSgsidtix  jucundiOimo.  Si- 
mimt  (dlllda,  a4im>in  finAB  upsrioiieniinm 

4.  Fstm  tihuUn  j^mmSf  trmgiimifiUf  kt^iffim»,  frnSiiimJtia^mUri,  ftm  Intt»  majar.  Cbrj- 
fmiUmim  aitwJ^i  ^tjumHtfmmimfimtm^f^mm  Ikeyn. 


  .     !  exiftimatqQam  Jac.  Dreyniui  in  frtdr.  xk.  nomine  Chqfiadwmo  fimilis  Ai- 

dii  Afiicauw  majori^  criapjeuiarifbto^  flore  Ittteo  maiore  «mcripfic.  JBcenini  pro  radone  fdl»  6e 
«cati(«  modftampllorCenifaafnor,  modjkminor  &  graciliordsfennnir.  Fhtltm  amplttudine  nunc 

Ccrafum,  nunc  Naccmjuglandem  iquat,  fucculcr.rus,  fubiiulcis,  infungofam  membran.accani  (Iib- 
ftantiam  tranfiens,  commumter  17,  plunbus  vel  paucioribus  membranaceis  loculis,  favi5.ipuin  fimi- 
libus  particus :  cxcujus  fummoambim  criguntur  totidemradii  Aingoii,  (u(ci,  acuminati,  duas  trdfvre 
unaas  loogi,  effigtem  coroDois  exprimentei.  Sddi*  peteuiMt>  oouturque  vduc  (pedes  liipeiioreL 

Smlm  mm;Cbjfmtkimm  dhjmhtjlftfkmmi  tuthm^fimtrimipUrifiiittllmt  smm  lkqfa.Oeat 

Hxc  aMtcceJcntc  miuor,  profcrtji^uf/w/ Cerafi  magnitudineni  vix  cxccJcntcs,  aut  j^mcm- 
br<uiacci&loculis,toad6mqucradiis  brevioribus,  (vcluti  lcmimMalvae)  morbemjun^^&inmucro- 
iucumcapitulumterminantibuscon(lru(^os,  quibus  includannir/Mn«ea(iBu4iin*anig|atoifi»  nfe> 
Ibeatii.  ReUqiiamdelmptiaiiieqiqiiK  JBreiynit 

Tag.  699.  AJ  finem  ft^in^e  aJJe 

Alntd»  Initto  Csmtrmu  fmnU  fimmidtm,  Btlatrt  JHLM.  P.6.  T.^^If.n.  D.HtrmmmmBtlttrt 
^fteiift  AmRms  tm/miJ^  ^mtstmmtfimt, 

H.M. 

Ahinidinti  duoramtridmvepedani  eft^  Mnioruffl  ^  fpadiceo  (ii(conun,lenioribus  pOnlurfilornni.' 

Ha^ix  c)us  fibrofa.  Fe//«  Verbafci  imdUem  reddcntiaj  tcnuia  equidcni,  c  l.ito  .icuminaca,  quibus 
inuiurx  lunt  crebriores,  longis  piklllque adlizrcQna  pcduncuiis,  ccrnas  iiabent coilas,  frequentius 
fubdivifas,  in  fupcriore  dunuxat  cmincntes  parte.  Sapor  (ubacris,  odor  haud  olan^  ingratus.  Lutet 
fitrts,  inilexilque  fiipem^  pctidit  iuftflentes,  qui  Catu-wrtn  podiaic  videri  ni  paiuulum  majoreseffmCf 
quina  habent  petala,  h  loneo  latiora,  venis  rcak  (biata ;  enmgairi  h  mB&iJfyh,  multa  funt  /fiM»- 
mla  tenuia,  nava,  ex  umbilico  autem  germinis  frudus  virides  crumpcntes.  Hifcc  fucccdunr  capita 
feminalja,  qu.mquc  vicennbus  cu-cumleptafoliis,  vertice  piana,  in  frequcntes,  qux  duotriaveplana 
concment  /(moM,  capfulas  ferninale^  prwiiim  wbcMte^  «iniiigriCMiicijliaid  oallgitnwieaiii^- 
cata  feucaruiata,  puifqueoUita. 

Arenamm  amans  eit,  (emper  ftondeM  &  florifera.  Jn  Amgi-Cmmal,  uti  &  in  honis  reperimr. 
Fokiniin pulTbinteftinis alienuseft,  hypercathariin  enim exatat  Facillimd  Radix,  qusol^iniBF- ' 
Vtt  aliisooaooftiQni,  (iearundemfacuuatum  ei  addas  Iierhas,  leprx  prodeft  j  coQtritum  Ac  — 


ail  P.&r.,4&  f.  79.  JMmiaUmit 


Mox  dcfcriptas  BtUtrt  ftipite,  lamis,  radice 
calpidcik  pecanifaiininilecrat^  petialii ' 


Afi«i  dsn&  inoiGe^in  c[uioque  diviia 
iobBeai;  OnlbfqactnapnBcipailia- 

boc 


Qigitized  by  Google 


bet  ixaciuij  m  nora  ((mi gic.  Viror  in  iupina  parte  oblcurus,  in  prona  cUrior  cft.  Odor  iii  «c  ia- 
|»r  ndliis.  flbm  pediculu  mnkentes,  guinb  conftant  petaiis,  c  longo  ronin^B,  qu«  ^  viritB  diloKi 

nonnihi!  Rivcnt,  uno  inliterekvinr  liouatis,  venuin  parrc  inferiore  eminentib.is  fecinvliiiii  !ongitu- 
<liiieni((:.MCLs&  nigis  minorihascrifptds :  horumexumbilicoa(Tur^ens//r/wci.i(fiorik  bngior,  co- 
Iqrii  pui  p.irci  jiiiminulks  Lircundamr  nibns,qux  g>:mmas  liabcnt  rultis,  &  in  veitice  biUriam  dividitur 
ia  fiumenta,  colore  purpuram,  lenitudinc  iencum  refercncia.  C*lix  vcro  quinque  foliorum  jaxn 
pedancalttmlep(ein,odD,  (xpifllnie  nowwpftliBlii  rtigaftfefoocingifur.  FlarAosdeciduis^perian- 
thii  meJio  enafconttir  «rt/S«/-c  fcrainalei,  IwmBro  qttnut,  planat,  piloCc,  nigricantes,  in  vertice  cmi- 
ncntet:  hat  propiiis  kjoalaroehtis  ftmmmV/ltMnL,  quorum  duo  plana,  tertium  oonvexum,  coloru  c 
rubro  nigricantis  indudunt. 

Axenofo  Leutur  folo:  neque  flores,  ncquc  trondcs  unquatn  ei  dcficiunt:  in  A»itcatmajl  fre- 
quenseft. 

Radixold  bocyrfqM  infeivic  oonMAioiu :  icemexaacoiifiGianturglobaUfiiacicDlisnoninuttlitttt^ 
• — j-.  ^(i^cUnti^  (ic^lbnimutarvooe)kr«iiMiiaimpttai«iilGeril^ 


Cap  \l  ^J4.aim  m^mm/mjfitkmfim^mimKmtlfirvtvit  D.  Huctaiec,  mUfim 

.   /iccaf»  (JrenJit.  '  ^ 


f^.  A»  AkthtMamu  Ms  inifrieantt  ftu  Gulaff»  tOur  J^trat  muumm  MaJix  Jtcartf. 

tata  A  tsJtm  imtprs  ftm  tmu»  viftixa,  <fit«mojo  Piptr  tlkm  A  «wr»  Afftrt,  mm  mlittr  Jjffan 

conjecIur*ffufu[}':ci^rl}  D.  TanCrcdi  Rdbin^ini.  Fj  fane  ncn  fjj  j^Uk  VUiMmmmi  tim^ 
.  ftmJn  cmjii  inam  mveBtjjc  maam  raJtctm,  fro  Judbm  oktHJtmU. 

.  Ay.  7»7.  6d4fi.fn  IkeimmfytiHm  Cmvahmli  /^it  imirfmmmr 

1 7.  CmwMWiir  Uikm  vmifimHiim0filio  trifortite, fim imndn  Hernian.Cat  Hort.  Leyi. 

Hirmar.. 

Gaudct  radui  exili,  pallida,  modic^  fifarola;  Viticulis  longis  tenuibus,  pilolis,  infirmis,  qux  vel  vi- 
dnis  ftipitibuj  implicanmr,  rcl  tcrr«  inaunbunt,  &  cx  vinculorum  nodis  novas  radiculas  defigunt : 
F«&«r  pariter  ptlous,lupemid  vihdibas>  liibcos  pallidionbus,  m  tres  lobos  Nil  Arabum  iilftar  diviiis,  aib 
angultionbus:  Fiiri^numopetalis,catBpaiiiivHinibus>  adSo- 
lcmexpanfis,  crteroqui  claulis,  tribus  quaru6rve  in  hirfutimi  capitulum  congeftis,  lingulis  inlidenti- 
bus  calyculis  vilioiis  quinque&liatis.  Hts  includuntur  valcula  rotunda,  plana,  ^ruliacca,  m  qmbus 
quatcrna  ftmmm  oiafignii,  ^olca,  hirfiKa.  Madec  laoiit  UOt»,  fidMO^*  ingracOf  iUpedo  nnnile 
purgantis. 

Lods 


Vag.  718.  Dtfcriftiami  Battatn  HStmui  mUi  GAFifmmaJlirtrt  umFlirttfirrtixtirmiJilativirii 
.  -  .     .  Jlil.  iieii  wi  I  mdmhi,j^m  Jcmfmm^k  .  . 

-    .      *  •  ' 
F^.730.  Poi  /m.  16.  «JJifn  t<f,  CimvihmU  ^itit 

•  19.  Cmrodmilim  JmiHumm^iSifam |ia><;*>fcrt & ktfnt^im m^irm  Hanoan.  GatHort. 
Lefd.  '  ' 

Hermitn. 

f^raJtce  non  adco  magna, albcntc  fubrotunda  cinictic  (armenta  hirluta,  hcrbacea,  infirma,  in  ra- 
inakc  quamplurcs  divaricata,  lcx  iut  piurium  uln.11  um  longitudiQe,vicini5qUibu(vis  adminiculii  multi- 
fatio  ampicxu  ie  involvenda.  foiia  palmam  ampia,  hirluta,  digitata,  quinque  vcl  lcptem  pioilin- 
&  ladidisind fa,  aiteni  paite  viridia,  alto-a  iiibincana,  longis  pilc^  petirtdis  idhcrenc.  Ad  honulk 
exortum  prodcunt  hiriuta  Mpit«/«:  inquibus  (imt  flortt  pallidc  flavciccmes,  6c  poft  Boruln  < 
lin  famma  pneGodenci  omnuw  fimilia.   L^e  quoquc  monorc  titfget,  rabacri  ii^grato. 

Ek  Aniakaiiianfinifltit-cft  t  imiiiiiiliBaiwettiGoinabubiEgyfi^ 


UmZlflamicmmiHorE)dd9ta.  Pti  TtgrimmiiSm  *  •PHHiilllim  2^ftlB|Bl>l  CWKwfadb  iwfr  i  ;^fim 
m  Jl^Ufl^  viBifm  htpftt.  Ifi^  fimiUtmJi 

Prxcedenti  fimillimus  eft,  aft  minor  8c  hirfurior.  Foliorum  inciiurx  funt  laciores  &  obmfiores, 
pcdcm  Tigridis  exprimentes.  Flores  candidi  quioi  aut  ieptcni  prodeunt  altematim  e  capitulu  hiriu- 
tis.  Scminum  mcdulla  in  aauam  tepkbm  loim  («BiilMtlift  ^eAiadb  idolrioir in  lenilifBina  cuf 
didafi)lia,planc3efi;iliiscu^idpondienoa.  . 

Tafr.  7  ;  I .  Acl  fmm  CaVitis  ifuarti  aJJe  fe.yjcntti  Ccnvd-vuli  ff  tilt!, 
Lomvolvnlm  maruimm  Zglamicm  foiu  eraljo,  etrJijtrmi,  BaUamkmrm  Zttlmttijiim,  *  T»  Caor^  Lm-  L  ,  g..^ 
>MHeinun.CataLHort.Lq^  . 

Hujas  raJi»,  Sa]fapariIbnonaUimilli,hl«bBttmlen|;frla^^  prtiirepit,  fiilcocrainSane  oorttoe 

toaa,  &  la^tenui,  inrciinam  ooncrcfccnrc  rcFerta.  Ek  tjua  lixirgunrar  famicnt.i,  hcrlncci,  gia- 
bra,  inhmu,  humi  itrata,  trium  quatu6rvc  ulnarum  iongitudinc.  His  alrern.uim  .iJ.hirciit /e/»4 
lub«otunda,  carnoia,  luada,  glabra,  exp.uil.i  aut  complicaca  qualiqtic  bifid.i,  imit.tnn.i  tigui.im 
oordis.  Fltrti  prodeunt  ex  parvis  quinquctoliaceis  caiyculis,  monopctali,  ampli,  pcnunguii,  cainpa- 
tdfiM-mes,  rofco  vivad  oolorc,  umbone  mcdu)  atrapnrpurafoente.  ^niim  nquuDCur  quatlniap  an- 
gpilofi^  nirfiita,lxiCMinrafi»liiliifa(oniiiib>inpirv^ 

Uuttniiutt  I  •  Coofr 


iDigitized  by  Google 


f%. 


l8Sl  H  I  S  T  O  R  1  A    T  L  A  ll  T  A  R  U  ri. 


Wkm.  ContimHi  puigativo  Qh  ac  alU  coi%eiiem  prxdici  fiuu  kuicqiioque  convohnihiin  guidere  col' 

D.IIerman  nontantnm e^Iafie aaAtogiy   hiiff» jnnjpnwiftd  Ktaammim maktjtigl 
expcricntu  comprobatis.  Rdina  enhn  ndiaK  draclime  iMiuiMie  auR  viteuo  ofi,  laAd  cocdnBo, 

ali.lvc  LDiiv^nicnti  eitn  .llionc  (liti  hvdropicorum  aquas  bUnd^  fiibtluxir.  Idcm  oflBcium  prxftitit 
radicis  cxtr.Ktum  cum  Ipinm  Vuii  paratum.  Hinc  faUam  &:  imaBuiari.ini  efJc  cxiJlimat  opvuoneni 
quam  habcnt  Lufitani  &oonniiUilndi  dcvi  erus  iaphoretica,  indc  fbrtc  ciudta  qu6d  &cic  exwma 
Sarfjparillam  rcferat.  Lioet  in  ceoTiim  purganttum  rcpooamr  radix,  tamcn  ejus  tolia  ced|M«  io  p*^ 
.  bulum  cumculis,  cervis,damb,  capris  tam  domefHds  quam  rylveitTibiis. 

Luxuriat  iocis  mjritimis  Malabar.T,  ZeyUn,  ali.in'jmquc  rcgionum "&  infi.l i-iim  Oncntilinm. 
Pl.tntxhi!iciimilisc  China  allatafolia  nobis  communicavit  cximius  I3otanicui  D.  Jac.  Peitrver. 

Cmmlvulia  bJicm  sUtut  tMximtu,  feltii  Iktft»  namtbiljimtliim  m^ul^.   Tmrbitb Offitmii^tS' 
m.in. Cat  Tnrpttbnm rrftni  ftlUt ^luui, vdbmimO.^ 

Hcrm.:».  _  • 

VaJio  luiig  Dqr.c  i  cj  t.itQ  n\  u  \.\  quatuoi-ve  ci;bita  defcendit  r<iJ/jf,  polliccm  &.im;-)liijs  cr.xCu,  hgnoi- 
fi,  in  aliqunt  i.iinos  .tivila,  craiTo  blcoque  cortice  te«fla,  qui  ruptxis  llill.it  fiiccuin  l.ictcum  giucino. 
fvan  in  pailKic  tiaveiccntem  rclin.un  iliico  concrefccntem,  guftus  primum  iubdulcts,  poitmoduni 
pungitivi,  wwiitiun  minantis.  F.x  luc  piodc  :«  larmenta  ramola.  quatuor  alia  danata,  varios  in 
^rus  fbiecontorquentia,  propc  radicem  iignola,  digiti  CTafliti^  ninwiBoeia«  ia  progrefTu  vero  viri- 
du,  (cx  (ept^.nve  ulnarum  )onf{itudiiiem»H]oando  iiipenUid*,<|uoniiii  iwi&inHa  humi  procumbunt, 
ali.i  vicinas  .iibores  fruticcliquc  (canckintiiii},  muUiplici  plexu  fe  invoivunt.  His  adlhntov  carinitis 
alitilmx  pctiunculis AJthzx  nonnihit  pana,  mollia,  incana  rarique  lanugine  obiita,  anguloii^ 
m  ambitu  crenatt,  k*icer  mucronau :  Ad  qnorum  linui  drca  nmorum  fiinuniiiMet  «■eiuKpetioli, 
liipenoribus  longpoit^  robufliores,  alis  6c  carina  omnino  deftitnt}*  Ibftinaiiea  leraa  ane  qiuKemi  cm». 
M0  oblonga,  mDcronar.i,  quinque  viridaniibos  in  nibrofblialiiootifkta,  qucfiiBPla  exdudonr /l»- 
rwwiiionopctalum,  Convolvuli  vulgaris  m.ignitudinc  &  forma, candidum,  innil  qiiinque  pallcfoetm- 
bus  apiculatis  ilammulis  cum  lcxto  internicdio  fubjcctc  lcminali  capliilx  impaAo  rneitum  Flore 
exailfo  eafiiiils  oxpanduntur,  in  quorum  centro  confpiduntur  quaterna,  rotundo-angoloia  nieri- 
cantia  femini^  Piperis  mauiitudine,  inclufa  yafcuio  tenui,  membranaceo,  (ubrotuiido,  deoRSu^ 
quadripanita*  Cbnfinalia  Kmina,florum  (cminiimquc  involucra  mennni,  mquit,  meobferviib  in 
Mcchocanna,.ciiius  expanfum  involuaum  una  cum  capiullnfemiliali  ffomrepiapofo  JtlfK 
nar<lcs  &  cx  co  Dalechampius,  J,  Ikuhinus  aliiquc. 

Turbith  iVcqucnb  orUndi  locis  opacis,  humidis,  ad  fodarum  tnigpna^  nOO  hocDonMn  fipei  dillc^ 
Jocis  lylveAribus  A^ari  longedtlficis  m  Zeylan  &  M.il.ibara. 

CoOlguntur  in  ufum  medicuin  non  cauies,  ut  Q||iiibetGarcias,  (ed  radices  craffiores,  largeniei 
UAc  6i  refmi  copioliorc.  Qqx  ad  aoi  traasfenuitipidttuitur  in  Giizacatta»  ubi  pravaxni  luxurio> 
ix&  Uxc  omma  Hcrmannui 

CaHVohniM  Bona  nox  Jiffmt  fiert  emiiit  pmuU  J.  B.  SmiUx  «Btr»  biJuc  Qttiitm«i»  C  &  En*- 

Prifflo  ortu  b!na  profot  f«lM Campanube  In^cx  primum  nafccntis  fbliis  (imilia;  fed  maju(ai1.T8e 
crafliora,  cui  cnam  limilia  cdit  folia  recens  natus  Mccho.\c.iniis.  Mulci  pvo.-ro  ab  hujus  plant.v:,i- 
diocprodeunt  CM(/ei,qui  pedamcnta  affixavel  vicinas  plancas  nnilriphci  ambiiinc  ipua,  Smilaci>  ap' 
fpenriiiflar*aii  edam  (imilia  habet  fblia,  majora  umen  &  mo!ii<  in  caulibus  ctiam  aliquot  ha- 
niacai  amdiiet  Ipiiiiihbquales  &  Smilasidpen^  fed  minoics  &  muDus  hofndat.  lo  planta  ex  teni^ 
ne.nataSanneneatendJas  veluti  (jMnanim^acDleos,  prg(ertlmcirca  articoloigisnerabant,  qux  Cldio 
nihil  aliuderantquamradiciim  iudiment.i,  v;c  m  plcrilquc  pl.mtis,  p  ;ta  Ma^-zio,  llarundine,  &c 
concingcre  videmus,  Cujus  ctiamiencentia  nobis  arridct,  liquicicmin  nulla  Convoivuli  fpecie  iar* 
-menca  Ipinulis  obfita  haAMUisviderecontigit.  F/wyj  autem  pandit  canduios  8c  grandes,  mediocri 
diico  porcs,  oui  matudflO(empored6hi(oenief,noau  iUico  flacoeicuot.  unde  nomen  aocepiflevide- 
tur.  Cal^  Horem  conrinens,  [in  plama  ad  Clufium  miila]  quinque  loliis  ondam  ftrf  lont^  &  la« 
tis  invicem  amplcAcntibtis  conlhibat,  ut  in  Cappare,  quibus  incluiiebarur  caput  trigonuni  mcmbr.v 
naccum,  tria  grana  init.ir  magnoruin  l^iloriim  continens,  coloiis  cx  tiilco  cineracei  &  pj;nc  tuligiQO- 
ii:  tres  autcni  fiortiex  longis  pcdiculisdcpcndentescraffiulculo  lanio  inhxliir-  app.iicbant. 
ilaec  planta  cum  genuuu  Convolvuii  Ipccies  (it  a  Smiiacc  aipem  genere  diveria  cft. 

CmvihmU0.JtlmSif§ktmi0Wbed^  . 

Exfiocnum  i^dinin  apod  ATfanfatf. 

^  CimMhmlm  firfm^  mtriHmm  ffktf/Uim,  TaanSBUL 

Triumf 

Cefpites  aliqnoit  plurium  ereAonim  fbfioram  lupra  Iiuinnm  fandit,  nonnnUos  immeiilatd  radid, 
altcK  hgnolis,  pcrbrcvibus  tamen,  ac  exilibus  veluti  tnincis  innixos,  quorum  majora  una  cum  pctiolo 
p.irtim  cxcalebant  mininn  digici  longitudinein,  fbrmaq,iimiliaerantii$Cantabricr  ^-ulgaris,  multam 
tanic.:  angulbora:  imo  abcxcurrcntenervo  mediamlpfiNHm  longitudinem  (aliquot  ctum  propagi- 
ncb  a.quali  ordinc  tunc  indc  ad  latemdeoiittente)  .ftipeiw  eleganter  fidcat»  feddefaMHnr,  mterne  ve- 
ro  torola.  Ponro  hnj^odi  fblionim  oilor  dnereosfimulque  rplendemebfirwmwiir,  exdtante  jp- 
lam  breviUum,  teniuaed(»italanimneeadem  fbliaoccupuKe;  lubftanrialblida  ac  pin.miis.nulliin 
**?Cte  "^^f^f^POSf^."^  Subtus  fbliorum  celpites  uro  r^\gtmmMn(ai\x  ail  inlbr  fer- 
rcifiU  «xtoiduiinirfiln^  mniti^  ac  nidiwr  amuiolg;  <idufi#p>lgiilMq«,  ut  iUas  uni  ccrpici 
^  •  .  ^  *.  fiibjodas 


Digitized  by  Google 


AJPJ'  E  J^  D  I  X.  ,8Sj 


fdbjeAas  crAhenct  rcliqiu;  ctiatn  aliis  reii'.otioribus  ce(piabus  infcrvienccs  eadem  opera,  (ni  fort^ 
concinuatio  di(nimpcretur)  niccederent.  Haruni  (ubftutia  flcrvol <i,  corticechiffi>  (ub(paaiceote> 
Aa,  infipida  pUn^  ac  ioodiora»  nec  HaiMinrihw  capiUunttiiis  «mnioo  dcftinit^  tmpa^^Ais  pnonmi 
more  annulis  vo!imrino&  ac  inflexa.  -  • 

Fl'^s  breviffimo  ac  gracili  inhiiet  petiolo  plerunque  nudo,  interdum  binis  vaUl2  cxiguis  folioU^K)* 
holis  appcndicibiis  ex  advcrtb  iinsdonato  circa  ApnlisHnem  (e  explicans,  fbrini  uc  in  reliquis  lui  ge* 
neiis,lcd  parvitace Convolvuli  Siculii3occoniani  zTnulus,non  camen  CGerufeus  fed  in  candidocirneus, 
&  m  mecuo  quacdam  ftaiiiioa  minimis  apicibus  praMiiu,<4>{curioriscoloriscondniens,  caiyci  iniideos 
lien>aceo,  aliquoc  inciliiris  difKnAo.  Flore  vero  cit5  arelcente  parva,  glofao&  loocreicit  cdfftds,  tn« 
tCrdum  quamor  vel  quinque,  paniniper  anfirulolis,  nigri  coioris  imiaiDllt  pngflttl|)  fittgnJa  tUOea 
intiis  candida  ac  cenui  menibrani  inviccm  tiilcreta. 

Tota  planca  maxime  vivax  e/l  8c  folia  niecii.is  eciam  intcr  hyemes  confcrvans.  ij^ 
luxta  oram  maritunamqua  e  Cenaunceliis  Roniani  itur  in  enunenaorc  quodam  laeeralcm 
yiaiiri  liaritem  m  pubBEK  gwtljgiMaie  A  DJTfm^ti  inTontaeft.  ,  . 

•      '  * 

Piqr.741.  Csmftmultr  glshi  ^AUtiir, 
C4mf<uiuUm,nor  Jmericana  fcuisri^UM,  flort emwii§  fttAlSmm», Cnti  TuAJkmJbmHemim 

mmm  flore  cxTuieo  fatnio  IXHiait.  Mem. 
•    2W.  Mem. 

Radicem  habet  Oirolam  6c  Tcliit  capillaiam,  i  cojus  capSte  initio  (unidic/«A«  Ko&k  ioftar  in  oibem 
pofxa,  pollicem&dimiditim  longa^f  fcttat  cliciiei  lmeas[/f|rm/]  lata,  leriter  crefiata«  firma,glabra, 

dcfujieroblcnrius  viridia.  Emcdio  foliorum  exit  cautis,  p.iullum  llriarus,  dimidium  drciter peJcm 
a!tus,foliis  circumarca  oblicus,  hgura  int-erioribcs  iiiniiibus,  led  minonljus  m.igi(que  aaiminatis. 
Circa  mediam  p.iiccm  plurcs  cmicnt  ramos,  fbliis  ctiam  vefticos,  eis  qui  iri  caulc  iimilibus,  vcruni 
adhuc  mmoribi»  &  acuaoribus,  quorum  unofquiique  falhgio  fuo  flerem  gelliac,  calyce  quinque-par- 
ticocmdmn,  ^  coemleo  in  ric^ceum  cotorem  tendentem,  Campanz  limilem,  quinque-partitum: 
ecujusmedio  exit  fliltu  flavo-vindis,  fumma  partc  trifidusvel  quadrifidus ;  imumftilum  circnimflanc 
quinque  ftlamenca  tenuia,  lucca  apices  (iiftmentia,  tnplo  iplis  longiorcs.  Fiore  prartento  craflefcic 
cJyx&quandam  qa.i(i  ftcllam  cftormat,  in  cu|us  medio  li  elcvat  pcricarpium,  in  tres  cellulasdivi- 
limi, /mira  concin^is  parvum,  ruiium,  Rapuncuiorumiundem.  EJuUx  dlatenbus  propaginesemit- 
tit,  qui.germina  novalque  plantas  edunt.  Fotia  (apOiefiilK  lcfiter  adftriflflBllMi  rlaoca  vivax  cft 
ft(nmbtag^odet.  ipxAmericaadnasaUaueft; 

Pi»(r.  -^j.  Ad  ^umiant  (j^tciem  feu  ErmoH  Col.  aJJi, 
Plmtam  sk  bst  eUverftm  tUfmgit  &  tMcriiat  Abrsb,  Mmaigim  m  Hi^ana  flmtsrum  Bt^ietg 
fittmvtim&kmtDiiffmrkli,s/fimU8iw 


Bmkm  fog.  fro  ^cii  ftxts  tcfl  Ermm  RCUmmti  Mmm, 
6.  CmmfMidm  mmmtJ^mtmitt  Btmifmie,  fm vhlmt»,  tmfitJm fi inawhoiis»  Hcnnan.  Cafc 

ErinoF.Columnzacoedailsplaiitnlaijipalcais  tiiSkp»  iirigois  lods  circa  Promont.  Bonx  Sp:t 
T^efiniTj  cujus  ieminahocaidfafta  iKciprogerminanuit.  Nititur  r«lice  exuma,  paliida,  cmicccnco 
emkmloi  tenues,  huroi  procumbentes,  in  alicjuoc  raraalos  dhrilbs,  qtubus  adftancmBola  Erino  Co> 
Ium:i.x  lon^iora,  angumora,  pinguia,  cra(fiu(cula,  hilari  virorc  niccntia,  (inuata,  per  margincs  lc»i- 
tcr  ci  cii  ui.  Ad  horuni  aUs  prodic  tenuiilimus  j>edicclliis,  (uftinens  ex  calyculo  cxiguo,  hiriuto 
cpunquc  partiCO/ye/cWBTO  p.irvum,  oblongum,  nionopctaliiin,  c.inip.inuUtum,  quiiiquc  profiindiori- 
bus  crenis  difledum,  colons  iii  purpura  violacei.  lioc  defluxo  lucccdic  morc  congcnci-um  valculum 
oblongum,  exiguum,  trigonum,  tricaplulare,  tribus  (braminibus,  vix  conipicuis  percuiiim>  conunens 
/iMHiM  minuciiSma  rubiginea.  Tou  planta,  lac^e  tenui  aquolb  jubduldtnrgpt.  Horec  ab  AiigiuAo 
in  mediam  hyemem  uique  (enuaibDsdedduis  fe  propagans. 

7.  Emlm  emdiadu  mUitt  • 

Antediagade&ftnilis  eftj  ataiiiei)iiaiiyadolefaat  vix  ab  illa  dikemi  qneat.  Caulicalosaosuirit 
fiibiiftioces,  lefta  aflurgentes,  ^dodnntalast  Mm  loni^  6e  aamftiora;  FUfeMUt  minoces  npe* 
dniKulislangK)r9Ntt.Oc»aoaMeidint.  OflcnditcnmfiiperiotekicitlnqieaabusadFn^^ 

iwe  Spci.  • 

^"i-  749-  if»- Htrmmnm  Hmmmmii  H-  M.  ultmfMtt  StUnt ^tmfo  fruHit  ratmult,  It^fmt 
iXi^igttiimmiutdftmmitiiiStimiimmtiiaj^ 


cap.  vn. 


Aamymt  Bra/fHmufime  mmtefefle  ffetitf^. 

Mtrcfrr.  «  •    1  j       •  I 

1N  (efquipcdalcni  altitudlncm  alTurgit,  caule  rotundo,  leniter  hirfuto,  geniailato:  ad  genicula 
auceiii  bina  tolia  iibi  inviccrfi  opgolita,  lcniter  etiain  hirliica, oblonga,  viridia,  8c  in  cxtrcmita- 
tibtis  raniulorum  mulu  foliola  libi  adiunda,  atque  inccr  illa  flaru  ex  longo  calyce  prod^ames, 
ex  la<£le(cente  dilut^  purpurei  cobris,  unica  quidem  parte  conliantes,  (ed  (operius  m  quinquc  !.ia- 
nias  divifi,  nullo  in  ccntro  ftamine.  PoU  (brem  icqoaDtur  ioliiGttU  magpinidine  grani  Caooabib 
quibus  coiiciaeturyoiwi»conipr$(lLunf  fulcuai.  , :  _ 


ftlgitlzed  by  Google  I 


I  gj^  ■His.toriaPlantarum. 


rim. 


m 

mte,  fro  l6-  Lmarite  fptcie  inttrftratur,  ■   '  ' 

Lffiaria  tmu*  avgu^tfolia  fiifeaik  «0»  h^tmuUtm  Triumfetti  '  • 

*  E  r«iwr  faifusdidnr  unci4sk)ag^>  d^ae  lignoiii.  ccnui,  albooortice  induta,  in  oontortas  Bxn 

iimi,  dvirido  &  fuccnfi,  qiKK ndiirini  pornKmUa  onfpc  fidiola  ucphinmuin  «laieriu  iunuL 
inte^a.  obtongoangi  iln,  crafHufoiU  cimen  ac fitnnttoitirentM.  Horom  caabcdlarum  nniis  rd 
altcr  ad  lumniuni,  pUnti  maRis  idolelccntc  cngitur  ad  palmarem  %'cl  (e(quipaImM«n  altinklincm 
(P«A»t\m  interea'conubeiccnabas  cxtens/.  tiincque  huiulnxxlicfliilis  leetus,  rottindos,  lignofus  & 
CTaflEor  fte^ri  mcipit,  intcmi  qindem  albi  meduUa  repletus.  cxtcmc  vcro  involutus  niembrand, 
pnmum  Wvi,  Az\nk  paJldceMB,  qoi  infuper  in  abquot  paoaores  ramdos  (arpe  dnridicnr  c  finn  fo- 
liorum  eruropciues.  RJia  autem  (iiperiora  ordme  longiora  fiint  6e  angnftiora  ififenoribos,  &  lui- 
cialia  tandcm  evadunt,  fuprcma  lirguhnm  dcpsncfsnt  &  fcr^  capillacc^  redJunrur.  F\  fiimmo 
cauliculorum  advcntante  Junio  prodciiiu  iioici.h  \xr\  nc  exigu!,  brcvilm^  pcdicuJis  ruftuki,  c  cilycc 
quinqucfolio  reliqoorum  congcneruin  liiiii!c<,  lcdpcicxisui,  calc.ui  kxigirtimo.  colorc  ocnicus  albo. 
Cjf  u /  r  obloMJf,  turgidir,  cirea  nicdium  patcnn  rima  diftiniaa:,  icnui  candidoque  diaphcagniate  in 
1 1  is  ccllulas  difcretx,  utramquc  copiofo  ac  nunuciore  (emihe,  macuricate  nigerrimo,  cx  rotun» 
ao  in  oUongum  declinin»  icpienu>,  akera  ouieamate  bdoN^  caiut  jaiiBcr  iapor,  udcnecunm 


geir.iri.is 


naniuni,  liibamarus.  ^ 

SemiiwajmjdetoPlantapcnitiiscxricc^^tur.  ,  ■  ■  ^  ,   ■    x^r  ■ 

Ro«K  fMfa  Faniefianot  ooUe»»  noa  looge  ao  eo  Ika  qoo  mendiem  rclpiciujit,  ijt|^m  obicnraric 
joan.  Bipnfta  Triumfetd. 


Cmltt  hoie  itwindi,  Leves  &  ramoH,  humana  akitudine  qiumkxrae  fnpetiores.  Falia  quina,^aL 
terna,  tern.ivc  c\  .lelvcrlo,  ahfqne  pcriolis  ordinatim  difpofita.  connmiii  ferd  facie  Genttatue  con:. 
cavx  ex  bali  lat.i  in  .icuci.iu  mucroiicm  tendcntia,  (lipcrnc  glabra.  larte  viridia,  tnfeme  pallida,  ali« 
«lOt-per  longitudiiicm  cxcui  ientibus  ncrvis  ui(ciipr.i.  S.imm.is  vir-g.is  occupmt  /?>r^f  monopetali, 
Ul  fillldo  inc^>  purpurei,  reliquis  omrubus  Luiarix  fpociebus  ampliores,  .inccriui  rkhim,  pofterim 
calcar  habentes.  His  deHuxis  focoeduru  vafcula  roCiinda,  furium  versus  bibrum  dehiiccntia.  in 
qiubiis  rtmva  nls^ra,  orbiculata,  compreOa,  ibliao».' Oiiat  globub  nigplopalWo,  tanquam  lcpto 
intermedio  imbncato  ordine  ciraimfbhfc  iutcft,  alba,  tenuis,  fibiola,  ▼•no  repcaitt  longp 

lat^quc  lclc  diffundcni  5c  linsulis  annis  nova  germina-pmnMMIlS» 

FMt.  761.  Ad  fintm  Caf.  Jt  AnitrrLitw  add.  '  _  . 

I<l»^.Jl«.P*rj/:  <^H<w.  ^f*/ WB-t.  habetur 
AmiMtkimmlms^tUimtH^wiltsbaimS^ 
Ta?.  -6v  Ai  jinem  bifitrix  Pi}<M^  CrtTtoe  Ul.   Medici  &  Pharmaoopsi  LonduKnfes  Po- 
K  rihizon  X  irgini.uum  diiftim  a  PifVok)chia Credca divcrfam  e(le  contendunt:  Et  lane  fpcamina 
ticM  awiuiquc  plantx  qux  apud  Clari(l'virum  &  Bocaniciim  long^  pentillimum  D.  Lcon.-ird.  Pluclt- 
nii^llB).  vidi.plantasdiverlas  cllcarguunc  Remairiofisdiii^cntius  examinandam  pro;x)no.  Cx- 
terSmomitti  non  debuit  Herbam  haasggdCmum  effe  6e  pndemaacum  rcmedium  adveifus  lethi- 
fefM  mor(us  Seipcntisiilius,      HMnMlMAt  iiolVratibaidiAL  r,,r-, 
Hcrkt  commanli  (uccum  deglununt,  ftitim  i  morlu,  Sc  comulam  vulneri  jqiponunt. 

pulvis  m  vinoab6vc  coavenicoti  liquorc  lurapcusnMrnun  anis  rabtdi  fanat,  Sc  ab  hsOcO' 
"     .  ,  -i.-iiih"'  >    /i..  1  .'..ii.'  ;.   •••  ,■•  .  •  ■  ' 


Psfr.^ei.  AdJiMmCsfkidiArMmih^Jdatmr 

A^tMm  Im^  idtmimm»  Tmnd^  mfmh  Heroand.  /.  1.  «.14- 

Ifetba  e|l  Tolubitis,  fi&icordiformlbus,  Cac.iliclla  coparlis  fimilibus  fed  majoribus  &  rotnr.ai  jri- 
botk  anMm  twwithn,  bl«ii»,geniclHatjl&purpuras,  purpurcilqufcBonbus  radicelonga.cralla  8c  pjl- 
lida;  fhiAamfmcraffiareolum,  Qircobltis  ftriatis  ac  pentagoms  qu.ia.intcnus  fimdem.  tcfm^^ 
fimme.  N.ifdmr  in  montofis  &  plliUslocis;  qoaUseftTiactaiidaoBnte  fcHtitaqiecc^  RadlK 

eft  nonmhil  amara,  guftu  adtlrmgeme,  &  rehnola.  • 

\tnfMmm  firipiU  frmtfctn,  feliu  TMcrU  m^aiU  Brcyn.  Pnl  HKt.  lagfi.  Bafc  Hcp: 
nun.  A»  StntUmuiTikfUifiliitf 

Hac  ob  c!c;^.iiuiam  &  perpctuo  virentcm  oomam  omnes  Scrophularix  fiieci^  antccellit.  E  raJut 
pallida  in  contort.rs  fibrillasai)euntc  coMlei  crigure^,  firmos»  frute(centes,  altitudinis  (elquipcdalis, 
fluadranpiVni,  vnidcs.  ftn.«os,  gemculaWfcfii^uewes  in  ramos  divifbs,  quos  ul  luiguU  KemcuUcin- 
Kunt craOiufcuU,  fubroouida, anguem  vix  cxcedentia,  vulgaris  Tajcru  .taae,  pane 
inferiore  biiu  advcrfa.  liiperioreTef^iblituta.  Fhfruli  inhdentcjdgos  V^^^fSSS^^^^M^ 
pjnil  v  ix  Rr.tx  c.ininat  dictx  (imilllmi,  nionopet.ili,  fubrotundi,  in*  quiwqw 
pec.il.i'uli..(.ti,  pet.ilo  lupcnoripurpuralcento,  bihdo,  galearinftar,  Mnls  UwralmllWilMlatB,  pa»» 
fiis,  >nin  l.i_>iaco,  cvif^uo,  purpurafcente  |  profiuenobus  c  mfdio  ridu  fiamimhiit  candidis,  apiciiiis  pp.r- 
purakem>biM.dQnatis.  Fioresexd|M  <«MA«^ii^^ 

rinulai  dehilGeoi»  ca«bMni/f«Mw  edBpa,  fiifta.  hiiiiiaw  WpMjwB'  'I'"'"  iminibus. 
-Ijft  ^ft*  774« 


Digiti2ed  by  Google 


77  4-       finmCtipitif  Jt  r.ufhrafta  aJJatnT 

Eufbrafx  «j^km  InMta  EcbusJet  Kawacuwa  Zejlmtnfiius  Hemun.  Append.     *  • 
Hcrm.  • 

Affittgik  ab  r«A<«  a&ent»j  Bgllp^digica]i cnffitie^multifque  Hbris  capiliatt»  OtduMlus  pe<ialisjfta< 
rim  ab  radice  in  aliquot  raitios  diyinis  fedcalatus,  quadrangulus,  a(per.  viUolts.  E  (ingulis  geiueo» 
lis  ab  imo  ad  fumniuni  urr^uo  exciint  fi^ia  l.Tt<^  viridia,  (ubjrper.i,  viIlof.i,  digituni  long.i,  ungusin 
lata,  obcula,  bina  exadverio  polica,  fap^xii  tacui,  ad  quorum  linus  pjodeunt  ramub,  tcnucs,  biuncia- 
les,  quibus  ex  anguftiRimis  herbaceis  quinqucHdis  calyculis  in/ident  flaru  quini,  fcpteni,  aliquando 
piiiresj  ad  iuilin  candidi,  cztera  pur^urafcences,  coniimili  ier^  ordine  quo  Echii  Aidbiadici  Hores 
mfpoMi.  Formi  tubulum  (efquiunculem  exprimunt,  qui  in  aniplum  orificium  quafi.  gildt  tri/idi 
&  labio  integro  okiifn  conllru^um  dclinit :  proflucntibus  c  medio  duobus  capiUaceis,  atro  purpureis 
tcnuique  albeiuc  l.inugi[ic  pube(centibus  ftaminulis  aim  fijU  cornicuLito  concolori  &  longion.  IIis 
difLnifTis  (uccedunt  val.ul.i  bicaplularia,  oblong.i,  quadrangula,  mcnibranacca,  granum  Hordei  imi- 
Cantiaj  Qiuc  [tmm*  contincnt  auaterna,  ex  ruico  flavelocntia,  iingulis  m  bciuis  bina.  Frequcns 
oeonntt locb  fiMdidis  infitbe  ZeylonK  Florwt  m  Horto  Aml,  Uigi.  Batav. 

Hanc  plantam  eaodem  efle  qiue  i  JiC  fire^nio  deici^  ooconic  Sfitmm.  Gennan.  An.  4.  U 
5 .  Obferv.  i  ;9.  fub  titulo  'Ba|iuffi  Bchioidis  Indici  Gonfdndi  coenilet  minoris  feRo,  8c  ioon  6c  de* 
luiotio  &  locus  fuadcnc.    Rcclius  autem  noftra  IL-ntsiitii  i  D.Hermaiiiio  pro  Euphrafix  Ipecic  ha- 
baur  auam  a  D.Brcynio  pro  Bugbllae.  Ide6^ue  a  labn  X.  Cap.  VL  ubi  eam  in  Hiftocia  ooUoca- 
>imittliune  nanaferaidani  ceolemus. 

'«•  77<».    fit^  ME*«t 

C  A  F.  IX. 

I.  Grtiticla  J.B.  Gcr.  vukaru  Park.  CntdnroUti  C  B.  Gratia  Dei  Germanis  Gratiob  S-  Cen- 
tsmmm  t^itmm^prti  PtUtmmumfsMrtsmsrtimHipfaermvUmimi»  GeCCoLI^C^IC 

'^^' 

UBeriim  luxuriant  hujns  raJicet,  pennx  Anferina:  craffitudinc,obIiquc  repcantes,  albx,  crtliris 
gsiuculis  nodolx,  aquibi.s  plurinu:  dcmittuntur  fibrx  .albx  :  Cauia  plures  do>lr.uita!es  fiir- 
gunt,  tcictcs,  ;>ropter  terram  rubentes,  liipenus  ex  albido  virefcentes,  crebcrnmisgenicU' 
lis  diftindi,  ad  quorum  hngula  folia  bina.  Saponanc  minora,  loterdum  in  ambitu  nonnihircrena- 
ta,  alia$xqualianalaiDturj&exeoiumaJismod6SttrcubfolijsHy(S>pimi^  mo> 
do  fleret  fingulares,  ftriati,oblongi,  oolore  qui  pediculo  (emunciall  6c  longiori  committuntur  fub> 
flavo,  per  raiqua  albo,  excepto  folio,  cx  quatuor  qu.Y  h.ibct  fupremo,  farfum  reflexd,quod  interna 
parte  lanuginem  luteam  oftentat:  iniTdec  autemtotus  iios  caivculo  quinqucpamco,  cui  binafoli* 
oh  Hyilbpi  appolita :  Porroaaten&pcricarpiumesratuidDcmaMiini  eftj  /nwr»  connnem  nintt- 
tnm.  Toca  pianta  in^^mMr  «maneft  &  inodom.  quadam  cum  obicm»  adftiidion& ' 

In  paluftnbus  prope  ODnflmkmGenmnix  nitiem  uhemmdprovenic:  Inaquofredim  oim  in  ^,^1«. 
iMlia,  nh\Stavca  CavalUappdBmr,tmmQtSJit1ibi^^  FmoomnnniBerinpiiipiuaKiiBM^ 
inccrdum  luteus  eH. 

Efficax  remedium  cftinhumoribus  aquolis,  lends  bihoGfque  fpccifioi  cvacuandis,  quosvel  cx  rc- 1/;,,, 
modffimis  partibus  trahu,  acque  um  per  ieceftum  cam  per  vomitum  expnrgat.  HitK  roagni  vSm 
effepo(eritmHydrope8ciAeroflava!,necnonad  dintinos  coxeiidicamdoIofttfcinvaMnnsiefaKr' 
(ivc  ncca  in  pulvcre,  (ive  recens  deooda  &  exhibica:  rerum  quia  ^rioleater  nec  (ine  nK>Ieftia  pur- 

f;ac  corrigcnda  eft  Zingibcre,  Sale  GemnuBj  Cinnamomq,  Scc.  Quia  amaritudiae  dotata  eft  ini^gni 
umbncos  fiigat,  cordmque  (abnmm  cnpaigM^  Vnberifaoi  cebriKrmodfltnm  glntinaiidocniafie 
iinpofit.i,  autore  Matihiok). 

■  . 

fa  ied-unctam  exoedic  ooBcolus,  qui  (ingularis,  (uperna  parte,  ubi  jdiquoc  flo(cu&j  faiiidmtf  per 
^iem  folia  duo  auc  cria  oblonga,  inferiora  laciufcula,  unciam  circicer  longa,  fapore  nidlo  cviden- 
te:  mulcis  tenuibus  fibris  radicacur.  Fiorentem  invenit  Atgor  noila  roenlejidio  in  roonte  BrauUo 

Rhi-torura. 

Hscplanu  floFemhabetmonopetalomoxdiJonfptuboinmiatDacpetala  (eopotiiislaGiniasMta» 
lorum  zmulas,  non  eas  tamen  uniKmnes  8c  imer  fe  omrino  umyes,  diviiiim ;  proinde  adTnfaom 

Hcrb.Kum  flore  monopcralo  diffbrmi  pcrtinct.  Vcriim  quoniam  figur  i  floris  non  ufqueqii.iquc  con- 
venic  cum  ullo  genere  lub  praxiida  Tnbu  contcmoj  ieorlim  coUocarij  iuuoiijue  ac  propriuni  genus 
oonfticiMe  defaec» 

JPiig.  780.  Pefi  ttrtiam  Ltucm  fftciem  frt  ipuirUt  mUt, 

l4tHciii  affmt  Trifolinm  AngmUara  ti/"  LtuciyiiimmaritimimCanierarii  J.  B.  AittritinilHttfdik^  fi» 

lifiidbirfmH,ea^uetriiitt  'm  funmo  afuthm  denatd.  MorUbn.  hift. 

PlOfet^  Tripnlium  intcr  Scj  llam  6c  Charybdun  circa  SGeoigium.  Folia  fimilia  PknumiH« 
anguftiora  8c  cralliora ;  cxlilic  c  mcdio  caulis  pumum  akusj  in  tres  ramos  divifus :  fiores  (ioules  Vio» 
Le  roatnmaUs :  Radix  alba,  acris,  odore  Rhaphani,  cradaj  non  odacataj  uc  vult  Diolcondei» 

Icon  Leuooii  marini  (inauic  J.  Bauhinus)  Camerani  non  laihi  yidetur  ce(poiidere  deieciptiooi 
AngniUai»,  noaenim  fiuit  tbilia  PluKagim  limiiia. 


l8i<J  H  I  S  T  O  R  I  A    P  L  .A  N  T  A  R  U  M, 

"  "■  C.B«uhinui  liipolium  Ang.  &  Leiicoium  m.iririnuun  aliud  Cam.  Lcucoii  m.irini  latifolu  OVr. 
f»Mnuna  Facit.  Parkinionus  iconcm  Camerarii  airumit  pro  Levicoio  fuo  nianno  maximo,  quod  ni- 
Umm  eft  noftra  (cntenria.  quam  Leucoium  ma. itimum  noftras,  ut  diximus j  raanumum  autcin 
«  c  im'unritimn  nui)ore  Chf.  idcm  vkktur.  Qiioaiwiii  invcnilTem  in  Catalogo  Jiott  oied. 
LuerB^^^^^  7.A4D.Hernton. 
no  cui  notiora  efii  acbsnt  auim  nobis.  utpme qui u:,unique  .o!a->nt  &  oo  ocubs  hah-ic: .t.  p: , ,  ^1- 
VCTUriUicbu$i^«cainfententi*peift^^^     eaJicicm  uiantara  elle  Lcucmummaac.  U«  & 

.oiiin  maikianm  uciiEbli^ 


•    "^' '         imamm  Afruanum  cxrideo  pre  Utifvlimn  hirftitum  Herman.  Cat. 

mm.   * 

Ex  raJicul»  tcnui,  albcntc^  fikoii  eitotiuntur  finguUrcs  vel  i  ramofi,  fa«l)almar^acil«. 
hirluti  acro-vircmcs;  quibui  ad  «iBorum  Go»  «Iftani/o/»  nonnOuHuiW)^  pk&^O^EaiaaLk, 

S-c  m''li*i"''^"f«*-  F/.mbrcvibusinfKlcntp«iobs;  forina  fccolowl^fiufl  flon^us  xmuli. 
Iftauatuor  cantum  pcuruconftruai,  totiacmqu;  lubtns  vin.lantunw  panis  fbholis  muniti.  Hos  ex- 
rminnt  /?W,diailimloogx,angulb:,comprclU,  bivalvcs &  bicaplulares, quanun  fcpto mtcrme- 

deprcheDditur  (ubacris :  Odor  Horuni  nullus.  . 
Inoob  eft  Piomontorii  Bonx  Spa,  amans  faxofa  mealta  Sole  illultnta. 

Lmcmm  ytfruanum  cxruke  fltr»  Cmwp^  """^  Hcrnun.  Cifc 

SlH*i«i«  «  HitLuiflantarum  B^lsrua  Devtar.^  ^^uandcm  fpeaem  Jefsng^.t,  nugmtmtt  mmmtm 
rOitt  rnn  Jtntat»,  rsr^  &  mfoltntH  f<jrmx  'jusm  apuJ  <?;  "'"^"^'  ''b     cap.  |8f. 

P-«.79o.  M  rmm^  M%kff*f^  ^  f^^'»       ^  ^^^^ 
Ptf.So?.  Adfifetn  faem<e,  fro  feftimd  Eruca  fftM  aJJt, 

p«.  814.       c-p- »9-    '7-  1, 

*  Erjftmmm  fiU^mt  5««/  imflkitM  rymmtM»  O, 

E  Cataldgo  nondum  cditarum  Hort.Reg.  PariC  i  D.  «•■T.  Si-wadmc  ttanCnafc. 

Pm.  816.  .rf^/  i^«ri4W  N-jjKrtii  afiuattivtJimrii  aJJMHt 
tlafiwrtium  M^uMiiamwMnmmmu.  ¥9^310, 

Item  Nafturcum  .qu..ticum  m.nus.  q^w^ «««««.XA^;^^^ 
plo  minora  funt  qium  Sifymbni  vulgaris ;  flores  &  fa«|lueOOOVailUllC    FkfClldi  «aporo  mei»- 
Staso  l^atio  lUud  antcccdit.  liidcro  m  locis  crelcit. 

%a}umum  Lfatiatlltilimn  pi.'u.  ct^iis,  jM  ^fmtid  fymm  Buullar.  CKtPbltt. 

Ramulum  hu|us  ficcum  vidimus  in  liorto  ficco  D.  Leoa  PludmetMIX  I«llldiam& 

^**'  SrfSrii^i^^B-^ic*^ /W»  -ttv  Ifaiiiad.CafcH«t:Lefd. 

•  A  vdOfi  maiofc  Coclilcaria  diftrt  tantum  ciMk  tO^  9§mfii^m,  ieinmJ^  ali- 
y^.^>?k^l^B'f,  ^fettf^Wir  RcpHiinadidiicuttCimiick 

Pi» .  8x7.  .rfjai  Hklhmmm  rasMM  yaif*<  wiiHS^ 

Ptf.  817.  AJ  calttm  PMgin*  'dJe, 

^  iArfimmi  fiUtfimfti  mnm  HennaiLCat. 

■Fomir&  maeninidine  a  Thlafpi  fradoofo  fpinofo  non  mulrum  abludit:  vcrum  tsauliculis  cft 
herbaceis,  (pmis  omnino  acflitutU,  palhdis,  glabris,  imimbeDtibus  ]iumi«  8c  in  ahquas  aLis  divanca- 
tis :  JV«M  brevio.  ibus  incanis,  Iplcndentibus  HaUmi  de  mort :  Ffcrifcu  mme  in  Ipica,  nunc  m  um- 
bslla  dilpoiitis,  caiiaiais,tetrapaahs;  quos  excipiuntyJ/<c«/-*  orbiculata:,  deprelut,  lepto  mterecrino 
per  tranlverfum,  hoc  cft  ann-orfimi  &  retrorlum,  cas  in  binos  loculos  dividcntc;  quibus  imguUi 
HKluditur/f»*»  unicum,  orluculamm,  drarcflum,  niffiun,  acre. 

PagH^o.  Im.i.  Not.  D.HerinaiiiKttiaG«.BifV.Lm^  cum  Morifbno  Erucara  mantimam  Ita- 
licam  ab  Anglica  diverfim  facit.  Etmnat  fi  ilttta  moiiofpcrmos  fit,  altcra  dilperroosi  altera 
ibliokdorefcaafiiote,  aket»aii£iiftaQi«{  NobistamcnimligBn- 

tiui 


Digiti^ed  by  Google 


vt 


A  T  T  E  1  K 


tius  contcmpUnbbus Eruca  mannma noftrascum  Eruca iHarititna  Narboncnfi  &  lulica  eadcm  fpede 
}>Ianca  Tila  cfl.   At  Hcrmanno  ootiui  nddiiluin,  qui  utrainque  ooluit>  &  uc  acdj  par  cJt  dific- 
rencias  obfcrvavit.  A(l  illi  non  Iibennr  ooiwedimQS  Erticam  iMritinMfn  Anirf;.^!^  fofa  ieu 
tldne  K  cralliore  quam  Italicam.  •  ■ 

J&i^  Raphaniftmm  MoiwfpcnnBm  capfiila  capiiata  &  acuicMi  «1  inftar  roftri  avicak 
Utrijm.  Myagrum  ex  SuiMtra  c^ill  ipiiiog        RwatHieriBondwg  ^Jvcftris  Ijieaat. 


•^0dm  ftg.  Adfiimm^imaiit,  - 

RafbMnifinm  immftniimi  mndmm  C^fiifBfi,Jbn  hui,  e^fiU  mmdi ftimi 
Mtnjmt 

Ftlm  prima  edh  Sinapeos  more;  Cwfa  producit  bipcaales  5c  tripedaks  fiiei^&n  ItAim  cai  coiri>' 
mittitur,  nunc  humilioRk  naateAiHKt^tUaaK&»  admodura^  in  quoniin  n^nuflKs  excunt  flores  tc- 
trapetali,  lutei,  cummaltBlummulBitiaemluteis,  quibus  (mgulis  GiooBdant /HicuLe  fingnlT  rntun- 
Ax,  ftmrx,  hirfuri,  il^finL-ntcs  m  aciitum,  r.imis  l)r.icluaai  p— nififl«ii.^ip|'".,^^|^ 

dilMliu- ad  i>ftUicni^:ldquipet.ialem  aijquaniioJonginidixwni.     ••  • 

Floret  (ub  tinein  x^am,  U  iimiiu  maiwa  odic iiMan»  Auiittiaa  Ai  fi^oib  jfiliGDifa  ia^u 

•  •  liads  fylveftns  minor  Lufitanica  Hmmn.  Aff.  Folia  profot  Myagro  quodammodo  paria  fod  pau. 
K)  artipjjora:  cau!uuUi  Ipithamiieos,  raniolos,  graales;  Flo(cmloi  luteos,  tctrapetalos,  exisuos-  SsUtm 
Awoompnfiaik  hui^s»  avuUdguaoirefeKiue^  inqnonuninedio  Smm  unimmj  fla^n^'»»^ 
gnB^  acf^  mofeooflgenemiii»  ' 

P-f.Sf  T.  vli  w«Opii  «<U  Bf  Opii  9j.  SaLnitri,  CarapJiorB  anagr.iii.  OloICarTopIulLmu.vi. 
ILt  gilube  paiygindcndg  incaTiiatemdenciidoileiMM  &  fetttitte lajnram  ck  «ecfflina  Smj 
tdUtt  dolDram  deiiuiuu  fai  moroentO.  A  £  Sifit  ' 


P^jE.857.  P#/  Pafover  comtc,  violaceum  adde,  PapavCr corniculatum  Hormini  folio  D.T{mkmti 

•  ttg.%i\.  Mvim  CitUimii  mtpim  0U1,  UfiimChdiiiortig  maionitt  Piaft*m«j^,..y^^,^^|j 
cekbrat  IdmiidHi  DmuubraflK  iiEk  A  P^iif. 

.,  Pig.  859.  .^J /wmCap.  IL  fru ^cw  Cbtiidonu  majorw  sJjicianir 

iMiJmmm  iMiiaiiWi  4mm  fmtJmfi  Goaoii.  Fuk  Um  AMMwrfp  FbmUmA  dhi 

ejuflem.  .  ' 

Mmjm. 

Ewegia  haccplanta  tierpauds  oonftat  foliU,  longis  pcdiculis  ^  radice  oripinem  tr.ihentibus,  ampb 
rocundi»,glauC(Jvirentibus,  &  Vioum  foliorum  modo  launiatis.  /{*</»ff»»  hab«  carao/am,  ut  &  tolia 
(iiccoflaro  auc  .lutco  virus  quoddam*olentg  rurgida ;  ii  qua;libct  ejus  pars  nunpatur  tliico  pnedidus 
fiocos  emanat  £  r.iciice  itnmedMti^  ontnr  padicuiiis  bretris,  ccnui%  /ubiubens,  liiftiiiens/SimM  ai- 
laan,  czplurimis  pctalis  conftatnm  Toluti  CydHnina  flos.  Plants  daflMgfcenri  fnm^mJ^i^  /th^.. 
bifabis,  craflior  fi»irpi(fior«  fioe  fiv»^^ 
O«lidonii 

Pknca  eft  Americana,  in  Virs:^inia  velGeiiada  gTOWIliiM,'  AtyM^mfa  fifigHft  OBM 

CJicUdoniisannumeranda  nobis  videtur.  — rjn™      -rr  tjfmm 

Pi^.Sto.  Adfimme^mtertuaJJ.  •  * 

a.  5iM^/riMMrjMbMlMfi)rj^  . 

HtT9f94ift, 

E  raJiet  ccnui,  albente,  parva  ctnlicukm  crigit  cubiulem,  in  paucos  di\n(uni  nmos,  ad  tadum 
glutmofum,  cui  adneduncur  foUa  tema,  petiolo  modo  longiore,  mod6  btcviffimn  rat^ irswliruloii. 
preffiiis  {undo,  (iiiiitlta.  flaru  modb  albicanc,  modo  ex  Aavo  palleftum.  Cksem  iBH"riftrff  »~g 
CopencaphylJo  omninoparia.  — r— • 

Locisaridb  ficcis,  cultis  8c  Incnltis  urriufque  Indiz  mirabili  ra"cunditjte  luxuriat. 

Harum  plamarum  (emiiu  laporc  it,  \utuiii  Sinapi  non  tancum  amuiantur  eiuique  looo  iiibfticunii^ 
«V,  ?«<iwic<iemihifi«nkialhditdeMMito 

Tti,.  96^  Tnfytimd  Tttbjmali  ffiecie  iatirfMttur 

■7,TiifyimlmUtSiifmiimijirmfiikUi^^ 

f^Iurimos  produdt  rW»  cubitales,  in  quibus/<^filqBianciamIonga,  Licholpermi  majoris  fedan- 
Kuftiora.conferafli  nai<»ncur,  q^ai  vtdeWfl|abm,4m»visbcevi(imis pilisdoi^  '^tmie 
knnnafioencinaliisfpedelNiii 

JVssffMv  ^  mrui, 

•  •     •  8,  Tithymuluf  j4my^JaletJtf  fi-ve^bartciar  arhcrtfcmi  flvrihia  furpurtis  majtr,  ' 

Utm  fier^mpntefitmHmmiiur*  Heniiaa.  Ca^  Hort  ^jiad,  fiac 
'  liHiiegpe  depioi^  neqiiGdelbihib  ro^ 


lS88  H  I  S  T  b  R  I  A    P  I,  A  il  T  A  R  U  M. 


la  Tttfynulm  HAmutm  htukukof  JiSau 


Hunc  vircntem  miVtnomlum  vuijre  iKi.it  -.  in  ficco  fijli.i  latiiifcub  &  obtuQ  (unt,  non  crenata 
liecaiifnoduincrd>ra  in  caukj  qui  lacii  craiTus  dt,  dodramalis  aut  pedabs  faAjgioia  ranniksali- 
fflctdifadlafo;  acfoBorow  TclBt  coiolhi dnflio,  ut  hi  aliis  TidiyiiiaJfc  '  . 

Semina  nonoblervtfnninK 

Pa^.  S-o.  ffjt  Vmttm  fiunam  sJiif 

Clunr^  iv^cn  Atix.xm  VirginianaiD»  tdSkotDontC  ininill  fidH nlrainio  iKitltt^  guBf  «fig- 
c^inapUdi?.  PiiiKAii^  vidimiis.  *•.  .     .  '^ 

Tij;,tsdm,  SfieimTitfyMuU  ^6.  T.Ummmm  mCMUbgt  fUmmm BkH  AmimM  D^bmt- 

'  -        TJI^mdmm  Mifupnam  fttre  hieo  ftnttfttA  TOQtt,  8e  fic  defcribit 

^tUJut  lignofa,  tanui,  paliiiU,  cauiicuLt  promit  dodrantaks,  ramolos,  quafi  fi-uticolbs,  gracila 
tamen,  gtabras»  (ubrubentes,  Aliquando  exiguisi^rru^incis  pundis  &  tubenEolil  «iperfos.  Hisaiti- 
fiant  /WMraia,  fiiaariie  piria,  led  criplo  Jjreyipra.  infigni  pcr  bngitudinem  neivo  infinpia.  Ra- 
morum  cvmis  infident  jBww,  quinqne  orbiculatis  flaveloentibus  petalis,  tocid^nqueoonoolorifaas 
mmulu,  iingulis  duobus  .ipicibus  donatis  conftnifti :  c  riiionim  medio  prominet  vafculum,  parvum, 
trigonum,  tricaplLiUre,  ceu  arcndanini  minutitliiiurum  congeftu,  aut  vemicarum  inftar  afpera- 
tum,  tnbus  c  iunimo  exeimtibus  {bnnnulis  bifidis.  In  fingulis  capfulis  connnetur  femen  rotun» 
jntp^  ^leura.  ExaCtam  polhtlat  culcurani.  mpriniis  byem^  cujusiigiKiioresiniunas  iiiiitiai&  fiifti- 
iia.  .|i|'tioftraie  cobroloquc  lemina  rarft  perfideni,- por  eaaiiik»  &  propaguj  padatr..  Aj»> 
nalaeftpluita,  nec  eenttina  Titbymali  Ipeaes. 

P«g.  871.  Tithymalus  vcnuoofus  J.  B,iD.  Ddt  alio^  in  Efloia  aut  SttfFolda  invcotus  eft  & 
in  hortiim  b-aniUttisildciimtaipiifntiitiinib  — 

P*r.  871.  /*«.  9.  *dJt,  , 

•      Ijtlhymalus  Kanuncull  radioe  D.  F<t|w.  In  Cat.  HactR^  FatiC  noiidan  edicaninf 

.    f^.  87;.  fro  ttrtis  fptdt  Eufbtrkii  sJ^U,  •  '  '  . 

3.  Cerrni  a!;cr  jt-inu  tnkrimbm  huriJm  D.  Wmft  im  imtt  Cfcijfiw»  r dhar,  ay/jifti  ^  Jjm^ 
Utttniami. 

'  Fnitexeft  dudm  hoimninn  akkidiiusriifepe^    nafons  in  arenofis.  Rtii*  crdla,  (e  reaii  in 

terramdcmittens,  .ic  fibras  htnc  indc  eimttens,  intus  lignofa,  cortice  exteriiis  fufco,  intus  candido 
&  ladeo.  Stipcs  (lui  cx  1  adice  unus  aiFurgit,  rotundus,  ac  ambitu  amplcxum  unius  brachii  implenSj 
ut  &  raini,  quos  ninc  redos,  hinc  uituofiM  emittit,  corticevaldc:  ladeo,  ac  ttt  liipeijEiciB^inis,. 
hioiagcbiius,  tranfvcriii»  dunsflc  anitnari^  ac  in  fpiralibus  traftibui.  oniiiie  (aii  iawtiim  maniti, 
cnin  Kncnores  fiint  cortioe  viridi-fiifcoj  ac  innis  pulpa  eriam  albicante  laAea,  vctuflioiei  Itgnofi 
COnieeminusviridi  feudnereo,  &  intus  lignofi.  Fdia  cranlvcHim,  ve!  etum  furTedim  prodeunt, 
petiolis  rigidis,  craiQs,  brevibus,  la^leis,- prpximi  lupia  fpnias  ilipici  vel  ramis  coronatim  circun- 
oata,  funtque  oblonga,  Iniguxfbrmia  craila,  den£a,  anteriijs  rocunda,  (cu  etiam  ro«indo4U%^ 
dac^_  nuiiis  venis  loi  iMtvii  adviiiim  confpicuispcrtcxca,  in  Accriorc  parteunamooftam  eminefr 
tem  in  mediohabentia ,  in  interiori  e)us  tra^u  (ulco  ftnata,  nnffis  aliis  nervis  ad  vifum  confpicdl 
pcrrexta,  incu';  v.ildc  laclea,  fiipcrficic  plana  &  glabra,  colorc  cum  tencriora  funt  viridi-fijfco,  ciim 
vctuliiota  viiidrclaiu,  acdein  Havcfcentia  decidunt.  Folia  femper  ex  ruuuiiicace  ramorum  aciiu> 
ciilorum  increfcentium,  qui  virides  £101«  emmpitni^  nlmoribiic  docidni^  nociliq^  •'*^nii<i 
cxtuberantct leUiiQuenQbiii»  ----  ..;-i.:'^v    .  ..' :m  / 

Afrw  fiimkt  floribns  pnecedentib  «c  lupm  es  nodis  prommpencek.  Eloribw  enimpentibai  £»> 
lia  magga  ex  partc  decid  inc,  .ic  maximi  in  luperiotiparmcaiditim  viluntur.  FniAm  cum  ptinuB 
fpectei  iidcm,  ftimquaScuna  rioret  '  ' 

R.ii.li.:is  ccx  tritus  &  epotus  in  aqua  in  tjua  Orj'za  coda  &  lota  efl,  ferv  it  pro  hydrope,  ^{fque 
*ilirimhte  i^^'*^"^cntum  vaJde  *  Idne:  ejuslac  cum  but)'ro  m  quo  decodum  ell  datum  blande  &  leniter 
^UHe  «cri  9^^}-  ^'^"  ^  ignem  calefafta  lainam  proVocam ;  eorundem  deoo^  fumus  leu  vapor  cxceptus 
&  cwgHn»  dolomNU  corpons  ^u  membrornm  micigandis  ac  depellendis  confcrt.  Succus  exfoliis  calcfadts  fcu 
fUmstm^  panim  tbftis  cxprcllus  8c  auribus  inditus  eorum  dolores  fcdat ;  idcmque  oculis  inftillatus  cprum  nu- 
£ttt,  Dcailis  tollcmlis  confcit ;  qujn  S:  m  lotione  corpons  ptuvlelt  pro  pudendis  tumefaitis. 

Not.  De  Eupliorbii  planca  dilicntirc  video  cximios  Botanjcos  Paul.  Hemiannum  Sc  Joan.Com> 
Hndilium.   Hic  dilcrcis  verbis  nezac  hguram  Dodonzi  eiTc  jrcri  Euphorbii;  ille  pro  Euphorbio  veit» 
iienim  prapomi, IX>damBi &  Lobela£uphorbium.  Uceriwius^  AftSapdiaro  faUiim  putocum 
afirmaret  Gerenm  Spinolam  Gtr.  non  aliter  difine  ab  Eophorbb  Di/rquam  ttt  aduUaro  plamam 
3i  inven&  .  ^  i  , 

Eufborbnt  cognau  vtt  EfiiUtbmnt  Bmuiue  fUiHa  fiircyn.  Prod. 

Ttg  '^!^.  frt  fuimtitMmajftatmUMur, 

^.RMtsCUtfiiifittimi^oliMfierMmfttalMviBitfegtm^l/bl^^  * 

Merif, 

Hw:  cum  prxcedente  in  omnibus  fcrc  quadrnt,  nifi  (quod  nocatu  digniim)  quatuor  petala  flo- 
rnni  cL-Kaiiti  Ipcctaculo,  imnicrolii  viHis  (cu  pilis  luteis  fcatcanr.    Caplul.is  lcminales  produtit  tc- 
•    tragoiu»,  muiorcs,  caplul»  prjeccdenas  i»«s,  atoue  iit  fingulis  lOGulamcatis  (  QWp  lunt  quatcrna  J 
mmiiaocaiemiaaj-aosilofi^  qutoBCMffiaM«m(perf«riim.5p^  mHf^ 

r  Habecur 


Digitlzed  by  Gopgle 


Ibbecur  in  HortolAcad.  l.u^A.  Ikic  luj  b  generiiftJtislitii.  InCacakifoqiiodaiiitti  meiniflbiii- 
Tenio  Rutx  (pedcm  arborcarr.  lacitbluni  dictam. 

I  o.  fUwtago  Myfttit  fivi  trmirvi*  krfSit0  Cmtimmia.  fll^Ollfc^f ar^lpIiUllain  from  C  iroliru. 

Exiemmibus  cCaroiina  Americz  Sepcenthorulu  provincij  dcl^is  induilrio  HortuIanoD.  Dtrlijf 
Hof^enix  propc  Landttnmaiantofti  JU^  fibrou  reL^uamrn  PlancaguMtm  ftnilis.  cres 
plos  mimisuiicias  longa,  omn  iMaoxan^tftoprincipio  l^nlim  dilata  aliaruin  morc,  hirluca,  cri- 
bus  tantAm  tiervis  [  in  planttailnMiranimifix  fobol  pcr  longuudineni  decurrentibus.    Spiat  bro* 

vibus&  teiusibiis  pcdiciilis  vix  undam  «Jiced-.:nrjbiib  hn  lutis,  \\)\x  p.iriter  tcnues  brcvclqin;,  jdult* 
ibrtc  abquanco  bngiores  func,  cunc  t^mcn  procuidubio  tcnues&  pere<igujc.  Coaununicavic  D.  Doulj, 

MtmsrJ. 

Herba  cx  Peruvui  niiir.i,  incolis  Fajee  dida,  cujus  folia  Plantaginis  foiiis  form.i  &  cu\a:c  r.  nt 
(Imilliiiu,  reliccata  valdf  (ciiLiia,  &  guftata  impenic  acria  caliJ.iciuc  depr;;hi;/iiiunrur. 

E)us  puivcrem  ex  vuio  litmptuni  nephriticum  dolorcm  a  Hatibus  auc  hngida  caula  prorenien- 
tcni  collcreatunc ;  iplam  veropuntam  coftam  6C «nplaAri  modo  dolenci  loco  impofiam»  tWlllfim 
cffedum  pidaeie:  qaodveriifiinnm  dloleeipamncndi^^ 

P4^.  880. /iM.  it.  «Mr> 

D.  Edv.  Hulfe  in  M.-.nufcripto  quod.im  D  ^4^1,  M.  D.  Suflblcicnfis  hup^hcrbx  ixilvcrcin  id" 
vervijs  morluin  canis  rabidi  comnientluuni  lc  invcnilFc  Icribit,  lV,mciuit,  Coronopt  (Hcfbam*SccI-»-„ 
lam  nonnulli  vocanc  J  quantum  vciis,  mundatam  &  in  clibano  vel  aUcer  loii  caJcHe  exficcatam  i^iJ^M^fer 
inpnlverem  fubaUffinMim  oomminuas»  guique  ^uantum  iolido  noftrx  monMx  incumhaia  pliiscmmi 
mirafve  pro  aegrad  ctaie«  tnawvwiientialiqMohqpioie  omvdnaib  piopiiies.  khUu  Sdmu 

M4MMII  Gklll 

aiumin  SlfeUU  .Swlljm  tmr  fro  r.HWiiy  ImA^  — Bl  W>i«miw  arikm  «Mftiiif  IL  JLnwV .  y^g„|^ 

uJMMniil  imrfMmuittS  rahiiit  %<.ttde  celrhttvr. 

Tsg.^^T.  fro  it.Tbafeoli  fpecie  interfergtKT, 

14.  Pbtftolm  Africafurt  birfati»,  bititmmofm.,  filijuif  bullaiii,  flore        Herman.Cat.  Hort.L:yd. 

Hu)us  (cmina  ( inquic)  ex  dedivibus  u-nguts  montis  menialisleu  TabuJati  Promooioni.fion.  Sp. 
huc  advexi.  ProiercMnc  planram  {armentolam  drdter  trium  nlmramlon^nidkiB,  moie  ^ia> 
jeolihortenlts  emittentem  ex  rMlia  ligno(a>  alba^  f3>ro(a  (armenu  teinita,temaquateniive«  valdd 
ramoCi,  folia  fubrotunda,  obtus^ mucroiuraj  (ublurfiita,  glucinofa,  bimmen  quadantenusredolencia. 
F/wfj  P.ipilion.iccos  Havos,  aliquando  lincolis  purpureis  infcnptos :  Semsnn  rotunda,  nigra,  parva, 
hilo  albo  exiguo,  in  liliquis  parvb,  tumidis,  viUo(&  Diiigenter  cuftodita  vig^  tota  ^701116,  mul> 
c6!%DeaiinMdiirit 

P4^.  889.  f^f  /Sk  %i,  Mi, 

Pfa^M»  Brtfiimm  Mnoniia  GDaen  dliaai  Pifoi. 

Tifo. 

In  tanca  Piforum  Fabarumque  apud  Bra/ilionfcs  varictatc  hce  ipedes  carteris  ftcilc  antecellif, 
tum  m.igniciidine  tum  pulchntudine.  Civfcic  ex  arbore  cruxejalSbm  eft  nomtnis.  Faba  Iwc  lu- 
era  p>cllc,  Lipidis  ferc  duntie,  pilis  flavis  mollicer  eft  vellita,  maiinm  loogk^  9t  cres  djgiBos  lata. 
Vi  clTiaif^a  pulcherrimi  globuli,  inccrftitiis  divi(i  exinde  pnxletinc  cres  quaciiofve  punicei  &  ritbfi 
coloris,  rotundi,  Izves,  magnohib,  qtii  (i  in  aqua  maoeranmr,  vim  noxiam  ex  parte  deponunt, 
&  aim  Tipieca  Je  AUnJtboca  prxp.ir.Ki  Rirbaris  eduics  hiinr.  It.\  utvenenaca  cirum  quaJitasnon 
uique  adco  alcc  pohca  a  natura  videa&»  quio  retundi  patiacur  a  corredorio  convenicnci.  Quippe 
CWI  jantior  fabx  (iibftancia  Mlil  Bltlk  nmrdicans,  vifoera  veilicet  &  ufque  eo  tuibet  corpus,  uc 
«omimi  noknms  &  alvm  mnveacnr,  lefitewins  &  demnloens  alimencum  hoc  medicanMnmfiun 
qTysaa&fturocnceris  Amidocispi ifail  wiet 

Tbafeolus  Americannt  fpmofnt  foiu  farvo  RbombouU  D.  Plucknet. 
Fktfiibu  finmui  /rntiftfcau  Jfrianm  ^ud  trimipiU  trtSJ  Tho.  Bartholio.  Ad.Med. ' 


Tiaftolu!  a!.itiis  hilicus  fruHa  fiifo,  erVuuhii  «Mifaiii^  Uku  bitifimi  &  ln^pfimm,  TamuilZ^^ 

^f;r«i7tM/ Hcnn.iri.Cat.  Hort.  I.cyi 
Ftrfnliu  alatui  trbtruut  friii»  orbicitlaf  cemfrejf»  aceimi  Mtmdbmhii*  fm  Mtr»  Ztflmnf^  • 

Tf/tV^tm  iiiidcai  * 
i3«  Pi^Mir  BnfjOiMM  CiMiMndaiiSii; 


X.  CmmniJMtmtaifit,  Mmmgtm  Kfin. 

PolBcii  funt  cmlBM^  8e  ficnc  prdbllC  Eoropns  magnkudtne,  ita  ctiam  lapore  IC  laluilicitit» 
ftar  ftuiBadailiarnmcacnmlnacudninv»  calfloeHedeccimi^  .  ^ 

FabctQrrc&aB8ecamallr,  dbnqiie  owo  ennbiCKj  concra  flowsventriiinafiilunCi  Coftrvero'**'. 
ad  catapla(inaiis  iBodum  &  ventri  impQfitS  coicil  ooloribus  medentur,  ad  rdolTaidaqnoque  apo- 
ftemaupamalRAnappbcancur.  X  x  x  x  x  x  x  Plaiuam 


Digitized  by  Gopgle 


HiSToaiA  Flantarum. 


PlmmluiicoumiwqiiedelcriiMCi  aeque  deping^  Pklb,  an  iit  ex  dclcripdsj  an  nov»  aldfque 
iadiftiiielciiiii& 

*  %.  OmmuU  gidnt  Maregr.  Kft. 

Kutex  eft  eleg^ns,  totoanno  florens  &  frii^Vircf.i :  tortice  viijdi,  ligno  fragili;  in  ramisanWm 
inakos  habet  ramulos,  iiirreaos,  ielqui<iieicuni  longos,  dircac  iibi  oppoiuos,  iedparia  akernatiin 
pofita ;  in  quorum  uno  cna  funt  folim  oblonga,  aaiminata,  foliis  Salviz  acucar  limiua,  infmii  albi- 
cantia,  fupcrnc  viriJior.i  ,  &  ad  uoum  inftar  Scrici  Lrvia,  conlpicuis  venis  prardita  ;  in  altero  Hor« 
lcx,  leptcm,  aut  oc\o,  lucei,  Pifbrum  noftratium  magnitiidinc,  foliis  duubiis  liulum  vcrlis  cuni  liio 
inTolocro,  Scuno  deorfuin,  quod  maximum,  infeiiusrubris  vcnulis  per  totuni  inlignitum.  [^l^timA 
itfcrtkit  fiertt,  vtl  rcrutn  fiut  tn  b*e  fftat  atvtrtitnr,  fwit  auiem  frMitlJul>io  tttrtftidh  &  fsfdiaisctil 
Fioribas  luccedunt  fi!i^tt.t  coftipreAeflC  qoifi  contorrat,  quarum  quadibct  concinet  quacuor  grana 
Phaleoli,  alba>  noftris  Pifis  niinoce*  quae  coAe  bene  fapiiux,  it  alvtun  iaxant  j  ide6que  firafi. 
licnfibus  acque  etiatn  Lofitanis  in  frequenci  lunt  afii. 

Florent  ac  firu<5tus  fenint  toto  anno. 

|.  Cnnuaid^t  limpliater  did.r  nun  videncur  diffcrre  a  Piufeolis  vulgariblB. 
.   4,  Csnum^mrit  t  e.  Fab.v  ,  .uva:,  funt  Pi(a  Euroaaris  magnitudine  peiil«  led  oblonga  8e  OOa 
romnda,  albiqaoque  &  leooophaci  cdoris.  AnPfaaleiHus  tumidos  roinkmis  niveus  f .  B.  f 

5.  Phaleolus  degans,  GwmA  didus,  Tardcoram  modo  fein^  iiiatEmque  cft  folis  8c  fioribas« 
fed  mulio  min<Mibas.  JuamdL  icmper  vtrcr,  pcrpcmifque  copdatii  fliqn»  parrii deoontnr:  idi 
utobomatum  acqu^  ac  ulum  latn  a  tadlalic  pianta. 

Hoc  genusPhafeoli  adeo  expetici  (imtprxcxtens,  uc  non  minus  sgrb  qo&ro  fanis  conducant. 

6.  GtnmiuH  dia.r  Turcias  Pnafeplis  aiiyanto  iiiat  roajores,  coloris  nigerrinii  £c  opdmi  lapori^ 
fid  n^udsftequemesarxoedenalnib 

b  Hoito  Revercndiffimi  Domini  Epifcopi  Londincnfls  Ph.ifcoli  fpcciem  vidlnuis  fbliispttiTi^ 
niQlltbus  lanuginolis  &  ferc  incinis,  brcvioribns  &  rotrindionbus  quani  cu)us  aliis  Phafeoll 
haAenus  vili,  liiiquis  pilofis,  (emincnigm  (plcndentc.  Eandcm  hanc  putamus  Phaleolo  AfneafM> 
Piirfinin  bitununoib^  (iliquis  bullans  flore  iiavo  D.  IbnMmu  iiipenus  deli^ripto.  FoJia  utique  tam 
IbrniiqtiimodoreadTrifbL  Phafcolus  I^orti  I^oofititeiifii  fiiilio  iiibiwando  apod  l>.JPbrW 
vi(us  nsfcio  m  idcm  fucntpracccdcnaum  alicuL 

Aium  ctiaii)  ipeciem  habemus  ex  codem  horto  a  D.  DeoJjf  tranihuilam  fbliis  magnisglabris^  ia 
lonfH  roucrabcipnidaAis«  an  deicripaim  nBfcniai^  nec  ennn  flon^  nec  fiudian  -^^ — 


Tttftolui  hJiciii  cuhluUt  pn  Triumfetti.  Americm»s  ftrennu  flort  cocblcato  odarato,  femmim 
lnu  fufcu  «rtiaJstm,  CarMMiAs  JiSms  Henuann.  Cac  Ltifd.  tbi^td.  esift$  etcbltaft 
D.  T.Robinibn. 


Triumf. 


Inmtitur  rsJici  iiiiigniter  crailz,  &  ad  palmi  circiccr  longituduiem  tuberoGe,  qos  praeterquam 
quod  in  alias  minores  adnacas  multi^cenu-,  lebfim  etiam  imttumiimr«  boc  paifto  nuuciimudlis 
ndici  balani  niyrepteac.^ii£mr«  onme%Be  candem  in  fibras  non  ownino  n8fta«  abiumuntuf.  Porro 
hojafinodi  ladicnm  (Uiftanha  carrwla  tc  albicans  cft,  odorem  oleraceora  reftrens,  exteriufque 

obdudcur  tenui  rufefccnrc  membrana,  nec  fibro(is  propaginibus,  in  fummo  prifertim  ubi  cauli» 
^nipitj  defticuitur.  CaiJu  vero  (.11  inencodis  utique  ac  lciuus  digitalem  ferc  cra(Gtiein,pociiiimum  in 
ieilioribuvwqiurit,-miirmu$,  (aturatc  purpureus.  Circumvolvcndo  fc  (candens  ad  ;o  u^ue  cubitoram 
d&udinem  una  aEftate»  in  minores  alios  umiliter  Icandbntes  diviii»  &  fubdiviiiis,  iiimmicatibns  (ubriri> 
dibiu  8e  lieibacrii.  Fdiit  vulgarium  Phaieolomm  fblih  adamufCra  refpondent,  nifi  qu6d  rainiis  crafla, 
duriora  t.imcn  exi}t.^nt,  vici.vfiporc,  odore  nullo,  pc.1i;i.jis  fcmipalm.inbus  r.vo  intcrvallo  cauliculis 
inorduiatc  iiihiientia.  E  quoium  iinubus  inclinancc  a:lUcc  piodcuiM  palmarcs  cauliculi,  teretes^ 
fradu  concumaccs,  nitidc  vii  ciitc&,  redi  furfum  ipctfUntes,  ac  aigenteis  glQbiiLs  vclut  marprirjy 
copios^  onufti,  qui  magi»  incumeicentes  drca  Autumni  initia  iic  in  ipiralem  fimnam  aiiquaCenat . 
cutgidam  elonganrur,  ut  oocMeam  Ino  ^tamine  exutam  .^regi^  repnEientaM^  colore  pnusiiitidd 
candido  }anthino,iiiaviquepiirpura,pracdpuccirca  ipirarum  centra  pcrfiifa  Harcaucem  noruni  iunt 
rudimenta.  FUf  ipfe  ex  argcnteo  calyce  (  qucm  (iiftinct  nitidc  virens  perioius)  cytinuni  Maii 
Puniciquoad  form.uii  rcfeicnte,  b;eviore  tamen,  panJit  cxtcii;;s  quoddam  pctalum,  unciali  latuu* 
dine,  at  longicuduie  majori  in  tres  Ipuas  drcumvolutum,  mtus  ac  toru  dilutiore  acruginco  colora 
infeduni,  qoi  camen  olyd  inferirur  aliquid  fplendentis  purpurz  admixtnm  babem.  E  medio 
incra  fpiras  exeubc  bina  brevjora  &  anguAiora  petala,  ibique  fimul  vehici  ooeunt,  extcrii^is  inrcn- 
iilBmf,intusdihit^Tiolacea,  propi  centrum  taroen  fulva  remanenteportione.  Intcrha,-c  duo  pctala 
tertium  brevidimum  ( nec  primo  inmitu  fatis  apprcns)  excipitur  clypeiformCj  colons  .iJbi  impu- 
noris,  quod  iuiextremo  in  tubulum  arftatur  argentcum,  in  crebros  atmulos  cironacum,  (itamea 
enendatur  petalis  du|>lo  ion^em:  demqnein  liaiBfie  pofterioris  pctali  finuquarta  ocdudimr 
membranula  podtis  quam  petalum«  bieviQr»  arRentea,  ovaDs/ancaihffinu,in  fibraro  paiitcr  ii/blo- 
lam  acpriori  indufamdegeneram.  SabhBommbmp«alisparvarorerar>EfifiM,infibram  paritcrde- 
iincns",  ac  (ui  cxtrcir.ir.^re  villoG.  M.irccfcennbus  petalisyi//f«-»  nliquantulum  curva  ad  quatuor 
unci.is  elongatur,  niediocriter  tamcn  craila  ac  rocunda,  uilore  viridi,  m  qua  petfedum  ftmeit  ad, 

Lcntii  m.ignitudmcni  paulo  majorcm  aGoedlc«  minijscaiiien  iphnicuini,  ac  leftt  in  iiinino  doMh' 
euin  linea  coloris  ad  ruflira  tcndcntis. 

Planca  e(l  pci-cnnis,  i  Luiirania  in  RaBaro  inYcda.  E  gua  Indocaro  regione  Lufiuni  hanc 
pompvaTeim.w»  iacet.  Flos  odoraras  eft,  ac  fub  hoc  acbfaren  a^nodnm  moomipais  (ofTamr. 
K  pro  maxuna  paito  lemen  poft  le  noa  relinquiL 


'Digitized  by  Gopgle 


AT  T  E  l  X, 


Jftg.  894.       fmtm  fagaut  *dd», 

Tifm  MM  tttmd»,  fim  tdmimeM  tiSs  Ruana. Cab  Hovt  Reg.p^ 

F4g.  898.  M  fiimCafitu  IV.  sdde 

InCatalogp  Hort.  Acad.  LuolBafc,  a  aHermaiiiio  edito  trcs  fcquentes  rpecicsoecumme  «1« 
analiViibiis  ex  luprarcnpas  ezdeni  finr,  an  nan  Sc  nondum  dcfcriptse,  me  latet,  ^^™"'  ™ 

I.  Lathjrm  Narbonap fiHtlk  mnMm. 

%.  Lttb»Mmuu  fimmndm^O^l^fu^ 

•    Iii  JaoDhi  Bieytiii  Pimdr.  lulMnnir, 

t.  iMfym  Zt^mrimt,  firt  fJOn  ri^e,  j;ii^uit  Pi^  § 
1.  £«rA.  5jrMMH  mmimiu,  fiU^  rieui. 
?4fr.  809.       Cap.  VI.  aiiici^itrt 

Fl^f.  WM.V fvccu-hus  n^lh  fr^uemes,  '  '  *  - 

I.  rV;.»  7n:i:!ijLr.iCajj!4hicj  frunjceai,  Lmtii  fitifnd  Breya  Prodr. 

Brejft.  * 
.     C4»/<0lubct  lignofum,  CTe<aum,  foUis  Vici*  lirmioribus,  leritdi^  incanis  vcf},r,im  •  r!orei 
i^tos,  ex  rubro  winirafcnies:  qtOm  fiiocedunt  /fW  deorfui^  reclinat^,  UaS  nuuZ 
25S  p^t.'*^  ''"'^        S,l«n„n  «,o«»dl™  Crfiil^'"^^ 

^*/"*^?'  pbrima/J/tf  longa  anguHa,  in  .icumen  defmentia,  villofa,  ex  artioilis 
nafcenna;  pediculosp.t]m.ires  &b.palmares  flomm  P.ip.iionaccorum  fpicam  ^ufttnent».  S^4l 
dcccninumcro,  qu,  maprcs  funt  quim  m  al.H  Viciarum  Ipcaebus 4  lifaB  vifs.   Pars  florisfuS 
noreft  co;ruleo-violacea,  mfcrior  alba,  ici  uc  cxca-ruleo&  albofitmixet  Siliaua  h^runP-^m 
""iE2*'Vr^'if firpt.      devextthcrbidismonris 5-"rontur  Tjt 
&  hK  &  (inguic)  Vida  OnoM&lis  ifere  C.  B.  Pr.^.  e,us  defcriptirvlldc  n^T^^ 

rtcia  multiflora  fpicata  cerulea  annua  prccupiienj  Morifen.  biiL 

Ha^c  tda  partium  tenuiute  &  duradone  k  TDlffui  Viciamultifloca  nrninni  i1ifli':ii, 
IfisfiiiijnngaiKiir, 

Fkia  BengbalenJ^i  hirfuta  &  ineana ,  fili^uu  P>ii  Hcrnian.Cat.  Hort.  Levd. 
Hertnan.  ' 

-?^fef^?lLf^''""'rT''''?"'  '"^^^.^hortenfesoraatus  receptacft  cxotica  hxc  vlcia.  conOnns 
libro  a,  aIb^-««/,n</^  b,cub.tahbus  aut  tncubitalibcs,  ramoGs,  viticuloib,  a.  fiulanbJT 
Sw^,t3fif!SJ?5±r"'^!'  cofta  mtomlemcapreolum  dclTnens.  cu.  a  de:^s  &  l.„iSr« 
adJwrent  ^*//«.  cattens  TOaBs  ong.ora,  fnbmcana,  parte  avcrl.i  „iadicc  piloia.  Adcoftamm  linus 
onturp.-a.culusd,g,tal,s,  fuftmens  al.quot  )Z.r«  Pap.honaceos,  ob!ong«.  pwiicaos.  mm^^^ 
n.gnor,  pv.:  p.:ra  Iplcndent.bus^  Pifis  limile^,  aft  bV^^ gT^mTroflS. 

paulo  miiiora.  '  "««iwaiws  Jinronada,  njgro^lulca.  grams  Pipcris 

;  VaSEm  proveflk  In  traAa  Bcnghalenfi. 


^"'*S?d*         ^'^"'"''^*  ^'^*'^"*       ^'^'  -'^•"^^  CoiMlio.CataLHam.Cat.Hbrt: 

y^wjimpra;fixus  Belgij!  indigcnam  efle  indicat. 
„,S^~J^'ljP'  ^f"';^        cuiuldam  plantx  legumlnof*  crcAx  lamulum,  c  Cluna,  ut 

S??':.?^SSr^vT°''"    nT'^'^'J''^''F^^^  l""'*  pmn.anin,  con|ugationibus  &  im- 

pan  in  excremo  tol,o  conftabant ;  crant  c,  ovata  fere.  extrcmis  lubrotundis.   Spica:  Horura  loaee 
cx  .,hs  fohoruni  cxcunt  Cugmei  lanug.no  lurfuta:,  prxfert,m  flofoilonim  caly^,  qui 
'£t!nZ^"'^mJf'^^}'^'^^^  peduaJisaiU  oum  apcriJmtuVLrcVdS: 


Digitized  by  Google 


1 8^1  .      HisTORiA  Plantarum. 

llnraetmfivt  Lijuirttia  JjlwfirM  Pjp>n, 

f  F.imiliarinim.i  (inquiO  "Ha  radix,  qux  Brafilianis  Ibtretem  (qiioc?  dulcdincm  oxpriniit,  Lu/itanis 

^ictfCM  dicuur,  caJcin  plane  habcnn  qu.r  L-iquintia:  nomen  a  Lactnis  aocepiC.  Majoris  ^iuicic  dk 
aliinMfiiie*  cmU  Ugnofo,  loiiis  IHti  liniiiibus.  l  oc^s  aiidiodfaiB  adck  ia  ^4fii  FuiuuBAadL  Gir- 
cyifab^  noaaBquc  camen  dulcis  li  nuRicetur  radix.  ' 

Tjg  911.  ^Vibfeciindam  habct  PaiomiriolMC  fpecicm,  qua: a  pr.Tcedcnti  fc.i  prima  f[K.-c}e  diffcrt 
folioruniliear*wali,lcimn6auerocundo,nigrominuio  &multo.  Utrac  ScnxlpcaesiiintnonOio. 
bitklcoqpe  nne  «d  Seium  tnntfom^ 

T4».<)\%.  Sfetitlm  Orohi  addt, 


P^I7.  JijmmCttitklL  ifOmh^hmmtiiikimir.^vafimnmtnfi^ 

Ktikt  lumnr  crafla,  lignofa,  perpetua,undec»i2n  exociDntar  mmeron,  paUl.:s  auc  cubicales 
tcrram  vcrsus  reclinaci,  hirluti,  flri.tti,  ranwd".  Felta  Vicia:  vulgaris  minor.i,  conijg  uim  .ul  candem 
coftam  adnbxa,  ad  leptcm  aut  odo  paria,  nullo  in  extrema  cofta  nequc  impan  roiio,  nequecUvi- 
cula.  FUm  (ex  aot  feptem  tn  eodem  furculo  feu  communi  pediculo,  c  foborum  finu  »dlb«  coo- 
fcrti,  ut  in  Lathyio  luieo  duroettmun,  pnipoteL  SUifiui  bfera^  latt«  giabrx«  doo  w  trfa,  nriik 
plura  famm  coniineaca. 

Aiirepc$&inp.ifcuis  circa  Bif^lah  Ciimbeibnvlia:  vicum,  irincrc  .\  flexham  AAPtrtth  opptdum 
oblci  v.tvi»nuscopioUm.  Tho.Willilcll  mira  montem  Hrtchnck  eundo  ad  Catrdiff  WalUxurbcnii 
iteni  in  omic.acu  Merioncthcnli  noii  procul  a  ^«/coppido  prope  naunqnendaiii  indeloai6  mwi- 
01  Deub^heafit.  DiSuiherlaiui  in  Scooa  invauc. 

HM. 

,  E  rsdiu  intus  albicante  lisnou,  OHtioe  alliicante  ant  niffb  teAa  amara  &  fubacri,  inodora  tmim 

Oigit  bipcdjlcm  .v.ic  cnpcd.ilcm,  quatuor  di^itos  crafTnm,  ramos  tranfvcrfbs  fundcntcm,  ligno  dtUDf 
corticc  labcinci C.1  cruft.i  v\ni\\,  .tm,-iro  &  moniati.  Fohit  .ilita  feu  pinnata,  pinnulis  cofli  angulo- 
fac,  tcnui,  vr.  uii  p^tinlis  p.iT\  i:.  fiiiiciniic  annexis  parvis  oblongo  rotundis,  a  peciolo  lcnfim  diktatis 
&extremu  lubiocundb,  lupcrncviridia,  iubtus  hyalina  fcu  ex  viridi  lubcccrulea,  iaporis  fubacris  fic 
lobamari,  ac  laneiudi  ardons  diutii»  itiaflicara.  Flores  ^3.vii,  papilionacei,  imo  petalo  ungula^fbr* 
mi,  claulb  ac  multum  inflexo,  viridi-albicante,  duobus  laceralibus  anguftioribus  Gturo  ac  roliceo  ru- 
bore  perfiifis,  fupcriore  lato  8c  reflcxo.  Flonbusdelapfis  fucceduntyf/ifBjr,  anguft.r,  tciiues,  planx 
&  ad  un.un  p.u  tcm  nonnihil  inricxa.',  duostitlire  pollicesloiig  vgl.wrx*,  primuni  vindcs,  deinde  ru- 
bro  fufccicentes.  Stmina  fcu  Fab«  quz  intus  fiinc  a  (emutuo  per  ipfam  carnem  filiquae  feiundx^ob- 
]bng»-ronuid«,pIanx,  cum  fua  Jongitudinc  jaccntes  inkuigitadinefiliquarura,  cum  umbilicoventri 
fiUqoarum  affixz,  primum  viridoi  ddn  lugfiOmta.  Bls  tn  anno  fert  fiorn  &  fruBut,  tempore 
pluviofe  8c  xlhm  Prxtcr  filiqua»  frnAus  notbi  ririda  tenuirer  pilofi  ac  durioli  fiu-culis  Dcpc  in£dere 
tonlpiciunturj  qui  iii  v;icuc  lunc  for.iminc  pcrtuli  &intus  cavi.  Hi  nibtl  aliudfunt  qMm  fwmKmd^ 
txfrtfcentiiS  ab  tnjectu  fuvgentibm  exeUM,e,  nt  boffittum  alimentum  torum  fatA^f  fiffalittKtm 
VSnh  *  Succus  c  planta  extraftus  a<lditomon>onto  mcllis  lcrvit  pro  ons  pultulis,  oreeOpcnUlAOk  MsA^ 
triuSc  deocifta  in  iaaeCafiii  JfcJiOT  amducit  in  mofbo  laao^iada  pgunaionfe 

• 

t^i^^i,  Ttfi  ^iittm  j-f(!rj^ah  fpeciem  mterferatur 

jijiragaiits  Canadtnjii  flort  t/iridi fiavtfctntt  Dodart.  Mem. 

Dtdart. 

Radict  eftalEa,  minimi  digiti  craflimdinc,  in  plararadtculas  diviikliipoire  iiiitio.dttki*pauk)poft 
lubacri, &ad  Raphani  faporem  tendencc.  Gwlrf emitth^Tcl  f,bipedaia6einieidmalTOres,tere- 

twS,  Icviccr  ftriarn?,  n().'.nlc>i.,  inferius  lubcntes  uc  circanodos,  cjuorum  uonlqBilquc  .ilccrnatim 
proilucic  aUm  foliolam  c  plunbua  folioruni  con)uf,  uionibus  compohtam.  Ex  alarum  ftuubus  cmcr- 
gunt  ramuli  nodoii  pariccr  c*c  lolioli  ad  inodum  c.uilis.  Sumnios  c.r.ilc^  5c  ramulos  ocaipant  Spicac  d 
pluriUis/fcr/i^wlcguminolis  cviridiflavicantibus  compolitx,  .iliorum  Aiiragalorum  iimilibos.  Flo- 
i^s  prxteTitiseiTOrniantur  /%«<«plui'es,dimiidiuin  cirdter  poUicem  lonez,  gtabrc,  brunneae.  I7na- 
quxque  filiqua  intus  leaindum  longitudmem  toiui  mcmbrana  in  duas  cclTulas  divifa  eft,  femirtihiifaite 
parvis>  xerampelinis,  pianis,  gUivts,  rcnifbrroiba^  aKorum  Aflragatorutfl  limllibus  rcplcta.  Juiio 
flora«'fi|emepeiit»  BagoianiiimipaMMeA: 


p4{.94a.£b.«4.  Phmam  k  D.  SUane  ad  me  tranfmiflam  pro  GAwfW  Bi^aiuca  Clufii  cant  efle 
mitoqoam  P.Hermannus  in  Cat.  H»t.  Lugd,  Bm.  delixibit  &dqiaBicpio  jy}fi||gaJoHiipanicq, 
Jiliqua  Epiglottidi  (imihflore  purpureo  majoriToamefiinii:  qoam  TOam  Clofii  Guucera  efleafle* 
rer»vnonauiim,unnecnegaro;  nonnulhwmaifonrqMediTcriam  aigmuit,ntqu^flonunipic« 

■  -  •  in 


Digitlzed  by  Gpogle 


in  \uc  (i>2cic  non  extrcmbcaaliailnrum  fxflitji;:;  innaramtur,  f-.l  c  foliorum  finubus  cv-  iiir,  qu6J. 
que  paucionbus  componuntur  flonbr.';.  Qiti  ci  go  rcccptx  lcntcncij;  adlnrct,  &  pl.intaui  pixccdcn- 
tem  pro  Glauoc  Hifpanica  Clufii  habot,  nic  volente  id  facict. 

Planu  lieqMiBaStGimxCaftlmue»  diaa,  eadem  videtur  Aftragalo  Bifyaxdoo,  (iliqua  epiglocti  Ji  Hmi- 
li,  floie  albo,  ininori  ToanMfoidi  Oirmm.  Gir.  Bkt.  lnffL  Btt.  Haiumddcnpcionc»  vidc  L  c. 


ftg.  94}.  Pefi  It»'      ff'       /f>4'  TrifeUi  frattn/u  &mMttam  adJe 


F«r.94S.  TrifbiioLagoptildiftoteitbfaiEbenoOtticat  Alptni,  addancur  Synonyma  fcqucntia; 
Cytilus  mcmws  Creticus  c.  B.  Qtili  genus  miflbm  mimine  Ebemieauidt  flariinisparpacds  J.  M, 
Cytifus  Creticus  incanus  feu  Ebcnus  Cretica  Belli  8e  POBK  P*r4. 

f^.Offt.  IV  J*f'>'*^  MeliUti  ^tcitm  iKttrftratmt, 

infln.App. 

.  tif.^  54.  Prfl  tenia  Fxnn^r^ei  fpecie  interferatur, 

j.  Fttmm  Gr^cum  f)  Iveflrc  minm  Antbtsim  Hemun.  Cat.  Hort.  Leyd.  . 

Exilitate  partium  a  (nperiore  diiTcrt. 

Pif.  958.  Pro  (tftims  Amudk  ^eeii  intirfmttMrt 

Anmu  nm  jpkiofa  freenmhni  Lujttanica  Jlm  fnrf.  ^iatt»  Breyn.  Prodr. 

Prfjj.  960.  TojlfenuinmamAnomdiilfeciemadde, 

AnonisaHx>rc(ccns  Hore  rubello  in  Hift. PLant.  Bclgic  AbMatuingii  lA.  \.  m/.  ;n.  depi<AaS£ 
dercripta  accedcrc  vidctur  ad  pntoedcntcm  Qoer  ^lveftfo  pennne  oAam,  fiMtd  •ueaBi  eftj  fiilia 
vix  crcnata  pingimtur.  '  .       •  ^  .       .  . 

£4</«m^.Anonidibus  fubnc^tantur  Vhntx  CrctMlariie  ^\Ax,c[acA  '\n  India  Crepitaculorum  ufura 
pucns  przbent  eoruni  ramuli  liliquis  matuns  onufti. .  Harum  qumque  fpecies  m  Horto  Lugduno- 
Bauvo  cnutritas  defcnbit  inGgpus  BBWniow  IXPiuilns  HeRMinus  in  Gttalflfo  pbntimm  Hiorti 
Aademid  Lugiunfhfietavi, 

t.  OvfjiWiff  Afiatica  frmtefcmt,trifolia,  floribui  lateii  amplit  Herman.  Labnmum  Zejlanicumfiri. 
km  t»  Imto  &  nAm  vetntgaiu,  fH^tt  huUatu  Brcyn.  Prod.  Cjtifui  Ztjlamem  ftlui  l^nrni 


Ih  emdm  fmteldt  bipedalem,  glaucum,  craOitie  digiti,  varios  ad  latera  ^iaigentem  nmoc'  AA« 

concolona,  g!.;br.i,  ternaab  uno  digitaii  pctioto,  in  obtufum  niucronera  gracilefcunr,  Am;TyrjJi 
proxim.i.  C.uilu  ni  rpicxornantur/wriia»  lutcis  papilionaccis,  Anagyridi  pariter  finulibus,  luigulis 
ex  calycc  quiriqL.etan.im  (ceto  lon^ia  gracilibus  pctiolis  dcpcndcntibus.   Hos  cxcipiunt  bival- 

ves,  teretes,  menibi.in.Kcx,  ngidx;^  giabrje,  cx  bali  anguitiorc  m  amDliorcm  quanampullam,  com 
long^xe  protenfo  fil.imcnco  cauoae  mbr  lerminantes,  filiquis  Anonidis  fimiies,  (ed  longiores  &ani* 
flio(es,qiix  indiuhii$yiHMparv«>«iam  flav«,  ieaa^bicviffioiiistrcaiulispetii3a«ffixa«  fa- 
de  8c  bporeGemftKnnnhi  JUfoiiibeftlignofi  aHncans,  in  aliquoc  ramosficpcHKasfihnBdidwSa, 
viv.ix  ad  tcrtium,  quaRdnvyMnam. 

bjwntanca  rcperituf  in  fylvis  Malahar,  Zejl^n,  .ili.ii  linique  Orientalis  Indii regionum. 

Haftcnus  nonnifi  fcminibus  pionag.in  jxjtuit.  Semina  apud  Indos  in  ufu  non  (unt :  (ufpicioiMni 
tameiiprKbeatSatispurg^ntis,  quoa  itatim  acex  infuio  aquat  cabdziiunpu  funt  vomituaifflinai^ 
tnr. 

Pixccdcnti  non  multum  diflimilis  eft,  afl  cocifubhirlijta,  &:  qiioadomncs  partes  minor  &  teneri- 
or.  LamUi  fertherbaoeos,  quonxni  cacumina,  jiiprri  &  Jilifns  ibiduis  ambiunt,  fado  Ctouladz 
i»ndcfictettix;  HaiieinAppend.piroqointtfpecieGrQcaiaffepfopoaicH^^ 

5.  CrataUria  Afiatua,  folio  Jtngulari,  verrucofo,  florHmetmhii  cjuiSetn. 

Herman. 

£r<i<Acralbente,  partim  Iignola,  raris  fibris  coniperia,  annuadm  percunte  Ma^MioUichetbace- 
om,  cubitaleoij  ^iquaodo  aIciorem>  nodofum,  an^lofum,  in  pmg«41^  ^p-^^f^^in^^  &prope* 
•modnmalatiuny  lreq|enribus  ramis  in  orbem  dilpolitis  ocnatnm,  qtuous  per  anciafia  inter\'alla  bte- 
viffimispettolii  adhcrent/o/M,  iemidigitum  longa,  duosnngues  lau,  in  (dmmo  obcufa,  parte  fupenu 

dikitc  viridin,  infcrna  CXViiidi  cuulicintu,  nctvofa,  modo  pro  fbli  &  climatb  ingcnio  glabra,  mo- 
do  vcrmcofa  &  ad  margines  undulaca.  Ramorum  apiccs  taitigiantur  m  lpicam,quam  ambiunt/WM 
papiliqnacci,  fupenori  mulco  luinores,  coloris  cwrulei,  vcl  incurruleo  pallelcentis,  numero  quinquO 
aut  Ii:ptem,  non  raio  ctiam  tngiiita  uni  (picz  adhxrentes,  oui  ex  parvisqutnqudbliis  in  tcnutffimil 
creRHilis  petiolis  ftolT-inftar  dependoit.  His  deiluxis  fucceaunt  filivue  pnecedenti  conlimile^  -eft 
nigricantes,  miniis  glabra;,  (ird  ranoribus  pilis  obfiu:  cumfilamentoadextremumbrcviori.claudentes 
fenHn*  vclat  iti  prioic,  cum  quo  &  uidem  uatalibus  perfiduntur.  Folionun  iapor  eft  okraccus,  idnt' 
num  vetd  lobim  <c  ingpatas,quidpiam6atliatnd  poMendeari  ■ 
♦  « 

Xzzzxxx  )  t^  GnMEvja 


Digitized  by  Google 


T  A  R  U  M. 

^lK^  ^ft^pnJ^I^  ttfJ^^^flf^  ^^^I^Soi^L 

pSln^  fupcrioribus  agnofdt  natales,  faciem,  crefcendi  roodum  &  vires.  Aft  foliis  omaino 
cx  bafi  ^gulla  fcnftVn m  Udorcm,obturaroficoorfifi»mem^^  ie^mAat^Sckx fcpt^n- 
wpooanlyerliun  nems  uilcnpcis;  flonbus  flavis,  8c  temmitas  m  filiguis  gWwiiinicongsacram. 

5.  Cn^isria  AmtriettM  birfm^  muurt  bubtcea,  caule  aJ  fummum  faghiato  cjuliicm. 


E  radue  p.illida  fibrofa  cmdktbmtBA»  ffacikm,  nunc  fimplicem,  nunc  mdeiptiankMlO- 
fiun  fpichamia:um,  hirfutum,  ad  ndicem  rauadiim,  m  prc^reffii  vero  propa  fingulorum  folioniBi 
omrttBalammquafique  fimbrianim,  alisfacicm  Ufftta:,  ut  in  ChimjrgemJU  perc^rinaClufii,  exr 
p^aetenslpeciebusminora,  unguem  lata,  lcvitcr  mucronata,  hirluta,  craffiulcula, 
SSSiitoltia, cauli  fine  pediculo  prcffius  adha:rent.  FUrt,  ex  fpica  propendent,  papUioiiiipd. 
aSHTfla.  clientes  fubhirfuti,  CyafiflQabus  \mi.  m*|aiwi,quos  %Mionir  Jfnm  teutanm^  mJSi- 

ywbuliacis,  parvis  hulucis. 

467  SpuK.  tertitt  fftcm  aUMwf^  A»  iMm  $t$r/gml»hit  msritmm  fien  lntm  f^tmifm, 
^  ff^tiSiti^rmmfBm  tuAdl»i 

Itcm, 

Liam  forvM  birfutM  foliit  Mcutie  flert  luteo.  An  TnfJium  argentatitm  /lere  lutto  ? 
^ael  D^Plockna  exficcMtm  vuUtmu,  m&  Lotnm  Mjftrmtm  frmieefMm  AfruMtMmfftliii 
menmtfarAm  bmit  Mmfiit  ceeeintii. 
40mtCt^fpli»  Itm.fbikri.l>iilmt. 

'*971'  MfmmCMp.uc  Cpifu  a.lJatur, 

(^tjfmjhn  Jririrr  'frirr  incarnato,  fofimedum  rubtlle  Hcnnan.  Cat. 


Peaali,  nomMmqnam  ailwrali,  ^Bo^  aldtudiM,  t«M«cilil^«licpa&,  /Mwfbliri^  tantsin 
kevi  pediculQ,)2(ritoin  fpicaoMCBrvatis,  papllionacea«  ab  cama  c|ndid«^  pptinqavuifj  gratd 
ii^bcffi^  filiqDb  &  loniiutai  iK  in  Cy^ 


Pif.  97^  Ttjt  Bimmitt  ftvnmffefiim  edde  fro  ftcmJM, 

"  '  '  '    lit  vefitmn»  Baiiholm.  Ad.Meu. 


P».  980.  Pofi  qumtam  ffeciem  t/£fdffmme»ti  iiuerferamr  fro  ffxta, 
\  HtrbMt^»  Ammimmftifimtt  vtlmiffimU,  txe{f<rMtM,feluU,  Acmo^  Utmtim  &  htvmitm 

N.  FoluSabi  viva:  in pahercm reaaaa,& «xigua  quancjaie tSqaBum^tsAaKad^tnAnfi 
hominibusinfcmnt,  pctonbus  ahmciitalia  exiftunt,  idque  pnekxon  de  pamt  ^CCie  d^umTldC 


Ratboes  eius  non  minus  tutum  praiftant  AncKiocum  quam  foua,  pemiciplo  turgent  vcixencx  Ci  mul 
tom  &|]epemiifiMidhd^cur.  Providi  autem  cft  medta  m  hoc  8c  hnuU  calu  pnctcr  fpcaha 
ad  gcneralia  quoque  coofijgcrc  Alcxipharmaca,  .fifC  aoUB»»  five  domeftica.  Ntiii  fuffta*  fum 
fuM  bebtt  tum  de  IthiferM  feltentm  vi,  tum  dt  falutMi  TfMtm.         «M»  «*»w  «'^ 


ica 

I  /iMt 

««owci  («"i  »c  iciwj/frwyww "  j-   .  v       '     '  -tf '^*"  • 

mentMltatlJe  qua  ^;r«;r),iv«  ixtiefMfunti  a:<:  raJuerrt  ejus  p!a»t^  alexipbJrmMcum  ejje  fejfeu^fiiig 
^in  &  tffe  Pife  radiei  feli  imfdetdtm  Ptimttt  Jtd  ttdietmMim  emfiigftndmm. 


wvM&&%ribm  Umzis  ftditulit,  um  ttfr^aifidmttim  Atnhmm  Ritmfhit,  Eph^Gcnn. 

1 1.  Obf.  ;i.  Herha  ftntuni  &  fudicM  Bontii  f.  1 10.  Fi/rmtim^i  isdam.  BmH  df 
ferhtiemiUvMkt:  Icm  Mutcm  lenet  dtvtrfm  fltmtnm  ejttmbt  ak  f Rniliw  d  JHsrepMWe,  Bnj' 

ttitiaSmmm^miitii. 

jjtcra. 

t/£fdptiwiBif»liitmimii\yf^Bi^^ 


P«.9»f.  Lychnis  mapr  nottifiora  Dubrcnfis  diaji  wwumi  «Qccditad  Lydmidem  nfoofim 
qninuitfJMftram^  id  cft  montanam  vilcokm  alb.»in  \umm  -C  A  vCMadBai  fiJpGer.  DMnr- 

"l3a3ampSriii^!i^«tiSi  m»m»l^i«im»m^«^ 

/m.io.  BotamdLondinenfesalfirmtnt  LyeMJm  Sih.^lkmr^txd^iUlAtiMAm 

Botan.  Moiilpel.eanaeni  plantamcffe  cum  fequcnti  feu  Lychmde  jlort  aJht  mmtme  a^x^^ 
mcn  nullamin  fpicanoftratis  reflexioaon  hadcnus  vuiini us :  at  neque  flomm  pctalaprorund*  bih- 
finc  in  noftrate,  uno  v«  omnino  fiille]  add&Qne  p.u  va,  ut  corum  mcurv aoo  vix  lic  oblervabihs. 
OMHteeeiaptti^ManinhacpUnaiQfieMmTarmtfim^       Sive  eadem  ut  "^f  muuis,  Lvch- 


Digitized  by  Google 


obferrata,  &  ad  nos  tranfmifla.quam  •Lychnidem  fvlv.  nnniuui  anguflifolum  florc  purpijiafccnte  *  UCa-flM,, 
denominavimus,  &  pcr  crrorcm  pro  Lychnide  (ylvefti  i  annua  Hori;  irynore  carnco  Morilon:  habiu- ■^'g''*. 
mus.   Nupcrctiani  m  \  icinia  noura  intcr  feectcs  candemtnvcnit  D.DtU. 

Hzc  punta  adeo  limilisefl  dccinix  noazlpeciei  feu  Ljcbnidi  birftt^efigre  tl^mmrvmitg^o,  iit  Bo- 
ribus  excepcis  vix  poffint  intemofd.  Ec  quod  ad  Lychnidcm  illam  decimam  nonam  atdnec,  vix  pof- 
fummihi  perfuadereeam  fpecieconvcfurecum  Lychnide  hirra  minima  fcxta  Cluf!;,  &  florls  dun- 
taxatcolore  variare;  liquidem  non  colore  tantum  fed  ctiam  fornu  florum  difFenint;  ann  I.ychm- 
dis  hirtx  6.  C/«/Ipetala  incllu  niarsinibus  pinganturj  hu)usautem  intcgra  &  fubrotunda  fiint.  Ex  fc- 
mine  deaduo  iie  renovam  tn  hoituio  tioitro  nondum  pioduxic  plantas  vel  fions  ^gui  vd  of^txc  i 
nfundhrerl». 

'  Hifi^ri^  Lyehm/it  mirHmtgrtfmiside, 

Hanc(^ntain  .i  D.  5.im.  Dak  m  Horto  cultAm  fuperiotVKftM^yiigBlldjbotjfiiTlrifleClimLgKll* 
ntde  Behen  albo  collatam  Ipecie  diverlani  eilc  deprenendL 

EtJtmftg.  Im.xi.  AJJe,  Alias adbnc liea fpwia liM  wieatei Lychiiid^ 
iBCatalogo  Hort.  Lugd.  Bat  ^JP.aiinwiii  edittii 

P^.  999.  lin.  24.  Scribit  D.  Hermannus  in  C«r.  Htrt.  LtfJ.  (e  in  Promontorio  Bom  (pei  ooH^^ 
Lychnidem  (egenui  NiBBlbftnioi  miiins  ^Ubnim  diftHii^  6cc  eM^>w  ftii^  ad  DiJtlbi^faiuiiii 
tnaim££h. 

Tsg.  xooo.  fej^ LjfehiuiemfUmmritm  fjlvtfhtm luK^iemtuUe 

Lychnidem  OmphylleDm  Viienunum,  Gendame  feliis  glabris,  quatuar  ex  finguiis  gcniculis 
«MiltmanjleBattiDwMmimjiW  qB«g  inwfa»  iXPiidiMf  fidimufc 

Tag.  1001.  Ad fpeciei  nena  ftn  LjclmiJu vifcepe flire  mafetfe  hlfiniM  tiStf 

H«;hetb«  vulso  Sufibldenli<SriibMrr«dic&ur«  ^ftili^  magna  exiftimatione ad  moritun  Ca^ 
niiffabidl  Grayus  tn  tibro  liio  de  Bqaoram  cura  &  medidna  [Hippianice] 
tdimalum  pridiclum  cam  fic  prxfcribit.  Hcrbam  iMCgram  una  cum  radiabus  diJigcntcr  munda- 
tam>  elocam,  &  probc  contufani  in  la^e^  cercvifu,  ala,  aut  vmo  albo  Equo  a  cane  rabido  comnior» 
fo  exhibe,  tribus  macutinisltiQQeffivis,  prima  vice  crcs  hcrba:>  intcgras  cum  radicibus  (cilicet  &  tota 
(uperficie  prxbendo,  (ecunda  quiitque,  tertia  (epcem,  videndo  ieniper  ot  Eqntis  omnes  gaites  famat 
&  deglutiac.  Qua:  ft  obfcrves,  Equus  naud  dubie  (aiubimr,  &  ab  omn}  Hydrophobue  pcnculo  libera- 
bitur.  At  necequos  (blum,  fsd  6:  cmni.i  .-ilia  inimaira  &  honiinem  eu.im  ipfum  curat  hoc  mcdi- 
camcntum.  Gcnerofi  aijufdam  (inquttGrayu>)  raihi  familuns  hlius  a  cane  rabido  infeliciter  dc- 
niorfii5,  licet  coijfquevis  iuoibi  pioi^rciL  cilet,  ut  capitc  afTcdo  dehrareincipcret,  hujus medicimcn- 
ti  uiii  pcrfede  (anatus  efl  5c  ctianmum  pofl  multos  annos  (aiu»  peiii(hc  Habut  ab  amia<&no  viro 
eod6ngue  ingetHo  &  erudrtione  pra:ftanti  D.EJwarJo  Ib^,  FimftctiamheriM  cum  buiyto  r^ 
oeiKi  oontufa  &  in  pilulas  ef{brmata  cxhiberi  pari  cfFcdu. 

In  his  numerorum  imparium  obfervadooibus  aliqitidfiipcrftidofi  inefle  mihi  vtdetur«  nt  6c  in  iii« 
tegrx  pI.intxmiU.iparteomillafiimptioiMi  Ete  medicaiiiean annmdEcacia viniaift AAiiOk  Vide 
plura  inPhilofoph.Traniad.  M.  187.  • 

.  lOOf .  P^  LeM  Mfim  ftcimJtm  fftcitm  aJJttur  fr»  Ht^ .  ' 
CifimhiMeLiiiAlfim/iJii&prtkM  amflm  Hcrmaa  Glt  ftoiiilaiiyidiw  «MtjqMi  «r: 
^iSmmjkrikHiMteiiiWepLlhcoA» 

Hcrm. 

Fiuncat  duorum  cubitoi  um  altitudine,  trunco  pollicem  craflb,  coitice  Imiico^  ilUB^liali,  exftiteo 
ctnereo;  Lignoduro,  (bUdo,  pallefcentc ;  Ramis  brevibu^  coniorcis,  inoKl^ds,ctrcafii(iigiaft>lib 
Balfamo  Alpino  non  difparibus,  (cd  rigidioribus  &viUofii|<|en(ifItma  ferieperpem6que  virorerefer- 
ris.  Intra  hxc  prodeunty7wM,  (uiodammodoT.iIi  Kci,  monopctali,  qumqi'ep.irriti,  ftrudurd  Balfami 
Alpini,  amplmidine  Narciffi G.treti,  coloret.i!gcni;iiJ;lutiorisCoca.  julio  vcio  &  Auguftotan- 
ci  uberCatc  luxurianc,  uc  fupcriorem  fruticis  p.irtcm  qiufi  clcgarKiffima  cocanc,\  vefte  vii'.canrur 
co(^>erire.  His  lufiodordeeilec,  diceresnaturamniluiamabihus,  nihilqueadmirabiiiusunquamjpro» 
duxifle.  Attamen  odoris  deiiderium  rroendere  videtur  florum  congerici  numerofa,  amoeoimiiia 
Liliaoea  ftrudura,  &  vivacttas  cxqtti(idmmi  oolork  Cacteriim  ex  fii^ruiis  floribus  (e(e  ex(eniiK 

?{naterTU  apiculata  fiamina,  incurvata,  palkd^  coodnea,  uiuco  intenned&  longiori  infidence  funiri 
luftiis  indimcnto.  His  ima  cum  floredefluxis  perfidunturm  parvis,  oblonRii,  villohs,  qainqutfi— 
dis  utriailisoonoepcaculaviUo(a  velud  in  Ledo  Aipino,quinquemtiis  carinulashaijcnria,  in  quibus 
yfMMW  engua  fttTCfilBmia.  contumacius  eft  Ballamum  Alpinom  lods  mitioribns,  in  quibus  vi- 
▼eie  nSMUOf,  taiu6  fequador  eft  hic  Qftus,  qui  horteoicm  Qvtuiam  admiBib  F^oilcamadcbiir 
Ipaerei  CBlos  ^odedere  putamus,  ex  adftringente  gpftu  qoem  cum  illis  fadbeeujwmimeiii,  - 

Pag.  lot;.  /f>i.4.  D.Magnol  in^topendicc  ad  fiocan.  Monfp.  qur  de  idcntitatc  utnufquc  To- 
berarix  Myconi  habet  revocat,  niajoSmq,  a  minorc  idiverfam  cfle  agnofcit ;  feq^ue  nu)orem  invenifte 
Maio  nwn(e  ftorea«m  ia  inoikii  lodi  cuca  ^«imrr  pagMm  ic&ic  &adix  HOque  vivax  plumcapt- 
(ok  cum  (bOis  lui^tis  prodocit,  qmi  caule  i^bn  iuit 

Tm.  101    Im.  i<3.  Addt,  Chamacdftum  quendatp  moi^tanum  qucm  Polu  tolio  vocot  invcuc 

♦  '  '  ■        •»  ^ 


Digitized  by  Google 


I^p6         HlSTORIA  F'LANTA]lUllf. 


inc 
ra- 


Pi^,  iol6.  Tro  iktdtcima  Htlimtitmi  fptek  sJtUtur, 

II.  Cifius  bKimlm  Aauidtt  mdritimtu  Africtm  flere  mhUt  Hcmiaa  Cat.  llon.  Leyd. 

RsJiet  nidnir  parva,  ex  ruffb  albefceme;  CmmU  ooncdon^  dodrantali,  ratimdo,  nunc  bifido,  nu 
quadrifido;  teretibus  glabris,  Sedombiori  luteo  acotm:^  zmutis,.  (ed  craflionbns  &{ju,idi„ 
plo  longioribus.  Intcr  hxc  crigicur  pcdiciilbs  gracilis,  teniiis,  nuJus,  fuhn:bens,  remipalmans,  circi 
iaftigmm  in  aliquot  ramulos  tcnuilTimos  liivaric.uus,  lullinLnrcs  lUrem  pcncapetalum,  parvuluni, ru- 
bdlum,  Aigaccra,  qui  adSolcm  Mcndianum  cxpanciitur,  hoc  vcro  rcccdentc  dauditur,  vcl  omnino 
inaiceia^  relinquens  conccptaculum  rotundum,  cngooum,  in  ccrnafbliolacannau  diililiens,  ftin- 
dfefq,  yimwM  cxigua,  comprcira,  nigra.  Fnequens  oooinit  inaricimb  loca  ad  Prtmm.  BtHM  Spti,  in- 
terfpecies  Ficils  aizoidlsjSc  proin Jc candcra culturam requirit,  Solum  amatarennfl  ni,  ficcum,  acris 
rigidions  injuiias  xgrc  terens,  progerminans  non  minus  temimbus  qium  ramulis  rcicc^  &  m  terrani 
iBpa&ttWmtaiomaa.  SaporpeiGipturaqiietHbodariiuUiu. 

CkmmK^itt  Pj/kiu  fdiu  NarJi  CfftiM  CBb  Cimdafm  Erifimi  Park  ISraAu  fdCtmm 

Planrula  harc  Ccltici  NaidolM  fimilis  foliis  8c  radice,  ejiif3cmquc  propcmodum  magnltudinis; 
Cauliculo  tamen  difpar  ef>,  qu!  incilis,  fefe  attoliens,  quinis  aut  tcius  Honbus  onullus  oonfpiciturj 
lattiaEtt  Ranunculi  Horum  a:midk  fel  fbliis  fimplia  fene  difpoficis  conftanubus,  Savi  coloris,  por^ 
▼ntanienniaoubalteriuscolorisiMplidlibkcircaumbilicumor^  Ibfiiccedunt 
capita  leu  vaicnla  mocraQS  bifido  pndita,  paleaoeo  famtne  refeta.  Tota  planta  aBqnantulum  gra- 
vitcr  olet. 

Nafcitur  in  piluflribus  ficcioribus  locis  permixta  Gr.innni  Parnalli  vulgo  didq  prop^  aniOEnifli- 
mumqucnclam  pagum  in  Coiiiit.itu  Drennar.    A  Doi  tmanno  habuic  Clulius. 

Planca  eft  anomala,  nugis  tamcn  accedic  ad  Scdum  quom  ad  Chanutciifaua. 
Ttg.  1 019.  Ak,  }.  Plantara  hanc  a  joan.  Baptifb  Tiiumfetti  in  Olifinntiooibiisde  Oftaacv^ 
isetationc  plantamm  dsfcripcam  invenio.  Liber  autem  ifle  non  ance  «1  manus  noftns 
quam  Hiilona  noftra  de  Herbis  penicus  ablblata  &  imprefla  efiec 


Ftg.  1034.  SftrgitU  futiibiu  tddt. 


Comraelin.  CataL 


Tag.  io;6.  Ad  finem  Otf.  XQ.  ^iue  tft  deAl/me  addtt 

Alfim  fnamkm  GMH  fitk  4ftiwis.HemiMi.  Cat^ 

HtritMH. 

Spargit  perterram  ex  tenui  capillari  radicc  caulitulu  gi^es,  rocundos,  glabros,  geniculatos,  ror 
moKxjAtof  ad  geoioula  iex  leptonve  fteilatim,  Gallii  modo  expanfa.  Incra  Ivec  exeunt  aii^uoc 
pedicelb  tentnffimt,  fbftinentes  jbm  naSos,  ftellatos,  cxiguos,  pencapculos,  fbris  virefcentes,  iooit 

Sa!!idf>5,  fubfcqr.cntibr.s  femmthui  fulvis  In  capfr.Iis  Alfinc  proxmiis.  Annua  cft,  cx  Africa  advcfla, 
orens  Auguflo,  propulluians  quotaniui  cx  iciuinibub.  liccidLiis.   Sapor  apparuit  muricacus  &  uj- 

Alfme  litoraltt  grammta  Magnol.  Appenii 

Planmla  efl  criuncialis,  cauliculos  habens  plurimos,  parrim  reAo^  paitim  fupinos.  F«Im  ad  ar- 
ticulos  bina,  par\'a  angufta ;  inccr  qua:  brirtir  pediculus  fcre  uncSalis,  uniCnm  produoens  jhrem  Al- 
fincs  mcdix  liore  multo  minorem,  cui  fucccdic  cafitnlnm  cum  involucro,  muiutilfimo  femme  plenum, 
In  hetbtdis  mancuiiu  cundo  ad  monccm  Cecium^  ubi  ftagoum  crajicitUTf  Muo  menfe  copios^  re- 
peii#. 

« 

P<{.  1043.  Ad  fiiUM  fagiiue  adde, 

Sedi  minons  flore  albo  q  :  id;  ifolio  fpccicm  in  rupibosciCGa  Voiktliam  in-(enUonD  Gei» 
enfi  obfccvarimuSf  nili  error  iic  m  notis  noflris. 

Tagf  io4j;.  Piv  Sfmmma  frami  CctjleJcnii  §tatt  sddt, 

Sanailii  AiXmIu  filim  tit^ijjtmit  ftrrmb  €m&m'im  Hemiail»  CAlHnU  £f|^ 

.    ^"i-  '046.  Pro  frniuymc  (exiaCoijletlenis  fpeciei  tJJtf 

AmS0Bicula  Aiptiia  rofea  oblongo  ri.!unJo  jerrat»  ftlio,  umhdiet  nAatti  HanialkCaL  JbffltAl 
Saueida  tmntma  treiuta  umtniito  rubra  Cac  Hort.  Reg  Parif  ? 

Tng.  1047.  Deciimam  quaitam  Cotylcdonts  fpecicm  five  Saniculam  montanam  rofeam  flore  eut- 
cato  £brt.  It^.  Tin^.  eandeni  efle  plancam  puto  cum  fpecie  fexUj  feu  Sedo  &rrato  lacirolio 

,  14.  Stdma  ftratmm  firt  MimdUfiatm  Dbdart.  msul&  fnif.  fiaklMtlm, 

15.  St^  Jfikmim  MMM*.  CtaMKrtl  Miwrj/  facie,  ficrt  amtt  HermaJL  Cat. 

AJdtn£neni  palmaE  vix  attingit  hxc  planUj  figcns  raduulam  tcnuem,  fibiiolain,.aIbam,  cx  qua  af- 
fnisK  cMfinte  fimplea^roiia^ 

ftant 


Digitized  by  Google 


I 


ftanc  ^/m  crafGulcula,  Ciooilema,  bina  ex  advcrlo,  Ccmaurio 

(ummitatcs  fuftincnt  penanthium  aiimquefolium,  quod  ddiilcens  excludit  fimm  pcncapctalum.  ftel-  f 
\x  inftar  cxp.iiifiim,  foris  pnrpuralcentem,  int;is  .lurcum,  y?Jw/,>)M.V/  nn::;:4iioapiCuLlW  jhvekeaii*  i 
bus,  iingulilquc  pct.ilis     hmcium  macula  corditornii  l^nguinca  inlcriptis. 

Ftg.  io\s   Du.ibu5  illis  plantis,    j.  Gratiola  anguftifblia  Ger.tmac.   i.  Ageratum  purpu- 
ream  Daleca»iiini  J-  K.  «iuocafiu  aHignaacUiuiu;  quod gqieie  fiat diftioda oim  a  pMceden-  i 
dbui^aunafemaiua  *  ; 

PiRr.  1056.  Pra  ^niMta  ffteit  Geranu  Alib^ex  f»li»  addatnr  j 
Gtrmmnm  ^^nemm  mUnfwttt  lUfv  /Uw  nnmdt,  OirUme  tim  Hoit.  Lued.  Bat.  D,  Ha*  \ 

Hmmm.  *  ^ 

Ad  radices  montts  Tabulati  Promontorii  B<ma  fpei  frutcfclt  boc  Gemnintxi,  rj./.rf  lignofa,  al-  ' 
bentCj  crafla,  fibrofa:  cmU  rotundo,  hirfuto,  trcs  &  amplius  pcdcs  .ilco,  alniuando  IhKmi  .1  radice  ' 
in  complures  ramos  divilo,  quibus  ex  Jongis,  pilolis,  cra!ii(que  p.j:iol;s  cncutiiflant  folia  m  ambitu  i 
rotunda,  Jeviter  crcnata,  modo  plana,  nioil.  >  linuata,  crAiliuIcuIa,  mollia,  hu-fiiu,  Ibild  inilar«  di- 

lut^  viientia,  odoris  fragranns,  Carlinain  xmulantis.  Circa  ^ftigia  prodeunc  palmares  nmaK,  ~  ' 

qoibiis  ex  oblongb,  quinquifidis,  fubhirfutis  calyculis  inddenc  jCMf,  ex  incarnato  rubcntes,  ampli, 

nBnuperali,  duobus  (upcnoribus  pealis  amplionbus,  galcx  inftar  ereAis,  binffque  fangiiineis  in  bali 

RijB  inligniris,  tribus  mfcrionbus  niinoiibiis,  qu.ili  lAbutis,  prominenciSus  c  medjo  aljquoc /<joti- 

•ifatt  cum  fijlo  longiori,  m  quinque  fanguine.is  lingulas  divaricato.   His  dcHuvis  liiccedunc  morc 

congeoerum  quinq,  capfuU  msmbranacea:,  aria^  fibi  invicem  annexae,  &  in  longum  acutum  mucro- 

nem  cerminanras:  exi^ubusprjc  nuturicacedcfailceadbui  ptofilianc  tatidem  y^fwaM,  Mnofn/^ii^^^ 

roftrata,  comorra,  incana  Unugtne  pubefeemb,  com  ftflo  intermedio,  i  cujnt  a^ce  fetmia  hsrenc. 

Tr^i  pl.inta,  i.nprimii  filia,  fubacrcm  &  aromaticum  prarSent  faporem,  COm  levi  vircilitate. 
Hmc  rcponi  mci  erar  mtcr  cirminantia  &  einolltcntia.   Folu  leviter  exfiocaca  non  infulio  lucceilu  f/jp^, 
ad|L-ci  clyflcnbus  contra  vcntris  tormiaa,  paflwMiem  Cnliiain,  Iliacain,  Ifepliricicaini,  prarliertim 
CakuluOT»  cxcerafque  urinx  difficulcaccs. 

InBejgiodefadipiiopaBaturfeaiinftu^ranwli»  gcfimadicib^  .  • 

Pafr  KaJem.  foi  feftimm»  fpeeiam.  • 
G(T4iMiMI»  ^ltMM^ 

HtTm,  . 
Hujus  &  p.'j:ccdentis  [Gcranit  i^chiopici  Myrrliidi>  FoUotercti  Aoremttno ftriato  A-fjw. roitf.i.] 
fitm  prima  icminaha  lunc  fubrotunda,  brevia,  tpodicc  laciniaca,  in  progrelw  vero  elongancur'&  fn- 
qDeiicioribusicgmcntisdiilBcancur,quz  in  faac  minori  (pccie  apparcnc  renuiora,  ai^uftioraj  faaudqua^ 
quamhiriuta.  fibw  prodeanc  pauio  minores  ^ffmm  caien^ 

Cermium  ^lrmmm»  BtNmut  JU»  Uiummt  &  mtmUf,  JkHhi  immm^  Hbrt  Logd.  Bac; 

D*  Mtntumu, 
Witm. 

PnoriSiis  .iccedit  &  hxc  fpccies,  aijus  folia  infjrion,  rnlici  proxima  referunt  effigicm  foliorum 
Becontcx.  qux  vero  in  progrc-llii  cauli  adftant,  nijju;.i  lunt,  profundioribus  lacmiis  incifa,  &  medio 
iilin  ex  fufco  rubente  macula  inlignita,  aliquandooninino  viridia.  Camticulos  fpargic  Ipithamam 
longpi»  geniculato»  ex  yiridi  oonnihil  nibenteh  refupinos^  (iiftineotes  fitnt  pcotapcta&i^  incarnain^ 
GmiA>  Afncaiio  GDiitfidri  Iblio  penqaam  firaks  j  quos  ex^ 


I  penqaamfiiiaksj  qaosexcipiaiic.^MriM.qnina,n^^ 

fanw^ncifiti 


CertnUmtJ^nmmmfMttimaLil^mtfi^firik$$Mb^  Hbft  Lncd.  Btt; 

Htrm,  ^ 
CmJkuUt  cmittit  biculiitak$«  ex  viridi  nibcntes,  pi]olbs,g^niaiLuos,  procumbentcs,  &  cx  iingufii 
HodiiiiovasiadicolasdemiKentes:  quibusexka^s  j^edicalis adftant /mb  rocunda,  AlchimiJhe  fb- 
liis  paria  foi,  pilofa,  In  ririA  candicancia,  media  (m  paite  interdom  maculata,  in  ambitu  creoata 

8c  laciniata.    Flartt  aht  multos,  limul  )un<3os,  fuper.(«ibus  fpecicbus  mihorcs,  albidos,  6c  pro  in- 
genio  (bh  &  cltmads  in  pallido  vel  (lavcilcentes  vel  incarnacosj  rublcquenubus  Jemimkta  qumis, 
pofitkme  &  £ide  congenenim. 

Frgr.  1057.  Sjnmpmt  lo.fpttia  aUe,  GeranfamCicntxloBomofcJiamm  C  B.  ^  fmta- 

Jltmm  ffeeie^mit  i  rraz/.s  z\iri,-tj;f  psts:n  ndde, 
«  Germmm  mcjcbaium  foiio  aJ  Mjrrbtdtm  nccfdeiitt  mumi  J.  B.  ■  .  t 

Hxc  .enim  Q>ecies  alias  odorata  efl;,  abasinodoca.  -  ^ 

Tag.  10^8.  Geranii  tfuarti  tttnJo  aJJe, 
Ceranmm  ^fruamam  mtlm  oltai  tuitrofm»      nodofum^  AfttUgi^tfoUii  Uoit.  Lugd-Bat.  D,  Htt' 
mmmtkfm&il^fnftiimmfwf^ 

Omftac  niiii  longa,  niberosa,  cralsi,  nonnihil  ligaosl,ex  viridi  palleibcntc,  fubinde  aliquot  fibrb 
capUlati:  Caultttu  (urrcdis,  bipjqdahbus^  daetaoeis,  glabris,  lignoiis,  ad  gaaicuU  crafielcaxibaiL 
Foliis  ucnnque  appolitis  Aquilegix  facte,  cra(EulcuIi$,  fegmcncis  umcn  pau^nibm  8c  amplioribdl 

diiPjdis.  Flonbus  pentapetalis  in  umbellam  congeftis  nunc  liirfuni,  nunc  dcorlum  fpaclantibui,  co- 
loris  buxei^nQotuuiquamobfaliitepurpuialoenn^ave^aad  Auroram  ul^ue  jucunditlimura  (puan- 

tibw 


Digitized  by  Google 


iSpS  Hi  sTORiA  Plan  t  a  r  u  m. 


abiKodoicni:  Siininibus  anccccdcntiiim  ririt  quinu  roftraos,  cantlnia,  iencea,  modica  laiiuginc  pa- 
befi»ttibi]L 

Pjt.  Ipia.  Ccramu  .1/,».'r.f  fohu  sddatur 

Qtrmuum  AfuttHtim  frateftent  AUhd!  feiio,  lacMUto  oJernta  Hort,  LugJ.  Bat.  D.HinkMK. 
Ger.  MiJvM  fJk  «Jmtnm,  jbn  fmtnMftmt  C  Bma  ffa  iktjpiLVltod. 


HerM 

Fundit  rtJicem  craflam,  cindicanterii,  fibrorun  :  taulieulci  aibitalcs,  Renioilatos,  nodofos,  rcfii- 
pinos:  felut  digitalibus  pctioKs,  Malvi  pan.i,  (iri);ocLjiiLlo  ,ini];i.lo':.i,  crcn.u  t,  i.ndul.itaj  rionnunquani 
JjciniaUj  odoris  grati  &  aromatici  •  Fteres  ^cic  aiucccdcncis^  all  paulo  nunores,  fex  lepc6nvcplu< 
lesvdjpaticiores  quafi  in  catntulo  feu  umbella  fimul  jundos ;  cui  fubjiciuntur  qaingu^  inaiteni  n» 
Sau,  fir(ut.i,  fubrotunda  folioU»  ambiu  nibeDte&  iaexi^unn  moUecuiuin  mncronem  abeunte.t 
Seqountur  fen$ina  (iiperiore  teniuon. 

Tota  planta  pilosa  hirfutaque  fadee^gfnMkos  iliaemiiatalibutaimpEscedent^  eaddmquecol- 
tonS  5:  virtutL',  (ed  remilEore. 

P4{.  106).  Aifintm  esMt  dt  Giramtf 

(krmmmi  Afritmmm  Uvm  criff^t  ftUk,  tmdkMlm  tnamAtmihut^  fUribut  tx^im  niluSis  Hoit* 
LugiBat;  J).annn. 

GerminaTtt  (inquic )  nobis  cx  (cminibus  Africis  hcc  pufilla  Geranii  fpecies,  raJict  tenni,  fibmfis 

eauhctilss  plurimis,  ramulis  gracilibus,  genicnl.itis,  humi  jacentibus,  prona  partc  rubicundis,  fiipina  vi» 
ruiuitiLxis.  .Singuhs  gcniculis  adltant  /o/w,  intciduni  bina  h  regione,  glabra,  Ixtc  viridia,  Uvx  crifpr 
folns  limili.i,  (od  qiiadriipln  niinor.i  Js:  ticqucncms  inafa.  Peneshonim  cxortam  cxit  tenuis  pt:dun- 
cukis,  cirdcer  lonKUudinc  digici,'  lultinens  tlolculos,  luium,  tres,  quat^orvcj  exiguos,  pcotapctalos» 
nibaks:  qoibos  fii»nlb  (ubjiciiur  pediculus  tenuls  cum  calycdo  qoihqa^artito^  incfaulenie  valot: 
bim  poituoocnm  roflratuni»  in  quo  quina  femina  exigua  moie  oongQneroin. 

R^f.  io6f.  Pe/f  lin.  «lumtmm  tJJt,  Hujus  arboris  in  Hort.  iMgi^Bat.  tlopkit  habemr  fpecie»  fsu 
varietas,  Altcia  flore  purpuroo ;  altcra  florcli.wo  I.tn.  16.  adJt,  Qii.trcndum  an  frcdtus  a  Jo.  Bau- 
hino  defcriptus  pro  fruchi  Xyli  Braliliani  non  iic  pocius  diveria:  fpccici  quara  illius  quani  \iarcjgra- 
vins<ie(crint;  liquidcm  in  lilo  (eminaduphci  ordine  in  loculamentis  fiu  fittM^  cdm  m  defcnpnoiw 
Marqgranana  Xyli  Braiiliani  lea  Ammi»  hu|ufinodi  femintim  fitdsmiila  mendoj  ^  eiiam  fiinc 

?in«  non  convenitmt  OculattflimBB  Boiinicw  Jac  Zanonios  Bononienfiis  dnas  d«i  Xfli  Braiiliani 
pecijs  divcrGs  cxiflimat.  Nam  prini6  qmt  4  Marcgravio  dcfcribitnr  pcncapctalos  eflc^citiir,  ciim 
a  ie  culta  «k  dclcripta,  (reicrencc  Fratre Stephano^a pucino  Ravcnnatc,  qui  14  annibs  conunuos 
Fcrnambuci  commoratus  eA)  Borem  flavum  cai^^nularum  produc.it,  quod  &  ex  Lerio  conhV- 
maur,  qui  eam  Flores  feiTC  luceos  Campamilis  fimiles  inftat  Cucurbitarum  vcl  Otrulioruni  cradi- 
dit  a.  MarcgraTint  Xyli  fni  fblia  in  tres  ladnias  le6fa  -efle  lcr^Mt;  cum  plancx  ejus  quam  c  fe- 
niine  nat.im  coluit  Z.monius  roli.'  \ms  adniodiim  formx  cdcnt,  prima  intcgra  &:  (ubrorf.nda,  fe- 
cunda  acutio,-,!,  lcr|ucntu  lacini.it.i  un.i,  tk:.ibu.s,  ti  ilnis  qu,uuor  plunbus  laciniis  pro  plancr  i- 
t.KC  ni.ignicudiiie  lis.  ilacura,  ut  luprcni.i  in  rjniis.id  lcptcni  ulquc  laciiiias  incila  ellcnr.  Qiitxi 
fru^um  ierat  ovatum,  &undem  icmen  Piilatxi  magnicudine;  cum  in  iuo  feptemienuna  conjun- 
Aa,  uc  plerunque  funt,  non  multura  fuperent  inolem  nucis  Piifacci.  Verum  nis  argumentisfacild 
poceif  rcfponderi.  Nam  primo  mihi  veriiimilius  yidctur  florcm  XvU  Drafiliani  quinquc  petalis 
compolicum  cfTc  quam  monopctalum,  quum  rcliqus  omnes  Xyli  fpccics  pentapccalo  flore  fint, 
ni.iRiiquc  tidcndum  eftcurioiis  fpoilaroriDus  Pilbni  &Maicgravio,  qui  planca  ob  oculos  [xifica  f^o- 
rem  defci  iplcnint,  quim  vel  Lerio,  vel  Scephano  Capucino  ;  qui  minus  curiosc  cuni  fpeilanint  8c 
cxaminaiiint,  &  ut  vcrifimile  efl:>  e  meinoria  dcfcripfcrunt  Dcniquc  Marcgravius  iolia  in  cres 
quidem  laanias  HoBsik  efle  lattMit  noa  tamen  iemper  Ac  omnia :  bcfc  eft,  plcraquc  hoc  modo  fefta 
efle,  aut  fediotiem  hanc  afleAare.  Deniq,  non  dicit  Maicgravios  l^iia  fingula  feorltm  FJfboeii 
xqualia  eflc,  fcii  iii  qiiolibct  flocco  contincri  feptcni  niRros  f  .  uftus  magnitudinc  finiul  Piftaceorum : 
quod  quidcm  obfcuriusdrdtim  cflc  fatcur,  ut  Lienus  cnam  id  dc  fingulis  f.udibus  acce^nt.  Lcrii 
antem  autoritas apud me  niinons  momcnn  cft,  qui  fiucium  enam quadriparcitum  effe  lcribit  prxter 
fiormam  dianun  omnium  Xyli  fjpecierum  quas  fruAu  funt  vcl  triparcito,  vel  qninqpepartica  No- 
mea  anccro  oonunnne  Amm.  eoni  eandem  plancam^tntdUgBre  arguitjquam  deuribmunlb  &  Mwc- 


fileliatithui  ylfncwu.   r^rrf:r.clif  fhitata  mmmM  Afrkmu  B^ft^n.  AS  «■/St.  Am.  t^y|. 

^         1. /)  5b.  Herm.CacHort.Lugd.Bat. 

lltrm. 

MclliCcia  hxc  plar;,i  raJice  nititur  vivaci,  lignofa,  crafla,  pallida,  brachirvta,  longo  profuniloquc 
rcpt.itu  hinc  indc  dittiila;  Scape  niiilnphci  fupra  Viri  allicudincm  aiiurgente,  viroris  &  vigoris  per- 
pctui,  polliccm  uaflo,  ronmdo,  ftnato,  (cabro,  genioulato,  ad  radicemlignofo,  folido,  in  progreflu 
cx  rufto  vircnte,  &  ubi  in  floriferam  ipicam  faJfligiatur  punicante,  faal^  ex  geniculis  in  terram  dcmii- 
propagaute.  Fcliu  pinnatis,  facie  Pimpinclla:,  aft  fextuplo,  ampliorjbus,  rigcntibus,  nervofis, 
■PJ  ■''•'•'ly'*  profiirtdim  fcrT.uis,  coloie  in  glauco  vircntc,  Cofl.l  mcdia  ad  iiinimiim  ufquc,  cui 
w^SL  ^  flriftiiis  adiiaricnt,  aiata  &  crcnata,  parte  vcro.ima  &  picna  conteiUa  loho,  digi- 

«im  longo,  concoiori.  inicgio,  iata  Cua  cvinatdque  bjfi,  cna  ad  feipi  Moicula  ptoiumpit  in  muoo- 
nem  poffcao,  &  coftac  inljar  liguk  i^cninbente,  OdOre  foetido  narcork»  ffavi,  JaFore  betbaceo 
porum  adRnng^ntft  fhnkii  in  llMbmo.4inncrol»ftMiis>  ei  nigio  puniceis,  in  (picam  coogdfa«, 

hcrentilMs 


Digitized  by  Google 


 J  T  1'  E  J\(JD  I  X.  1 299 

hxrencibusex  petiO&kllgnla>  (RlllkuidlNSjtaiia  quibus  iingulis 

Aibiidtur  folioliuni,  nunc  puniccum,  nunc ex punioBOTWloeni,  tmniBmadaegiliuis*  6cm  «iclcaideni 
cffigien)  gracilemiu.  Fiej  ucplurimum  auinque  oooftniitiir  pecalis  ex  flons  fvmAo  amplion,  cai 

ardt'  )iingiintiir,  in  longum  proccnfis,  duotsus  lupemis  latioribus5i  longionbus,  buiis  later.ilibus  bre- 
vionbus  &  anguftioribus,  unico  infemo  breviilimo  cannaco.  Hoc  in  florc  conftantcr  dcprehenditur, 
reliquorum  vcro  numcrus  &  amplitudo  variant.  E\  his  profluunt  decem  t»mm*  punicei  faturaci 
Goions,  quinquc  longtora  &  tenuioraj  apicibus  flaveicendbus  panris,  totidemque  iMCViora,  apicibus 
rabnftionbas,  leviflima  ooncdfione  decianis.  Inferiori  peeab  mduditur  receptaoDhun  cirdlaeBeiim 
carinxfornie,  rcrcrtuin  liquorc  melleo,  diluto  puniceo,  ftpons  vinofi  jucuntliflSmi.  HuncABelgis 
ad  Pfoni.  B.  Sp.  tlc^cncibus  non  inepto  notnine  Mehanthum  fivc  Florcm  meliis  appellari  ait.  Mcl- 
lea  vcro  hxc  lcblhmt;.!  ncutiquam  videtur  prLKiudum  roris  lcu  aeris  in  Horc  colletti,  Icd  co  ipfo 
quo  fk»  pcriicicur  incipK  ex  poruUs  &  viUulis  incerna;  floris  baicos  indar  iubtiliilimi  vaporis  emanare, 
&  in  hiantem  hanc  carmulam  deponi.  Sive  eaiia  plantam  mox  flores  paricuram  aeri  Kberioii  eiK> 

EofueriSj  five  in  oonclavi  diligenter  <aiftodiverisa(qiiain  mellis  propoitionem  obfervalNS,  tanta  utro- 
ique  ubeitate  nc  ih  lubjefta  (bfia  ftilUdm  deftiat  Melle  flor6que  exare(cente  (equttur  vafcnlmm 
vcntriofum,  mcmbraneum,  facie  &  magnitudinc  NigcILr  frudum  ad£qu.ins,  tLTra^onum,  qnater- 
nis  diflepimencisdinmdum,  quali  ex  cocidem  valculis  c/rcc  coinpaclum,  lingula  concinent  wmen 
ovale,  nigrum,  lucidum,  lemini  Pax>niar  (upp.ir. 

Sponte  liia  luxnriac  loas  udis  &  pabidoiis  ad  Prom.  B.  Sp.  Tranfpofica  m  hortosmtraroia  mO'  l<««i«i 
dnm  mnltipBcatur.  Brumam  rigidnifculam  quamvis  patfamter  fcrat,  tamen  cuflo^eiida  eft  ui 
commodo  nybern.iculo,  ni^  flores,  quosmedia  lipc  hyeme  fuppcilitare  fblet,  vitram  capi.inc  8c  pc- 
reanc.  Eo  adco  dclcAancur  Hottenrotii,  &  nunc  quoque  Belgx,  ut  Melianchuni  aunquain  pracce- 
reanc,  quin  nicllcam  e|us  dul^udmem  avKic  rcforbeant.  Ha^SOUS  HeniUnnDS.  Plantam  111  llORO 
Revercndiir.  Epilcopi  Londincnlis  culcam  vidimus. 

P«f.  1065.  M  finem  CmfUm  VIII.  de  G^pio, 

5.  Moml  EUvw  ftvt  Arbtr  Ut^tr»  ffaiofm  H.  M.  P.  ).  T.  {l.  f.6l.  Qtjftfimm  mrkreum  tai»U 

ffin^»  CB. 
H.M. 

Arfaor  |ft  fiocera  &  admiraiMlj  akkofinS  50,  cralHcie  18  pedum  menfuram  haud  raro  fupe.  ' 
taxa,  antequam  uilos  difiundac  laauK  I.it^moi*  molle,  fragile,  iubrufum,  cortice  crailo,  molli,  «• 
neioo*  intus  rubicundo  ac  lcabro  cinftnm,  qui  fquamts  numerofis,  rigidis,  acns,  gUbris  ac  nicentibus 
Ibiliu  infuper  docatis  iindiquc  o  natur .  hr  autcm  fpinjt  acucje  circa  caudjcis  exorcum  demiUD  deci- 
cmnr,  manenc  camcn  in  ramis  fupcrioribus,  quos  omni  ex  parte  obducunc ;  atque  hzc  racio  ei^  quod 
Simix  nunquam  hafce  fcandam  arbores. 

..Rtdix  crafla,  fibratai,  albicani«  cotiiee  inhiorfl^  flaTeibeaiie  ac  nodolio  obduAa:  iapor  aoerfaui^ 
odornnllns.       _  '    .  . 

Folia  infipida,  inoJor.i,  minibus  confrifta  unchiofa,  PaKjje  foliis  h  vj.i  .ibhmili  i,  longis  icidcmj 
rocundis,  glabns,  nccnon  virKii-ftriatis,  ac  lu  cxortu  oodolL  petioiii  piura  luuul  junda,  &  in  or- 
bem  cxpanfa  inhxrent. 

F/ar«i  foaveolences,  ac  munitndiaepaliiiam  xquantes,  plurQsfimuliundi  ramulorum  cxtretnisin- 
hcrent,  atqoe  i  calyce  cralw,  denfi»,  mttis  fnbvindi,  extnsflareicmte  prodeunc.  quinque  oblongii^ 
cr.idis,  denlis,  undique  colore  ^urpureo  nitentibus,  cxcus  lanuginolls  8c  rcflcxisfolus  conflanccs,  na- 
meiolis  in  niedio  craffis,  deniis,  longis,  ac  rubicundis  Jtmmmihui,  atns  falcatis  apicihat  dotaiis,  dn^ 
plici  ordinc  mcdiam  floris  cavitatem  &:  umbilicum  occupantibus :  inter  qu.r  (tjiMs  pnxiic  fiflus,  qui 
ipfius  fru&us  rudimencum  eff.  Infupcr  m  flons  uoibilico  iiibcoeruleus  ac  pcllucidus  oUenratur  hii* 
mor,  qui  dulciffimi  gradffimfque  (aporis  eft. 

FruAuscum  P«wWfiti^businomiiibnsooaTeiiion^e«iaefttqnddiiBiii^ 
plici  ut  in  illa,  (ed  duplid  ordtne  locatafint 

Crefat  ubique  in  Malabar,  fcminibus  f^ta  .\nno  circiter  16  frudus  ferr,  quos  dein  fingulis  an-  igatj  (S  ' 
nis,  viz.  Fcbruario  6c  Maitio  menlibus  maturos  cxhibet,  acque  ad  annum  los  &c  ultra  rrugifcra  Tmpm. 
manct 

Laruigp  leduli88c  jnilviaarifaas  (arciendis  ioiornb  Arboris  cortex  pulverifatus,  fic  cnm  (ucoo  tj/i»  , 
'  Limonnm  in  liniroenti  (brroam  redaaos,  inftammaridnei  quafcunqu^;  compsfcit,  &  oflSnm  (rafto-  riMfc  ; 

ras  oonfolulit :  cum  adufto  vcro  c  nucc  Indici  vmo  fi  pcrmifceatur  pro  linimcntoatl  hci  petemuiur- 
patur.  £  radios  vero  corQce  egregtum  hc  vomitoriuin.  Humor  illedulcts,  qui  tn  Horis  linu  coltt- 
gicur,  cnm  Tanuriiidi  lol&t  exaifaiais  qoofeanqoeagoofiii  hninom  per  alvom  8c  veficam  poieaRr 
educit. 

4.  Gtffiftmm  btiumm  Smlitis  folit,  fritSm  ijuin^Mecapfulart  *  Pamjm  Panjalm  H.  M.  Artor  U'  *  P.  J.  T,^ 
ni^era  five  Gitffamnimu  PUmt  lk>nda  Geffifimm  JavoHtuft  Saltcit  foiu  C.  B.  Lam^tr»  S4S'*^S^ 
arbsr  ftregriim  J.E  ChC  G^MN» mktmmOnmA  fJiit S^Utii  d^Mii iMitnhtt  HflT' 
man.  Cat.  * 

HM. 

Arbor  eft  prooeta,  40  auc  $0  pedes  alta,  ramis  dccuflatim  tn  aliosmiaarti  dhrilis  in  orbem  fara* 
chiau ;  iti  utvelut  alz  expaiilk  videantur,  ac  (  uti  in  AbieteScPtno  obferrareeft)  lurilnn  nrrib 
magi^  nugifquc  gracilcfcant  frondes.  Liigiinm  alfaiGuib  molk^  ooctioe  ^iAto,  atro-viridi  rariQgKa^ 
inodoro  atquc  inlipido  obdudum.  * 

RaMx  albicans,  ctncreo  &  glabro  cortice  tccl.i,  fibris  fuisaoolalftper  nmmdiftandinir,  fidpro* 
fundiiis  ei  inhjcrec :  (apor  viicidus  8c  luiftuoius,  odor  nullus. 

Pthm  longis,  rotundis,  glabris,  necnon  jrubiciuidis  petiolis  plura  (imul  junfta,  ac  biaiiiem  OSpanGi 
inhxrenr,  oblongo  terecia,|^afaiMif  deala,]oa^nidiao  Q^ihaQumiifaMitodinediHBdrate 
quancuj  virore  nitcnti.  thm 


Dlgitlzed  by  Google 


ipoo  Historia  Plantarum. 

fUrtt  iiMidon  ac  inlipidi,  plures  iiniul  runAi,  ruhs,  rocumiis  ac  hirliicis  petiolis,  ratnu  lignotic 
jnhcrent,  atoue  e  f'hct  craflo,  viri<ii,  m  quinque  lacinias  icAo  prodeunt,  quinque  (ubrottindb, 
^iffifit,  inrus  lanuginofB,  extus  glabfis,mteiiQbus  &  albicancibus  foliis  coaftataes,  quinque  m  mcdio 
teretibus,  craffis,  albicancibus  ^tminihttt  BMdocatikot^^tki^muG  ^rn&sfMm  eleganter  unutis, 
inediatn  iom  Givinmii  tc  nmbilioiim  oeoipintifaiisi  iiiBr  tpx  fylmjndk,  BMwttBBU»  gUiab 


Vhet, 


doratui. 

AB0iarobIongo-rotundi  (unr,  quinque  anfpjlii  knoribos  lulcati,  co;  tioe  prinuim  viridi^  glabro 
«ciisence,  dein  rufo,  fcabro  acaorOk  obduiSi,  Iniaiinqtuiqiie  ionihmnma,  ilbu  ac  nttentc1a< 
nai^s,  feu  god^^pio  referta,  &nf!.  Incn  qnun  l«mginem,  ddBfaBntt  demun  Ba&a,  numeroia 

ob{en'antur  femma  rotunci.i,  glibra,  nigricantia.  Huius  vero  arboril  fluAibll*  IMIlini  plMwrfW 
cjus  detidunt  frondes,  quoccmpore  (olii  tructibus  ornata  eft  arbor. 

Provenit  ubique  in  Malahar.  Seniel  in  anno,  viz.  Jaiiuario  &  Fcbruario  menlTbos  fru^m  fcrt. 
.Mamoaiitem  &  Apnkdenu^  Rnniiciat  fic  ilofa;  atque  iata  (eniinibus  40  annosnon  rardfh^ 
giJomninet. 

Wwi  Cf  Fruduum  horun-!  lanugo  fcii  Roilx  piuni  colligitur,  cx  coqaeleduli  &  pulvinaria  fiunt  qtia-  fdinmam 
ob  molliticm  pkirb  aliimantur.  iioutTus  lanuginetn  hanc  propter  brcviutcm  carmiiuri  nonpode 
ait,  idcoque  nec  lintca  indc  texuntur :  iitaliiim  ilamm.ini  concipit.  Dorcs  fi  uAufqucteBSriQKliB 
cataplafmatis  formam  concuii,  ac  capiti  impoiui  cepiulaigiam  &  venigincm  tuUunc. 

HHjmi  trbtns  fruHmm  tfft  ^mtm  Jtfcri^it  O"  Jtfimit  Clufiui  Extt.l.  l.caf.  14.  mimmi  Jnhitt.  Folis 
tmmm  mrkorii  m  ffrme,  XaJerigmtt  mimnt  mi^fi»  J^aikmtm,  Et  StUdm  Je  Wett  mfmj  Ctmfimm  hte 
eitmemierei  ^m  c^fervemt  fim^em  fraSmmgmmim  m  Gmmm  i—iiflwii  mmflmrm  heiete  feli»  mffir- 
mmim.  Fvrte  Ja-vanenf,  foltormm  mtff^  i  CvimmfiJ^^  kiAmltmfm  ifmiifitm  htAmm  apflwr. 
Ac*Jtm.  IjigJ.  Bat.  Heniian.  Cat. 
Tag^.  ic66.  adJt,  Bammia  ex  Suiinam  Urtici;  foliis  D.  Tluckntt. 

PtgC-  X067.  ^  I.  D.Hen]ianiuis  Qsiingombo  L  (eu  Alceam  inulchatam  Piioni^  qiMt  Akcc 
hlHntc  flore  flavo  8c  iemine  mofHiaio  Mmrtgrav.  eadem  dt,  ad  (peciai  iioAnm  iwriain  fitt 

Alcram  /Y'^yptiam  villufam  C.R.  rcforr ;     cei  tc  ei  iMoiUillMd^  iinaBflailfe  eadcm.  Defaripdo» 

nes  pcr  omni.i  r.on  ainvcniuiu,  ut  confeicnti  patcbic 
Pmg.  1069.  fro  Synonjmo  tatiic  Sptciei  aJJt, 

Atthaea  arborca  indica  1'opuli  foiio,  tiore  epbemao  Utnmmt.  Cm,  Hmrt.  LiigJ,  Bm. 
PmT.  1070.  Pro  Simem,  Jtemm^^ttmrtie  Sftctu  {«U^l 

AfibMiMfaer  IndKaTihcliibiH  flnie  ephamcio  ihmmi.Jtfk  tdSbrt,  ti^^Bm^ 


Jtd  fnetnCdpHij  l  o.  r/c  AhbaalnJic»  aJJttniitr  SpcKi  feiue»tes. 

Altkta  InJua  fiofculii  fmrvii,  fcllicHlatim  ratmiit  nfixis  D.  Hermen.  Bi^yn.  l*rod. 


MbMOrimtmUi  Fermtmlmtei^feliit  Imimitm  & retmikUtrilm  DlPlnckneC^  . 
Item» 

jfftfcw  iyiir*  JtljuiiM/^it  linfll— 
*  JBmBhSeiiJmam^fmmmmimfmdmtri^ 


'Ak^TmriH  H.  M.  P.  6,  r.4;.  f.-j^.   An  Rofs  Bmmmitm-Sidie»  imeiemit  fm  Mdmi  fruiiafem 

Bontii 

Frutcxclt  Htm-Vami  planc  iimilis,  8c  nonnifiartc  aut  culturain  arborem  atloie&c.  Flti  taraen 
fimplex,  coccnnei,  inccnsc  rutilaiuis  coloi  is,  in  eo  diifert,  quod  quinquc  conftat  pctalis  laduribua^ 
IDtundis  6c  crifpis,  circa  imguiculos  rubenti  macula  conlperik  In  qmnque  puiula,  villofa,  iiJa- 
menta,  qaz  ca{ncu]is  ^  fiiiao  gaudont  ^rporeis  d|(pertimr  yipurpureus  fij^»  qui  in  iiuninttate 
multis  flamtnulu,  (cmiluoatis^ficifar  enmatis  diGumteipnir.  iala vecd,  6  a» iImuis Amoi^  pecdii 
ijuenoribus. 

Ob  florum  gratiam  pereocamladiamin  llBrtis  colicur :  ^que  longjrva,  &  ubi  oAo  vcl  dcoBM 
aanorum  compJevu  «ciiem  .ilw  h  fimplid  cvadit  plemis»  ouo  Eauiid  utuatur  in  czremoniii 

Oontticafolia  «cque  ex  «qea-otyiiciw  qni  ex  ▼anob  fikridtanrj  eonun  nyinftm  inhibenc 
erapdDoem,  feeootdiorum  ^pnvperanc  cAum,  aim  butyro  nimiumfleniiiMrum  Aixam;  Ezoleo 
cum  ibliis  CmrmimSfi  eoSti  nnguentum  prarflant  vulaenbus  aptum.  aclbnim  gemois  deoQ&um 
rviulicrcs  ic<ilit  (hiilcb :  ipi:^'  .lutcm  uculis  lilicx  opbifaalaiiam  aellnK.  AcAmiJipenifacQndlque 

ex  bucyro  cnci  apiithis  mcdcri  incolis  dicuncur. 

Hanc  (pedcm  D.  CommeUnus  proBola  Bacnribo-Indica  inodora  feu  Malra  fitttefceate  jBaou 
lib.6kCapL  ^  habec  qui  h  nobis  liU  ix,  capb  9.dubitanter  ad  Althnas  rdeitar* 

Bennusin^ebribus  contiadi  Henqai-as  huiui  flM^NH  dafUUau  «d  feMnai  «aagiliaadam  pio 
froatali  ulam  efle  finfait. 

■jttthtta  inJica  Gojfiptfdw,  -Acetvfa  fafert  QuL  la^  Bac.  Hennaii.  JUt»  mimft  tr^  ftlbe 

India  OriintaJti  Brcyn.  Proii.  * 

h^bec  fibro(am,  aflMcemem,  (ingulis  anni.s  pereuntem  :  Caulem  tripedalera,  viridem. 
^aonira,  aliquando  angulofom,  ramolimi,  in  fila  dii(fti!em  :  Folucrilobata,  larcc  viridia,  forroafic 
magnitudine.id  GoHipii  (olia  accedcntia,  Ipngis  inmxa*petiolis.  Ad  horum  linus  priKicunc  fiorei, 
ex  brcviHimii  pedjcuiis  ampli,  rolei,  incamati,  ex  qmnque  paalis  in  liafi  arac  juiiittis,  &:incermc. 
dio  pilliilo  raccmoio  concolore  exffi-udi.  His  iubjicitur  calyculus  qdnqodbiiinis.;  CK  quo  polt 
Hofum  exantfaeim  produ  c^/iA,  membranacea,  oblongo.rocunJn,?snta^  «unisiQtm  loaila- 
menoi  dwiei^,  «n  t/abmjmmm  «unpfdia,  cx  rufo  (padicca  wngieneram  ame; 

Fofia 


Digitized  by  Google 


AT  T  E  SSC^D  l  X.  j^oi 


Folia  (ubacidum  lcvitcr  vifcofum  pnbcnt  ripor;;ni.^Caules  non  nunus  quam  apud  nos  Can- 
nalHni  in  fila  ducuntur,  &  ad  Kmes  cexendos  ulupantar.  Hinc  m  agns  &  nartis  lodonun  qii6> 
tannis  ^rttur.   In  Horto  Revcrcndiflimi  E.^ifeopt  Londinsnft  cntcMa  Tidinidl 

,    AblMe«  'nf/f-J  Vi!is  folio,  fiert  amplo  flavo  ^dente  Hcrniafc.  HoTt  Lcfd.    ^HUlSM  JIMfe*  mm 

fftnoja  fiurc  amfio,  ftndulo,  flsvt  Breyn.  Prod.  2. 

Ex  r0</«cf  alba  lignolk  protrudit  cm/»  modounicunu  modo  pluiet^  biaibitateaii  bffnfot,  t^jStiM, 
glabros,  aliquando  (uUrirfnros,  mia  parre  rubentes,  mminlvliitlantet,  in  iiiohw  nniOT  bricliiains. 

C^unibis  limulcxargunr  fclm  longis  infidcntia  pctiolis,  tribus  quinifvc  fcgmcntii  divif.i,  fbliisVifis 
haud  ablimilia,  led  rieidioia,  ctairim.i,  aliquot  venis  ac  inlignibits  nervis  donata.  Ad  alanim 
liimmitates  proileunt  brevw,  teniitirnni  pcdicclli,  quibtis  nol.irum  inftar  appendent  fi^ns,  amplit 
Koiie  nfinoru  magnitudme^  ad  Solcm  aperti,  caiteioqui  clauli,  quinqoe  petalis  HaTefcentibos,  uiIp 
guibut  violaceis  Mlolerioeifj  in  fbado  jundis  conflan,  prominente  t  medio  piftiUo,  copiofis  api- 
culis  piiniceis  eleganter  paniculata^  Floris  bofin  tegic  calyculus  parvus,  in  quinquc  proRmdas, 
acuminatas,  viridantes  crenas,  quali  toddero  fbliola  dtfleAus.  Huic  vero  incumbtjnt  quina  aut 
lcp!c:'.:i  anguftidinia  fotacea  foliola  flcllatim  decuirat.i.  Floribiis  cnurcidis  (iiccedunt  vjjcul» 
membtanacea,  duilUlcula^  (iibhirliita,  cx  quinqiie  iiiius  vel  alis  &  totidem  loculameodsconilaoci^ 

quibus  concinentur  ftmtns  comprciTa,  Fuica,  reniformta,.  oOQgenenim  moif; 

Ex  lemiiubus  in  infiiU  Zeytona  coUe^  germinavit.  . 

liiaem  in  lods  obi  harc  provenit  tnventmr  &  aha  ijpedetfoKs  afperis  prohiadi  bdnhti^  iblio>'^^<*%' 
rum  Cannabis  in(|ar/iapoiis  acidi;  caulibas  adonds  liands  undique  araiwii,  canrii  ver6  pambus*^  . 
iupenon  limiUimis. 

fiontius  1. 6.  p.  1 1 ;.  hanc  altcram  fpcciem  vidctur  defcripfiire  koetoGe  Indicx  nomine.  jicenp  ImS» 

Foiu  (i  mailicentur,  acetofam  plaric  iapiunt  niJiqiiod  guifaii  pinguios  quiddamfic  ^aaasye^BMu. 
fiut  leprzienccnr.  Quod  addit  iemenejus  inftar  fenatm  Cardui  BenMiAi  ipmofum  eflb  non  ct* 
piOt  ni(i  (eminb  nomine  vaiculum  (eminalc  inrelligar. 

Qualitate  eft  c  frigid.i  vergentc  ad  (iccam.    Malaii  &  BengalcnfesSc  cxteri  Mauri  eam  in  eduliis  yhrts  (t 
pro  olcre  reponuiu.    Iler^ba  Ii.tc  quoquc  iii  fiiiquenti  ufu  efl  pro  topico  mcdicmiento.    Contc-^-^»  • 
rutu  quippc  folia  (iipcrlapidcm  marmoreum  cum  icobe  bgqt  SanuUni,  &  indndos  pannos  capiii 
knponunc  mixto  oleo  Nucis  Indicz  &  aceto  in  doloribot  capicbbilioGb  Ip  febribus  udeaabas 
caam&phrenifideadinodumficqueatiinulii  t&. 


jtttt»  InJica  ffhufa  magm  jbn  tx  tUMf  fisvijmtt  IXOaHMGtL  Nimmm  Aatt  HpM* 

P.o.r.4+.;>.7j. 

ttAf.  .  . 

Rubi  more  luxuiiac  frucex  iil^  uuliculis  rubeicentibos,  ipinis  ^oQaitt  dcfhns  iicet  interalbi* 
cent,  perquam  acutis  obfids.  FtU*  cfl»f&,  oMonga,  in  cres  cufpidatas  lacinias,  quarum  tnMia 

protcnditur,  djvifii,  villofa,  afpera,  in  oris  (errata  (unt :  horum  ternx  (cnticofar,  c  vindi  rul>enrcs 
codulz  in  partc  lupina,  ubi  quoque  protuberant,  (pirus  carentes,  in  prona  inagis  cminenr.  Xo- 
yella  harc  tencraqoe  iblia  noninddunciir/ailinciuindem  exeunt,  qux  quo  vctulhora  c6  proftmdiiis 
inlecanciir.  Fltnt  ez  albido  flavefccntes,  pebolis.  qui  juxta  feliaoeonim  iurculonun  exortum  pro- 
deonr,  adfunenc  tTruncialibus:  quinis  ^nftantes  petalis,  leviter  ciifpatis,  Tenis  prominenabus 
flriaiis,  maculis  .nitcm  {^randiufculis  c  nibiamdo  obfcuris,  qux  circum  oras  exteriijs  apparent,  in- 
Cernin^s.    Exlurgcns  IpilFLis  rubicundiifque  in  ambitu  (taminulis  rubris,  qua;  majufcula  i 

ctocco  riibra  habcnt  capitula  circuncltcur,  &  in  (ummitate  qumquics  dividitur.  Floi  cm  involvens 
pcnanthium  quinouelaaniatum,  piiis  ,candidu,  oblongis,  ngidis  afpcrum  e(l,  hocque  dcccmj 
elonei,  angu(>i,  piloii,  culmb  modo  inflexi  utiguioiU  ooa^^  Odor  ip(i$  nuUus.  Floribus  ^ 
dec}duis«i|^|Uisiiiccrefaint  fimmaltt,  conioe,  pilis  candidis  ▼ilbiae,  pcri<mthii  foholis  obcedsj 
quz  (lOoeioBntes  in  qumque  concepucula  (ejunguntur,  quorum  in  fingulo  ftmina  itueriepimenKI 
mcdiaftiiio  inh.vrcnr.    Fobis  ac  flonb-as  nunquam  denudaciu'. 

.  Per  univcrtumMalabarregtuimin  lodsarcnoiis  pluriniuseftk  LMnf, 
¥o\i\\m  hujus  fruncis  ocuiorum  pteivg^  irapofitum,  iiibmotret  At  ex  (bli»  hiice  adjedis  Vi-  Virti, 
per^  Zinzibcr^  JLade,  NudiqiieladiGB  finoo  expieUus  liqMrcefifbc  flntifwiihnv  Plaatc pediiL 
dln  beficD  ex  ndioe  paraio  fiicile  ^ibuinr. 

•  AUb^a  Rumi  fclw  Virg^tntana  Hernun.  Cat.  Lcj-d. 

tifiirwi. 

Bnaca  cft  reminibus  cx  Vireinia  delatis  Planta  humanam  alcicudinem  multiim  excedens,  ex  cu- 
jus  ladice  Ibiico  iimili,  pallida,  bngc  lat^ue  cepenco^  perenni,  guftiAs  viibc^  afliogunt  colkidi 
glabri,  viridantcs,  frequendbus  ahs  tubinde  diviii.  His  adftam  folia  lor^  iiiffula  petiolis,  Ridni 
xmula,  ternis  quini(ve,  mucronatis  &  drca  marginem  crenacis  lobis  difleda. '  Ad  norum  exortus 
ab  imo  caulis  ad  (iimmum  ufquc  prodeunt  (imul  pedicuh  longiores  &  gr.iciiiorcs,  in  aliquot  pedi- 
cellos  tenuilfimos  divaricati,  quorum  iinguli  iiidinenc  cx  caliculo  vindanci  qumqucfariam  creiuto 
fiortm  parvnm,  eandidani*  qoinque  carinaris  pecalisiahdiinni^scondruAum,  mediumoccupante 
columelU  racemosl,  innumeru  violaceis  apicuiis  exornaca.  Fbre  ditcdib  (equitur  ut^mm», 
quinque  euguts  roetnbranaGeis,  angulo(is«  ariA&  invioem  oonjunAis  &  in  acuminacuroapican 
ooeumitA  nectieffiimiatnmi  qaihoi  iaigiulisiadiidimrybiw»  imiann,  pamuq,  ^eidiGewni,  lenF- 
iorme. 

Y  y  y  y  T.  y  T  *Aimh$  • 


Digitized  by  Google 


\ 


1901  HiSTORIa    PlA.  NTARUM. 

H.M.  • 
Alblifcubcfl  In.niilior.  repteni  circiccr  pcdes  aln  ;  c.uulice  albicanre,  v.iriis  raniis  in  orbemdif- 
fu&.dooato,  qui  cortjcc  lc-abro,  g^iiuni  viruli,  dein  turvo  obdudi  (imt.  Ra^x  albicirrs,  dneito 
oortice  teda,  odoris  gravis,  laporis  un«uo(i.  Felut  oblongorotunda,  ccafla^  ilenla,  fineordine. 
bfcvflwsjic  nodofi5.i«tiolisdrca/tenerioresramiikispwenium,longitu^^  I.uinu1ine 
palmum  fijperantia,  liipcrnc  atrovindil,  klfend  i  Tvidi  ruldcentia,  taAo  norinihil  afpcra,  a  me- 
i^ia  illa  cralT.i,  .tlbicantc  cofta  plures  nervi  minores  fuperiora  vcrsiis  dcfcrunrur,  arcuatim  iri  |j  m- 
viocm  cocuiices:  odor  (ylveftris,fapor  fiibaftrinRens.  FUres  elcgantc»,  purpurci,  nitctues,  rolis  haud 
abfinailes.iotiindis  &  lurliitis  pcciolis,  nuineroli  circa  ramiilos  provcniunt,  ac  lcx  leptcmvc,  niollibus 
fubrotundiSj  cxpanlis,  at  nonnihil  ailpis  conllant  fblus;  nccnon  calya  lato,  profundo,  cralfo,  ac 
i-ugofo,  fidiviridi,  in  (ex  (eptcmve  Ucinias,  acuminatas  ftclla:  in  modum  fcdo,  inhsi%nt, '  qui 
pliii  iiiu  infiiper  emittit  fiaminatmCfBu,  infernc  aJbicantia,  fijpornc  rubiciinda,  fl.ivefccncibus,  ni- 
tciuibus,  acplanisapicilniiornata  5  ineerquz  /7/*»  prodit  acuminatus,  infcmc  rubic-undus,  luperne 
viiKiis:  laixir  liibfallus  &  fubaftringens,  cnlor  nuUus. 
•  FtmQiu  rionbus  iiiccedunc  inodori,  inlipidi,  rotundi,  vindi-fiilci,  nitentcs.  in  veitice  ohlanso 
ftybdotati,  ad  bafin       calyce  plano,  cralfo,  ac  viridi  exoepci>  quicufpiddrruoslaii^extendei» 

*  aceneriora  versus  refleaens,  ftcilam  quodamaiodo  itfen^  imusjpOfTO  carae  albicante  refeni,  intra 
quam  nupjerola  latitant  ftmpiit  plan.i,  Mahrse  ienilni  haud  abnmffia,  ftx  leprfmvc  loculamcntis 
membranaceis,  quibuldam  pclliailis  a  ie  mviccni  fejr.nftis,  coiic!i;ra.  ' 

f.Mu  a  Crdcit  froquentcr  locis  arcnoiis  6c  peciolisin  Ato»g*f»  bi.Crawm«er,  pridertim  circa  Huminnm 
Imfm,      ligte,  JuIio8c  AucMlRomenl9ius  lkf«r,friift<Uqiiefm  Viiercamen  per- 

petookacdiulopeiflesiiiaiieb  . 

nificeinatjua  deooAa  gargarifma  conncitur,  c^od  palatt  tM^fque  ulcufcuJh,  necnon 
quibufc'.m<]ucrai;ciiim  atTccHbusmedeciJr.  Ex  cadem  raiiici;  dccoda  5c  dein  conrula  cataplalmaric, 
quoJ  cumoiibus  im(>ilitL;ni  poccncer  cos  cmollic  ac  m.uurac.  Ex  arhuns  corticc,  Foliis  ac  Honbus 
oumaquacommum  dccodio  paratur,  qui-  poca  hepatis,  licnus  aliorumquc  vilccruin  obftrudiones 
aperi^  &aqiiaslwdrooiconimperalvum&  uiinam^  pocemer  edudt.  Semen  haud  iecus  ac  0>- 
,  mndnfinieiicapiuiuelbmeft,  acv^it^^  fimiKtque  afledus  produdc. 

Katm-Adamiet  H.  M.  P.  4.  T.  21.  f.  47.    Akta  Iitdica  ofkarta  tlatKr  ftruarfu  camtfo  fu^ 

afpert. 
Jt.M. 

,         Pixccdentts  fpec^es  eft  fylveftrfs  &  major,  altiib  namque  excrelat. 
^       Ab  ea  diftert  quod  (bha  &  rami  lanitginolt  funt  ac  hirfuti  quod  Horum  mediam  cavitaccni  8e 
umbiliaim  quinque  tantiim  ftanima  fiirreifta,  candida,  rubicundis  apiabut  ornata  occupant,  inter 
quar  jfjlui  piodit  aibicans,  cacuminc  bihdo;  «iciflque  quodfrudus  pilis  tcnuiflimis  kibalpcri. 
ijem  fS        Nal(:icur  locis  mootanis  in  Mda  bc  Poijra  provincus  Malabar^  Maio,  Junio  &.  Juiio  menfflHis 
■HoKfm,     floret,  l>;cem1xi  ver&  macnfosfcrt  iruaus,  viretMCieAperpem^ 

E\  foliis  hajus  oonoips  cum  Nuci»  Indic»  aona  enylaftnim  conficitiirf  ^uod  bubnnihiw  Vmereiijf^ 
«    •     alulqueglandularumiunKvibmtmpaftiim  oiMetar, 

Tag.itA^fe$lm.6ad4Ut  '* 
.idiirieii/!*  ai]^  ariNMj /i^ 

Dilcriminaturi  pneoedente  fiiHis  lon^ribusj  tnfertii  ymS»,  iMnnMinGaiui^  SxftaA  viridi- 

In  .  i  immis  marKinibu  c  x:natis;  ffcrihw  QMIlil  wi  jibpMnil^  CWOlil  fcaVfrrtbeniMj  quafipn  nm. 

bciia  caults  Ultigio  iiiliiientibui.  '         '  • 

Fiis.  10S9.  Nm^e  Afofjni  Jfteiti  aJdt, 

^  Sjmym.  &  Drfcript.  Af$ymmt  Ntvm  AK^th  fMi^mmH,  talmnft  radice,  fitrHm  Armiit 
Hef*iaii,  Appcad.  *  • 

JttfJm  conftat  tubcrofi,  pugni  magnimdine,  carnofa,  nodofa,  paucis  fibris  vcftita,  (olo  aridiori 
conimida  hyemcm  liipcraiicc.  £x  qua  (ub  a:ftatt$  initium  aflurgunt  aiiguot  SttlmttjAlntnAinm  p^^y 

*  auccubicali,  nNundi,  ftriati.  hcrbacei,  partequaSole  illuftramur  fubruboHm  His  adhKrenT/Si&a 
itnc  ordine,  mcxlu  bina  fibioppdita,  modo  fbhtaria,  femidigicum  loiiga,  tmguem  lata,  ad  radi- 
cem  minora,  in  progrdlu  veid  mafora,  ngidiulirula,  in  parvum  obm&m  mucronem' abcunoa, 
fiipra  i  vitoic  iiigio  (plendencia^  infra  p.illula,  (uhlinliita,  vcnoQ.   Ramoram  lalfigia  Itiftincnt 

Jlcrei,  in  umbcliatn  congcftos,  Apoc^iio  Cmadenli  Synaco  mmori  Comuri  forma  ficmaaiitudi- 
nc  limilcs,  clcgantiflimi  Auranui  coloris.   Ili  antetjiiam  pcrfidunmr  exigua,  c^onga,  CTOCat^ 

.«ngulosaquc  capitula  mcntiuntur ;  dehilcentes  vero  m  dccem  petala  fioduntur,  quinquc  extenu 

longiora,  tcnuiora,  deorlum  flexa,  cotidcmque  intema  brevion,  q^afSora,  ertfta:  i  quoram  fti- 
ftulorum  balicxit  Ibminulum  concolor,  tenuiffinium,  apiculo  dcftitumm.  Mcdmin  <)ccun.ic  pallidc 
capitidum,  qmnquangulum,  Ihuaura  valdc  deganti.  Fru«aum  nondum  vidcre  comiot. 
Tlvg0tJuGci>vi(ddo^lMai,iaviridiFdlefo^  ^ 


le.  Afmjmm  Amitkmmm  filiit  Jt^glmbt  jmi  0ftdjytiaidkxm Jktmit-inlmm,. 

*         '  ■  li.Afoqmmt 


Digitized  by  Google 


AT  T  E  S^DIX.  ,,oj 


II.  Aftcjinmhmiat  ^KM^t  fiU^it  mBk  AfrUmutm  Hcrman.  Hort.  LeyA  FntilUrMtrtSk 

IJtrman.  '      •  '    ,  ' 


—   m 

Locis  moncofis,  faxofc,  prxrupris  ad  Prom.  B.  fp.  luxuriant  i  rW*«  exili,  alba,  fibrola  «Mfir«fi 
modohumi  prolhad,  mpdoob  dcendenKii;  (pithainani&ampUusIongL  v.ild^-  Mmofi,  diKitum 
craffi,  aphylli,  lartvindaiw*,  wpiieiite  Ycr6  teropefiace  rigidiori  ex  livoic  ad  purpureum  veraen- 
tes,  propcnKKi  im  trignm,demieul.ici  &  circumquaqua  brevibus,  crafTis,  oljWIsquan  aculcis,  icu' 
prominciui jus  dcmibui,  anRuJoruni  prxruptorum  i  upium  inilar.  ftipaci.ruccdycofo.  acri.  amai^^ 
te,  Viroio  &naufcolo  curgcntcs.  Ad  dentnmi  Imiis  prodit  pedieulus  digico  brcvior,  tenuis  pM& 
vircfcens,  vcl  cx  livido  purpurafcen»,  commumter  m  tres,  raro  in  quihque  foUaceos  curpidcs  ab^ 
fuftinensy?«'ew»  anipIum,flaviOT,inonopetaIum,CTaflImi,  qumquc  acominads  ladniis  cxparifuni  Vo- 
ris  glab  riim,  vu^idantem,  quinque  purpurafcencibus  pcr  loiij^irudincm  (Iriis  infcriptum,  mtus  teiia- 
ccm,  coriaceum,  rugofum,  flavefccntcm,  punicannbus  macidib  clcganter  confpet  fum,  odoris  rojtuli 
vipcrini:  hoc  pi  otubciat  umbilicusoibiculans,  e|u(dcm  cum  tlorc  confiftenti»  &  coloris  occu- 
pan^termc  niodura  Hor js  partem,  cujuscentrum  concavuni  tegit  ftcUa,  ^anquc  radiis  comDrcflis 
pupjodsln  castram  h&to  Iwidilqno  conftru<aa :  huic  infidet  bievi/Sma  craffiurcula  oolumellj 

.  emitceia m iiiio  raiwwq^iiinnne,teiieiBfc  rigidos,  pallidc  punicante^  infummo  totidcm  alios,  breviC 
fimo«,  amcolorei.  F1oi«m  deciduum  f^^  gemellx,  credx,  virides,  rpithamani  lonex 

diKiti  crantf.c,  includcnrcs  Apocynoiu-ii  morc  .nbiculata,  comprcd.i,  tcnuia,  margini^ 

craihulculi!.,  c.ill.inci  cojoris,  iiiibricuim  inviccin  incmubcntia,  qulbus  iingulis  mlidcat  flocd  (ori- 
CCi, candidi,ad  lo]jm,varctsniicib  hilgcntcs. 

Culturam  exigicquam  Opuntia  (pmoia.  Solem  aohimque  caUdioiem  amat/ Septentrionalem 
vcro  &  hyemale  f rigus  in  tantum  relormidat,  ut  illico  livelcat,  arefcat  &  percat.  Propagatur  tam 
iemine  quam  avullis  ramulis  in  terram  depadts. 

^     Virtuicm  pofltderc  cum  Apocynis  communcm  indicant  acris,  amarus,  nauicofiulapor,&vin>fii» 

II.  Aftcpum  Amtricanum  ari>ere/ceni  fili^us  nuxima  Hermail.  Apgi, 

ffcTmjm* 

Foliit  palmum  sunplis,  mucronatis,^regioncoppofitis,  longisjpedicuUs  apncnfis  (cminfbu>  cSuri- 
nama  miflis  prodtit  Semma  eranc  niembranacea,  compre^,  tulca,  cum  alba  Unuguioia  «elarie.  • 

.  Fs^.  lo<fo.  AdCafntJt  AfeltpitJe  mU. 

AfdtfiuU  i^kfiti^fgitctk  ftffit  ii^m  aPhdcDet 

*  '  * 

Tag,  109^.  AdfiiimC^iidt  BlMsriMMliiml. 

WMmmmZ^UmmifinMfbmmltllmam^ 


Etdtm  pifg.  Oxji  five  Trifelii  acete^ fi>eeitha  sddtf 

Tnf3mH  Metoftm  cmutKUtmm  tntttmt,  mapm  ttaim  hdiamt  fm  Hrgmumim  ISoaL  hift. 

Huj.is  caiiliaili  rectifunt,  fc-.i  rcft.i  .ifcendunt  ad  pedalem  altitudinem :  Foli,i, florcs  &  cornkuU 
feu  lihqua&pcnugonas,  Oxyos  iuccx  ininons  rcpcnus  quoad  omocs  (iias  partes  mulco  maiora.  Sias 
liatat  . 


Fig.Uott.MfiitmCap.xy.diHimimiiMkMddktm' 

Nmmitim0rmiNirvipt0lfmfii^mmBmhcJ^ 

Taj^.  1 1  o I .  Ad Cap.  XyU.nota.  Nonnull i  Vk>1x  aquatics  duplcx  genui  diffincHDnt,  Alterum  fb^ 
lio  laciore,  quod  jam  delcriplimus;  Akerum  {oho  angu^tior^  MiiiefMium  aqu9ii9i{D  cquileti  foUo^ 
caulc  nudo  c  B.uihmo  dk^um;  ouiot  hoc  itiloootiMiiiioiMmaoa  Aciflbiqf  fi  rttfti' "»Twyfleffl  in 
Oc.  Horc  Lugd.  Iku.  4  P.  Hoanafuio  edita' 

P<X*  iio)' 

C  A  P.  XXIII. 


A 


A  I.  Of^s  ParL  pujtr  C.  E  Cnfentafivi  Cafmlm  GcT.  Q^ktUfivtCi^tiits  JLB.  tifUbttt 
'AmmuJm  stetnfcri  potefi,  vtl  monopttalii  fUn  titrtfitdiidt. 

B. 

Llcnx  quadra:  aflcclanunquam  non  parafitacur  Caflutha,  ingrata  hofpes,  quippequz  iierbas 
frucic^ique  quosfemcl  arripuit  longifltmis  ftammeis  davic^s  rubentilMis  um  ardo  neni 
comple^ur,  ut  eorum  ^^entum  defraudet,  iiibdud6que  alimepto  eos  pem'cus  enecetjiuiUis 
in  ahum  ONifeeiidit  mxa  r«iici(«r,  quibus  tamen  prirauli] 


poftquam  in  ahum  coiifeeiidit  nixa  radieikm,  quibustamen  priraulum  erumpens  baudquaquamde- 

•ftituttur.    Felta  ei  omnino  nuUa.    Florec  ad  intcrkMll.i  glomcrati,  c.iules  non  anibiunt  verncill.atim, 
ied  ad  unamduntaxat  eonim  partem  vetgunt;  linguliautcm  *  qu.itinK  tolioiii  acutis  crallis  8i  iiiccu-  •  JUccalftU 
lentis  conftant ;  mcus  llamina  totidem  mcdium  florcm  occupant.  Ad  lingulos  florum  glomcrulos  ap-  foticU  Jtujtg- 
ponitur  foholum  minutum  mcmbranaccum,  quinetiaiq  efignis  illis,  ubi  norcsnalcuntur  caules  ramos  mttuajimt. 
'fundunt. 

Catermi  ^lantM  bitc  fnUxa  &  vnhf*  diftriftmt  im  mdktt»  c«m  ah  aliit  ^uibufcHmiiw  ainMde  difiinput. 
tur  m  eo  ijuodfoliit  eantf  &  M/f fiMM  fneenvirit  itimm  rmueit  ItngilfHnii  tamiimfilamtntii  con[tani,  ^iihlt 
flantis  cmti^uu  ft  etraitvitint  &  «dimrtff^,  «foiiMm*  mdi  «»(«1^  Satmial  rotnnda» .  Papavennii 
magnicuduie  paria. 


Digilized  by  Google 


ipO^  HlSTORlA  PlANTARUM. 


2.  Efithmum  fwt  Cufcuu  Mtor  CR  C^kktmimDol  FmIc.  fMi  iur/fum  am 


Anhxc  fpecicdifFerat  a  pricedcnte  meritoatnbigicur :  nobis  nondumconftat.  Certe  qua:  in  Of- 
fa^nw  habetur  Cufcuta  Hlamemis  conftac  multo  tcnuionbas,  quam  gu«  apud  nos  paffim  rppnto 
pravenlt;  6t  tamcn  Parkinfbnus  a£Ernut  eun  qu«  Vtcic  innafdtur  fitqyiHilBiiiam  elle  circa 
Ijondinuni,  inAiquc  Armacopolia  noftia  oaeapai  ftpplcri.  Et  forti  «nitll apparens  exiiccati- 
■  oni  dek-nir;  potcfl  cmin  planta  ipla  pro  ftetilitate  (oli,  aut  plaittanim  qoiiNliaancretnarurijVel 
inaiorvji  nDiior  cv.idcrc.        ,     ,     r  j  i  i 

Culcutac  lemtncin  terram  dcciduo  lc  quotannis  renovat:  Cum  tamen  adoIeTenc  radix  pcrutus 
fliaroelberedidan',  planraqne  ipia  ex  ftirpibus  qaibus  adnafcitur  totum  {iium  alimencum  euugere. 
Verum  ex  accdratiore  oblervatione  D.&uit.D4kt  Radioet,  quaelongx  funt  &  fiifci  coloris,  nonid 
ftatim  intereunt.  imo  (ot  dvidcRir)  non  interenntomninov  fed  plantam  ipfam  propagant:  qaani- 
vis  vtriim  iit  ex  Parkinfoni  &  noftra  obfervatione  li  fcmcn  in  f^^lili  frr.itur  emergerc  quidcm  phn- 
tulam,  iid  brevi  radicitus  perirejfi  non  lint in  propinquo  ftirpes  quibus  irrepat,  unde  proculdubi»  aJi- 
qiiam  laitetn  altmend  liii  partem  indc-cxugit  Ex  cjufdem  perinff  Botania  obfer\'atione  iQonBS 
Cnfaffi^  HKNidpeali  iunt  iti  qaatuor  (nuiijsquinane)  fegmenra  brevia  acuta  divifi,  cobrealba^  cA- 
ce  viridi  fep^lenTO  biquatuor  pariter  ^[inenta  divifb  excepti :  quibus  fiiccedunt  vafcuh  mbuuU 
wmikMfing4^  qnaniorlnbiittdbloaso-ronn^  [PiukinlbnD  H^sacmk  dnploniaiorO  oftnHtrtirii. 

3,  QftKta  AmmeatM,  fu^  arherts  f«  d^fimimt\  0^t,kitMtt  Imii^^a,  'mhMht 
Mrrif  ilikri«M  D.PIucknet. ' 

• 

Hxc  fnper  arbores  !.itc  fj  cxtcni^it  veli  inftar,  tenuibos  filamentis,  ramofis,varii  implcxis,  &:  dc- 
pendenubus.  Dc  flore  vat  (cniinc  nihil  novimus.  Gratum  bobus  &  vacds  pabuluni  eflc  fc^uat. 
Vldimus  primo  apud  D.O ('lamnf,  dcmdeapud  'D.Leon.Yintk.net. 

Cufcuta  Linum  &  Lcgumina  in  quibus  copiofiffimc  fipcnuiricro  apud  not  provenic,  vel  ftiangu- 
lat  penitus  &  corrumpit,  vel  ccrt^  humi  dcturbat  &  alimento  fraudat,  unde  im  inuneiitd  ^  noa> 
nullis  Orobrnchc  dicitur.    Hmc  in Sdlexia 8c  alibi  ruftici  & amoobt  cam  eMerantur,  odiofB  no- 
Vim,         niinibi  5  DcU  tURD,  id  cl>,  Infcrni herb^&IDetaili^  ffUtjJ,  iddt,  intemna  Diaboli  cam  appeHantes. 
^  ■       .       Plantanim  qi.nb.is  innallitur  comper.imcntuin  participarc  aliquatcnus  crcditur.    Sic  humidiorcft 
qua:  Lino  impiicatur,  quxGcniilam  lupcrat  unnaspocentiusmovet,  adftringcndi  facultatcm  admix- 
tam  habec  quat  Rubiiif.  lltfidet  Li  ocMMitdibos  AAgliae  qox  in  urtici  nau  cft  urinis  pocenter  eli» 
endis  efficacem  experimento  fuo  oonfirmant  inoohb  adnocanie  Lobelio  &  poft  eum  Parkinfbnai. 
Cufcuta  humorem  melancholicam  bland^  purgat.  tJriliseftinlbUB.  iAeio  nigro»  obftntftioni» 
bus  hepatis  &  lienis.  In  fomcntis,  dcfcfliombus  &balneis  fudatorils  ad  igiiarnillldmdialiCMafiedil»-. 
•  nes  Rcgujmquc  morbum  invcteracum  priftantiffirru  habctur. 

*   .  • 

^,'ito9,Ctf,i^Alti^AmtiikmmAuMiKf^ 


•   Tas^.  1 1 1  o.  Im.  8.  Add. 

Aloool  Antheranim  Liliorom  alboramin  diutivna  urinz  fuppreffione  unic^  oUm  prafiiifIeieoo(da> 
inor.  Hagendom.Qmoibaio1.pag.  48. 

Ad  doTores  poftpartum.  R' Olci  I  ilbrurn  ^iv.  Imt  fuccidi  co  imbntg  calidfe  tWKriaib  jiffpO' 
nantur.   Eft  linguJarc  remedium  inquu  Matth.  Cbefntnu.  Habui  a  D.  Hulfe. 
IJn.  19.    TiB  ftemd^m  LAti  JptcitmprBtertia  adds, 

lilittm  Uto  caulc  muldfbmm  Cat,  Um.  Ra.  Tar^.  Liliuro  album  Syiiacum  RauwolfiT  & 
AHir(t«Uuit)S  diverihm  EiGit'i  £1116  itlbo  GbatEBi^fdlUM  Adui  ZmiM  diteC^:  llDbk 

Viiricr.is  t.incumeilcvidetur. 

I  iliuniCanadcnfc  imperfcftis  floribus  &  irregulanbus  nwltis  albis  Merif.  hi^.  anomaJa  6£  raon- 
llrnfA  pl.inta  clTe  vidctur. 

Pag.  1117.  Inapicntem  cancrumCcpa  tib  dneribus  co^  &  applicata  ahquoties  lanafle 
pcrhibQtur. 

,  Contra  cohcunl  dolorem  iiemediQm  ihfinieQ  K.  C^-  indC  &  rad.  Ra];rf)ani  fylv.|  ZingihNuds 
jnofdutx  ana  l  \i.  Coqoe  in  vitti  iM.  ad  fe.).  Cape  §iii).  tneunte  parostylnio,  &  deindequa» 
doap0  fiieric  ibbaijllX&f.lfiiij^  •  . 

Tag.\l\^.  Mdatur, 

Ntreifm  Z^^Mdu  fiart  t^  htOffm  aANw«  LotiiLi  ZcjrkwyOiv  Hernian.  App. 

Iluic  fubflcrnitur  bulbusobloi^rditihduipallidus,  fub  corticibus  ftii?  I.inuginofiis,  folia  promen^ 
Narciffina,  aft  bre\iora.  Ad  honifn  latera  aflurpc  tliyrfus  levis,  cr.iffitadiiie  calami,  proccntate 
dodrantaii,  inaijusapice  curget  vagina  mcmbr.in.icc;r,  cxcludsns  fiiTem  unicum  hexagonum^  mootf. 
petalum,  candidum,  odoraciflimum,  iex  foliaceis,  deorliim  fkxis,  arcinatiiqac  taciniis  difibifhun. 
Medinm  occupat  calyx  i  x  pcr  oras  venis  indfiis ;  ex  quo  produdtur  ftyliis  cum  fcx  fubalbidis  falca- 
tis  ft,iminibus  in  lutcos  apiccs  definentibus.  Sequuntur  ftmlna  fufca  angulofa  in  vafdilo  cricaplulari« 
more  congoneruiu.  Mioor  hujus  Nardtli  fpeaes  4  majon  diftcrt  partium  omnium  parvitatCj  ali» 
quaado  cdam  flonim  la^iiiiismiilib  coUMti^  &  ptttffittftdlldictttiM  llnei 


bigitized  by  Google 


P^^.  114;-  yidfinem  Caf.Wl.  «dJe, 

IjliKftt  Africamim  hmhh  Imiijjimu  ftiih  fdjMtbti,  fMtltmt  ttlm  jmfltNlfim  HBRUa  Glt 

Bulbus  huic  rotuntlus,  magnitiidlne&  fbrma  Lilinm  Sphxricr.m  n(^ar{Juans,cu)'ust!iirls  mCmbrana- 
ceu  cocticibus,  exquibus  tocus  componi  videcur^  lanola  Dallida  tilamenca  mcertcxta  luiu.  Fobis  vi. 
BBe  nci  dbte  iphxrico  paribus,  fed  pFOfenm  proUxiori  htunt  jacenrihiHL  Sepcembri  meafe  erigiiur 
fopwp(op&  lttltiiaris»to  vihdi  punioenb  i  cojus  bifida  membniMOM  vafdBa  fiindanntr  deni,  ali- 
iqtumdo  Tioeni  fbnt,  inorbem  £ncbad,  hexapeuli,  ibrma  8c  ooloreNaRmbLffiaoeo  Perrarii  pares, 
maRnitudineveroinfcriores,  odorc  Hyacinthum  racemofum  A/«/f«ri  Ceu  DipcaJi  dii^im  imulante, 
Altcrius  Hore  purpura  lacuraaorCj  Akerius  vero  diluciore  grauffimc  rubcnte.  A  iioris  uccncu  ap*. 
pareBtTafcuU  chlonga»  ciiipiw,  tTiqip<iiUti*ft» 


Herm.  " 
Exliuiiis  Wiojoblongo,  albido,  lanuginofo afTurgunt  foli*VfM6SBim,  lata,  glabra,  ptana,  cari- 
n.it.i  &  rijxuof.a;  intcr  qur  attollitur  thyrfiis  nudus,  rotundus,  bipatmis,  cu)Ui  fummum  caputcoro- 
natur  fLerAm  icnis  novemlve  pro  xtate  plantx  aut  (bli  ubertate,  modd  pauaonbus  modo  plunbus 
in  iMnodlam  congeflis,  omnibus  (Imul  ^  vagina  membranacea  bifida  prannni^emibus  :  Singuli  ve- 
r6  feccan^disaognftttloqgub  petalisoonitraunnir;  inquonmimediopirommet/I^Aarcamibcai- 
Udis  ftamimbas  m  Tcrfatiles  flaveibentes  farinaceos  apices  defineoitibm.  KGs  J^uit  Inooeclunt  nt 
conceptaculis  trigonis,  tricaprularibus  femma  fufc-i  angulofa,  oui  in  bulbos  grandefcunt,  concepta» 
cuia  dinmipunt  &  jeermina  procrudunt.  £adem  femina  buloacea  obtcrrantur  ia  Liliis  ifluEriGa% 
SaSfrfifiichiii  nnnnnlKi,  alitf9MheiapeidiibiilbafiiIiidicii  AfiidfgD^ 

ftg.  II 51.  lm.(^  Succnm infpif&tutn bulborum  Tuliparam ferunt  inficere  ntgenimo  oolore, qtii 
nulla  arte  elui  porcf>.  An  ergo  cum  in  Oriente  Tulipx  fponte  tuicantur  in  maflulas  platus  mor- 
lelliformes  eum  red-idum  iti  temperare  norunt  Chinenlcs,  ut  iis  atramenti  fcriprorii  vel  rubrioc  fa- 
brilis  loco  madefaftus  infcrviat,  aut  codQiii  m.ippas  Goflipinas  colorent,  aut  illius  beneficio  alia 
pigpDenu  ita  przparare  doifb  iunt,  ut  eluinequeaiu,auc  apricationi  expolics  tdx  GoffipiitaE  minund 
deookieaur.  SPauIliqiiadr.  Boc.  CL    p.  13;.    .  ' 

TidifM  ftrttuM  TMmofa  maxims,  prt  fimflici,  fimkriMto,  fiavfvtnio  Herm.  Cat  Hort  Lsfi. 
i. 

bulbus  emitcic  cMiem  pede  aldoremj  Foboftum,  incano  madore  pubefcentem,  &  in  tre$; 
V  pluiti^^e  latnos  diviluni.  Singulii  iiifidetiK>/  amplus,  in  viridi  nibro  aure6que  elc^ancer 
«  ij-  inqJlg  plj^y,^  |]lod6fillwriatil^  JLfdk  vel  Paroniz  in  moduni  dif; 


poficis  reremii  Hdc  «ftate  ferreBtiori  -ficoemc  afiqnando  uukiAm  obbngum  tngonum,  caeterii 
Tulipis  majus  &  rob-aflius,  quo^l  dsbifcens  in  tribus  loculis  fcx  ieminum  icries  oflendit  more  conge- 
nenun.  Cauh  vero  ac  ramts  adilanc  ioiu  lau.  firma,  ere&iora;  qoaiia  fctt  Tulipa  ierocuu 
■«M/fc  GAf^  «offl  qna  hnc  planca  lolisenepcii 


Ttg.uit.  TrtOimhimiStffkm^tBtrvtimtrftmtm 

OnMigfAmmuttm  fmmm pm  Imm  mnm^fikt CtftiJlf^^  Dtnndmct* 


P#f.  115^.  ^J  fnem  Ctfitit  Je  Omithogalo  aJJ. 
Omtbogalum  AfrKtnum  Imeitm  eJ«rstim»,felm  Cepaeeu,  raJitt  ttkerofa.  Herm.  CaC.  HorC  Leyd. 

Huic(ubeftr«bcafflplaptDberofa,  nonnihil  depreila,feffilis,pugnimagnjtudine.ooloiisflavefioii* 
cts,  F«/Mprome»tofq^mhiiofa,  cepacea:  FUru  ia  Ipicam  congeftoi,  flffltap«alo»,  |nttm>  odocaf 
tos,  k  quibus  profluunc  ^famina  conoologia,  Mno|idofe  tamen»  ditta.  SegmiaiiirySmiiaie  inQivcoiif 
getienun  in  vafculis  cricapfulanbua 

InndispecrofiiPramontaififiansipcitiavenib  * 


P^.  1164.  jiJfaumCui^mJtHjmimitmU. 

t^mimmm  a^nmmt  fmmt^^jiitw  miniitt  mnttmKt  mvftmKwmm 

Brejn. 

RaJicem  habec  cuberofam,  flrei^i  memini,  albam  vel  cineream,  fibris  craflis  &  loagis  imi  bafi 
4iftitiam.  Fdim  viretuu,  obloaea^  Hyadnchi  Ortentalis  6c  Ldio-narcifB  Indici  Ferrariani  mediain 
fiuaem  cMnentia»  Caafavronuidum.  imdbn,  leiqaipedalem  &  alciorem  haud  craflom,  in  aijus  api- 
ce  10,  it,  nuncriBWS  nunc  piudoi^s  ffarei  Ily^cmrhi  Indici  cuberofi  &  efigie»  8t  magninwinn 
naicuncur,  tunbolatim  autcm  dilpoliti  &;  ca.ruJei  pulchrr  coloris.   Fruftus  fbnna  me  lacec 

Ft^.ti^o.  GUJiolm u£tbt»ficm  ftn  mimmt  Hort.  Regr  PaiiC  «.  miJfr^fiJimiJhtrfmi  AJ4, 
QkikU»mmkj^ifiimmammK.h£LUaLBA» 


¥0g.llt%.  Ai fnm  ftgant mHi, 

,  CdAicum  biflarum  fcu  vtri &mamimfitmm  m  iOUm  «irwGftaitf.  iiitrM 

*'»     •  frtftmt  J.  BmAmm,  ' 

•    .     .    Yyyyyjf  % 


■  --1  •^^^—^^—^^—^^—^^^—^^^^^—^^—^  i  ■ 

190^  HlSTORIA  PlANTARUM. 

r^.  1177*  Mfiumfnghi^  ,;//:t«r 

11.  Grww  vtmu  tniu^ijolm  ftrttkms  ftrw  srgutto  vtrfatiere  jZir<  Hena  Gat  Hait. 
LngiBat 

13.  CrwWtKrmi  ^tKtfdm  ftrttimu  tttdtfcvu»  fitrHmt  vulsctUf  si  Stltm  turtu  mku  fid- 


Hic  ( inquir)  adi^  fin^lis  eft  Croco  vcrno  anguftifblio  Cluni  Rar.  L  x.  I07.  ut  pxne  idem  vt- 
^c.uur.  Soil  Jubium  movec  cauliculus  knupalniaris,  i  «oius  apice  Frodeiia(Oeiq|Ua|U6nc)tpro  TlO^ 

lacci  aJSolcniexpanii,  sureilqucniicisiuceota.  * 

r«r.  1194,  Axo.  . 

A  MarcgravioinHiil.Bra/il.  pjg  8.  dcpiiiginir&clefcriUtar  finenomine,  &a  noHs,  qtdtant 
plancam  iplam  non  viJeranius,  Jib  i;.  p.  i ;  intcr  anomalas  difponitur  (iib  ticulo  Dipetalx  Bra- 
liiianx  foliis  Gcntian.r  aut  Pianuginis.  Ail  jani  Plciidophalangii  Ipeciem  eile  perdwmus.  Her- 
niannus  a  Zanoniano  Ephcniero  ramolb,  gcc.  diflingui  tantum  radicc  anniia  &  florioiu  minoriho» 
duobuspeuliscofiftru^adcric.  Verum  fi  «tto  vcroa  Zaponi  rcfli^  inteili»,  in  Bonunfioiinfignis 
eft  di^rentia :  nain  m  Flulangio  Virajoiano  iSanoni  florei  ieoiinalifaaa  Taioilis  non  fiint  oontiguij 
quem.idtiioilum  in  Iioc,  nec  per  confequens  tres  uno  calice  incluf!  fed  unus  tantum  tripetalos  tiiDus 
vafcuiii  (emiiialibus  poftea  (e  cxracncibuscommunis,  cum  in  hoc  nuilus  hujuiiDOcii  ilot  fic,  ied  cri* 
hus  varculitfeik  escoden  olyeeeaeondkKteniiinfideneJfarcr  dipeca]^  tac  d^fingMbfdailie 
nngull 

Luxuriat  tnt  telqttis  8c  ad  mar^nes  riTolonmf 

hoKo  lc  p.-op.ig.»t. 

Similcm  Ipeuem,  ad  mulcu  minorem,  obiervavic  Ilernunnus  in  ZejLm  &  MMUk»^  oax\a\0' 
di  uItginoris>  diifque  herbidii  abwwUfaet,  A  medkii  r^eadbamr  imr  aquee  9l  mrym^ 
yiedicamenta. 

Piy.  1109.  Ai  fmtm  Cap.  Je  Aloe  aJJe, 

Alte  AmtrKOM  foioUfcra  Hcrman.  Cat.  Lq'A 

I&rm. 

.  Ex  cnHaj  fibrofa,  pallclocntc  ts£c«  prodeitnt  fJisfidc  vulgarb  Aloes  Americanz  )untoris,  car- 
tioia,  /ucailenca,  modo  plam  6e  hnnu  procunjbeotiat  modb  canaliculata  &  araiatim  furrum  vcr- 
gcncia,  Ixtc  vindii,  in  niuaonem  minus  pungenrcm  .ibciinria,  &  in  ambitu  acbnoribus  exiguisj 
fulcis,  rigitliulculii  Ipinulb  arniata.  Ex  horum  mcdio  quiiuo  aut  kxto  a  fationc  anno  allurgit  cau- 
Itt,  le.v  (eptcmvc  pcdum  altitudinc,  Ariatus,  coniprciras,  folidus,  durus,  hcrbaceus,  rans  ahquot  /«- 
Viit,  infcnoribus  longe  anguilioribus  &  tcnuioribus  caulem  Hrmiter  aniplec^nnbus  veftitust,  iMr- 
gens  arca  f.iftigium  icx  (epccmve,  plures  vel  pauciores  ramos,  palmares,  iuftioentes  dc  farevibai 
cr.idis  pccioHs  cafhuU  oblonga  ftriau,  trigona,  capfiJanim  ieminahum  nidimenca.  £  quoram  cynua 
criguntor  flora  oblongi,  icx  lutco-virickntibus  craffis,  obtuiis  petalis  conftrudi,  prominente  pjlo 
tlavclcentc,  cii  n  fcx  brcvionbus  concoloribus  ftaminibiii,  longis,  tranlvcrlis  apiabus  donatis,  His 
ematcidu  pcriiduntuf  imiojfBtm  C4e||iilc.  indudentes  ftmam  parva,  anguloia,  iuka,  duplid  iene  in 
tiftusloalamentisdirpdfiia.  Admgularam  capioilemm  exortus,  aliqaandoetiam  adramorvmSc 
(bliorom  in  caule  finus  pragermineoc  norx  ioboleis^  qocnvulix  &  iatsnam  d^edz  n^tifgmn 
excrefcimt.  •  ' 

1).  I  fcrmannus  Iridem  uvariam  C.ip.  B.  Sp.  ^  Sta^tl  Aloes  Ipeaera  ndt,  vocatftn  Aloeil 
Africanani  fblio  longtffimo,  8c  an^ullilfinio,  lloiibui  luceis  fcucidis.  • 

Ptfj^.  iioz.  Caniue  Indu»jplpf« 


Camum  mi&mk  Ut^^mtaAmti  HerniUl.  Ctt.  AmfJ.  h&.  ktij^  folit^  fitrtrutiU, 
Haft.IU^PafilL 

t»  JhmA  Am£m  Zatij/Uw  /Rv»  hm  fuaSttt  CE 

9.  Cmm*  Ami/kgna  fitre  fu^^mti  tcuo  ipIeaJente  Herman. 
Herm. 

Huius  (emina  cx.  Sorinanu  cranf mifl^  (imc.  Scipitcs  edic  vulgari  Canna  Indica  paulo  homiliores  ; 
fbrHijjknc^eoamf^^^^^  attei»peiia. 

'   4  Cmnkt  Mk0 m^nJHfiru  fiert  fUvc.  '  JSrtr»  Pl&a  /.  $.  11.  Hcrman.Cet( 

•  ^..Cgnm  Afncana  miner  fitri  fita-^ji  rubtnle  liartholia  A^.  Mcd. 

Pft- 1104.  CurturiM  [jpmpuu  aiJt,  Curcuma  five  Tcrra  mcritaOfficiiurum  radice  CTocea  J.  B. 
qni  verom  Indicum  Cyperum  Anctquorum  hnnc  efle  ftatdt  Plancsipiius  defiariptiaoein  aocgratara 

dcberoi!»  obfcrvarioBi  8(.  induftria:  Clanffimi  Viri  &:  cximii  Botanici  D.  Tauh  Hermami,  cujus  fre- 
qucns  in  h.ic  Appendicc  mcntio,  qui  non  hanc  tantuin  plaiitam  dciaipiir,  led  &  novum  una  ftir- 
piLm  gcnus  in  hiccm  produxtt:  Nofque  docutt,  quod  antea  nefcivimus,  Simili  omnino  frudifica- 
tioac  gaudcrc  Baiviittk  lodorun^  C^r^^v^f^"*  majus  8c  imnusj  Coihun  Arabum,  Galangaii)  u- 

tmmque 


Dlgitized  by  G()  ^ 


AT  T  E  :Ni^T>  I  X. 


tniiique,  Zdoariam,  Zerumbeth  Garcix  &  Ztngibcr.  Plimnioin  cm&  iwl  boc  iblo  nonune  ei  de> 
h*  RcfpuUioi  Medica  &  Boumca,  qucNi  tenebras  illas  quibus  iinrolacaeflQrtt,  fimplidiiftluec  mo» 
clicin-.cnta  paffim  uficaudilpalerit,  omndqiKde  illisdiipaudoiies  ftlidgia  detenniittfencCe  (n> 

ftuloiic 

Conftat inquit )  Curcuma  raJice  tuberofa,  tcreti,  in  tranfverfum  a£ta,  Zingibcris  fade,  craffide 
iajaa,  ex  mulns  piopaginibus  cum  circulanbus  in  (upeilicie  zonis  geniculaam  oooflata,  ali^aocccaP 
fiuKtilasfibras  cgeniculis  deinittente,  pondcrosa,  forb  pallida  &  modic^  fobnij  imns  crocea  actem- 
porfs  decnrfu  in  pnniceum  inclinaniiej  (blida  qua/i  cx  condcnfato  croceo  fijcco  preflius  comp.iaa, 
l^lMsacris,  aromatici,  pinguis,  odoHs  Fragrantis.  Hujus  fingula  gcnicula  protrudunt  fcUa  Ixte  vi- 
n^,  plana,  Ipith.imam  longa,  unam  duiTve  palmas  lata,  iii  modicum  acumin  defincncia,  foliii 
dtXUtx  Indicz  ]unioris  adeu  limilia,  ut  i  rudionbus  non  bcilc  ab  invicem  difcerni  qucanL  |^ie 
errore  doAum  vida>  Bontium,  oiu  S^*Nm.  &  Med.  Jnd.  Oritnt.  1.7.  c.  jo.  loco  Curcunw  delinea- 
vit  Cannam  IndicMn  in  Io4ie  trequeoieini»  &  hortis  noilris  familiarem.  Carterum  c  novcllis  &  ro- 
burtioribus  radicb  mberibm  erigitor  Iblpas  dodruitalis,  ter»^  fucculcntus,  lcriptorii  calami  craflitu- 
dinc  c  vimii  pAilclccns,  inferion  parte  nudus,  imedio  vcroadcTcumenufque  in  cralTain  rotundam 
ipicam  failigutus ;  quam  fbrmant  fbUqla  ab  cxortu  pallid^  vii  idia,  poi^modum  cx  flavo  rubeotia,  vel 
expalBdomnl»  dbosunffws  Uta,  (eniim  in  recurvum  mocronem  abeuatia,  fquamacim^^Qlita* 
iocn  qoorum  commtlluiasdelitelcit  cenax  i(  vilooiashunracooUe^  dciiofi^iino  dedduo  lote. 
luper  ex  lingulis  fquanns  (ncceffiri  prodeunt  oblongi,  Cam»&MficKfiicie^  afttriplominbreb 
quatuor  utplimmum  pallide  flavcfcentibus  auc  purpurafccntibus  petalis  confbuiai,  uno  niperiore  ob- 
Jique  (urfum  vergentc,  binis  infcnonbus  re<aa  protciilis,  mcermedio  veroquadanteiuis  imorto  fic 
fimbriato.  Quibus  excufTis  liiccedunt  vafcui.i  parva,  menrimoaiGn  tiiotpnba^  qnc-  etmtiwyf^ 
ftmin*  racunda^  iii(ca,  (emmibus  Cannx  Indica;  roinoca. 

liidis  ade5  nmiliariseft  Curcuma,  ut  vix  Koctnm  in  OiieiM  lepeiiis  ^wftafj  in  (jdoimmi  oolatnr» 
Malurefcit  foditurqiic  radix  pof}quam  exarucn-nr  Propagatur  tam  feminibus,  qu.im  nodu- 
lis  feu  gcrminib.  s  a  radicc  relbdis.  Donacur  fale  olcolo  voUtili,  partibus  blandis  vilcoiis  immerfiOi 
Haiftenus  Ilermannus. 

Methonica  Malabaronun  Uermaa.  hic  inierenda.  Vide  deioripcioniein  inter  aimm^^f  fg^ 

Ttg,  1107.  Cyclamini  multx  fpcdes  a  nobis  omiflr  habcntur  in  Catal.  Uort.  Rrt^.  Tarif.  &  Uorti 
*Jlt0iem.  iMgd.  Bat.  .1  P.  Ilerminno  cditi,  quas hic receniere  non  pigebic. 

l,  Cy<aamen  Autunirulc  orbKulato,  araimrolbfbUo,iubtmruocjuejOdorati(fiinoflorc:  Coc- 
cyrxum  Hort.  Rev.  Farif.  Hcn».  Cat. 

1.  Cyclam.  Aunininale«  folioiubcoaindolncidoinoUioieScaeinia^  fiiaivefiibeflM  Aireb  Sf* 

riacum  ejufdem. 

3.  Cycl.  hyemale  ocbicuUcbfbGii,  inferidliubentibai^tnpanfieaie  flon^  Coan  Halwio- 

rum  ejufdem. 

4.  QrcL  hyeme  &  tat  floceni,  Iblk»  aaBDlofo,  enpb  flm  albo^  bafifaipBiia  fefiam  dir 

€bixa  tji^dem. 
Idem  carneo  flore,  bafi  purpunea  ejitfJim. 
<;.  Cycl  !.KifoIiutu  au.ncul.uuin  flore  liiave-nibentc  fyuj^I/w»».  *  • 

6.  Cyclamcn  folio  longiore  angublb  8c  linignam  Serpemis  mencience,  Regium  tji^dtm. 

7.  Cyd.  R>liopauI6  loi^pova^-visdiuninaittnk  flncdilMftfaipunfaaW!,  a^i^M^  reeo^ 

ciocaai  t/i^dmi 

j 

laio.  fejt  hifieriam  An  i---Fi'y^ti4A  ColotaJU  diffi  adde, 

Arkm  maximuM  L  juitiulu  nijrricanlihiif  ZejUnicum  li6nniri.C3Lljiyd. 
Jiim,  Arum  Album  ;£thiopicum  ilore  albo  odorato,  roofchum  redolence  tjrfJtmi 
iti»t  Dracuniculum  Indicum  cauie  viridi  noa  maculaco  iMiri;  iMknw 

7^1  ^trim  Drsamci^sfutici  adde, 

ArifaTHm  Ptttmcgeiti  foUo  Bocc 

Bocc. 

Radice  &  cauie  macnlato  cum  afiis  Ari(ari  (pedebus  conjenit.  At  PtlU  uaciam  laUj  doas  lon< 
fa,  fabtos  paululum  iMfhrola  8c  per  lerram  fpar(a  quadantenus  Pocamogeiti  w>nm«Mfblii  lom  fimilia. 

F!vs  brevior  5.:  "  '■■ •"'^  '  —  *-  »■ — = 

inflar  adaiico. 


mtlii  toxtoris  inftar  apcrtus,  cxili  piuillo  pilofo  pr,rgn.i;is,  extremOintlCroaaCO&hailli 
ISatales  liii  Sacca:  &  Panornu  ia  (ylvula  S.  Maiu:  a  Jclu, 


Ti^.  Illl.  Ai  faem  Csfitm  dt  Att  sddt,  •  ^ 

■  ■  At^mWU  Mff^t^Amt  9ltlrilKtH$-  P.  Boccoft  ^  SOi  •  ' 

Boce. 

Humilis  efl  hic  planta,  &  palmarem  altifudincm  vix  fuperat,  CanU,  pimlmen,  pi^iBa,neetlOU  re5 
dict  globofa  cique  canduii  Anfaro  anguflil-olio  '.-ulgan  pcrfimitis,  Ibla  ommuni  prardiflanim  par^ 
tium<a(iiitate|  atque  FtUu  anguAis  &  longis  a  vuigari  difcrepans.  Ad  Satcam,  meaus  in  iaxis  atquo 
ia  laonon  nflhns  mihi  obvium  fadirni  efl,  in  loco  La  Ptrrtra  dida 

Tag.  iii^  OfchisanthropophorafGeminaCc/.  iD.Dgh  iuTOaneft  iftEfic«i»iutfl  n«/if|paa 
vicum,  prope  Sudburiam  m  veteri  Sabuleto.  •  "    .  _ 

Tiig.  II. o  OrcfaisSGafabnimRfticiiiAt!p;eMr.i.pb4(.  cjaflnvOidknvodMfl"^!'»! 
tanica  e(k. 

Pag.  1140.  /«.  ;o.  Ad  dokunocuIonimvdietneiKesl  Rr  GrnfhmipenislMUMuil*  toncacor  8C 
ibtimqaiuttnuximigdbnaqiniinincrg^jCccKai^  af(limnrfw  ■eAcmHm* 


Digltized  by  GoQgle 


HlSTORlA  PlAKTARUII, 


>  Bsmnutt- 


'J^itAo,  BlceUcniCU  remedium,  inqmt  Liberarcmorum.  CbefneMi.  TranlmilK  D.  Hulfe. 
^jSHGldocero  woroCMaum  in  fcbribos]  R-  micarum  P.in.s  commumsq.  C  Cilcfiat  m  MB.  &  ir- 
lonair  vino  Hjrpank»  Cc  aqtn  Theracaii,  dciiidcappkctur  luns  pedura  fic  poft  horas  rcpcem  rc- 

moveatur.  Utm.    ,  ^       '        . , 

Par.w/Lii.  Ad  flntm  pia^^mt  addi,  ^      .r        •  i 

Pulpa  Pomoruniaflatorum  commiriuta  &  niixcA  cnm  .iqui  ron«na,ant  Ccrcvilia  tenui  non  lupa* 
lai  ddiidcfynipovidafumcdulcorata& 

^Ad  tonum  ricrvi aut  icadiius Uium,  8c  dolorcm  in  qcavis  parte]  Vi  duas  quartas  Cerevilijc  op- 
nmr  vctcris     Oleiatiteitelfticonfiftcntiamdccoquc,  eoquc  partcm  aflfeaam  frcqucntcr  inungfc 
p  finemcjpiia  Je  [iorJto  sJde,  In  Hifloiia  nclaoquomodoomiirum  cftHordeuin 

Wuduraleu  Gymnocridiou  J.R.  nuoii  lic  dcfcribit.  HujusfpicaHordeaccam  imitaturhorridoarifta- 
mnbarbitio  at  vcro  grana  mfclcencu,  utnnq,  acuta,  una  facic  fulcata,  cx  adverfx  partis  mucronc 

Triticea  tenmmt.  Siqnn  aucem  veriiium  orao  obienran  polw  qputenii  ii  tndenpoiuitipoicro  nNinai 

latum  miilcum  calamos  ample<!Htur.  •    -       »      .■•i<  t  < 

loCatalo&o  HomEdinburnid  SutherUtidU  ;  -Mla^^.jw 
.  Q^MiodolidediifeciGyiiinocd^ 

ii«r.  pa/l  tmuu» Milii  ffukm  iuUi,  ,     ,  , 

Milium  hd,eum  Armndhuuttuuit»  grm» JttvtfpmAm  Heraiui.Cat.  Hoct.  Lqrd.  Fnmmm 
indicum,  ^mod  Mdtum  InJiiim  vtcmtt  C.&  Tneab 

iii  &dteauin  pedum  altitudmem  airurgit  culmo  Arundinco,  digitum  crailb,  cjuem  i  gcniculo  ad 
mgai^ta  lawlvunt  folu  frumcnto  Luiico  anguftiora  &  longiora,  Unca  alW  pcr  mcdiam  longitu- 
iinem  not  ua  In  (ummiute  crigitur  juba  dodi  antal»,  pugni  craffitiMlinc.  roultis  pamaalis,  ftn<Sbus 
inviccm  lunctis  coacorvata,  (loTtt  lanugineos  pcndulos  Mmi  inftar  &velcenMS  profaens;  j^ibus 
dcflucntibus  (iicccdunt  gran.i  copiola,  rotunJ.i,  \mw\i,  dura,  pallidaj  nnaaoeai,  inegBkndincQww; 
^iD^^lainiidiMitcalvcuiis  bihdis,  par^  is,  nigris,  (plendemibus.  , 

Id^bnm  bium  dnmHmmtndet  grmutMigrii  ejuldem  ibid. 

Hoc  cum  priore  convcnk 
(iinjmo  iionnihil  tomcntofa.  .   r..»Xir.^^  fi»  <V»nm  mmJ 

Utmniquc  Milium  quanquam  in  utraoaelodiA  0100001  ttocpmieftililiUDnm  nv  lamm  faown 
fo  fami»  ooftm  difiaiker  ad  fniiem  peidm 

».  MUium  mMximsm  Induum.  Labo(ftrmim  ArimiiMCtiim  *Imd,  T^UMkf»  «WW^ 
MiiimStluBmii,^if%» 

Fii&felf Arundinacea.  fmftum inluo caiiWam 8e gemmaniem.  «»^"«"2; 
&  precartis  vocat«  globulis  perlimUem.    Qiiam vis  calidis  m.«ima  cx  pme  loas  ^^^»^^  »- 
men&cempecau  nonrcfugit,  trahliaturn  lan.dudum  in  Hifpamam.  Tumorcs  ptater  naeumm  lO- 
■eOit  Yalixetiaroadvenus  renura&vc(icxafTeaQ&  ^  .  .      ■  vv...^ 

P-^  1X61.  GrartiaisLoIiaceihecxftaielpecicmin  pracis  obfcrvavimus  fpicis  partiabbus  to- 

^adhuc  diffcrcntixo4)lervah  palTsnc 

Grmm  AUftturmtt  Ukm  mMimm, 

Culmisaflilrgitbicubjubbusaut  tncul^  caUbus  Spica  « r«  ""^»  >W*  «F«f^""iji^^ 
fimilis,  led  mapr.  n«  i  iqumis  compadil,.  que.n,u>mo.]um  .II.us,  feTeji  lcmmifamcoiifefn  fin- 
mte  pilrimiiT  ri>HiMMW|  ew^iyrifc  gelnt  neniciUo  quodam  ad  baim  anais. 
Tfa ftaMiabtolndidtintotwilewiMff  Ejifaopi  Ltmdhwnfiifaoggm. 

IniKwttina  Inxmiet  eft  radicum  albentium,  nicidaram,  geniculatarum,  fipoi  c  fuklulci,  qi  i'aui  jn 
immcnfum  ih  propagat.  K/,*  longa,  hirlua,  moUia,  vapni  loneffiroa  Culmum  nodolum  te- 
Bucm  cubxtakm  obvolvunt.  Panicula  raoHis  contraaior,  pafanom  droier  iong»  «  pmpi*- 

la^ns.  .  X 

t  Abundat  in  yipeis  Montbelg^di  Horcns  Junio  &  Julio. 


• 

j  ?«f.ItTi.  AJ  fntmfg.  &C*^ii  JeGrmmni  DaHjlo  aJJe,  «u,^^* 
erm^iDachioHmlicmmmAJ^icmm  Hort.Rcg.  PanL  Da^tmbJitmtr€iiimm/(kf^ 
AaMin.1^  StrMNMftmM» 

Seraine«Indiadelaioenataeft,  nihilominus  byemis  fecura,  in  hortojacob.  Zinom.id  tnum 
!  ufaianm  jkiaMiincm  «xaevfa^  n^fa*  fimpliGi  alc^  dcts<ndcoic  ^  capice  nuiita  serrouia  emiuente 


Digitiied  by  Google 


le  fihras  fp.irgents.  E  majoribus  radicis  genniidMB  exflllnt  eulim,  penna  fcriptorii  majoi«s,  a j  me- 

«(titenri  ulqiic  crcbris  foliisandi,  reliqua  partc  nudi,  e^c  rorundic.na  plani  fcu  comprefli,  fupcrnc 
Tirides,  inferius  lucidi,  foris  Arundtnum  iimillimj,  mcu:)  lponi',if)!.i  niedulliSorghi  mftarpicni-  no» 
dis  pragramiibus  raris  incercepti,  imaviz.  parte  pli  s  qu.ui  or  digitis  a     invicem  diftantibus 
penusmuko  adhuc  plus,nc  (uprema  internodia  aliquotics  ulnani  longitadine  excedanc :  intlaunint- 

Etntur 8c  contrui  fuccum,  reddunc  aqueum.  Vtli»  ad  radicem  ulnam  aut  eHam  doas  nlnas  inceixlum 
nga ;  quac  in  caule  ordine  brcviora,  fragiiia,  per  longum  ftriar.i  &  velut  plicarilia,  fo- 1,  viru^;.!,  in- 
tus  albicancia,  ad  margines  afpera,  abfque  ulla  tamcn  lcrartar.a,  pilola.  Suiguli  culmi  lingul.is,  Ijinas* 
terna(ve,  mtcrdum  ctiam  quatern.-i5  aut  t]uin.ii  geftant  [^iuu  loithamam  tongas,  tnangulares,  fqua^ 
mofas;  incerlquamas  £fingulas]  menlejunioc^eunt  lingulxauxlanuginoicct>ldreLacc«  Jtlyer- 
tino,  &pofthaseoderamen(e,atqueeciam  (equence,  perunamquamquefpiaBdivifionemenafaiil» 
cor  fiores  ftamiilet  apictbos  obteore  flavis  uc  in  aliis  hu|as  Eeneris,  quorum  particularem  defcriptio- 
nem  apud  aucorem  noftnifti  vide.  Flonbos  fuccedunc  ftminm  cegumento  pyiamidali,  duro,  fbris 
coloic  jMlcaceo,  iiKus  argcncco  content.i,  ctjue  tribus  lateribus  glumis  colons  paleacci  cinfta*  Tc» 
guminibus  hiice  exuiis  jemm  membrana  cx  alboiublucea  cedumappautj  qui  decrafta  nuduni nf, 
raaddalem  rennet  iiguram,  duro  recens  eft  Piftadi  mundi  ooloN^  exfieeMnn  ad  dbejfoittn  incS^ 
nans,  valdi  oleofiun.  &MCK,iaapiilnMdiat  es  aiticulis  invicem  commiffis  componitur,  quoruni  Or 
.no^uifque  dencir  fine  rMioe  fbnnam  habec  Rdiquamdelcripcionem  vide  apud  Zaiionium. 

•  • 

1175.  /i«.6. 

XtfJScv eft  fibnta, aim tumic gpidctiilato, fblikpaucis veftico, cujus faftigium obtinenc  pulchrx 
paniculx,  vr.ljriri  Gramini  FtliceoparMi  nifiBmieflcocconjunfti^  <c  paloHun  iiHQdi  ffiiwnfi»  jun> 
^(que  digicis  iiTiicarcncur. 

In  Ikoie  S.        loA  iB  fff«Miii(  dlAo  aDbii  «ppMvk; 


T4^.  1177-  /wj?  JeehitMf  JnmJiu»  fptciem  aJJ«, 
Armdo  Indu»  vmi^  fm  Ltmk»  Cmwmi  5f«  Imriut  i  fttn  MMrk  S^pel  440.  Hfl^ 

man.  Cac 


'  Hqnraditvulgarismore  natarinm'(kgBoic^^  Singalis  anmi  calanm  4c  folia  vere  

vati  qaat  duo  fimul  apud  nos  hyeme  iiKerddaiiit.  Cahirmi  hoimnis  proceritatenvlmphc  ac  fiiperaCf 
vix  nudus  oculis  pacec.  Ftli*  cmm,  qur  in  (uo  exorcu  cubulo  fafto,  pediculi  vicom  prxft.inr,  com- 
piexu  cenues,  perambicum  tnducunc  cunicas  acque  ita  (tibinde  nafcentia  ab  imo  ad  lummuin  uique 
caknuun  operiunc.  Incer  hxc  (blia  quzdam  cubicum  longitudine  fuperanc,  lacicuditie  unctam  'al- 
teram  explem :  incaiu  iiuic  omoia,  vaii^  Camen  Gobrannif^  acuircatibut  lineis  Uas,  quanun  alia 
ItiUlavxlunCj  aUcvuide(,ali»  fiibnibiae>  qnanquam  itriibaciionoiiiniiwil^cdii«wini>fic<  Ibl 
caniiim  ad  radicem  nadfc      pankdam  videra  non  " 


Il8a.C^.4.  fofi  tertiam  fpeeiem  Grmmnii*Arimiin»cei  iaterftrmif, 
Grtmt»  Atimiimim  tfnstieim  fmaiU  Avtmmd, 

Hoc  genus  k  D.  Smn.  ThoJj  Pharmacopojo  Londinenfi,  Rei  Herbarir  pcriciflimo  &  maximd  iri« 
duftrio  ad  ripas  Thamefis  fluvii  intcr  I  ondinum  fic  Chellciam  obfci  vatum  ad  nos  liccum  cranfmif- 
fitm  eft.  Ad  tricubitalem  alricudincmaliurgiC^«Ap«»»grandi,Arun<iinco,  gcniculito,  longis  interno- 
diiSt  in  caciuntne  longam,  non  mulcum  ipar4m>  (ubiode  purpurafi»ncem,  c  Ipicb  ^uainolis  muticis 
coinpofibunpaiiicalamgeftinfc  JUt^angDilioraqDimpvtrmainitudioeplataCB,  * 


T^.  1189.  fo/  ftpmm  OrmAivtiucMfftam  mTi 
9  fi^nm  i#iMMien  fyitKpr^ifiwmt  ^ 


Ad  pedalem  auccabicabm  alritudinem  affur^c,  aiJme  tenui,  tribusautquatuor  aiticulistntercep(nif 
/0/Mf  angiiftis,  oblongis,  utcinqae  hiriuiis  cinda  Fmaim  in  faftigio  ecplicac  longiorera  8c  anni» 
fiioremTeu  minus  fparbm,  8c  paudoribas  (pids  oompofitam  quiLm  pneoedeii&  Sutt  edam  f^CB  &- 

gularcs  gUbr.-E  &:  ftngodores  qiKim  illius,  alias  fimiles.  • 
In  pracis  hunudis  provenit.  D.  DaU  ob(ervavic  Sc  attulitj 


Gr«mo  Avimim  i^tkm  fmknld  i/jttii  mk  Prig^  mHf^*t.mi^  tt 

Culmo  efl  cabitili  auc  etiam  longiori,  tcnui,  quatuoT  aut  quinque  geniculis  intercepto;  adquorum 
fingula  FaUs  lingjilaria,  ut  in  omnibus  ferc  Graminibus,  aliquouft^ue  eum  obvolnint,  nipdicc  la- 
ca,  viridia,  ftrian,  glabia.  Faftigium  occupat  fanuula,  laxa,  i  fpias  ftrigolis,  oaucionbas  8e  nrius 
fids  comjpo^a.  SplcaraiO  iquamas  Cmwahi  aiifbc  terininanc  loagniculx*  cipilMcesf  faA  tenuitacifc 
tttJiea  mtoSk.  Fulhamix  pnw^  Landtnum,  in  a^ereinter  bmm oxftMmnMi  iflfimn 9t  G^- 
tmph^duimi,kiKDmfyt^^ 

43mm  Amimmh  puhih  ptfiim^ifiKu»  ^tttJkmt  if  DBbdy. 

ittiix,  qaantnm  ex  (ioca  diiceTnffC  licriic,  pindl  &  bteWbw  fibrii  «ionftaC,  plancaiik  tamen  p»>' 

rennem  cffe  conjeaatur  D.  Doody.  Culwt  cubitalcs  &  alriorcs,  tenues,  duobus  tiribufve  arciailisdo- 
lud,  oxid^uc  folui  veftiti,  paujculaiu  in  iuovQO  gcftaaieS|  noo  moitumfperlam^  purpuio-argen' 


Digitized  by  Google 


*    i^io        *  HistoriaPlantarum. 


ceam  &  Iplca^tcm,  non  e  iptci»iqiuuno(i»  compoiinm  ad  modum  prxcecicnciuint  (edexloaifti* 
Avenafjearnm  armalis,  'qaaram  unaqiueqae  cria  pteranque  grana  glumts  obvoluu  kt  ariftaea  oon- 

tinct,  anftis  prjtemiibus,'  nonnihil  incurvis,  putpuralcentibus.   FoUa  ad  rAdiccm  &  in  caule 
im  i  hirruu,  in  liipcrioribus  hirlucics  non  app.iret  in  licca,  oninia,  brcvia  3c  angulta  potios  quam 
1  i.i,  tvlonga;  quxautem  c  i.rdicc  cxcunt  in  iiccaanguftiora  vidcnrur. 
In  pial(3ittcirca  adcs  Coniitis  Cardigania:  ad  Twiinam  Middleieiiz  vicum. 

Pflj^.  119'^.  fro  frxia  Gmmhiis  CyftreiJis  Peljitscbu  fpecie  MJJe, 

(iranHn  Cyperoitles  fuliis  mMibus  ttHuHms,  fficii  hrtvihm  CMcervsttis  tnhus  tjuaSuirve  tn  fummittlt 

cau!:i. 

llxc  fj)ccies  ambtgcrc  v^daur  incer  hoc  &  iequcns  gcnus :  nam  fbka  m  iiunmo  paleacea 
cafTa  ad  hoc  perttnere  eam.argpic:  atfpicxjex  (emmibus  oompadilcs,  hnviffimje,  &g|obuk>ram  ' 
xu;\  :T  in  fnnino  c.ule  coaccrvatz,  non  exeuntes  ^  foliorum  Hnubus^  Jiec  pediculis  infidentesj 
jcd  ciuli  unmci.ii.uc  adnati,  ad  fcqucns.  r«&*ei  angufta,  objooga,  i  radice  crebra^  &  Gramk 
aeorum  inHar  nioHia.  CWo  pcdales,  t^nues,  midi,  aiqiiieti^  eOMat.  SLltiBeihu  9c  modo  A 
proMgandi  non  VKktur  ab  aliis  Cyperoidibus  dificrre. 
IneriMo  HanqpAadiaifi  prapi  Loadinnmtnveok 

t 

QrmmCjfinUit  ffk»fiHiM€mifr^§J^kig, 

Cuilis  remipcd.ilis  .iliquoufquc  fuitfa  (picam  producicur,  ut  fpica  h  linu  caulis  cgredi  videataf 
qi  cuudmodum  in  Juncis.  £ic  autcm  ipica  iimplex,  moUi&  non  admodum  compaaa  comprefla, 
difticlia,  colorc  Callaneo,  Incido.  R»Ba,  fbrma  8t  cidfienmmodo  rdiquis  Cyperoidibus  rcrpon- 
i^.jnr.  I loc  Rcnus  .1 D.  Ncwtvn  mihi  primo  odenfura  eft, h  (e  colleduni  in  aquofispropc  Orion  Wcft- 
moriandke  vicum^  necnon  circa  Cbijjelbwr^.  Habui  Ctiam  4  D.  Deody ;  &  exiiccatum  vidi  apud 
D.  Fliuiaa,  qui  primus  illud  oblci  v.Uic  ^ptur* 

?(«.  i)ti.  Spaf^miumtccundumiMmiaiainofcniapoA  noiiiaicens  iiipflriQri  sftats oUietv»-  * 
tum  defcripfimus  lus  verbis, 

Fibii^  niultis,  pralongis,  finiplicibus,  craffiufculis,  <i  luteo  albcntibui;,  profijndc  in  limum  de- 
mi&i  raduatwr.  £  radicts  capitc  pluinna  excuntfoita  pcdalia  auc  cubicalia,  ctiam  loneiora,  vix 
finmndal}  britudinet  bevia,  maiya^  nequc  carinaca,  fleque  ftriata  ut  in  ma)ore  fpecie,  mtus  con- 
cava,  in  acutum  tcrminaia:  IiKer  quc  aflbrgjk  mn/»  tere^  geninilacwj  iblidm,  infirmts,  cufaicali 
longitudine,  vel  nu)or  minorve  pto  aldtudiiie  acuartim  in  qinlnis  orimr,  ad  (uigula  genicula  iin- 
gulis  foliis  vcftitus,  qux  iin.i  partc  cum  vagina:  inftar  cingunt,  fcnfim  brcviora  ad  (i!iu)nuim  ulque. 
In  liiiimio  caulc  Horum  lcminuiu  globuli  quacuor  vel  qumquc  lubentur,  quorummfimus  pedt- 
culo  longiufoilo  6  iblii  (inu  egrcllo  infidec,  (iipcnorcs  in  alis  railiorum  (clSles  non  tamcn  caukfn 
utMiiqucanihiunt,  qnoi^anta  J.Bauhinodercripudiffert:  SuRuni  s^boli  niem  ftaminulb  ftiireii 
quib^  nuUamfnaxdiikineaGonftam,  in(ttiore$pilubla^ 

•  • 

Europoeo  noftro  ertema  figurl,  (ive  radicem,  (ive  fbGa  fpcaos,  excepta  magnicudine,  molcijm 

fimilis.  Scd  quanruni  molc  infcnor,  rantLini  clficicia  Ir.pcnnr  cxiftir,  inprimis  radiic,  qux- caliJa 
&  ficca  ell,  graco  ainarone  8^  aronutico  laporc  linguam  velliCiins.  ILa  lola,  vel  aliis  niixca  non 
tantiim  ad  incidcndos  frigidaBlinmoret  peccantesfelidter  adhibetur,  fed  8c  contra  vencna  aniimpt» 
'  inprimii  uiuipatur,  ab  advcnis  arqu^  ac  indigenii.  li^iemper  uli^npfis  locis  (icut  Iris,  fed  etiana 
p(Olldlco&a]dr  terrisgaudec  dcprcflSs,  glcbof^ 

}.  ^certss  Matunt  radiei  tttmart  HcAnan.  iftt  CaUmsts  grttnaticm  Garcia:  Arom.  ghiil. 
B.i,dlf.i%.il^m&^.J6ff0m4frm^iim, 

Aooros  liic  omnibns  par^ms  oonvedt  cam  Europjeo,  excepta  &iM  ladicc,  qua;  temnar  eftfic 

CompaSior,  fuperficic  crcbriiis  gcniculata,  odore  &  lapore  gratiori. 

Spontc  (ii.i  luxunat  inMalaba»&  infula  Ztilan.   Incolis  Vaiubu  &  Vazumbo  audic. 

Tj^.  I ;  1  s.  Acl  pl.iiitam  jHficai  Piloni  didlam  &  pro  Graminis  (pede  propolitam  nota,  /).  Ba» 
nt&cr  in  Catal<^  ViiiginieBDfiam  pro  Giaxtioli  fpcde  haliore  tioilo  GUdiiali  lucet  tripeiali  flocibus 
plaribis  iniiiifflh  exoiwcapitalc)- iquatnoib  erampennbos. 

Nardiss  Indica  Gcr.  Indica  vulgaruJ.Ji.  Indtca  five  Sfica  Nardi  Park.  InJica.  auM  Sfita,  Sfica 
Mmft»  ^  5f(M  WiM  Oita  CB.  . 

Nardos  I^lc.  1. 1 .  (ani  II  Naardo,  orbe  Syriaoa  Eoplmti  oontermma,  afiis  y*fArfyf.  Genea 

niulta  reccnfec  Diolcoridcs  cap,  6.  qux  varietates  potius  loco  natali  rolum  differcntc5.*(iu.im  fpccics 
diflincta:  videntur.  iNJardi  ituliac  nomeii  (  inquic  J.  liauhinus  )  panicuia  dunta.\.it  pl.incr  iiodic 
«jbtinct,  qua.  bpica  ob  hi;uram  dici  mcruic.  Eft  autem  nihil  aliudquamcomacuni  radicis  caput, 
exni.iicidorM;i  itjliorun#hervolis  tilamentis  convoluus  congcftum,  cciiarc  rufcRxnte,  laporeaina- 
ro,  acriqiic  i<.  aromatico,  odore  Spica:  Cdticar,  Validiori.  AdhaerCC  JiBC  coma  radici  digiulis 
craffitudititiiy  iaturatiusniftSf  fblidx,  led  fragih:  cft  i;bi  ciuoque  nondum  in  nci  vos  divulfa, 
albiaintia  inveninntar:  Cadiculi  cciam  concavij  ilruuj  piuicli^uc  eadem  radi^  capiLlaca:  Ipi- 
or  enati^  £ibaide  cotfipdaainr, 

•     ^  •  Miror 


Digitized  by  Google 


Miroraatemquenqa»mtaiicpkittfW«  poiuJ^  ctimflorum  paftfls  inlinue  fiJamentis 

nmofisobvolutx^  le  oifTis  exammamindtt  eonfpioend«  pn 

Quicquid  auceni  i  cpugncc  Anguillara  aliiquc,  ego  a:m  J.  B.  ti.ircia  alnfq.ic  piritior.Siis  BoMOi- 
cis  exiftimo  noftrani  Spkam  Nardi  Officuiarum  veram  clic  &  geauiaiin  Antiquon.m  Maftium 
Indicam.  ,       .  •       .        •     ,  '        •^r..?  .;■ 

Fbrranfm  qile  diverfa  Nardi  generai  fiid  .uiicDm  dmitazac  iibi  notum  teft.icur  Gaixias,  iJ  fc. 
quodtn  monte  quod.im  juxta  Ganj^  flonom  provonir,  qui  akera  quHicnv  parce  Oricntom  (ps- 
a.u',  .ilter.i  Occidenrcni ;  acl  qr.cm  Occldentcm  fir.i  oft  Syni^  niukii  rt^Mriibjs  .ib  ln.ii.T  di(a  j::.i : 
nequc  una  pr.rlhntior  eft  alccra,  Ipicamvc  habctalia  altera  muJto  Ipngiorcro.  Nec  eft  qu^l  quu 
«imgteti  pretio  quo  amiqiMtys  tefte  Plinio  L  ii;.c  ll.  «melMiQuv  ini^-c  lludeae  nofham  Nar- 
Am  naa  eOe  legidmam.  Nam  Indiz  nunc  apertte  &  Qooniia;  fimt  quim  tcmporc  Plinii 
feeront,  Scipfa  aronuttt  maiori#opia,  minufque  «dnkenKa  jquim  PRaii  ecmpore  .id  nos  adferun-' 
tur,  picnnJc  &vilbri  pretio  emunn:r,  ex  quo  in  Indiascircum  Aftic.im  navig.ni  ca>pnini  c(t. 

Magna  cft  intcr  cruditos  qujtftio,  qu.t  paxs  Nardi  ««>v(  fit.  Qyi»lam  r.vliccm  efie  alfirmanr, 
quidamncRint  PrioribusfiifFiagamrGalemis,r.  Antid.  14.  'o'Arl^^mx9r  v«/{AnuJui«  UtjHn 

Poftedores  Diolooridis  antontatem  oppohunr,  dioentis,  P/w»  Met  /f)im*te»iammllte,tMmco- 

mofaf,  tiim  fibiinvictm  eoiwcliaas.  Dicendom,  (pic.is  dici  c.inliculos  multis  cjpillaceis  foliis  obli- 
coSj  qui  quamvis  mciices  videannir,  rcvcr^  non  lunr,  fublunt  cmn)  radicula:  <eu  hbra- quibus  ali- 
mentum  attrahic  planca;  atquc  lias  voac  radices  pioltondcs  &  .1  caulibus  diftinguit.  Intenm  ca- 
hanc  plantam  caules  emitcere  iiinima  parte  Ipicts^  aut  paniculis  onuftos,  ad  modam  Qrami- 
antiisaffinium  plantanim,  iTunim^  dubium  eft. 
Nardi  Diolcondi  vim  habent  calcfaoiendi,  exiiccandij  urinifque  ciendi. .  Qiiamobrcm  &  al- 
vum  epotas  liikre,  &  appolitasex  utcio  fluxioncs  fani^nque  compciccrc.  Lx  frij^ida  vcro  potas 
naufex  &  ftomachi  rolionibus  auxiliari :  ic<5mquc  iis  q-.u  a  hlatibus  cxagiccntur,  hcpaticii^  'sAends 
acquencphritids ;  codas  vcro  in  aqua  &  pro  ^omento  inicffibus  adhitiicas  vulva:  inliammatiDnibl»' 
ftdMberi.  Facere  &  ad  fuperfluo  numorc  redundantcsoculorum  palpcfaras^  dnm  i[>fa6lia  aflrib- 

(;unt5c;cnndcnfint:  Qiiin  &  ficcasad  lummovendam  graveolcnti.im  htimciKiuus  coiporiSus  uti- 
itcr  inlpcr^i :  Milccrieciam  ancidotis.  Porro  ad  ocularia  qiioqnc  mcilic,imcn(.i  ulquc  ad  luminum 
larvoi^cm  trit.xs  &cum  vino  in  p.iRiIloa  coiifoi  ni.ii.i.s  v.ilc  iiovo  non  [iiv.i:o  icco!k:i. 

Nardi  folium  Plimo  pnncipalc  eft  in  unguencis.  Vanc  aucempneparabatur  Nardinum  unguen- 
«nm  at»  Antiquis,  V.  Dioicondem.  Vis  aucem  cfus  attauittto  en,  aafc,  exterlbria  Ac  min^fa^ia' 
kiiiiormn,  8c  caleEiAona. 

In  montis  amoeniffimi  &  cclfi,  herbarum  lc(5liorum  feracidimi,  cui  idcirco  nomcn  Horti  Dti 
im  xifiri  m,  fcpt::m  plus  minus  mill.  a  Gmge  urbecula  diiEti  clivo  qua  ad  mcrkikm  mar^ve  Medi- 
ten.inciini  vcrj^ir,  ha-c  ubcri  provcnm  erumpit,  mutcidis  &  udis  tradibus;  inHma  r<i<//*  pufilla, 
cxilibus  Hbris  duns  &:  raris,  quac  fubliinc  Ipicatis  comosi^quc  tomlis,  mimlnum  digitum  crailii,  co- 
lore  paUeicentibusexiliiicOi  rcrepalmum  alns,  non  vakic  mucronatis,  fcd  quadanccnus  per  excre- 
ma  recjiis.  Afo  flft  fiiidi*  riKtdOj  juncoo,  vix  pcdcm  alto,  numerofo,  quod  ab  ima  radice  or 
tiim  trans  fpiceam  comam  imum  caulem  ambiencem  feie  exieric:  mulca^que  plantz  qmfi  uno  cefpi- 
tisambKuamplcxacunius  efhgicm  pr«fe  (enmr.  Tota  inodora  eft  pratterquam  cipillamcnca  fpi- 
cea,  qu.r  nuilto  cr.rHiora  quani  liulicr  lunt,  oilo!e  mufci  Qucrni  vcl  terrcftris,  cui  icmiiiicrt.i 
huiiuT  iidcruiitur  comola  capdlamenta  :  c  quibus  B;r.idlis  .ic  niridus  junceus  culmus  Klpbx  vo„ttJc 
nun  Jifiimilisj  ciibitam  altusexit,  a  mcdio  cujus  ad  iummum  alcernacim  funcadmodum  cxiles  her- 
baoea:  ^ili^ur*  apcolis  c  oaiycula  aliquanmm  Scfaoenanchi  flori,  autdeHocdcend  Geranio  aut  Co- 
iykdmunmuibui.  • 

Advflrfiriomift  aatt>rfeus.Natdo  Gangjadi  Diofootidis  pioifamr  qaadrate  wdemr. 

Fig.  I^i;'.|m  S^mjmeCetjMMit  rep^ii  Brsflkiifii  aJJe, 

■        AtmcilMt  Fifeitit  f.i$^.  txfi»  &  defcriftiMim  fnffU, 

F!  res  Kmc  Inik  cx  diveriis  caulibii";  cx  lurco  albefcentCS  fert.  RaJix,  (}nx  lonf^i  &  firmcnto- 
iaquaii  clV,  conrrita  odore  eit  radicis  Pctiolclim,  gultam  perquam  jucimda  &  aroniatica,  tcnuium 
8e  cali(larum  partium,  utinccr  radices  apeiicntcs  haud  pofhcmum  locum  mcyeatur.  Incola:  re- 
ccnmm  fotiorum  iiiqcum  iliter  dccanrata  habenc  anndoa»  vomitijmaue  iicuc  noftiates  ibliis  Alari 
eolhlGitailt  J9.  Afini^{nOtal(>go  VirgmienliiimlB 
bkitiliBr  hanc  8c  Cotyledonem  p.il.iftrem  noftratcm. 

P^.  t%%$.  Ad  flntm  Capitii  Xli.  rfV  Giadiolo  lacuflri  aJJe, 

Nos  plantam  hanc  ciim  primo  eam  invcnimus  qiiam  pocuimus  accuratc  dcfcnplimns  his  vcrbis  : 
Subaiplscrelat,  plurimisjfir*rina|ulculis  albu  in  arenas  demifits,  iaporc  nullo  prjtditis.  JWm 
adradicem  plura,  duas  drciter  oncias  longa,  angufta,  exnemicatibus  reflexis,  duplici  incnsiecun- 
ddm  lopgicudinem  tubn  excavata.  Caulii  ab  una  radice  affuipc  unicus,  pedalis  &  alcior,  teres,  m- 
tiis  concavus,  puivuiaii;cn<,  foliis  per  intcrvalla  longiora  veftitus:  propc  iiimmitatem /Z»r<j  geftans 
pcdiculis  bievibtis,  tenuibiis,  c  loliorum  linubus  e.vcuncibus  iiiluicntcs,  oelo  aut  dcccm,  plures, 
pancioi^ve,  rariiis  difpoiitos,  pajlidc  purpureos  comileoive,  d-  cubo  limplici  in  quinque  legnien^ 
opMfbs,  quomm  duo  iupcriora  anguftiora  Sc  liirftim  reflexaj  infcrioratria  lanon  iBc  coacavi. 
Succedir  vafcohmi  fcmin.dc  maiulculum,  femina  mnis  concinens  pluruna,  perexigoa,  purpura- 
lcentia.  Sr//«viRRiedto  riore,  &.  ftamma  purparanabm  apicubs  dioaaca.  Calyx  floris  quuique- 
partims.  Repk  luec  planm  ilageUit  cmifii  Fragm»inodoi 

/   '  Csfftrii 


digitized  by  Gopgle 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


C4[faru  Pert»Ue£  foli»  CB.  pAtfmt^  fiw  Ttflut  iMtetioMnm  J.  &  TdtfUim  DiifiarUit^ 
FimH  CiiA.<Uft*m  /■fc<*  Gee./Migtt  fivt  Iqtmimft  Park. 

habet  crafldmj  percnnem,  longam,  iqualcm,  candidam,  tenQi  cortlceoWu^flam, 
run,  led  vetuftate  l^otxwem,  capitc  extiibcrante  obaernimum  vetuftorum  amiflionqpi,  Sc 
vorum  quounnis  eruptionem.  Plures  quidem  exeunt  ab  radicc  rtmi,  Hrmi,  teretes,'  larves,  %iica- 
tcs,  Rcniciilati,  fpontancx  Portiilac^ (imiles ;  fingulifque  ^eniculis /e/w  utiinque  adharrcnr  uncia- 
libus  pctiolis  vcJ  nunoribus ,  crams ,  fbliatis ,  Aarantmrum  petiolis  quibus  folia  iiilidcnt 
iimilibus,  mmoribus,  atquc  anguftioribus  bina  ab  coiiem  ortu  ^projcuncij ,  c.irnola,  craffa, 
litvja ,  effigie  PortuUca: ,  lcnta,  liicoola «  ad  ooeruleain  quoci.inimodo  vergentia  ,  ob  caa- 
didaoi  drpersineroi  qua  dealbari  Yideoliirex  viridi,  dN»  rai^pein  latiora  &  majora,  ut  lan 
fint  undas  duas,  &  longinidine  li  (upetent;  drca  ramos  decreficentia  Portula  cxparia^  fic  in 
(ummo  minora.  E  fouorum  ortu  &  caulis  geniculis  brevet  bini  j>roducuntur  petioli ,  drca 
fununuin  c  iTieiiii»  r.amulorum,  in  qviibus  pi  imum  vindes  ctrjmAi,  rofundi,  panim  nblongi 
iniidcnt,  eiecti,  qui  dehilcetKcs  alba  foiu  uiterna  exletinu  j3atuin«  numero  quinn,  ficuu&  extcr- 
na  illa  continentia  calyai  vioe,  Gorymbtun  cffiriBaifc^,  plttibw  CRXieis,  oblongis,  intennediis,  te>  * 
nuibus  fismmtkta  capitads  produdis«  ex  eorom  oentro  caiKundetn  exoedenQbu&  Starainaqtudem 
ilia  primum  crallo  capitc,  brevt  filamento  (iint,  dim  flos  parijm  hiat  &  cavus  (onfpidtur ;  at  pei^ 
fe^ioic  florc  proiUicnnrur  admodum  ftaniina,  cjpitclia  fcu  apiccs  mlnuunf jr  ;  atque  interiu  foliola 
fioiis  candida  croceum  ungucm,  dimuiium  folioh  occupantem  oftendunt.  Floribus  marcelcentt- 
>  tKisatcjue  dccidennbus  petioli  reinancnt,  CiU^um^  haheinM,  data^  parvas  ftamimbas  adhacreni»>  ' 
neodbu»:  Ac  perfideiMe  fo  iiliqua»  Rapoaoi  filiquam  amialaiu^ /«mhm  ;eieanr,'petiolu$  iiNor< 
qaetor  &  (iliqua  debrlbn  nutar,  vireroais,  lcvis,  nitida,  circa  extreraini  oafla«  atque  pilum  Ii»> 

bens,  a  quo  vcluci  lin&r  quiiic|ue  pcr  longuni  deiluointui  ,  quibus  (iliqua  jani  imRllitaBOQI  flC  fi^ 
dtaceni  adcpta  dividitur  hians,  lcminaque  dcmittens  oblonga,  plunma. 

Junio  &  Julioftmt;,  8e  fiUqaas  imfe^  Attpifto  atScyawbcl  men^e  perHdnir. 

Sapor  pJaocxamarus,  paiiim  acnmonis  oflereM  0aft%  aoii  miiltnm  a  Capparis  vulsaris  (apore 
alienus,  unde  Cappans  nomen  d  tnditttm.  felif  alatis  Fabc  fblia  unitarf  Tideretur,  ahi 
F.ib.igmcm  Jixcrunt.  • 

Radicis  lapor  acerbus,  pariira  acris,  ad  anurum  inclinans.  Foba  vero  nugis  amara.  Ob  ama- 
rorem  ad  vermes  necandos  apud  Syrotin  a(ii  effetradunt. 

In  Italia  10»  rudei  atts  fponte  na(ci  pethibeair.  At  im  nuUibi  ia  ItaJia  (poncaneam  ob^avi- 
wa^  nec  ab  alio  quoquam  hde  digno  oMerraara , 


P^Jf.  I|l6'         fintm  Cafitts  dt  Acantbo  a4d<f 

AcaMhmauticm  Bte]rD.Piodl 

P^.  uJtm^  AA  Ctlf.  J*  LtetrtefttaU  aJdtf 
'•  LBOBtopettlon  capitMim  Amcricanum  Muntingio  in  Hift  Flant  Bdg.  de£;riptum  &  dej^umj 
UK}.pag.  ^6l.  *  .  . 

^'S' '  J  ^^*'  Ad  fntm  faginx  aJJe, 

Uac  planta  umbcllifcra  Chinenlts  foliis  Sol^  £duopid,  ladice  PalHnacae,  (isu  GMq|%, 
S&»  JXTtatmik  Rthmfett  mlci  ibitur.  Qui  ex  accurata  ptancae  ioone  i  China  ad  lUnunSoden- 
tem.mina,  foliis  longis,  anguflis,  acuminacis,  altematim  diipofiitii  eam  efle  lcrifaj^  floriBiii  •Uai^ 

penMpctalij,  unibclUns. 

P.  I  i^o.  Ztdcartjt  lon^*  iu&erut  aidt,  '  • 

.  Celebernmus  Vir  D  PduitB  Hermannus.in  On.  Htrt.  Ltyl  hanc  plaittni  Ziiwberil  ba&ln 
Syiveftris  Zerumbct  Carciae  nomine,  plcnc  &  accurat^  delcnbic  his  veibis. 

Spontaneo  prorenia  hixuriat  in  Sylvis  locKque  aKis  umbrofii  infiilc  Ztjlmt,  MalabarCj  cacera- 
njtTiqtic  Oricntalium  rcgioniini,  Malab.iris  Kma,  Zcylanenfibus  IValmgbarM,  hoc  eft,  Sylvc(lre 
Zingibcr  diduin,  cuiiis  r*^//*  prilonga,  brachium  crafla,  inzqualts,  nonnihil  deprelB,  cx  crcbris 
promincntibus  tubciibus  ceo  apt»pliyfibus  per  genicula  ju|i£bs  compada,  alba,  ntmnunouam  fla-° 
velccns,  carnoia,  fiiccuienca,  teoadbus  cnffionbos  filamencitiiKeiti6XU,,niod6in ibli  luperfiGie 
hn^cns,modoahiibdenu(h,.paud(qaeaIbencliasfibi1scapd^  gtilHs  aciiianaiicancis,aromatid, 
ad  Zingiber  acccdentis,  (co  magisterreftris  &  inioib  gr.iti,  odoris  fragrantis.  Ex  hujus  tubercults 
criguntur  eanlti  (elquicubkales,  craifitudine  di^iali,  nerbacei,  deprelE,  viridante  medulla  pleni^ 
quos  altcmo  ordme^bimoadfiaiiiiiuma^ueT^uncyi&i  (pithamam  longa,  tres,  qaatu6rve  tranl^ 
verios  dintos  lata.  in  mucraneni  abeonria,  ^abra,  poJita,  akera  parte  vindia,  altera  in 
viridi  pailentia ,  fulcica  ^jtedidib  ciallb  breviHimo,  qui  lato  ac  foliol^  (ii6  prindpio  Arundi- 
num  Graminumve  ritu  ciulcm  invoWl»  tcin  nervum  per  fblii  longituriinem  cxcurrentem  termina- 
tur.  Hisin  caulibus /?<ir«  nulli  confpiduntur,  (ed  ex  peculiaribus  r.uijcum  tuberculis,  veluc  inCur- 
cuma  crtaifqiic  liu|us  Ibitisaromatibus,  lingulans  crigitur  (capu^,  pra-longts  ahquoc  foluceis  fqua- 
miS|  (capuin  tlridiflimc  ambicnnbus  conte^is,  apioe  ia  obloogo-rocuadiun,  (quaraaaim  rufelcens 
capnr,  ex  mulris  obtulu  fbliolis  imbiicam  modo  iHermibas  canftro^Kim,  (aftigiato ;  ^cujus  (qua- 
nurum  intcrflitiis  prolilic  yfcj  oblongus,  utplunmum  pcntapctalos,  Curcuni.i:  an:  Zinz.iben  fimiii^ 
petalo  iuperiori  oblongo,  pcllucido,  gale.r  mftar  eraftoduoous  infcrionbui  cuntormibub  inftar  labii 
protcnfis  intermedio  tlavciccntc,  Imuato,  ad  margmem  finibruto,  c.x  angulhi  cci  vicc  inrotundam 
iacicudmem  ditfufa  Huic  demum  ligulx  inftar  incumbic  jpctaiura  cralium  albidura,  reiiquis  an- 
mftioit  craffius  taraen  6crobuft{us.  dehnensinpaiviini,  knter  ioflexum  roucronein.  Hb  oroni- 
Dus  maroe(centibus  (uocedit  va^cufum  pom^  trigonura,  conrinens  in  tribus  locuiamentis  ftmina  xo- 
tMnda,  (u(ca,  Canns  Indica;  paulo  minora^  cateroqui  vaid^  fimiha.  Cukuraro  poldt  candem 
qoam  Oitcimia. 

Salc 


Digitized  by  Google 


Salevol.inli  oleolb  aiomatico  aSun  iarc  liu).ii  r.nlicem  imcr  alia  probat  dcdill.uio.  Tianfmittic 
enirapcr  Alcmbicum  aquam  fragrantem  cum  ftiflicicnti  oleo,  cui,  ii  reccnsfuent  dcfttliaca  ihi»- 
tatSal  volatilis  paucus,  fornia  nivis  aut  Camohors.  Hic  in  fpintii  vini  folutus,  condicis,  eleftna- 
riis,  alii(vc  dcbiti  rcmixtus,  acidis  ventriciili  cruditatibus  6c  ex  iifdem  obortis  fl.uiliMs  ,ic  dolm  ibiis 
mirabiliter  conductt.  Idem  (ed  cum  blandaalvi  defcdione  prxftat  liiccusex  raviicj  rjc  nti  exorcfl 
ilis.  Confciffj,  ficc.u.iScin  farinam  tritaplurimam  acrcditiem  .imirrit,  qua  rationc  conlicianrur  ck 
ea  panes,  quibus  annoni  duriore  vclcuntur  Indi.  Mualaeo  Iquaniati  capitis  intcrlUcits  inkcrens 
aromatis  fanius  viitucem  nonniliil  i«dolec«  tc  EHyerea  douirailb  &  dehilieuo  vemniciib  cenlenir 
udlifliina.  lht$mm»Bimmmm,  '  « 

JmKm  FUrUmmmr  CEFlrod. 

C.E. 

RaJue  eft  candida,  geniculaca,  iibris  plurimj|adhxrcntib;is  ;  f4«/«  palmari  ternis,  fmoLCis, 
oblongis,  acucis,  duobus  cauiem  (uperandbus;  cutus  iisn\mo  Im^ulis  pcdiculis,  qui  quini  fui^ a!- 
ternacim  fSai  fiiGcedenKS,  flores  (  qiios  non  vidic  CK)  inlidcncj  quos  fni^  KBouni  cocuodi  O- 


robi  Crerici  maRniCBftne  (equuntor.  * 

In  'aiuftrftos  Helveuecircai  ooeMfanta  Ereoiicanonimj  &in  moaie  Fr^i^ad  lacnm  Hltti  Lup 
ceniatum. '  ■  '  "  .  * 

Qa6peittneac  hacc  planta  ob  delcripikMiis  miperlBftioaem  nefcimus. 

F<*.  '?44-  Hifferix  Tiftris  fuhjunf^atur,  *  , 

Betre  fivc  BtttUe  j.  B.  betre  five  Itmhul  CB.  Betre,  Bttlt,  BticU  j^c  HitLie  Patk. 

Planta  eft  anadendras,  arboribus  (e  implicans  &  drcomvolvens,  eafque  fcandcns  Hderi:  mo. 
do.  Folium,  dcfci  ibcnto  Garcia,  fiir.ilc  ^cic  Mali  niedicx  folt^,  oblongius  r.unen  fc  percxtremmn 
ardius,  vcnas  (ivocolii»  pcr  longirudincm  cXcurrcntes  h.tbens,  amarum.  Fab.  Coli.nina,  notis  iif 
les  medicas  Novx  Hifpan.  Piperis  &  Becelx  foliorum  diiFcroitiam  oftendic,  Hoi-um  foii.i,  mquic, 
quanquam  inter  fo  m,ignKudtne  vix  diffcrant,  iimilique  modo  (armentB  arbores  Icaiideiiribus  ha^ 
reant,  effigie  .uquc  .iliis  non  p.irLim  disjungi  videncur.  Piperis  cntm  fblu,  qu£  non  tribustaoribn 
(ed  quinquc  nci  vis  pcr  longum  folii  ferd  Plancagineis  diftinguuntur,  carnofiora  &  foluliora  (unt 
foliis  Bcclc,  magitquc  .id  ovalem  hguram  acccdentia,  &  indc  in  acutiim  deiinentia.  9ttU  vero 
iiidem  nervis  tcnuioribus  nioUiora  flcddkariora  func  admodum,  &  circa  pctiolum  latiora^  aiq^ein 
iiimmo  iinuofa,  uc  ipiiusconipodikqtiim  ullam  Ovi  effigiem  expriroere  vidcancur. 

Folia  qux  pro  Beth  fiDliis  defcribit  J.  Banhitius,  circumfcriprione  tt  magnitndine  cnm  Hfiaceii 
pnlT^ncconfcri  i.rotund.i.nifiin  mucronem  uonfcnltTi  (a!  mov  Hc(inerBne,glabrajncrovirencia,  tenuia, 
Pot.imogitonis  modu,  nci  vis  quinquc  aut  (cpteni,  pajtiin  rccti^,  partim  ftnuatts,  ad  mucroncm  u(quo 
excurrencibus,  pediculo  unciali  appenla,  laporCanMmtico,  tenui ;  .m.in(ii  ne(cio  quid  arenoii  liib 
dennbuseile  videcur.  Cmfidtrandmm  mmm  fn  Bttd^  fdm  Vaera  JefcTtbnt:  nam  ^uodad  fi- 
gm-mm  emme,  tum  dtfcriftitni  acairattt  CfAnMM,  ttmjmirte  Ch^mm  emtrmiiri  efi. 

Folinm  oi>tim(;m  ccnictur  benc  macunmi  ookcc  lolvefoente.  Coimin)pitiir  lijeftns  i  plante 

collertum  diutiUi  in.uiibus  cra(Sctur. 

Fcrt  fifrrr  iii  Maluccis  inlulis  frut^umquendamcoiuornim,  Liccrtx  c.ind.r  nmilcni,  qucm  ifthic 
edunt  quo^ibenc  illis  fapiat.  Bontiiis  fru^m  fcrre  icnbic  Ptpcri  albo  Scoblongo  limiiem  leu  mavis 
caudam  Gliris  refvrenccm,  r;uem  Malaii  Sirii  ^«  vocanr,  dlque  prapter  raricacem,  >n  long^  nujori 
exiftim.uionc  qtnmiplliin  io\'n:m  Bttele.  Scritur  vicis  modo,  adduncurquc  IVipicss  &  pedamenca,  pcr 
qii.T  repenslb  (uUincat :  Qijidam  maioris  tju.rftus  gratid  Arecr  arboribus  id  maritant,  atqueicjpui- 
clterrima  unibracul.i  conlicuint.  Inoinnibib  Indix  prorinciis  crcfcir,  (cJlocis  maritimis,  HOn  mO- 
diterranets  &  a  iiiaii  procui  rcmotis,  nili  ex  illis  in  hajc  ti  anstsJratur  human.i  induftria. 

Vetuftiorcs  Bocatrid  pletique  Beile  cum  Malabathro  feuFolio  Indo  confundunr,  quxtamenplan* 
Cc  funt  divef itlSmz ;  unaemmarbor  cft  (iirre^a,  te(te  Gaictai  alccra  (candens  &  adminiculis  egens. 

Marunno  cempore,  pomeridiano,  vdpertino,  \m6  eaam'  noAumo  .Becelam  manducant,  eam- 
qnc  continuo  m.inibusge(bnt  Tndi .  Scii  ncc  limplicitcr  Bcrela  ut-.inrur:  nam  mafticaci  ani.ua  dc- 
prclicndifni .  V  ad  mitigandam  hinc  e|us  amantudincm  Arccam  atitnilcent  &  calcis  momeutum, 
[  Arccun  c  l  >  .n  Bcccla-  folio  involvcntes]  ficque  prarparatum  fuavinfpii  efle  lipons  affirmanc 
Alii  Betcla:  Lyciutn  adnuioentf  dimres  ^ponfttioresCaj^am  de  fiornCb:  Ahi  lignom  AJoe^ 
Molchum  6c  Ambarum  dnerioenm.  ^ic  aucem  pariitum  adeo  'foavb  eft  lapons,  orilque  hafitum 
adeo  commen.lac  (u.i  (lagrantij,  uc  pcrpctuo  fcrc  illud  m^fticcnt  opulentiorcs,  tum  ctiar.i  alii  pro 
facultacum  raciooe,  camedi  non  delinc  qui  Arccam  cum  Cinnamomo  auc  Caryophyllis  mafticenc 
HxcGardas;  ven&m  aUi  qiuinlndiampercgnnaci  Aint&itineraria  con(cripterum,  Indos  camoptt* 
lenoores  qua  m  pauperioresArecam  iolam  confiraaam  cnmtuuiUD  caidsJBctek  (oho  involtuam  inoi 
iniicientcs  pci  pcmo  mandocare  fcribam,quod  adeofuavem  hafihm  etpirat  nttetam  condaveodo«efiio 
rcplac  Prioicm  illum  (iiccum  cxpuentcs  (quodtamcn  nonnuIH  non  ficiunt)  qui  avencntvidetur 
\_  color  illc  At  clx  debctur  non  BctclxJ dfiiDde  aha  atqi^e  alia  tbltaiimili  niodo  prx-paratafiibleqiid^^ ' 
Innuint.  IIuc  ni  faccrent  Indi'eonni  orls  halitus  mdliiiteret  AsBontius  alTcric,  quodfiquts  une 
tuodo  (quodixpefic^  his  ucttur,  conodunc  dente^  unoeos  «ceidere  facnn^:  n<Nri  «go  hic 
jovenes  qui  15.  aimnm  nondum  exceflere  camon  plai^  edentiili  eranc  ab  ufu  hujus  (blii  fieqoentiorL 

S^lenc  aliqucm  dimilTuri,  auc  ipfi  ab  adftantibus  difcedcntcs  his  foliis  prxp.tracis  plcna  burfuli 
ferkcj  abcunccm  honorare.  Nemo  aotcm  di(ccd$rc  iiiibncc,  doncc  Harc  lit  donacus.  lUud  coun 
dimifGonis  mdicium  eft. 

Oneriim  opulencioresabquos  adinri  hoc£<rr«  mafticare.pQ»  morc  habeiK«  uc  odore  orisanimara 
commendent   Siquidem  apud  eos  (bmmx  incarilicatis  eft  odoratum  non  habere  anhelicum ,  iti' 

uc  li  tenuioris  fort.mx  .Tliqiieni  cuni  potcntiori  fcrniones  conferre  ncceflc  Ck,  manu  on  appofita  lo- 
quacur,  nc  rcccr  aliquis  odoi*  alccrius  nares  icriat.  Sic  eciam  muliere^cum  virts  congrefturz,  Bttre 
maadunc  antequam  ooUoqaantuTj  eiiftimancque  adblciviam  fimiimunedeilkcdiram.   Indc  m 

Zszs»S|  Tifiuaoiiibus 


Digilized  by  Google 


lyi^*         HlST,  OB.IA  PlANTARUM. 


V 


ifitacionibus  &  mutuis  (alutationibus  'RctellA  ipfis  in  nranu  cft,  lumgi.i  benevfjienfiT  fignificatione, 
ubique  ca  offertur  cumcalce  &  Arcca  in  catino  Iignco  qucni  ad  cum  (crvanc  uluin.  Poftpran. 
«lium  praccipu^  manHunt  ad  avcrtcndum  ciborum  fallidiuin. 

Abuiaeie  aucem  fblentabciusuiu  interdun)  m  tinere  languinc  )un<itoram,  &  in  quibufilani  ieiii> 
ftio<feRinindi^us,  &c  . 

•Rm*.  GmRivas  confirmat,  cor  5c  ventriculum  roborat,  flatus  difcutit,  cerebrum  &  ftonuchum  piirgaf 

cum  Carddmomo  nianc  a  )C|unis  prxmanfumj  orifqr.c  halitum  (ut  diximus)  cniendat^  licntcsta- 

men  cknigrat,  imo,  feftc  Bontio  coi  rolic     dcadcic  l',n,it. 

Lufiunorum  muliercs  In<ios  muutx  eundem  BeteUx  mandendc  nioxem  habenic,  dim  fax  ea 

^ricam^  Aicooftaie  podearfaimanr. 
♦ 

Mb/cuU  Brafiliiifo  fifim  fme  jiJftnL'  Smu  hbucgt*  IMt^  Bttre  Pifo.    Piftr  Imgtm 

Msrcpr.  Ptf»,  .  . 

Arbufaila  cftquatuor  autquinque  tintum  pedes  alu,  e^ce  reAo,  nodofo,  digitum  craffo.  pal> 
]idi  vindi.  Sc  per  totum ponoulis  albis  tnaculato.  Supciius  ad  .lii  ]i;ot  nudos  lamulos  adipildtur, 
itidcm  nodo(bs.,  5c  eiufdem  cuai  caudioe  oolons;  &  innis  fi^lia,  ad  qucoiliba  nodum  unum,  quinque 
autiex  digitns  longum,  lingnxf^i,  pallidc  viride  Ccu  Havclcens,  lupertus  Iplcndens,  Laurini  folli 
craffiti^  Jnlum  item  unum  ad  quemlioet  nodum,  unutn  aut  duos  dieitos  longum,  pennam  Olori- 
nam  cvciter  craiFum, /rwn)  ferens  oblongum,^  fiiicum,  odoris  valdc  tbrri]  iiiAar  Zinzibcris,  [Pi- 
porisloaci  f6nu&,  fe^inlipKium  &  miUiiisiiiiik  penigue  Pijeris  ftirpi  iamiBntis,  c.v.}k  &iacie 
externa  fnnyiiiiu  eft  harc  afixilcala ;  diflbt  qodd  folio  &  froAu  lit  paulo  grandiore.  P.- . .  ]  Lignum 
^udicis  intiisv^ft  ffnngiofiim.  RaJix  .-romaticum  quid  fpnar,  &  Zir./.ibsns  pFEftaiDtimi  lapor^ 
•  colore  atquc  odore  armulatur,  prxbpuc  li  recensfit,  tunccnim  dignitato  iiii  vixccdii; 

Foliorum  &  radicum  decoftum  a>licum  dolorem  (edat,  dolores  membrorum  mitigat,  ventien 
iktibus  turgidum  oompooic,  pedilmque  aimorcs  ex  frigpre  natot  amoliwr.  Idem  pneilaat  lialiiea 
tc  fbmenta  ind^  confe^a. 

Frcr-.i^ns  eff  niniin  rylvis,  t\:m  in  iudenbus urbis  Olindr. 

l\xiff  hanc  Betjn  alu:  adhuc,  tnCBr  qius  eft  Bajt  ioemuu,  m  falcibus  ruperiuntur,  |uhs  graciiibus 

9c  ca^piis  hQQioroiii  modocQingpftifc 


Pig^.  1344.  p«jf  fiaii  II.  «Ur, 

Jdtnm4i  IV.  Klbaifc  Ajpcriir  h^fftau, 

Frutcx  cft  arbordcens  rMiict  duro8c  nodofo,*  faturc  viridiljuri  maiore,  czterum  non  diffimili. 
Fruftm  five  Juli  podiis  Piperis  longil&mi  non  qualirates  lcd  unciim  formam  anmulantur,  &  caudid 
adnafcuntur,  fciM  magnis  hngup  figura,  acuiiiinatis^  nuiic  altcn^atis,  nunc  iibi  fic  Julis  oppofitiL 
Radice  eft  ^jiamm^tf^-^tfdl»  ^eciBnim  cfficacti  fimili.  Folia  erobalneii&fbmcntiioonQraaneans 
ingidos  in  ufu  exilhuu. 

JmIhitmM  111.  Pifm»  Atr^m  frutktfetmii  fpeciu  ejfe  vidttttr. 

Vl^.tMdtPt,  Ad  btficriiim  Umtmoemjrtntrit  CXvLtidiif  , 

Ex  Caulogo  Vimnicniiuin  r>.  7*«».  • 

Cojpiisillud  qr.Mpro  llorc  vafculo  (crainali  inndcnte  haKct  Parkinfonus,  nihil  aliud  cJ]  qujni 
operculum  ai^iutum  umbellae  autConopxi  fbnna,  quod  v<!(cuIo  ab  iniuriis  acns  C  cccli  dehcn- 
dendo  infervit  Vaiculumiera.  quinquecapfularc  (quod  extrinfecus  afpci-um  ell^  ftapiinulisbrc- 
nbm  numeraiB  aftc»  flavos  geflantibus  dngitur.  Hax  un^  cum  petalis  quinque  ^turato  purpureis 
Holoferid  S.  ▼dnti  inflar,  quc  inter  (Tngulos  Operculi  angulos  cxfurgunt  &  inBexi  illud  operiunt 
(unde  rcfiilut  figura  Ephippii  niuIiebnsSevli  liitulis)  brcvi  deciduntj  icmancntibtis  quincjuc  caljrcis 
KO  Horis  involuai  foliis;  unde  corpus  rdiduum,  l  e. .  opo-culum  cum  caiyce  &  vaicuio  i^giua: 
Parlcin(bnianx  nonnihil  fimilc,  apparet  * 

In  frigidis  udis  &c  paluAribus  rpongiolis  inter  OxyOOCOBI  OCitDr. 

P"^.  I34J-  Ad  fntm  pj^.  &  Capuu  fefttmi  uiJt, 

Hancplantam  Jac.  Bre^nius  in  Proar.  Alceam  India:  Orientalis  frui^  lappacco  foliis  Ribis  vo- 
cat^  &  ^  ie  in  Cent.  prima  maic  iubliomine  Trifoho  afSnis  IndiarOdcntalis  dclcripum  icnbit. 
Pag.  H46.C«.IX. 

HujiBheilic  CaiiGiKoamine  pkaiovem  deiicnpioaan  ^ 
Vires  ejus  adventb  ▼enpa  oddinit 

fnem  Htrharum  anemaUnim  fd£,ii^.  aJJstur,.  \  * 

W  PUm»  f€mtkm  tbdammfilim^^tfUiiim  hngOk  Epli.Gcnnati.  A».  ^& 5.  Oifirm,  197. 

Uxc  in  2jevlan  infula  (entibus  &  frutidbus  fe  circumvolvens  pianta  flori  paf&onk  Hediene  folio  (ea 
Clematiti  Paffiflorx  Hore  luteo  Muntingii  (qui  fblia,  caprcolos  &ciu!es)  pcrquam  relpondct: 
quan(]uani  viticulis  capreohfq,  multo  tenuioribus,  atque  fbliis  njiuusdunb,qui  eciamacutiora&lit;o- 
Janiniodo  denriculau  apparent.  Flores  oblongdsj  Cibulofos,  anguflos  in  quinque  (ohola  exeuntesj 
J^junuela  Qonaa  aunulos  icd  nivoot,  &  ob  iacinias  tenues  ia  iibras  piurimasj  iubcdiores,  cri^,  divi» 
tffiiG  iadiaioi  el^efla  djgniflinwa  fiwc  MBOti 

t  •  * 

•  Emhm 


JDigitizeo  ^jQOgle 


i  •  -  • 

EsJtm  fMg'         fnem  Avomdfarum  atUfintur  Kj't  -yfgjfptiacum  foJtis  valele  longithfiti  CaB>JC#> 

ii      Alpini.    Ka!;  t^fjjp;!.tc:im  ;.  Alpirji  }  h.  ^^^pttacitm  Pdrk. 

Foliu  condac  Daucis>  AjnEx  foliis  proximis,  fed  valdd  longionbus,  tsiile  uno,  non  omnino  reda^ 
iquotres  quatuorve  caoliculi  exoiiuncur,  qui  redi  iurfum  Tcruntur,  quilibiitque  iplarum  mcaoi* 
mine  fcapuni  quinque  nnc  plunbt.s  h:)Iiis  Ch jrnxptc)'0s  pruimis« . ac  deonu^i  in  aroum  recurrvisin- 

clinantibuSj  conriatum  lubot ;  (alla  atqucacrifaporc. 

Dubitat  C.  Hauhinus  aiiiion  hxc  pl.mta  cadcm  iic  cuin  Pfj/Uio  mmort  a  fe  in  Pitldiwnoddlcripttlf 
cujus  iikifco  defcriptioncm,  (juia  in  lup^noribusanobisomilla  cil,  fubjiciemus, 

,  j?*ijxefttenuis,oblonga,rubaIbn.la,  fibris  pauds  capillata.  /!«m«/«remipaImareSjrotun<:ii,tenucSj 
nircfccnte?.,  in  ccrram  recnnati,  in  fummo  in  minores  divifi ;  foliis  brevibas,  angnftis,  binis  (Ibiexop- 
pnlito  refpondcntibus,  qux  alb  fiibjiciuntur,  aliquando  tcrnis,  nonnunquam  quinis  luiiul  jundis. 

KilhKiis  c.tiiicula  Iqiumata  in/iacnc,  quibus  utrinque  foliolum  unum»  (aliquando 
plura  8cimp-ui  longitudmc)  parvum,  rccurvum,  &  pcr  matuntacera  ri{^uin  fubjiatur.  FUfcuUt 
iubet  puiiilo>,  alboi,  pciliccllis  inh.vrcntcs,  quibus  icmen  longc  vulgtri  minus,  (ubrugrum,  rciucen» 
fuccedit  Aucufto  tiorens  in  horto  coUegiic  C.  M,  6l  iemen  Pisvrio  «oeepit  Gtttm  robfi  8c  alhi 

*  noniinej  Heyddbq^  Bvfitr  rubri  appellanonft        •  ' 

Tlanta  laUari»  Africana  Vmi  fruBuHHt  fneu  Breyh.  Prod»  0 
Brejn.  • 
PlaiKa  iurc  rarl  «cque  peregrini  forma  pro  catile  magnum  fadc  tuber,  dnereum,  vald^  tumidum,^ 
rotnndum  velturbinatum,  Piniforme,  magnitndinispiigni°&  amplioris,  quantumque  exalpechiex- 

temo  colligcrc  licuit  c.irnofum,  miilti?H!>'-!s  fufcis  .ib  inia  ic.]z  ,ui!^tifHoie  prndeuntibus  hrmacum. 
Ramos  pra:lcrtim  kipcinc  prot:udit  copiolidtnioi,  dciiie  in  o;bcni  ccniatos,  uncias  cr*,  vci  ad  lixm- 
imun  qtiatuor  Ipngos,  digicalis  lernic  crallicudiiiis,  facurcque  viridis  coioris,  qui  |uxta  fiimmicites 
itiagps  craflelcunt,  atquetuberculis  anguloiis  vcluti  Iquamulis  per  totiun  a  natura  ica  fbrQiati(uiK,uc 
nonaliter  appareant  quam  (i  Pini  frn^us  eHcnc  immatu  i:  in  illoruni  fimDiutaHbnsfalkilaqtisdant. 
angufla,  digicum  tr.in(vcr(umpxnelonga,-crAlIa^igida,  in  fuperiore  parte  canaliculata,  atro  virore 
picla,  Titln  inali  aphylli  ab  Irapcratodcfcripci,  limillima  conlpiciuntur,lactefcencia,  licut  ctiam  tota 
^nta  laitci  ubLTtitii  alimonui  ditti  iic.  Ethoc,  inquit  Br.  quanmm  ex  Pbnta  (qu.v  an  aii.ilt.t  vsl 
primMro  gernuuans  me  iacet)  ajque  iigura  iuis  dcj^da  colonbus  obfcrvare  pocui^  namque  plui'a  non 
ficuic. 

Mttbsnica  Aialiitarartmi  Nitt^haU  ZtylontnfMmt  Ltiium  ZtjUntcum  fuftrbim  vulgo  Hernun. 
CacApp.  , 

$liffineOir1i9ec  pIantar4///f«obIongaj  exroQifidononfflhil  eoinprefla,rormianconcmfen  liceram 

r.cxduobus  qu  ili  br.icliriicohxrentcm,  refercnte;  fbris  flifca,intus  albd,  carnofa,  guflusamarinau- 
lcoii,c  cun:5  fiicJio  lujvcriori  angulo  prbdcunt  farnienta herbacca,  rotunda,  nodofa,  ramof3,altitudino 
trium  quatuorvc  pedum,  qtii  vel  htmit  ineumbunt,  vel  vicinas.^rbnrcs  lcan.luiit,  varioquc  H-xti  il- 
las  comprehcndunt.  Cuilibcc  nodo  adliarret  folium  gUbnim,  planum,  poUtum,  latitudine  duorum 
triumve  digitorum,  longicudinc  vcr6  propc  dodrantali  in  loiigurri,rccurvum  capreolatuin  mucranBOt 
dciinentia.  £x  funiniis  ramis,  aliquando  etiam  fblioryin  atis  oritur  podiculus,  iiiftiiii^  flcrtm  nu- 
duni,  otlorc  quidem  vacuum,  fed  ftrufturae  raricate  &  ooloris  pulchritudine  fioresomiMS  quos  Zcy- 
Jona  Milabaia  fuppetunc  iongc  lupcrantem.  Conftat  vero  (cx-^gufiis  /cmidigituni  iongis,  clc- 
gantillimc  limb!  latis  pctalis,  totiaem  apiculatis  fttaiumkm,ii.ftjli  intOTiiedio  tricufpidato.  Priiuis  ab 
cxortu  diebus  in  viridj  flavelcit,  &  FritillarixritujHopendet,^eluncexpandicui;  eju^iepetalaj  fif^ 
inina&ftylus  iur^m  recr6que  vercuntur,  &  fenftm  in  aureuffl,  cand6naueexqutfi(illimum  coccinc- 
um  colbrem  (acarant  His  omiiibus  defluxis  pcrficttur  ftnmuarimii,  ampucudine  Nuds Juglandis,  feb- 
.  rcftundum,  tiignnum,  tncapfuluc,  quod  in  tre^  coriaceas  teiMcei  nwmbiaiias  dehilot^  t«miora 
/aiwiw*';»  parvi!.  angulolis  rubiis  duplici  lcric  difpolitis. 
'  InHoicisBeveriiuigjaiiottEageliaiiohaa^ 


Hippcpbaei /IfifruiB/ir^tH^lklblkti  Jht  Sfina  fur^atrix  j.K  Hiffofbetjqmiufdam''> 

S^pirgmixAiiipui.  C.B..ltm  SimmmMiMrtkmOlMfi^ 


Hippophaes  (inqM  Anguillara  epift.  8.  )  ^bulofis  Peloponnen  maricimis,  qux  nunc  A/«rV4  , 
dicttur,  oricurj  cujui  radix  ob  vehdhentem  vm^urgaudi  quibuidam  (biiuepurgancis  noniinacur* 
&iffiiicex  eft  ^nis  durtflimis,  (pargir  (e  in  comam  rorandam,  albam :  fHui  Olex longiora^  anguftt» 

ora  8c  tcncnora :  ncc  florem,  nec  tnidum  ndi.    RjJn  ei  piinio  longiorcs  la^telHnfilCCaiB  uaJ^Bndfli 

fundunt  amanlfimum,  odore  gravi :  Similcni  pl.iiuain  111  itaiw  non  repcri.  •  • 

Parkinlonus  Glaftiridam  Hon.  fklli  pro  IIipj»ophae  Diolcoridis  habet. 

Hippoplu:ftum  quorundaiu  Dalcchanip»  ex  planca  licca       lita  iniiila  inifla  dduieata,  quznam 
flSrps  &  neldnM» Eddnbpos  nncaidii  «pbuiaam  J.B.  foite EcUiiopadaCieiica  BelbfuiBf».  # 

Tag.  1577.  Im.  ;8.  D.Jo.Banifie^  Nuccin  Regiam  Virginianam  primam  C.B.  qiii  fbrrna  8i  G-  • 
pore  parumab  Anglicis  diflcic  &c  eandcm  laciccum  Nuce  Juglamli  Virr'iiucnli  alba  \  ligni 
colorc  iic  dida.  Hanim^aiLr  liuit  fpccics  forma  fic  puuminis  durinc  ditFcrcnccs  qucmaiiniotluni 
EiKopxx.  Hxc  nux  cft  quam  tfje  ptcbcr]^  feu  fKral  ^itiurp  pm  vocant.  Ex  hisnucibus lac 
oonhciunt  Indi  quod  vocanc  S^itkcrp  Q^lh,  non  ex  maionbusillis,  uc  vuk  C.BattbillU&  Exfiim* 
Jitudine  quam  lubcc  cutuluo  kcte ju^iandiuin  Lidi  lac nomum  ^tducp  vocanc.  .  ^ 


Dlgitlzed  by  Google 


\^i6       HisTO&iA  Plaiitarum. 

AiKor  tle(cripcionis  Carolinxlndigenas  ex  nucleis  hifce  decoquendo  oleum  (alubre  elicere  (criljic, 
quod  &C.  Anglisad  ufus  culinx-  frequentcr  infcrvic  PFcflans  habetur  remedium  ad  tomiina  intefiino- 
rum.   Sapore  efl  jucundo,  vftum  poR  femeftre  ^^adnin  nnoaleit  &  corrumpicur. 

Idem  D.BanifterNuoeni  Jugiaiuem  (eu  Regiam  mqaian  coitioe  (cabfo  &  dun>,  nudeo  auen^ 
&dulci  CA  eaademeflenutoumnjgraViranicnfiPjriL  ili^  VorumPuBii* 
fainthancNucem  nudcam  inmii  niinimiim  atnSan  IbAiu 

Pd^.  I ;  79 /jw.  19.  jiJJi, 

Haudi  ||Bneroliu(  oontre  adicamrepentur  reraedium  qu^  Jaglandiom  nenibnUHib JuieailiHUS 
puIverireecamvinodaaSini.Pad.Quadrip.  Bocaap.99.teikf6^  • 

r.'g.  i  AJJ.  Q^ercus  Vugtouna  CaiUneziblio  D.  Pltiehiet. 

r^.  13S9'.  Mii- vtii^ 

Ad  menws  albosfea  fttxom  ueri  album]  IV.  Scobem  Qneraisin  tenuifitmura  pulverem  redadnm, 

*  piopina  in  Ia<fte.  Vc!  R .  Decocl  folioruin  Qpercus  |v.  coag.  Lcpom  Ji  o<5lo  dierum  (pario  fi-pins 
wcntibiis  curavit  weccics  lluxus.  Idcm  cittcjunt  Confblidx  majons  l  auices  in  hdc  locIx  &  coinclia:. 
D.Hulft. 

Equi  (cutcll^i  (iibalbidi  itaffif  iftaj)  H  vemo  tempore  unum  vel  alcerum  pugillum  aut  mani* 
A    pulum  txailorum  auc  gcmtnarum  Q,iercus  arbonsreoentiuminniodium  Avenx  coniocerts^  iUiqoe 
aliquandiu  his  pafcantiw  nigricant^  uWpilos  vetcres  jadunt,  vcl  tugriores  allMdorum  lOGOr — ' — 
tur.  Hoc  adlcnbcndum  Vitriolo  Qyercus^  SuaPauLQmdnpart.  fiotan.*  p.  340. 

Fa^.  1)96.  M fium  ftpunkU. 


Hujus  ramulum  ad  me  m}&  D.  DatJf  Pharmacopceus  Londioen&,  Botankes  apprimj  goaras. 
Folia  Abiegnis  muko  longio;.i  uc  Ptni3s  videri  poflinc,  non  tamcn  bina  fimul  cx  eadem  checa  cxeanc, 
led  (inguiac  ramis  cnaicuntur  Abiecmomm  in  modunij  creberrima,  angpfta,  in  mucrones  acutos  fic 
pungentes  exeuntia :  quem.  Horcm  fnidumve  ferac  aobv  incompettujQ.  Scribit  tMDim  D,  DMJ(f 
m  HoiCQ  Edwaidi  Moiiani  WeibKMMft^ 

T*j^.  140^.  S,ibin.i  vulg.ii  rs  ncc  flcrilis  eft,  ncqiie  bacciFera,  (eJ  cx  obfcrv.itione  D.  Samuelii  Dide 
.  Mcdict  fic  Pharnucopoci  Urantrien(is,  vicim  &  amia  nodri,  m  plantis  indagandis  8c  obiervattdis  tn- 
duftiit  admodum  &  Gurio(i«  ver^  comfera.  Oftendit  ille  nobii  OQiiQevii^u  adnaioentes  plonniOf«  , 
Fiiismulco  minoces^l^afliofiM,  &  iiibfiogMUs  %i^^ 

P<?^.  1408.  A^borcm  vira- verc  ccinifcram  efle  hac  xfl.itc  ob(crvavt.  Fruftus  cnim  rqu.iino(bs  pro- 
duotj  &  iitb  tioetlis  Iquamis  bma  vel  iingula  femiiu  membranis  alata  occuUanccs.  De^iloFe^  aa 
fiiodbii  cootisoBi  ntjenebcodem  fejunAn^  nobii  iiffit^wmcwiftil'.  * 

•  ^ll^'^  Cedmt  jiOol  mal^CoBnceair  inter  Juniperos,  eft  eaifflcoaififfa,  Sc  Sabinx  lpeciesa»> 
jus  Ouoiem  gnivcmfpint*  ^ 

'Ptfr.i^M.h . Nou non  unam  tantum SalicTs  fpeciem  corticem  ab|icere;  vetum  duas a  nobis obfer- 
vatas  mmiram  praeterlK>c  loco^priptam  Salicem  noftram  quartam.  (hre  fafioauriGulato.i^endetwo 
fcdlem:  quintcSelicem  a  TKWulileUo  Darkingz  mSurrdaobMrvanunani|Hlod6nlifliinoi»> 
imoiiDoea  oottiiecoafi»Ao  abiwdu^^ 

Ttg,  i43Sb  Aifmm  f»gtnM  *JJ.  * 

1.  OPrjf*  Ulmo  fimilu  fruciu  racetwfi  Lufulo  fiimh.  • 

Ta^.  14;^.  £«.41.  aJJt,  Pbtus cximins  in  colic.\  phimbariis expctitus,  B^.  Caricarum  plognioill 

*        114.  Aq.  tonc.  1b.xii.  coq.admediaspropocu  comniuiu.    'D.fbtlf*  c  MS.  Ti.F^her. 

Fit|{.I4lB.  llijlorite  arhoru ftrtptrut fruSym  fiem  fimilem gtrtvtit  CluC  Exot.  /.  I.  *.  II.  aJJi, 
^  '  .  Fnkiuiiuiic  idcm  eOe  vidccur  fntdus  Lance  didusBontio  1. 6.  c  i).  Izvisi^prtice  flavo^  (bccuni 

lafieum,  acremTicfaymaliiniVar  ^vulnere  infli^So ^idens :  a  quo  (tnqutt)  Vbema  canttun  fiide 
ic  nomine  diftat  aherqui  Ramtefim  vocacur,  quo^Pb^m  criifitum  denotar,  q6ia  filamentis  qua(t 
Ctpillis  cxtcrne  iic  iminitr.s.  Nuclei  utriufque  iMB  conditi  cum  c:.xrnc  fu4  euiulctn  (aporcm  .id-  ' 
dufli  &  vinoliim  obcuicnc.  Crccriun  arbores  vafbe  8c  tnaenx  funt,  foliis  Lauruiis,  ^  qwbus  hi  frudus 
noenMiim  magna  quancttatc  pendeot  pilcheiijn»  iSgbdtxi  uniulque  (ruftus  ardoribuif^jrilibu» 
icftingiBcndis  caacai^  qwduQUtf.  ^      •  ■  . 

•  •  -  . 

%  P4f.  1446.  AdviresPomi  adde,  Potu^  .intinqpliriticnk  R.  Pom.  dulc.  alfit  Ikii.  Vinialbi  A4. 

9  foot.  ana  tb(5.  Syrup.  de  Althxa  51  M.  Bibatomni  manc  tepidc.  Uem. 

Ad  dolores  .iccrbtiL  Ophthahnui:,  Rf,  Pomi  dulcis  (iib  cincribus  todi  pulpam  ad  Canipho- 
rx3j-Cnfti3P.  Aq.&ourum  8ci«aisiQuliGbas.q.i.  f lac Cadlpiaiina.  AwriL  Chtftiu».  Uabui  ab 


DigitizcG  1  y  CjOO^Ii, 


A  T  T  E  fhC  T)  I  X  191? 


f*£'  1459-  '"'•^  Pra  aitsrtm&  fnints  Mtj^U  fimefa  iffcie  a.ll.in!iir  # 

4.  MtJpilMf  ff>inofa  fivt  OxyMemth»  msxims  Virgimana  Hernun.Cat.  LqrcL. 

5.  Mt^ilm  /Ptmra  fiwe  OxfacnahtKtrgtHuma  wifr*  ^\x\^zm^^i»m.mft^Haltttf.rHtHt  0  fa^^ta  tfi. 

.   lUilem  pro  terria  (pecic  Soi  bi  foliis  integris  tncerpQnaturj  .     ,  '  ' 

StrhK  Amnfmn»  Vi^gjmm^fi&m  Jbkti  Brqf».  Prqd.  Hffimm.  Cac  Lejfd» 

ArbofeabeftChaittzmerpilo  J.B.  ntMiTafdidiffitnnts,  dnoram  aatcrinm  culnromm  afciau^ine, 
aliqaando  altior,  uno  pleningue  Kipitc,  pollicem  craHo,  qi:i  in  aliquot  ramos  ex  fufco  vel  Ipadiceo 
cinercos  dividitur,  &  ni  in  alios  minorcs,  lerratis  foliis  haud  fiequentibus  eos  vciiiettcibus  onuiios, 
Arbuttnmilibu$,pronaautcmparte  alhicancibus  &-UnuKtno(is.  FUrt»  in  lummis  nmDlil  pCaupe-' 
taiif  canditii,  Sorbi  Aucunarue  limiUinuj  rcdminusoontmif  in  umbellam  diljxjiit},  quos  exdpkmc 
fuperTementes  baccac,  colore  £e  focmi  ettam  Sorbi  Aocttpar»  fhidibus  phni  oonvemeaces,  (ed  mt- 
noress  in  qtulMBleDdna  quoque  minofacQndnennir.  SeprerohrifloRuc. 

Pag.  1460.  Vro  teriia  JpicttSerho  affmium  foliis  intfgris  atlJatur, 

tttmatStr  J.  &  CMtmsfitrGtftnn  Park.  CMtnutfitt  f»lu  rttmida  nmftrrMt  C  B»-  ittm^hminfm 

*f.B.  . 

Frutcx  eft  ramofus,  cnltn  tamen  aifnrefcens,  aii  foHa  Mali  Cydonir,  avcrfa  p.^ite  candicantia  & 
lanuginola,  adverla  veicS  ncrvoi.i  &  virencia,  minirncpcr  ambitum  fcrrata  linujMve,  pcdiciilobrevi 
appcnCt.  F/m-ei concavi, hcrbacci^  plure&uuidi cohxrcnt,  quibusliiccedunc/rv^w  m  extremisramitr 
Iis,  vclut  in  Oxyacantha  Matthioh  fireSpina  alba,  bmi,  terni,  vd  pbmHi,  IMrH»  oomprefl?,  ex  lo-* 
tundo  oblon^,  in  uriibilico  quinquepartitis  TeAiuncuhs  in(jgniti,ooifiioe  uoi  matorefcurft  prtm6  ai* 
bcfccnte,  cui  umen  obdufta  efl  lanugo  dneracea :  Sapor  iis  acerbus.-  Officulainttu  contincntur 
tcina  aut  qu.itcrna,oblonR.i,  hiiicingulnfa,  iUinc  plAna,duriulcuI.i,  quv  umen  dentib;is  hcilc  con- 
tcrunturj  roedulLun  daudcntes  albam.   Fruchun  Clu6us>  dick  oolore  fbtu  initio  ^btUveicentej  de- 

indenAix>rcaciieinanpallida^fnngo(at  Oqr>cuui^  • 
tinente; 

Nos  in  montibos  Rheno  imminentibus,  inque  Saleva  &  Jiira  obfervaTimus.  Frequetftoriturin 
Alpibiis,  Apcnninoaliid^  montibus,utvidere  clt  apudClufium  ^].  B.iuhinum. 

Geliieriis,  euniq,  lecuti  C.  Bauliinus,  Parkinlonus,  Lugduncnlis  hdloTia:  auftor  &  alii,  ex  hac 
plancaduasFaciuat,  ut  J.*Bauhino  quem  (equimur  videtur.   Vcrunv  CBauhinus  non  fidenter;iffir- 
mat  diveriaspfle> jc  vuitGe&erus,  (edrortjieaodeaKCotimaibtunGefnen.&quiaemCii^^  * 
fpilum,  qnamvk  ifla  (bliii  fit  majoribus,  nec  baods  atwo  rociin&.  .Qgjd  Gefiiero  ctKandaooeafio» 
nem  dedifre  putet  J.  BauldiKls  apud  ipfiim  vide. 

Hortis  fadle  aflucfat  Itic  frutex,  quamvis  monticola  (it.      .      "  . 

T^.  1466.  Adftxttm  ^tatm  OfimtiM  ftn  F$tm  TnJktt  «if^.  < 
•  Haiic  ipedetn  efle  puto  quam  in  HoreoCtieifiiano  a,  D.Watlio  coIcaQi  vidimnsjab  inlnla  Bmkt'  . 

*  Aiacccpt.im,  fnhis  longtfTimis,  trian^uhrihus,  profuntVj  cin.iliailad^&ailanguloilaliiai^lnilftdi' 
kiimdiipoiuis  aiiiucis.   iix,tiorto  L>.  i>«r^  primiiiu  culca  tuiu 

EMmmdtmSm  immgimfit  ttAerttdit  ^imfit  — ifiyw  iifom,frmS»  i  Utttikm  fmftm  tgrtJimtt. 

Hancraj-am  &  nondiim  ddcnptaro  iBcaem  in  Horto  maximt:  RcvcrcndiC  Epifcopi  Londincnlis 
vldlmi  s.  Figur.r  cft  globolx,  nullis  fulcis  ex.iratus  ad  modum  prarcaicntis,  ncquc  clirectis  ncque 
tranfverlis;  plurimis  tuberculis  acununaos  e  quorum  £immitatibus  (pin«  egrediuimir,  undam  arca 
lor^oiHiique  obfitus.  Tubercula  illhacden&bic  illic  lanugo  intcroedib  Fradmeiatenbas ^ar- 
fim.cxit,  MaU  granatc  (iori  nondom  expanfb  non  di(Cmilis,paUidiiisduntaxat  rubens,  tjuem  fpinae 
iindique  muniunt,  ut  impun^  eum  contingere  non  liccat.  Singulis  14  horis  novos  fraftus  promic 
Flos  Monopctalos  (linimiwti  frudhts  iniidcr.  N.  I.iuldcm  omnmo  figura:  &  coloris  clt  K.Liunotnc- 
J(x;a4i  vulgaris  (iilcau  iru^his.  Haec  D.  TMtrtJm  Bj^wfmf  i  cujus  npts  ddcripciooiHn  noitcam  Gon- 
cmnavimus. 

?*g.l4^%.Ad^iimf4^i»4tfroLi*if«imiU^dt»d4L  .  .  ' 

■      1.  l4mmkrVirgiKimmfh8ttn»nt 

..  ^Si^Ua olim  Jo.Trade(cantius  in  An^iaffl  ^Virginia  inttilit  Hnjiis  florcm ba£  (ruSus  colixreii^ 
Mttmramuio  dD.DoftOrinhortoreverendi^fimi  D.Cr>|^iR  ooUedOj  &adooitrimfini(Ibobilemvi« 
miH:  Sununoantem  fruaoi(lylmgimiinusGornuum(pcc»luicilldccefl^^  mdeflOiiBdi* 
Ipo&iooe  arbocis  Loii  ecdile  jn^ieannir. 

.    tt^  l^f»  AdfmmtmfiHi  dt  Grofiilarta  addatur, 

UvatrifftJimtnemm  Fiibo.fft4i. 
Kfi.  , 

Mcnfibus  potinimum  pluviis  (quibus  magn.i  p.irs  fruduum  hlc  f  in  T^raiilia}  vigerc  (olet)  frutfh- 
feraeft  hxcplanu,  quxcx  radict  alba,  longa,  hiamencola,  cauiibus  c  viridi  albicantibus  adorditia- 
lii  finddl  altimjtoem  aflurgit,  fpinisundequaquearmata.  CuihincindealtemareriacumlongilU- 
a» f^diculii  «diiafaiiinir  /Wm  divcrlx  Iibu*  tt  nmgmindioiii  Jtnf^m  fobiii!milia«  dilucc  vinda. 

Zssiszs }  .  M 


Digitizoa  Ly  C(.)o^le 


HlSTORIA  PLAl^TARtlH. 


wi  nftum  mollU,  tciien«  ae4  nergo  ftcundum  longinidincm  aculeata.  In  atremhate  tt  meiUo 

Ciulis  ^ raniomm  vcniunc  trt»  wl  (]yanim  (hfctili,  ex  vindi  liiteum  indinantes,  fxntiptftali,  cum 
inulcis/4»»"w/»  ercclis,  Hislucc&iunc/r»^»»,  Melpili  magnirudinc,  rotundi.  Ixvcs,  coionseviridi 
aibicantb,  ftriis  viridibiis  (ati.ratis  feauniiim  longitiulincm,  moxdilutc  flavcfccntes,  folliculo  Cc  pul- 
^ioondantcs,  utUvx  crifpac  noilratcs,  iapons  addi  grati.  orbioilaria,  ccmpreila,  flave. 

wemi,  Bgura  fomi  ut  Lentes  pnlpae  in^rla,  ouae  fiihdcum  fruaibusdeglutiuntur.  ¥m&us 
anteqium  plaiii  iinuaRk  Guiii  cqw  4c  Mgp»  oo  fnttun^aoaKm  ad  ftim  leduiibm  inuia  dl 
£:oquenti.  • 

iiM»/r  fltrefnftr  fiftm  Hm.  R.  Ttrif.  in  Cttal.  n<mJmm  eiittnm. 
'    Iwaa,  Ftrklfmmm  fdm  fmmm  vtri^mk  &  kiifiitm  tx  kirtt  FMmiK  KnvirmJ^mi  S^€*fi 
IjmJmutpt, 

Tm.  ifil.  lm.%.  mU.  '  * 

Jmfld^umikfkafimilmftlmhmkmro^^KjtuV^ 

T^.i^i^  Ai^idrmNmmmtfdmmmU.  AdMammnll pnrfhrBm guam par eil gracil)ores profi- 
cuuni  c/lolciimNudiminriftica:  cxterne  ufurpatuoii  Qiid» dMMunllb  MBn  cenpofit  fytao  jfaanii 

fororun  incipiuncl    D.  Hidft  c  quodam  MS.  * 

P4f.i5fe.  MfimmO^m  JiS^Siffrm  sJdtt  D.Bmi/hr  mCataiiotpViuiiasnm 
SailHmaiMitmtumfloiendimodo,  cum  /MiiM6fflaiMiimb  quftScibia&^ 


ducuntur,  adCornum  marem  accederQfctilli^  MC  fiufltt  JBt  ftcMnilll  dilptmefle,  HlldeGoni 

(peciem  etic  non  vcrctur  ailcrcrc.  ,  • 

F^.1574.  AJfimmftgimemU. 

AGuaiaco  Patavino  parum  diflert;  candcniq,  plani  arborem  cffe  vel  Ipedcm  ejus  majorcm  fibi 
perfuadcr  Farkmtoiius.  Inmagnam  uciqiie  arborem  adolefcit,  /i^  duro,  fragili  aJbicante,  corace 
cenui  obfcure  vinditedo,  ramis  plurinws  graciiibus  tenuiore  caneicenttooitiOBVeftiti^  qnosiepiunC 
fiHt  niuka>latat  pulchra,  viridta,  per  margines  acjualiai  leGuaiad  PatavUii  fimillinM.  Awhit  (ormi 

&  maRnitudine  l>a<aylum  rcfcrt',  nigricantc  curicula  rc^his,  in  calycc  qu  ituor  duris  8t  rigidisfa- 
liisoonilnietoconlKus,  lapore  pariter  duiq,  cnbus  vdquacuor  iiuu»  nucleis  roa^nis  craifis^  planis. 


Ptf/T  I  { ^ tm- Mtepenuk.  sdd.  Vifd  lemea  Fopub  aftc,  parterebfate  A  (ecor^ce>  inftrtom  ger*' 

maiatte&c  phntuLani  eLliJiiTL;  in  horro  fuonobts  affirnuvir  mgcniofiis  Vir  &fidcdignifCmus  D.Sam, 
Dced/  Pharmacoptcus  l/andLneniis,  teft^fque  a<Tvocac  imc  idonsosD.Msrtimim  Liiirr  &  D.  L^e- 
mm^d.  Tluckttet,  Mcdiciiue  Dodorcs  inprimis  celebrcs.  Nobilc  Qik-  eft  hoc  cxperiaicrrrani  quod 
longH  &diixumis  (tiper  hac  re  oonrroverfiis  &  difpuucionibus  finem  imponic  Mirum  intenm  roa- 
Inifle  Bcwnioo>& Pnilobphos  argumemis  ulcro  dnt>que  halMcis  eot  «nn»  n^  diaun  iectda  a»tea> 
dbc;  quam  lunuan  OMuUaidi  &  icm  jpfi^ 
mrocre., 

1590.  Im.i6.  Add. 


Ramuhini  hufus  (iccum  vidi  apud  D.  Tlnchiet. 
^t-  1^9)-  Rjbaumm  OriemiUu  Ligujin  fihm,  J^imi  mrtfmfmelii  rttmv»  D.Plttdmit 

1616.  Ad  fmem  cafiti  de  Rhtmm  add. 

Rhanmui  f^ii^rtm^Mm  PrHmfeliofrufhinijrn,^^  * 

Pif.  1642.  Ad  fntm  bnettfermum  trkorm»  mddt, 

,  iihmUmmimm  fngfmfMmCM^ 

Simi,  * 

«  A  prscedente  diftcrt  foliis,  floribus,  8c  fruftibus  minoribus- 

E  rj,!ht  long-.i,  pc-^plexa,  tortiioTa,  repciice,  &  m  radiculas  minorcs  ramorum  in  moJum  Bipartl- 
ras,  ciel>ras  diviii,  colorc  extrinlecus  ccrvino,  incerius  flavo  oblcuro,  odore  foetido  &acuto  rapo- 
rnm,  caulKuloi  cmitdc  plnrimos,  nuUo  ordine  po(itos,  tercces,  torcuofbs,  inxqiuie&i  oortice  Beiigttft 
^^ndnprzccdenris,  in  mulciplioesramosdivifbs,  fuperiits  in  alios  famutoeUo»  minores  Irifiu-Gnoik 
lOlns  veftitos  conftifis,  interdum  etum  Innis  oppofitts,  prateiY]iUHn  in  fumma  parte ;  ubi  plura  tn 
cefpitcm  congeftaoriuntur,  praxedentis  fimilia,  vcrum  angufliora,  locidtora,  pallidiora,  cqnfiften- 
ti<i  crafsi  &  camosa,  Polygooi  nivei  folltis  fi  HKxk)  lucida  eficnc  perfinilia.  £  przdii:^  ibliaruni 
«efpinbus  feu  agnrinnliienalcuntur  gemmx  virides,  qtuemcafe  Mdo.fic  Junio  fefe  apexientei)lHvi 
oftenduntj  verum  paucioics  qUmin  pnBoedttiifc  Imairam  dnoatriiveitaciunalwn  quamor  fi 
nial»«olk«&figuMr       '    *       '       -         ■  - 


,4tfhteiiiam*  Itoei'  decidn  /MN  «iddm  tcSnquunr,  per 

Fiantc 


Digitized  by  Google 


J7  TEJ^^  I  X  J919: 


Pbnta  rapta  ant  oontalk  ejdinodi  odorem  f(nidnm  exhalat,  unde  Sc  ejofdem  qiulitatii  malignx 

particcps  efle.videtur. 
Perennis  eft  pknu^  frigoris  camen  minus  p<iticns  quam  lupcrior. 

Qlttadvr  Crtticsu  frutieeftn  major  fxtiim  Zanoni 

E  raJUt  perenni,  farmentora,  fibrofaa  fatis  crMi,  torr.iont,  rcpcnte,  caulicaloi  fapri  ce-i  am  fiin- 
ditmulcos,  undacim  l^xos  rcriexolque,  fpithAnuni  ciicitcr  longos,  tenues,  terctcs,  lignolos  &  no 
dofbs,  infern^  cinerioeos,  nonnihil  lucido^,         liipcnus  flav^pantji,  llimnifs  v.iiriulis  vindibus,  la 

Slfitimcircaradiciscaput  terram  late  occupamesj  &  fi  fortc  Cjai  contigennc  radiu»  agenees,  ad 
ngnlos  nodosdoot  tr6fve  ramulos  emittentes,  qui  in  alios  mox  nunores  iubdividuntur,  und«planca 
ipf,i  foliis  5i  rannilis  crcbris  valde  denfii  apparct.  Foh»  ad  noiit.s  'i;s  'i'ifis  p:diculis  adnexa,  plura 
etiam  limul  nnnora,  excodcm  oculo  ad  nodiiin,  qiu  craflitie  ipfu:;i  ciulcm  luperat,  excunt,  lupirn^ 
obfairius  vindia,  fubcus  pallelcenaa,  cral]a&:  dcnla,  in  medio  fiilcata,  &:  hn  •)  t.Tiuibus  vclut  fcrii 
ptatf^longaj  medio  latior^versus  ucramquc  cxcrcmiuccm  aaitiora,  Anchyllidis  mancimx  Alfin&i 
roii«  C.  £.  nnulia.  Propi  nuntnoc  putn  fblionim  ccfpcs  exit,  in  quorunv  medio  gemmx  aliquoc 
vindances  exoriuntur,  quarum  uiiaqiuegDemiikasobiongas  Hilulas  cmittit,  qux  apercar  Holculos  ra- 
bences  oflcndunc,  fumma  partc  in  quatuor  lacinias  (eu  pecala  divifos,  dSoifum  reflcxa,  forma,  & 
colorc  Nl-iii  vl;1>;.i;is  Horum,  fed  multis  fiicparefl)  numerii  minoroi,  vulg.i;)- Gcilemini  floribus 
valdc  (imilcs,  led  mmorcs,  ut  lidem  planti  uc  viderencur,  ni  color  dirierjntiam  o/lendcrer^  uc 
liti^Ix  Quxdam  in  medio  nibences  cum  quatiioriwninibus  albis,  apiccs  rtbros  geftaiibbus,  utvefatf' 
,Cotidem  lagitcie  (bu  (bicula  lan^uinc  cin^  appareant.  Medtam  fimilara  ftylus  permeac,  aijiU  ha« 
(a  reoeptaculum  fruous  obtcgic,  qui  menfe  Auguflo  ad  macuritatem  ^ndit  Stmm  tn  quibuOani 
parvis  fruiflibus  occultatui-,  colore  viridance,  formi  pyri,  caiu^  apicl  inlidoc  ccnuis  qiuccfam  caud* 
rccorta ;  frudus  macurefcences,  obicurc  purpuKi  &  iiicculenn  cvadiinc  veluc  Myiti  baccx,  &  taa* 
dem  cum  perficniiitnr  nigri.  Stmat  oblongum  lemini  Quamoclic  limile,  (ed  minus.  Radtx  trip&^ 
COttioBint^icur,  exreriore,  qnx  &cil^delibracur,  nigricante^  inedi<l  Xtuneti  8c  tivii,  tvt>i.nibriffr> 
kt  Er^hrodani,  aim  mcdulfa  in  me^o  lignofa  flavicance.  * 

Odor  totius  plantx  fostidus  &  ini^racus  velut  floris  Draconcii  vulgirls,  umlc  cipitis  dolorem 
indudc»  &  oculis  nocec  non  alicer  quaip  Nenum  vulgare.  Sapor  mgraciiGmus  &  amarus:  in  mana 

ooeps  cet^Rir. 

Hanc  plantam  efle  exiftimo  quam  prop^  Scaleam  in  Regno  Neapolitano  Inveni,  8e  poAea  fio^ 
cam  apud  infigncm  Bocanicum  (ain  fatis  jumchim  yoan.  MjTinm  Fem,  Ph,ir[nacopoe'.im  Vcnctum 
vidij  raidymeni  fupini  Dumili  appellacione^  Flons  equidem  forroi  ad  Periclymenum  aooedit,  flos 
cttam  fitiiiino  fio&ui  infiaec  uc  in  Periclymeno  \  qui  ftanaitgulisfueiic  tn  fibca  difoemaefiaa  tloetb  - 
fi)rrifa(misC|u»eaTidetar&nmb^  FoliainfiocacraflaTidennirgUlira^tiw  uci«i|iiieein«^ 
rokae 'aiaidoM#gc  in  lafkici  ut  in  planu  Zaaoniaiia,  ied  i  lau  bafi  in  mncroiMin  ftofiaiangiiiftiiit 

Soipw  fiwoim  «nuh  ialoq0^ 

i«ft  qux  (iiper  ailMre  Vimetri-^*  nalckar  fine  fadiee,  verdm  qtufnor  aut  quihqne  fiSa, 
inlttnillaca,  bulbum  ficiunc  ovaleni,  clrciter  quatuordigitos  longum,  qiu  incus  connncc  medullain 
quandam  unguenti  fa<^itu  ooniiAencu  Sc  afpe<^.  pinguem,  ad  cai^um  fiigidam,  ex  albo  vireiben-, 
tem*  mulca  adhzc  BlaiiKnta  fubcilia  albida  in  &  aiifK!w,Iiabencem.  Supra  bulbam  folia  i  ie  invi« 
cem  diicodunc,  iilacgiiB  ibi  angufla^  (ed  in  pedalem  ant  nujorem  alcicudineni  exa«llb6Qtia>  fiipe* 
rius  latiora,  lingujf  ngata,  &  fimilia  SquilLe,  Ybidia.  Quodlibet  aucem  (blinni  iecuiddm  longiru- 
dinem  habec  cres  nervos.  Ncc  florem  fert,  ncc  fru&um ;  inodora  cft  planta,  ungucncum  quoqua 
illius  incKlomm.  Hoc  denitjuc  frigidum  8c  ad  dolores  leniendos  judicatur  aptuTimum  atque  emcacif 
fimum :  (oporem  (luoquc  inducere  experiencii  probacum  eit 

Psf.  1647.  M  fintm  ffg$nM  atUt,  Carandas  Bociciialia  ab  hacarbor  efie  videturquamvisiile, 
[Bontnis3  eandem  velic,  &  quidem  Tamarindus  Amcricaniis  aoAracium  aut  ei  firaiDidUlliboRi. 
Tamanndi  cnim  illius  fiMquaqaiiaBpd iMdhnnVifiim D.Qd.Ctmtm  ^diiini^  btewi comgidfc 
&  monolpcrnu;  erant.  • 

'  P«r.  16B1.  MCap.  dtStath)lJtn:lra  aJdt,  Ahahanittt%ftintingiBS  duas  Sttptyhidaidii  ttiSK  ' 
liatt  Viiginiaai  ipecies  draingK,  ma}w^ 
Piir.1707.  Putainis  Ooc3entalis  fiu  Virginiana]  AfboRm  Vetuflianunj  dooei^piios  D.Je. 

Bmifler  in  Cit.tlogo  plant.Tn;m  Virginicnfium,  iioa  t.incum  trunci  f;d  8c  rami  corticcs  (uos  ica- 
bros  exuunt  indcquc  5c  glabn  cv.uiunc  &  nivis  ferc  iiilf.H  caiididi.  Arbores  ctiani  jumorcs cortices 
abjiciunt,  vindcs  tamen  non  .ilbi  apparcnt. 

Pi^.  1721.  Ad  fintmCaf.  dc  Barbir  Jovit  addt,  Abi  aham.  Muntingius  m  Herbar.  Bel^&  lib.  1. 
'  cap^i.  plantam  quandam  dcpingit  Barbxjovis  Annquorumappellatione,  quxauo  pemncat  ne(ci- 
mu!;,  cerc^  bujus  loci  non  eft.  lcon  folia  obbnga  iepcnfeniac  cmioniitariBm  lubRiinii^ii^  ctefat» 
adeo  in  (iirculis  ut  «os  undique  occutcenc. 

Pag,  1711.  Spniehui  AnagjrtJii  ftu  Lahuriti  adde,    Labumum  (pinoliim  AmcrkaiUimfllOB  111^ 
bro  ab  Abrahamo  Munnngio  in  Herbano  (uo  Bdgico  ddcnpmm  ficdepi^m.  j       .  ,  • 

^  PijE.  1718.  Ad  fintm  C0fitit  de  Sfarti»  m»  ff^o  *ddt,  Genilbe  quzdam  fpedos  libiyEr.  Mnn*' 
ndpom  *  HBffaaiiofldgwttdopii^ar »dqronbitar,  quam UciMiam  fioieJuicopanroTOGat.  ^ 
*  '    .   ■  '  • 

*  • 

•       '      \  Etmndandot 


19^0 


HlSTORIA  PlANTARUM. 


•P 


/fg.  144.  P.  Herniannus  Filiccm  mollem  fca  glabrum  vulgari  mari  non  ramod-  acctvlen- 
tcm B.  86  Filiccm  niai  cm  noii  raino(a|^  pinnulis  anguftis  raris  profancft  dcncatis  Gcr. 


tnm.  pro  caLlem  planta  luibct ;  ncc  nos  rcpuRn.imu! 


p«r.  I  /.  18.  f>.  Ilarnunnus  111  Caulogo  Horii  Acadcmici  Lugduno-Baravi  p.iri.  Baneuea 
Alcce,  live,  ut  tile  Tocac,  Althsa:  Indicx  rpedanfifle  ftos  docait;  hioccrgo  iid,coQ(pMres  L£  19. 
Sc<2.a.  cap.  9.  p.  lo6^  transfcrenda  cft. 

p4g^a.lem  l.  47.  Caput  Jc  IJrtica  ad  fequentcm  primae  Sefikmb  partem  rcmovcitur.  Obfcr- 
vavi  enim  in  Urtica  Ronuua  pilulas  (emmiferasSe&actoraGeawimiaeadanplaiicai  quodficaW 
I7rtic2  ipecicbus  communc  cflc  puia  ^  i- 

Pi^.io;.  /.  mtepnuli.  AmarMtus  Siculus  fpicitus  raihcc  pereniM  ?.A«eMb  iioareA&coIlocatiir 
intcr  Arnaivincos  Scriceos,  ii  modo  genuinus  Aiparanoisfi^  quod  noo  puio:  Attanato  pocuis  affi- 
ms  aut  limiiis  vivfccur.  •  i    1        #         .  * 

Ptg.  1 1 Rali  ri  oriilum  r^jwns aizoi  1c5  Ncapolit.tnuni  Cc!.  ad  Chryuntheau  MSOidk  Ubi  14. 
cap.4.  detcupti  genus  pcitinet^  ideoquc  hijic  llluc  tran!.tcrcndum  cft. 

p4f.  144-  ^46.  fi/  1/0^^4  i7/4  primum  Cklik  »JJe,  Imo  non  acce.icrc  t.jnt{im,  fcd  cindem  • 
planc  plantam  ellc  exi(Hnio«  iM|utdem  inhamm  cranflanis  &  cukus  k  D.  Sam.  DdU  unum  vcl  alce- 
rum  ramnlum  emific,  &  in  omnibos  ddortptioni  Hieradi  Pumonkt  I  Cluf.  refpondere  deprclicnlus 
eft,  idcijhic  expungjndiim,  5:  cuni  (pecic  (optinia  Capitis  VIL  ooajungendum  cff^. 

P4g.  16  )■  /.  40.  Spoaes  nona,  nininim  Cpnyu  caulibus  rabendfaus,  flore  lutoo  nudo  hoc  in 
bcootpunftatar,  nam  repetitur  p.a9}.  ad  qaem  locuro  in  naAm  meiliodo,  jum  ofalbace-sran 
GtHipuodare  pertinct. 

P«f.  171:  Antitiuam  |am  fententiam  reiumOj  (pedem  qaartam  fcu  Jacobxam  mollAMUm  non 
laciniatam  noftratcrn  candem  plantam  cflc  aim  fecunLla  feu  Jacob.ra  Pannonica  folio  non  Ifinnhrff 
y.B.  ut  cx  planta  inhorto  D.  Uale  culta  cum  dcfcriptione  Cluiii  collata  apparuit.  " 

Pae.  299.  Qgje  de  Atzogatl  feu  Mtrabih  Mexican.i  Ilernandez  nimis  feftinanter  fcripfi  xefOeo^ 
tc  oM  kcuad»  cositanona  eam  fic  geraeie  U  fpeac  cum  adniirabili  Peraviuu  oanvenm  ^*' 
iiOlca    •  .  • 

Pag.  417.  P.  Hcrm.annas  Laferpitium  foliis  anguftioribus,  diluti  vtiwtibtt^coa|ugfttim  di/poii*' 
ds  Manlam  pi  o  cadcm  planta  habct  cum  L.-i(erpitio  Gallico  jr.  B. 
'  Ptff .  540.  Origanum  moncis  Sipyli  genuina  Didamni  fpecics  nobis  videtor. 
.  P^.  619.  Hiftoric  Sa^kcatic  4MMr,  Idem  etiam  ol^ervavit  diligentiffimas  Bocanici»  I>.DMh^, 
<|in  inomnnws  Sagittari^  plartris  liiilfaam  iea  tufaer  nialis  i  Baoliino  depingirar  infra  Hniimrin  ipfam 
terram  tbluUm  dcHKum  invcniri.^d  nic  (cripfit.  ^lotandiim  tamcn  nonin  hoctantum  plari:a  folia 
hoc  HHxlo  variarc,  ied  inaiu&etiomaquaticisj  ntv.  g.  Potaniogironelatiiolio,cui  priter  tolla  aquis 
•tmmeria  graminea  iim^  acqax  «qius  fi^iemnc  lati  infarocimdaj  qcin^deiGripdoiac^oAeiir 
dimus.  , .  . 

^'g-  Rapuncolds  CrBtiois  Petromamla  didns  hinic  rerrioveiiduSj  6c  ad  Rapancalosgaleaeos 
transfcrcnduscft. 

Pag.  7H0.  P.  Hcrmannus  Lcucoiis  affincm  Tripolium  Anguillarac  &  Lcucoiuni  inaritiraum Gi- 
mtr.  pro  (pccic  diftmda  .\  noftrn  Lcucoio  maritimo  l  uifolio  pooir. 

Pag.-;c)\.  Rapiftrum  floreLcucoii  mannuiyij  nefcio quo cafu  \n  cadem  pagina  repetinir. 
'    Prf^. Dc(a-iptio  quae liibjicitur  titulo  Rafbani  a^ttici  G<iT.\*Ark,&c.  cft  alterius  plantx, 

nimirLm  Rai^iciil.v  (ylvcdns  livc  p.iliiftri5  J,  B.  R.ipiftii  aquatici  Tab.  R,iph,inj  nquanci  RapiKri 
folio  C.rt.  Idcoquc  dclcantur  vcrba  iila.  1'rotnde  Kapbavus  atjuatnns  Tah.  6"  cy.ifJtm  Rjtpijtrum  aqaa- 
t$t*m  tiifi  Jiffertmt  ffteit. 

Pag.  8;o.  /.  }o.  SpedeS  illa  Thlafpi  verum  frimum  Diefctnridu  Zanonio  didta  ad  fcquens  caipuC 
Cranferatur,  fiquidem  m  vaiculo  membrana  fibquas  difterminans  ad  ladnidinem  filiquz  tranl^ 
ver{.i  cft^  Eidcm  autcm  vidBcni  Tblaipi  Aleiandrino  CoctuO  J.B,  pi.814.  deicripto,  ideoqos. 

cum  illo  con|ungenda. 

/Vt  ^66.  fpec.  17.  Tithymalt.m  maririmum  feu  F.fiil.im  r^ram  h  Lio  Venctoram  infub,  flore 
albo  C'-i/.  Hert.  Rfg.  Parif.  PauL  Hcrmannus  Apocyni  (pccicm  facit,  vocitquc  Apoq-num  nianti-, 
mum  crcftum  Venetum  florc  albo :  Et  certc  nobis  olim  cx  ramulis  ficcis  ( tiam  plantam  viientem 
llondum  vidci«  contigit )  (pecics  Tithymali  noneffe  videbatur,  led  plantar  long^     c  f.r. 

Piig.  895.»  Chamxbalani  lcgnminofaE  vircs  ncfcio  quo  cafu  ad  p.  899.  tranllata.-  Latnyro  Vicix- 
fixtni  lubnccrniKur,  :dcn';ue  illinc  fr.ic  rcmovcndi  fiint. 

F^.911.  PaiomiriobasduasPilonisScnnarfpecics  efle  nonOrobi  .iD.Hemianno  c^i^;.!.  Hac 
aeftate utraque  mihi  iiicaerit  ex  feminibus  ab  omatifHmo  Viro D.  Spragze  acccptr. 

P«^.9it.  Abfia  ctiam  oodem  docentc^  Sennac  ipedem  eOe  agniovi.  AddeS^oa.  Abliis&liis 
TrifoUi  y.  B.  ■ 

Pajr.  996.  Spcctes  duodcdma  fcu  Lvchnis  fylvcftris  alba  fpic.»  reflexa  Bc>tan.  Mmfp.  eadcme/l 
proxinic  lcquenu,  i  e.  Lychnidi  Eore  aibo  minimo  noftraci.   Vide  additamenta.  D,  Dalt  Lxdu^ 
dem  arven(cm  minoiem  Anglicam  Park.  m  MmipRipe  Goloeftriam  tnventampro  eadem  nafae^ 
'  nec  ;ios  repugnamus.  Vide  ejus  defcrigiionem  I».  1004. 

p<f^.  10)3.  juncariaeSalmandcenfisdefcriptiorepetittir.  Habettr  faperidB  Lib.4.  cap.  17.  p. 
'»11.  quo  retcrii  debeat  nobis  nondum  conftat:  hic  tamen  (1  pLicct  delcatur. 

*°47-  Speaem  Cocylcdonis  undecimam,  feu  Saniculam  Alpioam  crenacara  umbilico  pal>  . 
iai»  eaadem  cflgputo cum  faga,  idc6qiie cninflam illiK  cinilo  defefiptao  fafc detowir.  . 

loff. 


Digitizeji  by  Google 


:    Pf^.ioj^.  Gratiola  Hvn:)poijes  S:  Agerarum  pnTn^mn:.lii^^mriinia|ffiaHiigniitarcJMtiJe 
Reieda;  luumquc  iingulapropnum  caputconJhtueretiebent.  • 

feu  Lino  (ylvdfal  cceruko jmm  noftran;  nam  &  hujus  etiam  hac  arflue  duas  fpccies  obfcrvav^ 
•         *'«r*n»  caol»«»  ««ftK»  KHiJS  tewnbas  capitulk  maionbus,  .-ilteram  caulibus  tcrram  vcrsus  re. 
Ciinatis,  roriB  jn^miorinut,  CApitulis  h\inoribus. 

Tag.  I  izt. mtffinulu  Allium  nKintanum  majus  Anglicum  Newtoni,  kl  cft,  AlHoai  Holmcn.  ' 
fc,  «dTiunc  kKWiinon  pfctmet,  non  enim  hdbum  habet  ex  multh  nudeis  compofiaim.  utnos 
ondb  inter  tnuislertnduin  pamculi  [Non]  faiioopinati  fumus,  fed  fimpiicem  tunicatum  •  6[U 
exoUemtione  D.Stm.  DaU.  qui  in  Homoilkd  coluit,  nihil  alkid  quam  •  ScorodoprafTQm  Dr?.i. 
mum  Clufii :  idc6<iiie  hic  expunMtur,  &  Cum  illo  conjungatur.    Nocuidum  autem  Porrum  Svria-  /Jiil!!'  ■ 
cum  T.>k  i.  c  lylvCftrc  folio  latillimo  C.B.  planum  eflelong^  divea-fam^  Scorodopraflff  pp»n«<7/|K/''^^ 
non  ut  fulpicabamur  candcm.    ^       '  *^  ■ 

tanc  tooain  non  peituient,  lea  mmmhmk  ex  qpa  panisufiim  nt,  (peaes  funt. 
^         144;-  '*'f  finmCsfitkVU.  aJde,  Ananam  fylveftrcm  Acofti  cundem  fruticcm  cfle  com 
Kaida  Horti  M.iiabana  d  pcntiffimo  Botanico  D.  Jacobo  Breynio  lUud  in  IWnMno  ioiliieotaud^- 
dici ;  ideoquc  hifloria  c)us  inter  Anomalas  tradiu  in  Capitede  AnMa  KlMlk  ha"  "—--J^-" 
P^f.  i66v  Petjuea  five  Pekia     Pifonis  bit  ponitur.  .  . 

CoLnil  Hort.  Malat».  fais  pomcur  p^  17)4.  fic  in  Appmdice  pi  1891.  * 
FniduS  Samparantan  cu&us  bis  ponitur  p  1 744,  &  p.  1  gi  ^ . 
In  dafcriptione&yiQyinquiiMe    1797.  Ua.  jg.  acutii»  pookur  pio  obtuiuis. 


Libet  Mc  adHiftoriam  confummandem  Stirpmm  nonnuUanmi  Lidicanim,  Mexkananiin.  Pto- 
ficaram,  Afncanamm  8c  Virgmienlium  nomina  d  me  omifla  ex  Hernandez  tcMUaoAo,  ulJAmm 


■ 


EX 


Digiiized  by  Google 


H  I  S  T  O  R  i  &    P  L  A  «  T  A  R  U  l(f. 


E  X  . 


I  N  D  I  C  I  B  U  S 

Jacobi   ZAliONlI  BoNOMIENSis. 


1%:  GfoM. 


,        ,  Jll,J  .'ifrn.i  Croci  JnJici. 

fimts  O"  t^feriptu  m  aUvakm  cettvmua»  om 

i^trunt, 
'Als,  ffM  Ztngiher  Chmcnfi. 
jiUiarCrm  fftcus.  . 

AUm,fitat$  fM  Mtu  U.  M  >. 

AfMthnU.  •  •.."<• 

AitAmf^i. 

Amkti. 


Anjpiii.  ^  , 

AmSvmftcha,  i.  e.       fVcf  JUH/* 
fgn^tkm  fftau.  ^ 

'AntMees. 

'ArbvT  Altntx^M  Avtt  mdci  Jmi  fii(Ptndimt. 
JiUr  hdies  ms».  fs^e  UoUr-m  cmbmi  dicata  vr 
Jttmr  tfft  Attimttr-Aim  H.  M.  fue  Fieh  tjt 
ffteitt  ^  mnunm  ^IiAhhm  ANfievaMMMmMM. 

Arber  firtnt  foli»  argtntta. 

^chsm  srhr,  CMjus  radtx  Alater  Dti  Jicitnr.  Fo- 
lia  bshit  trifsrtits,  folids  m  Mjrtui :  Flertm  sl- 
hm{  i  emmmtdinril»  fndiiu  f^ismstMt  fi- 
gmsm  fif^  hskat. , 

Arti  ftvt  Aaa  arber. 

Artta  fim  Riia.  '    • .  * 

Arumba  AfynMmi  fftan.  ^ 

An^s. 
-  Atts. 

B  •  4 

BMia.  •  •  . 

'  Jiaccbjc-». 
.  Badam . 

SsJ^  ' 
Bar  ZsmhA 
Bafilictim  htHmm  j^m 

BibU. 
Bend:. 

Bimhssritr, 

BktU  fftattFstnm, 
Milibsri 

Bretmm  AtlAirk 


« 

BtltlL 
Bifihitm.  ■ 

C 

JCsgj^it  fiuCkf^ihjMit. 
C»ss  srhtr. 
CsrdtSa  arher. 
Carangia 

Csfimds  ftuCt^eimds  fiutah 
C«A  Tmtmm. 

CitvrMB  fruttx. 
Curafam  fem  ifio^.  Cm^t». 
Cia  thars. 
Chtsdktn. 
Cismhs  fmsi 
.  Gmsti. 
Cisruani  ftu  HerhsTrinlh 
Cichis. 

Cirii  euemmrii  fftaet. 
Ctmrsta  fm  JM«  MT  CMM  hiktt 
Csrmmdi. 
Crists  htrhs, 

Cruni. 

Cralli  mujls. 

D 

DsmH  fivt  Sl^fdtKiA 

Dudhsli. 
Durli. 


Fkt  Pavonu. 
Flei  Perfidu. 


Cslghtri. 
Gsrm  NOi, 
Ghsrfalli. 
Chemdt  arhar. 
Gismbua. 

Gisfe»,  srber  fsrvs. 
Cimtht  gmhm. 
GiAmrb. 
GiJfi. 


F 


Hamids  dma  ffttkt. 


Irnts  c:ti. 


Herhk 


'U  mbar' 


Kadi^Tumhs. 

Kaggimri  fftciti  FslmM  DsBjlif^ 


Digitizoa  by  Li(.)o^le 


Kslti  kariw  f*MK 
Kalnmk*. 

KmuJi. 

KtHteferi  xnl  Km»  Sjf^m  mAl 
Kamut, 

Karame  arh». 

KMt»  ^ 

^Kbtvan. 

KJbmk. 
Kirtata, 

KriJUL 
Kudi,  Anntko. 
KMeb  mrhr  farv4. 
Kufir  Imi  mrk»  nfim, 

Kinttka. 

Kurulm.  *  . 

Kmrut  arker  fmvtt  '■ 
Kmrets. 

h 


TmM  mtmfmvM, 

•  Pagti/tf.  . 
TagMtra  mkcr. 
Fairt  arkor. 

Psmm  fmBitktL 
TmmtuU. 

Tam-t  Kajli. 
PtfermnkuL 

^'''gl»  fmTimmiib. 

Farangi, 

Parcot. 

Pmingha. 

Parmi. 

Pfrmi  kmai  arim. 

^ffiifuthifm 
Pmmimm, 

PhuiiM, 
Ptlu. 

Pimkul  arior 


hatm. 

Laudelful.  '. 

LmuMmpMU  fm  fit  eMrs  mt  CmvelMi  Jft- 
tks  Bimambuii  (gi^hm  figmpati  Z^- 
tmen/lkm  SO»,  HamwntOaL 

Ijccbia.  »  4 

Londal. 
Liteert^li. 

M 

Mako. 
Macomge. 

Makrnna.  .. 
Malkmmm  finifyk 
MtmUysk$.Bir^ 
MmiAm*. 

MamtkiU.  *  ' 

Marbetb  OatA 

Maffiera.  '  • 

Mthk. 

Mmit  BiJit0 'wi^ 


N 


Jf*Ji*Ftlmfa&riliA. 

K*/.  ^rkmmfiBjhmied. 

Kjut.Tfai, 

R^.KMa. 
^mnie  Arier. 

RmnbnJon. 
Ranabdradix. 
RfogamlmJk 
Km^piri, 


Mmd,Alftt, 
SinJg. 

Siagkim. 

RilUihtrU. 

^tn^,A^. 


Kmmkerm,  SMmkera,. 


MmihiL  • 


Nai. 
NagJan, 

Nagli  ftM  l^mmti* 

NmanJi. 
NambtJi. 

Narua  ftu  Naral.  * 

NHUtf  m  Niliemmn{f  ttlii  jnnjf^ 

Nimbrra, 

o 

OJtlbei^a. 
^i^Mmre. 


Stdtn. 

Sakrmua  Hirhi. 
Sakfm  drSamktt 
StifeitSmrmiK 
Sstm. 
Samkaarker 

SmJirfar  &  SmUm  Td.mtm. 
SmtJmjmkfimiii, 


Satm-a. 

Savmrbi. 

StkaSl 


Su^ucaia  mher. 
Smmi,SmmiJi  mker* 


7«». 
TmikelM. 

Tsfitri,  mimkrmt /MMg/k 


Digitized  by  Google 


  ■   '•        -•       •  •  ^  •  -  •  : — . 


ir  cft  vald^  alta,  nafciturquc  in  locis  fylvenrjbus,  aijiis  lolia  fiint  parva,  Parictaria: 

 :  Raraos  habct  loi^,^  »)U4}i  proportkme  difUntes;  fiudus  fimiles  nuci,  ibp6i» 

Cera(brani,  coloris  aurei :  i{le6que  mnlietts  eot  coilapnc  ad  tii^gpidoc  Cipilk»{  Ccd  cUin  metli 
fuppUcii:  aun  id  prohibecur«  quu  idlCffwif)t|io  AtnDQt.  •  ■ 


II.  Lamba,  arbor 
nofVrx  iimilia 


E  fafciado  rarkrm  flantarm  facobi  ^rejnii, . 

. ..  '     .  .          ■'  *  . 

A.  ■  ,  fbliis  Myrrhiilis  I.itioriSus  'minuiijin;  Li^ini*» 

ABfintfaioSeriphiofiratlis  Cao.  B.Sp.  tis,  Bore  rubco  vel  purpureo  pcrclcganci. 

iUcxaminor  Afikuni'  AJaweGiaB,  Axe  Geniftx  Aftatahoito  po^fannMM  luqor  Cap^ 

nirpiiieo  panro.  BiSp*- 

AmrrofeaptinM,  ieo  AHxid  iblio,  flof« (favo.  CSeoiAt  aflbiii  Afncma flore ooeruleo,  alatis& 

Sccunda,  livc  St^T.icis  folio,  Ttn  Rhyn(.  pundatis  foHis  afperiufculif. 

Ailwr  lucens  Halicacabi  fru^.   An  Ajhor  lu-  Gladiolus,  florc  pendulo. 

oem  lamaycenfis  nofh^as  ?  — - —  major  ramofus,  fla  coenileo  aoiplifc 

AfphodeliB  niaior  ramofiis  Cap.  ESp.          .  medius,  fb.ma^oie. 

•  ~*^nunorgranilnenf,floi.parvoocmileo. 

B.   mia^am.  flo.parvopulchro  varicgato. 

Bdlis  Eruca:  folio  mcana,  C.  B.  Sp.             '  Gramcn  triglochui  Mbbiufn  Monomotapcnfe. 
IkttbfliimAfiicaouni  Ediii  felioi. 

H. 

C  Hyadnthi  &  Cotyledonis  fadem  mediam  oW- 

Gttnphoratx  (imilis,  longius  radicata.  ncns  PLinra  Afncma, floribus  Inr  ji^  longiffimis 

Altcr.i,  [nagis  hirfuta.  atque  ftnatis,  GladiolusImpcruli:>  Zc» /{^^. 
ChailHrKendla  C.  B.Sp. 

Chenopodx  iimilis  planta  mirabilis  Afiicana,  M. 

Edimi  Alpmi  facie,  fid  minime  fpinola.  Marralnani  albbmininus  Africamini,  ca]yiculii 

Chrynmthemum  Amcanuin  pumilum^lbliis  Ab>  amplis. 

finthii  Alpini  umbelliferi  nunoris.  Mooorchis  C  B.  Sp. 
'  Comida  fpinis  honidi,  ftUii  A^an^  SflraliriB  ' 

Afncana.  '    .  O. 

Corruda  Africana  Hippuris  facie.  Qlus  atnim  Africanum. 

Cynoeloffiim  Afncanum  myidfblium.  OmidiDgialum  nmhcUamm  marimum  Cap.  ^Sp. 
Cynolorcbis  Ca^B.Spk 

C                       .  Feifoliato  angufhfolio  montano  C«/.  fimihsPlan' 

Elichryfbn  minus  Afncannm,  flore  aofea  -  ta  umbeltirara  nov^,  fiiiAu  oiplici  inembniui* 

Erica  CorisfoUo  ^hiopica,  fioffeparpureote>  oeoCti.Sp. 

trapecalo,  Pimptndla  nianma  Africana  flore  purpurea 

Erica  Serpylli  foBo  jEduopica»  flore  parpom»  Ptanta  Corios  Folio  Arnc<iiu. 

pulchro*.  Planta  fruticc(ccn5  Afric.tn.i  perrara,  foliis  Peu- 

Eupatono  aflints  Suflrutex  Eriooides  capilttu^  cedani,  flonbus  congl 

Coris  Imjttiiipeii  folio  Cap.  KSpii  Americanx  nontuiul  fimilibus. 

Hanca  ftliii  RuJa  iniiioabas  CE 

F.                  •     •  • 

Frutex  itthiopiais  foliis  AlatcrnL  S> 
.            Myrtiformis  D.  Ten.  Rtrru.               "^anamunda  AiricaiU  !•  fi?e  fofiis  aflipiQidbllM. 

„          Vkisldaea  i.Clulii  fbliis.  candicaiiribus.  * 

— >~AfricanasfoUl  Buxi.                 '  — i.  Svefoliis  Serpylli  mhioribaiafiieriiil^ 


■  Africinus,  frutidsterrilMlis  Narbooen-      culis,  capitulis  Thymi. 


fjum  toliis,  capiculisoblongisfquamofifc        *  •^— ;.  SivcfoliisSerpylli  raajiOfibus  uicoais. 

FlUtex  .uioiivmi:s,  foliis  L-iuri  tini  nunoril  »       '4.  Sivc  foliis  daoris  acudi. 

~  foliis  ChanMegcniffa:  Cretiae.   5.  Sivccricoi&imajor. 

leguinuBofa  MfiafeBu»  filiqpl  hiifiti,  .  1.  Sive  eriooida  niinor,  raimilis  admo- 


AiKinidis  moncaiiai  pneoocii  piapnre»  fintt-  dnmlanugiiK^ 

o^oeaoi  Mtf^0i»mb  Solanumfpiiiofum  aiborefcens  C&  Sp. 

IteeamofooonllaidesCBiSpi  Sttwhadt Arahicgfimilis  CE  Sp^  • 

G,  T.  ' 

Geranium  Malvx  fblio  odoranun,  flqpe  puipup  Tlwmelaca  /gthioplca  foliis  fiSanox,  minor 

reo  Cap.  B.  Sp.  D.  Tm  Rhjnt.  C  R  Sp. 

■Myrrhid{sfol.  ^thiopiaim  parvum.  V. 

noAu  dlens  y£thiopicum,  foliis  Myrrhidis  Vii^  aurea  Afiicana  foliis  Ericx  bacciferx. 


aqgnftioribus  minus  hirlutis. 

'  olens  J^rhiapawn  lanugjnninnt. 


Digitized  by  Copgle 


19^8. 


HlSTORlA  PlANTARUM. 


E  Catalogo  huc  tranfmiflb  Anno  i-68o.  quem  compofuit 
eruditillimus  Vir  &  confummatiffimus  Botanicus 
D.  fohannes  "Banifter  Plantarum  k  feipfo  in  Virginia 
obfervatarum.  .  , 


AI  Jiru  Spergula  latifblu  reptajii.  •  • 
Uecabuiigz  folio. 
Althza  lutea  Pimpinellz  majons  folio.  florit>u» 
parvls,  lcniinibus  rullracis.   Folu  hujus  plAntx 
pediaibs  in(i<ienr. 
AlthjcJ  magna  Acoris  folio,  cortice  Cannabino, 
iloribus  pank  (cmina  rotacitn  m  fummitat* 
coulium,  tingula  lingulis  cutiuilis  roflratis  co- 
oi>erta  ferens.  " 
Altnxa  nuena  quinquecipfularis,  cortice  Cati- 
iiabino,  roliis  integi  is  (itbrus  albicancibus,  flo- 
nbus  niagnis  ex  fupclo  faturatc  rubro  albis. 
Alth.  magna  quinquccapluliris,  cortice  Canna- 
bino,  folits  Malvarum  modo  liivjiis,  lubtus  vi- 
ndibus. 

Ambroda  inodora  foHis  non  divifis. 

gigantea  ino^lora  (bliis  afperis  triiidis.  , 
Anchnfa  liicea  minor,  quani  Indi  Paccoon  vocanc 

(aplbs  ca  pingentes. 
Ancmone  lanfblia  (ylveftris  alba. 
Apocynum  ercdum  non  ramoCum  folio  (ubrotun- 

do,  iimbellis  Horuni  rubris. 
Apoc.  ercd.  non  ramol."  latiore  folio,  umbellis 

dorum  albicancibus. 
Apoccrcd.  minus,  umbclUflorum  candicla. 
Apoc.  crcA.  non  ram.  Alclcpiadis  fbljo,  umbellis 

florum  rubencibus. 
Apoc  mmusnon  la^lefccns,caule  &  foliishirlii- 

ti".,  tloribus  f.iuiracf  lutcis. 
Apoc.creA.  non  rani.  Roiismarini  foliisurabcl- 

lis  Horum  candidis. 
Apoc.  pctrxum  ramofumSalicisfolio. 
Apoc.  fcandcns,  cipfiilis  brevibus  fpinis  afperis. 
Apoc  fcand.  c.iplulis  alatis. 
Apoc.  (canil  capfulis  pt.inis. 

Hxc  (Jmni.i  filiqu.is  forunt  tumences. 
Apoc  crc<5l.  ramofiim,  caulc  rubente,  foliis  ob- 
iongis  parvis,  (iliquis  [ex  (lofculis  .ilbis]  tcou- 
ifliinis,  bin.iciin  ad  cxtrcinicatcs  con|un<^is. 
Anlamm  tnphyllum,  [<n&  vindi. 
Arifi  triph.  nunus,  pcnc  acro-rubcnce. 
Aril  Dracontii  foliis  peiic  iongo  acutninato. 
Anim  aqiiaricum,  foliis  in  acum«ih  defincnubus, 

frudii  viridi. 
Arum  Huitans  penc  nudo. 


Caj  duusjaccoidcs  purp.  foliis  fubttis  incanis,  ca- 

pitc  vilcofb. 
Ciryophyllata  (lorc  (cmper  albo. 
Oflanca  pumila  racemofb  fnHSu  paivo,  in  fin- 
gulis  capiulis  echinansunico,  Cqc  •Cf]^tnqiia« 
pin.  Aucor  dclcnptionis  Cuohux  cx  hac 
inice  ChtKol.itam  ficri  rcfcrtnonmultoinferi- 
oicni  ci  qua:  cx  Cic.io  fit. 


Conyza  coerulca  acris  Ameriana. 

Cuaimis  frudu  minimo  vindi,  ad  maturitatcm 
perdu<ao  nigricante.  Fru<aus  BryoniaC  alSx 
bacca  non  raultomajor  eft,  aijusprimoafpectu 
(pecicm  cflc  putavcrara.     ..  ; 

»•  • 

Deiu  caninus  florclutco. 

Digitahs  florc  palhdo  tranfparenti,  fohis&cauJc 

moUi  hirfutic  imbutis. 
Digit:  nibra  minor,  Jabiis  florum  patubs,  foliis 

parvis  angulfis. 
Digit.  lucea  elatior  Jacei  nigri  foliis.  "'  ' 

luteaaltcra.  foliis  tcnuiiis  difledis  thcds 

florum  fbhaceisL» 
parva  comu  coccineis.  ^ 


Eryngium  campcflrc  Viicca:  foliis,  fpinis  tcncUii 
ninc  inde  marginibusappodds.  .  « 

Euonyrauscapfiilis  elcganterbullatis.  ■. 

F.  ; 

Filix  mas  foliis  intcgris  auriculatis.  ' ' 

mas  rachi  Icu  nervo  mcdio  alato. 
foemina  foliis  per  margincs  puJrerulcntis, 
(emimbus  Hmbriatis. 
Fumaria  filiquola  lutco. 

Siliquofa  altcra  grumo(f  radice,  florilxis 
gemellis  ad  laoia  con|un<ffas. 
Fiingus  (exftercore  equino)  capillaceus  capirulo 
rorido,  nigro  punt^lo  in  lummitatc  notaraw 
Ex  recenti  finio  nodu  exoritur  cauliaihs  cie- 
<ais,  vixdigituni  longis,  capillonim  inilartenui- 
bus  nec  minus  denlis  (cu  confertis.  Singali 
Cauliculi  parvulo  globulo  aqueo  coronanturt 
qui  in  fumma  fui  parce  macula  parva  nigra  Li- 
maas  oculo  (imili  inlignicur. 

G. 

Gcntianzaffinis  foliisglibris  (crratb,  floribus  Ra- 

nz  refcrentibus.  ^ 
GJadioluscarruleus  hex^talos,  caulc  ctiam  gU- 

diato. 

•Graaola  foliis  latioribus  (erratis. 

«  « 

H. 

Hcdera  trifolia  Carudenfis  foliis  (inuatk 
Hcllcborinc  flore  rocundo  luteo,  purpurcis  venis 

ftriato.  €$c  d^kaftnc  flolntc. 
Hclxine  lati  (candens  (emimbus  ma|oribus. 
Helxine  frutelccns  Bryomz  nigrz  fbhis,  c^pfulis 

criquctris  amplis  Pergamenis. 
Hieracium  fruricofum  latifohum  foliis  pundulu 

8c  venfs  languineis  notans. 
Hyacinthus  Occidencabs  florc  pallidecoeruJea 


Ccntaurium  mmus  cauie  quadrato  aUto,  flore   Hypericum  parvum  caule  quadfaco  fcu  Alcyron 

 minimum. 

Hyper.  pumilum  (emper  vircns  caule  compreiTo 
Iignco ;  ad  bin^  lacera  abto,  florc  lutco  tetra- 
petalo,  feu  Cmx  S  Andrcx. 
Hyper.  frutelcens.  lutcura  Phillyrrhea:  foliis. 


camco  amplo,  u/ubilico  lutco, 
C>entaurium  luteum  A(c>'roidcs. 
ClcmatiS  purpurca  rcpcns  pctalis  flonim  coriaoeis. 
Clcm.  credVa,  humilis  non  ramoLi,  foliis  ^bro- 

tundis,  riore  unico  ochroleuco. 
Cochlearia  florc  majon   In  locis  udis  ii  lalfis 
protul  rcmons.. 


Jacea 


Google 


A         E3^T>  1  X. 


'  "^-     .     ..    .  ' 

JaOM  nott  raqiota  tuberoOt  ratlice,  fbliis  plui-imis 

rigjUii  peraoeulhs,  flnt-cs  fcrcns  multos  p;irvos 

fuboita  afrmCii  m  (pica  ad  caulcni  (cdUcs. 
^lfr  non  tam.  tuU  rai.  follis  latioribus  floret  lo- 

rens  pauctoresj  ma)orcs,  (qiiamis  hiantibus  ar- 

matoi  cc  pj<.liLL:l;i  curtis  iniidcntes. 
j4Coba-a  lanata  i:bliis  brevibus  (ubrotundb,  lanata 

altera  &hts  longisanj^ftis. 
Jkrminum  arboreum  Qiis  ampiis^  oblongisf  iib 

pern^  vireniibusj  fubtus  leni  c^tde  pufelcen; 

libus,  fl^res  albos  inqn.ituoi  Lcini.is  longAi  an- 
.  gu(Vas  ad  umbilicum  i^fquc  particos  rau:matmi 

rerens.  ^ 
Iris  aculeaubacciiecaarborea  minustfirWb 
Irk  comilea  ladfcliii  fcai^EuAifolia. 
Chamg-Iris  fcmii  odoratifflmu  lariftJia  ciwafca 

repens. 

^eo^Uiim^Mm I^^M^  tufflwtibas^ 
<hfflBoBip  wniipoiii  fenetn  oomuicwibiM» 

Pfeu^Lath.  lutJvriutus  (iliq.  tumeQtOQIIlil1ttitf> 
basdu^ioem  leriem  knnnum. 

Ijaras  Tiaai  Bodbui  «Ibidb  eleganter  bulUti^ 
Siaiinwlum  apertus  pyxidt  &M.M>fldRlliue 
(vt  tUMituinqaain  pidam  yOa)  TtnuGs  «|t  . 

IjllO>narciiEiS*numilib  albus. 

Liliuro  SMartagon  i^oribus  rcflcxis  cx  luteo  ru- 
bentibus,  purpureis  maculis  clt^anter  notatis. 

LHium  S.Marti«]a  DufiUnm  flonb.minutilGmls 
hcibaccH.  Caalem  nabet  rix  dodrantakra,  ver- 

•  ddlJo  fidionim  unico  cin<?hin],  ai)us  (uniniitas 
quatuor  (ionbus  redexis  Solani  lignofi  doribus 
maenitudinc  haud  xqualibu^  pcnicnHi  panris 
inudendbuscoronantur. 

Yjliom  Sguillae  foUis,  denticellis  parvis  ad  mar> 
gmcs  (crratis.  Caule  cft  alto,  nudo,  ad  aijus 
iummicucni  proJeunt  florcs  in  (pica  felBles, 
pctalis  parne  ad  imum  (i:t  loqni  amant  (e- 

■  cialcs)  qua(i  erafis^  ftaminibus^  (cx  (ii  non 
male  mcmini)  purpuro  arnudl,  mole  (iia  a- 
liquantulum  depreflis.  Flos  quamvis  albeftu 
non  admodum  pulchcr  Gt  pergratum  (Moeco- 
dorem.  Radiccni  h.ibcc  imbricat.un  Hiftar  lilii, 
folia  craflaadmodum  &;(ucculcatj,  non  tamcn 
Scmpervivi  (peciejcft. 

fjonchitis  raaxima  toiiispiaius«.<.noadencatis, 

■  necpulveru!enrismacn&nocatis,nnoinoelpite 
folioiuin  unicum  protrudcns  caulem  foliis  an- 
eu(lionbui>,  pulvercm  (eu  (cmina  in  mem- 
mnniiiqiwu  incaplalii  fereoiSiui  compofi' 


Myrrhb  minorpnKanibens^  ieu  poditt  CerefbJi* 


um. 


N. 


Londiiti$ma)or  Polypodii  fade.  H*c  atque  ett 
am  vulgii  ib  finiih  modo  florul.i  cfl. 

Lychnis  pluniarja alba,  fbliis  ad  geiucuhim  quam- 
oreruci-uimpofitis,  theds  (^orum  tumentibus. 

Lyfimachni  li***  nttnor»  tolits  8c  floribus  purpu» 
nopuii^ani  • 

Ljffinudiia  fibgjDola  luteamiiior. 

M. 

MehOa  elador  (bliis  magnis  dencatis  glabi  !s,  ad 
eeniouhm  binis:  floresodoramsluteospatulos 
ftanuna  bina  quafi  cornua  protrudeatibuvia 
fiimmitate  cauliuro  racem.itim  tcrens. 

Mercarialis  tricoccos  hcrniaphi  ixluici,  (^.id  folio- 
lumiun^uras  exfoUoIis  criiiatisjuliferaiiuiul 
efififaftom  (erens. 

Mofius  croaus  dcnsc  complicatus  Cuprcfli  foliis 
aMqor&minor.  IniuPcquadampropeSabinas 
iiiliiiCapidB. 


Nuxvciii^ia  Vu-giniana  Pari. 

O 

Orchis  pahnataclcgans  lutj.i  ciim  longn  calcari-  • 
bus  lutos,  palnutaiutc.i  iiiuior  nullis  calciri- 
bus.  Hennaphroditica,  tiore  muiocef  calcaro 
bngiore: 

Qrlpnum  floribus  amplis  luteif,  purpureo  macu- 
latis.  cujus  caulb  fub  quovis  vcrticillo  dcccm 
vel  duodedmofobiscft  cu  cuiv.cu-.ctus. 

Ong  cujus  ramorum  (ummiiates  Honbus  dilut^ 
rubris  in  verttdllosconeQftisooirQnantur. 

Orig.  ibliiiad  fiimmitarag  caulium  cank,  floribus 
makb  pallkli  ccsnil^  in  cymis  ramorum 
densi  ffiparis. 

Ornithogalum  luteum  parvum  foliis  gramincis 

hirrutis. 

Orobiqche  radice  dentitt  fiaule  &  florc  albo. 
fios  ejus  quem  nntcnn  in  luio  cautc  Gooiiycri 
Orob.incKei  (imiJis  crt:  fcd  major.  Conceprac-u- 
li  fenutulis  vemer  (eu  mts  pnxubfiran^  nop 
raoinda  eftiedGaiialifubia. 

P. 

Pcpo  fru^  parvo  compreflbk 
PhalanKiuni  ramodim  flonbus  albis,  adfimdum 
vindibus. 

Phalangium  aibum  non  ramo(um  flonbus  albis 
ad  caulem  fpicatim  (cQilibus. 

PhvllitispacTalaxaiciln  per  limautaceifbliipco^ 
fcra.  t 

Pi(um  fpontancum  purpureum. 

Planugo  aquaucalaciore  fblla 

Polyigaia  fen  Fknambarvalis  flonbailateif  iaca- 
put  oblongum  congcftis. 

Polyg.  rubra  (pici  parva  compada.  '  ' 

PoI\'K.i]a  (picaca  rubca  nujor  fbliii  fie  cauNmi 

CQeruielcenobus. 
Pol.  quadrifolia  S  oudata  floiibai  ex  viridi  ro*  ' 

bencibus,  in  globum  oompadi& 
Pol.  quadrif  mmorfpka  parva  rubente. 
Polygonatuni  ramofum  cap(ula  prifinarici,  r.t- 

modtm  petickUacum  flore  ochroleuco  capfiiU 

trigona. 

Polfpodium  parrnm  fidSi  mintttimfirracis. 
Polypodiun  minui  akerum  Soolopendriz  facie. 
PottiHQgfmi  Viigjuiianaiiii 

Q, 

Qaercus  vari^  (pecics,  i  .Pumila.  i.Alba.  3.  Ru> 
ora.  4.  Hifpanica.  5.  Caftaneae  Iblia  6.  Uni 

aut  Salicis  t-oliis.  7.  Fruncofa.  Harum  priniain 
in  Hiltoriaj  quintam  in  Appcndicc  memuu- 


llanancobiiMialiAiift|]o,ndicegramola;  A- 
nemonc  fylv.  # 

Rapuntum  minimum  glabrum.  In  uliginolii  mi- 

nus  glabrum  iio;  c  ■xiiluiiore. 
Rlumnus  Pninifbiius  frudu  nigro,  oflicub  com- 

preflb.  Cl^eUaclt  ^ata). 
Rtaus  raniis  ez  fttpiie  puliulancibus  glabris.  Hu- 

jus  mmcus  carpi  cralfitiem  nunquam  (iipcrat, 

pollicis  raro  cscedit.   Baccz  (aporc  fiuu  (ub- 

ialfb  cum  pungcnti  illo  acore  qui  in  Tamarin- 

dis  (entftur  nnxto. 
Rubu  parvafoliolisad  geniciilum  ununquodqae 

binis,  florecGeruleo  fiitulorai.  ^ 


Aaaaaaaa  % 


RiiK 


Digitized  by  Google 


H  I  S  T  O  R  I  A  P 


LANTARUM. 


Riib.  r^rva  latifolki  foliii  ad  geoic.  bioib  flora 

rubcnto.  • 

s. 

Siniculafeu  Auncula  urfi  Cydammi  florc 

Saxifrasa  pecnea  AlfiiMAliai 

Sedumuxaule  pamun,  caidegnGiU  aphyllo,  flo- 

libi»  rabmtibus.  «  a  n_ 

SolaniiiTi  verticilLici-.m  lanrnlium  molk^  floaoas 

obfoletc  rubris,baccis  luteis. 
SoL  vaticilL  anguftiore  fblio,  florc  ochroleuco. 
SoL  tripbyUum  m.  tripecalo,  acro-purpureo,  ia 

fbfionim  finn  abtqne  pediculo  (effili 
Staphis  agria  fol.  clilute  viru^ibus. 
Stramonium  fiintiofloris  cueniico^  pomisloagio- 


Tridiottiaiiw  maior  fafe  toops«ificularisL 

U 

ValcrianaQraca  fcu  Valcriana  coeruleamtaor. 
Veronica  pratenlis  ScrpylUfolia. 
>'tola  tricolor  nudo  caule,  foliis  ceiniiusdide^ 
Viola  alabaftritcs  penuphyllea,  GocMearix  Cipo- 

rc,  Nafturtii  Ipecies. 
Urtica  urens  ma)or  Ieminibusromnd2s«comprep 
.  &  locnlaineiids  viridibus  iiidufif  ftia 
idifpofiWi 


liuer  leiniiu  ad  me  e  Virginia  trahrmiila,  /ftm 
ifSfj.  ab  eotlem  D.  Bmifter^  nonnulla  invenio 
quoniroiid(niiu«ii6wCacalog!oiMiiliabeMttn 

y-  g- 

Erigeron  (frutex  marit.)  Hafimi  fifio : 

arborelbens  Acnplicislblia 
Eryngium  ninii  PoruLrc  felHs  ii  D.  S^«gge  ao- 

ceptum. 

Enonymus  (nimali^  mcmini)  Pyracanthz  foliis... 

i.ylini.ichia  lateacomiculata  mantinia, 

Cynogloilum  coemlcum  Bugjbffi  fbUis. 

Senz  fpurix  cres  fpedes  qoanim  una,(iliquis  eft 
hir(utis  i  U^^/rj^eacccptx.   Dux  .\me  fata: 
gerqunirunt  & [}iant«spro(iu.\erunc, qux diue 
Ipeacs  PaiomiiiohBifiifiiiiedetcripcs 
dcbanmr. 

Piftacia  nigraCoryU  fblio  D.  Sfrtgge. 
Ulmus  fruAu  Lupmina 
Ricintis  ponrus  Urtica:  folto. 
ConToIvulus  bicapfularis  fcminibuspappo  alads. 
Phaiangium'  fpicatum  Hofculo  Arooteo  buUaio 
auiea 

Lidiofpermnm  floribus  roftratis. 

Ridnus  (hitefcens  Fici  foliis. 

Gramen  marinum  echinatum.  Hujus  fe.-iiin.^  eci- 
amzD.SfrsMt  accept^quarhacxilate  inhoi^ 
•ofittipnniiuniii^  led  aoolflam  ad  fivg^ 


COM- 


Digiti?ed  by  Google 


COMPENDIUM 

Hiftoriae  PJantaram  Mcxicanaruiri 

■  FRANCISGl  HERNANDEZ: 

^  •   "     ■     '  .  ' 

PRIMttS  LlBElt 

J^it  dc  TlatuU  in  genere,  tiimirum  de  eartm  nominibiHy  conVenkntiis  Jijferentiis^  Je 
genenaiombtts  mtUatiombHS,  fartibuiffaporibus,&,c  defmhHS  ms  Ubro  ^rimo 
fSJloria  hujus  Mjdms  ftantm  Juffcm  iarhitramitr, 

'  '    '  •  •   •  , 


•  LIBEk  SfiCUKDUS.  Cap,L 

Coapatli  S.TUmiKmf^^lSmaaiL  Ctrjimfifa  jMbriiww  Tnil^fii^  pn  ftrtm  tdnhmi, 

'  •   ■    .  ■  .    .  * 

RAdixflitiim  difcutit,  ofla  conlblidat,  urinam  evocat  Jus  dccoAi  ^ickm  ev.icn.mdo  air.uc  ily- 
faiterias.  Cortex  radicis Ifi.^paiviere  pernovein  diet  ooatinuos  dcvoratus  dolorcs  clae  Vene- 
iGtaittKlfliiMpeiMieBir»  iMOi  fitwiiwiiif iimh  fii^tt^ 

•C^».  Coapadi  n.  &TaoiCEiic:  Cerymt^trs MbniimM lkmmuef«lio,fia-tliiuot  rUmUirm»» 

Tempaamcnto  &  viribus  cum  pra:cedente  convenir. 

•  Cdiptdi  UL  S,  DtTepegoaqinliOo:  f^tf*  Aitxkmt  tri^Bttt  fitrt  tdhtrAdict  ti^o^d. 
Hii  oboBUTCsnieotiiiii  in 

Goapatlt  IV.  S.  ^muAmuatftm  CAP.XU  Jefcrift0mftkitUmgit,£fitrmkiaudtfgrimirmiM0  ' 
ttrmtfhrihmwtiiitfMimfpUfiiiradKttJtrstM, 

•  <     •  •  ■• 
Vide  duas  alias  pLintas  CeapatU  nomine,  frigida  temperie,  infra  lib.  8.  stp.      &  v'- 

At  quia  (Annotatio  efl  Columnf)  in  prima  Coapatlt  Synonymum  cft  TUmacaz^uipa»,  quod 
nomen  invenimus inalits  pbnti  ,  qu.irum  imaginesSc  nomina  tantum  m exemplaribusextanc  ^01414. 
in  aliaparum  variame  ngaraj  lub  nomine  TlsimKtx^ j  Ftftm  vel  CoMotUf  qus  figDca-iertue 
idenfitmCo^ReiiqiuimK^  an  Piaiiri»  Taria  fen^  TelPlaflitcvariensfiepro* 

ponitur  expendenda. 

•  Cap. Texaxapotla  Htm.  S.  Ptarmica  Indica  DnifoliA  repens  Horc  pallido,  roali  Mcdici  odorc- 

Nanbus  admoca  flernutanieiu.i  movet,  unde  confert  gravedini. 
.  Cap.  4.  XaebauuauH  S.FlosAuncuLc  Oregioella  *  Cluf.Orijmlm  Hugbti,  qax  Hilpanica  voxeft^^^- 
•odem  Auriculac  l^nificam.  Hoias  floris  mcntioncm  fccimus  in  CajMte  de  Caeao  1. 19.  p.- 167 r.at ia.fi.iA 
phnta;  defcriptioncm  omifimus,  qux  hujufinodi  efl,  Arbor  longis  &  anguflis  ell  ftliu,  virore  exatu- 
nto  tindis,  &  e  pediculo  velut  marddo  propendentibus  in  inferiora.    nores  mnvs  purpurafcunt,-*»-  - 
teriti  IieibAcei,  auricu!.imm  pinc  forma,  lucundo odore.    FruHm  efl  Iil5:ji„i,  longitudinc  fcx  und« 
arum,crai£tic  vero  unius  digici :  Sttnku  u)tus  exiniitua  comjMreifione  fiuat  «q^iofa,  funcoue  colo- 
ris  ^nguinei  Clufinsfloris  hafDlbe  CbGiiin  pro  cortiGe  finAnsaliaiins  habuii;  Nihil  hoc  flote  fi»* 
quentiusinlndorumemporiisveildinir.  .  . 

Huic  flori  valdc  fimilis  flos  Hltxtehitl  cap.  10.  defcripti,  nili  quod  plennsfit,  &  colorc  lidiiniliil 
Taiict;  Chocolata:  etiamparitcr  pntioni  .'.dniilLvti.r. 

Cap.  5.  Xicaeoxoclutl  f<:u  Pipsr  Tavalci :  in  hilloria  noflra  dcfcribitur  tub  nomine  Amomj  odorc 
Caiyophyni  pag.  1 507-  v" 
Cap.  6.  Acotttli,  leu  Corymbifera  Mexicana  tuberola,  foliisNaRlitflote  paliid^  rubentei 

Vinkis &temperamenro non  multum  dtffcrti  CM^tft/ir. 
Cap.7.  ./fi.v  .:    0-/.t?c/;f/.  Foliis  An^ cT.ililxis fieniculaccis  g3nio.i!.it!5.   Ncc  flores,  ncc  frj.lns 
deTcrioit,  undc  ad  auod  gcnus  pertincat  nos  latec  Caules  duntaxac  condiri  rcnbit«  fed  dc  audos  edu- 
Wedb^laporeflcodoregrata  Emmderopcnevirinmeftqitnpneoedenee. 

Aaaaaeaa  }  Capi 


*  Digitized  by  Gopgle 


HlSTOKIA  PlANTARUM. 


^Cap-^^  jbtpKSfttU,  Ftm  eft  riiitto  ooodaw:  Afi*  Ajnqffldaliiii^  cat  advei&  binit;  m&jfar 

SterilUati  i  frigida  intemperio  mederi  dicitur,  8e  «*iw  higare. 
Cap.  lo.  Efl  i^c  CaryophyUoa™"^"'Co;  dequo  nosin  Hift.noftrs  I.i&pklfo8.  abanik  QgpiDUI.» 
Cap.  1 1 .  Dc  Cinnanio*no ;  de quo  &  nosprolixc  Hilt.  p.  1 5  59.  &a 
Opi  11.  DeCwfit/'  IV.qnaninos  cognominibusplaiitis  m  inicio  libnrubiaoximus. 
Cap  1 1  Carmniti  S.  Ahnim  Mecbiuniaim ;  KGdaixt  cutn  Terencio  Cacaliani  Micfauacanicaoij ' 
fblib  vuigincsfemcis,  floribus  \mikuxm.1tM£akmf&Qm&» 
a»  ad  Coi  tulam  Matthioliaccedunc. 

TcmfKiramcnto  &viiibus  cum  pracedentibus  ferd  conveniunt  radicos,  quar  vAx  in  ufu  funt,8c 

ab  incoli<i  ma^ni  fiunt  ob  oJoiem  lucundilTimum,  Mofchi  armulLim. 
Caoi  14.  HMtaltxitl,  Arbor  Ancthinarciinilcra,  liqukiambans  pUnt*  par  cft,  fiipue  re&o,  Ixvi, 
'extraenranKOTiroretinAo,  intnscanclicante;  /Sto  ownwgiiaoiminatis  lerratis,  [ioon  pinnau  re- 
prxfcntat.cx  pluribusconiuj^  inombiiscum  impari  in  extreHK»  COinpoliu]  flmk»  pallidilj  goftaft 
odofC  quavis  lui  partc  mirc  relcrc  Anethum,  e|u(que  dfeAus,  Scefficaciuspneftab 
Fmftnm  ligni  ubicunque  infbdiatur  ftatim  radiccs  aeic 
Cap. If-  tldxtcbitl  (cu  ytynOm,  de hoc  qpmus  Htft.  1.  x\.  c  i p.  i ; }o. 
Ckpuf Ib  jLuMtUcotl,  S.  Vii^  dunecicaab  «SbBox  uiinas  educencti  dida,  Folui  eft  AitdMifi»,aA' 
nerib» Amcts,  hirliitis,  per  longum  vcnoiu,  rWinHdkbofiaft^  fibnn^odQEai/inA«panrb,eK 
att»  pdafieiiiibus,  velut  coaccrvatis,  odoratis,  acrifqoe  faporis. 

CWIWI7.  HeitxMcbul,  S.  Arbor  Lonclufolia,  Fo/iweft  Myrtinis  longc^  majoribus  [quinque  awJl* 
'  loHeKiiott  U^]  risido  &  mfcfto  mucronc;  fierilm  coccmeis,  quos  hlotraosfixos  Indi  in  eoMoriil 
{UsWndanc,  qui  &  uterini  func  & cardiad,  inqne ooiidimentis  &  daptbni  QodnoBmpaeftane 
[Fruiftus  Pomo  (imilis,  colorc  Amygdalar,  cui  florcm  mlcdiflc  vidcturj    .    ,  . 

CapiiS.  CbtcbKfstlt,  S.(  hamardr\'s  Mexicana,  foliis  alpcris,  Hoiftas  lltta»,  romdrca  poftre- 
IHO*eaulcscoaccn'ati,&cjIyabub  oblongis  conte&i:  F#/«*  odorata,  amar.i ;  R<i*/w  furculofa,  ^ianter 
niamHi  fert-  expers^  acris.  Appctcntiaro  ezoat  Duai:  alis  cognonunes,  acdivcHi 

Cap.  19.  Hucuusro,  Salvifolia  Mnucana,  floribus  promifcui  qpancb  atque  onccfaliii»  AiMjandl 
pe^culis  appcnfa,  adcxornimbtiora,  fubalbicantia;  jRjirxtcnuis,  longa;  Odor  flciapor  LavcfKb- 
Uc.   Exterius  appolica  nKdetur  dolon  vcncriculi. 

Capu  v>.  ToUMcbkl  AnfiotbjtSthxhot  cft  magoa,  toliis  Mali  Medicae,  duplo  MOgionbus  qoae  ab. 
Icedania  veft^  in  caule  rehnqaniit  Flosodorami,  pol^peealos,  ouema  paite  nedia  Ticefiani^ 
ciKUm orasexcinereo lutcfccns,  quaruor  digitorum  diamaropctalis intgput  paitecavis flcparporo* 
iubcntibus,  tn  extremo  lutefcencibus,  pinguiU»  6c  glutinof»,  fingulis  polloaril  cquaotibus,  imiDODe 
medio  virente.  f/<rj  cfligies  noa  p.irum  fimihs  flori  XL'cbirtacaz:li  «p.^.  delcripti,  &  eundcni 
pfiim  prWtjnfj  jparitoque  admiicecur  pouom  Chocolarx.   Caidiacus  eft  &  uterinos,  fterihtacis  re- 


C1p.11.  Ttt*aiacccotk  S.Herba  lAochifolia,  DodrantesqiMaiOca^eft.i9ttQhI^^ 

/i«r»>«/ candcmibus,  calvcibus  parvis  taaij;  r«fiM(uculo(b,  m(boc(Hrioe,  odorataflcreunofijdolo- 
.  lei  fedante,  tula  &  devorat.i.  ,  , 

Cap.  XI.  Ctfahc  TUcofmli,  S  Convolvulus  Cinnamomcus,  i  radias  faporc  rchnolo  &  odoratOj 
Vohibilii  eft  hcjba,  folm  cordiformibus  (ed  loogioribus  &  magis  acominatis,  venofis,  elutino- 
fis  &  lalivoiis,  ciebris;  RWice lucca,  Rhaphai» iinuli,  digimm  minimum  ciaffi,  ^V^?  VGUOafifiC 
odorati.   Nilcitui  in  cahdts.  Diurcoca  eff  8c  ftbriBiga,  hydrofttcis  mcdcmr,  fiCOOOviiinonenir*^ 


curat, 

Capii).  Tox^toBt,  S-Juncus  capiUacut,  RMilica  famdic  capiilacas  >  catiiti  twetes,  lacves,  cavo^,ge 
iecaeanMncft^wi»  lutea  obbnsu:  JT"*"' '  ' 
dbca,  uterina,  aftringens,  undeniua 


Cap.  14.  TommbmitiU  ctfatU  S  AriAelodiia  Meneana :  Hoiai  de£ii«MMtra  vide  in  AppendicBi. . 

Capa^.  CaniiiR.i  arbor,  Lignum  Aromaticum  Mon.»rdis.  vid.  Hift.p- 1801. 
Cm.V.  rttlo-HM/ofttlt,  S.Kadix  Cafyophyllca,  Foliti  Mah  Limoraae,  (ubcus  candicantibus  SC 
biiiuM,  (apem^  nigricancibuL  FMm  candicanabm  modids,  frit&mpuro  orbiculari :  RMJieibm 
cand^dts,  acnbus,odonKisCar70pfayllorani,  qjBBremviQmfiippferepottimiodhoCcmedH^niBnii» 

ln  caJ idis TiUmi colljbos  naicimr.  -\ 


LIBEK.  T£RTiUS.   Cap.  L 

Copal  Quahuiil  S.ArhrOftt^sL  CtfdtAiittQmikiMi  lyrfQif  Fvnr  f^.t^. 

C^Ow/Indis  (uc  alibi  monuimus)  quodlibct  gumnu  genus  fignificat,  fcd  qviod  .ib  luc  Arbore 
lcu  fpontc,fcu  fcarificaca  fltit»v'if«)c|Wit4diciair,  nobismHifloru  e  MonaidL-  deloipfum. 
^  Aibor  eft  procera,  foliis  quernorum  fortni  8c  magpitiiiiinc  [pinnuhs  fohonim  mtcUige,  fo- 
lia  cnim  pinnata  i»nganmr  i  pluribus  huHifinodi  pianarun  oonjugaciombus  compoma :  medu  ed' 
am  cofta  quibus  puma:  .vineaimtur  mcmbrai»aBlOl||  fidiaodi  aote  oftoc  Vk  leotiwoj  FniduoO- 
lotundo  &  purpuralwnte  Gummi  iaporc 


Oip.  *•  Ctf/x»/  QuMbmtl  PMUbeme,  S.  Arbor  Copallifera  11.  feii  latifofia.  Mediocri  cft  magnicu. 
diae^  MUtkaaxn,  &  Rhoi  obfonionun  perqiiam  fimilibas tom  fbrmi,  tani  maignini4ingj  nimfii- 
am  oobre  Iquallenri.  Gummi  fHllat  non  abfiimilepfvoedemij  ftd  {tti^^ 

C:ip  Cifal  QHaubx:od,  S.  Copallifera  III. Lcprori  (lia  1,  qu(>d  fci.  nienilir.in.im  c\rcrn,.in  ficili 
exuat  ;  foitu  c{\  pai  vis  oblongis  [Icon  numcrohlfimas  pinnatim  ad  uiumcojVun  ami  jxas  rcprxlcn- 
tMt,  ad  qumdecim  ufqucconiugatione»')  fniAu  icinofo,  iineulatiro  dependenie:  gummi  pjuco. 

Cap.4.  CofMlii  Totopecenle,  Copallifera  IV.  Maii  Medicae  foliis  inaxrxA  viridibuL  Aiborelt 

7ttof*Si^ahuul,  S  CopaHircra  V.  montana,  Arbor  eft  meJioc  is.  unclonisnilio  [Hu- 
jnsetiam  foliaiconpiniuureprxlenut]  fruauGlandibuslinuli,  quendam  vcluci  Sciojiliuum  coa- 
tinente,  opertum  lucidi  6c  reiinori  quad.im  lalinr^»  aiqaeindiMntfem  Intra  le  nucteiiffl  caikUdum. 
ad  molta  uolem.  Thus  Indicum  dicitur. 

Capu  S.  OtkU  Cofdlli,  CopaUifcra  VL  leprofa  IL  Arbor  e(l  mediocris,  foliis  obnmndn  parvil^ 
acin  i  fqui:  racematim  depeodencibus,  Oxyacanthae  fimilibus,  valdi  odoFaiis  glutiiiosHqiM;  FoSiu  ad> 
nocancc  Terencio,  (itu  6e  figura  fimilia  (ont  fbliis  (i&qux  arboris.  ' 

Cap.7.  Tecopal  Quabaitl  PKZai'iu.tc  S Cop.illifera  VII.  Icptipliylb.  FuIim  c[\  pinniri^,  parvis,  mt- 
nimi  (erratis;  fruiitu  parvo,  rotundo,  Piperi  riguri  non  abliiiiili,  fed  coccincOj  iingulis  binilve  adnif 
per  incervalla  ramis  appenlis. 

Cap.  8.  Xacbicifm,  aliis  XtrsftKfu,  «n  XoloGha>paIii  Gomarae  apud  Clufium  E\-ot.  p.iot' 
CopaJlifera  VIII.  mei^lbtBs  prafiin^fiiTatis.  Arbor  efl  mediocris,  flipinbus  imp.n:;j  odoiis: 
liquor  cxftillans  fulviis  eft,  Ltmonura  odorem  valdc  refercns,  ThurL^  Iiidui  g^nei  ibus  .mnuniiran- 
dus.  adnotantc  Column.1,  5}  polliccs  longo,  duos  lau«  obfcurc  vircntia.  i?«r«  exiongisca* 
kcibus  diiut^  virenQbus,  denfis  il.iminibus  luceis  ooBipaai  An  »»M«««"m  Uicicc  fiilio In&  X& 
a£tum  Monard.  cap.9  ?  de  ciuo  Hillor.  p^  1 7f8. 

.  Cap.  9.  A^imucbt  cofsBi,  SCopalbfeRi  iX.  fblRsMali  Medicas,  floribus  coccineis.  Atbor  cft 
aia|;na>  ftipite  cindicantiius  punSis  diflin<flo.  Htir,i5  gummi  ylntmt  nomiullis  vocitur. 
.  Cap.io.  WeijjwAK/r/ ieu  CM»  arlx>r.  Arbor  Mexicana  cortice  amaio,  fnictu  in  otbiailis  ftcUacis 
ftipiti  adnalcendbi».  Duum  eft  gGHBtlimj  Alcerum  fiipitt  magno,  I.,vi,  fulvo,  Cc  lenta  referto  me- 
diula s  FUrUm  candicantibus/Mirintiomit.  thiSm  Ponbds nudbus  Dar  eft^  caadenn  iuceique  ob- 
duAus  membrana,  9c  xmA  Bqpork  Akeram  fiXk  Mafi  Medic»  (ea  majoribus.  Dc  bujus  gummi 
quod  incifb  cortice  emanat,  HiSi  3a,Sto  Chocolarx  interdum  admifceri  folito  nunnulla  ^PwmHmanr 
tilia  Aromacica  pedca  vtde  Hift.  noft.  1671.  Piura  de  e|us  vinbus  vido  hoc  in  loco. 

Cap.  II.  Arbor  Balfamifera  L  Htrn. BtitxdUxitl.  DehacvideHiftor.  p.  i-^S. 

Capkia.  HuacMtx,  Baliamiiera  IL  baociftra.Aibor  eft  mediocris  aiticudinis  &  craffiiidj  inaterie 
fona,  inoorruptibilijodora ;  ftHm  luteisdenarii  anmfitndine ;  fiere  parvo  candicance,  bacds  LauiiB 
coftice  confi.i(ao,  aqua  maceraco,  demum  infblato  8c  exprelTo  iiquor  b.ilGmicus  extorqucturg 
£xtrahinu:  etiam  ex  foms  flillatitius  liquor  ad  multa  utilis.  Surculi  ad  dcncilcalpu  coiumeniaiuur» 

Capk  l).  BalfamifcrallL  MariperuUm  dlcti.    Dcqiia  cgimus  Hiftor.pil^f^. 

Cap.  14-  BaliamiferalV.  De  Toludiaa^defcriixaHtft.noft.  p.i7f& 

Cap.  I    MA  aAorthsaakm  PenianajDefcriMnirHiftor.  noftre  p.  tsS*. 

Cap.  16.  Ttcamabaca.  De  qua  vide  Hjftor.  nofl.  p.  184.15. 

Cap.  17.  TiabveUiet4  .^Habmitl,  S.  Caragn.i,  Delcript.  vid.Hiftor.  p.  1847. 

Cap.  ii(.  XocbiototxM  ^ddbmtl,  S.  Liquidainb.in  arbor.  Hift.  p.  1848. 

Capi  19.  Itue  AunAxittl,  S.  Galicmifera,  Aibor  «ft  mediochs,  fiiim  obrotundts,  fiipicibui  &  p> 
tficulis  rubendba.  Gommi  ftillac  cao^um  acrii  fapofaii  ad  dyiennrias  wile,  qood  aqnaiki  fai  qua 
inBindiCur  ladeo  ttngit  colore  Balfami  Anciquomm  infW. 

Cap.  »0.  Copaliic,  S.  Arbor  Copallifera  cuciculam  exnens,  Ocymi  fbliis,  frucrlu  Oxyacanth». 
Oumrni  in  (iltcndisdyfentcnis  celebratur.    Hoc  eti.im aqux  inftillacum  in  hc  (olviti;r. 

Cap.  XI.  Tz,in*  OoKmiU <juabmtil,  S  Arbor  La cciferxFoIia  Acadxifigjrptiaae et  acctibkuc^ ftipttea 
paipaceoi.DeLaccavid.Hift.noft.  p.i5;{. 

CapL  11.  Ex^tubiud  S  Dracoarbor,  do  qua  vide  Hift.  p.  1 59S. 
.  Capki}.  ExjfiuAiatl  fecunda  ^uambiukutti^i,  Fbliis  eftmagis  orbiculatb,  hirfutis  ficalperisjaa& 
ib  corticc,  radice  furculola,  juxra  aquas  nafcens,  ad  eadcni  unlii  .id  qi:.r  prxcedens.  • 
-  Cap.  14.  Mtztfutl  SSibqua  Acac»,  de  Acada  rid.  Hiilor.  noit.  p.  976«  977. 

Capwif.  A£«fNif  Midiaranenfii» Acada Nft Hi^wni» IL  Bbln«ftedionb.MizqiiidviilBi* 
pxxy  &  fpiniscarec. 

Cap.x6.  //wcipMMfHuaxacenfts,  SRicinnsNo.Hifpaii.  inleritar  ICft.noftrz  Append.  P1S5& 
.  Cap.  17.  Ssjfi^M  arbor,  dc  qua  nos  Hift.  p.  i  568. 

Cap.ib.  TiMstb,  Arbulcula  Mexic.  Rhaphani  lylveflris  foliis,  (^oribus  candicancibus.  Radixfur-. 
cdola,  acns,  odora,  Lui  venercsc  medetur. 

Cap.x9.  HtdXMta  SLienumSandum,  vid.  Hift.  nofL  pt  i68(.  Qxamam» 

Cap.  ;o.  MmJxttbitl,  Arbor  nodiflora  SanJiud  fbKis  A:  nmbellii  Ar  RU*  firertl  JKMi  lunt  $ 
fltfcHli  orbiculares  &  paitentes;  anni  r.iccm.itim  dcpsndentcs,  pcr  matnritatem  purpurei.  TuOKUtB 
dticutit  aiu  marurar,  pulvis  in(perius  medetur  ulceribus  inianab.  fcabid,  lcprx,  {fic 

Cap.  V*  CajohxM  S  Ttftaim,  Arbor  falvifolia,  Thus  rcdolens.   Mediocn  cft  magnitodine^/ffi- 
ar  Saivuemajoiibus  iupan^  ntondbfls,  fobtusfubate^  piqpnhos,  VeriMi|a  modo  iurfuas|  J%rrto 
etttrenuiratnit  inBdiBDaclBWoBiniCoryniiwmipfiKMMn  fdot  cctopofiMl  CSiiivuciiniel|»tttm- 
nis  oonveaKaAftibaii  Baiiiufeattimpofitegatoi^qiciieeiant  felianimflmi^ 
incdicnciir» 

Cap.)i.  NMtlttufntUM,  &llMti  GifDid«ri>or,  magnaeft  8c  excelfa,  fohis  Okr,ot!lanris8e 
amarii.  FroAos  6  trunco  enacus  racenmlon|gos  ooinDoni^  cuins  pediculus  robetj  baccx  Vcrofuat vi* 
lida.  NaoaiiaipMiii»/  p.  ^89.  de^ftalwicoadcmefe 

Oqb 


Digitized  by  Google 


HlSTORlA  riANTARUM. 


C.ip-  ;  V  ^aubtlcpasli  S  Arb<)r  iRnea,  Ncrion  <ivc  Rhododcndron  Mexicanum.    A  nolli ace  Ne- 
rio,  adnot.mtcColLiinna,  niApniiuoine  difJcrt,  fbliis  longitiuiinis  pcdalis  &  latitudinis  pollicuni 
Scqaodncrvulifoliorumcircatblii  or.is  coii|ung.intur.   Eodcrn  obferv.inte,  Ncnum  ctiam  noftro 
iaao,  non  lac,  lcd  copiofum  luteum  fiiccum  Apficyno  limilem  habet,  m  radicc  tamencopiofum  al- 
bom  lac emittit.   Idem  ob(ervavit  in  Pcnplocis  &  vul^ari  Afclepiadc.  vid.  Annoc.  in  Recch. p.868. 

Cip.  ;4.  ^i:ihy'K,  Arbor  Fcctida  Mali  Medica  foliis aaiminaTH.  Goctexafthagi^&  fluxumalfi 
cocrcct.    Succu^  n.ulbu^.Ktraiftusfternutamcntacxcitar. 

C.ii-).  A'''^^f  AiNor  pc-nt.iphvll.i- Nlcxican,!  rioribtacapillacds  CtJccincis  &:  .ilbis.  Florcs 
anteloboiumexortiim  piofcrt.  Turii  Ddcriptio,  tum  figuraf  notante  Colunuia,  tioflipK)  Indico 
F^Mueltaininsaptc^conveniunt,  n.Kjli.1  incodem  pedicmo leptena Itaberac. 

Cap.  %6.  CMMfdta».  Baccifcra  Ccralifolu«  floir^oaenileis,  adois  porpunMiigriGantibiis.  Foltt 
aftringtmr,  tmde  diarrnccas  compefcunt,  &c. 

Cap. ;-.  T^^^mxocbitl,  Arbor  McxiCiina  Mali  Medicac/^//i^',  Cvnonhoi^i  flore,  Rofxo^IorCi  To- 
to  anno  tioict.  Fios  codiioncro  |uvat  &c  commendandi  halittis  causiChocoI.ita:  adniilcetur. 

Cap.  ^H.lUlMutly  S.  Ariw  voaiiioria,TrilUiaeft,^/MrSaIvue  pinguioribus  &  mollionbus,  flori- 
bus  ipicatis,  parvis>oooGKM»i  ez  quiibas  aiani  pfodoauinir.  ^Audar  OnquitColanina)  proacl. 
rts  nirqu.is  pofuiflet  fadle  ad  Anag^iTinrererri  pofleockqiiScvirei:  fiqoiaenitim  d  cathsiticun  «e> 
tribuir.  l.|u(dcm  nominiscn  :}lh  ilaoita loiig&diTerla  pb4»o.  Sed  pk4fi'adcftioonfim3isfabSj^ 

nonynH)  vocibulo  lf  z,!ac  tUtjmat! 

Cap.  ;9  chatalLuu,  S.  Caflia  fylrellris.  Vid.IIift.noft.pkt747.  Iioii^qidsa»iCaffiafift.1lrafii 
liana  latis  conv  enit,  flons  colore  luceo  ab  eadem  difierc 
Op. 40-  cf(  dePalma  coccifera,  deqaa  noc  prolix^  p>  i  ] 56.  &  fequencibafc 

Op.41-  ^<-i't//,  Mcdicina  tinaendo apta,  i.e.  Urucu.  Viil  Hift.p.1771.  . 

Cap.  4-.  R'«i"Cp)t^',  Palmxlpccies,  Areca  S.  Faufel  ditta  nobis  vitictur. 

Cap.4;  l^cnl  S.  P.ihna  momana,  Arborcftfruticans,  duos  tr^lve  ab  radice ftipites  t3i&ta\filim 
Ionga,angulU,  cralla,  Iridis  fcrc  iimilia,  (ed  longc  majora,  acervatim  ab  excremu  fttpitibus  Ofien» 
tia  ;  ffrtt  hex.-ipetalos,  albos,  odoros,  racenucim  dependcnccs ;  ex  qaibus  generantur  frm9m  flmai 
hili  fimilcs.  E  i^oliis  eo  fcrc  n.odoquoCannabinttiads  fihfiuntlinteisftoieiiquetewadis  petqiutoi 
idoncJ,  li  niiora  iis  oua:  cx  Mctl. 

Ex  defci  iptione  luc  Arbor  Draconts  ^vEtx  fpedes  cHe  vidctur.   Icon  Tccottc^  habctur  ^44). 
non  convenit  Dracom  arbori,  at  nec  btiic  defcnptionL  Vide  nocas  Terentii. 

Cap.44.  UoQti  S.Tunahimgenus,dequibusvid.  HifV.  ^11464. 

Op.  45-  Nocbtxai»f«Si  S.  Coccus  Indicus,  CVimr /f,  Ililt.  p.  146?. 

C?.ip.  46.  Lacavit-vuehiiitl  S.  AiborQic.avitera,  vid.  Hiit.  p.  1670. 

C^p.  47.  AnatLZttc  S.  P.ipytus  lucc.i,  S.  Ttftamatl,  Syconioi  us  Saxatilis.  Dux  (unt  fpecies,  Pri- 
naaibor  ell  nugna  fuliis  Hcdorx  ampliSj  pinguibus,  obrotundis  cordatis,  altcra  partc  cx  vindi  pal- 
kntttius,  altera  fulvis.  In  ipfis  ftipioDus,  qui  Ficulnei  (unt  &  lenes  in  modum  Sycomori,  yrtt^nr  Fiai> 
busparvis  liniilis,  fcmincmmutoac  fulvo  rcfcrtiis.  Adhxrct  l.rxis  of-n  mciliocntcr  f reftandomira- 
culo.  K.iJ.icc5  noniiiiin  cxculfo  la^te  cathartici  fiint.  Sscunda  Ipccics  codcm  nonimc  &  tcmpe- 
ramcnto  przdita,  virgamm  rectarum  lcvmmquc  ulum  tintum  pi  .i.ii.K. 

Cap.4b.  CQfMtxotbut  S.  Pniniformis  gummola,  Foiiis  cl\  obrotundtt  Pruni;  fivda  Medids 
Malis  fimUi,  pnrdulci^  vatdi  adftringente,  8c  (alivam  ftillante  impensi  glurinolam,  qiNP  dsarHioris 
&  dylcnteriis  mcdctur.    Matcrics  Opcribus  intcflinis  aptiffima  eft. 

Cap.  49.  C»r<)/.v0(i6#;/ alteia,  S.  Pruniformisgummola  U.  Foliis  cilina|oribu$  alias  limilibus:  Fru- 
AuPruni'.  .11 1  Xi.cibusjuglmdibusliinili  fornui  ^  magnimdind;  pntcedemiTiribtnfcfiimiceinf» 
ner,  nimirum  alliingcns  &  glucinans,  Liporc  dula. 

Capi  50.  Tanurindiis,  Deqoovide  Hift.  pi  174'^. 

Cap.  51.  Xalxocbiil  S.  Pomum  arcnofum  i.  c.  Goyayefeu  GuayavaHift.  p.  14;?. 

Capi  51.  Jlanta  CtffAo»  vocata.    Vido  llift.  p.  18^9.    Exalioium  rclatu dcfcnbit. 

Cflp5;.  IIo.tz.mamax4tlii  S.AtborCo  .igcia,  Foliis  cft  Tam.vindi,  floribus  luteis,  lihquis  clculeti- 
tis.  Cornua  Taunnu  valdc  iimilLaui  lUpite  Qc  raiois  prodeunt.  FoUa  inlipida,  venenis  tamco  adver- 
(ari  dicuntur.  Generanturinn^eoimicaUFbnnicctnoriu  nociw.  An  OMina  InccfintesGf^ 
loenttx  a  Formicisilllsexcitatx,  an  cx  aculcorum  (eu  (pinarum  gcnere  &  natura? 

C;)p  54!  ^(Mit(}wim«/r,  AvdUnarcathartkac.  De  niseg^  Huictribuit/^ 
ttm  ni.ignum,  fiilvum  6c  oonioftum ;  film  Rhododendri aflg|uft«& longa.  Vide  etiamHift. anftw 
p.i8;7. 

Cap.  5{.  {^tiHihtf^ttti  1.  S.Cafliafiftala,Deqoa  nosHift.  p.  1746. 

Cap.  56.  (lMiiibff»lt»attf ).  Arbor  Cucurbitifera  nucleis  pinei(brmibus  catharttcis.  vid.  Hift.]Xi8;o. 
Tnbuit  arbori  fblia  nugna,  Lappie  fimilia,anguIola;  frudumNuciJug|andifinulem,ftiDbaos  cer- 
nos.totidem  lecretosGavuanbus,  noftcaribas,  nieis  iiaabuafiHnii«  impwmdine^  oiiftAficiiiidcii. 
pares. 

Cap.57.  ^aithttailaiziti,  Arborfrudu  orbiculari,  Ariato,crepitanie:Fo]ttScft]tilori,  majoribo^ 
ferratiSj  Tenolis.Fruftiis  pcr  m.itiu  itatem  (ecunduni  ftrias  deliiioens  magno  cum  impem  &  ibnimv«> 
•  F/oi yfr.tnc» It'^. twnemi betllei  'rumpirui,  duodedmdrciternucieosoontinens,  exquibus  bim membranano^ 

fonJt  inpeta-  dati  blaiulc  pu:  g,nu.  Viil.  aolciipcioncm. 

hi  cum  citfi-    Cap.  5H.  Abnaca  <]tiabutti,  Arboi  Quercifotmis  irudu  butyracco.   Folia  Mali  Medicx  maiora, 
im^iUKr.   ^ifperiora:  Frudus  fic.ium  prxcociumfbcnMftcnagprilndine,  carnebut>'racea,  nucleo  (olido  onraw 
£lt  c  Pniniferarum  gentfre.  £  nucleis  per  eniremaaem  elidnu-  okum  AroygdaUno  fimiie. 

Cap.  59.  C9cbit^f9tt,  Arbor  pniniTera  tritolia,  frDdu  CoHMiei  fi)nril«  offis  nudeo  deieMrioL 
Hu)'.is  f.iidns  idcmeftcum  Perlica:  nuci  iimiii  fiudu,  nucleo  ^xnentto  Manairii^  caia deliciiptin* 
nem  vidc  Hiltor.  P-I$5i-  I'oma ingcfta  iomnum  concilunt.  • 
Cap.6Q.  ^MUi^.*^  &Anona,AnonOviedieaevid6ittrHift>  noft:    i^Si' delcripH. 

Capi 


..d  by  Go...._ 


Cap.  6l.  Q_i-ii('}x::u:lj  Aibor  tixjrbicifcr.i  ciifoii.i,  h  .iftu  molch.uo.  Florcs  cy'mba!onun  habcot 
fbrmam;  trucUis  dulcis  ci^  &:cdults;  folia  rpinol.i,  in  nonnuUis  cameti  (pinis  cireiu. 

Cax^.  61.  CoachamachaHif,  '.\  toliorum  form»  Colubri  maxillx  (taritt  Hm,  Atbor  ffliquofa  femltie 
Lenriformi  Folio  Coamtnepiili.  Friidus  fpicaci  (unc.  Arboreft  niagna. 

Cap.  6;.  Tlnfalix.patli,  Arbor  Mexicana  mutft^,  Oci'mifolio,  florecandidu  r,icciiiofb.  Jusdc- 
codi  coitinini  urinani  cvocat,  languinem  per  colemfluentem  cohibet. 

Cap.  64.  Cbichicfaltx.  quahuitl,  Arbor  Songaiflua  Mexicaiu,  flore  fniduauccarens.   Folia  loiu 
,  gi,  obcnia,  8c  versus  pediculum  renfimtttauiani:  lMpriiii6cuudaHfttindeirfnibd^^ 
Conex  aiinngit&fiii^uiiemnftjL 

'  Cap.  6?.  AtKMfMiIifuMeitfit,  Arborlndicft  fofiislltcs,  floielidBO|)«rvo,  fnidu  nigricantc  Sti- 
pitis  (qui  pallidus  incus)  ranicncnn^m  decnc^im  idericis  & bilioft  opilulatBr* 

Cap.  66.  Avrvtti,  Abies  Mcxican.i.  Vid.  Ililt  p.  i  ^t)-j. 

Cap.  67.  Bitencm,  Arbufcula  trifolia  Phiiippinenlis,  radioe  alexiphamiaca. 

Cap.  68.  Tx.ifdatlzMt  ttmmlt  S.  Caput  AiitaE.  Foliis  eH  longis  anpifti^  firuda  nugpo  obloago 
nucleos  quotdam  planos  indodente,  fapore  &  ▼inbot  Amygdalamm  amafaniin. 

Cap.  ^'9  Qu.miHhitl,  ArborPunicx  folits,  filiquis  rubcntibns  feminc  nigricante.   Capitula  in  po> 
ftrcmis  viticulis  Kpithymo  limilta  produuc,  Scmcn  comcftum  odorc  inluavi  halitum  inficit.  CortCX 
aflringitj&fluxuscohibot.  ♦ 
.   Cap.  70.  C*e*l9X9cbal,  Arbor  (iliquo(a,  fbliis  Mali  Medicc  majonfaiiSf  Bote  Dulchro  odotato^ 
dorara  apud  Indos  permuttus  cll  uuis  in  manipulis,  toi  quibus  8e  corallis.  Arbor  laAe  manat. 

Op>  71.  Capolin,  S  Ccr.ifiisdulcis  Indica  1 5  ^o.Hift.  nort. 

Cap.71.  Ctf^iMMw,  ArbulculaPhilippinenlisLaunfolia^radiceemplaftica.  UxmorrlKMdas  curant 
Cap7^  Cott iljimhitt,  Arbof  owMfli  felii» I <pminii,ihrQO nibcfeen»  FlGldiliexil«adfiili> 
oromexortum.  '  ' 

Cap.74,  CtttMm,  ibborfelii»  Seme,  %ribai  afti» luirfidlarii  Xln»  SeliGliembainyfaMr. 

folia.  .       .  • 

Cap.  75.  E»»^««i»»itf.  Hiftor.  p.  179'.  .  ' 

Cap. 76.  Tcpejz/iuixochul,  S  l^^uixochitl  montana  foliis  mijonbus,  floribus  candidil ln IBnlcarin 
compoficis^inodons.  Cortex  ad  gtngivas  tumentes  &  laxos  dentesfirmandos  ucilneft. 

Cap.  77.  rhi^ndtitl,  Aibor  ikre  pennas  avium  referente.  Folia  ?mMo^  &  Arbori  verecnndK 
nmilia  ci  acrribuit,  quina  per  intcrvalla  prodeuntia ;  Tiroetiam  eaMem  ainowiB  Cflnciliaiidi,fce.quo 
mirer  florem  pcnnas  avium  refcrentcm  ei  afcribere,  SCQonpodiis  fillia. 

Cip  78.  riz,iper«]ua,  Laurus  MichuacanenO^MiliiiodocaiiaiijbiUi  Semen  Goriandio  fimile  fid 
naulo  oujus.  nignun  quando  macurum. 

Opi  79.  TttStimis.  Arboruren^qBan»JMwri«wJ>diftn  «ndemcfle  fulpicabamnr.  Vid.  Hiit 
p.  1647.  .  t 

Cap.80.  TUtztan,  S.Cupre^fida,  Arborvi»Ifi(L #9,1497. 

Cap.  Hi.  Xumail,  S.  Sanikicus  noftras. 

Cap.8ft.  Pafaja,  Pepo  arborclcens.  Hift.  P.I  J70. 

.  Cap.81.  AcMfMli,  Arbufcula  foUis  Rh^lianiiand^floiealbo^  finfin  delKtiita.  Fofia  oilaSe- 
impo&a  heaem  abluincK  daooncu& 


LIBER  dUARTUS. 

CAP.  I.  TTifM/i,  Frutex Mexicanm liadice  tuberoCL  floribui^iblongis calioihtii albi»»  &iiisAr 
mygdalinii.  FkfCiinlhnunliiamnOimcapindatou  potiibipicalauigifti.  Ad  aqnai  naCsi- 
t  ir  l>.:etica  dl8ecarnunaii»a,ddaMcoliGitoCcAkMVfl|Mm«fan  je^ 

cum  rioribus,  p.4^9' 

Cap.  1  cbdUtfttU,  Frutex  foliis  Roleis,  flofiolii  obodnei^  binb  nni  i  fiilioraffl  afis  ^aim^m» 
Thoracicaefl,  &venerisdolaiem  iedac 
Cap. cofolxiitittl,  Fhncx  odonttis  CtftSi  rdereiMt  SaHSk  Odm  femdi,  baocn  rabendboi  Thjr- 

mifaporcm  rcfcrr. 

Cap.  4-  Houzjt-Xilxochitl,  Origaniiu,  floribus  gaJeatis,  coccmeis.  Calore  fuo  ilatus  dilcutitj 
conco^onem  juvat,  corroborat. 

•  Cap.  S'  TUeeiaUxoebitl,  S  Flos  barbatos:  Acadx  foliis«  fiUapofa,  iloribus  iilamento&  ooodoeis. 
Siliqnc  nodoGeiunc  ieminibus  exmberantibas,  knec  Sioca  eftCeadilTingeni  Aqua  mqua  flores 

tufi  maccrati  flierint  oculis  mir^  opitulatur, 

Cap.  6.  Tlacoxocbiil,  S.Capilli  rubei.  Linitoli.x  floribus  in  lummis  virgii  comantibui.  Foha  in 
vir^  cema  quatemave  iimul  per  niodicj  jnterv  iIIa.  Radix  am.ira,  odoraca :  ra.s  dcco<fti  ejus  mede- 
tur  dyfenceriis,  &  confert  dolonbus  aniculorum.  Hujus  nomiius  alia  e/l  icon  lanfolia,  &  alia  tenui- 
(bOa  p.4i8.E^hisquarnnehiftoriafunt  • 

Cap.  7.  Xaut{mlfatlt,  Frufex  Mexicanus  foliis  Salkis  angufhs,  flofcnlis  calyculatis  pallentibus.  A* 
ftringic  &  commanlus  gactur  urit.  Folia  exrem^  omnibus  pxne  morbis  4  frigida  caula  ortis  mederi 
dictmtur. 

Capb  H.  7ikAiM(K,Scabiola  fruticofa  Mexicana,  flote  lotea  Uc  fade  fic  viribus  cum  Scablora  con- 
Tenic.   TXsMcfliraKerius  generis  icon  habcrur,  p.  416. 

Cap.9.  ruacfatlt,  Ttftxicaifit  (aiUtxime^  Folas  penim 4finm wftBcniiliiHj  ifaribn» lurdSi  Corr 
tcx  radictspurgare  ^dtur  6c  bubones  diflipaie. 

Cap. 


1 9  54*  H    I    S  T  O   R   1   A     P  L   A   N   T  A   Pv   U  M. 

Cap.  I  o.  Acutlotl,  b.  VoLibitis  aquacica^  Rolx  Motchaue  Horibus>  potius  Jadnint  Arabia  fisuSani- 
bach  /l^Rvptii  Alfm.  monence  Colunina.   Duplex  elV>  aben  (altis  minoriDUf,  floribiKGiiKlendlbos: 

alccr.i  fi)!iis  ni.i)();il)  ,s  Hovilr.:;  n.;i!'.lii,    FI()i^---i  otlorjnientis& corollis  inleiviunc.   Folta daCUl di- 
^utiunc  uitus  iuin',)t.i,  foris  adiuota  ct.iiiorc^ :  u lolvimc,     contract.!  mcmbra  laxaiic. 

Cap.  >  l.  Hitii^-tunuitXjm,  S^m.\Q\\\  \  ti  utciccns  Anieric.ina  Mumwjrtt  circvidetiu'.  Florc  dl  pur- 
puitOt  ftaminulisluceb,  fru4^  candidis  Ccralib  llmili.  Vuictur  elle  <:  Solani  pocius  gBoere  Ut  reAH 
pdumni.  Radicis  cortex  purgac 

Opil'  Xiin  ]uslnlPiiz.ahoact  cft  Anil  S.  Indigodelcript.Hift.  noft.  p  911^'. 
■   Op.  I'V  XiuL<'jii:litl  ?itx.ahac altera, floribus  capulaccis,  cindcntibus, foliis Pir>ci is  longi  ma|oribu#j 
nervolU.    E-ul  .11  \  iviccui  lccunJx  Ipcciei  AJjrcgr,  Icon  prarcaicnci  ap^iolica  hujcs  cil. 

Cap.14.  agitdc  ArutuluubusSaccharinis&tkSacclurOfdcquibus  OQS  fiue  12,79. 

Cip.  if  Axtxpatli  TtxMxabiuKm^t  S.Volubilii  gpiinqueuter«  feGbrkjgjncjs.  Succns  diaredais 
*        eft,  cc  iaciicis.idniodum  confert. 

Cap  i''.  F.ca^4!!i,  -S.p.irva  Sanibucus.  Silif|iK)f.i,  floribus  expan/is  luteism  fumptis  ramulisi,  lil*- 
qoHcerctibus  tcnuibus.  Granula  Lcntibus  liuulia,  lcd  miaORU  JFbiia  (lloe«ftpmilcfillianiKOA<> 
myK4alinj.  Gdida  liccaque  clt  &  nomiiiiil  ailrmgens,  •  • 

Cap.  17.  Huimw,  Folia  ci  Ionga,rcrrau,  niagnitudineMaU  Medu^  Siocat 
Sc  an:i#;i;it,  iinde  Huxionibusquibulcunquc  opimlatur,  8c  tumoresdilcutit 

Cjp.  I H.'  Njf^^^"/  S  Ttlctuzia,  Datura  altera'M«  icanx  Solanum  pomifenim,  poino  Ipinofo  ro- 
tundo,  femiiiepallido.  FruChrni  fpinas  dcmuin  cxucie  lcribit ;  Folia  inoliia  &hjrluta. 

Cap.  19.  Tot'"  (^f<*'^t,  S.  Syringa  lutca,  HcmtIjjs  pcntapctalis  ftellans.  Fobis  elt  Pyri,  floribus 
Ipicatis,  femine  nigio  c.\.ili,  rHpjxibus  &  lambMvis.   Foiia  calefacium,  iiccant  &  afiringunt. 

Cap.  la.  Tmz.iumh,  Chanusdryiolia,  graviieradorata,  fionbos  obiongis  ooaoervatts  luteis.  Ciilcf. 
Sc  c\liccat,  cxtcrac  .ippofiu  ventriculo  utciinis  .liledibus  convenit.  Jus  foliorum  medetur  dyfen- 

Cap.*Xi.  Tizjtcpatlt,  Pentapliyilob  Jcbriluga,  florc  prVocandente,  frudu  rotundo.  Radix  cnafla, 
long»,  tenera-8c  fncculenta,  impeqsc  refngerat  &  adversus  febies  magno  in  preno  habecur. 

Cap.  21.  Atlat  zeftOim,  S.  Aqiu>(a  hciba  apiMi)i&  Althxa  Indica,  tuberofa  radice,  foliis  vicigt^ 
neis,  floribus  rubris,  capitulis  teinis  trianeulU.  FfOAnf  Corailorum  inftar  rubeot,  elculemi  (unt, 
&fcmincnigro  plew.  R^dix  tiu[ptda& ujifoft  fiftiunirjlt  oi^oaiiranknoriwquSNiftuiigfnei 
calida  caula  ortis,  ,  ■  ^ 

[  Cap.i;.  CocoT/omAr/ifeuIuceafttHtffji,  Urinaria  mirabilis,  NiMinHift.(it7%7*  «dCoavolvuIna 
hsderaceum  trifuliuffl  rctuiimus  Sc  fblia  quidcin  iitiiila  iiin^  veramcaen  aipa  bene  lefpoodene. 
R adi\  crafla,  florcs  candidi  modici,  adni CerafitlGrad  aiblimUes  urinam  naii «itoax.  Conlule  Her< 

n.inii.  l.oc  in  loco. 

Cap.14.  Tuac-CcantnepUi,  Qonvolvulus  tolits  cordatis,  iionbus  cx  albo  paiie(bentibaS|  S.  Volubi- 
lisdiuretica.    Railixurinam  provocat.  V.  CoanenepilUfeuConcrayerva. 

Cap.  iS'  CMf/i,  S.  Aqueus  Sci  pcns.  V.  Lignum  nephiiiiQim  Hift.  i^o\_^ 

Capi.16.  Cacapipihtl  xocbitl,  Pcnclymenum  florc  oooaneo  pendenie.  Frigida  8e  bumidapcenfotar 
temperic  comra quam  l^criclymcna  nofli  .icia. 

Cap.17.  Cbiif.n  S.Cbar0ftt$,  aquam  rubcocolore  tingens  (eu  Arcanura  Venerei  morbi.  Radtce 
e(l  crafla  longa,  inccm^ex  albo  &lttteo  puipuraicente ;  fbliisMaii  Mcdice,  majoribusi  floribuslu- 
teisfleUaiis.  Sapore  &odore  iniffiniarec.  Inlaie  VeneiCi  jtofliginda  pJantas  tdiQnas  MtrlmttJ' 
ntnfti  facil^  fiiperat,  eo  modo  quoGnaiacum  ulnrpata.' 

Cap.iS.  Curaijua,  .S.  Rr,ililium  HirpanQrum.  Frutcx  eft  fpinofi«,lurcuIofis  candidifrnie  infiftens 
ndicibus,  unde  prolcrt  iiipites  exei«  falvcfcentcs,  ac  intra  mbeos,  coiitorto&,  retertolijue  foliiscordi» 
tat  6glHf  fed  mucrone  appendaitibus,  vcnis  frcquencibus  a  mc<iio  ncrvo  ad  latera  piocciionttbi& 
Tfaigpinc  qas  ligno  hia  oncqwMin  «olore.  Nafdmr  in  fri|ridis  Mechuacanenlibus  campeftnbia  ac 
montnlil  Ipda.  Longi  diviefia  planta  eft  4  Braiilia  arbore  in  Hift.  defcnpta  P.  1 7 

Cap.19.  Q^ubTlepat'.!,  Ociniifolu  lerr.ir.i  ffonbtis  cluteo  inScntibui,  in lUinmis ramnlis CQiloei^ 
vatis.    Siccac  &  adftrmgit,  undc  uurrburas  alulquctluxiynC!»  Iiftit. 

•       Cftpb  ;o.  (Imub  Tiepath  II.  S.  Volubilis  Limbnitbtu  floie  candeuti,  radiee  Hihra.  Erapdonesilaft 
Venerea  oitasaUaiquecutisinfe^ioiiesext«rit&f^ac  ,       ..  « 

Cai^  ;i.  Alid^jcafig  Si PlantticeuteitiwtfeBli  rarB,pmea  Atmnlawreladnli^Plttfadiflonh. 

Cortcx  radicis  potus  adftrmgit  8c  vomitum  fiflit. 

Cap.)!.  VtnabmbiuxjU,  S.  Hciba  verecuuda.  Ca.ico  lculiiciba:  viva:  tcrtia  fpecics  Marcgr.  nobis 
videtur,  delcript.  Hift.  p.  979. 

Caat}*  Mnmiml i.Omtmcbitl,  PerflctRtlia  fbribus  fecundum  caules  parvis,  iiliquis Capiici  lu- 
taii.  TicmexlinDndiefbDm.  Odorplantsgravb.  Foiti  Ap^ 

Cap.  ^4.  AtmtKm^  S.  Frutex  juxca  aijuas  provcniens,  Foliis  Salignis,  floribiis  candcntibu^  rsdioe. 
ciaili,  caitaneas  invescratas  rciipienttt.  F0I1.1  odorac*  lunt  &  vi  catharaca  pollent. 

Cap.  ;5.  IzMftufatli  SvuIncrDmmaiicin.t,  Eiula  Ocymifulia  nott  IknKa*  IjC  i  fennlnfauln- 
cilL>  emanans  rccentes  plagas  glutinat  &  ad  cicatncem  pcrducit. 

Cap.  ;6.  BujobigfOf  Piper  Idngum  PhiUppincilde.  Hoctnhiftoria  adt^per  longum  OcddentdQ 
Manaidk  mitlimus;  ver^  «t  itiuquem  «i  «^|Ut«  Atn  ieu  JScttt  podiis  in^Uigm  ae* 
didenm. 

C  ap.  ;*r.  Tlmltmtuftt  S.  Pipcr  longum,  Hl  jus  prxter  Byyhnp  (upeikffBCapiiedcla^plQin  qutnOr 
Ijxrcics  proponic,  quM  quoniaiu  ex  alKNrum  reiatud«(cribit,omitto. 

Cap.  ;S.  Et/«/,  ^aiilpuuib4ftii^^ffam  mtikiat,  fmk  Veibaki  rofandioribus,  hir&tis,  odore 
^r^ibtoB^adK.  Ina&ruccum  (anguineum  manat,  undenomen.  CiitmJ^OBUSca&xmgft.DO' 
coanm  tadlas  medetur  dyfentcriis,  liiccu*  faoguincus  vcteribu»  plagis. 

Cap, 


Dlgitized  by  Goo^l 


AT  T  E  J^T>  I  X.- 


Cap.  ;9.  CevsleUcbibie,  Vias  Sylveftris  (eu  Labrufca,  cujus  plures  fpccies  in  Nova  Hi(pan.  ipoiuc 
proveniunt,  qu«  8c  fenm  8c  vinbus  cum  noftratibus  oonvcniunc. 

Cap.40.  Hafabualizfstli,  S.Convulfionismedidna.  Humana  feft  alricudinc,  ftipitibus  ac  ntmi$ 
lcabris,  magna  cx  partc  fbliis  nudis,  (qiix  longiufcula 8c angufta  (unt)  flonbus  esulibiis,  pal Wis,  cily- 
cifbnnibiu.   Dcco<fhini  totin^  plantx  pfopinatur  ad  motum  amiiTtim  1  oftituendum. 

Cia^l.  liUmaslanili,  S. DsntCi  vetul.r,  Folus  vjtigmcis,  florepallido,  fruclu  acinofb,  raccm.itim 
dependente.  A  Ipnjanim  cum  dcnabus  hmilitudme  nomen  habuit.  Folia  viriginfcts  liirl^tiofa  &  mi- 
nora.  Acini  m.itnri  lutci,  mrln.  nuclqis panritGaadKiis rcferd  Foiia  alymn  lenicerfiihducunc  Ad- 
moventur  capitiinis  puciomin  rcfrigerii  caufi. 

Capk^i.  Tataancapatlt,  S.  Mcdicni.i  tempcrata  foliis  Pomii.icx.  Quavii  p.irte  jncifuii  fundit  liqiio- 
pmTdSa^oSaxa,  lapore  &  odore  Thuris.  Radicc  eft  cralTa,  longa,  hbrau,  cujus  pulvis  uJcera  cacoc- 
dlBan«niancro(a  (anare  dicitur.   Liquor  firmat  dcnres  &  gingivarani  dolori  medetur. 
■  «>p  4}  Xkfttliy  S.  Lepra;  Mediana,fbliisMioinma)onbus.  Su£ucex  eft.qu«ernoialiusGubiRi^ 
ftipiXsiiwIris.  Tu(afoliaIcpram8clK*eiwcurMit.  ■    r  r   .  r  rV    . «  ^ 

Cap.  44.  Tenarnaz.  Nanapolea,  Frutcx  tnfolius,  Horibus  lcRtiminolis,  (rufhi  (  liliqua  Poncicx  nu- 
dsiorma.  Radtx  magna,  lurcujf>(a,  folia  Saiviae  ibrma ;  Ftorcs  in  ccH>mbos  conipolui  cx  candido 
purporafcentes.  jPniftiunosipidai  di^ofti*  Suocui  medenir  ocolii  inflamnrtri»  8t  oimoiibiis  pne- 

^^p^^A^TTLuote  ^lizfotii,  S.  Medidna  iadfie  fii^  ftipitcs  multos  lignotbt  ftuidit:  Folia  Onga- 
ni  fen nca ;  Horc<>  mo<iici  cindetircv  Acriieft  8c  gjintuiofas»  adonH^  Gofiandrum  aliqiiamalum re> 
fipit.    ThoradcuscftfitflatusdUtunc    ■  ' .  1       ^       i  . 

Oti  4<i.  jrrffwlbirf.ftiiritiTririinft''"'  aikinbiblinPipei»Ioa9,oqoBplaoecoagener,8ceanui- 

^'carr?™  ftipitibus  cft  fulvis.  foliU  Perfiat,  flodhasfc.  Amara  eft  phma  Scoilora, 

piftu  nonnihil  icrii.  cahyque  fcfioca.  Foku&atqintUMafeiui^niteftinaiTKiatisemimdanc 
nimoribus. 


  Cabkum  HiJlorU 

Hehnandez  /ertfrfWaw*  j  /e^uiites  Jiirpes,  fu*  mm  tkrh^  /uat,  Mphabetic4 


'Ba8enm  in  ArkfUau  fci.  Ct*  Frutmbm  ordinem  Librorum 
Hehnandez  ft 
ftrie  ^ffwemms^ 


ABfmthium  M6xiGanum«  KUMdyttL  £c 
formS  8c  vfriljQS  AUvmMo  EaropM 
I  cruoiKlet.  Rcpctimr  fub  Htcra  Y. 
Macoycil,  S.  Arundo  volpma:  ex de(cripcionc  ea- 
dcm  videoir  Canoc  Indica!  aogMlUlbliae  {  to- 
tum  floicsnon  conveaionb 
'^mtum  Ajcxitl,  Eqnilemjn  (bliii  btefibni»  &Po> 
I]rgpniun  focmina  Mexic. 

*  Ae*x0xs,  Juiifcra  Gentianx  foliis. 
AtsxMxm,  Ptotamogcico  affinis  Mexicana  florifc- 

ra.  Pbnu  paluftns  8c  lcnta,  qux  (latim  coni- 
primentibuscedac  dieitis. 

•  Maxotbitl,  Limonio  (imilis  vel  Eduo.  Caults 

rubct,  folia  longaBiftortx  figura,  flairei  .i1^« 

calycis  foliola  longa;  Fka  barbam  babet  lon> 

gam  oium  foUorum. 
.  'Ae$Ara  huariacM.  SixutOlieaL  Mcchuacanenfis 

Rumidsiblio,  flodbmexcMidido  nibcntibus, 

orbiculatis.  *  , 

.  Acxeratu,  S.Herba  Nunnu,  foUis  AU^antfb* 

nous  rpicatis,  radioe  cathanica. 
^«*nnrtinartm eft  Chilli  &FSper  Indicum 

filiquofum.  ,  '.      .  .  „  ,. 

Aboatm,  S.  Quercus  panraj  fobisHidi*  flUGnBl 

coccindl^  adnisnipii.  Radixadftriogjcfieac- 

ficcat.        '  • 
jUmifmli,  &Chan»dijr»-Mencana,  Alribu  tan- 

itpanris. 

AhMttatli,  ITrtiiat-fbliacum  Jolis  Piperilo^ 

fimilibus,  radia  aapcnfis. 
'AUbMacafatli,  S.  Lubncuni  St  tenuifoliura  me^- 
camcntum.  FoUa  Lini  minocat  "~**  '""^" 
nidixall^,  pcUodda. 


^Amacfadt,  Corallium  di^tatiim  punditum. 
Amamaxtla,  Expurgans  S.  Rhabarbanun  Mona- 

choiiim:  DitTcic  .1  noftrate qtu  nommii  La- 

pacho,  uc  nobis  viJecur. 
Amain  neiba  i.  c.  Cafacbicbit. 
'  AmaZMibiU,  Bulbiteca  qucdam  fiibis  Tulipa^ 

AmutTi^iibtli 

*  B.iccifcra  fbliis  PhiUyrex,  lati&Iir. 
Amoiit  herba,  Convolvulus  Mexicanus  foliis  cor« 

datil^  flonbus  albis. 

*  ^tfM«s«t/»fiacdfbFaj  foliis  Cricfaoii  /pinoli  bacds 

in  uvam  oongdKs. 

*  Anonyin.x  Mechuacancnfis    im.i.  Folia  figura 

&  (itu  cum  Chr>'lbgoiu  (oiiis  convcniunc. 

*  Anooyn»  allc  novem  depingpfnmrdiferfanmi 
'eenenun.  I^}$ij|f^  fftrn. 

*  JbitKMkltWntknigiMis,  ftuVeronioea- 

qiiaticx  fpecies. 
*Afanxalea,  An  I.ychnidis  (pecics :  Floros  lunilcs 

Plunibaglhi  Ttrrent. 
AfatUHaxAtUinmt  CamDanula  hirfuuSalvifolia 

flore  paQidi  lubemej,  «muie  fidTa  At  ibUi- ' 

culum  oratum  ei  attriDuit,  qnalis  m  Camptnil- 

Iisnon  cernitur,  (ed  triquctrus.  '■ 
Afarafma,  Hciba  Mcxivana  anadcndn^ ladioe 

tuberola,  flore  candido,  i*arw&-' 
AfstKi  hHazMmeti,  Herba  Ocymiiblia*  Cliam»> 

mcli  flore,  Anifi  femine.  ^ 
Alia  (pecies  (bUis  AmygdalimSjfloribusIutcispap' 

pods,  radice  CoriBnoromofaoM^  idi^Ms  Ut- 

rata  dida. 

Afitxalpatii,  Hcrba  adftriAoria  fitt  dyfiotericai 
adVerbcnam  accedens.  . 
Hoc  nomen  etiam  Battatx  purgativctribaiur. 

AfitzaipJth  Tzx/Hto!oIetliSa6uwbnitiui!^  Chry^ 
iancbemi  (loribus. 

Aqut 


Digitized  by  Gopgle 


A  T  T  E  V^T>  l  X. 


*Celiefa$li,  foliis  Urticx  &  ex  adTcrfb  binis. 
CtmpaMlxeehirtc ,  Pappola  Ochorei  folio  (pinofo, 

radicc Raphmi,  ()u.ramara  eft  &  acris. 
Ctmfoalxocbtti  I.  Flots  Afncanus  du^us. 

*  Ctnanam  dt  ^jiAm^MKf  BMCifi»»  Nciii  fsXu, 

baccis  in  vnm  oongeftis. 

*  Cttuntmm  TeXMpimfo.  Foliis»  flore  8c  fhiAa  ad 

Periplocara  GnM9uii  angpiftifbltani  aooedic. 

Tnniu, 

Ceiuniam  Tex^ixmtmfis,  (eii  Mater  (pics  Mavzii, 
Peripbcz  afbnis  anc  Apoqmo,  Verbalci  ibliis 
lanug^ofis,  Boribasin  mafc^rns. 

*  CenlzcmtciJil,  Foli.i  rAr.n,  trincrvia.PlailCa^jliea, 

raduc  tumida  cum  hbrii  przlongis.  * 

*  CSsekUsamtetl,  Arbor  baocifera,  Pyrifefio»  btc> 
■ .  cb  in  racemubs  Ribioni  xtBulik 

Chnapeti,  Urtics  fbln  ferata ;  Fbre/  kmgian» 
gufti,  cx  albo  Etibefcentes ;  r.iciix  fibrar.1.  Vc- 
iicz  corflis  hgiira  flonbus  (  icceiiunr,  la  quibus 
femen.  Scabicmcurat  Radix  [kk.x 

*Ct0r4mtlf  RadixnxBnda«crafla,hbrola:  Foli- 
um  BfMm  lcmgum  diio«Gim«  latom 
gic.         icon  nec  cattlem  necflorem  anc 

fruduii)  repr.vientat 

CbittnT^dii  S.  Pi.iiKa  in  humore  intumefcens.  Fo- 
iitsdt  tiederx;  flonbus  candidis.  exiiibus  in 
vaiaiBi  oblongb  conrentis,  in  quibus  (emen 
generatar  canwns,  lentiformc.  Ufi  s  e)us  eft 
tom  in  medJdna,  tum  iiicibis  .id  paranda  bel- 
laru  &  poiionesrefrigcrantcs. 

'  Ciistihxihmilt  S.  Purmicx  Ipeci^  flore  luteo. 
At  (oKa  (emwanon  funt 

Cbicallotl,  i.e.  Papaver  fpinofum  hift.  noft.  p.  856. 

Chuhiantic  Coatlanenfit,  S.  China  adftnngens,  Fo- 
Jiiseft  Urticr,  floribusputuci  eis  Cliinx  liinili- 
bas,  radicibiis  capillatis ;  a^iitringens  eft  & 
fluxot  omnes  cohibec. 
.*  Ciiebit4  nuilUl,  Folia  blna,  ad  qnorum  exortum 
caules  in  nodos  protuberanc,  Hos  oblongo  tu- 
boflavu*. 

Colocynthislndicac(ibero(a  v.  Ayotedli. 
ClMebi  mK»fttU,  S  Chichimice  gentis  medicina ; 

ApiocMexicana  (bliis  longjbangpiftis  in  caule 

ftellatim  ad  intenraUa  difpMitis. 

^Cbichit  tnnpaiemc  4e  Ottfetlayuc,  Vafculis  Pa- 
ronychix,  foiiis  binis  tcncllis;  ad  Allines  poilit 
rcfern. 

'CikiittxMubmtlt  Planta  eft  trifotia^  foiGogX' 
■  larisCc^igeneris. 

*Chiehiboa!x<>3>nl,  Folia  Chcnopodio  aut  Stramo- 

nioiimitia;  Fru<^us  oblongi,  aluvirides,  alii 

luiei ;  Flos  albus  Stramonio  limilis.  flo(*lun- 

mo  fru^i  infidec  m  in  Cucotbicis;^ 
^CM^hTefetlm^ttiitt,  Bolbofa  radtceeft,fiv 

liislatis  TulipT,  flore  pulcherrimo  in  uno  c.iu- 

hculo  fbliis  viduo  unico.  Floris  dclcnptionem 

vide  m  notis  Tcrrenni  p. 
*Chiehiltie  foth,  Frudtus  angulofus  cflc  vidctur 

ex  viridi  ad  mbrum  tendens. 
*  Chicbiiticct  huafaili,  lcon  impcrfefta:  foliaCa- 

laniinth.T  aut  Alyli  Diolcoridis  montani  CeJ. 

cauhculus  (erpic. 
CkiehtcbosmUf  Atnplicis  (pecies  amara. 
^Ckk^^l^t  FbUoUbicaultbos&raniulisdifpK)- 

na/itur  eomodi»  quo  piiinak  in  vidanun  w- 

Kis. 

Chi:l:vjl  memtya,  Foliis  eft  Caftanez  (crratis, 
ilorc  oblongo  va(cuii$  (imilL  Ac  icon  pro  flore 
fliqpias  Opfict  fimilei  rnnelentat  rabras  8e  in 
extrema  parte  hueas  unifiqae  claulas;  radioes 
loogas  6c  velut  nodolH.Conexevacoandooer* 
pmttbra 


Cbilmtcitl  S.  Tcha,  Fo!;,, 

dis  Daphnoid.  limili.i,  t,K.lji  volubilcs;  radi- 
ds  (apor  acernmus,  iimj  .)  !  Clcmitirisgenus 
pertinere  arguunt  ut  t&tXi  I  errenuus.  Jladix 
admoa  vdnc  per  mkacdum  dentiiim  doloiem 
leviit. 

Cbilpan,  Facie  &  vinbus  ad  Digitalcm  accedit» 
CoL  At  florcs  pi  oL.t  puigunrur  8c  deTcHbantiir 
caiicum  rigura  non  rclpondcnt. 

ChtlfantlafiMi,  S.  Signum  ftercoris,  Heibvla  eft 
roliis  Salienis,  floribus  longis  rubois  &  circa  cx- 
trema  pulelcentibus.  Radnt  acris  adurcns 
iupraiMraque  purgat. 

CUfemxochitl,  S.  Signi  inftar  pcndcns,  Mortuo- 
lum  mediana.  Fohis  cft  S.ilicis,  anguiiiorSMnj 
in^catiie  crabris  cubitali,  in  cujus  (iimma  prte 
flofesooodMiiiibiive,  caliculorumfbrma.  Ra- 
dix  par«i^,libnicaaniara,  &  tamen  fr]gid.i  n.v 
rurx.  EpHepddsopitiilaii  dicitur,  unde(ccun- 
dum  nomen. 

CbdfmU^  Cotymbifera  C)c}'niiib]ia  flotibiis  iote- 
is,  aanii  Kperis  nigri  aemuNs.  Acris  eft  & 
cjiiftica,  purgat  vcfiemenrcr:  !ac  verrucas ex- 
eviic.  Terrentius  ad  Tithymalum  rdat 

Chma     Mcxicana  'v.  CezolmtetnL 

C^pvfM  S.  Herbaiirroa,  catdibastenaiboi  fi^ 
Iini,noribus  iuteis  adfbtiorafflexbhm. 

Cieimatie,  Pfiafeolus  floribi;?  racsmolis  purpureis 
(iliquis  parvis.  Flos "  appiiSus  ConvulvuH  po- 
tius  videtur.  Neotni  icon  ceipondcc  dclcn> 

ooni. 

CimMil,  LegumentrtfblnmfblibPhafeoIi  oorda- 
tb  (ubtus  albidis,  repens,  radice  fcrruginea. 

CivM9mliTathafiebtle»/u  S.  Conyza  Mexicana, 
foliis  SahrtB  glotbioli^  florihus  porpatafeenii- 
bus. 

CMfntbHutiitmiiea  S.Haibaiiterina,  fbUisHe- 
mionitidb  mukiddx  (itu&iigura,  flortbus  al- 
bis  ombellatii  Uterina  eft  &  thoradca,  par- 
tLini  promovec,  unnamac  meniesciet  C^ny* 
zac  (imilis  videtur  Terrcntio. 

Civifmh  major,  SFa;mtrurum  medidtu  fblib 
Qdmi,  floribtis  nibeis  Ipicatii,  tadtdbas  c^ 
lacek  .  f 

Cettfibuizfftli,  S.  Dentiam  m^^iicin.ij  cauliculis 
per  ccrram  iparia,  ftlliil  tcnuiliimis  pennans, 
Hoiculis  candidis. 

CmKHiiKfmii,  Aariaihe  arfi  fpecies  efle  videtur, 
floiibos  iviriiB  rabentibns:  Alifina  CDlumtic. 

CMl^uiltte,  V.  Colubriol-.is. 

XTwwoMpitf/, S.Contraycrva.  Vid.  Hift.  no(t.p.6^i. 

Cetf  atli  Tmteuitlantnjis,  Ramulis  crebns  foliis  iort» 

Eai^ftb,  hiriiitis,  mfemd  (ubalbidis,  fiori- 
lDK»,ndtoelongatenui.  Venenatis  potio- 
nibns  &  (t-rpcntum  i^bus  inedetvir. 
Coapatli  Ajjbf.dtlntj,  Radidbus  clt  Alphodelinis 
toliis  pioliKis,  Porraceis  panbiis  £in  iconcPo- 
lygpiuu  liniiliora,  nervola^  flor^us  iniunimu 
caubbus  vduc  (picaas  Staecbadk 
CoatzMite  eoxttbitl,  S.  Flos  Lynccus.  Radice  eft 
(quamofa,  foliis  longis  Iatiu(ailjs,  HoribusLilii 
autTuiipx,  lubrispiKiAbiMeiftinAiscaiididis 
&  pallclccntibus. 
CeaxUmitl,  S.  HerbaCoiubrina;  FobbeftHfpe- 
ria  minoribos,  non  pcrtuib,  (1oril>ns  purpureis 
calycum  (igura,  c  (ingults  foliorum  alts  iingu» 
bs.  Campavulk  tum  figura  tum  -viTil^r  famim 
tfi.  Terrenc.  At  foliamemilehmaoffejtta, 

Cpm  ?trtma,  Hippogloffiprocddobsollpedes  elt 
3ir.v.Htft;noft. 

finmiii/h,  VbhA^pBifiiilbliefsiAoeoi^ 
IkalatLflore  &  fru^i  vidua.  Radu  diureti. 

Bbbbbbbb  ca« 


Digitized  by  Google 


8 


HlJTORIA  Pi^AWTARUM. 


ca,  Bthontriptica,  cnimciiagogA,  &  alcxiphar* 
tnaca. 

OtKa^htly  S.  Olus  aquaticum.  Folia  in  icone 
Carvoph^llatam  rdenmt,  flns  Caryophylleos 
coccineus  ^  cilvce  fqu.imo(ci.  Planta  trinm 
cubuorum  altitudinein  alicnuitur.  Sjpore  cft 
acri  Naftuitii  &  pro  olerc  ulurpatur. 

Catoxabuitt  §xfmftttrtm,  An  Convolvuii  Ipecic»? 
ferwcoidaiib  Aorihoi  parvislucds,valail»iii 
coccis.  Haniam  oimiei  fiipca  id&aqne  pnr- 
gar. 

Cccoxibuitl  7ruicj!iz.imeiifi,  Mciithx  foliis  cft, 
frudhi  in  lumniis  caulibus  capitulopum  tbrma. 
linpense  calida  eft,  &  eufVau  linguam  adunt. 

Ctctttwitestl,  S  Funis  voliunlis  acer,  Clemacidis 
^pedes.  Mirum  uunen  quod  didc  folia  dy(en- 
terids  nicderi._ 

Citucilmtlf  SHerbaacris^  Aniirgic  interdum  in 
aldnidiMmafbc)ni,fbhisP()Iypodiiauc  Acan- 
drit  vaw  nibendbus,  Horibus  fpicacii  paUidi*« 
fniAd  noemofb,  parvo^  utnnque  aqatnna», 
fapore  acri  8c  amaro.  Stipites  lucco  lutco  ma- 
nanc.  A  (apore  acri  6c  urenci,  Captid  quam 
&iillimo  nomen  accepic. 

GMiAMH&VMifA  S.  Medidna  lutei  i)arii,Bupbtbalr 
mnn  Inteumj  feliisBudoffi,  radkiliasncotdae. 
Radix  ^utinofa  cft  8c.rlt]xits  fiftir. 

Coftyatu,  S.  Hcrba  Palmz  iimilis.  Kadicc  eft  for- 
ri  cap.  foliis  Palmx  huroilis,  fkiribus  oblongis 
«urpuieii  calyculorum  fbrml  Radix  oontnu 
K  narilMB  admota  procinus  ftemutamencum 
movet,  iintk  Mcdici  Indi  7if»fidifti,  ci  vclut 
ccrtifliiuo  irniicio  pci  iclitantur  num  agri  oblati 
moriruri  linc  nLCiie.  Aiia  eft  hcrba  vium8c 
nx>rteinpnenunaans  apud  Monardera.  Con- 
dfi&ininiiUnm  oonjeifta  mufcasonmetperi» 
mit  quotqaot  Aiimifaic  iUed*  mulihm  de> 
guftaverint. 

Cocn  S  ComtK,V\\A(co\\:s  cxoticus  radicibus  tube- 

rofis,  folnsladnuns,  liliquis  nodofis,  feminc 

lendrbrmi,  efculenco. 
CihtftBLS.  Chciiet  htBUm,  Eryngnun  vd  (ut 

tei9iiTeiwnnw)padijs  Dip(u»s  Americanus. 

Caloreft^^MdiiM  ioaadaftansfiigyM  vaf 

C^tdt  LegMininofa  Securidaca:  fbliis,  Boribus  in 
capicola  ooivefti^  paUidji  pmpwafiMxibnSi 
Glycyrrhizs  ut  odore  &  fapore  ita  viiibns  ao> 

ccaic. 

Cilulmoliii,  Cjiti^mltu,  Paftixuca  aquacica  Mexi- 
cana;  ut  faciB  fii;  viiibascBin  mopaeacoii*. 
veaien& 

CmlRDn,  thnA  Ctfalb,  Gnileeftcavo,  ^enicu- 

latoFerulrj  fruSii  in  ftimmo  cortiante  nuifca- 
rii  in  modunr,  liciiibus  iajuigmolrs.  Radix  ad 
Incm  Vcncicini  fjac 

Ctpixothitl  S.  Marugon  volubile  Mexicanunii 
Fctliiseft  nerrofis  Phnuginds  aur  Arundina- 
cds ;  caulc  volubiU.  Circulus  foiiorum  fum- 
mum  ciulcm  ambit,  ubi  }>edici.li  cgrediuntur 
flores  (uftencantcs  undiqu.u^ue  oiifulos,I.iliace- 
pft  c  rubro  vindantcs  pun^atos,quorum  ufus  ad 
Krviasficcorollas. 

CyiMMr/,  &  TaBuiCtjretli,  Hift.  noft.  p.  68 1. 

CttfMt  xUwitl,  SHerba  IHs:  Cur  ici  ii&iCit 
ciiro  Autor  fblia  ruucca  ei  tnbuat  non  video. 
Radi»  cenuis  8c  longiufcuia,  fiores  albi^  fbrmd 
Hoaexjn,\,  Acada'. 

C«MHm4r/^&Cu(aramfiimi{  CbiaB  ).Mezica> 
na  Medidnamtfafailis:  Voibfaffis,  nuHcecn^ 
fa.  rubra,  Ebrau,  caulibus  capreolacis ;  fohis 
lubrotundtt  crmerviisi  fruftu  Myrti  kmine 


rcrcrto.  Dupiex  elle  aicicur,  fertilis  &  fierilis. 
Cclcbr.rair  ut  panacca  quard.mi  &  oniniumfe- 
rc  morbonim  medidna.  Auioremj  fi  plaoet^ 
oonfiik 

Ccztie  mKafatli  Tilarctnjii,  %,  Cfifta  gdli  Mesd> 
cana,  florc  purpureo. 

Ccx,tiefttli  Acatlanenfu,  S.  Tli.ilictium  Mcxtca- 
num.  Folia  [partialia]  pxnc  Adianti ;  FIoKS 
pilofi  pam;  radix  dulcis  &  amarinidincm  par- 
tiapansi  DiuFetica  eft,  8c  adflringens.  Sem  cn 
(.  frudusFilipendulzporius  videtur.  Adtiumi- 
na.  Alia  pinginir  ipedes  radicibus 
quibus  multa;  iibrz  dependent. 

Cbxju  xthuitl,  Lmifolu  femine  in  fumnw : 
lis  orbculari.  •Radizcufavtica  eiL 

Onttimaj,  Solanam  veficariam,  flore  lureOi  nufi> 
ce  crafu.  viribus  cum  vulgan  convcnir.  Ve- 
fica  .viridis  cft,  fuld  obfcur^  rubcnc.  HtSt, 
681. 

CminitUfilU,  Sb  GJandulaiia»  i  radicnm  figura 
d]Aa,fi)ni  ferads,  lemimbas  Comndri  hgu- 

ra  8c  m.igninidine,  Yiirws  iini  tefticulorum  in 
mcxiuiii  n.iiccncibuii.  Hanc  ex  figuri  cotius 
pl.int.r  &  viribus  ad  Merourialem  feAftiefi» 
Ja  Terrencius. 

OutUfttl  Tepecaaqnilcenfif,  S.Napifonnis,  fbliis 
pinguibus  cordatis,  caulc  volubili  K.idix  N.i- 
pum  olet  fapitque ;  bilcm  cvacuar.  Au  Convol- 
vulosrcfercndi  cft. 

Ciuuap0{oBm,  PhaibolusMexic  fbiiis  Mori,flo- 
ribusparvis  rubeis,nKBceduki.  Deoodumfs- 
dicn|tt  hydropids  confot.  Nidoi  iacertanun 
nefdo  qua  racione  dicatur. 

Cw>^<jf  ..?M4, 1.cgiinunola  caule  volubili.folrision- 
gis,anguiiis,iiervoiis,  flonbus  purpureis,  filiquis 
teredbos,  tenoibus^  pra:Iongis,i(:mineorUaiuari 
albo;  radicccralia,  candence,ionga,  capitlacs. 
Leguminis  gencis  llngulare  eft ;'  necdum  eniin 
praeter  Pluieolos  lcgumen  ulium  caulibus  fcan- 
densnovimus.  Alia  pinigitur  «^"l'^«'f  nia^ 
ere^,fihqui$nodofts.    •  ' 

CwTMWtfrifM,  Foliiseftlorias^angpiftjs,  Penc^ 
phylli  in  modum  ierratis,  noribus  Campanulae 
ci'.ineii,  v.ifLulis  orbicularibus  /crainibui  refer- 
tis.  iladix  Tixiradca  eft :  'pulvis  floruo)  ium- 
ptLis  vifum  acuit 

Ciitirt0ut,S.MiitUe*f0,  Bulboiamdioe  cepoE^  ib> 
liisVeaDnlcKa]alis,f)oribaf]iiMiE,ribqui 
longl,  fennn»  trigona  Radion  eaiki  loatfle 
VenereaE. 

E. 

Eltftiltie,  a  Herba  gBnioalaU«  fbliic  Blid*  canii- 
bus  (armencofis,  nodb  iofignifaasdivifis;  flore 
/cminfa  rubro  acque  minuto  in  conorum  mo- 
duinvetut  ex  Bbco  dttiendencibus.  Humjda 
eft  8c  frieidat  Ptenriridi  8caidiopiBilaatf  { al- 
vumqnelenit. 

gvsfcwwijPoliiseft  Origani,  floribuofaloiq[is,am 
gufKs,  cyaneis,  radice  contorta.  Coriaiidi-uin 
oietjfedacriusquidpiani  iapic  Calida  cil  Sc 
fioeaaadeurinam  evocaia  mttwdilicnrir, 

R 

Homt^tiilitl,  S.  AtripLcis  plures  fpedes}  Vid; 
p.x69.a]cerarubra,  alrcra  viridis  utrzqueefcu- 
lcntac,  tertu  amara  nec  cdulis.  Nomen  Indi- 
cum  iignificac,  Olus  icniinis  in  cnihim  oompo- 
fiti.  Colunma  hanclubeciiD  Airi^hc»  baod- 
iera,  6c  re£te  ad  BlirigennB  poriusquknaid 
Atriplicesreferendam  cenfec. 

Hteboetz^te  ccmait,  S  Capcit  Scnii,  Convolvulus 
.  foUit  cordaci^  fforibus  obiongii  coccmeis,  ra- 


A^P  T  E  3^T>  1  X 


.  ^icilnutubcrons.  Radix  edicur  elixa^  febhlem 
calorem  compeTcir,  oler  fapirque  aquam  deftil* 

latam  floriim  M.ili  Vtedicx. 
HncLlufjti:,  S.  $u.ivis  mcaicina,  Herba  legumioo- 

fa  iiuiibuf.cocCineis,  (iliquis  ceamlw  tORtlblli; 

Gluctnola  eft  &  adAiingBns. 
HtMtrvpu,  Triiblia  fblis  unduUtif,  caulibus 

juxjlixis,  fruftu  parvo  r.iccmofo  abexortu  foli- 

Ofum  prodeunce.  Fngi^ia  ell  &  adftiingens. 

.  .  M. 
JUSiMMBfwrit  &  Somnus  cem;  Pappofa  foliis 

Laftncat  (erracis  floribus  luceis,  femine  tenui  ful- 

vo.  Uriftam  &  menles  evocat,  flacum  difcutitj 

8c  alia  prxdac  calons  eflcda. 
AiatUljtXMTetxMMa,  S  Triorchis  Mexicana. 

Folia  craffiinrau  Plancaginis,  8c  ad  radicem 

Arondinacea;  caulAutat  gpnfciilairiii  iaigiam 

cralSs:  Flores  cyanetcaficum  fbnna:  ndioei 

Triorchidii  parvi  &  nuilt.r.    R.iciix  adetV» 

^t,  quibus  refngeratione  opus  eft. 
Jjdt^ifMti  S.  Zarzapaiilla.  Vid.Hifbno(l.  656. 

Qpartam  Ipociem  delcribkSc  «lepingicMuiH 

t^ngius  pro  SarfaparillaTera. 
AinMfmU  MtcatliTKnfis ,  Convolvulus  Mexicanus 

flore  purpureo ;  vidctur  eile  Coavolvuluspur* 

pareusfolio  fubrotundo  CA 
3i^«jMeto/«Vtd.l^lloli 
JkBthsfMtli^  S.  Mediciiia  fpicar  Mayiui;  Ai&M 

affinis  arbomm  rrundsinnafcens,  noKuBf  CM^ 

didis.  Acris  eftj  odorau  &  calida. 
'aficibacflHM.dii]ndca  Yid.7?i/<»r/<MMgf  mith' 

Mibo  mail  Vid.Tcwjf/. 

Motmenfis  Herba  expurgans,  foliis  parvis  cordaciS| 
volubilis,  flonbus  rubeis  calycibus  nmilibus  vat 
cnlis  mwociiiidii^  femjwa  catbartioo. 

N. 

ifmacace,  Jacca  Mcxicana  radicc  tubcrofa,  folus 
liibrocunclis.  Aiunt  radicem  dcnoftaia  ^tnm 
fiftere,  crudam.purgare. 

Naubusfath,  S.  Morbi  GfllKci  Mediaoa,  (bliis 
Pilofelbe,  flore  in  (iimmo  caule  ChanismeUj 
(iemineacri.  tJlccribus  putridts  medetiir. 

^i&«yff^ftquadri!.itera.  Chryf.^nthcmum  caule 
alato,  folio  hafta:  cuipidi  /imiU.  Alia  eft  ya- 
rietas  flore  ^  luteo  pnrpUralcence,  qux  fiig^ 
eft  8c  humida:  ctim  prior  calida  ut  &  aiCrii: 
Item  terria  raaidbus  Hellebori,  caKda  tc  acrk 

Neicctlalpath  Totopcccnfis  vomitoria,  Apocyni 
fpeaes  clle  videcur  (ut  redc  Terrencius)  a  foiiis 

'  in  caulc  bmis  cx  adverlb,  odoie  virofo,  &  vi 
emetica.  Folus  eft  Scaiomaiinb  caqjje  volu^ 
bin,  floribus  candenidbiis,  InrdilbB  radl^ni. 

Ntxtalpt,  Chamxlxx  OMigcncr,  foliis  Olci  inor- 
dinatc  poiius,  caulibus  ugnoiisj  frudu  Ciceri> 
lasfimil^ndiGeacct  fiegpttur  orcnB^cadw- 
tica.  ' 

NtMUtttli  Ttu^btltnSt  LimohipIiyiU  floribui 
MDi&inodKiiMiBliiiini^^  Qlidaeftft 

O. 

0(»^««(iiir/,SHerba  l2tificani>»fb]|is  lim  auater» 
nis  qdnfive  per  intervaHa  in  catdej  flofculis 

piirpureis  fubromndis. 
OccPiauli,  S.  Scorpii  ipina,  Eryngii  aut  Dipiaci 
fpedes.  lUdisEcfnefiodoRifiiporeScviii^ 
Duspollec. 

ptp^f^  &  Planta  leluinii  flilla»;  Rilia  longa 
angpilht  firmn&    crowftt ;  fldiiBs^ciiodi 


,  coccinci,  radices  Afphodeli  fucco  relinani 
olenta  Foliis  odor,  (apor  &  vires  Raphani. 

OliliM^Ki,  S.  Planta  orbicuLirium  fol:orum.  Con- 
volvuli  fpccies,  foliis  cordacis,  floribus  albis  I6n- 
giufculis,  femineCoriandrofimilL  Saporeeft 
acri,  coniefta  variain  Cerebro  phancalnute 
cxcitat 

Omimtz.tli,  S.Osfemori<.  FoliisOcimi  .ratB-:r,r, 
caule  volubili,  floribus  in  liimmisramuhs  pai  - 
vispallidij;  rafculis  fiibrotundis,  radice cralla, 
longa,  tencra,  candida,  gludnofa»  infipda  & 
inodora.  OI^  fraOa  confolidat,  viriuiscura 

,  Symphyto  nujore  cbnvenions. 

Omixoebitl  S.  Flos  oflcus.  IJhjm  MLXicuiumfb- 
his  porraceis.  Flos  cx  olilongo  tubo  in  ftellam 
expanditur ;  viribus  cum  Lilio  convenic 

•  P. 
T0r0thfi*i*rkiHemmdtz,  diftaquod  folia  habeat 
Manucotliarx  plumis  limilia.  Radices  fibroli ; 
cauks  fiilvi  hilpidi.  AnuriUinM  eft*  unde  iura- 
bricas  neca^  flanim  dilnc^  peftort  nede- 
tur. 

Ptfft  Foliis  eft  lerritis  oUtaigis,  fimutisLapathi 

pulchri  BonOnienfis  inftar:  floribus  rubctuibus 
in  brcvibus  pedicuhs  c  radicc  exeuntibus.  R.a- 
dix  fubacris  6c  anura,  thoradca  8c  car(libca> 

FA«M.  L  ChioaMiGhoacanedis. 

Km  hiiintU,  &  Hoiba  vnecunda  Hifier.  ncftx 

_p.979 

rntxtcfeth  Huaxacenfii  Gcmmata.  Fohis  c  puiil- 
lis,  convolutii,  arborum  gemmis  primd  erum- 
pentibus  fimilibusa  Naflunii  (apoie.  Neivii 
lefbhcis  fbocunk  ac  mooim  aibiflbm  rdti-' 

rnit. 

riz.tecpi]tii  Mcculanica,  S.  Fiadurarum  me- 
dian.1,  foliis  Mali  Perficx,  binis  pcr  caules 

.  advcriis,  genicularos  teretes  digimm  craflos} 
floribus  pcncapeulis  rubencibus.  Tumoresar» 
4^  herba,  fradis  8c  luzatisbffibasniedecur* 

a  

{Imlmcafotli  S.  Irati  houiuiis  medidna.  Foliis  la- 
lignis,  caulibus  contortts  cenuibus.  Paaficani 
herbam  appelkc  Coluoina^fuia  velut  Anin» 

medetur. 

^amiavstl,  S.  Spica  arboris.  Hcrnande/.  ad  Ti- 
thymalum  paraiium  reiertj  ted  mald  lcon  Se- 
•  bgnuin  ^.Tbaliirefinevidetur,  6eloGiseil> 

am  oonvenic:  quamvisicon  TUmacax.yfafm. 
cum  floribus  vixrelpondet.  Qiiinetiam  vis  ca- 
thartica  Sclaginem  arguit. 

Quaquahutz.imtic,  S.Truncus  Sedus.  Apocynum 
Pyri  fbhis,  fruauCa||fieilpiiiofo8eunn^no> 
Ibi  radiceoibiculari  miri. 

'J^fmd^uiitlOiiSiStnfi,  S.  Oxymalva,  foliis  (crra- 
tis  trifidisautquinqucfidis,  raJiccNapi  fuccofa. 

.  Sa^ore  Oxalidem  refcrunt  tolia, 1 1 udus  o:  bicu- 
lans  acinbfus.  Radix  leniter  purgac.  Ad  hatic 
accecUt  Alotalndica  GofGp^  fiuio,  Acetolk 
fapofe  Tbrmm».  nifi  qaodradtce  ftrf%rofa.  A* 
lia  etiam  Alcc3E  Indica:  fpcciss  fnliis  4)nc  Aco- 
tola:  (apore,  UC  qux  Actieja  InJua  Bontio  dici- 
nir. 

i^an/  AmUf^  S.  Herba  Amolli,  Convolvulus  foliis 
'  coKdacis,  floribus  candidis  przlongis,  CymbaU 
forma.  Herba  cft  fngida  &  cinnlUens,  undo 
inflammationibus  mcdccur. 

T. 

Tatscanaltic,  S.  Chamafaaluiiii  Mtidcana.  Fcfit 
Sahgna;  florcs  modid  puipurdChc*'  radix 
^bbbbbbb  a  k>nga« 


Digitized  by  Google 


i9¥ 


H 


I  S  T  O  R  I  A 


P  L  A  ii  r  A.  R  U  M. 


longa,  &  per  intervalU  in  tubcrcula  orbiculana 
intuniefccns,  dulds.  r 

Ttf*i>p^^l'j  Apoqrnoa6W$,  rjdioftPiTOornuto- 
liis  lonftis  pinguibt».  Fraftus  Siliquaftrt,  femi- 
r  -fei  tjs  pianOjOibicuUn,  pediculis  appcn- 
ib.  Folta  UAc  acri  nianant.  Radix  anura  eft 
Cc  odoris  gravis.  Djtur  alia  (pccics,  foliis  latio- 
ribusmoUioiihii$8cminusnmo&variM». 

Tttcxtnincafa^  &iftds  ocuUmedicini.  Fdnsdt 
iongb  &  angdtiitifemineg^noinBea^nnMir 

do,  paiTO.  r  1  •    ».  J 

Ttmtcatl  expurgam,  Convolvulus  foli»  hedo^- 
ceis,  flofUNis  lunit  oriiiailaninu  h  rolionim 
aHs. 

Ttrrtc.itlTauhH(ptcenfi  ^."^ryQnnAcs.  Foliafubro- 
tunda,unclulata,  inolliaj  oiloiis  gnivu:  capreo- 
laiis  eaulibas;  fiudu  acinofb  racefloatim  do* 
pendeme;  radiceroagnaamara. 

Tte<}mh»  S.SaxdVermcs.  Caubbus  [fcu  radicum 
truncis]  cft  Ecniailatis,  &  ciiculis  quibulckm 
przcindis,  fions  tcna  artada  (Jatim  emiffis  ca- 
pillatis;  foliis  cordatb ;  c^i:lin;l)s  (cu  mavis 
uiidibus  Piperi  longp  pcrlimilibus.  Odora  eft 
&acris,traumatica,  diuretica,  carminativa. 

Ttfgri  S.  Crafla  pl.1nt.i3  foliis  haflatis  (erratis 
pungenti  Urucs  lanugtne  obiitis;  caulibusca- 
insgeniculatitt  lofij^daeftftifibdoa,  tempo> 
riefrigkia. 

TepehilM  Caphz.  xocbitl,  Saxivolvula,  Foliis  eft 
IIc<'e-  .T;  urtic.  ve,  feiTatis  faxis  fc  convolvens, 
radicc  lixco  nunante.  Datur  almd  genus,  fo- 
liis  icutorumondulinnini  feniid.Rcnigonc8c 
hume^iat. 

TtjttUxihmtl  S  Hei1nfflOntana,fbliis  Amygda- 

Ji,  floribus  ail  c\n  emo<  cauJes  lubrotundis,  va(- 
culis  conteclib  viiciitiL>i:s.  Odorata  cft&ca- 
lida. 

TttitU  chichix  xihuul,  S.  Ilerba  amara  in  monti- 
Ws  provcnicns ;  foliis  Chamxiiryos  odorati^ 
flonbus  pallidis,  pilofis  ftellatis ;  fTudu  parvo 
oblongo.  Radix  odora  &  amara  cft:  Dc- 


codiim  herbx  pcr  fiipcrna  &  infcrrna  purgat. 

-  Sxaai 
i:ubftiti%>> 

ribm  oblongB  caijrculprum  forml,  fncdlibt^ 


ftptjMMh  S.  Tmli  Mnnt.in.i,  (oliis  cft  2>aiumiS 
'  JOQ^oribosfiec  fcrrati^  cai.lc  triaibitii'!  »>• 


ndidbus  iibroftt.  Acris  eft  &  odorata. 
TifasmU  S.S^cxMavzii  montaiiii  A^oqrUim 

ladidbQs  contortis  glanduioiis. 
Tifitzie  xibutxl  S.  Hcdu  firma.  Foliis  eft  parvis 
obrotundis,  lernuii  Adiuiti  tiiaiaj  floteob- 
lon  ^o  pa  i  lidi  nliet«i»«iIcbbMfioM  pamd  £• 
niiii.  UrinaffloliCitqp^liiQliqDedecuifijn' 
tcntam. 

riMMMr/TiMC*  &  Sednm  Myfticx.  Foliis  eft 
Joneis,  ancnftii,  raris»  juto  tetrema  laciotibui^ 
floribos  t^mularibus  candidls.  Succasemed^ 

CU5  Cfi. 

Tttz,<ju:xochhl  S.  Ytquixochitl  laicea,  Bellis  minor 
Mexicana,  fohis  I.tni,  florc  Chama:mcli,  radi- 
dfaosiiircniofii.  Radix  fiigida  eft  &  aftpnr 

Ttabtfuilklte  S.  Hcrba  principisj  FoIitsMaliPuni- 
cx  ad  Ungula  genicula  tct^is,  doribus  in  00- 
r^^mbis,  coccineis,  iiliauis  paivis  cum  lemini^ 
bus  mamrisni^  IUaixtenuis,prolixa«iutea 
fingefacit,  {iccac  fic  «ftring^. 

TtMxocbitl  S  Flos  Hcrois,  foliis  OcymoiJis  flori- 
bus  pui  pureis  parvis,  antc  a:ftatem  ermcanti- 
hus.  K.idix  tota  planta  duplolongior,  ICtm 
&  la(fle  manans  frigcfadt  8c  humedkac 

Ttefatli  11)1.  Buphthalmi  S.  BeUidis  f pcaes  vide- 

.  -  tor«  floie  di»Mde  nuliaio^  difolMW^ 


purpuralcentibus;  foliis  alperis  finuoiis;  radi-  , 
ce  crada  Paftinacr  fapore,  cujus  fiiocus  tuffi 
oonfert,  &  dyfentenz  miram  pracfiat  opem^ 
exeadem  paratur  yifcum. 

TttjemftKmic  S.  Capilh  faetidi^  folns  fcrratis  Salig- 
nis;  floribuscandidis,  comantibus,  odoru.  Na- 
fcicur  iii  humidis.  Radix  oduiaa  llC  emitA 
caif.  ficc  &  adilnngit. 

7JH«GMffi  VidCopalli  Dei. 

TtaMfMCMmtcMxoehitl  S.  Flos  funis  pabuli  terreftris. 
Foliis  eft  Saliuiis,  floribus  ex  aibo  rubentibus 
exilibus,  txaiufeile  fidioB,  Mnou  aidffin 
reftituit 

TliiMMms  ?MtlaboMe,  S  Herba  ufta ;  Hdkxnv 
pium  majus  Mexicanum,  Tres  figune  trium  di- 
vcrfiuwn  plantarume^vidcnmr.  Situsfioram 

terti.r  (pecici  in  fLirc-ulis  fioriferis  idem  cft  cum 
fim  florum  in  Bugloflb  Echioidc  Indico  Biey- 
nii. 

TUnMwr/ae  TUUmstl,  S  Morbi  GaUid  dolotes 
fedans&HerbaS.  Joannisinfantis.  Trifobam 
purpurcum  fpicatum  foliis  Nuramulanx.  Att  • 
ftringens  eft  &  vulncrana.  Monardei  Hafa« 
S-Joannis  infantis  folu  Oxaltdis  vUIofi  tdnk: 
inidl^fiKTe  Tnfolium  acetofum. 

TUtktdMkOcMftslsfuct,  Sairifoliaflaribnscaflh 
didis  pappofih  Suocni|iiiniainpuqpr|,pon- 
dcrc. 

TlaeolcoatU  S  Coath  humilis.  FoUis  eft  ErioB  J 
floiilMn  candidu  longiufculis&rehit  e  flocco 
ooncinnatis ;  radidbis  fibroik  Radix  diurctica 
eft. 

Tlaecpaili  Malmalctnfii  &  ArifloJochia  Afexica- 
nalll.  Folia  comataj  cattlesvotubiles;  Fru" 
^  obloogus  Avcllanae  magiutudinc;  Radi- 
ottfibratzTMorbis  fHgidis  pzne  omnibus  auu^ 

lio  fiinf. 

Tlacoxocbtti  S. Jafminiflora,  foliis  Sahgnis  fubalbi' 
dfi,  ad  nodos  temis ;  fioraihs  ex  aBbo  rubcnti- 
bus  longjBfculis  atcompofios  in  oomam.LaOw 
todinem  pota  tDiIere  didtur,  6e  radids  pulvis 
vetnfHs  plagts  medcri. 

TlaeuttlaxuoSt  S.  Vifcera  terrsE.  Foliis  Origani 
longioribus  8c  angufttoribus,  fivAa  rotunoo  t 
foiiorumaiis;  laoidbusalbisj  tetoibiis,  longis. 
Succus  nariwis  attraiftus  pituicam  didt  &  ce- 
ph2l.1lgi.1m  tollit.  Carhartica  &  emctica  eft. 
Caules  nodofi  pingiintur  iti  ut  inceinodium 
quoiivis  ipfi  nodo  infcrtiim  vidcatur. 

TlatlfMk  T maUa  S  Medjdna  dyientericoruQi,  fo- 
liis  I  jni,  floribus  in  corymbos  feu  f^icas  com- 
poliri':. 

TUei^atit  S.  Mcdidna  dyfentencorum  alia,  fo- 
liis  Vcronica:  fiibrotundis  ferratis,  fruAu  Piperi 
longo  fintih  [aut  fiicc  PJaotagiaisJ  Radis 
longa,  digitum  craili. 

2ld?/;..:/.  Acitlanenfis  AUuiefolia  II  caulibu» 
fpitfiiniiins,  lcmuie  in  fpidsfoUaceis  leu  fqua- 
mods.  Radix  ut  leGQntttiiii  oD^ominnm  dy» 
ienteris  medetnr* 

TttStfdtk  S.  Ctmtk.  1  TUUMbquichioyantic  S. 

Cbidantic  tubea,  Hert>a  pallida,  foliis  oblongis 
ferratis,  radicibus  fibrofis  pallidis  Hellcbon ; 
fioribusoblongis  candidis,  frudu  gkndibus  ob- 
longisfimili  Bibiturad?etliisiefafei;  itanV*: 
riofis. 

Tlalatocbiff!  S.  Hiimilc  Pulegium.  Foliis  Origa- 
niferratis  ex  adverfb  binis,  c  quorum  ^ubus 
fuigulis  finguh  flores  cxeunt  ex  albo  purpura- 
ioantes.  Lingpam  quaroprimam  caJend^ 
paulo  ptift  vetSt  AloduAlfpedes  rfcdditaiten. 
Kgdiihltk 

TlMlcMCMbuatl 


Dlgltized  by  Google 


49  T  E  3\C^V  I  X. 


19^1 


Tlaktcabaatl  ChiinalhuacanicIialccjilTs  S.  Fili- 
petulata4«Mcxicaru.  Foliis eil  Ocimi oblon- 
craffiufeilic,  nanro(is,  ferratis,  binis  per 
intcrvalla  in  caulifaus  a(peris  tenuibus,  flonDos 
cynneis  in  fpicb  Stcechadis  Raciicum  glandulti 
Av^elbnarum  magnicudinc,  qua:  ardOfeiielMt' 
um  ccmpcranr,  &  alvum  lifhjnt. 

tUit^auual  S  Tuacixpatli,  FilipenduJa  trifblia^ 
ndioumglandulis  intendum  ODlongis,  flo(culu 
oocdneis.  Radix  (ru^efactt  &  humeftat.Icon 
flores  galeami  &  hbi4tM  vqniaita^  Ip^ 
Iquamatas.  '  . 

Tlslcsfolm  S  Chamccera(us  Athptdos^  feliis 
lerncig^  ofakm|^  io  caalibiis  ^  intemlU 
t|iuii8i  jifc  (JtiinuvB  ufiit  flotibaiiii  fininuin* 
imilK  parvis  cocdneii;  fruc^  Oen^itllUIMm 
Pulvis  radicii  dyfcntcnas  curat 

JJakhsnolxatbstl  S.  Vcncrca  mcdicina  II.  fblits 
obioogis^anguftis^crebris;  flonbusparvi^Qb' 
loRgk  ez  albo  purpurafcenofaiK  nniai  capiOa^ 
mcntis  luteis.  Folia  aftringttnt  RadbcadBi^ 
devorata  vonucum  ciet. 

JlskbiftiiifHiexetzMctfifijfVo^  Origant  noanihil 
lotMi^  floribuscaiididii^  iemiiie  invafculii 
candidoTaauido,  radidbns  fibiQfi^CKfaaitidb 
Alia  pingitur  (pedes  vafculis  ili  raliaram  afis 
in  rres  carinas  aehi(ccntibus. 

«roltztn,  S.  Parva  hcrba  &contorta,Tithy. 
[usheiio(copiusMexicanusfoUis  qdbniMh 
s  nugb  acuminatis. 
TlMBayrtlacua  cuis  Iap;!Ji  S.  Caiuii  p.Tr.'i  Tlacuat- 
zin;  Michuacanica  diurecica.  Duplcx  eft, 
nus  &  (bemina.  Mm  (blia  fcrt  Solani  mucro- 
nau,0c  mu  ooipidem  contoiu.  caules  volu- 
bUes:  ntdioeni  loiiueiii,  longam,  nbntanit  cui* 
denr^niqr.e.  Fs:rti'ma  caule  efl  cinereo  genicu- 
lato;  i-oliis  cordatis  m,->jonbus,  florc  per  hyc- 
mem  candcnti  &  iiiagn~>,  fiudhlque  oblongo 
&  ain  plioi  e,  refettOj  lenuno  luteo  obdudo  can- 
•  dida  ianugine  Hbc  ptocuMubio  Apocyni  (pe- 
cies  cft. 

TlallanskacacnftlatiRi^  S  Tatolium  tetraphyllum, 
floribus  rubeis  ftellatis  in  Ipicis  Iquamofis.  Ra- 
dix  crafla.  Thoraaca  eft  Qobrdlquc  6c  lalfitu- 
dincm  fedat 

TtiAi}wr/iS.humiitsCuairbita.  Folia  cordata  a- 
camiiutabina  adverfa ;  Caulesvolubtles  geni- 
cul.iri,  cuDirbiculx'  pollicaris  cradicudinis  & 
longitudinis,  macuiis  vindibus  &c  cinereis  inter- 
fKnAar.edules,  ac  referts  ]aiiDgino(b  (emin& 
Radix  lonp»  (ibran  per  (upetion  &  infeiiora 
purgaredicitur.  Inter  Apocfiram  8e  cucurbi- 
tam  ambigere  vidctur  auc  dc  utroque  participa- 
.  re.  Ad  Cuctu-bium  umen  magis  accedit. 

"tUbmaxMiH  Bicxil^^il^  S.  Ainygdaloides  (er- 
awa  floribus  parvis  purpwds  in  (ummis  caulif 

-  InsjradiceNapifrigtdaStfioca,  corpuscanwn 

VUtgUt  didtur  cuni  Cacshcas!,  &c. 
TUltpi^iutxM  S.  PcnnaterrZjMiilefoliunfMexi- 

canuro,  Europxo  acrius  8c  amarius. 
TUMitmtU  &  Tzilocayotli  humilis,  (iliqua- 
Hmm  Mericamnn.  Scva  (ymptotnau,  quc 
dicirur  inferre  hoc  mcdic.\mentum,  (ii^ao- 
nem  injiciunt  hanc  heibam  inter  Apocyni^e- 
des  numerari  dcbere,  quam  augenc  Miba  re- 
MMiifltyalbus,  lihqua  vitidb»  ^  Mnnta  in 
nfiqnaftils  nunquam  (rnml  Inviemei.  Ttr. 
TlaljxScTnio  S.  Yzcomio  htimilis,  Foliii  cft  Portu- 
lacz,  aliquanto  majonbus,  caulibus  tcrctibus 
purptireis,  floribusin  fumniopurpureis :  radi- 
craffis,  furculoiis,  amans  vicacnaittca 
fWw  tema,  CraJJiUa  Jitmlm  « 


yJwf  peJuula  adhjrrent :  flos  ftnsafttalot  rmttr : 
nndt  iftser  Crajfultc  feu  Sempervivi  ^ciet  refe- 
ntnda  viJetur.  Ter. 
TUittMilam  HnMCMta^t  Hcrba  Mexicana  Pik>> 
ie&e  (bliis  binis  opcodtis,  (pica  Plaougineaj 
(Stoechadis  Ctky  Kadixaciis  tc  catMitica 
eft. 

Tlancqailmipatli  TaiKuitlaaeti(ti,  Linifblia  hirfuC^ 
floiculis  luteis  (picatis,  radicc  longa»  aeriii  ffKf 
tur  urente,amara  &  cathartica. 

TJapatl  i.e.  Scr.imonium. 

TUquaubttlApatU  S  Vcncrca  medicina,  Folils 
longis  an«i(li8SaIignisnuioribus,flonbLo  ful- 
i^radiahns  Innps  japore  Giy^hiae.  Di> 
arrlucaspuerannn  carac, 

TUtLtcapatli  S.  Fluxionum  mcdidna.  Folia  Ori- 

ganiautTeucrii,caules  tenues  breves;  (k)(cu- 
candidi  PuteiicewJ  AWinthii  (imilcs. 
jUtLuAaamii  AUinBfoIi><  ft>(culis  abi^  radice 
furculou.  Radncaorii  nonnilal  dnu»  efl» 
ophthalmica  Sc  Thoracica  tiurabiliij  diurcdca 
etiam  &  cumores  matuians. 
TUtlambCafatli  SQxygeraniumMexicanujn,  ctt^ 
jus  du«  v^cieif  alten  radioe  candidioie^  alts* 
n  lubeoco  *  ioooes  etiam  ^TBfftatem  t)fteiv« 
dnncinfilliis  8c  floribus:  in  .iltera  cnim  bini 
floresplnguntur  in  uno  pediciilo,  in  aiceraiin- 
guli:  alterius  ^oliaaltiijs  ind(a  (unt,  admo- 
dumflnvPenaphylliTannetitillzmie;  aite> 
riusieTitis.  AnoftmtibiflfQeraiiiisaGidolapo» 
re  di(fcnint. 

Tlailayoiic  S.  Nummularia  Indica  a  noftiatc  K- 
nerc  divcrfa  videcur ;  eft  enim  radice  craila, 
ladelcente;  fniduCucurbituio  cdulL  Radix 
gliidno(a  e(t  8e  adftringens. 

Tociz,^muh  S.  Mlyzium  torridum  &  calidum,Fo- 
liis  Chamidr>'os  icrraas  hirfutis,  odore  gravi ; 
floribus  oblongis  lutcis,  plunbuscongeftis.  U- 
terinis  afle^bus  &  dy(enteriz  medetur. 

Tom*  S.  Urtica  arborekxns  (bliis  (inuo(is,  Aipi- 
tibus  Ixvibus,  candidis  luteifque  floribiis.  J!» 
icone  mferurr  caulis  pari  (pinofa  fsnjritur. 

Tomatl  S.  Planta  acmofa  vcl  Solanum^  Hujus 
duo  gencra  Dropooit,  Alterius  fru<Jtus  minores 
orbiculares  (unt>  meiilibrani  indu(i,  iiquc  vel 
nudbus  Ponticismaiores,minore9  Juglandibu'j 
qui  ^  viridi  palleicunt;  vel  prxdi^  nuabus 
arqualesj  codcmcolorc,  MiUomam^  diiftx:  Al- 
terius  ma)ores  Xitemama,  qui  Ponia  aniorisdi- 
cilt^  nobis  videntur;  hietiam  vel  majoroa 
itenirafiuic,eaderonobisin  Appendioe  delcrt- 
ptas;  vdmiiwres,  utrfqaecolanedifl&nmt,hi> 
tco,  rubro,  aurco. 

Tonaixechitl  S.  Solis  nuncius,  Foliis  cft  Ocymi 
longiocibus  minimd  ferratis  [icon  profundi 
ien-au  reprae(cmac3  caulc  TobibiL  Bocib» 
inagnis,  longis,  bcus  hteis  dm  iabn,  auae 
fida  funt,  purpureis,  Capparcs  "^ffi^ir  ftor 
mida  eft  &  glutinoia  tumra. 

Taefodtt  S.  Pes  paderinus,  Convolvuli  (pedes 
videtur,  radioePyri&niiila^fcenteb&ois  iA 

auinoue  aut  feptem  ladnias  profunae  divilff 
ore  Malvx»  mmori  [icon  intcgrum  Omp.i- 
niformem  cxhibet.]  Radix  grato  cft  laporc,  6c 
Uinen  (quod  mirum)  lcnicer  purgat. 
TtXMciMt  laxttBi,  S.  inteibiu  Tuccc  Talpxvo 
Indicz,  ^  radidbus  iltoram  inftar  conglobiQs 
forma  rara :  Foliis  Origani  aipei  ioi  ibus,  tiori- 
bus  m  (ummts  caulibus  cocdncis,  caliculorum 
(brma.  Radixrefrigerat&adftringic. 
Trtgjtrig^m  Qiuubiucti^tf  Figura^  l>e(diptK>  Sc 
mrrragotig^CQanreiannKsittiooiiBcanien 

qnanior 


H   I   S  T  O  R  1 


A    P  L  A  N  T  A  R  tt  M. 


.  quacuor  vcl  quiiique  j-olu  .ul  gcnicul-i  linguU 
?iibmJe.ippinguntur,  fortc  pidoiis  incurLi. 
Tnrhth  IndiCmn  Convolvuli  Ipecies  d\  toiiis  I- 
yCa,  fionbiK  cmMiit  tntenlum  ck  albo  ru- 
bcntibus,  Malraceit.  VtL  Hiftom  noftn  Ap> 
pendicem.  ,  r 

Ttt-r^T«tli,  PoIypocbBm  Mexicanum  tubcrola  ra- 
diccfibiis  cyands,  fblio  ^rcvi.  Inipcn|ui«, 
panos,  fumnailos,  liiem  venerearo,  abolque 
tumorcs dilcutit.  ,  ,  »,  • 

Tx,*guangitent  III,  S.  Ilxmorrhouialis  McncafU. 
Foliis  cft  longis  anguftis,  plcrunque  flumts, 
AbfiQthuIndia;  floribusoocaoeis;  ra^abu^ 
'  ^am.  AnialetnffleR  appeafoni  bndiiiiM  . 

hKIDorrhoidas.  .  .  iA 

TbMiiuti£U€fti,7zdsjcuant,  S  Fn»i»ndalaMicWia.- 
canici  foliis*trifldis  ferraci^,  C.orhui  m  an^bita 
Oocdnek,  medio  luteis  cum  alba  quadajn  iridc 
CaVactrSe  ezficcar. 
Tzabumgueni  S  FilipenduU  Mcxicana  alim^ 
Floribus  eft  circa  medium  luteis,  in  ainMlu 
purpuraiccntibus  quoad  Aftcrcs  pcrtincreo- 
Itendtrur.   Folia  habtt  UmbcUaurum  m  mo- 
duift  divi(a;idBoe$cnl)eioGiiOenanchei.  Cofi* 
venir  viribus  cumpraoodcnte» 
7c^H./;,  S.  Glutcn,  Gladioluslndiais  Arphod« 
radicc,  floribus  c  luteo  purpuralccntibus.  Ex 
radioe  liccau  fit  gluten  prxi^ancilfimum  ad 
ufiiAi  piaonun.  Ea  d^fenteriam»  «)i61qDe  Ai- 
xiiscurat  „  r  • 

Tzicatx/m  Tenmittl,  S.  Caput  formleK.  Folta  LiM 
ftcllatim  pcr  interval],i  ciulei  .imbinnt,  luxta 

3UX  Horum  vicc  quxdam  velut  vmicilla  pro- 
cunt  lutea.Radixdulds  eft8cgb»wm:P^ 
frigida  &  glutmola. 
Tzccuilf^tli,  Pappiflora  fb1&  Odmicrenatis  6c 
nonni  hil  rpiflii&.  Odotata  eftj  caleudctt 
cxiiccat. 

TutMilfatli  alcerafoHrs  ra.ijonbus  profiindius  fer- 
radslobcus  candenabus.  Floresorbiculares  8c 
pilofi;  caules  hirlutiSciQbalbidL  Decoanm 
etus  niotuin  amiilum  rcflicuit»,  naiihlW  attta- 
dum  hemicraniae  mcdctur. 

3l6MfrfoJGto/»Neaarcj.  l-oli-s  O.nui  Incaule 
l^nil.  Flos  candtdus  par\'is  oblongilque  Ipon- 
dylkfimilisj  in  pediailis  longiufculis.  [Florum 

'  nnitorum  hguralincun  vcl  |ulum  Typhi  re- 
fcft  colore  ex  lutco  in  rubcu  m  tendentc.]  Fo- 

'  liaMel  ipGunft  SaedMramdakedinBloQgit 

fupecant  •     w  . 

TxMf^ttmk,  S.  HelldnTUimMexicannm,  flon- 


floribus  purpureis ;  radice  furculofit,  HeUebo. 
ro  fimili,  Ianugin<!x]ucautcfcaolxiuS.i,  Ca^a- 
naca;  rota  hmitis  elt  ejufque  fpeaes.  Decoduni 
lumbricos  intcrimit. . 
iMckfiJbt  Artemifi&Jia,  floribnsflpris  Afik»> 
ni  (ed  parvisex  tnteo  mbetidfaos.  Fioristantum 
ufiis  clt,  ad  affeAus  urcrinos  &  ad  ulcera ;  prae- 
cipuus  vcro  ad  tingendas  lanas  /iuteo  colorei 
&  ad  pingendum,  cujus  gratil  iiiaqDacoqniCiv 
adieAo  mtro,  &c  fobcni  CKprimitur. 
XMmde^ak,  S.  Hyacinthoidescapdlofa,  fiJus  Cm- 
pe,  flofculis  longis  lutcts  pediculis  cxilibQS,  4 
radicc  Itacim  exeuncibus  radicc  orbiouUri  A"; 
vclUnx  magnitudinc,  capilUmentis  nierilO' 
perta.  Pufgat  blandc  flc  fauier  nmnctfiimKi- 
rea. 

Y. 

Taubtli,  S.  Nubiloia  hcrba,  (Jmbcllifcra  fioribus 
lutcis,  ioliis  integris  Salignts  (crracs,odoie8e 
iap(M«  Atuii.  Thoradca  eft,  &  uterina,  dinre» 
tica«  lithontriptica^omniagoe  fer^  pneftat  qox 

calida  &  ficca. 
Tciksctloil,  S  VasGolEpinuin.  Folils  eft  orbicu- 
laribus,  nnduUtis^  lenis,  fubalbidis  prxcer  alia 
quardam  miiioia  &  albtdiora;  cauhculot  te- 
nues  &  breves,  8e  in  fumma  parte  exiles  flo» 
fculos  profcrt,  raJices  vero  capillis  fimiles  qui- 
bus  laxis  adhircc.  EduUs  cft.  Hcrnandcz  ,  ' 
chenis  fpedem  eire  vult. 
TebttlfPMth,  Foliis  eft  cordatis^  iofernc  hiriu^ 
Jkulk,  lopem^viiidibos;  flores  profiat  vircntes 
inCorymbis;  fniftus  fubrotundos ;  5ccapiIIos 
quofdam  juxta  fohorum  exortus.  Odor  Cydo- 
niorum.  Cortex  radkaoi  Iqfdrapi  oiedeiiir. 
Acris  eft  &  calida. 
Tiimhitl,  S.  Fk»  Tetl,  Radice  eft  crafla,  tuberoia, 
aliisci  c  funiculisdcmiflis  appendentibus  radi- 
cibiis  poranis  renibus  iiinilibus  Icd  ma|oribus; 
ciulibus  quatcrnis  canaliculis  itiKin-;  foliis 


itIi5,iinibiIicorubro. 


MtimTiaxcoSi,  S.Pilcium  inccftina aVadicis  for- 
ma  dida.  Foliis  longis  .inguiliis,  Ho!cu!b  p.irvis 
candennbus  in  lumniis  caulibus  tenuibus.  &a- 
iBx  medecur  ulceribns  eriam  cancrofis  odeiri- 
m^,  tu6  &  pot.i  \t\z\  icis  mcdetur,  8c  urinam 
evocat.  Frudus  aperciu  pmgitur  in  trespartes 
divif ias,  8c  in  eamm  unaqnaqine  doo  KmiiM 
luiea. 

X. 

Xararo,  Ilclicliryfo  fimilis,  foliis  Salignis  Icrraris 
fjbtus  .ill)ciitibus.  Florcs  Ribel»:entcsfquarrofis 
cilyculis  contcguncur  :  r.uiices  fibri>  limilcs  ni- 
grx.  ilad.  amaia  cft,  odorata,  cilida  &  ficca. 
XitanM,  Phafeolus  Mexicanus  i.idicc  oi  biculata 
.  foliis  pcr  ntedium  veiut  orbicuUntcr  ioSta.  Rar 
diccs  cfculentx  lunt  8c  meniat  fecondai  inftm- 
unc:  Co;pusre6igtaranir8chnmeaaiit^fit{m% 
cxcingtiunc 

Xtub  ToteiMtt,  S.  Herba  calidaTotopcccnfis.  Fo- 
littdtalpaiiti  lcrraus limonis  ted  majonbas 


Blin,  fioribus  oblongis  lutes,  fumumoleotibus. 
Radix  dulds  eil  8c  ednfis,  fiocabepulviiinlper- 

(iu  ulcera  oris  curat. 
Ttlmini  ^iiiz.fMtli,  Folia  angiif>.i  longiufcula; 

Caulcs  p.'ulixi ;  f^oresp.illidi,  radices  tcnucs,  a- 
marxj  acres^  cahdx,  picuitain  &  bilem  evacu- 
ant 

folofatU  irina  .1  figura  foliorum  di^a,  dux  fpcdes 
lunc.Prior  foliislridis  anguftb,  flore  Omixo- 
chitl,  S.  Lilii  Mcxicmi ;  radice  pynformi.  Ra- 
dix  cardiaca  cft  inlign.  6c  vulncrar.  Alcerji 
caulc,  flore  8c  fiudu  careiis^  foliis  Pl.inta§;pneii 
anguftnribus«  fingMlH  biotfire  ab  cadem  'm- 

Tiz  fnimjiatU  feu  C-inis  intcrftaor^Hordeolum, 
i.  t.  Hordeum  caufticum,  &  CcvadilU  Me^ 
tutrJit.  AnreveraFrumenMoea  herbantftuin 
figura,  tum  defcriptio,  mm  vires  mihidubiuili 
faciunt  Caulis  minimum  digitum  craflbs. 
Dekriptioncm  &  iconcm  vidc  apud  Ilcrnan- 
de2  p.507.  Duxalix  Ipeaes  i .  Radice  cxpa- 
coa,  eiulem  virilxis.  i.RadiccorbicuUri,fbW 
anguftioribus,  faporenuUo,ibidemhabennir.'' 

ri^ahMdCbafahefeetnfit,  S  NepCtk  4l«i«anft 
fohis  minord»8chie«wnfiatqbldatiibflorioui 
candidis. 

Tktmpaif,  S.  Oculi  cinerei,  Foliis  Limoriis  fer- 
ratis  lubalbidis,  floribua.  Chryiandftmi*  radice 
«^afla  fiircubb,  amara  aeri  tcmenri»  I^anoi^ 
Ippras  8c  lidienas  exciBrgic  8ccarac,  infuper 
Tzatx^analitxJi  morbum  in  qua  univcruim 
corpus  dehifcit,  illita  refinaj  infpcrfoque  de* 

fiiper  huiiU  pulv<eie  8c  gaUinanim  penms. 


Digitized  by  Google 


1 


magis  falcatx :  flores  A  dbo  rubetdiu,  Jl.t. 
dixdulcem  raporem  pr«ferrb  Vfdetur,  &  umeti 
aevora»  bilem  ac  piniir.im  cvocit. 

TaaepMli  YaHtuitiauenfu,  Lyvhnis  Mexicanaan» 
guitifolia,  Hore  parvo;,  ooccineo.  Radix  ttril 
eft&glucinof^. 

AsM^fi  YgMlaftnftt,  Psppola  Mexicana,  Vir- 
0!  aurez  fkinbus,  foliis  Ocimi  kMigjoriba&R*' 
dix  acriseft,  am.tr.i  &cilid<i. 

YzJacpatlit  OtotoniUt,  Linih)!ja  argeoleatfbribas 
candidis,  radice  purgatnco. 

tk»0ef4ttU  Tefmz^nU,  S  Linana  argentea  Me»' 
cana.  Flonbus  e(l  obtongis,  cx  luteocindi- 
cmdBQs,  in  pappoi  abeuntibus.  Calpc  tloris 
Scnecioni  limilis.  Hcrb.i  cfl  pappota  aid  £b* 
chryliim  accedens/non  Lin.iriam. 

Txjacxihmtl,  S.  Balium  montle,  Volubilis  (pedeS 
cabda&glutinofinaciira,  ophthalmica&dio: 
retica.  Flos  inleriore  parte  depifius  eft  oolore 
luteo,  fuperiorc  colore  r.chii.  Ttr.  • 

Tctl  AcocatlCbiiBulenfti,  S.Rolnurinus  ferulaceus;* 
Unibellifcra  cft  foliis  Fccnicuii  cr.illionbus  8e 
laaoribus,  Icmine  c^ndido,  rocundo,  angplold 
&refinaceo,  quod  in  mandendo  linguam  ex* 
urit;  radicecraira  longa  Thus  olfnte.  On»: 
nibtn  nocis  Rolinanni  tcruUcci  rclponda. 


Mirmmfift^t^tmviiirifQl/tf  tot  novat  ahijlfiie  tnJiSlat  btrbsritm  /peciei  in  tttaftrtTtfirin,  Ptriim 
J^mt  mrm  fimiemt  jarjiKJent,  Htrkat  ineJtcmaiet fer  N»vtm  a^Miusm  nafentet  a  nemtne  tr^- 
*lw9tm>^immUnmmJkt,ilJktitferieimqMtfifat&de{trtftar:  Nieemimaliaf  cMtmtmorant  Ptregrt- 
nattonum  fuarum  aut  IJi({or,ie  ftenerala  Amcncm  confcrtftortt,  ^uam  ifuarum  vcl  lloris  ob  pulcbrititJi- 
nem  fnam  am  tdoris  fr^gramtam  mfrctto  fipu  :  vti  fruAus,  radteet^alim»  fartei  iiemmiimmcihm 
'    ■  _  ••  ■  •  • 


Ttitomiiim  Xibuttl,  S  Lanuginola  hprba.  Folu 
Anchulz,  caulcsbicubitales;  florescandidi.ca- 
lyculis  contenti,  ia  pappos  abemitek  Radices 
emecicz  (unr. 

Tuuicmi,  S.  Oculas  depi^us,  Caulcs  exiles  geni- 
culati,  flores  candtdi  parvi  ad  foiioriun  exor- 
tn^qiue  bina  in  caule:  RadixBMMik  Anrifi^ 
nriioo  gjiftaai  duld^  nosgamr  iira»,eva- 
coat  pRuitain, 

Tkfatli,  S  Apios  Mexicana  fbliis  tenuibus  oblon- 
«s.  Virious  cum  ahia  Tithymalis  coovenit. 
lUdix  liibroctuida  eft,  AveUaoc  inq;nim- 
dine. 

Taafafalte,  S  Hoba  glotinola  &candens,  sl  ra* 

dicis  qu.ilitacc  diiSa.  FoUis  eft  Allianjr,  lcvitcr 
(crra^s,  frudu  raccmolb  uvi  ttcci  bx  torm.i  Sc 
nugnitodinc;  caprcolisfcandens.  R.^ixanu- 
dyna  eftf  bumenti  &  gludoola  natura,  frigi- 
dlquft 

Tk^ac  cibiiatl,  S.  Fcnnlna  candida,  Dens  leonis 
Mexicanus.  Calida  eft  &  amara,  oonvuliioni 
6c  corminibus  nicdcrur. 

TUacehjatl,  S.  Sal  amariun,  Ablinthium  Mexi- 

canum,  Europzo  iiraile  fomu  6c  viribus^ 
.73br«e MnJm  Ciiaa^^^emiimi^  Mexi* 
caiiuoij  Radtfe  roM^  udi8m  oiini  ScMimiiwini 
SyijacacoiMcnits  doncnat  fiiliainimauriailaf 


Ciim  ad  Hiftoriam  plantarum  Frme.  Hemamlex.  illullrandam  me  parum  lucis  adferrc  polTe  vidc- 
rcm,  nccob  brcvitatcm  &  impcrfeSionem  defcripcionum  fpecies  plerafquc  ibidem  craditas  adlua* 
claitjs  rciluccrc  valcrcm,  e.is  duncix.it:  itule  exccrpcre  &  Ilillona:  noiiri  uilcrerc  dccr^/cram,  qu.c 
ab  ahis  ctiani  defcnpcz  cifcnc.  Veruro  ab  Anuoo  quodam,  cui  plunmum  tr^^uo,  monitus,  nomuil  [loi 
Hiftoriam  ut  imperliBaam  craniaaiavfe  h  toc  ei  (pecies  deeflent  qnot  ab  Hernandcz  novx  proditx- 
lunt,  Epitomea  nanc  qualemcanque,  lumma  feftinatione  n^  editionem  morarcr  compolicam,  adjcci. 
Si  perorivm  lic(uflecplantas(ingtilascum  Amencanis  aPilbne,  Marcgravio,  aliUquctiaditis  diitgen-* 
ter  conferre,  longc  pcrfediorcm  e.im  rcddere  pocaifldn«ninkuqueram,  qiUSfaaijiFonOfil&JKin- 
dum  editis  habco,  ab  aliis  dclcri^cas  invcnillem. 


Sftmfifimtes  4i  €ikm  Catalc^i  Zanoniani,  1^1^17.  fubjiaaiis^ /UT^ 
^iiitimnhKunkmmffMf 

XX.  linimU».  ANaMMfrutex  Orientalis  folia  habct  oblonga,  alicjiunrulum  inclinata,  dentaca  & 
«q^ailter  du^.  Ftens  producic  raccmacim,  ut  &  frudus  rocundos.  Utuntur  lUi  ad  conitrueoduni 
angnentum  pro  vulnenbus :  (bIia'cofta  funt  pro  ulhone,  praNi|iadpalveristannetitomnit 

I Palmx  Indicx  Air&  diAae  icon  exhibccur  ablque  deicripnone. 
i    14.  Tareel  Arbor  fylveftiis  tnbet  lignum  afperum,&u^s  producit  parvulos  fig^ra  &gu(lu  noftrO 
HyponKltdi  {iniitn,  (cd  parum  (ii^on  d.-s  &  dulcieres.  f /mi  enmic pulclMmnioii,  qoacnor lolii 
oomt>oiitos,  c  quorum  medio  exeunt  virgz  oblongs  (at^^inec 

1 5.  Pinxevi  eft  Aibor  qui  habct  fblia  magna>  qoafi  rotunda,  aliquiatiilatn  aculeata,  plana,  non  ta- 
nwnjbmledpariimafpeim.  flb/idlif  praducicp 

wini